Біблія Сёмухі

Bìblìâ Sëmuhì + Transliteration

БЫЦЦЁ BYCCË

СТАРЫ ЗАПАВЕТ STARY ZAPAVET

БЫЦЦЁ BYCCË

1 Кіраўнік

1. На пачатку стварыў Бог неба і зямлю.

Na pačatku stvaryǔ Bog neba ì zâmlû.

2. А зямля была нябачная і пустая і цемра над безданьню, і Дух Божы лунаў над вадою.

A zâmlâ byla nâbačnaâ ì pustaâ ì cemra nad bezdan′nû, ì Duh Božy lunaǔ nad vadoû.

3. І сказаў Бог: хай будзе сьвятло. І сталася сьвятло.

Ì skazaǔ Bog: haj budze s′vâtlo. Ì stalasâ s′vâtlo.

4. І ўбачыў Бог сьвятло, што яно добра, і аддзяліў Бог сьвятло ад цемры.

Ì ǔbačyǔ Bog s′vâtlo, što âno dobra, ì addzâlìǔ Bog s′vâtlo ad cemry.

5. І назваў Бог сьвятло днём, а цемру ноччу. І быў вечар, і была раніца: дзень адзін.

Ì nazvaǔ Bog s′vâtlo dnëm, a cemru nočču. Ì byǔ večar, ì byla ranìca: dzen′ adzìn.

6. І сказаў Бог: хай будзе цьвердзь пасярод вады, і хай аддзяляе яна ваду ад вады.

Ì skazaǔ Bog: haj budze c′verdz′ pasârod vady, ì haj addzâlâe âna vadu ad vady.

7. І стварыў Бог цьвердзь, і аддзяліў ваду, якая пад цьвердзю, ад вады, якая над цьвердзю. І сталася так.

Ì stvaryǔ Bog c′verdz′, ì addzâlìǔ vadu, âkaâ pad c′verdzû, ad vady, âkaâ nad c′verdzû. Ì stalasâ tak.

8. І назваў Бог цьвердзь небам. І быў вечар, і была раніца: дзень другі.

Ì nazvaǔ Bog c′verdz′ nebam. Ì byǔ večar, ì byla ranìca: dzen′ drugì.

9. І сказаў Бог: хай зьбярэцца вада, якая пад небам, у адно месца, і хай явіцца суша. І сталася так.

Ì skazaǔ Bog: haj z′bârècca vada, âkaâ pad nebam, u adno mesca, ì haj âvìcca suša. Ì stalasâ tak.

10. І назваў Бог сушу зямлёю, а збор вады назваў морамі. І ўбачыў Бог, што гэта добра.

Ì nazvaǔ Bog sušu zâmlëû, a zbor vady nazvaǔ moramì. Ì ǔbačyǔ Bog, što gèta dobra.

11. І сказаў Бог: хай уродзіць зямля зеляніну, траву, каб сеяла насеньне, дрэва плоднае, каб радзіла паводле роду свайго плод, у якім насеньне яго на зямлі. І сталася так.

Ì skazaǔ Bog: haj urodzìc′ zâmlâ zelânìnu, travu, kab seâla nasen′ne, drèva plodnae, kab radzìla pavodle rodu svajgo plod, u âkìm nasen′ne âgo na zâmlì. Ì stalasâ tak.

12. І ўтварыла зямля зеляніну, траву, што сеяла насеньне паводле роду яе, і дрэва, што радзіла плод, у якім насеньне паводле роду ягонага. І ўбачыў Бог, што гэта добра.

Ì ǔtvaryla zâmlâ zelânìnu, travu, što seâla nasen′ne pavodle rodu âe, ì drèva, što radzìla plod, u âkìm nasen′ne pavodle rodu âgonaga. Ì ǔbačyǔ Bog, što gèta dobra.

13. І быў вечар, і была раніца: дзень трэці.

Ì byǔ večar, ì byla ranìca: dzen′ trècì.

14. І сказаў Бог: хай будуць сьвяцілы на цьвердзі нябеснай дзеля аддзяленьня дня ад ночы, і на азнакі і поры, і дні і гады;

Ì skazaǔ Bog: haj buduc′ s′vâcìly na c′verdzì nâbesnaj dzelâ addzâlen′nâ dnâ ad nočy, ì na aznakì ì pory, ì dnì ì gady;

15. і хай будуць яны сьвяцільнямі на цьвердзі нябеснай, каб сьвяціць на зямлю. І сталася так.

ì haj buduc′ âny s′vâcìl′nâmì na c′verdzì nâbesnaj, kab s′vâcìc′ na zâmlû. Ì stalasâ tak.

16. І стварыў Бог два сьвяцілы вялікія: сьвяціла большае, каб кіраваць днём, і сьвяціла меншае, каб кіраваць ноччу, і зоркі;

Ì stvaryǔ Bog dva s′vâcìly vâlìkìâ: s′vâcìla bol′šae, kab kìravac′ dnëm, ì s′vâcìla menšae, kab kìravac′ nočču, ì zorkì;

17. і паставіў іх Бог на цьвердзі нябеснай, каб сьвяціць на зямлю,

ì pastavìǔ ìh Bog na c′verdzì nâbesnaj, kab s′vâcìc′ na zâmlû,

18. і кіраваць днём і ноччу, і аддзяляць сьвятло ад цемры. І ўбачыў Бог, што гэта добра.

ì kìravac′ dnëm ì nočču, ì addzâlâc′ s′vâtlo ad cemry. Ì ǔbačyǔ Bog, što gèta dobra.

19. І быў вечар, і была раніца: дзень чацьвёрты.

Ì byǔ večar, ì byla ranìca: dzen′ čac′vërty.

20. І сказаў Бог: хай утворыць вада паўзуноў, душу жывую; і птушкі хай паляцяць над зямлёю, па цьвердзі нябеснай.

Ì skazaǔ Bog: haj utvoryc′ vada paǔzunoǔ, dušu žyvuû; ì ptuškì haj palâcâc′ nad zâmlëû, pa c′verdzì nâbesnaj.

21. І стварыў Бог рыб вялікіх і ўсякую душу жывёл паўзуноў, якіх утварыла вада, паводле роду іх, і ўсякую птушку крылатую паводле роду яе. І ўбачыў Бог, што гэта добра.

Ì stvaryǔ Bog ryb vâlìkìh ì ǔsâkuû dušu žyvël paǔzunoǔ, âkìh utvaryla vada, pavodle rodu ìh, ì ǔsâkuû ptušku krylatuû pavodle rodu âe. Ì ǔbačyǔ Bog, što gèta dobra.

22. І дабраславіў іх Бог, кажучы: пладзецеся і множцеся, і напаўняйце воды ў морах, і птушкі хай множацца на зямлі.

Ì dabraslavìǔ ìh Bog, kažučy: pladzecesâ ì množcesâ, ì napaǔnâjce vody ǔ morah, ì ptuškì haj množacca na zâmlì.

23. І быў вечар, і была раніца: дзень пяты.

Ì byǔ večar, ì byla ranìca: dzen′ pâty.

24. І сказаў Бог: хай утворыць зямля душу жывую паводле роду яе, быдла, і гадаў, і зьвяроў зямных паводле роду іх. І сталася так.

Ì skazaǔ Bog: haj utvoryc′ zâmlâ dušu žyvuû pavodle rodu âe, bydla, ì gadaǔ, ì z′vâroǔ zâmnyh pavodle rodu ìh. Ì stalasâ tak.

25. І стварыў Бог жывёлу зямных паводле роду іх, і быдла паводле роду яго, і ўсіх гадаў зямных паводле роду іх. І ўбачыў Бог, што гэта добра.

Ì stvaryǔ Bog žyvëlu zâmnyh pavodle rodu ìh, ì bydla pavodle rodu âgo, ì ǔsìh gadaǔ zâmnyh pavodle rodu ìh. Ì ǔbačyǔ Bog, što gèta dobra.

26. І сказаў Бог: створым чалавека паводле вобразу Нашага, паводле падабенства Нашага; і хай валадараць яны над рыбамі марскімі, і над птушкамі нябеснымі, і над быдлам, і над усёю зямлёю, і над усімі гадамі, што поўзаюць па зямлі.

Ì skazaǔ Bog: stvorym čalaveka pavodle vobrazu Našaga, pavodle padabenstva Našaga; ì haj valadarac′ âny nad rybamì marskìmì, ì nad ptuškamì nâbesnymì, ì nad bydlam, ì nad usëû zâmlëû, ì nad usìmì gadamì, što poǔzaûc′ pa zâmlì.

27. І стварыў Бог чалавека паводле вобразу Свайго, паводле вобразу Божага стварыў яго; мужчыну і жанчыну стварыў іх.

Ì stvaryǔ Bog čalaveka pavodle vobrazu Svajgo, pavodle vobrazu Božaga stvaryǔ âgo; mužčynu ì žančynu stvaryǔ ìh.

28. І дабраславіў іх Бог, і сказаў ім Бог: пладзецеся і множцеся, і напаўняйце зямлю і валодайце ёю, і валадарце над рыбамі марскімі, і над птушкамі нябеснымі, і над усякай жывёлаю, што поўзае па зямлі.

Ì dabraslavìǔ ìh Bog, ì skazaǔ ìm Bog: pladzecesâ ì množcesâ, ì napaǔnâjce zâmlû ì valodajce ëû, ì valadarce nad rybamì marskìmì, ì nad ptuškamì nâbesnymì, ì nad usâkaj žyvëlaû, što poǔzae pa zâmlì.

29. І сказаў Бог: вось, Я даў вам усякую траву, што сее насеньне, якая ёсьць на ўсёй зямлі, і ўсякае дрэва, у якога плод дрэўны, што сее насеньне, - вам гэта будзе ежаю:

Ì skazaǔ Bog: vos′, Â daǔ vam usâkuû travu, što see nasen′ne, âkaâ ës′c′ na ǔsëj zâmlì, ì ǔsâkae drèva, u âkoga plod drèǔny, što see nasen′ne, - vam gèta budze ežaû:

30. а ўсім зьвярам зямным, і ўсім птушкам нябесным, і ўсякаму, што поўзае па зямлі, у якім душа жывая, даў Я ўсю зеляніну травяную на ежу. І сталася так.

a ǔsìm z′vâram zâmnym, ì ǔsìm ptuškam nâbesnym, ì ǔsâkamu, što poǔzae pa zâmlì, u âkìm duša žyvaâ, daǔ Â ǔsû zelânìnu travânuû na ežu. Ì stalasâ tak.

31. І ўбачыў Бог усё, што Ён стварыў, і вось, добра вельмі. І быў вечар, і была раніца: дзень шосты.

Ì ǔbačyǔ Bog usë, što Ën stvaryǔ, ì vos′, dobra vel′mì. Ì byǔ večar, ì byla ranìca: dzen′ šosty.

2 Кіраўнік

1. Так створаны неба і зямля і ўсё войска іх.

Tak stvorany neba ì zâmlâ ì ǔsë vojska ìh.

2. І закончыў Бог да сёмага дня ўсе дзеі Свае, якія Ён учыняў,

Ì zakončyǔ Bog da sëmaga dnâ ǔse dzeì Svae, âkìâ Ën učynâǔ,

3. і дабраславіў Бог сёмы дзень і асьвяціў яго; бо ў той дзень спачыў ад усіх дзеяў Сваіх, якія Бог тварыў і ствараў.

ì dabraslavìǔ Bog sëmy dzen′ ì as′vâcìǔ âgo; bo ǔ toj dzen′ spačyǔ ad usìh dzeâǔ Svaìh, âkìâ Bog tvaryǔ ì stvaraǔ.

4. Вось паходжаньне неба і зямлі, пры стварэньні іх, у той час, калі Гасподзь Бог стварыў зямлю і неба,

Vos′ pahodžan′ne neba ì zâmlì, pry stvarèn′nì ìh, u toj čas, kalì Gaspodz′ Bog stvaryǔ zâmlû ì neba,

5. і ўсякі польны хмызьняк, якога яшчэ ня было на зямлі, і ўсякую польную траву, якая яшчэ не расла; бо Гасподзь Бог не пасылаў дажджу на зямлю, і ня было чалавека, каб урабляць зямлю;

ì ǔsâkì pol′ny hmyz′nâk, âkoga âščè nâ bylo na zâmlì, ì ǔsâkuû pol′nuû travu, âkaâ âščè ne rasla; bo Gaspodz′ Bog ne pasylaǔ daždžu na zâmlû, ì nâ bylo čalaveka, kab urablâc′ zâmlû;

6. але пара падымалася зь зямлі і расіла ўсё ўлоньне зямлі.

ale para padymalasâ z′ zâmlì ì rasìla ǔsë ǔlon′ne zâmlì.

7. І стварыў Гасподзь Бог чалавека з пылу зямнога і ўдыхнуў у твар ягоны дыханьне жыцьця, і зрабіўся чалавек душою жывою.

Ì stvaryǔ Gaspodz′ Bog čalaveka z pylu zâmnoga ì ǔdyhnuǔ u tvar âgony dyhan′ne žyc′câ, ì zrabìǔsâ čalavek dušoû žyvoû.

8. І пасадзіў Гасподзь Бог рай у Эдэме на ўсходзе, і зьмясьціў там чалавека, якога стварыў.

Ì pasadzìǔ Gaspodz′ Bog raj u Èdème na ǔshodze, ì z′mâs′cìǔ tam čalaveka, âkoga stvaryǔ.

9. І выгадаваў Гасподзь Бог зь зямлі кожнае дрэва прыемнае з выгляду і добрае ў ежу, і дрэва жыцьця пасярод раю, і дрэва спазнаньня дабра і зла.

Ì vygadavaǔ Gaspodz′ Bog z′ zâmlì kožnae drèva pryemnae z vyglâdu ì dobrae ǔ ežu, ì drèva žyc′câ pasârod raû, ì drèva spaznan′nâ dabra ì zla.

10. З Эдэма выплывала рака на арашэньне раю; і потым разьдзялялася на чатыры ракі.

Z Èdèma vyplyvala raka na arašèn′ne raû; ì potym raz′dzâlâlasâ na čatyry rakì.

11. Імя адной Фісон: яна абцякае ўсю зямлю Хавіла, тую, дзе золата;

Ìmâ adnoj Fìson: âna abcâkae ǔsû zâmlû Havìla, tuû, dze zolata;

12. і золата той зямлі добрае; там бдолах і камень анікс.

ì zolata toj zâmlì dobrae; tam bdolah ì kamen′ anìks.

13. Імя другой ракі Гіхон (Геон): яна абцякае ўсю зямлю Куш.

Ìmâ drugoj rakì Gìhon (Geon): âna abcâkae ǔsû zâmlû Kuš.

14. Імя трэцяй ракі Хідэкель (Тыгр): яна працякае перад Асірыяй. Чацьвёртая рака Еўфрат.

Ìmâ trècâj rakì Hìdèkel′ (Tygr): âna pracâkae perad Asìryâj. Čac′vërtaâ raka Eǔfrat.

15. І ўзяў Гасподзь Бог чалавека, якога стварыў, і пасяліў яго ў садзе Эдэмскім, каб урабляць яго і захоўваць яго.

Ì ǔzâǔ Gaspodz′ Bog čalaveka, âkoga stvaryǔ, ì pasâlìǔ âgo ǔ sadze Èdèmskìm, kab urablâc′ âgo ì zahoǔvac′ âgo.

16. І наказаў Гасподзь Бог чалавеку, кажучы: з кожнага дрэва ў садзе ты будзеш есьці;

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Bog čalaveku, kažučy: z kožnaga drèva ǔ sadze ty budzeš es′cì;

17. а з дрэва спазнаньня дабра і зла, ня еж зь яго; бо ў дзень, калі ты пакаштуеш зь яго, сьмерцю памрэш.

a z drèva spaznan′nâ dabra ì zla, nâ ež z′ âgo; bo ǔ dzen′, kalì ty pakaštueš z′ âgo, s′mercû pamrèš.

18. І сказаў Гасподзь Бог: нядобра быць чалавеку аднаму; створым яму памочніка, адпаведнага яму.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Bog: nâdobra byc′ čalaveku adnamu; stvorym âmu pamočnìka, adpavednaga âmu.

19. Гасподзь Бог утварыў зь зямлі ўсіх жывёл польных і ўсіх птушак нябесных, і прывёў іх да чалавека, каб бачыць, як ён іх назаве, і каб, як назаве чалавек кожную душу жывую, так і было імя ёй.

Gaspodz′ Bog utvaryǔ z′ zâmlì ǔsìh žyvël pol′nyh ì ǔsìh ptušak nâbesnyh, ì pryvëǔ ìh da čalaveka, kab bačyc′, âk ën ìh nazave, ì kab, âk nazave čalavek kožnuû dušu žyvuû, tak ì bylo ìmâ ëj.

20. І назваў чалавек імёны ўсяму быдлу і птушкам нябесным і ўсім зьвярам польным; але чалавеку не знайшлося памочніка, падобнага да яго.

Ì nazvaǔ čalavek ìmëny ǔsâmu bydlu ì ptuškam nâbesnym ì ǔsìm z′vâram pol′nym; ale čalaveku ne znajšlosâ pamočnìka, padobnaga da âgo.

21. І навёў Гасподзь Бог на чалавека моцны сон; і, калі ён заснуў, узяў адну рабрыну ягоную, і закрыў тое месца плоцьцю.

Ì navëǔ Gaspodz′ Bog na čalaveka mocny son; ì, kalì ën zasnuǔ, uzâǔ adnu rabrynu âgonuû, ì zakryǔ toe mesca ploc′cû.

22. І стварыў Гасподзь Бог з рабрыны, узятай у чалавека, жанчыну, і прывёў яе да чалавека.

Ì stvaryǔ Gaspodz′ Bog z rabryny, uzâtaj u čalaveka, žančynu, ì pryvëǔ âe da čalaveka.

23. І сказаў чалавек: вось, гэта костка ад касьцей маіх і плоць ад плоці маёй; яна будзе называцца жонкаю, бо ўзятая ад мужа свайго.

Ì skazaǔ čalavek: vos′, gèta kostka ad kas′cej maìh ì ploc′ ad plocì maëj; âna budze nazyvacca žonkaû, bo ǔzâtaâ ad muža svajgo.

24. Таму пакіне чалавек бацьку свайго і маці сваю і прылепіцца да жонкі сваёй; і будуць адна плоць.

Tamu pakìne čalavek bac′ku svajgo ì macì svaû ì prylepìcca da žonkì svaëj; ì buduc′ adna ploc′.

25. І былі абое голыя, Адам і жонка ягоная, і не саромеліся.

Ì bylì aboe golyâ, Adam ì žonka âgonaâ, ì ne saromelìsâ.

3 Кіраўнік

1. Зьмей быў хітрэйшы за ўсіх зьвяроў польных, якіх стварыў Гасподзь Бог. І сказаў зьмей жанчыне: ці сапраўды сказаў Бог: ня ежце ні зь якога дрэва ў раі?

Z′mej byǔ hìtrèjšy za ǔsìh z′vâroǔ pol′nyh, âkìh stvaryǔ Gaspodz′ Bog. Ì skazaǔ z′mej žančyne: cì sapraǔdy skazaǔ Bog: nâ ežce nì z′ âkoga drèva ǔ raì?

2. І сказала жанчына зьмею: плады з дрэваў мы можам есьці,

Ì skazala žančyna z′meû: plady z drèvaǔ my možam es′cì,

3. толькі пладоў з дрэва, якое пасярод раю, сказаў Бог, ня ежце і не чапайце іх, каб вам не памерці.

tol′kì pladoǔ z drèva, âkoe pasârod raû, skazaǔ Bog, nâ ežce ì ne čapajce ìh, kab vam ne pamercì.

4. І сказаў зьмей жанчыне: не, не памраце;

Ì skazaǔ z′mej žančyne: ne, ne pamrace;

5. але ведае Бог, што ў дзень, калі вы скаштуеце іх, адамкнуцца вочы вашыя, і вы будзеце, як багі, якія ведаюць дабро і зло.

ale vedae Bog, što ǔ dzen′, kalì vy skaštuece ìh, adamknucca vočy vašyâ, ì vy budzece, âk bagì, âkìâ vedaûc′ dabro ì zlo.

6. І ўбачыла жанчына, што дрэва добрае для ежы, і што яно прыемнае вачам і панаднае, бо дае веду; і ўзяла пладоў зь яго і ела; і дала таксама мужу свайму, і ён еў.

Ì ǔbačyla žančyna, što drèva dobrae dlâ ežy, ì što âno pryemnae vačam ì panadnae, bo dae vedu; ì ǔzâla pladoǔ z′ âgo ì ela; ì dala taksama mužu svajmu, ì ën eǔ.

7. І адамкнуліся вочы ў іх абаіх, і ўведалі яны, што голыя, і сшылі смакоўныя лісьціны, і зрабілі сабе апаяскі.

Ì adamknulìsâ vočy ǔ ìh abaìh, ì ǔvedalì âny, što golyâ, ì sšylì smakoǔnyâ lìs′cìny, ì zrabìlì sabe apaâskì.

8. І пачулі голас Госпада Бога, Які хадзіў па раі ў час дзённай прахалоды; і схаваўся Адам і жонка ягоная ад аблічча Госпада Бога паміж дрэвамі раю.

Ì pačulì golas Gospada Boga, Âkì hadzìǔ pa raì ǔ čas dzënnaj prahalody; ì shavaǔsâ Adam ì žonka âgonaâ ad ablìčča Gospada Boga pamìž drèvamì raû.

9. І паклікаў Гасподзь Бог Адама і сказаў яму: дзе ты?

Ì paklìkaǔ Gaspodz′ Bog Adama ì skazaǔ âmu: dze ty?

10. Ён сказаў: голас твой я пачуў у раі, і спалохаўся, бо я голы, і схаваўся.

Ën skazaǔ: golas tvoj â pačuǔ u raì, ì spalohaǔsâ, bo â goly, ì shavaǔsâ.

11. І сказаў Бог: хто сказаў табе, што ты голы? ці ня еў ты з дрэва, зь якога Я забараніў табе есьці?

Ì skazaǔ Bog: hto skazaǔ tabe, što ty goly? cì nâ eǔ ty z drèva, z′ âkoga Â zabaranìǔ tabe es′cì?

12. Адам сказаў: жонка, якую Ты даў мне, яна дала мне з дрэва, і я еў.

Adam skazaǔ: žonka, âkuû Ty daǔ mne, âna dala mne z drèva, ì â eǔ.

13. І сказаў Гасподзь Бог жонцы: што гэта ты зрабіла? Жонка сказала: зьмей змусьціў мяне, і я ела.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Bog žoncy: što gèta ty zrabìla? Žonka skazala: z′mej zmus′cìǔ mâne, ì â ela.

14. І сказаў Гасподзь Бог зьмею: за тое, што ты зрабіў гэта, пракляты ты перад усім быдлам і перад усімі жывёламі польнымі; ты будзеш хадзіць на чэраве тваім, і будзеш есьці пыл ва ўсе дні жыцьця твайго;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Bog z′meû: za toe, što ty zrabìǔ gèta, praklâty ty perad usìm bydlam ì perad usìmì žyvëlamì pol′nymì; ty budzeš hadzìc′ na čèrave tvaìm, ì budzeš es′cì pyl va ǔse dnì žyc′câ tvajgo;

15. і варожасьць пакладу паміж табою і паміж жанчынаю, і паміж семем тваім і паміж семем яе; яно будзе біць цябе ў галаву, а ты будзеш джаліць яго ў пяту.

ì varožas′c′ pakladu pamìž taboû ì pamìž žančynaû, ì pamìž semem tvaìm ì pamìž semem âe; âno budze bìc′ câbe ǔ galavu, a ty budzeš džalìc′ âgo ǔ pâtu.

16. Жонцы сказаў: множачы памножу скруху тваю ў цяжарнасьці тваёй; у хворасьці будзеш нараджаць дзяцей; і да мужа твайго цяга твая, і ён будзе валадарыць над табою.

Žoncy skazaǔ: množačy pamnožu skruhu tvaû ǔ câžarnas′cì tvaëj; u hvoras′cì budzeš naradžac′ dzâcej; ì da muža tvajgo câga tvaâ, ì ën budze valadaryc′ nad taboû.

17. А Адаму сказаў: за тое, што ты паслухаўся голасу жонкі тваёй і еў з дрэва, пра якое Я наказаў табе, сказаўшы: "ня еж зь яго", праклятая зямля за цябе; са скрухаю будзеш карміцца зь яе ва ўсе дні жыцьця твайго;

A Adamu skazaǔ: za toe, što ty pasluhaǔsâ golasu žonkì tvaëj ì eǔ z drèva, pra âkoe Â nakazaǔ tabe, skazaǔšy: "nâ ež z′ âgo", praklâtaâ zâmlâ za câbe; sa skruhaû budzeš karmìcca z′ âe va ǔse dnì žyc′câ tvajgo;

18. церне і ваўчкі ўзгадуе яна табе; і будзеш карміцца польнаю травою;

cerne ì vaǔčkì ǔzgadue âna tabe; ì budzeš karmìcca pol′naû travoû;

19. У поце твару твайго будзеш есьці хлеб, пакуль ня вернешся ў зямлю, зь якое ты ўзяты; бо пыл ты і ў пыл вернешся.

U poce tvaru tvajgo budzeš es′cì hleb, pakul′ nâ vernešsâ ǔ zâmlû, z′ âkoe ty ǔzâty; bo pyl ty ì ǔ pyl vernešsâ.

20. І назваў Адам імя жонцы сваёй: Ева, бо яна стала маці ўсіх, хто жыве.

Ì nazvaǔ Adam ìmâ žoncy svaëj: Eva, bo âna stala macì ǔsìh, hto žyve.

21. І зрабіў Гасподзь Бог Адаму і жонцы яго вопратку скураную і апрануў іх.

Ì zrabìǔ Gaspodz′ Bog Adamu ì žoncy âgo vopratku skuranuû ì apranuǔ ìh.

22. І сказаў Гасподзь Бог: вось, Адам, зрабіўся як адзін з Нас, ведаючы дабро і зло; і цяпер як бы ні працягнуў руку сваю, і ня ўзяў таксама ад дрэва жыцьця, і не пакаштаваў, і не пачаў жыць вечна.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Bog: vos′, Adam, zrabìǔsâ âk adzìn z Nas, vedaûčy dabro ì zlo; ì câper âk by nì pracâgnuǔ ruku svaû, ì nâ ǔzâǔ taksama ad drèva žyc′câ, ì ne pakaštavaǔ, ì ne pačaǔ žyc′ večna.

23. І выслаў яго Гасподзь Бог з саду Эдэмскага, каб урабляў зямлю, зь якое ён узяты.

Ì vyslaǔ âgo Gaspodz′ Bog z sadu Èdèmskaga, kab urablâǔ zâmlû, z′ âkoe ën uzâty.

24. І выгнаў Адама, і паставіў на ўсходзе каля саду Эдэмскага херувіма і палымяны меч, які сам паварочваўся, каб ахоўваць дарогу да дрэва жыцьця.

Ì vygnaǔ Adama, ì pastavìǔ na ǔshodze kalâ sadu Èdèmskaga heruvìma ì palymâny meč, âkì sam pavaročvaǔsâ, kab ahoǔvac′ darogu da drèva žyc′câ.

4 Кіраўнік

1. Адам спазнаў Еву, жонку сваю; і яна зачала, і нарадзіла Каіна, і сказала: здабыла я чалавека ад Госпада.

Adam spaznaǔ Evu, žonku svaû; ì âna začala, ì naradzìla Kaìna, ì skazala: zdabyla â čalaveka ad Gospada.

2. І яшчэ нарадзіла брата ягонага, Авеля. І быў Авель пастух авечак, а Каін быў земляроб.

Ì âščè naradzìla brata âgonaga, Avelâ. Ì byǔ Avel′ pastuh avečak, a Kaìn byǔ zemlârob.

3. Празь некаторы час Каін прынёс ад пладоў зямлі дар Госпаду;

Praz′ nekatory čas Kaìn prynës ad pladoǔ zâmlì dar Gospadu;

4. і Авель таксама прынёс ад першародных статку свайго і ад тлушчу іхняга. І прыхінуўся Гасподзь да Авеля і да дару ягонага;

ì Avel′ taksama prynës ad peršarodnyh statku svajgo ì ad tlušču ìhnâga. Ì pryhìnuǔsâ Gaspodz′ da Avelâ ì da daru âgonaga;

5. а да Каіна і да дару ягонага не прыхінуўся. Каін моцна засмуціўся, і панік твар ягоны.

a da Kaìna ì da daru âgonaga ne pryhìnuǔsâ. Kaìn mocna zasmucìǔsâ, ì panìk tvar âgony.

6. І сказаў Гасподзь Каіну: чаго ты засмуціўся? і чаго панік твар твой?

Ì skazaǔ Gaspodz′ Kaìnu: čago ty zasmucìǔsâ? ì čago panìk tvar tvoj?

7. калі робіш добрае, дык ці не падымаеш твару? а калі ня робіш добрага, дык пад дзьвярыма грэх ляжыць; ён вабіць цябе да сябе, але ты пануй над ім.

kalì robìš dobrae, dyk cì ne padymaeš tvaru? a kalì nâ robìš dobraga, dyk pad dz′vâryma grèh lâžyc′; ën vabìc′ câbe da sâbe, ale ty panuj nad ìm.

8. І сказаў Каін Авелю, брату свайму: хадзем у поле. І калі яны былі ў полі, паўстаў Каін на Авеля, брата свайго, і забіў яго.

Ì skazaǔ Kaìn Avelû, bratu svajmu: hadzem u pole. Ì kalì âny bylì ǔ polì, paǔstaǔ Kaìn na Avelâ, brata svajgo, ì zabìǔ âgo.

9. І сказаў Гасподзь Каіну: дзе Авель, брат твой? Ён сказаў: ня ведаю; хіба я вартаўнік брату майму?

Ì skazaǔ Gaspodz′ Kaìnu: dze Avel′, brat tvoj? Ën skazaǔ: nâ vedaû; hìba â vartaǔnìk bratu majmu?

10. І сказаў Гасподзь: што ты зрабіў? голас крыві брата твайго крычыць Мне зь зямлі;

Ì skazaǔ Gaspodz′: što ty zrabìǔ? golas kryvì brata tvajgo kryčyc′ Mne z′ zâmlì;

11. і сёньня пракляты ты ад зямлі, якая разьзявіла вусны свае прыняць кроў брата твайго ад рукі тваёй;

ì sën′nâ praklâty ty ad zâmlì, âkaâ raz′zâvìla vusny svae prynâc′ kroǔ brata tvajgo ad rukì tvaëj;

12. калі ты будзеш урабляць зямлю, яна ня будзе болей даваць сілы сваёй табе; ты будзеш выгнанец і бадзяга на зямлі.

kalì ty budzeš urablâc′ zâmlû, âna nâ budze bolej davac′ sìly svaëj tabe; ty budzeš vygnanec ì badzâga na zâmlì.

13. І сказаў Каін Госпаду: кара мая большая, чым зьнесьці можна:

Ì skazaǔ Kaìn Gospadu: kara maâ bol′šaâ, čym z′nes′cì možna:

14. вось, Ты цяпер зганяеш мяне з улоньня зямлі, і ад аблічча Твайго я зьнікну, і буду выгнанцам і бадзягам на зямлі; і кожны, хто спаткаецца са мною, заб'е мяне.

vos′, Ty câper zganâeš mâne z ulon′nâ zâmlì, ì ad ablìčča Tvajgo â z′nìknu, ì budu vygnancam ì badzâgam na zâmlì; ì kožny, hto spatkaecca sa mnoû, zab'e mâne.

15. І сказаў яму Гасподзь: за тое кожнаму, хто заб'е Каіна, адпомсьціцца сямікроць. І зрабіў Гасподзь Каіну азнаку, каб ніхто, спаткаўшыся зь ім, не забіў яго.

Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: za toe kožnamu, hto zab'e Kaìna, adpoms′cìcca sâmìkroc′. Ì zrabìǔ Gaspodz′ Kaìnu aznaku, kab nìhto, spatkaǔšysâ z′ ìm, ne zabìǔ âgo.

16. І пайшоў Каін ад аблічча Гасподняга і пасяліўся ў зямлі Нод, на ўсход ад Эдэма.

Ì pajšoǔ Kaìn ad ablìčča Gaspodnâga ì pasâlìǔsâ ǔ zâmlì Nod, na ǔshod ad Èdèma.

17. І спазнаў Каін жонку сваю; і яна зачала і нарадзіла Эноха. І пабудаваў ён горад; і назваў горад імем сына свайго: Энох.

Ì spaznaǔ Kaìn žonku svaû; ì âna začala ì naradzìla Ènoha. Ì pabudavaǔ ën gorad; ì nazvaǔ gorad ìmem syna svajgo: Ènoh.

18. У Эноха нарадзіўся Ірад; Ірад спарадзіў Мэхіяэля; Мэхіяэль спарадзіў Мафусала; Мафусал спарадзіў Ламэха.

U Ènoha naradzìǔsâ Ìrad; Ìrad sparadzìǔ Mèhìâèlâ; Mèhìâèl′ sparadzìǔ Mafusala; Mafusal sparadzìǔ Lamèha.

19. І ўзяў сабе Ламэх дзьве жонкі: імя адной: Ада, і імя другой: Цыла.

Ì ǔzâǔ sabe Lamèh dz′ve žonkì: ìmâ adnoj: Ada, ì ìmâ drugoj: Cyla.

20. Ада нарадзіла Явала: ён быў бацька тых, што жылі ў намётах са статкамі.

Ada naradzìla Âvala: ën byǔ bac′ka tyh, što žylì ǔ namëtah sa statkamì.

21. Імя брата ягонага Ювал: ён быў бацька ўсіх тых, што ігралі на гусьлях і жалейцы.

Ìmâ brata âgonaga Ûval: ën byǔ bac′ka ǔsìh tyh, što ìgralì na gus′lâh ì žalejcy.

22. Цыла таксама нарадзіла Тувалкаіна, які быў кавалём усіх спарудаў зь медзі і жалеза. І сястра Тувалкаіна Наэма.

Cyla taksama naradzìla Tuvalkaìna, âkì byǔ kavalëm usìh sparudaǔ z′ medzì ì žaleza. Ì sâstra Tuvalkaìna Naèma.

23. І сказаў Ламэх жонкам сваім: Ада і Цыла, паслухайце голасу майго; жонкі Ламэхавыя, уважайце словам маім: я забіў чалавека на пошасьць мне і хлопчыка на рану мне;

Ì skazaǔ Lamèh žonkam svaìm: Ada ì Cyla, pasluhajce golasu majgo; žonkì Lamèhavyâ, uvažajce slovam maìm: â zabìǔ čalaveka na pošas′c′ mne ì hlopčyka na ranu mne;

24. калі за Каіна адпомсьціцца ўсямікроць, дык за Ламэха ў семдзесят разоў сямікроць.

kalì za Kaìna adpoms′cìcca ǔsâmìkroc′, dyk za Lamèha ǔ semdzesât razoǔ sâmìkroc′.

25. І спазнаў Адам яшчэ Еву, жонку сваю, і яна нарадзіла сына, і дала яму імя: Сіф; бо, казала яна, Бог паклаў мне іншае насеньне, замест Авеля, якога забіў Каін.

Ì spaznaǔ Adam âščè Evu, žonku svaû, ì âna naradzìla syna, ì dala âmu ìmâ: Sìf; bo, kazala âna, Bog paklaǔ mne ìnšae nasen′ne, zamest Avelâ, âkoga zabìǔ Kaìn.

26. У Сіфа таксама нарадзіўся сын, і ён даў яму імя: Энос; тады пачалі заклікаць імя Госпада.

U Sìfa taksama naradzìǔsâ syn, ì ën daǔ âmu ìmâ: Ènos; tady pačalì zaklìkac′ ìmâ Gospada.

5 Кіраўнік

1. І вось радавод Адама: калі Бог стварыў чалавека, паводле падабенства Божага стварыў яго,

Ì vos′ radavod Adama: kalì Bog stvaryǔ čalaveka, pavodle padabenstva Božaga stvaryǔ âgo,

2. мужчыну і жанчыну стварыў іх, і дабраславіў іх, і даў ім імя: чалавек, у дзень стварэньня іх.

mužčynu ì žančynu stvaryǔ ìh, ì dabraslavìǔ ìh, ì daǔ ìm ìmâ: čalavek, u dzen′ stvarèn′nâ ìh.

3. Адам жыў сто трыццаць гадоў, і спарадзіў сына паводле падабенства свайго і паводле вобразу свайго, і даў яму імя: Сіф.

Adam žyǔ sto tryccac′ gadoǔ, ì sparadzìǔ syna pavodle padabenstva svajgo ì pavodle vobrazu svajgo, ì daǔ âmu ìmâ: Sìf.

4. Дзён Адама пасьля нараджэньня ім Сіфа было васямсот гадоў, і спарадзіў ён сыноў і дачок.

Dzën Adama pas′lâ naradžèn′nâ ìm Sìfa bylo vasâmsot gadoǔ, ì sparadzìǔ ën synoǔ ì dačok.

5. А ўсіх дзён жыцьця Адамавага было дзевяцьсот трыццаць гадоў; і ён памёр.

A ǔsìh dzën žyc′câ Adamavaga bylo dzevâc′sot tryccac′ gadoǔ; ì ën pamër.

6. Сіф жыў сто пяць гадоў і спарадзіў Эноса.

Sìf žyǔ sto pâc′ gadoǔ ì sparadzìǔ Ènosa.

7. Пасьля нараджэньня Эноса Сіф жыў васямсот сем гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Ènosa Sìf žyǔ vasâmsot sem gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

8. А ўсіх дзён Сіфавых было дзевяцьсот дванаццаць гадоў; і ён памёр.

A ǔsìh dzën Sìfavyh bylo dzevâc′sot dvanaccac′ gadoǔ; ì ën pamër.

9. Энос жыў дзевяноста гадоў і спарадзіў Каінана.

Ènos žyǔ dzevânosta gadoǔ ì sparadzìǔ Kaìnana.

10. Пасьля нараджэньня Каінана Энос жыў васямсот пятнаццаць гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Kaìnana Ènos žyǔ vasâmsot pâtnaccac′ gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

11. А ўсіх дзён Эносавых было дзевяцьсот пяць гадоў; і ён памёр.

A ǔsìh dzën Ènosavyh bylo dzevâc′sot pâc′ gadoǔ; ì ën pamër.

12. Каінан жыў семдзесят гадоў і спарадзіў Малелэіла.

Kaìnan žyǔ semdzesât gadoǔ ì sparadzìǔ Malelèìla.

13. Пасьля нараджэньня Малелэіла Каінан жыў васямсот сорак гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Malelèìla Kaìnan žyǔ vasâmsot sorak gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

14. А ўсіх дзён Каінанавых было дзевяцьсот дзесяць гадоў; і ён памёр.

A ǔsìh dzën Kaìnanavyh bylo dzevâc′sot dzesâc′ gadoǔ; ì ën pamër.

15. Малелэіл жыў шэсьцьдзясят пяць гадоў і спарадзіў Ярэда.

Malelèìl žyǔ šès′c′dzâsât pâc′ gadoǔ ì sparadzìǔ Ârèda.

16. Пасьля нараджэньня Ярэда Малелэіл жыў васямсот трыццаць гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Ârèda Malelèìl žyǔ vasâmsot tryccac′ gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

17. А ўсіх дзён Малелэілавых было васямсот дзевяноста пяць гадоў; і ён памёр.

A ǔsìh dzën Malelèìlavyh bylo vasâmsot dzevânosta pâc′ gadoǔ; ì ën pamër.

18. Ярэд жыў сто шэсьцьдзясят два гады і спарадзіў Эноха.

Ârèd žyǔ sto šès′c′dzâsât dva gady ì sparadzìǔ Ènoha.

19. Пасьля нараджэньня Эноха Ярэд жыў сто восемдзесят гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Ènoha Ârèd žyǔ sto vosemdzesât gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

20. А ўсіх дзён Ярэдавых было дзевяцьсот шэсьцьдзясят два гады; і ён памёр.

A ǔsìh dzën Ârèdavyh bylo dzevâc′sot šès′c′dzâsât dva gady; ì ën pamër.

21. Энох жыў шэсьцьдзясят пяць гадоў і спарадзіў Мафусала.

Ènoh žyǔ šès′c′dzâsât pâc′ gadoǔ ì sparadzìǔ Mafusala.

22. І хадзіў Энох прад Богам, пасьля нараджэньня Мафусала, трыста гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

Ì hadzìǔ Ènoh prad Bogam, pas′lâ naradžèn′nâ Mafusala, trysta gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

23. А ўсіх дзён Эноха было трыста шэсьцьдзясят пяць гадоў.

A ǔsìh dzën Ènoha bylo trysta šès′c′dzâsât pâc′ gadoǔ.

24. І хадзіў Энох прад Богам; і ня стала яго, бо Бог узяў яго.

Ì hadzìǔ Ènoh prad Bogam; ì nâ stala âgo, bo Bog uzâǔ âgo.

25. Мафусал жыў сто восемдзесят сем гадоў і спарадзіў Ламэха.

Mafusal žyǔ sto vosemdzesât sem gadoǔ ì sparadzìǔ Lamèha.

26. Пасьля нараджэньня Ламэха Мафусал жыў сямсот восемдзесят два гады і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Lamèha Mafusal žyǔ sâmsot vosemdzesât dva gady ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

27. А ўсіх дзён Мафусалавых было дзевяцьсот шэсьцьдзясят дзевяць гадоў; і ён памёр.

A ǔsìh dzën Mafusalavyh bylo dzevâc′sot šès′c′dzâsât dzevâc′ gadoǔ; ì ën pamër.

28. Ламэх жыў сто восемдзесят два гады і спарадзіў сына,

Lamèh žyǔ sto vosemdzesât dva gady ì sparadzìǔ syna,

29. і даў яму імя: Ной, сказаўшы: ён суцешыць нас у працы нашай і ў працы рук нашых, калі ўрабляцьме зямлю, якую пракляў Гасподзь Бог.

ì daǔ âmu ìmâ: Noj, skazaǔšy: ën sucešyc′ nas u pracy našaj ì ǔ pracy ruk našyh, kalì ǔrablâc′me zâmlû, âkuû praklâǔ Gaspodz′ Bog.

30. І жыў Ламэх пасьля нараджэньня Ноя пяцьсот дзевяноста пяць гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

Ì žyǔ Lamèh pas′lâ naradžèn′nâ Noâ pâc′sot dzevânosta pâc′ gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

31. А ўсіх дзён Ламэхавых было сямсот семдзесят сем гадоў; і ён памёр.

A ǔsìh dzën Lamèhavyh bylo sâmsot semdzesât sem gadoǔ; ì ën pamër.

32. Ною было пяцьсот гадоў; і спарадзіў Ной трох сыноў: Сіма, Хама і Яфэта.

Noû bylo pâc′sot gadoǔ; ì sparadzìǔ Noj troh synoǔ: Sìma, Hama ì Âfèta.

6 Кіраўнік

1. Калі людзі пачалі множыцца на зямлі і радзіліся ў іх дочкі,

Kalì lûdzì pačalì množycca na zâmlì ì radzìlìsâ ǔ ìh dočkì,

2. тады сыны Божыя ўбачылі дачок чалавечых, што яны прыгожыя, і бралі іх сабе за жонак, хто якую выбраў.

tady syny Božyâ ǔbačylì dačok čalavečyh, što âny prygožyâ, ì bralì ìh sabe za žonak, hto âkuû vybraǔ.

3. І сказаў Гасподзь Бог: ня вечна Духу Майму быць пагарджаным людзьмі, бо яны плоць; хай будуць дні іхнія сто дваццаць гадоў.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Bog: nâ večna Duhu Majmu byc′ pagardžanym lûdz′mì, bo âny ploc′; haj buduc′ dnì ìhnìâ sto dvaccac′ gadoǔ.

4. У той час былі на зямлі волаты, асабліва з таго часу, як сыны Божыя пачалі ўваходзіць да дачок людзкіх, яны пачалі нараджаць ім: гэта дужыя, спакон славутыя людзі.

U toj čas bylì na zâmlì volaty, asablìva z tago času, âk syny Božyâ pačalì ǔvahodzìc′ da dačok lûdzkìh, âny pačalì naradžac′ ìm: gèta dužyâ, spakon slavutyâ lûdzì.

5. І ўбачыў Гасподзь Бог, што вялікая разбэшчанасьць людзей на зямлі, і што ўсе думкі і помыслы сэрца іхняга былі ва ўсе часы ліхія;

Ì ǔbačyǔ Gaspodz′ Bog, što vâlìkaâ razbèščanas′c′ lûdzej na zâmlì, ì što ǔse dumkì ì pomysly sèrca ìhnâga bylì va ǔse časy lìhìâ;

6. і пашкадаваў Гасподзь, што стварыў чалавека на зямлі, і засмуціўся ў сэрцы Сваім.

ì paškadavaǔ Gaspodz′, što stvaryǔ čalaveka na zâmlì, ì zasmucìǔsâ ǔ sèrcy Svaìm.

7. І сказаў Гасподзь: вынішчу з улоньня зямлі людзей, якіх Я стварыў, ад чалавека да быдла, і гадаў і птушак нябесных вынішчу; бо Я пашкадаваў, што стварыў іх.

Ì skazaǔ Gaspodz′: vynìšču z ulon′nâ zâmlì lûdzej, âkìh Â stvaryǔ, ad čalaveka da bydla, ì gadaǔ ì ptušak nâbesnyh vynìšču; bo Â paškadavaǔ, što stvaryǔ ìh.

8. А Ной здабыў мілату прад вачыма Госпада Бога.

A Noj zdabyǔ mìlatu prad vačyma Gospada Boga.

9. Вось жыцьцё Ноевае: Ной быў чалавек праведны і беззаганны ў родзе сваім; Ной хадзіў прад Богам.

Vos′ žyc′cë Noevae: Noj byǔ čalavek pravedny ì bezzaganny ǔ rodze svaìm; Noj hadzìǔ prad Bogam.

10. Ной спарадзіў трох сыноў: Сіма, Хама і Яфэта.

Noj sparadzìǔ troh synoǔ: Sìma, Hama ì Âfèta.

11. Але зямля разбэсьцілася прад абліччам Божым і напоўнілася зямля злачынствамі.

Ale zâmlâ razbès′cìlasâ prad ablìččam Božym ì napoǔnìlasâ zâmlâ zlačynstvamì.

12. І паглядзеў Гасподзь Бог на зямлю, і вось, яна разбэшчаная: бо ўсякая плоць скрывіла дарогу сваю на зямлі.

Ì paglâdzeǔ Gaspodz′ Bog na zâmlû, ì vos′, âna razbèščanaâ: bo ǔsâkaâ ploc′ skryvìla darogu svaû na zâmlì.

13. І сказаў Гасподзь Бог Ною: канец усякай плоці прыйшоў прад аблічча Маё, бо зямля напоўнілася ад іх зладзействамі; і вось, я вынішчу іх зь зямлі.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Bog Noû: kanec usâkaj plocì pryjšoǔ prad ablìčča Maë, bo zâmlâ napoǔnìlasâ ad ìh zladzejstvamì; ì vos′, â vynìšču ìh z′ zâmlì.

14. Зрабі сабе каўчэг з дрэва гофэр; адсекі зрабі ў каўчэзе і прасмалі яго смалою ўсярэдзіне і звонку.

Zrabì sabe kaǔčèg z drèva gofèr; adsekì zrabì ǔ kaǔčèze ì prasmalì âgo smaloû ǔsârèdzìne ì zvonku.

15. І зрабі яго так: даўжыня каўчэга трыста локцяў; шырыня яго пяцьдзясят локцяў, а вышыня яго трыццаць локцяў.

Ì zrabì âgo tak: daǔžynâ kaǔčèga trysta lokcâǔ; šyrynâ âgo pâc′dzâsât lokcâǔ, a vyšynâ âgo tryccac′ lokcâǔ.

16. І зрабі адтуліну ў каўчэзе, і ў локаць зьвядзі яе ўгары, і дзьверы ў каўчэг зрабі збоку яго; зладзь у ім ніжняе, другое і трэцяе жытло.

Ì zrabì adtulìnu ǔ kaǔčèze, ì ǔ lokac′ z′vâdzì âe ǔgary, ì dz′very ǔ kaǔčèg zrabì zboku âgo; zladz′ u ìm nìžnâe, drugoe ì trècâe žytlo.

17. І вось, Я навяду на зямлю патоп водны, каб вынішчыць усякую плоць, у якой ёсьць дух жыцьця, пад нябёсамі: усё, што ёсьць на зямлі, пазбудзецца жыцьця.

Ì vos′, Â navâdu na zâmlû patop vodny, kab vynìščyc′ usâkuû ploc′, u âkoj ës′c′ duh žyc′câ, pad nâbësamì: usë, što ës′c′ na zâmlì, pazbudzecca žyc′câ.

18. Але з табою Я "станаўлю запавет Мой, і ўвойдзеш у каўчэг ты і сыны твае, і жонка твая і жонкі сыноў тваіх з табою.

Ale z taboû Â "stanaǔlû zapavet Moj, ì ǔvojdzeš u kaǔčèg ty ì syny tvae, ì žonka tvaâ ì žonkì synoǔ tvaìh z taboû.

19. Увядзі таксама ў каўчэг з усіх жывёл, і ад кожнае плоці па пары, каб яны засталіся з табою жывыя; мужчынскага полу і жаночага хай яны будуць.

Uvâdzì taksama ǔ kaǔčèg z usìh žyvël, ì ad kožnae plocì pa pary, kab âny zastalìsâ z taboû žyvyâ; mužčynskaga polu ì žanočaga haj âny buduc′.

20. З птушак паводле роду іхняга, і з быдла паводле роду іхняга, і з усіх паўзуноў зямных паводле роду іхняга, з усіх па пары ўвойдуць да цябе, каб засталіся жывыя.

Z ptušak pavodle rodu ìhnâga, ì z bydla pavodle rodu ìhnâga, ì z usìh paǔzunoǔ zâmnyh pavodle rodu ìhnâga, z usìh pa pary ǔvojduc′ da câbe, kab zastalìsâ žyvyâ.

21. А ты вазьмі сабе ўсякай ежы, якою кормяцца, і зьбяры да сябе; і будзе яна табе і ім ежаю.

A ty vaz′mì sabe ǔsâkaj ežy, âkoû kormâcca, ì z′bâry da sâbe; ì budze âna tabe ì ìm ežaû.

22. І зрабіў Ной усё: як наказаў яму Гасподзь Бог, так ён і зрабіў.

Ì zrabìǔ Noj usë: âk nakazaǔ âmu Gaspodz′ Bog, tak ën ì zrabìǔ.

7 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Бог Ною: увайдзі ты і ўся сям'я твая ў каўчэг, бо цябе Я ўбачыў праведным прад Мною ў родзе гэтым;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Bog Noû: uvajdzì ty ì ǔsâ sâm'â tvaâ ǔ kaǔčèg, bo câbe Â ǔbačyǔ pravednym prad Mnoû ǔ rodze gètym;

2. і ўсякага быдла чыстага вазьмі па сем, мужчынскага полу і жаночага, а з быдла нячыстага па два, мужчынскага полу і жаночага;

ì ǔsâkaga bydla čystaga vaz′mì pa sem, mužčynskaga polu ì žanočaga, a z bydla nâčystaga pa dva, mužčynskaga polu ì žanočaga;

3. таксама і з птушак нябесных чыстых па сем, мужчынскага полу і жаночага, каб захаваць племя на ўсю зямлю:

taksama ì z ptušak nâbesnyh čystyh pa sem, mužčynskaga polu ì žanočaga, kab zahavac′ plemâ na ǔsû zâmlû:

4. бо празь сем дзён Я буду выліваць дождж на зямлю сорак дзён і сорак ночаў; і вынішчу ўсё існае, што Я стварыў, з улоньня зямлі.

bo praz′ sem dzën Â budu vylìvac′ doždž na zâmlû sorak dzën ì sorak nočaǔ; ì vynìšču ǔsë ìsnae, što Â stvaryǔ, z ulon′nâ zâmlì.

5. Ной зрабіў усё, што Гасподзь Бог наказаў яму.

Noj zrabìǔ usë, što Gaspodz′ Bog nakazaǔ âmu.

6. А Ною было шэсьцьсот гадоў, як патоп водны прыйшоў на зямлю.

A Noû bylo šès′c′sot gadoǔ, âk patop vodny pryjšoǔ na zâmlû.

7. І ўвайшоў Ной і сыны ягоныя, і жонка яго і жонкі сыноў ягоных зь ім у каўчэг ад водаў патопу.

Ì ǔvajšoǔ Noj ì syny âgonyâ, ì žonka âgo ì žonkì synoǔ âgonyh z′ ìm u kaǔčèg ad vodaǔ patopu.

8. і з быдла чыстага і з усіх паўзуноў зямных

ì z bydla čystaga ì z usìh paǔzunoǔ zâmnyh

9. па пары, мужчынскага полу і жаночага, увайшлі да Ноя ў каўчэг, як Гасподзь Бог наказаў Ною.

pa pary, mužčynskaga polu ì žanočaga, uvajšlì da Noâ ǔ kaǔčèg, âk Gaspodz′ Bog nakazaǔ Noû.

10. Празь сем дзён воды патопу прыйшлі на зямлю.

Praz′ sem dzën vody patopu pryjšlì na zâmlû.

11. На шасьцісотым годзе жыцьця Ноевага, на другім месяцы, на сямнаццаты дзень месяца, у гэты дзень адчыніліся ўсе крыніцы вялікай бездані, і вокны нябесныя адчыніліся;

Na šas′cìsotym godze žyc′câ Noevaga, na drugìm mesâcy, na sâmnaccaty dzen′ mesâca, u gèty dzen′ adčynìlìsâ ǔse krynìcy vâlìkaj bezdanì, ì vokny nâbesnyâ adčynìlìsâ;

12. і ліў на зямлю дождж сорак дзён і сорак ночаў.

ì lìǔ na zâmlû doždž sorak dzën ì sorak nočaǔ.

13. У гэты самы дзень увайшоў у каўчэг Ной, і Сім, Хам і Яфэт, сыны Ноевыя, і жонка Ноева, і тры жонкі сыноў ягоных зь імі.

U gèty samy dzen′ uvajšoǔ u kaǔčèg Noj, ì Sìm, Ham ì Âfèt, syny Noevyâ, ì žonka Noeva, ì try žonkì synoǔ âgonyh z′ ìmì.

14. Яны, і ўся жывёла паводле роду іхняга, і ўсякае быдла паводле роду яго, і ўсе гады, паўзуны па зямлі, паводле роду іхняга, і ўсё лётнае паводле роду ягонага, усе птушкі, усе крылатыя.

Âny, ì ǔsâ žyvëla pavodle rodu ìhnâga, ì ǔsâkae bydla pavodle rodu âgo, ì ǔse gady, paǔzuny pa zâmlì, pavodle rodu ìhnâga, ì ǔsë lëtnae pavodle rodu âgonaga, use ptuškì, use krylatyâ.

15. І ўвайшлі да Ноя ў каўчэг па пары ад усякай плоці, у якой ёсьць дух жыцьця;

Ì ǔvajšlì da Noâ ǔ kaǔčèg pa pary ad usâkaj plocì, u âkoj ës′c′ duh žyc′câ;

16. і тыя, што ўвайшлі, мужчынскі і жаночы пол усякай плоці ўвайшлі, як наказаў яму Гасподзь Бог. І зачыніў Гасподзь за ім.

ì tyâ, što ǔvajšlì, mužčynskì ì žanočy pol usâkaj plocì ǔvajšlì, âk nakazaǔ âmu Gaspodz′ Bog. Ì začynìǔ Gaspodz′ za ìm.

17. І доўжылася на зямлі паводка сорак дзён, і памножылася вада і падняўся каўчэг, і ён узвысіўся над зямлёю;

Ì doǔžylasâ na zâmlì pavodka sorak dzën, ì pamnožylasâ vada ì padnâǔsâ kaǔčèg, ì ën uzvysìǔsâ nad zâmlëû;

18. а вада мацнела і вельмі множылася на зямлі, і каўчэг плаваў па паверхні водаў.

a vada macnela ì vel′mì množylasâ na zâmlì, ì kaǔčèg plavaǔ pa paverhnì vodaǔ.

19. І ўзмацнела вада на зямлі незвычайна, так што пакрыліся ўсе высокія горы, якія ёсьць пад усім небам:

Ì ǔzmacnela vada na zâmlì nezvyčajna, tak što pakrylìsâ ǔse vysokìâ gory, âkìâ ës′c′ pad usìm nebam:

20. на пятнаццаць локцяў паднялася над імі вада, і пакрыліся горы.

na pâtnaccac′ lokcâǔ padnâlasâ nad ìmì vada, ì pakrylìsâ gory.

21. І зьнежыцьцёвела ўсякая плоць, якая рухаецца па зямлі, і птушкі і быдла, і зьвяры і ўсе гады, якія поўзаюць па зямлі, і ўсе людзі;

Ì z′nežyc′cëvela ǔsâkaâ ploc′, âkaâ ruhaecca pa zâmlì, ì ptuškì ì bydla, ì z′vâry ì ǔse gady, âkìâ poǔzaûc′ pa zâmlì, ì ǔse lûdzì;

22. усё, што мела дыханьне духу жыцьця ў ноздрах сваіх на сушы, памерла.

usë, što mela dyhan′ne duhu žyc′câ ǔ nozdrah svaìh na sušy, pamerla.

23. Зьнішчылася кожная істота, якая была на паверхні; ад чалавека да быдла, і гадаў і птушак нябесных, усё зьнішчылася зь зямлі: застаўся толькі Ной, і што было зь ім у каўчэзе.

Z′nìščylasâ kožnaâ ìstota, âkaâ byla na paverhnì; ad čalaveka da bydla, ì gadaǔ ì ptušak nâbesnyh, usë z′nìščylasâ z′ zâmlì: zastaǔsâ tol′kì Noj, ì što bylo z′ ìm u kaǔčèze.

24. А вада мацнела на зямлі сто пяцьдзясят дзён.

A vada macnela na zâmlì sto pâc′dzâsât dzën.

8 Кіраўнік

1. І ўспомніў Бог пра Ноя, і пра ўсю жывёлу, і пра ўсё быдла, якія былі зь ім у каўчэзе; і навёў Бог вецер на зямлю, і воды спыніліся.

Ì ǔspomnìǔ Bog pra Noâ, ì pra ǔsû žyvëlu, ì pra ǔsë bydla, âkìâ bylì z′ ìm u kaǔčèze; ì navëǔ Bog vecer na zâmlû, ì vody spynìlìsâ.

2. І зачыніліся крыніцы бездані і вокны нябесныя, і перастаў дождж зь неба.

Ì začynìlìsâ krynìcy bezdanì ì vokny nâbesnyâ, ì perastaǔ doždž z′ neba.

3. А вада спакваля вярталася зь зямлі, і пачала ўбываць вада праз сто пяцьдзясят дзён.

A vada spakvalâ vârtalasâ z′ zâmlì, ì pačala ǔbyvac′ vada praz sto pâc′dzâsât dzën.

4. І спыніўся каўчэг на сёмым месяцы, на сямнаццаты дзень месяца, на гарах Арарацкіх.

Ì spynìǔsâ kaǔčèg na sëmym mesâcy, na sâmnaccaty dzen′ mesâca, na garah Ararackìh.

5. Вада спакваля ўбывала да дзясятага месяца; у першы дзень дзясятага месяца паказаліся вярхі гор.

Vada spakvalâ ǔbyvala da dzâsâtaga mesâca; u peršy dzen′ dzâsâtaga mesâca pakazalìsâ vârhì gor.

6. Праз сорак дзён Ной адчыніў зробленае ім акно ў каўчэзе

Praz sorak dzën Noj adčynìǔ zroblenae ìm akno ǔ kaǔčèze

7. і выпусьціў крумкача, які, вылецеўшы, адлятаў і прылятаў, пакуль не абсохла зямля ад вады.

ì vypus′cìǔ krumkača, âkì, vyleceǔšy, adlâtaǔ ì prylâtaǔ, pakul′ ne absohla zâmlâ ad vady.

8. Потым выпусьціў ад сябе голуба, каб бачыць, ці сышла вада з улоньня зямлі;

Potym vypus′cìǔ ad sâbe goluba, kab bačyc′, cì syšla vada z ulon′nâ zâmlì;

9. але голуб не знайшоў месца спакою нагам сваім і вярнуўся да яго ў каўчэг; бо вада была яшчэ на паверхні ўсёй зямлі; і ён працягнуў руку сваю, і ўзяў яго, і прыняў да сябе ў каўчэг.

ale golub ne znajšoǔ mesca spakoû nagam svaìm ì vârnuǔsâ da âgo ǔ kaǔčèg; bo vada byla âščè na paverhnì ǔsëj zâmlì; ì ën pracâgnuǔ ruku svaû, ì ǔzâǔ âgo, ì prynâǔ da sâbe ǔ kaǔčèg.

10. І патрываў яшчэ сем дзён і зноў выпусьціў голуба з каўчэга.

Ì patryvaǔ âščè sem dzën ì znoǔ vypus′cìǔ goluba z kaǔčèga.

11. Голуб вярнуўся да яго вечаровай парою, і вось, сьвежы аліўкавы ліст у дзюбе ў яго: і Ной даведаўся, што вада сышла зь зямлі.

Golub vârnuǔsâ da âgo večarovaj paroû, ì vos′, s′vežy alìǔkavy lìst u dzûbe ǔ âgo: ì Noj davedaǔsâ, što vada syšla z′ zâmlì.

12. Ён патрываў яшчэ сем дзён далей і выпусьціў голуба; і ён ужо не вярнуўся да яго.

Ën patryvaǔ âščè sem dzën dalej ì vypus′cìǔ goluba; ì ën užo ne vârnuǔsâ da âgo.

13. На шэсьцьсот першым годзе пад першы дзень першага месяца счэзла вада на зямлі; і адкрыў Ной дах каўчэга і паглядзеў, і вось, абсохла паверхня зямлі.

Na šès′c′sot peršym godze pad peršy dzen′ peršaga mesâca sčèzla vada na zâmlì; ì adkryǔ Noj dah kaǔčèga ì paglâdzeǔ, ì vos′, absohla paverhnâ zâmlì.

14. І на другім месяцы, да дваццаць сёмага дня месяца, зямля высахла.

Ì na drugìm mesâcy, da dvaccac′ sëmaga dnâ mesâca, zâmlâ vysahla.

15. І сказаў Бог Ною:

Ì skazaǔ Bog Noû:

16. выйдзі з каўчэга ты і жонка твая, і сыны твае і жонкі сыноў тваіх з табою;

vyjdzì z kaǔčèga ty ì žonka tvaâ, ì syny tvae ì žonkì synoǔ tvaìh z taboû;

17. выведзі з сабою ўсе жывёлы, якія з табою, ад усякае плоці, з птушак, і быдла, і ўсіх гадаў, якія поўзаюць па зямлі: хай разыдуцца яны па зямлі, і хай плодзяцца і множацца на зямлі.

vyvedzì z saboû ǔse žyvëly, âkìâ z taboû, ad usâkae plocì, z ptušak, ì bydla, ì ǔsìh gadaǔ, âkìâ poǔzaûc′ pa zâmlì: haj razyducca âny pa zâmlì, ì haj plodzâcca ì množacca na zâmlì.

18. І выйшаў Ной і сыны яго, і жонка яго і жонкі сыноў ягоных зь ім;

Ì vyjšaǔ Noj ì syny âgo, ì žonka âgo ì žonkì synoǔ âgonyh z′ ìm;

19. усе жывёлы, і ўсе гады, і ўсе птушкі, усё, што рухаецца па зямлі, паводле родаў сваіх, выйшлі з каўчэга.

use žyvëly, ì ǔse gady, ì ǔse ptuškì, usë, što ruhaecca pa zâmlì, pavodle rodaǔ svaìh, vyjšlì z kaǔčèga.

20. І зладзіў Ной ахвярнік Госпаду; і ўзяў з усякага быдла чыстага і з усіх птушак чыстых і прынёс на цэласпаленьне на ахвярнік.

Ì zladzìǔ Noj ahvârnìk Gospadu; ì ǔzâǔ z usâkaga bydla čystaga ì z usìh ptušak čystyh ì prynës na cèlaspalen′ne na ahvârnìk.

21. І нюхаў Гасподзь прыемныя пахошчы, і сказаў Гасподзь у сэрцы Сваім: ня буду больш праклінаць зямлю за чалавека, бо намысел сэрца чалавечага - зло ад маладосьці ягонай; і ня буду болей пабіваць усё жывое, як Я зрабіў:

Ì nûhaǔ Gaspodz′ pryemnyâ pahoščy, ì skazaǔ Gaspodz′ u sèrcy Svaìm: nâ budu bol′š praklìnac′ zâmlû za čalaveka, bo namysel sèrca čalavečaga - zlo ad malados′cì âgonaj; ì nâ budu bolej pabìvac′ usë žyvoe, âk Â zrabìǔ:

22. наперад ва ўсе дні зямлі сяўба і жніво, холад і сьпёка, лета і зіма, дзень і ноч ня спыняцца.

naperad va ǔse dnì zâmlì sâǔba ì žnìvo, holad ì s′pëka, leta ì zìma, dzen′ ì noč nâ spynâcca.

9 Кіраўнік

1. І дабраславіў Гасподзь Ноя і сыноў ягоных і сказаў ім: пладзецеся і множцеся, і напаўняйце зямлю;

Ì dabraslavìǔ Gaspodz′ Noâ ì synoǔ âgonyh ì skazaǔ ìm: pladzecesâ ì množcesâ, ì napaǔnâjce zâmlû;

2. хай баяцца і хай трымцяць перад вамі ўся жывёла зямная і ўсе птушкі нябесныя, усё, што рухаецца на зямлі, і ўсе рыбы марскія: у вашыя рукі аддадзены яны;

haj baâcca ì haj trymcâc′ perad vamì ǔsâ žyvëla zâmnaâ ì ǔse ptuškì nâbesnyâ, usë, što ruhaecca na zâmlì, ì ǔse ryby marskìâ: u vašyâ rukì addadzeny âny;

3. усё, што рухаецца, што жыве, будзе вам на ежу; як зеляніну траўную даю вам усё;

usë, što ruhaecca, što žyve, budze vam na ežu; âk zelânìnu traǔnuû daû vam usë;

4. толькі плоці з душою яе, з крывёю яе, ня ежце:

tol′kì plocì z dušoû âe, z kryvëû âe, nâ ežce:

5. Я спаганю і вашу кроў, у якой жыцьцё ваша, спаганю яе з усякай жывёлы, спаганю таксама душу чалавека з рукі чалавека, з рукі брата ягонага;

Â spaganû ì vašu kroǔ, u âkoj žyc′cë vaša, spaganû âe z usâkaj žyvëly, spaganû taksama dušu čalaveka z rukì čalaveka, z rukì brata âgonaga;

6. хто пралье кроў чалавечую, таго кроў пральецца рукою чалавека: бо чалавек створаны паводле вобраза Божага;

hto pral′e kroǔ čalavečuû, tago kroǔ pral′ecca rukoû čalaveka: bo čalavek stvorany pavodle vobraza Božaga;

7. а вы пладзецеся і множцеся, і расьсяляйцеся паўсюль па зямлі і множцеся на ёй.

a vy pladzecesâ ì množcesâ, ì ras′sâlâjcesâ paǔsûl′ pa zâmlì ì množcesâ na ëj.

8. І сказаў Бог Ною і сынам ягоным зь ім:

Ì skazaǔ Bog Noû ì synam âgonym z′ ìm:

9. вось, Я станаўлю запавет Мой з вамі і з нашчадкамі вашымі пасьля вас,

vos′, Â stanaǔlû zapavet Moj z vamì ì z naščadkamì vašymì pas′lâ vas,

10. і з усякаю душою жывою, якая з вамі, з птушкамі і з быдлам, і з усімі жывёламі зямнымі, якія ў вас, з усімі, што выйшлі з каўчэга, з усімі жывёламі зямнымі;

ì z usâkaû dušoû žyvoû, âkaâ z vamì, z ptuškamì ì z bydlam, ì z usìmì žyvëlamì zâmnymì, âkìâ ǔ vas, z usìmì, što vyjšlì z kaǔčèga, z usìmì žyvëlamì zâmnymì;

11. станаўлю запавет Мой з вамі, што ня будзе болей зьнішчана ніякая плоць водамі патопу, і ня будзе ўжо патопу на спусташэньне зямлі.

stanaǔlû zapavet Moj z vamì, što nâ budze bolej z′nìščana nìâkaâ ploc′ vodamì patopu, ì nâ budze ǔžo patopu na spustašèn′ne zâmlì.

12. І сказаў Бог: вось азнака запавету, які Я станаўлю паміж мною і паміж вамі і паміж усякаю душою жывою, якая з вамі, у роды назаўсёды:

Ì skazaǔ Bog: vos′ aznaka zapavetu, âkì Â stanaǔlû pamìž mnoû ì pamìž vamì ì pamìž usâkaû dušoû žyvoû, âkaâ z vamì, u rody nazaǔsëdy:

13. Я кладу вясёлку Маю ў воблаку, каб яна была азнакаю запавету паміж Мною і паміж зямлёю.

Â kladu vâsëlku Maû ǔ voblaku, kab âna byla aznakaû zapavetu pamìž Mnoû ì pamìž zâmlëû.

14. І будзе, калі Я навяду воблака на зямлю, дык явіцца вясёлка ў воблаку;

Ì budze, kalì Â navâdu voblaka na zâmlû, dyk âvìcca vâsëlka ǔ voblaku;

15. і Я ўспомню запавет Мой, які паміж Мною і паміж вамі і паміж усякаю душою жывою ў кожнай плоці; і ня будзе болей вада патопам на вынішчэньне ўсякай плоці.

ì Â ǔspomnû zapavet Moj, âkì pamìž Mnoû ì pamìž vamì ì pamìž usâkaû dušoû žyvoû ǔ kožnaj plocì; ì nâ budze bolej vada patopam na vynìščèn′ne ǔsâkaj plocì.

16. І будзе вясёлка ў воблаку, і Я ўбачу яе, і ўспомню запавет вечны паміж Богам і паміж усякаю душою жывою ў кожнай плоці, якая на зямлі.

Ì budze vâsëlka ǔ voblaku, ì Â ǔbaču âe, ì ǔspomnû zapavet večny pamìž Bogam ì pamìž usâkaû dušoû žyvoû ǔ kožnaj plocì, âkaâ na zâmlì.

17. І сказаў Бог Ною: вось азнака запавету, які Я паставіў паміж Мною і паміж усякаю плоцьцю, якая на зямлі.

Ì skazaǔ Bog Noû: vos′ aznaka zapavetu, âkì Â pastavìǔ pamìž Mnoû ì pamìž usâkaû ploc′cû, âkaâ na zâmlì.

18. Сыны Ноя, якія выйшлі з каўчэга, былі: Сім, Хам і Яфэт. А Хам быў бацька Ханаана.

Syny Noâ, âkìâ vyjšlì z kaǔčèga, bylì: Sìm, Ham ì Âfèt. A Ham byǔ bac′ka Hanaana.

19. Гэтыя трое былі сыны Ноевыя, і ад іх насялілася ўся зямля.

Gètyâ troe bylì syny Noevyâ, ì ad ìh nasâlìlasâ ǔsâ zâmlâ.

20. Ной пачаў урабляць зямлю і пасадзіў вінаграднік;

Noj pačaǔ urablâc′ zâmlû ì pasadzìǔ vìnagradnìk;

21. і выпіў ён віна, і ап'янеў, і ляжаў голы ў намёце сваім.

ì vypìǔ ën vìna, ì ap'âneǔ, ì lâžaǔ goly ǔ namëce svaìm.

22. І бачыў Хам, бацька Ханаанаў, сарамату бацькі свайго і, выйшаўшы, расказаў двум братам сваім.

Ì bačyǔ Ham, bac′ka Hanaanaǔ, saramatu bac′kì svajgo ì, vyjšaǔšy, raskazaǔ dvum bratam svaìm.

23. А Сім і Яфэт узялі вопратку, і паклаўшы яе на плечы свае, пайшлі адвярнуўшыся і накрылі галізну бацькі свайго; твары іх былі абернуты назад, і яны ня бачылі сараматы бацькі свайго.

A Sìm ì Âfèt uzâlì vopratku, ì paklaǔšy âe na plečy svae, pajšlì advârnuǔšysâ ì nakrylì galìznu bac′kì svajgo; tvary ìh bylì abernuty nazad, ì âny nâ bačylì saramaty bac′kì svajgo.

24. Ной праспаўся ад віна свайго, і даведаўся, што зрабіў зь ім малодшы сын ягоны,

Noj praspaǔsâ ad vìna svajgo, ì davedaǔsâ, što zrabìǔ z′ ìm malodšy syn âgony,

25. і сказаў: пракляты Ханаан; раб рабоў будзе ён у братоў сваіх.

ì skazaǔ: praklâty Hanaan; rab raboǔ budze ën u bratoǔ svaìh.

26. Потым сказаў: дабраславёны Гасподзь Бог Сімаў; а Ханаан будзе рабом яму;

Potym skazaǔ: dabraslavëny Gaspodz′ Bog Sìmaǔ; a Hanaan budze rabom âmu;

27. хай пашырыць Бог Яфэта, і хай уселіцца ён у намёты Сімавыя; а Ханаан будзе рабом яму.

haj pašyryc′ Bog Âfèta, ì haj uselìcca ën u namëty Sìmavyâ; a Hanaan budze rabom âmu.

28. І жыў Ной пасьля патопу трыста пяцьдзясят гадоў.

Ì žyǔ Noj pas′lâ patopu trysta pâc′dzâsât gadoǔ.

29. А ўсяго дзён Ноевых было дзевяцьсот пяцьдзясят гадоў; і ён памёр.

A ǔsâgo dzën Noevyh bylo dzevâc′sot pâc′dzâsât gadoǔ; ì ën pamër.

10 Кіраўнік

1. Вось радавод сыноў Ноевых: Сіма, Хама і Яфэта. Пасьля патопу нарадзіліся ў іх дзеці.

Vos′ radavod synoǔ Noevyh: Sìma, Hama ì Âfèta. Pas′lâ patopu naradzìlìsâ ǔ ìh dzecì.

2. Сыны Яфэта: Гамэр, Магог, Мадай, Яван, Тувал, Мэшэх і Тырас.

Syny Âfèta: Gamèr, Magog, Madaj, Âvan, Tuval, Mèšèh ì Tyras.

3. Сыны Гамэравыя: Аскеназ, Рыфат і Тагарма.

Syny Gamèravyâ: Askenaz, Ryfat ì Tagarma.

4. Сыны Яванавыя: Эліса, Тарсіс, Кітым і Даданім.

Syny Âvanavyâ: Èlìsa, Tarsìs, Kìtym ì Dadanìm.

5. Ад гэтых насяліліся астравы народаў у землях іхніх, кожны паводле мовы сваёй, паводле плямёнаў сваіх, у народах сваіх.

Ad gètyh nasâlìlìsâ astravy narodaǔ u zemlâh ìhnìh, kožny pavodle movy svaëj, pavodle plâmënaǔ svaìh, u narodah svaìh.

6. Сыны Хамавыя: Хуш, Міцраім, Фут і Ханаан.

Syny Hamavyâ: Huš, Mìcraìm, Fut ì Hanaan.

7. Сыны Хушавыя: Сэва, Хавіла, Саўта, Раама і Саўтэха. Сыны Раамавыя: Шэва і Дэдан.

Syny Hušavyâ: Sèva, Havìla, Saǔta, Raama ì Saǔtèha. Syny Raamavyâ: Šèva ì Dèdan.

8. Хуш спарадзіў таксама Німрода: гэты пачаў быць дужым на зямлі;

Huš sparadzìǔ taksama Nìmroda: gèty pačaǔ byc′ dužym na zâmlì;

9. ён быў дужы зьвералоў прад Госпадам; таму і кажуць: дужы зьвералоў, як Німрод, прад Госпадам.

ën byǔ dužy z′veraloǔ prad Gospadam; tamu ì kažuc′: dužy z′veraloǔ, âk Nìmrod, prad Gospadam.

10. Царства ягонае спачатку складалі: Вавілон, Эрэх, Акад і Халнэ, у зямлі Сэнаар.

Carstva âgonae spačatku skladalì: Vavìlon, Èrèh, Akad ì Halnè, u zâmlì Sènaar.

11. З гэтай зямлі выйшаў Асур і пабудаваў Нінэвію, Рэхавот-ір, Калах

Z gètaj zâmlì vyjšaǔ Asur ì pabudavaǔ Nìnèvìû, Rèhavot-ìr, Kalah

12. і Рэсэн паміж Нінэвіяю і Калахам; гэта горад вялікі.

ì Rèsèn pamìž Nìnèvìâû ì Kalaham; gèta gorad vâlìkì.

13. Ад Міцраіма пайшлі Лудым, Анамім, Легавім, Нафтухім,

Ad Mìcraìma pajšlì Ludym, Anamìm, Legavìm, Naftuhìm,

14. Патрусім, Каслухім, адкуль выйшлі Філістымляне, і Кафтарым.

Patrusìm, Kasluhìm, adkul′ vyjšlì Fìlìstymlâne, ì Kaftarym.

15. Ад Ханаана нарадзіліся: Сідон, першынец ягоны, Хэт,

Ad Hanaana naradzìlìsâ: Sìdon, peršynec âgony, Hèt,

16. Евусэй, Амарэй, Гергесэй,

Evusèj, Amarèj, Gergesèj,

17. Эвэй, Аркей, Сінэй,

Èvèj, Arkej, Sìnèj,

18. Арвадэй, Цэмарэй і Хіматэй. Пазьней плямёны Ханаанскія расьсеяліся,

Arvadèj, Cèmarèj ì Hìmatèj. Paz′nej plâmëny Hanaanskìâ ras′seâlìsâ,

19. і былі межы Хананэяў ад Сідона на Герару да Газы, адсюль на Садому, Гамору, Адму і Цэваім да Лашы.

ì bylì mežy Hananèâǔ ad Sìdona na Geraru da Gazy, adsûl′ na Sadomu, Gamoru, Admu ì Cèvaìm da Lašy.

20. Гэта сыны Хамавыя, паводле плямёнаў іхніх, у землях іхніх, у народах іхніх.

Gèta syny Hamavyâ, pavodle plâmënaǔ ìhnìh, u zemlâh ìhnìh, u narodah ìhnìh.

21. Былі дзеці і ў Сіма, бацькі ўсіх сыноў Эвеаравых, старэйшага брата Яфэтавага.

Bylì dzecì ì ǔ Sìma, bac′kì ǔsìh synoǔ Èvearavyh, starèjšaga brata Âfètavaga.

22. Сыны Сімавыя: Элам, Асур, Арфаксад, Луд, Арам.

Syny Sìmavyâ: Èlam, Asur, Arfaksad, Lud, Aram.

23. Сыны Арамавыя: Уц, Хул, Гетэр і Магш.

Syny Aramavyâ: Uc, Hul, Getèr ì Magš.

24. Арфаксад спарадзіў (Каінана, Каінан спарадзіў Салу, Сала спарадзіў Эвэра.

Arfaksad sparadzìǔ (Kaìnana, Kaìnan sparadzìǔ Salu, Sala sparadzìǔ Èvèra.

25. У Эвэра нарадзіліся два сыны; імя аднаго: Фалек, бо ў дні ягоныя зямля разьдзелена; імя брата ягонага: Ёктан.

U Èvèra naradzìlìsâ dva syny; ìmâ adnago: Falek, bo ǔ dnì âgonyâ zâmlâ raz′dzelena; ìmâ brata âgonaga: Ëktan.

26. Ёктан спарадзіў Алмадада, Шалэфа, Хацармавэта, Ераха,

Ëktan sparadzìǔ Almadada, Šalèfa, Hacarmavèta, Eraha,

27. Гадарама, Узала, Дыклу,

Gadarama, Uzala, Dyklu,

28. Авала, Авімаіла, Шэву,

Avala, Avìmaìla, Šèvu,

29. Афіра, Хавілу і Ёвава. Усе гэтыя сыны Ёктанавыя.

Afìra, Havìlu ì Ëvava. Use gètyâ syny Ëktanavyâ.

30. Селішчы іхнія былі ад Мешы да Сэфара, гары ўсходняй.

Selìščy ìhnìâ bylì ad Mešy da Sèfara, gary ǔshodnâj.

31. Гэта сыны Сімавыя паводле плямёнаў іхніх, паводле моваў іхніх, у землях іхніх, паводле народаў іхніх.

Gèta syny Sìmavyâ pavodle plâmënaǔ ìhnìh, pavodle movaǔ ìhnìh, u zemlâh ìhnìh, pavodle narodaǔ ìhnìh.

32. Вось плямёны сыноў Ноевых, паводле радаводу іхняга, у народах іхніх. Ад іх расьсяліліся народы па зямлі пасьля патопу.

Vos′ plâmëny synoǔ Noevyh, pavodle radavodu ìhnâga, u narodah ìhnìh. Ad ìh ras′sâlìlìsâ narody pa zâmlì pas′lâ patopu.

11 Кіраўнік

1. На ўсёй зямлі была адна мова і адна гаворка.

Na ǔsëj zâmlì byla adna mova ì adna gavorka.

2. Рушыўшы з усходу, яны знайшлі ў зямлі Сэнаар раўніну і пасяліліся там.

Rušyǔšy z ushodu, âny znajšlì ǔ zâmlì Sènaar raǔnìnu ì pasâlìlìsâ tam.

3. І сказалі адно аднаму: наробім цэглы і абпалім агнём. І стала ў іх цэгла замест камянёў, а земляная смала замест вапны.

Ì skazalì adno adnamu: narobìm cègly ì abpalìm agnëm. Ì stala ǔ ìh cègla zamest kamânëǔ, a zemlânaâ smala zamest vapny.

4. І сказалі яны: збудуем сабе горад і вежу, вышынёю да нябёсаў, і зробім сабе імя, перш чым расьсеемся па ўлоньні ўсёй зямлі.

Ì skazalì âny: zbuduem sabe gorad ì vežu, vyšynëû da nâbësaǔ, ì zrobìm sabe ìmâ, perš čym ras′seemsâ pa ǔlon′nì ǔsëj zâmlì.

5. І сышоў Гасподзь паглядзець горад і вежу, што будавалі сыны людзкія.

Ì syšoǔ Gaspodz′ paglâdzec′ gorad ì vežu, što budavalì syny lûdzkìâ.

6. І сказаў Гасподзь: вось, адзін народ, і адна ў іх мова; і вось, што пачалі яны рабіць, і не адстануць ад таго, што задумалі рабіць;

Ì skazaǔ Gaspodz′: vos′, adzìn narod, ì adna ǔ ìh mova; ì vos′, što pačalì âny rabìc′, ì ne adstanuc′ ad tago, što zadumalì rabìc′;

7. сыдзем жа і зьмяшаем там мову іхнюю, так каб адзін не разумеў гаворкі другога.

sydzem ža ì z′mâšaem tam movu ìhnûû, tak kab adzìn ne razumeǔ gavorkì drugoga.

8. І расьсеяў іх Гасподзь адтуль па паверхні ўсёй зямлі; і яны перасталі будаваць горад.

Ì ras′seâǔ ìh Gaspodz′ adtul′ pa paverhnì ǔsëj zâmlì; ì âny perastalì budavac′ gorad.

9. Таму дадзена яму імя: Вавілон, бо так зьмяшаў Гасподзь мову ўсёй зямлі, і адтуль расьсеяў іх Гасподзь па ўсёй зямлі.

Tamu dadzena âmu ìmâ: Vavìlon, bo tak z′mâšaǔ Gaspodz′ movu ǔsëj zâmlì, ì adtul′ ras′seâǔ ìh Gaspodz′ pa ǔsëj zâmlì.

10. Вось радавод Сіма: Сіму было сто гадоў і спарадзіў Арфаксада, праз два гады пасьля патопу;

Vos′ radavod Sìma: Sìmu bylo sto gadoǔ ì sparadzìǔ Arfaksada, praz dva gady pas′lâ patopu;

11. пасьля нараджэньня Арфаксада Сім жыў пяцьсот гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

pas′lâ naradžèn′nâ Arfaksada Sìm žyǔ pâc′sot gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

12. Арфаксад жыў трыццаць пяць гадоў і спарадзіў Салу.

Arfaksad žyǔ tryccac′ pâc′ gadoǔ ì sparadzìǔ Salu.

13. Пасьля нараджэньня Салы Арфаксад жыў чатырыста тры гады і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Saly Arfaksad žyǔ čatyrysta try gady ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

14. Сала жыў трыццаць гадоў і спарадзіў Эвэра.

Sala žyǔ tryccac′ gadoǔ ì sparadzìǔ Èvèra.

15. Пасьля нараджэньня Эвэра Сала жыў чатырыста тры гады і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Èvèra Sala žyǔ čatyrysta try gady ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

16. Эвэр жыў трыццаць чатыры гады і спарадзіў Фалека.

Èvèr žyǔ tryccac′ čatyry gady ì sparadzìǔ Faleka.

17. Пасьля нараджэньня Фалека Эвэр жыў чатырыста трыццаць гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Faleka Èvèr žyǔ čatyrysta tryccac′ gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

18. Фалек жыў трыццаць гадоў і спарадзіў Рагава.

Falek žyǔ tryccac′ gadoǔ ì sparadzìǔ Ragava.

19. Пасьля нараджэньня Рагава Фалек жыў дзьвесьце дзевяць гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Ragava Falek žyǔ dz′ves′ce dzevâc′ gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

20. Рагаў жыў трыццаць два гады і спарадзіў Саруха.

Ragaǔ žyǔ tryccac′ dva gady ì sparadzìǔ Saruha.

21. Пасьля нараджэньня Саруха Рагаў жыў дзьвесьце сем гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Saruha Ragaǔ žyǔ dz′ves′ce sem gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

22. Сарух жыў трыццаць гадоў і спарадзіў Нахора.

Saruh žyǔ tryccac′ gadoǔ ì sparadzìǔ Nahora.

23. Пасьля нараджэньня Нахора Сарух жыў дзьвесьце гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Nahora Saruh žyǔ dz′ves′ce gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

24. Нахор жыў дваццаць дзевяць гадоў і спарадзіў Тару.

Nahor žyǔ dvaccac′ dzevâc′ gadoǔ ì sparadzìǔ Taru.

25. Пасьля нараджэньня Тары Нахор жыў сто дзевятнаццаць гадоў і спарадзіў сыноў і дачок.

Pas′lâ naradžèn′nâ Tary Nahor žyǔ sto dzevâtnaccac′ gadoǔ ì sparadzìǔ synoǔ ì dačok.

26. Тара жыў семдзесят гадоў і спарадзіў Абрама; Нахора і Арана.

Tara žyǔ semdzesât gadoǔ ì sparadzìǔ Abrama; Nahora ì Arana.

27. Вось радавод Тары: Тара спарадзіў Абрама, Нахора і Арана. Аран спарадзіў Лота.

Vos′ radavod Tary: Tara sparadzìǔ Abrama, Nahora ì Arana. Aran sparadzìǔ Lota.

28. І памёр Аран пры Тары, бацьку сваім, у зямлі нараджэньня свайго, у Уры Халдэйскім.

Ì pamër Aran pry Tary, bac′ku svaìm, u zâmlì naradžèn′nâ svajgo, u Ury Haldèjskìm.

29. Абрам і Нахор узялі сабе жонак; імя жонкі Абрамавай: Сара; імя жонкі Нахоравай: Мілка, дачка Арана, бацькі Мілкі і бацькі Іскі.

Abram ì Nahor uzâlì sabe žonak; ìmâ žonkì Abramavaj: Sara; ìmâ žonkì Nahoravaj: Mìlka, dačka Arana, bac′kì Mìlkì ì bac′kì Ìskì.

30. І Сара была няплодная і бязьдзетная.

Ì Sara byla nâplodnaâ ì bâz′dzetnaâ.

31. І ўзяў Тара Абрама, сына свайго, і Лота, сына Аранавага, унука свайго, і Сару, нявестку сваю, жонку Абрама, сына свайго, і выйшаў зь імі з Ура Халдэйскага, каб ісьці ў зямлю Ханаанскую; але дайшоўшы да Харана, яны спыніліся там.

Ì ǔzâǔ Tara Abrama, syna svajgo, ì Lota, syna Aranavaga, unuka svajgo, ì Saru, nâvestku svaû, žonku Abrama, syna svajgo, ì vyjšaǔ z′ ìmì z Ura Haldèjskaga, kab ìs′cì ǔ zâmlû Hanaanskuû; ale dajšoǔšy da Harana, âny spynìlìsâ tam.

32. І было дзён жыцьця Тары дзьвесьце пяць гадоў, і памёр Тара ў Харане.

Ì bylo dzën žyc′câ Tary dz′ves′ce pâc′ gadoǔ, ì pamër Tara ǔ Harane.

12 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Абраму: ідзі зь зямлі тваёй, ад радзіны тваёй і з дома бацькі твайго ў зямлю, якую Я пакажу табе;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Abramu: ìdzì z′ zâmlì tvaëj, ad radzìny tvaëj ì z doma bac′kì tvajgo ǔ zâmlû, âkuû Â pakažu tabe;

2. і Я выведу ад цябе вялікі народ, і дабраслаўлю цябе, і праслаўлю імя тваё, і будзеш ты ў дабраславенстве.

ì Â vyvedu ad câbe vâlìkì narod, ì dabraslaǔlû câbe, ì praslaǔlû ìmâ tvaë, ì budzeš ty ǔ dabraslavenstve.

3. Я дабраслаўлю тых, што дабраслаўляюць цябе, і тых, што ліхасловяць цябе, пракляну; і дабраславяцца ў табе ўсе плямёны зямныя.

Â dabraslaǔlû tyh, što dabraslaǔlâûc′ câbe, ì tyh, što lìhaslovâc′ câbe, praklânu; ì dabraslavâcca ǔ tabe ǔse plâmëny zâmnyâ.

4. І пайшоў Абрам, як сказаў яму Гасподзь; і зь ім пайшоў Лот. Абраму было семдзесят пяць гадоў, калі выйшаў з Харана.

Ì pajšoǔ Abram, âk skazaǔ âmu Gaspodz′; ì z′ ìm pajšoǔ Lot. Abramu bylo semdzesât pâc′ gadoǔ, kalì vyjšaǔ z Harana.

5. І ўзяў з сабою Сару, жонку сваю, Лота, сына брата свайго, і ўсю маёмасьць, якую яны набылі, і ўсіх людзей, якіх яны мелі ў Харане; і выйшлі, каб ісьці ў зямлю Ханаанскую; і прыйшлі ў зямлю Ханаанскую.

Ì ǔzâǔ z saboû Saru, žonku svaû, Lota, syna brata svajgo, ì ǔsû maëmas′c′, âkuû âny nabylì, ì ǔsìh lûdzej, âkìh âny melì ǔ Harane; ì vyjšlì, kab ìs′cì ǔ zâmlû Hanaanskuû; ì pryjšlì ǔ zâmlû Hanaanskuû.

6. І прайшоў Абрам па зямлі гэтай да мясьціны Сіхем, да дубровы Марэ: у гэтай зямлі тады жылі Хананэі.

Ì prajšoǔ Abram pa zâmlì gètaj da mâs′cìny Sìhem, da dubrovy Marè: u gètaj zâmlì tady žylì Hananèì.

7. І явіўся Гасподзь Абраму і сказаў: нашчадкам тваім аддам Я зямлю гэтую. І паставіў там ахвярнік Госпаду, Які явіўся яму.

Ì âvìǔsâ Gaspodz′ Abramu ì skazaǔ: naščadkam tvaìm addam Â zâmlû gètuû. Ì pastavìǔ tam ahvârnìk Gospadu, Âkì âvìǔsâ âmu.

8. Адтуль рушыў ён да гары, на ўсход ад Вэтыля; і паставіў намёт свой так, што ад яго Вэтыль быў на захад, а Гай на ўсход; і паставіў ахвярнік Госпаду і заклікаў імя Госпада.

Adtul′ rušyǔ ën da gary, na ǔshod ad Vètylâ; ì pastavìǔ namët svoj tak, što ad âgo Vètyl′ byǔ na zahad, a Gaj na ǔshod; ì pastavìǔ ahvârnìk Gospadu ì zaklìkaǔ ìmâ Gospada.

9. І падаўся Абрам далей і пайшоў на поўдзень.

Ì padaǔsâ Abram dalej ì pajšoǔ na poǔdzen′.

10. І быў голад у той зямлі. І сышоў Абрам у Егіпет, пажыць там, бо памацнеў голад у зямлі той.

Ì byǔ golad u toj zâmlì. Ì syšoǔ Abram u Egìpet, pažyc′ tam, bo pamacneǔ golad u zâmlì toj.

11. Калі ж ён набліжаўся да Егіпта, дык сказаў Сары, жонцы сваёй: вось, я ведаю, што ты жанчына прыгожая з выгляду;

Kalì ž ën nablìžaǔsâ da Egìpta, dyk skazaǔ Sary, žoncy svaëj: vos′, â vedaû, što ty žančyna prygožaâ z vyglâdu;

12. і калі Егіпцяне ўбачаць цябе, дык скажуць: гэта жонка яго; і зяб'юць мяне, а цябе пакінуць жывою;

ì kalì Egìpcâne ǔbačac′ câbe, dyk skažuc′: gèta žonka âgo; ì zâb'ûc′ mâne, a câbe pakìnuc′ žyvoû;

13. скажы ж, што ты мне сястра, каб мне добра было дзеля цябе, і каб жывая была душа мая празь цябе.

skažy ž, što ty mne sâstra, kab mne dobra bylo dzelâ câbe, ì kab žyvaâ byla duša maâ praz′ câbe.

14. І было, калі Абрам прыйшоў у Егіпет, Егіпцяне ўбачылі, што яна жанчына даволі прыгожая;

Ì bylo, kalì Abram pryjšoǔ u Egìpet, Egìpcâne ǔbačylì, što âna žančyna davolì prygožaâ;

15. убачылі яе і вяльможы фараонавыя і пахвалілі яе фараону; і была яна ўзятая ў дом фараонаў.

ubačylì âe ì vâl′možy faraonavyâ ì pahvalìlì âe faraonu; ì byla âna ǔzâtaâ ǔ dom faraonaǔ.

16. І Абраму добра было празь яе; і было ў яго дробнае і буйное быдла і аслы, і рабы і рабыні, і коні і вярблюды.

Ì Abramu dobra bylo praz′ âe; ì bylo ǔ âgo drobnae ì bujnoe bydla ì asly, ì raby ì rabynì, ì konì ì vârblûdy.

17. Але Гасподзь уразіў цяжкімі ранамі фараона і дом ягоны за Сару, жонку Абрамавую.

Ale Gaspodz′ urazìǔ câžkìmì ranamì faraona ì dom âgony za Saru, žonku Abramavuû.

18. І паклікаў фараон Абрама і сказаў: што гэта ты зрабіў са мною? чаму не сказаў мне, што яна жонка твая?

Ì paklìkaǔ faraon Abrama ì skazaǔ: što gèta ty zrabìǔ sa mnoû? čamu ne skazaǔ mne, što âna žonka tvaâ?

19. навошта ты сказаў: яна сястра мая? І я ўзяў быў яе сабе за жонку. І цяпер вось жонка твая; вазьмі ды йдзі.

navošta ty skazaǔ: âna sâstra maâ? Ì â ǔzâǔ byǔ âe sabe za žonku. Ì câper vos′ žonka tvaâ; vaz′mì dy jdzì.

20. І даў пра яго фараон загад людзям, і правялі яго, і жонку ягоную, і ўсё, што ў яго было.

Ì daǔ pra âgo faraon zagad lûdzâm, ì pravâlì âgo, ì žonku âgonuû, ì ǔsë, što ǔ âgo bylo.

13 Кіраўнік

1. І падаўся Абрам зь Егіпта, сам і жонка ягоная, і ўсё, што ў яго было, і Лот зь ім, на поўдзень.

Ì padaǔsâ Abram z′ Egìpta, sam ì žonka âgonaâ, ì ǔsë, što ǔ âgo bylo, ì Lot z′ ìm, na poǔdzen′.

2. І быў Абрам вельмі багаты быдлам і срэбрам і золатам.

Ì byǔ Abram vel′mì bagaty bydlam ì srèbram ì zolatam.

3. І прадоўжыў ён пераходы свае з поўдня да Вэтыля, да мясьціны, дзе раней быў намёт ягоны паміж Вэтылем і Гаем,

Ì pradoǔžyǔ ën perahody svae z poǔdnâ da Vètylâ, da mâs′cìny, dze ranej byǔ namët âgony pamìž Vètylem ì Gaem,

4. да месца ахвярніка, які ён зрабіў там напачатку; і там заклікаў Абрам імя Госпада.

da mesca ahvârnìka, âkì ën zrabìǔ tam napačatku; ì tam zaklìkaǔ Abram ìmâ Gospada.

5. І ў Лота, які хадзіў з Абрамам, таксама было дробнае і буйное быдла і намёты.

Ì ǔ Lota, âkì hadzìǔ z Abramam, taksama bylo drobnae ì bujnoe bydla ì namëty.

6. І не ўмяшчала іх зямля, каб жыць ім разам, бо маёмасьць іхняя была такая вялікая, што яны не маглі жыць разам.

Ì ne ǔmâščala ìh zâmlâ, kab žyc′ ìm razam, bo maëmas′c′ ìhnââ byla takaâ vâlìkaâ, što âny ne maglì žyc′ razam.

7. І была спрэчка паміж пастухамі быдла Абрамавага і пастухамі быдла Лотавага; і Хананэі і Фэрэзэі жылі тады ў той зямлі.

Ì byla sprèčka pamìž pastuhamì bydla Abramavaga ì pastuhamì bydla Lotavaga; ì Hananèì ì Fèrèzèì žylì tady ǔ toj zâmlì.

8. І сказаў Абрам Лоту: хай ня будзе разладу паміж мною і табою, і паміж пастухамі маімі і пастухамі тваімі, бо мы родзічы;

Ì skazaǔ Abram Lotu: haj nâ budze razladu pamìž mnoû ì taboû, ì pamìž pastuhamì maìmì ì pastuhamì tvaìmì, bo my rodzìčy;

9. ці ня ўся зямля перад табою? аддзяліся ж ад мяне: калі ты налева, дык я направа; а калі ты направа, дык я налева.

cì nâ ǔsâ zâmlâ perad taboû? addzâlìsâ ž ad mâne: kalì ty naleva, dyk â naprava; a kalì ty naprava, dyk â naleva.

10. Лот узьвёў вочы свае і ўбачыў усё навакольле Ярданскае, што яно, перш чым зьнішчыў Гасподзь Садому і Гамору, усё да Сігора расілася вадою, як сад Гасподні, як зямля Егіпецкая;

Lot uz′vëǔ vočy svae ì ǔbačyǔ usë navakol′le Ârdanskae, što âno, perš čym z′nìščyǔ Gaspodz′ Sadomu ì Gamoru, usë da Sìgora rasìlasâ vadoû, âk sad Gaspodnì, âk zâmlâ Egìpeckaâ;

11. і выбраў сабе Лот усё навакольле Ярданскае; і рушыў Лот на ўсход. І аддзяліліся яны адзін ад аднаго.

ì vybraǔ sabe Lot usë navakol′le Ârdanskae; ì rušyǔ Lot na ǔshod. Ì addzâlìlìsâ âny adzìn ad adnago.

12. Абрам пачаў жыць на зямлі Ханаанскай; а Лот пачаў жыць у гарадах навакольля і раскінуў намёты да Садомы.

Abram pačaǔ žyc′ na zâmlì Hanaanskaj; a Lot pačaǔ žyc′ u garadah navakol′lâ ì raskìnuǔ namëty da Sadomy.

13. А жыхары Садомскія былі ліхія і вельмі грэшныя прад Госпадам.

A žyhary Sadomskìâ bylì lìhìâ ì vel′mì grèšnyâ prad Gospadam.

14. І сказаў Гасподзь Абраму, пасьля таго як Лот аддзяліўся ад яго: узьвядзі вочы твае і зь месца, на якім ты цяпер, паглядзі на поўнач і на поўдзень, і на ўсход і на захад;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Abramu, pas′lâ tago âk Lot addzâlìǔsâ ad âgo: uz′vâdzì vočy tvae ì z′ mesca, na âkìm ty câper, paglâdzì na poǔnač ì na poǔdzen′, ì na ǔshod ì na zahad;

15. бо ўсю зямлю, якую ты бачыш, табе дам Я і нашчадкам тваім навечна,

bo ǔsû zâmlû, âkuû ty bačyš, tabe dam Â ì naščadkam tvaìm navečna,

16. і зраблю нашчадкаў тваіх, як пясок зямны; калі хто можа палічыць пясок зямны, дык і нашчадкі твае палічаны будуць;

ì zrablû naščadkaǔ tvaìh, âk pâsok zâmny; kalì hto moža palìčyc′ pâsok zâmny, dyk ì naščadkì tvae palìčany buduc′;

17. устань, прайдзі па зямлі гэтай удаўжыню і ўшырыню яе: бо Я табе дам яе.

ustan′, prajdzì pa zâmlì gètaj udaǔžynû ì ǔšyrynû âe: bo Â tabe dam âe.

18. І рушыў Абрам з намётамі, і пайшоў, і пасяліўся каля дубровы Мамрэ, што ў Хэўроне; і паставіў там ахвярнік Госпаду.

Ì rušyǔ Abram z namëtamì, ì pajšoǔ, ì pasâlìǔsâ kalâ dubrovy Mamrè, što ǔ Hèǔrone; ì pastavìǔ tam ahvârnìk Gospadu.

14 Кіраўнік

1. І было ў дні Армафэла, цара Сэнаарскага, Арыёха, цара Эласарскага, Кедарлаамэра, цара Эламскага, і Тыдала, цара Гаімскага,

Ì bylo ǔ dnì Armafèla, cara Sènaarskaga, Aryëha, cara Èlasarskaga, Kedarlaamèra, cara Èlamskaga, ì Tydala, cara Gaìmskaga,

2. і пайшлі яны вайною супроць Бэры, цара Садомскага, супроць Біршы, цара Гаморскага, Шынава, цара Адмы, Шэмэвэра, цара Сэваімскага, і супраць цара Бэлы, якая ёсьць Сігор.

ì pajšlì âny vajnoû suproc′ Bèry, cara Sadomskaga, suproc′ Bìršy, cara Gamorskaga, Šynava, cara Admy, Šèmèvèra, cara Sèvaìmskaga, ì suprac′ cara Bèly, âkaâ ës′c′ Sìgor.

3. Усе гэтыя злучаліся ў даліне Сідым, дзе сёньня мора Салёнае.

Use gètyâ zlučalìsâ ǔ dalìne Sìdym, dze sën′nâ mora Salënae.

4. Дванаццаць гадоў былі яны паняволеныя ў Кедарлаамэра, а на трынаццатым годзе ўзбурыліся.

Dvanaccac′ gadoǔ bylì âny panâvolenyâ ǔ Kedarlaamèra, a na trynaccatym godze ǔzburylìsâ.

5. На чатырнаццатым годзе прыйшоў Кедарлаамэр і цары, якія зь ім, і пабілі Рэфаімаў у Аштэрот-Карнаіме, Зузімаў у Гаме, Эмімаў у Шаве-Кірыятаіме,

Na čatyrnaccatym godze pryjšoǔ Kedarlaamèr ì cary, âkìâ z′ ìm, ì pabìlì Rèfaìmaǔ u Aštèrot-Karnaìme, Zuzìmaǔ u Game, Èmìmaǔ u Šave-Kìryâtaìme,

6. і Харэяў у гары іхняй Сэіры, да Эл-Фарана, што каля пустыні.

ì Harèâǔ u gary ìhnâj Sèìry, da Èl-Farana, što kalâ pustynì.

7. І вярнуўшыся адтуль, яны прыйшлі да крыніцы Мішпат, якая ёсьць Кадэс, і пабілі ўсю краіну Амалікіцянаў, а таксама Амарэяў, якія жылі ў Хацацон-Тамары.

Ì vârnuǔšysâ adtul′, âny pryjšlì da krynìcy Mìšpat, âkaâ ës′c′ Kadès, ì pabìlì ǔsû kraìnu Amalìkìcânaǔ, a taksama Amarèâǔ, âkìâ žylì ǔ Hacacon-Tamary.

8. І выйшлі цар Садомскі, цар Гаморскі, цар Адмы, цар Сэваімскі і цар Бэлы, якая ёсьць Сігор; і ўступілі ў бітву зь імі ў даліне Сідым,

Ì vyjšlì car Sadomskì, car Gamorskì, car Admy, car Sèvaìmskì ì car Bèly, âkaâ ës′c′ Sìgor; ì ǔstupìlì ǔ bìtvu z′ ìmì ǔ dalìne Sìdym,

9. з Кедарлаамэрам, царом Эламскім, Тыдалам, царом Гаімскім, Амрафэлам, царом Сэнаарскім, Арыёхам, царом Эласарскім: чатыры цары супроць пяці.

z Kedarlaamèram, carom Èlamskìm, Tydalam, carom Gaìmskìm, Amrafèlam, carom Sènaarskìm, Aryëham, carom Èlasarskìm: čatyry cary suproc′ pâcì.

10. А ў даліне Сідым было многа смаляных ямаў. І цары Садомскі і Гаморскі, якія кінуліся ўцякаць, упалі ў іх; а астатнія ўцяклі ў горы.

A ǔ dalìne Sìdym bylo mnoga smalânyh âmaǔ. Ì cary Sadomskì ì Gamorskì, âkìâ kìnulìsâ ǔcâkac′, upalì ǔ ìh; a astatnìâ ǔcâklì ǔ gory.

11. Пераможцы пабралі ўсю маёмасьць Садомы і Гаморы і ўвесь запас іхні і пайшлі.

Peramožcy pabralì ǔsû maëmas′c′ Sadomy ì Gamory ì ǔves′ zapas ìhnì ì pajšlì.

12. І ўзялі Лота, пляменьніка Абрамавага, які жыў у Садоме, і маёмасьць ягоную, і пайшлі.

Ì ǔzâlì Lota, plâmen′nìka Abramavaga, âkì žyǔ u Sadome, ì maëmas′c′ âgonuû, ì pajšlì.

13. І прыйшоў адзін з ацалелых і паведаміў Абраму Габрэю, які жыў тады каля дубровы Мамрэ, Амарэяніну, брату Эшколу і брату Анэру, якія былі спрымірэнцы Абрамавыя.

Ì pryjšoǔ adzìn z acalelyh ì pavedamìǔ Abramu Gabrèû, âkì žyǔ tady kalâ dubrovy Mamrè, Amarèânìnu, bratu Èškolu ì bratu Anèru, âkìâ bylì sprymìrèncy Abramavyâ.

14. Абрам, пачуўшы, што родзіч ягоны ўзяты ў палон, узброіў рабоў сваіх, народжаных у доме ягоным, трыста васямнаццаць, і гнаў супастатаў да Дана;

Abram, pačuǔšy, što rodzìč âgony ǔzâty ǔ palon, uzbroìǔ raboǔ svaìh, narodžanyh u dome âgonym, trysta vasâmnaccac′, ì gnaǔ supastataǔ da Dana;

15. і падзяліўшыся, напаў на іх уначы, сам і рабы ягоныя і пабіў іх, і гнаў іх да Ховы, што па левы бок ад Дамаска;

ì padzâlìǔšysâ, napaǔ na ìh unačy, sam ì raby âgonyâ ì pabìǔ ìh, ì gnaǔ ìh da Hovy, što pa levy bok ad Damaska;

16. і вярнуў усю маёмасьць і Лота, родзіча свайго, і маёмасьць ягоную вярнуў, а таксама і жанчын і народ.

ì vârnuǔ usû maëmas′c′ ì Lota, rodzìča svajgo, ì maëmas′c′ âgonuû vârnuǔ, a taksama ì žančyn ì narod.

17. Калі ён вяртаўся пасьля паразы Кедарлаамэра і цароў, якія былі зь ім, цар Садомскі выйшаў яму насустрач у даліну Шавэ, што сёньня даліна царская;

Kalì ën vârtaǔsâ pas′lâ parazy Kedarlaamèra ì caroǔ, âkìâ bylì z′ ìm, car Sadomskì vyjšaǔ âmu nasustrač u dalìnu Šavè, što sën′nâ dalìna carskaâ;

18. і Мэлхісэдэк, цар Салімскі, вынес хлеб і віно, - ён быў сьвятар Бога Ўсявышняга, -

ì Mèlhìsèdèk, car Salìmskì, vynes hleb ì vìno, - ën byǔ s′vâtar Boga Ǔsâvyšnâga, -

19. і дабраславіў яго і сказаў: дабраславёны Абрам ад Бога Ўсявышняга, Уладара неба і зямлі;

ì dabraslavìǔ âgo ì skazaǔ: dabraslavëny Abram ad Boga Ǔsâvyšnâga, Uladara neba ì zâmlì;

20. і дабраславёны Бог Усявышні, Які аддаў ворагаў тваіх у рукі твае. Абрам даў яму дзясятую частку з усяго.

ì dabraslavëny Bog Usâvyšnì, Âkì addaǔ voragaǔ tvaìh u rukì tvae. Abram daǔ âmu dzâsâtuû častku z usâgo.

21. І сказаў цар Садомскі Абраму: аддай мне людзей, а маёмасьць вазьмі сабе.

Ì skazaǔ car Sadomskì Abramu: addaj mne lûdzej, a maëmas′c′ vaz′mì sabe.

22. Але Абрам сказаў цару Садомскаму: падымаю руку маю да Госпада Бога Ўсявышняга, Уладара неба і зямлі,

Ale Abram skazaǔ caru Sadomskamu: padymaû ruku maû da Gospada Boga Ǔsâvyšnâga, Uladara neba ì zâmlì,

23. што нават ніткі і рэменя ад абутку не вазьму з усяго твайго, каб ты не сказаў: я ўзбагаціў Абрама;

što navat nìtkì ì rèmenâ ad abutku ne vaz′mu z usâgo tvajgo, kab ty ne skazaǔ: â ǔzbagacìǔ Abrama;

24. апрача таго, што зьелі падлеткі, і апрача долі, якая належыць людзям, што хадзілі са мною; Анэр, Эшкол і Мамрый хай возьмуць сваю долю.

aprača tago, što z′elì padletkì, ì aprača dolì, âkaâ naležyc′ lûdzâm, što hadzìlì sa mnoû; Anèr, Èškol ì Mamryj haj voz′muc′ svaû dolû.

15 Кіраўнік

1. Пасьля гэтых падзей было слова Госпада Абраму ў відзежы, і сказана: ня бойся, Абраме; Я твой шчыт; узнагарода твая даволі вялікая.

Pas′lâ gètyh padzej bylo slova Gospada Abramu ǔ vìdzežy, ì skazana: nâ bojsâ, Abrame; Â tvoj ščyt; uznagaroda tvaâ davolì vâlìkaâ.

2. Абрам сказаў: Валадару Госпадзе! што Ты дасі мне? я застаюся бязьдзетны: распарадчык у доме гэтым Эліязэр з Дамаска.

Abram skazaǔ: Valadaru Gospadze! što Ty dasì mne? â zastaûsâ bâz′dzetny: rasparadčyk u dome gètym Èlìâzèr z Damaska.

3. І сказаў Абрам: вось, Ты ня даў мне нашчадкаў, і вось гадунец мой спадчыньнік мой.

Ì skazaǔ Abram: vos′, Ty nâ daǔ mne naščadkaǔ, ì vos′ gadunec moj spadčyn′nìk moj.

4. І было слова Госпада яму, і сказана: ня будзе ён тваім спадчыньнікам; а той, хто пойдзе са сьцёгнаў тваіх, будзе тваім спадчыньнікам.

Ì bylo slova Gospada âmu, ì skazana: nâ budze ën tvaìm spadčyn′nìkam; a toj, hto pojdze sa s′cëgnaǔ tvaìh, budze tvaìm spadčyn′nìkam.

5. І вывеў яго вонкі і сказаў: паглядзі на неба і палічы зоркі, калі ты можаш палічыць іх. І сказаў яму: столькі будзе ў цябе наступнікаў.

Ì vyveǔ âgo vonkì ì skazaǔ: paglâdzì na neba ì palìčy zorkì, kalì ty možaš palìčyc′ ìh. Ì skazaǔ âmu: stol′kì budze ǔ câbe nastupnìkaǔ.

6. Абрам паверыў Госпаду, і Ён залічыў яму гэта ў праведнасьць.

Abram paveryǔ Gospadu, ì Ën zalìčyǔ âmu gèta ǔ pravednas′c′.

7. І сказаў яму: Я Гасподзь, Які вывеў цябе з Ура Халдэйскага, каб даць табе зямлю гэтую на валоданьне.

Ì skazaǔ âmu: Â Gaspodz′, Âkì vyveǔ câbe z Ura Haldèjskaga, kab dac′ tabe zâmlû gètuû na valodan′ne.

8. Ён сказаў: Валадару Госпадзе! па чым пазнаць мне, што я буду валодаць ёю?

Ën skazaǔ: Valadaru Gospadze! pa čym paznac′ mne, što â budu valodac′ ëû?

9. Гасподзь сказаў яму: вазьмі Мне трохгадовую цялушку, трохгадовую казу, трохгадовага барана, галубку і маладога голуба.

Gaspodz′ skazaǔ âmu: vaz′mì Mne trohgadovuû câlušku, trohgadovuû kazu, trohgadovaga barana, galubku ì maladoga goluba.

10. Ён узяў іх, расьсек іх напалам і паклаў адну частку насупраць другое; толькі птушак не расьсек.

Ën uzâǔ ìh, ras′sek ìh napalam ì paklaǔ adnu častku nasuprac′ drugoe; tol′kì ptušak ne ras′sek.

11. І наляцелі на трупы драпежныя птушкі; але Абрам адганяў іх.

Ì nalâcelì na trupy drapežnyâ ptuškì; ale Abram adganâǔ ìh.

12. Як заходзіла сонца, моцны сон апанаваў Абрама; і вось, апанаваў яго жах і змрок вялікі.

Âk zahodzìla sonca, mocny son apanavaǔ Abrama; ì vos′, apanavaǔ âgo žah ì zmrok vâlìkì.

13. І сказаў Гасподзь Абраму: ведай, што нашчадкі твае будуць прыхаднямі ў не сваёй зямлі, і паняволяць іх і будуць прыгнятаць іх чатырыста гадоў;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Abramu: vedaj, što naščadkì tvae buduc′ pryhadnâmì ǔ ne svaëj zâmlì, ì panâvolâc′ ìh ì buduc′ prygnâtac′ ìh čatyrysta gadoǔ;

14. але Я ўчыню суд над народам, у якога яны будуць у няволі: пасьля гэтага яны выйдуць зь вялікай маёмасьцю;

ale Â ǔčynû sud nad narodam, u âkoga âny buduc′ u nâvolì: pas′lâ gètaga âny vyjduc′ z′ vâlìkaj maëmas′cû;

15. а ты адыдзеш да бацькоў тваіх у міры і будзеш пахаваны ў старасьці добрай;

a ty adydzeš da bac′koǔ tvaìh u mìry ì budzeš pahavany ǔ staras′cì dobraj;

16. у чацьвёртым родзе вернуцца яны сюды: бо мера беззаконьняў Амарэяў дагэтуль яшчэ не напоўнілася.

u čac′vërtym rodze vernucca âny sûdy: bo mera bezzakon′nâǔ Amarèâǔ dagètul′ âščè ne napoǔnìlasâ.

17. Калі зайшло сонца і настала цемра, вось, дым як бы зь печы, і полымя агню прайшлі паміж расьсечанымі жывёламі.

Kalì zajšlo sonca ì nastala cemra, vos′, dym âk by z′ pečy, ì polymâ agnû prajšlì pamìž ras′sečanymì žyvëlamì.

18. У гэты дзень заключыў Гасподзь запавет з Абрамам, сказаўшы: нашчадкам тваім даю Я зямлю гэтую, ад ракі Егіпецкай да вялікай ракі, ракі Еўфрат:

U gèty dzen′ zaklûčyǔ Gaspodz′ zapavet z Abramam, skazaǔšy: naščadkam tvaìm daû Â zâmlû gètuû, ad rakì Egìpeckaj da vâlìkaj rakì, rakì Eǔfrat:

19. Кенэяў, Кенэзэяў, Кедманэяў,

Kenèâǔ, Kenèzèâǔ, Kedmanèâǔ,

20. Хэтэяў, Фэрэзэяў, Рэфаімаў,

Hètèâǔ, Fèrèzèâǔ, Rèfaìmaǔ,

21. Амарэяў, Хананэяў, Гергесэяў і Евусэяў.

Amarèâǔ, Hananèâǔ, Gergesèâǔ ì Evusèâǔ.

16 Кіраўнік

1. Але Сара, Абрамава жонка, не нараджала яму. У яе была служанка Егіпцянка, на імя Агур.

Ale Sara, Abramava žonka, ne naradžala âmu. U âe byla služanka Egìpcânka, na ìmâ Agur.

2. І сказала Сара Абраму: вось, Гасподзь замкнуў чэрава маё, каб мне не раджаць; увайдзі ж да служанкі маёй: можа, я буду мець дзяцей ад яе. Абрам паслухаўся Сарыных слоў.

Ì skazala Sara Abramu: vos′, Gaspodz′ zamknuǔ čèrava maë, kab mne ne radžac′; uvajdzì ž da služankì maëj: moža, â budu mec′ dzâcej ad âe. Abram pasluhaǔsâ Sarynyh sloǔ.

3. І ўзяла Сара, жонка Абрамава, Егіпцянку Агар, пасьля таго як прайшло дзесяць гадоў Абрамавых у зямлі Ханаанскай, і дала яе Абраму, мужу свайму, за жонку.

Ì ǔzâla Sara, žonka Abramava, Egìpcânku Agar, pas′lâ tago âk prajšlo dzesâc′ gadoǔ Abramavyh u zâmlì Hanaanskaj, ì dala âe Abramu, mužu svajmu, za žonku.

4. Ён увайшоў да Агары, і яна зачала. А ўбачыўшы, што зачала, яна пачала пагарджаць гаспадыняй сваёй.

Ën uvajšoǔ da Agary, ì âna začala. A ǔbačyǔšy, što začala, âna pačala pagardžac′ gaspadynâj svaëj.

5. І сказала Сара Абраму: у крыўдзе маёй ты вінаваты; я аддала служанку маю ва ўтробу тваю; а яна, угледзеўшы, што зачала, пачала пагарджаць мною; Гасподзь хай будзе судзьдзя паміж мною і табою.

Ì skazala Sara Abramu: u kryǔdze maëj ty vìnavaty; â addala služanku maû va ǔtrobu tvaû; a âna, ugledzeǔšy, što začala, pačala pagardžac′ mnoû; Gaspodz′ haj budze sudz′dzâ pamìž mnoû ì taboû.

6. Абрам сказаў Сары: вось, служанка твая ў тваіх руках; рабі зь ёю, што табе заўгодна. І Сара пачала ўціскаць яе, і тая ўцякла ад яе.

Abram skazaǔ Sary: vos′, služanka tvaâ ǔ tvaìh rukah; rabì z′ ëû, što tabe zaǔgodna. Ì Sara pačala ǔcìskac′ âe, ì taâ ǔcâkla ad âe.

7. І знайшоў яе анёл Гасподні каля крыніцы вады ў пустыні, каля крыніцы на дарозе да Сура.

Ì znajšoǔ âe anël Gaspodnì kalâ krynìcy vady ǔ pustynì, kalâ krynìcy na daroze da Sura.

8. І сказаў: Агар, служанка Сарына, адкуль ты прыйшла і куды ідзеш? Яна сказала: я бягу ад аблічча Сары, гаспадыні маёй.

Ì skazaǔ: Agar, služanka Saryna, adkul′ ty pryjšla ì kudy ìdzeš? Âna skazala: â bâgu ad ablìčča Sary, gaspadynì maëj.

9. І сказаў ёй анёл Гасподні: множачы памножу нашчадкаў тваіх, так што нельга будзе і палічыць іх ад мноства.

Ì skazaǔ ëj anël Gaspodnì: množačy pamnožu naščadkaǔ tvaìh, tak što nel′ga budze ì palìčyc′ ìh ad mnostva.

10. І яшчэ сказаў ёй анёл Гасподні: вось, ты цяжарная, і народзіш сына, і дасі яму імя: Ізмаіл; бо пачуў Гасподзь пакуту тваю;

Ì âščè skazaǔ ëj anël Gaspodnì: vos′, ty câžarnaâ, ì narodzìš syna, ì dasì âmu ìmâ: Ìzmaìl; bo pačuǔ Gaspodz′ pakutu tvaû;

11. ён будзе сярод людзей дзікі асёл: рукі яго на ўсіх, і рукі ўсіх на ім; жыцьме ён перад абліччам усіх братоў сваіх.

ën budze sârod lûdzej dzìkì asël: rukì âgo na ǔsìh, ì rukì ǔsìh na ìm; žyc′me ën perad ablìččam usìh bratoǔ svaìh.

12. І назвала Госпада, Які гаварыў зь ёю, гэтым імем: Ты Бог, Які бачыць мяне. Бо сказала яна: праўда, я бачыла тут Таго, Які сьледам бачыць мяне.

Ì nazvala Gospada, Âkì gavaryǔ z′ ëû, gètym ìmem: Ty Bog, Âkì bačyc′ mâne. Bo skazala âna: praǔda, â bačyla tut Tago, Âkì s′ledam bačyc′ mâne.

13. Таму крыніца тая называецца: Бэер-Лахай-Роі. Яна паміж Кадэсам і Барэдам.

Tamu krynìca taâ nazyvaecca: Bèer-Lahaj-Roì. Âna pamìž Kadèsam ì Barèdam.

14. Агар нарадзіла Абраму сына; і назваў імя сыну свайму, народжанаму ад Агары: Ізмаіл.

Agar naradzìla Abramu syna; ì nazvaǔ ìmâ synu svajmu, narodžanamu ad Agary: Ìzmaìl.

15. Абраму было восемдзесят шэсьць гадоў, калі Агар нарадзіла Абраму Ізмаіла.

Abramu bylo vosemdzesât šès′c′ gadoǔ, kalì Agar naradzìla Abramu Ìzmaìla.

17 Кіраўнік

1. Абраму было дзевяноста дзевяць гадоў, і Гасподзь зьявіўся Абраму і сказаў яму: Я Бог Усемагутны; хадзі прад абліччам Маім і будзь беспахібны;

Abramu bylo dzevânosta dzevâc′ gadoǔ, ì Gaspodz′ z′âvìǔsâ Abramu ì skazaǔ âmu: Â Bog Usemagutny; hadzì prad ablìččam Maìm ì budz′ bespahìbny;

2. і пастанаўлю запавет Мой паміж Мною і табою, і вельмі, вельмі памножу цябе.

ì pastanaǔlû zapavet Moj pamìž Mnoû ì taboû, ì vel′mì, vel′mì pamnožu câbe.

3. І ўпаў Абрам на аблічча сваё. Бог гаварыў зь ім далей і сказаў:

Ì ǔpaǔ Abram na ablìčča svaë. Bog gavaryǔ z′ ìm dalej ì skazaǔ:

4. Я - вось запавет Мой з табою: ты будзеш бацька мноства народаў,

Â - vos′ zapavet Moj z taboû: ty budzeš bac′ka mnostva narodaǔ,

5. і ня будзеш ты болей звацца Абрамам, а будзе табе імя Абрагам, бо Я зраблю цябе бацькам мноства народаў;

ì nâ budzeš ty bolej zvacca Abramam, a budze tabe ìmâ Abragam, bo Â zrablû câbe bac′kam mnostva narodaǔ;

6. і вельмі, вельмі распладжу цябе, і выведу ад цябе народы, і цары пойдуць ад цябе;

ì vel′mì, vel′mì raspladžu câbe, ì vyvedu ad câbe narody, ì cary pojduc′ ad câbe;

7. і пастанаўлю запавет Мой паміж Мною і наступнікамі тваімі пасьля цябе ў роды іхнія, запавет вечны ў тым, што Я буду Богам тваім і нашчадкаў тваіх пасьля цябе;

ì pastanaǔlû zapavet Moj pamìž Mnoû ì nastupnìkamì tvaìmì pas′lâ câbe ǔ rody ìhnìâ, zapavet večny ǔ tym, što Â budu Bogam tvaìm ì naščadkaǔ tvaìh pas′lâ câbe;

8. і дам табе і нашчадкам тваім пасьля цябе зямлю, па якой ты вандруеш, усю зямлю Ханаанскую, у валоданьне вечнае; і буду ім Богам.

ì dam tabe ì naščadkam tvaìm pas′lâ câbe zâmlû, pa âkoj ty vandrueš, usû zâmlû Hanaanskuû, u valodan′ne večnae; ì budu ìm Bogam.

9. І сказаў Бог Абрагаму: ты ж датрымлівай запавет Мой, ты і наступнікі твае пасьля цябе ў роды іхнія.

Ì skazaǔ Bog Abragamu: ty ž datrymlìvaj zapavet Moj, ty ì nastupnìkì tvae pas′lâ câbe ǔ rody ìhnìâ.

10. Гэта ёсьць запавет Мой, які вы павінны датрымліваць паміж Мною і вамі і паміж нашчадкамі тваімі пасьля цябе: хай будзе ў вас абрэзаны ўвесь мужчынскі пол;

Gèta ës′c′ zapavet Moj, âkì vy pavìnny datrymlìvac′ pamìž Mnoû ì vamì ì pamìž naščadkamì tvaìmì pas′lâ câbe: haj budze ǔ vas abrèzany ǔves′ mužčynskì pol;

11. абразайце крайнюю плоць вашу: і гэта будзе азнакаю запавету паміж Мною і вамі.

abrazajce krajnûû ploc′ vašu: ì gèta budze aznakaû zapavetu pamìž Mnoû ì vamì.

12. На восьмы дзень ад нараджэньня хай будзе абрэзана ў вас у роды вашыя кожнае дзіця мужчынскага полу, народжанае ў доме і купленае за срэбра ў якога-небудзь іншапляменца, якое не ад твайго семя.

Na vos′my dzen′ ad naradžèn′nâ haj budze abrèzana ǔ vas u rody vašyâ kožnae dzìcâ mužčynskaga polu, narodžanae ǔ dome ì kuplenae za srèbra ǔ âkoga-nebudz′ ìnšaplâmenca, âkoe ne ad tvajgo semâ.

13. Абавязкова хай будзе абрэзаны народжаны ў доме тваім і куплены за срэбра тваё, і будзе запавет Мой на целе вашым запаветам вечным.

Abavâzkova haj budze abrèzany narodžany ǔ dome tvaìm ì kupleny za srèbra tvaë, ì budze zapavet Moj na cele vašym zapavetam večnym.

14. А неабрэзаны мужчынскага полу, які не абрэжа крайняй плоці сваёй, вынішчыцца душа тая з народу свайго; ён парушыў запавет Мой.

A neabrèzany mužčynskaga polu, âkì ne abrèža krajnâj plocì svaëj, vynìščycca duša taâ z narodu svajgo; ën parušyǔ zapavet Moj.

15. І сказаў Бог Абрагаму: Сару, жонку тваю, не называй Сараю, а хай будзе імя ёй: Сарра;

Ì skazaǔ Bog Abragamu: Saru, žonku tvaû, ne nazyvaj Saraû, a haj budze ìmâ ëj: Sarra;

16. Я дабраслаўляю яе і дам табе ад яе сына; дабраслаўляю яе, і пойдуць ад яе народы, і цары народаў пойдуць ад яе.

Â dabraslaǔlâû âe ì dam tabe ad âe syna; dabraslaǔlâû âe, ì pojduc′ ad âe narody, ì cary narodaǔ pojduc′ ad âe.

17. І ўпаў Абрагам на аблічча сваё, і сказаў сам сабе: няўжо ад стогадовага будзе сын? і Сарра, дзевяностагадовая, няўжо народзіць?

Ì ǔpaǔ Abragam na ablìčča svaë, ì skazaǔ sam sabe: nâǔžo ad stogadovaga budze syn? ì Sarra, dzevânostagadovaâ, nâǔžo narodzìc′?

18. І сказаў Абрагам Богу: о, хоць бы Ізмаіл быў жывы прад абліччам Тваім!

Ì skazaǔ Abragam Bogu: o, hoc′ by Ìzmaìl byǔ žyvy prad ablìččam Tvaìm!

19. А Бог сказаў: менавіта Сарра, жонка твая, народзіць табе сына, і ты дасі яму імя: Ісаак; і пастанаўлю запавет Мой зь ім запаветам вечным, нашчадкам ягоным пасьля яго.

A Bog skazaǔ: menavìta Sarra, žonka tvaâ, narodzìc′ tabe syna, ì ty dasì âmu ìmâ: Ìsaak; ì pastanaǔlû zapavet Moj z′ ìm zapavetam večnym, naščadkam âgonym pas′lâ âgo.

20. І пра Ізмаіла Я пачуў цябе: вось, Я дабраслаўляю яго, і выгадую яго, і вельмі, вельмі памножу; дванаццаць князёў народзяцца ад яго; і Я выведу ад яго вялікі народ.

Ì pra Ìzmaìla Â pačuǔ câbe: vos′, Â dabraslaǔlâû âgo, ì vygaduû âgo, ì vel′mì, vel′mì pamnožu; dvanaccac′ knâzëǔ narodzâcca ad âgo; ì Â vyvedu ad âgo vâlìkì narod.

21. Але запавет Мой пастанаўлю зь Ісаакам, якога народзіць табе Сарра ў гэты самы час на другі год.

Ale zapavet Moj pastanaǔlû z′ Ìsaakam, âkoga narodzìc′ tabe Sarra ǔ gèty samy čas na drugì god.

22. І Бог перастаў гаварыць з Абрагамам і ўзышоў ад яго.

Ì Bog perastaǔ gavaryc′ z Abragamam ì ǔzyšoǔ ad âgo.

23. І ўзяў Абрагам Ізмаіла, сына свайго, і ўсіх народжаных у доме сваім і ўсіх купленых за срэбра сваё, увесь мужчынскі пол людзей дома Абрагамавага, і абрэзаў крайнюю плоць у іх таго самага дня, як сказаў Яму Бог.

Ì ǔzâǔ Abragam Ìzmaìla, syna svajgo, ì ǔsìh narodžanyh u dome svaìm ì ǔsìh kuplenyh za srèbra svaë, uves′ mužčynskì pol lûdzej doma Abragamavaga, ì abrèzaǔ krajnûû ploc′ u ìh tago samaga dnâ, âk skazaǔ Âmu Bog.

24. Абрагаму было дзевяноста дзевяць гадоў, калі была абрэзана крайняя плоць у яго.

Abragamu bylo dzevânosta dzevâc′ gadoǔ, kalì byla abrèzana krajnââ ploc′ u âgo.

25. А Ізмаілу, сыну ягонаму, было трынаццаць гадоў, калі была абрэзана крайняя плоць у яго.

A Ìzmaìlu, synu âgonamu, bylo trynaccac′ gadoǔ, kalì byla abrèzana krajnââ ploc′ u âgo.

26. Таго самага дня былі абрэзаны Абрагам і Ізмаіл, сын Ягоны,

Tago samaga dnâ bylì abrèzany Abragam ì Ìzmaìl, syn Âgony,

27. і зь ім абрэзаны быў увесь мужчынскі пол дома ягонага, народжаныя ў доме і купленыя за срэбра ў іншапляменцаў.

ì z′ ìm abrèzany byǔ uves′ mužčynskì pol doma âgonaga, narodžanyâ ǔ dome ì kuplenyâ za srèbra ǔ ìnšaplâmencaǔ.

18 Кіраўнік

1. І зьявіўся яму Гасподзь каля дубровы Мамрэ, калі ён сядзеў каля ўваходу ў намёт свой, у час дзённае сьпёкі.

Ì z′âvìǔsâ âmu Gaspodz′ kalâ dubrovy Mamrè, kalì ën sâdzeǔ kalâ ǔvahodu ǔ namët svoj, u čas dzënnae s′pëkì.

2. Ён узьвёў вочы свае і зірнуў, і вось, тры мужы стаяць насупраць яго. Угледзеўшы, ён пабег насустрач ім ад уваходу ў намёт і пакланіўся да зямлі,

Ën uz′vëǔ vočy svae ì zìrnuǔ, ì vos′, try mužy staâc′ nasuprac′ âgo. Ugledzeǔšy, ën pabeg nasustrač ìm ad uvahodu ǔ namët ì paklanìǔsâ da zâmlì,

3. і сказаў: Валадару, калі я здабыў добрае ўпадабаньне прад вачамі Тваімі, не прайдзі міма раба Твайго;

ì skazaǔ: Valadaru, kalì â zdabyǔ dobrae ǔpadaban′ne prad vačamì Tvaìmì, ne prajdzì mìma raba Tvajgo;

4. і прынясуць крыху вады, і абмыюць ногі вашыя; і адпачнеце пад гэтым дрэвам,

ì prynâsuc′ kryhu vady, ì abmyûc′ nogì vašyâ; ì adpačnece pad gètym drèvam,

5. а я прынясу хлеба, і вы падмацуеце сэрцы вашыя; пасьля ідзеце; як бо вы ідзяце міма раба вашага. Яны сказалі: зрабі так, як кажаш.

a â prynâsu hleba, ì vy padmacuece sèrcy vašyâ; pas′lâ ìdzece; âk bo vy ìdzâce mìma raba vašaga. Âny skazalì: zrabì tak, âk kažaš.

6. І пасьпяшаўся Абрагам у намёт да Сарры і сказаў: хутчэй замясі тры саты найлепшай мукі і зрабі праснакі.

Ì pas′pâšaǔsâ Abragam u namët da Sarry ì skazaǔ: hutčèj zamâsì try saty najlepšaj mukì ì zrabì prasnakì.

7. І пабег Абрагам да статку, і ўзяў цялятка ласкавае і добрае, і даў хлопчыку, і той пасьпяшаўся прыгатаваць яго.

Ì pabeg Abragam da statku, ì ǔzâǔ câlâtka laskavae ì dobrae, ì daǔ hlopčyku, ì toj pas′pâšaǔsâ prygatavac′ âgo.

8. І ўзяў масла і малака і цялятка прыгатаванае і паставіў перад імі; а сам стаяў каля іх пад дрэвам. І яны елі.

Ì ǔzâǔ masla ì malaka ì câlâtka prygatavanae ì pastavìǔ perad ìmì; a sam staâǔ kalâ ìh pad drèvam. Ì âny elì.

9. І сказалі яму: дзе Сарра, жонка твая? Ён адказаў: тут, у намёце.

Ì skazalì âmu: dze Sarra, žonka tvaâ? Ën adkazaǔ: tut, u namëce.

10. І сказаў адзін зь іх: я зноў буду ў цябе ў гэты самы час, і будзе сын у Сарры, жонкі тваёй. А Сарра слухала каля ўваходу ў намёт, за ім.

Ì skazaǔ adzìn z′ ìh: â znoǔ budu ǔ câbe ǔ gèty samy čas, ì budze syn u Sarry, žonkì tvaëj. A Sarra sluhala kalâ ǔvahodu ǔ namët, za ìm.

11. А Абрагам і Сарра былі старыя і ў веку сталым, і звычайнае ў жанчын у Сарры спынілася.

A Abragam ì Sarra bylì staryâ ì ǔ veku stalym, ì zvyčajnae ǔ žančyn u Sarry spynìlasâ.

12. Сарра ўнутрана засьмяялася, сказаўшы: ці мне, калі я пастарэла, мець гэтую ўцеху? і гаспадар мой стары.

Sarra ǔnutrana zas′mââlasâ, skazaǔšy: cì mne, kalì â pastarèla, mec′ gètuû ǔcehu? ì gaspadar moj stary.

13. І сказаў Гасподзь Абрагаму: чаго гэта засьмяялася Сарра, сказаўшы: няўжо я сапраўды магу нарадзіць, калі я пастарэла?

Ì skazaǔ Gaspodz′ Abragamu: čago gèta zas′mââlasâ Sarra, skazaǔšy: nâǔžo â sapraǔdy magu naradzìc′, kalì â pastarèla?

14. Ці ёсьць што цяжкае Госпаду? У назначаны час буду Я ў цябе на другі год, і будзе ў Сарры сын.

Cì ës′c′ što câžkae Gospadu? U naznačany čas budu Â ǔ câbe na drugì god, ì budze ǔ Sarry syn.

15. А Сарра ня прызналася, а сказала: я не сьмяялася. Бо яна спалохалася. Але Ён сказаў: не, ты сьмяялася.

A Sarra nâ pryznalasâ, a skazala: â ne s′mââlasâ. Bo âna spalohalasâ. Ale Ën skazaǔ: ne, ty s′mââlasâ.

16. І ўсталі тыя мужы і адтуль выправіліся да Садомы; а Абрагам пайшоў зь імі правесьці іх.

Ì ǔstalì tyâ mužy ì adtul′ vypravìlìsâ da Sadomy; a Abragam pajšoǔ z′ ìmì praves′cì ìh.

17. І сказаў Гасподзь: ці ўтою Я ад Абрагама, што хачу рабіць?

Ì skazaǔ Gaspodz′: cì ǔtoû Â ad Abragama, što haču rabìc′?

18. Ад Абрагама, праўда, пойдзе народ вялікі і моцны, і дабраславяцца ў ім усе народы зямлі,

Ad Abragama, praǔda, pojdze narod vâlìkì ì mocny, ì dabraslavâcca ǔ ìm use narody zâmlì,

19. бо Я выбраў яго на тое, каб ён наказаў сынам сваім і дому свайму пасьля сябе, хадзіць шляхам Гасподнім, чынячы праўду і суд; і спраўдзіць Гасподзь над Абрагамам, што сказаў пра яго.

bo Â vybraǔ âgo na toe, kab ën nakazaǔ synam svaìm ì domu svajmu pas′lâ sâbe, hadzìc′ šlâham Gaspodnìm, čynâčy praǔdu ì sud; ì spraǔdzìc′ Gaspodz′ nad Abragamam, što skazaǔ pra âgo.

20. І сказаў Гасподзь: лямант Садомскі і Гаморскі, вялікі ён, і грэх іхні, цяжкі ён вельмі;

Ì skazaǔ Gaspodz′: lâmant Sadomskì ì Gamorskì, vâlìkì ën, ì grèh ìhnì, câžkì ën vel′mì;

21. сыду і пагляджу, ці праўда яны паводзяцца так, які лямант на іх, што ўзыходзіць да Мяне, ці не; даведаюся.

sydu ì paglâdžu, cì praǔda âny pavodzâcca tak, âkì lâmant na ìh, što ǔzyhodzìc′ da Mâne, cì ne; davedaûsâ.

22. І павярнуліся мужы адтуль і пайшлі ў Садому; а Абрагам яшчэ стаяў прад абліччам Госпада.

Ì pavârnulìsâ mužy adtul′ ì pajšlì ǔ Sadomu; a Abragam âščè staâǔ prad ablìččam Gospada.

23. І падышоў Абрагам і сказаў: няўжо ты загубіш праведнага зь бязбожным?

Ì padyšoǔ Abragam ì skazaǔ: nâǔžo ty zagubìš pravednaga z′ bâzbožnym?

24. магчыма, ёсьць у гэтым горадзе пяцьдзясят праведнікаў? няўжо Ты загубіш і не пашкадуеш месца гэтага дзеля пяцідзесяці праведнікаў?

magčyma, ës′c′ u gètym goradze pâc′dzâsât pravednìkaǔ? nâǔžo Ty zagubìš ì ne paškadueš mesca gètaga dzelâ pâcìdzesâcì pravednìkaǔ?

25. ня можа быць, каб Ты зрабіў так, каб Ты загубіў праведнага зь бязбожным, каб тое самае было з праведнікам, што і зь бязбожнікам, ня можа быць ад Цябе! Ці ж Судзьдзя ўсёй зямлі ўчыніць неправасудна?

nâ moža byc′, kab Ty zrabìǔ tak, kab Ty zagubìǔ pravednaga z′ bâzbožnym, kab toe samae bylo z pravednìkam, što ì z′ bâzbožnìkam, nâ moža byc′ ad Câbe! Cì ž Sudz′dzâ ǔsëj zâmlì ǔčynìc′ nepravasudna?

26. Гасподзь сказаў: калі Я знайду ў горадзе Садоме пяцьдзясят праведнікаў, дык я дзеля іх пашкадую ўсё месца гэта.

Gaspodz′ skazaǔ: kalì Â znajdu ǔ goradze Sadome pâc′dzâsât pravednìkaǔ, dyk â dzelâ ìh paškaduû ǔsë mesca gèta.

27. Абрагам сказаў у адказ: вось, я адважыўся казаць Валадару, я, пыл і попел:

Abragam skazaǔ u adkaz: vos′, â advažyǔsâ kazac′ Valadaru, â, pyl ì popel:

28. можа быць, да пяцідзесяці праведнікаў ня хопіць пяці, няўжо за недахоп пяці Ты вынішчыш увесь горад? Ён сказаў: ня вынішчу, калі знайду там сорак пяць.

moža byc′, da pâcìdzesâcì pravednìkaǔ nâ hopìc′ pâcì, nâǔžo za nedahop pâcì Ty vynìščyš uves′ gorad? Ën skazaǔ: nâ vynìšču, kalì znajdu tam sorak pâc′.

29. Абрагам гаварыў далей зь Ім і сказаў: можа быць, знойдзецца там сорак. Ён сказаў: не зраблю таго і дзеля сарака.

Abragam gavaryǔ dalej z′ Ìm ì skazaǔ: moža byc′, znojdzecca tam sorak. Ën skazaǔ: ne zrablû tago ì dzelâ saraka.

30. І сказаў Абрагам: хай ня ўгневаецца Валадар, што я буду гаварыць: можа быць, знойдзецца там трыццаць? Ён сказаў: не зраблю, калі знойдзецца там трыццаць.

Ì skazaǔ Abragam: haj nâ ǔgnevaecca Valadar, što â budu gavaryc′: moža byc′, znojdzecca tam tryccac′? Ën skazaǔ: ne zrablû, kalì znojdzecca tam tryccac′.

31. Абрагам сказаў: вось, я адважыўся казаць Валадару: можа быць, знойдзецца там дваццаць? Ён сказаў: ня вынішчу дзеля дваццаці.

Abragam skazaǔ: vos′, â advažyǔsâ kazac′ Valadaru: moža byc′, znojdzecca tam dvaccac′? Ën skazaǔ: nâ vynìšču dzelâ dvaccacì.

32. Абрагам сказаў: хай ня ўгневаецца Валадар, што я скажу яшчэ адзін раз: можа быць, знойдзецца там дзесяць? Ён сказаў: ня вынішчу дзеля дзесяці.

Abragam skazaǔ: haj nâ ǔgnevaecca Valadar, što â skažu âščè adzìn raz: moža byc′, znojdzecca tam dzesâc′? Ën skazaǔ: nâ vynìšču dzelâ dzesâcì.

33. І пайшоў Гасподзь, перастаўшы гаварыць з Абрагамам: а Абрагам вярнуўся ў месца сваё.

Ì pajšoǔ Gaspodz′, perastaǔšy gavaryc′ z Abragamam: a Abragam vârnuǔsâ ǔ mesca svaë.

19 Кіраўнік

1. І прыйшлі тыя два анёлы ў Садому ўвечары, калі Лот сядзеў каля брамы Садомы. Лот убачыў і ўстаў, каб сустрэць іх, і пакланіўся тварам да зямлі

Ì pryjšlì tyâ dva anëly ǔ Sadomu ǔvečary, kalì Lot sâdzeǔ kalâ bramy Sadomy. Lot ubačyǔ ì ǔstaǔ, kab sustrèc′ ìh, ì paklanìǔsâ tvaram da zâmlì

2. і сказаў: спадары мае! увайдзеце ў дом раба вашага і начуйце, і ўмыйце ногі вашыя, і ўстанеце раніцай і пойдзеце ў дарогу сваю. Але яны сказалі: не, мы начуем на вуліцы.

ì skazaǔ: spadary mae! uvajdzece ǔ dom raba vašaga ì načujce, ì ǔmyjce nogì vašyâ, ì ǔstanece ranìcaj ì pojdzece ǔ darogu svaû. Ale âny skazalì: ne, my načuem na vulìcy.

3. Але ён моцна ўпрошваў іх; і яны пайшлі да яго і ўвайшлі ў дом ягоны. Ён зрабіў ім пачостку і сьпёк прэсны хлеб; і яны елі.

Ale ën mocna ǔprošvaǔ ìh; ì âny pajšlì da âgo ì ǔvajšlì ǔ dom âgony. Ën zrabìǔ ìm pačostku ì s′pëk prèsny hleb; ì âny elì.

4. Яшчэ ня леглі яны спаць, як гарадзкія жыхары, Садомцы, ад маладога да старога, увесь люд з усіх канцоў горада, абступілі дом

Âščè nâ leglì âny spac′, âk garadzkìâ žyhary, Sadomcy, ad maladoga da staroga, uves′ lûd z usìh kancoǔ gorada, abstupìlì dom

5. і выклікалі Лота і казалі яму: дзе людзі, якія прыйшлі да цябе нанач? выведзі іх да нас; мы спазнаем іх.

ì vyklìkalì Lota ì kazalì âmu: dze lûdzì, âkìâ pryjšlì da câbe nanač? vyvedzì ìh da nas; my spaznaem ìh.

6. Лот выйшаў да іх да ўваходу і замкнуў за сабою дзьверы,

Lot vyjšaǔ da ìh da ǔvahodu ì zamknuǔ za saboû dz′very,

7. і сказаў: братове мае, не рабеце ліхога;

ì skazaǔ: bratove mae, ne rabece lìhoga;

8. вось, у мяне дзьве дачкі, якія не спазналі мужчыны; лепей я выведу іх да вас, рабеце зь імі, што вам заўгодна; толькі людзям гэтым не рабеце нічога, бо яны прыйшлі пад дах дома майго.

vos′, u mâne dz′ve dačkì, âkìâ ne spaznalì mužčyny; lepej â vyvedu ìh da vas, rabece z′ ìmì, što vam zaǔgodna; tol′kì lûdzâm gètym ne rabece nìčoga, bo âny pryjšlì pad dah doma majgo.

9. Але яны сказалі: ідзі сюды. І сказалі: вось, прыхадзень, а хоча судзіць? цяпер мы горш учынім з табою, чым зь імі. І яны падступіліся да чалавека гэтага, да Лота, і падышлі, каб выламаць дзьверы.

Ale âny skazalì: ìdzì sûdy. Ì skazalì: vos′, pryhadzen′, a hoča sudzìc′? câper my gorš učynìm z taboû, čym z′ ìmì. Ì âny padstupìlìsâ da čalaveka gètaga, da Lota, ì padyšlì, kab vylamac′ dz′very.

10. Тады мужы тыя працягнулі рукі свае, і ўвялі Лота да сябе ў дом, і дзьверы замкнулі;

Tady mužy tyâ pracâgnulì rukì svae, ì ǔvâlì Lota da sâbe ǔ dom, ì dz′very zamknulì;

11. а людзей, якія былі каля ўваходу ў дом, уразілі сьлепатою, ад малога да вялікага, так што яны нацярпеліся, шукаючы выхаду.

a lûdzej, âkìâ bylì kalâ ǔvahodu ǔ dom, urazìlì s′lepatoû, ad maloga da vâlìkaga, tak što âny nacârpelìsâ, šukaûčy vyhadu.

12. Сказалі мужы тыя Лоту: хто ў цябе ёсьць яшчэ тут? ці зяць, ці твае сыны, ці твае дочкі, і хто б ні быў у цябе ў горадзе, усіх выведзі з гэтага месца,

Skazalì mužy tyâ Lotu: hto ǔ câbe ës′c′ âščè tut? cì zâc′, cì tvae syny, cì tvae dočkì, ì hto b nì byǔ u câbe ǔ goradze, usìh vyvedzì z gètaga mesca,

13. бо мы зьнішчым гэтае месца; бо вялікі лямант на жыхароў яго Госпаду, і Гасподзь паслаў нас зьнішчыць яго.

bo my z′nìščym gètae mesca; bo vâlìkì lâmant na žyharoǔ âgo Gospadu, ì Gaspodz′ paslaǔ nas z′nìščyc′ âgo.

14. І выйшаў Лот, і гаварыў зь зяцямі сваімі, якія бралі за сябе дачок ягоных, і сказаў: устаньце, выйдзіце з гэтага месца, бо Гасподзь зьнішчыць гэты горад. Але зяцям ягоным здалося, што ён жартуе.

Ì vyjšaǔ Lot, ì gavaryǔ z′ zâcâmì svaìmì, âkìâ bralì za sâbe dačok âgonyh, ì skazaǔ: ustan′ce, vyjdzìce z gètaga mesca, bo Gaspodz′ z′nìščyc′ gèty gorad. Ale zâcâm âgonym zdalosâ, što ën žartue.

15. Калі ўзышла зара, анёлы пачалі прысьпешваць Лота, кажучы: устань, вазьмі жонку тваю і дзьвюх дачок тваіх, якія ў цябе, каб не загінуць табе за беззаконьні горада.

Kalì ǔzyšla zara, anëly pačalì prys′pešvac′ Lota, kažučy: ustan′, vaz′mì žonku tvaû ì dz′vûh dačok tvaìh, âkìâ ǔ câbe, kab ne zagìnuc′ tabe za bezzakon′nì gorada.

16. І як што ён марудзіў, дык мужы тыя, зь літасьці да яго Гасподняй, узялі за руку яго і жонку і дзьвюх дачок ягоных, і вывелі яго, і паставілі яго па-за горадам.

Ì âk što ën marudzìǔ, dyk mužy tyâ, z′ lìtas′cì da âgo Gaspodnâj, uzâlì za ruku âgo ì žonku ì dz′vûh dačok âgonyh, ì vyvelì âgo, ì pastavìlì âgo pa-za goradam.

17. Калі ж вывелі іх вонкі, дык адзін зь іх сказаў: ратуй душу сваю; не азірайся і нідзе ня спыняйся ў навакольлі гэтым; ратуйся на гары, каб табе не загінуць.

Kalì ž vyvelì ìh vonkì, dyk adzìn z′ ìh skazaǔ: ratuj dušu svaû; ne azìrajsâ ì nìdze nâ spynâjsâ ǔ navakol′lì gètym; ratujsâ na gary, kab tabe ne zagìnuc′.

18. Але Лот сказаў ім: не, Валадару!

Ale Lot skazaǔ ìm: ne, Valadaru!

19. Вось, раб Твой здабыў упадабаньне прад вачыма Тваімі, і вялікая літасьць Твая, якую Ты ўчыніў мне, што ўратаваў жыцьцё маё; але я не магу ратавацца на гары, каб не дагнала мяне бяда і мне не памерці:

Vos′, rab Tvoj zdabyǔ upadaban′ne prad vačyma Tvaìmì, ì vâlìkaâ lìtas′c′ Tvaâ, âkuû Ty ǔčynìǔ mne, što ǔratavaǔ žyc′cë maë; ale â ne magu ratavacca na gary, kab ne dagnala mâne bâda ì mne ne pamercì:

20. вось, бліжэй уцякаць у гэты горад, ён жа малы; пабягу я туды; ён жа малы; і захаваецца жыцьцё маё.

vos′, blìžèj ucâkac′ u gèty gorad, ën ža maly; pabâgu â tudy; ën ža maly; ì zahavaecca žyc′cë maë.

21. І сказаў яму: вось, на дагоду табе Я ўчыню і гэта: ня збуру горада, пра які ты кажаш;

Ì skazaǔ âmu: vos′, na dagodu tabe Â ǔčynû ì gèta: nâ zburu gorada, pra âkì ty kažaš;

22. пасьпяшайся, ратуйся там: бо Я не магу ўчыніць дзеі, пакуль ты ня прыйдзеш туды. Таму і названы горад гэты: Сігор.

pas′pâšajsâ, ratujsâ tam: bo Â ne magu ǔčynìc′ dzeì, pakul′ ty nâ pryjdzeš tudy. Tamu ì nazvany gorad gèty: Sìgor.

23. Сонца ўзышло над зямлёю, і Лот прыйшоў у Сігор.

Sonca ǔzyšlo nad zâmlëû, ì Lot pryjšoǔ u Sìgor.

24. І выліў Гасподзь на Садому і Гамору дажджом серку і агонь ад Госпада зь неба,

Ì vylìǔ Gaspodz′ na Sadomu ì Gamoru daždžom serku ì agon′ ad Gospada z′ neba,

25. і збурыў гарады гэтыя, і ўсё навакольле гэта, і ўсіх жыхароў гарадоў гэтых, і расьліны зямлі.

ì zburyǔ garady gètyâ, ì ǔsë navakol′le gèta, ì ǔsìh žyharoǔ garadoǔ gètyh, ì ras′lìny zâmlì.

26. А жонка Лотава за ім азірнулася і зрабілася саляным слупам.

A žonka Lotava za ìm azìrnulasâ ì zrabìlasâ salânym slupam.

27. І ўстаў Абрагам рана раніцай і пайшоў на месца, дзе стаяў прад абліччам Госпада;

Ì ǔstaǔ Abragam rana ranìcaj ì pajšoǔ na mesca, dze staâǔ prad ablìččam Gospada;

28. і паглядзеў на Садому і Гамору і на ўсю прастору навакольля і ўбачыў: вось, дым падымаецца зь зямлі, як дым з вапельні.

ì paglâdzeǔ na Sadomu ì Gamoru ì na ǔsû prastoru navakol′lâ ì ǔbačyǔ: vos′, dym padymaecca z′ zâmlì, âk dym z vapel′nì.

29. І было, калі Бог зьнішчаў гарады навакольля гэтага, успомніў Бог пра Абрагама, і выслаў Лота спасярод зьнішчэньня, калі бурыў гарады, у якіх жыў Лот.

Ì bylo, kalì Bog z′nìščaǔ garady navakol′lâ gètaga, uspomnìǔ Bog pra Abragama, ì vyslaǔ Lota spasârod z′nìščèn′nâ, kalì buryǔ garady, u âkìh žyǔ Lot.

30. І выйшаў Лот зь Сігора, і пачаў жыць у гары, і зь ім дзьве дачкі ягоныя, бо ён баяўся жыць у Сігоры. І жыў у пячоры, і зь ім дзьве дачкі ягоныя.

Ì vyjšaǔ Lot z′ Sìgora, ì pačaǔ žyc′ u gary, ì z′ ìm dz′ve dačkì âgonyâ, bo ën baâǔsâ žyc′ u Sìgory. Ì žyǔ u pâčory, ì z′ ìm dz′ve dačkì âgonyâ.

31. І сказала старэйшая малодшай: бацька наш стары, і няма чалавека на зямлі, каб увайшоў да нас паводле звычаю ўсёй зямлі;

Ì skazala starèjšaâ malodšaj: bac′ka naš stary, ì nâma čalaveka na zâmlì, kab uvajšoǔ da nas pavodle zvyčaû ǔsëj zâmlì;

32. дык вось апоім бацьку нашага віном, і перасьпім зь ім, і адновім ад бацькі нашага племя.

dyk vos′ apoìm bac′ku našaga vìnom, ì peras′pìm z′ ìm, ì adnovìm ad bac′kì našaga plemâ.

33. І апаілі бацьку свайго віном у тую ноч; і ўвайшла старэйшая і спала з бацькам сваім; а ён ня ведаў, калі яна легла і калі ўстала.

Ì apaìlì bac′ku svajgo vìnom u tuû noč; ì ǔvajšla starèjšaâ ì spala z bac′kam svaìm; a ën nâ vedaǔ, kalì âna legla ì kalì ǔstala.

34. На другі дзень старэйшая сказала малодшай: вось, я спала ўчора з бацькам маім; апоім яго віном і гэтае ночы; і ты ўвайдзі, сьпі зь ім, і адновім ад бацькі нашага племя.

Na drugì dzen′ starèjšaâ skazala malodšaj: vos′, â spala ǔčora z bac′kam maìm; apoìm âgo vìnom ì gètae nočy; ì ty ǔvajdzì, s′pì z′ ìm, ì adnovìm ad bac′kì našaga plemâ.

35. І апаілі бацьку свайго віном і гэтае ночы; і ўвайшла малодшая і спала зь ім; і ён ня ведаў, калі яна легла і калі ўстала.

Ì apaìlì bac′ku svajgo vìnom ì gètae nočy; ì ǔvajšla malodšaâ ì spala z′ ìm; ì ën nâ vedaǔ, kalì âna legla ì kalì ǔstala.

36. І зацяжарыліся абедзьве дачкі Лотавыя ад бацькі свайго;

Ì zacâžarylìsâ abedz′ve dačkì Lotavyâ ad bac′kì svajgo;

37. і нарадзіла старэйшая сына і дала яму імя: Мааў. Ён бацька Маавіцянаў дагэтуль.

ì naradzìla starèjšaâ syna ì dala âmu ìmâ: Maaǔ. Ën bac′ka Maavìcânaǔ dagètul′.

38. І малодшая таксама нарадзіла сына і дала яму імя Бэн-Амі. Ён бацька Аманіцянаў дагэтуль.

Ì malodšaâ taksama naradzìla syna ì dala âmu ìmâ Bèn-Amì. Ën bac′ka Amanìcânaǔ dagètul′.

20 Кіраўнік

1. Абрагам падняўся адтуль на поўдзень і пасяліўся паміж Кадэсам і Сурам; і быў часова ў Герары.

Abragam padnâǔsâ adtul′ na poǔdzen′ ì pasâlìǔsâ pamìž Kadèsam ì Suram; ì byǔ časova ǔ Gerary.

2. І сказаў Абрагам пра Сарру, жонку сваю: яна сястра мая. І паслаў Авімэлэх, цар Герарскі, і ўзяў Сарру.

Ì skazaǔ Abragam pra Sarru, žonku svaû: âna sâstra maâ. Ì paslaǔ Avìmèlèh, car Gerarskì, ì ǔzâǔ Sarru.

3. І прыйшоў Бог да Авімэлэха ўначы ў сьне і сказаў яму: вось, ты памрэш за жанчыну, якую ты ўзяў, бо яна мае мужа.

Ì pryjšoǔ Bog da Avìmèlèha ǔnačy ǔ s′ne ì skazaǔ âmu: vos′, ty pamrèš za žančynu, âkuû ty ǔzâǔ, bo âna mae muža.

4. Авімэлэх жа не кранаў яе і сказаў: Уладару, няўжо Ты загубіш і невінаваты народ?

Avìmèlèh ža ne kranaǔ âe ì skazaǔ: Uladaru, nâǔžo Ty zagubìš ì nevìnavaty narod?

5. ці ня сам ён сказаў мне: яна сястра мая? І яна сама сказала: ён брат мой. Я зрабіў гэта ў шчырасьці сэрца майго і ў чысьціні рук маіх.

cì nâ sam ën skazaǔ mne: âna sâstra maâ? Ì âna sama skazala: ën brat moj. Â zrabìǔ gèta ǔ ščyras′cì sèrca majgo ì ǔ čys′cìnì ruk maìh.

6. І сказаў яму Бог у сьне: і Я ведаю, што ты зрабіў гэта ў шчырасьці сэрца твайго, і ўтрымаў цябе ад грэху прад Мною, таму і не дапусьціў цябе дакрануцца да яе;

Ì skazaǔ âmu Bog u s′ne: ì Â vedaû, što ty zrabìǔ gèta ǔ ščyras′cì sèrca tvajgo, ì ǔtrymaǔ câbe ad grèhu prad Mnoû, tamu ì ne dapus′cìǔ câbe dakranucca da âe;

7. а цяпер вярні жонку мужу, бо ён прарок і памоліцца за цябе, і ты будзеш жывы; а калі ня вернеш, дык ведай, што канечне памрэш ты і ўсе твае.

a câper vârnì žonku mužu, bo ën prarok ì pamolìcca za câbe, ì ty budzeš žyvy; a kalì nâ verneš, dyk vedaj, što kanečne pamrèš ty ì ǔse tvae.

8. І ўстаў Авімэлэх рана раніцай, і паклікаў усіх рабоў сваіх, і пераказаў усе словы гэтыя ў вушы іхнія; і людзі гэтыя вельмі напалохаліся.

Ì ǔstaǔ Avìmèlèh rana ranìcaj, ì paklìkaǔ usìh raboǔ svaìh, ì perakazaǔ use slovy gètyâ ǔ vušy ìhnìâ; ì lûdzì gètyâ vel′mì napalohalìsâ.

9. І паклікаў Авімэлэх Абрагама і сказаў яму: што ты з намі зрабіў? чым зграшыў я супроць цябе, што навёў быў на мяне і на царства маё вялікі грэх? ты ўчыніў мне дзеі, якіх ня ўчыняюць.

Ì paklìkaǔ Avìmèlèh Abragama ì skazaǔ âmu: što ty z namì zrabìǔ? čym zgrašyǔ â suproc′ câbe, što navëǔ byǔ na mâne ì na carstva maë vâlìkì grèh? ty ǔčynìǔ mne dzeì, âkìh nâ ǔčynâûc′.

10. І сказаў Авімэлэх Абрагаму: які ты меў намер, калі ўчыняў гэтую дзею?

Ì skazaǔ Avìmèlèh Abragamu: âkì ty meǔ namer, kalì ǔčynâǔ gètuû dzeû?

11. Абрагам сказаў: я падумаў, што няма ў месцы гэтым страху Божага, і заб'юць мяне за жонку маю;

Abragam skazaǔ: â padumaǔ, što nâma ǔ mescy gètym strahu Božaga, ì zab'ûc′ mâne za žonku maû;

12. ды яна і сапраўды сястра мне: яна дачка бацькі майго, толькі не дачка маці маёй; і зрабілася маёю жонкаю;

dy âna ì sapraǔdy sâstra mne: âna dačka bac′kì majgo, tol′kì ne dačka macì maëj; ì zrabìlasâ maëû žonkaû;

13. калі Бог павёў мяне вандраваць з дому бацькі майго, дык я сказаў ёй: зрабі мне гэтую ласку, у якое ні прыйдзем мы месца, усюды кажы пры мне: гэта брат мой.

kalì Bog pavëǔ mâne vandravac′ z domu bac′kì majgo, dyk â skazaǔ ëj: zrabì mne gètuû lasku, u âkoe nì pryjdzem my mesca, usûdy kažy pry mne: gèta brat moj.

14. І ўзяў Авімэлэх дробнага і буйнога быдла, і рабоў і рабыняў, і даў Абрагаму; і вярнуў яму Сарру, жонку ягоную.

Ì ǔzâǔ Avìmèlèh drobnaga ì bujnoga bydla, ì raboǔ ì rabynâǔ, ì daǔ Abragamu; ì vârnuǔ âmu Sarru, žonku âgonuû.

15. І сказаў Авімэлэх: вось, зямля мая перад табою; жыві, дзе табе заўгодна.

Ì skazaǔ Avìmèlèh: vos′, zâmlâ maâ perad taboû; žyvì, dze tabe zaǔgodna.

16. І Сарры сказаў: вось, я даў брату твайму тысячу сікляў срэбра; вось, гэта табе покрывала на вочы перад усімі, хто з табою, і перад усімі ты апраўданая.

Ì Sarry skazaǔ: vos′, â daǔ bratu tvajmu tysâču sìklâǔ srèbra; vos′, gèta tabe pokryvala na vočy perad usìmì, hto z taboû, ì perad usìmì ty apraǔdanaâ.

17. І памаліўся Абрагам Богу, і ацаліў Бог Авімэлэха, і жонку ягоную, і рабыняў ягоных, і яны пачалі радзіць;

Ì pamalìǔsâ Abragam Bogu, ì acalìǔ Bog Avìmèlèha, ì žonku âgonuû, ì rabynâǔ âgonyh, ì âny pačalì radzìc′;

18. бо замкнуў Гасподзь кожнае чэрава ў доме Авімэлэха за Сарру, жонку Абрагамаву.

bo zamknuǔ Gaspodz′ kožnae čèrava ǔ dome Avìmèlèha za Sarru, žonku Abragamavu.

21 Кіраўнік

1. І паглядзеў Гасподзь на Сарру, як сказаў; і зрабіў Гасподзь Сарры, як казаў.

Ì paglâdzeǔ Gaspodz′ na Sarru, âk skazaǔ; ì zrabìǔ Gaspodz′ Sarry, âk kazaǔ.

2. Сарра зачала і нарадзіла Абрагаму сына ў старасьці ягонай у час, пра які казаў яму Бог;

Sarra začala ì naradzìla Abragamu syna ǔ staras′cì âgonaj u čas, pra âkì kazaǔ âmu Bog;

3. і даў Абрагам імя свайму сыну, які нарадзіўся ў яго, якога нарадзіла яму Сарра: Ісаак;

ì daǔ Abragam ìmâ svajmu synu, âkì naradzìǔsâ ǔ âgo, âkoga naradzìla âmu Sarra: Ìsaak;

4. і абрэзаў Абрагам Ісаака сына свайго, на восьмы дзень, як наказаў яму Бог.

ì abrèzaǔ Abragam Ìsaaka syna svajgo, na vos′my dzen′, âk nakazaǔ âmu Bog.

5. Абрагаму было сто гадоў, калі нарадзіўся яму Ісаак, сын ягоны.

Abragamu bylo sto gadoǔ, kalì naradzìǔsâ âmu Ìsaak, syn âgony.

6. І сказала Сарра: сьмех учыніў мне Бог; хто ні пачуе пра мяне, засьмяецца.

Ì skazala Sarra: s′meh učynìǔ mne Bog; hto nì pačue pra mâne, zas′mâecca.

7. І сказала; хто сказаў бы Абрагаму: Сарра будзе карміць дзяцей грудзьмі? бо ў старасьці яго я нарадзіла сына.

Ì skazala; hto skazaǔ by Abragamu: Sarra budze karmìc′ dzâcej grudz′mì? bo ǔ staras′cì âgo â naradzìla syna.

8. Дзіця вырасла і аднята ад грудзей; і Абрагам наладзіў вялікую гасьціну ў той дзень, калі Ісаак адняты быў ад грудзей.

Dzìcâ vyrasla ì adnâta ad grudzej; ì Abragam naladzìǔ vâlìkuû gas′cìnu ǔ toj dzen′, kalì Ìsaak adnâty byǔ ad grudzej.

9. І ўбачыла Сарра, што сын Агары Егіпцянкі, якога яна нарадзіла Абрагаму, насьміхаецца,

Ì ǔbačyla Sarra, što syn Agary Egìpcânkì, âkoga âna naradzìla Abragamu, nas′mìhaecca,

10. і сказала Абрагаму: выгані гэтую рабыню і сына яе, бо ня спадкуе рабынін сын гэты з сынам маім Ісаакам.

ì skazala Abragamu: vyganì gètuû rabynû ì syna âe, bo nâ spadkue rabynìn syn gèty z synam maìm Ìsaakam.

11. І здалося гэта Абрагаму даволі няпрыемным дзеля сына ягонага.

Ì zdalosâ gèta Abragamu davolì nâpryemnym dzelâ syna âgonaga.

12. Але Бог сказаў Абрагаму: не засмучайся за хлопчыка і рабыню тваю; ва ўсім, што скажа табе Сарра, слухайся голасу яе, бо ў Ісааку назавецца табе семя;

Ale Bog skazaǔ Abragamu: ne zasmučajsâ za hlopčyka ì rabynû tvaû; va ǔsìm, što skaža tabe Sarra, sluhajsâ golasu âe, bo ǔ Ìsaaku nazavecca tabe semâ;

13. і ад сына рабынінага Я выведу, бо ён семя тваё.

ì ad syna rabynìnaga Â vyvedu, bo ën semâ tvaë.

14. Абрагам устаў з самае раніцы, і ўзяў хлеба і мех вады, і даў Агары, паклаўшы ёй на плечы, і хлопчыка, і адпусьціў яе. Яна пайшла і заблудзілася ў пустыні Вірсавіі;

Abragam ustaǔ z samae ranìcy, ì ǔzâǔ hleba ì meh vady, ì daǔ Agary, paklaǔšy ëj na plečy, ì hlopčyka, ì adpus′cìǔ âe. Âna pajšla ì zabludzìlasâ ǔ pustynì Vìrsavìì;

15. і ня стала вады ў меху, і яна пакінула хлопчыка пад адным кустом

ì nâ stala vady ǔ mehu, ì âna pakìnula hlopčyka pad adnym kustom

16. і пайшла, села зводдаль, на аддалі аднаго стрэлу з лука. Бо яна сказала: не хачу бачыць сьмерці хлопчыка. І яна села насупраць, і заенчыла, і плакала;

ì pajšla, sela zvoddal′, na addalì adnago strèlu z luka. Bo âna skazala: ne haču bačyc′ s′mercì hlopčyka. Ì âna sela nasuprac′, ì zaenčyla, ì plakala;

17. і пачуў Бог голас хлопчыка; і анёл Божы зь неба паклікаў Агар і сказаў ёй: што з табою, Агар? ня бойся; Бог пачуў хлопчыкаў голас адтуль, дзе ён быў;

ì pačuǔ Bog golas hlopčyka; ì anël Božy z′ neba paklìkaǔ Agar ì skazaǔ ëj: što z taboû, Agar? nâ bojsâ; Bog pačuǔ hlopčykaǔ golas adtul′, dze ën byǔ;

18. устань, падымі хлопчыка і вазьмі яго за руку, бо Я выведу зь яго вялікі народ.

ustan′, padymì hlopčyka ì vaz′mì âgo za ruku, bo Â vyvedu z′ âgo vâlìkì narod.

19. І Бог адкрыў вочы яе, і яна ўбачыла калодзеж з вадою, і пайшла, наліла ў мех вады і напаіла хлопчыка.

Ì Bog adkryǔ vočy âe, ì âna ǔbačyla kalodzež z vadoû, ì pajšla, nalìla ǔ meh vady ì napaìla hlopčyka.

20. І Бог быў з хлопчыкам; і ён вырас, і пачаў жыць у пустыні, і зрабіўся лучнікам.

Ì Bog byǔ z hlopčykam; ì ën vyras, ì pačaǔ žyc′ u pustynì, ì zrabìǔsâ lučnìkam.

21. Ён жыў у пустыні Фаран; і маці ягоная ўзяла яму жонку зь зямлі Егіпецкай.

Ën žyǔ u pustynì Faran; ì macì âgonaâ ǔzâla âmu žonku z′ zâmlì Egìpeckaj.

22. І было ў той час, Авімэлэх, зь Фіхолам, ваеначальнікам сваім, сказаў Абрагаму: з табою Бог ва ўсім, што ты ні робіш;

Ì bylo ǔ toj čas, Avìmèlèh, z′ Fìholam, vaenačal′nìkam svaìm, skazaǔ Abragamu: z taboû Bog va ǔsìm, što ty nì robìš;

23. і цяпер прысягні мне тут Богам, што ты не пакрыўдзіш ні мяне, ні сына майго, ні ўнука майго; і як добра я паводзіўся з табою, так і ты будзеш паводзіцца са мною і зямлёю, у якой ты гасьцюеш.

ì câper prysâgnì mne tut Bogam, što ty ne pakryǔdzìš nì mâne, nì syna majgo, nì ǔnuka majgo; ì âk dobra â pavodzìǔsâ z taboû, tak ì ty budzeš pavodzìcca sa mnoû ì zâmlëû, u âkoj ty gas′cûeš.

24. І сказаў Абрагам: я прысягаю.

Ì skazaǔ Abragam: â prysâgaû.

25. І Абрагам дакараў Авімэлэха за калодзеж з вадою, які адабралі Авімэлэхавыя рабы.

Ì Abragam dakaraǔ Avìmèlèha za kalodzež z vadoû, âkì adabralì Avìmèlèhavyâ raby.

26. А Авімэлэх сказаў праўду: ня ведаю, хто гэта зрабіў, і ты не сказаў мне; я нават і ня чуў дагэтуль.

A Avìmèlèh skazaǔ praǔdu: nâ vedaû, hto gèta zrabìǔ, ì ty ne skazaǔ mne; â navat ì nâ čuǔ dagètul′.

27. І ўзяў Абрагам дробнага і буйнога быдла і даў Авімэлэху, і яны абодва спрымірыліся.

Ì ǔzâǔ Abragam drobnaga ì bujnoga bydla ì daǔ Avìmèlèhu, ì âny abodva sprymìrylìsâ.

28. І паставіў Абрагам сем ягнят са статку дробнага быдла асобна.

Ì pastavìǔ Abragam sem âgnât sa statku drobnaga bydla asobna.

29. А Авімэлэх сказаў Абрагаму: навошта тут гэтыя сем ягнят, якіх ты паставіў асобна?

A Avìmèlèh skazaǔ Abragamu: navošta tut gètyâ sem âgnât, âkìh ty pastavìǔ asobna?

30. Абрагам сказаў: сем ягнят гэтых вазьмі з рукі маёй, каб яны былі мне сьведчаньнем, што я выкапаў гэты калодзеж.

Abragam skazaǔ: sem âgnât gètyh vaz′mì z rukì maëj, kab âny bylì mne s′vedčan′nem, što â vykapaǔ gèty kalodzež.

31. Таму і назваў ён гэтае месца: Вірсавія, бо тут абодва яны прысягнулі

Tamu ì nazvaǔ ën gètae mesca: Vìrsavìâ, bo tut abodva âny prysâgnulì

32. і спрымірыліся ў Вірсавіі. І ўстаў Авімэлэх, і Фіхол, ваеначальнік ягоны, і вярнуліся ў зямлю Філістымскую.

ì sprymìrylìsâ ǔ Vìrsavìì. Ì ǔstaǔ Avìmèlèh, ì Fìhol, vaenačal′nìk âgony, ì vârnulìsâ ǔ zâmlû Fìlìstymskuû.

33. І пасадзіў Абрагам каля Вірсавіі гай і заклікаў там імя Госпада, Бога Вечнага.

Ì pasadzìǔ Abragam kalâ Vìrsavìì gaj ì zaklìkaǔ tam ìmâ Gospada, Boga Večnaga.

34. І жыў Абрагам у зямлі Філістымскай, як прыхадзень, шмат дзён.

Ì žyǔ Abragam u zâmlì Fìlìstymskaj, âk pryhadzen′, šmat dzën.

22 Кіраўнік

1. І было, пасьля гэтых падзей Бог спакушаў Абрагама і сказаў яму: Абрагаме! Ён сказаў: вось я.

Ì bylo, pas′lâ gètyh padzej Bog spakušaǔ Abragama ì skazaǔ âmu: Abragame! Ën skazaǔ: vos′ â.

2. Бог сказаў: вазьмі сына твайго, адзінага твайго, якога ты любіш, Ісаака; і ідзі ў зямлю Морыя і там прынясі яго на цэласпаленьне на адной з гор, пра якую Я скажу табе.

Bog skazaǔ: vaz′mì syna tvajgo, adzìnaga tvajgo, âkoga ty lûbìš, Ìsaaka; ì ìdzì ǔ zâmlû Moryâ ì tam prynâsì âgo na cèlaspalen′ne na adnoj z gor, pra âkuû Â skažu tabe.

3. Абрагам устаў з самага рана, асядлаў асла свайго, узяў з сабою двух падлеткаў сваіх і Ісаака, сына свайго; накалоў дроў на цэласпаленьне і ўстаўшы пайшоў да месца, пра якое сказаў яму Бог.

Abragam ustaǔ z samaga rana, asâdlaǔ asla svajgo, uzâǔ z saboû dvuh padletkaǔ svaìh ì Ìsaaka, syna svajgo; nakaloǔ droǔ na cèlaspalen′ne ì ǔstaǔšy pajšoǔ da mesca, pra âkoe skazaǔ âmu Bog.

4. На трэці дзень Абрагам узьвёў вочы свае і ўбачыў тое месца здалёк.

Na trècì dzen′ Abragam uz′vëǔ vočy svae ì ǔbačyǔ toe mesca zdalëk.

5. І сказаў Абрагам падлеткам сваім: застаньцеся тут з аслом; а я і сын пойдзем туды і паклонімся, і вернемся да вас.

Ì skazaǔ Abragam padletkam svaìm: zastan′cesâ tut z aslom; a â ì syn pojdzem tudy ì paklonìmsâ, ì vernemsâ da vas.

6. І ўзяў Абрагам дровы на цэласпаленьне і паклаў на Ісаака, сына свайго; узяў у рукі агонь і нож, і пайшлі абодва разам.

Ì ǔzâǔ Abragam drovy na cèlaspalen′ne ì paklaǔ na Ìsaaka, syna svajgo; uzâǔ u rukì agon′ ì nož, ì pajšlì abodva razam.

7. І пачаў Ісаак гаварыць Абрагаму, бацьку свайму, і сказаў: бацька мой! Ён адказаў: вось я, сыне мой. Ён сказаў: вось агонь і дровы, дзе ж ягня на цэласпаленьне?

Ì pačaǔ Ìsaak gavaryc′ Abragamu, bac′ku svajmu, ì skazaǔ: bac′ka moj! Ën adkazaǔ: vos′ â, syne moj. Ën skazaǔ: vos′ agon′ ì drovy, dze ž âgnâ na cèlaspalen′ne?

8. Абрагам сказаў: Бог нагледзіць сабе ягня на цэласпаленьне, сыне мой. І яны ішлі абодва разам

Abragam skazaǔ: Bog nagledzìc′ sabe âgnâ na cèlaspalen′ne, syne moj. Ì âny ìšlì abodva razam

9. і прыйшлі на месца, пра якое сказаў яму Бог; і зладзіў там Абрагам ахвярнік, расклаў дровы і, зьвязаўшы сына свайго Ісаака, паклаў яго на ахвярнік паўзьверх дроў.

ì pryjšlì na mesca, pra âkoe skazaǔ âmu Bog; ì zladzìǔ tam Abragam ahvârnìk, rasklaǔ drovy ì, z′vâzaǔšy syna svajgo Ìsaaka, paklaǔ âgo na ahvârnìk paǔz′verh droǔ.

10. І падняў Абрагам руку сваю і ўзяў нож, каб закалоць сына свайго.

Ì padnâǔ Abragam ruku svaû ì ǔzâǔ nož, kab zakaloc′ syna svajgo.

11. Але анёл Гасподні заклікаў яго зь неба і сказаў: Абрагаме! Абрагаме! Ён сказаў: вось я.

Ale anël Gaspodnì zaklìkaǔ âgo z′ neba ì skazaǔ: Abragame! Abragame! Ën skazaǔ: vos′ â.

12. Анёл сказаў: не падымай рукі тваёй на хлопчыка, і не рабі зь ім нічога; бо цяпер Я ведаю, што баішся ты Бога і не пашкадаваў сына твайго, адзінага твайго, дзеля Мяне.

Anël skazaǔ: ne padymaj rukì tvaëj na hlopčyka, ì ne rabì z′ ìm nìčoga; bo câper Â vedaû, što baìšsâ ty Boga ì ne paškadavaǔ syna tvajgo, adzìnaga tvajgo, dzelâ Mâne.

13. І ўзьвёў Абрагам вочы свае і ўбачыў: і вось, за табою баран, які заблытаўся ў гушчобе рагамі сваімі. Абрагам пайшоў, узяў барана і прынёс яго на цэласпаленьне замест сына свайго.

Ì ǔz′vëǔ Abragam vočy svae ì ǔbačyǔ: ì vos′, za taboû baran, âkì zablytaǔsâ ǔ guščobe ragamì svaìmì. Abragam pajšoǔ, uzâǔ barana ì prynës âgo na cèlaspalen′ne zamest syna svajgo.

14. І даў Абрагам назву месцу таму: Ягова-ірэ. Таму і сёньня гаворыцца: на гары Яговы ўгледзіцца.

Ì daǔ Abragam nazvu mescu tamu: Âgova-ìrè. Tamu ì sën′nâ gavorycca: na gary Âgovy ǔgledzìcca.

15. І другі раз заклікаў анёл Гасподні зь неба

Ì drugì raz zaklìkaǔ anël Gaspodnì z′ neba

16. і сказаў: Сабою прысягаю, кажа Гасподзь, што так, як ты зрабіў гэта і не пашкадаваў сына твайго, адзінага твайго,

ì skazaǔ: Saboû prysâgaû, kaža Gaspodz′, što tak, âk ty zrabìǔ gèta ì ne paškadavaǔ syna tvajgo, adzìnaga tvajgo,

17. дык Я дабраслаўляючы дабраслаўлю цябе і множачы памножу семя тваё гарадамі ворагаў сваіх;

dyk Â dabraslaǔlâûčy dabraslaǔlû câbe ì množačy pamnožu semâ tvaë garadamì voragaǔ svaìh;

18. і дабраславяцца ў семені тваім усе народы зямлі за тое, што ты паслухаўся голасу Майго.

ì dabraslavâcca ǔ semenì tvaìm use narody zâmlì za toe, što ty pasluhaǔsâ golasu Majgo.

19. І вярнуўся Абрагам да хлопчыкаў сваіх, і ўсталі і пайшлі разам у Вірсавію; і жыў Абрагам у Вірсавіі.

Ì vârnuǔsâ Abragam da hlopčykaǔ svaìh, ì ǔstalì ì pajšlì razam u Vìrsavìû; ì žyǔ Abragam u Vìrsavìì.

20. Пасьля гэтых падзей Абрагаму абвясьцілі, сказаўшы: вось, і Мілка нарадзіла Нахору, брату твайму, сыноў:

Pas′lâ gètyh padzej Abragamu abvâs′cìlì, skazaǔšy: vos′, ì Mìlka naradzìla Nahoru, bratu tvajmu, synoǔ:

21. Уца, першынца ягонага, Вуза, брата гэтаму, Кемуіла, бацьку Арамавага,

Uca, peršynca âgonaga, Vuza, brata gètamu, Kemuìla, bac′ku Aramavaga,

22. Кесэда, Хазо, Пілдаша, Ідлафа і Ватуіла;

Kesèda, Hazo, Pìldaša, Ìdlafa ì Vatuìla;

23. ад Ватуіла нарадзілася Рэбэка. Васьмёх гэтых нарадзіла Мілка Нахору, брату Абрагамаваму;

ad Vatuìla naradzìlasâ Rèbèka. Vas′mëh gètyh naradzìla Mìlka Nahoru, bratu Abragamavamu;

24. і наложніца ягоная, якую звалі Рэума, таксама нарадзіла Тэваха, Гахама, Тахаша і Мааху.

ì naložnìca âgonaâ, âkuû zvalì Rèuma, taksama naradzìla Tèvaha, Gahama, Tahaša ì Maahu.

23 Кіраўнік

1. Жыцьця Саррынага было сто дваццаць сем гадоў: вось гады жыцьця Саррынага:

Žyc′câ Sarrynaga bylo sto dvaccac′ sem gadoǔ: vos′ gady žyc′câ Sarrynaga:

2. і памерла Сарра ў Кірыят-Арбе, што сёньня Хэўрон, у зямлі Ханаанскай. І прыйшоў Абрагам галасіць па Сарры і аплакваць яе.

ì pamerla Sarra ǔ Kìryât-Arbe, što sën′nâ Hèǔron, u zâmlì Hanaanskaj. Ì pryjšoǔ Abragam galasìc′ pa Sarry ì aplakvac′ âe.

3. І адышоў Абрагам ад памерлай сваёй, і казаў сынам Хэтавым, і сказаў:

Ì adyšoǔ Abragam ad pamerlaj svaëj, ì kazaǔ synam Hètavym, ì skazaǔ:

4. я ў вас прыхадзень і пасяленец: дайце мне ва ўласнасьць месца пад магілу паміж вамі, каб мне памерлую маю пахаваць ад вачэй маіх.

â ǔ vas pryhadzen′ ì pasâlenec: dajce mne va ǔlasnas′c′ mesca pad magìlu pamìž vamì, kab mne pamerluû maû pahavac′ ad vačèj maìh.

5. Сыны Хэта адказвалі Абрагаму і сказалі яму:

Syny Hèta adkazvalì Abragamu ì skazalì âmu:

6. паслухай нас, спадару наш; ты князь Божы сярод нас; у найлепшым з нашых пахвальных месцаў пахавай памерлую тваю; ніхто з нас не адмовіць табе пахавальнага месца, дзеля пахаваньня памерлай тваёй.

pasluhaj nas, spadaru naš; ty knâz′ Božy sârod nas; u najlepšym z našyh pahval′nyh mescaǔ pahavaj pamerluû tvaû; nìhto z nas ne admovìc′ tabe pahaval′naga mesca, dzelâ pahavan′nâ pamerlaj tvaëj.

7. Абрагам устаў і пакланіўся люду зямлі той, сынам Хэтавым;

Abragam ustaǔ ì paklanìǔsâ lûdu zâmlì toj, synam Hètavym;

8. і казаў і сказаў: калі вы згодныя, каб я пахаваў памерлую маю, дык паслухайце мяне, папрасеце за мяне Эфрона сына Цахаравага,

ì kazaǔ ì skazaǔ: kalì vy zgodnyâ, kab â pahavaǔ pamerluû maû, dyk pasluhajce mâne, paprasece za mâne Èfrona syna Caharavaga,

9. каб ён аддаў мне пячору Махпэлу, якая ў яго на канцы поля ягонага, каб за дастатковую цану аддаць яе мне сярод вас, ва ўласнасьць дзеля пахаваньня.

kab ën addaǔ mne pâčoru Mahpèlu, âkaâ ǔ âgo na kancy polâ âgonaga, kab za dastatkovuû canu addac′ âe mne sârod vas, va ǔlasnas′c′ dzelâ pahavan′nâ.

10. А Эфрон сядзеў сярод сыноў Хэтавых. І адказваў Эфрон Хэтэянін Абрагаму ў вушы сыноў Хэта, усіх, хто ўваходзіў у браму горада ягонага, і сказаў:

A Èfron sâdzeǔ sârod synoǔ Hètavyh. Ì adkazvaǔ Èfron Hètèânìn Abragamu ǔ vušy synoǔ Hèta, usìh, hto ǔvahodzìǔ u bramu gorada âgonaga, ì skazaǔ:

11. не, спадару мой, паслухай мяне: я даю табе поле і пячору, якая на ім, даю табе, перад вачыма сыноў народу майго табе яе, пахавай памерлую тваю.

ne, spadaru moj, pasluhaj mâne: â daû tabe pole ì pâčoru, âkaâ na ìm, daû tabe, perad vačyma synoǔ narodu majgo tabe âe, pahavaj pamerluû tvaû.

12. Абрагам пакланіўся перад людзьмі зямлі той

Abragam paklanìǔsâ perad lûdz′mì zâmlì toj

13. і казаў Эфрону ў вушы люду зямлі той і сказаў: калі паслухаешся, я даю табе за поле срэбра; вазьмі ў мяне, і я пахаваю там памерлую маю.

ì kazaǔ Èfronu ǔ vušy lûdu zâmlì toj ì skazaǔ: kalì pasluhaešsâ, â daû tabe za pole srèbra; vaz′mì ǔ mâne, ì â pahavaû tam pamerluû maû.

14. Эфрон адказаў Абрагаму і сказаў яму:

Èfron adkazaǔ Abragamu ì skazaǔ âmu:

15. спадару мой! паслухай мяне: зямля каштуе чатырыста сікляў срэбра; мне і табе што гэта? пахавай памерлую тваю.

spadaru moj! pasluhaj mâne: zâmlâ kaštue čatyrysta sìklâǔ srèbra; mne ì tabe što gèta? pahavaj pamerluû tvaû.

16. Абрагам выслухаў Эфрона; і наважыў Абрагам Эфрону срэбра, колькі ён абвясьціў у вушы сынам Хэтавым, чатырыста сікляў срэбра, якое ходзіць у купцоў.

Abragam vysluhaǔ Èfrona; ì navažyǔ Abragam Èfronu srèbra, kol′kì ën abvâs′cìǔ u vušy synam Hètavym, čatyrysta sìklâǔ srèbra, âkoe hodzìc′ u kupcoǔ.

17. І сталася поле Эфронавае, якое каля Махпэлы, насупраць Мамрэ, поле і пячора, якая на ім і ўсе дрэвы на полі, ва ўсіх межах яго навакол,

Ì stalasâ pole Èfronavae, âkoe kalâ Mahpèly, nasuprac′ Mamrè, pole ì pâčora, âkaâ na ìm ì ǔse drèvy na polì, va ǔsìh mežah âgo navakol,

18. валоданьнем Абрагамавым перад вачыма сыноў Хэта, усіх, хто ўваходзіць у браму горада ягонага.

valodan′nem Abragamavym perad vačyma synoǔ Hèta, usìh, hto ǔvahodzìc′ u bramu gorada âgonaga.

19. Пасьля гэтага Абрагам пахаваў Сарру, жонку сваю, у пячоры на полі ў Махпэле, насупраць Мамрэ, што сёньня Хэўрон у зямлі Ханаанскай.

Pas′lâ gètaga Abragam pahavaǔ Sarru, žonku svaû, u pâčory na polì ǔ Mahpèle, nasuprac′ Mamrè, što sën′nâ Hèǔron u zâmlì Hanaanskaj.

20. Так дасталіся Абрагаму ад сыноў Хэтавых поле і пячора, якая на ім, ва ўласнасьць пад пахаваньне.

Tak dastalìsâ Abragamu ad synoǔ Hètavyh pole ì pâčora, âkaâ na ìm, va ǔlasnas′c′ pad pahavan′ne.

24 Кіраўнік

1. Абрагам быў ужо стары і ў сталым веку. Гасподзь дабраславіў Абрагама ўсім.

Abragam byǔ užo stary ì ǔ stalym veku. Gaspodz′ dabraslavìǔ Abragama ǔsìm.

2. І сказаў Абрагам рабу свайму, старэйшаму ў доме ягоным, кіроўцу ўсім, што ў яго было: пакладзі руку тваю пад сьцягно маё

Ì skazaǔ Abragam rabu svajmu, starèjšamu ǔ dome âgonym, kìroǔcu ǔsìm, što ǔ âgo bylo: pakladzì ruku tvaû pad s′câgno maë

3. і запрысягніся мне Госпадам, Богам неба і Богам зямлі, што ты ня возьмеш сыну майму жонкі з дачок Хананэяў, сярод якіх я жыву;

ì zaprysâgnìsâ mne Gospadam, Bogam neba ì Bogam zâmlì, što ty nâ voz′meš synu majmu žonkì z dačok Hananèâǔ, sârod âkìh â žyvu;

4. а пойдзеш у зямлю маю, на радзіму маю, і возьмеш жонку сыну майму Ісааку.

a pojdzeš u zâmlû maû, na radzìmu maû, ì voz′meš žonku synu majmu Ìsaaku.

5. Раб сказаў яму: можа стацца, не захоча жанчына ісьці са мною ў гэтую зямлю; ці павінен я вярнуць сына твайго ў зямлю, зь якое ты выйшаў?

Rab skazaǔ âmu: moža stacca, ne zahoča žančyna ìs′cì sa mnoû ǔ gètuû zâmlû; cì pavìnen â vârnuc′ syna tvajgo ǔ zâmlû, z′ âkoe ty vyjšaǔ?

6. Абрагам сказаў яму: сьцеражыся, не вяртай сына майго туды;

Abragam skazaǔ âmu: s′ceražysâ, ne vârtaj syna majgo tudy;

7. Гасподзь, Бог неба, Які ўзяў мяне з дома бацькі майго і зь зямлі нараджэньня майго, Які гаварыў мне і Які прысягнуў мне, кажучы: нашчадкам тваім дам гэтую зямлю, - Ён пашле анёла Свайго перад табою, і ты возьмеш жонку сыну майму адтуль;

Gaspodz′, Bog neba, Âkì ǔzâǔ mâne z doma bac′kì majgo ì z′ zâmlì naradžèn′nâ majgo, Âkì gavaryǔ mne ì Âkì prysâgnuǔ mne, kažučy: naščadkam tvaìm dam gètuû zâmlû, - Ën pašle anëla Svajgo perad taboû, ì ty voz′meš žonku synu majmu adtul′;

8. калі ж не захоча жанчына ісьці з табою, ты будзеш вольны ад гэтай прысягі маёй; толькі сына майго не вяртай туды.

kalì ž ne zahoča žančyna ìs′cì z taboû, ty budzeš vol′ny ad gètaj prysâgì maëj; tol′kì syna majgo ne vârtaj tudy.

9. І паклаў раб руку сваю пад сьцягно Абрагаму, гаспадару свайму, і запрысягнуўся яму ў гэтым.

Ì paklaǔ rab ruku svaû pad s′câgno Abragamu, gaspadaru svajmu, ì zaprysâgnuǔsâ âmu ǔ gètym.

10. І ўзяў раб зь вярблюдаў гаспадара свайго дзесяць вярблюдаў і пайшоў. У руках у яго былі таксама ўсякія скарбы гаспадара ягонага. Ён устаў і пайшоў у Месапатамію, у горад Нахораў;

Ì ǔzâǔ rab z′ vârblûdaǔ gaspadara svajgo dzesâc′ vârblûdaǔ ì pajšoǔ. U rukah u âgo bylì taksama ǔsâkìâ skarby gaspadara âgonaga. Ën ustaǔ ì pajšoǔ u Mesapatamìû, u gorad Nahoraǔ;

11. і спыніў вярблюдаў па-за горадам, каля калодзежа вады, пад вечар, у той час, калі прыходзяць жанчыны чэрпаць ваду,

ì spynìǔ vârblûdaǔ pa-za goradam, kalâ kalodzeža vady, pad večar, u toj čas, kalì pryhodzâc′ žančyny čèrpac′ vadu,

12. і сказаў: Госпадзе, Божа гаспадара майго Абрагама, пашлі яе сёньня насустрач мне і ўчыні міласьць гаспадару майму Абрагаму;

ì skazaǔ: Gospadze, Boža gaspadara majgo Abragama, pašlì âe sën′nâ nasustrač mne ì ǔčynì mìlas′c′ gaspadaru majmu Abragamu;

13. вось, я стаю каля крыніцы вады, і дочкі жыхароў горада выходзяць чэрпаць ваду;

vos′, â staû kalâ krynìcy vady, ì dočkì žyharoǔ gorada vyhodzâc′ čèrpac′ vadu;

14. і дзяўчына, якой я скажу: нахілі збанок твой, я нап'юся; і яна скажа: пі, я і вярблюдам тваім дам піць, - вось тая, якую Ты назначыў рабу Твайму Ісааку; і з гэтага даведаюся я, што Ты чыніш мілату гаспадару майму.

ì dzâǔčyna, âkoj â skažu: nahìlì zbanok tvoj, â nap'ûsâ; ì âna skaža: pì, â ì vârblûdam tvaìm dam pìc′, - vos′ taâ, âkuû Ty naznačyǔ rabu Tvajmu Ìsaaku; ì z gètaga davedaûsâ â, što Ty čynìš mìlatu gaspadaru majmu.

15. Яшчэ не перастаў ён гаварыць, і вось, выйшла Рэбэка, якая нарадзілася ад Ватуіла, сына Мілкі, жонкі Нахора, брата Абрагамавага, і збанок яе на плячы ў яе;

Âščè ne perastaǔ ën gavaryc′, ì vos′, vyjšla Rèbèka, âkaâ naradzìlasâ ad Vatuìla, syna Mìlkì, žonkì Nahora, brata Abragamavaga, ì zbanok âe na plâčy ǔ âe;

16. дзяўчына была прыгожая з твару, дзева, якое не спазнаў муж. Яна сышла да крыніцы, напоўніла збанок свой і пайшла ўгору.

dzâǔčyna byla prygožaâ z tvaru, dzeva, âkoe ne spaznaǔ muž. Âna syšla da krynìcy, napoǔnìla zbanok svoj ì pajšla ǔgoru.

17. І пабег раб насустрач ёй і сказаў: дай мне выпіць крыху вады са збанка твайго.

Ì pabeg rab nasustrač ëj ì skazaǔ: daj mne vypìc′ kryhu vady sa zbanka tvajgo.

18. Яна сказала: пі, гаспадару мой. І адразу апусьціла збанок свой на руку сваю і напаіла яго.

Âna skazala: pì, gaspadaru moj. Ì adrazu apus′cìla zbanok svoj na ruku svaû ì napaìla âgo.

19. І, калі напаіла яго, сказала: я пачну чэрпаць і вярблюдам тваім, пакуль не нап'юцца ўсе.

Ì, kalì napaìla âgo, skazala: â pačnu čèrpac′ ì vârblûdam tvaìm, pakul′ ne nap'ûcca ǔse.

20. І адразу выліла ваду са збанка свайго ў карыта, і пабегла зноў да калодзежа зачарпнуць, і начэрпала ўсім вярблюдам ягоным,

Ì adrazu vylìla vadu sa zbanka svajgo ǔ karyta, ì pabegla znoǔ da kalodzeža začarpnuc′, ì načèrpala ǔsìm vârblûdam âgonym,

21. Чалавек той глядзеў на яе са зьдзіўленьнем моўчкі, хочучы зразумець, ці дабраславіў Гасподзь дарогу ягоную, ці не.

Čalavek toj glâdzeǔ na âe sa z′dzìǔlen′nem moǔčkì, hočučy zrazumec′, cì dabraslavìǔ Gaspodz′ darogu âgonuû, cì ne.

22. Калі вярблюды перасталі піць, тады чалавек той узяў залатую завушніцу, вагою паўсікля, і два запясьці на рукі ёй, вагою ў дзесяць сікляў золата,

Kalì vârblûdy perastalì pìc′, tady čalavek toj uzâǔ zalatuû zavušnìcu, vagoû paǔsìklâ, ì dva zapâs′cì na rukì ëj, vagoû ǔ dzesâc′ sìklâǔ zolata,

23. і сказаў: чыя ты дачка? скажы мне; ці ёсьць у доме ў бацькі твайго месца нам начаваць?

ì skazaǔ: čyâ ty dačka? skažy mne; cì ës′c′ u dome ǔ bac′kì tvajgo mesca nam načavac′?

24. Яна сказала яму: я дачка Ватуіла, сына Мілкі, якога яна нарадзіла Нахору.

Âna skazala âmu: â dačka Vatuìla, syna Mìlkì, âkoga âna naradzìla Nahoru.

25. І яшчэ сказала яму: у нас многа саломы і корму; і ёсьць месца начаваць.

Ì âščè skazala âmu: u nas mnoga salomy ì kormu; ì ës′c′ mesca načavac′.

26. І схіліўся чалавек той, і пакланіўся Госпаду,

Ì shìlìǔsâ čalavek toj, ì paklanìǔsâ Gospadu,

27. і сказаў: дабраславёны Гасподзь, Бог гаспадара майго Абрагама, Які не абышоў гаспадара майго ласкаю Сваёю і праўдаю Сваёю! Гасподзь роўнаю дарогаю прывёў мяне да дома брата гаспадара майго.

ì skazaǔ: dabraslavëny Gaspodz′, Bog gaspadara majgo Abragama, Âkì ne abyšoǔ gaspadara majgo laskaû Svaëû ì praǔdaû Svaëû! Gaspodz′ roǔnaû darogaû pryvëǔ mâne da doma brata gaspadara majgo.

28. Дзяўчына пабегла і расказала пра гэта ў доме маці сваёй.

Dzâǔčyna pabegla ì raskazala pra gèta ǔ dome macì svaëj.

29. У Рэбэкі быў брат, якога звалі Лаван. Лаван выбег да таго чалавека, да крыніцы.

U Rèbèkì byǔ brat, âkoga zvalì Lavan. Lavan vybeg da tago čalaveka, da krynìcy.

30. І калі ён убачыў завушніцу і запясьці на руках у сястры сваёй, якая казала: так гаварыў са мною чалавек гэты, - дык прыйшоў да чалавека, і вось, ён стаіць каля вярблюдаў ля крыніцы;

Ì kalì ën ubačyǔ zavušnìcu ì zapâs′cì na rukah u sâstry svaëj, âkaâ kazala: tak gavaryǔ sa mnoû čalavek gèty, - dyk pryjšoǔ da čalaveka, ì vos′, ën staìc′ kalâ vârblûdaǔ lâ krynìcy;

31. і сказаў яму: увайдзі, дабраславёны Госпадам; чаго ты стаіш звонку? я падрыхтаваў дом і месца вярблюдам.

ì skazaǔ âmu: uvajdzì, dabraslavëny Gospadam; čago ty staìš zvonku? â padryhtavaǔ dom ì mesca vârblûdam.

32. І ўвайшоў чалавек. Лаван расьсядлаў вярблюдаў і даў саломы і корму вярблюдам і вады памыць ногі яму і людзям, якія былі зь ім;

Ì ǔvajšoǔ čalavek. Lavan ras′sâdlaǔ vârblûdaǔ ì daǔ salomy ì kormu vârblûdam ì vady pamyc′ nogì âmu ì lûdzâm, âkìâ bylì z′ ìm;

33. і прапанавалі яму ежы. Але ён сказаў: ня буду есьці, пакуль не скажу справы сваёй. І сказалі: кажы.

ì prapanavalì âmu ežy. Ale ën skazaǔ: nâ budu es′cì, pakul′ ne skažu spravy svaëj. Ì skazalì: kažy.

34. Ён сказаў: я раб Абрагамаў;

Ën skazaǔ: â rab Abragamaǔ;

35. Гасподзь вельмі дабраславіў гаспадара майго, і ён зрабіўся вялікім: Ён даў яму авечак і валоў, срэбра і золата, рабоў і рабыняў, вярблюдаў і аслоў.

Gaspodz′ vel′mì dabraslavìǔ gaspadara majgo, ì ën zrabìǔsâ vâlìkìm: Ën daǔ âmu avečak ì valoǔ, srèbra ì zolata, raboǔ ì rabynâǔ, vârblûdaǔ ì asloǔ.

36. Сарра, жонка гаспадара майго, ужо пастарэўшы, нарадзіла гаспадару майму сына, якому ён аддаў усё, што ў яго;

Sarra, žonka gaspadara majgo, užo pastarèǔšy, naradzìla gaspadaru majmu syna, âkomu ën addaǔ usë, što ǔ âgo;

37. і ўзяў зь мяне прысягу гаспадар мой, сказаўшы: не бяры жонкі сыну майму з дачок Хананэяў, у зямлі якіх я жыву,

ì ǔzâǔ z′ mâne prysâgu gaspadar moj, skazaǔšy: ne bâry žonkì synu majmu z dačok Hananèâǔ, u zâmlì âkìh â žyvu,

38. а ідзі ў дом бацькі майго і да сваякоў маіх, і возьмеш жонку сыну майму.

a ìdzì ǔ dom bac′kì majgo ì da svaâkoǔ maìh, ì voz′meš žonku synu majmu.

39. І сказаў гаспадару майму: магчыма, ня пойдзе жанчына са мною.

Ì skazaǔ gaspadaru majmu: magčyma, nâ pojdze žančyna sa mnoû.

40. Ён сказаў мне: Гасподзь, прад абліччам Якога я хаджу, пашле з табою анёла Свайго і добра ўладкуе шлях твой, і возьмеш жонку сыну майму з родзічаў маіх і з дому бацькі майго;

Ën skazaǔ mne: Gaspodz′, prad ablìččam Âkoga â hadžu, pašle z taboû anëla Svajgo ì dobra ǔladkue šlâh tvoj, ì voz′meš žonku synu majmu z rodzìčaǔ maìh ì z domu bac′kì majgo;

41. тады будзеш ты вольны ад прысягі маёй, калі сходзіш да родзічаў маіх; і калі яны не дадуць табе, ты будзеш вольны ад прысягі маёй.

tady budzeš ty vol′ny ad prysâgì maëj, kalì shodzìš da rodzìčaǔ maìh; ì kalì âny ne daduc′ tabe, ty budzeš vol′ny ad prysâgì maëj.

42. І прыйшоў я сёньня да крыніцы і сказаў: Госпадзе, Божа гаспадара майго Абрагама! Калі Ты добра ўладкуеш шлях, які я праходжу,

Ì pryjšoǔ â sën′nâ da krynìcy ì skazaǔ: Gospadze, Boža gaspadara majgo Abragama! Kalì Ty dobra ǔladkueš šlâh, âkì â prahodžu,

43. дык вось, я стаю каля крыніцы вады, і дзяўчына, якая выйдзе зачарпнуць і якой я скажу: дай мне выпіць крыху са збанка твайго,

dyk vos′, â staû kalâ krynìcy vady, ì dzâǔčyna, âkaâ vyjdze začarpnuc′ ì âkoj â skažu: daj mne vypìc′ kryhu sa zbanka tvajgo,

44. і якая скажа мне: і ты пі, і вярблюдам тваім я начэрпаю, - вось жонка, якую Гасподзь вызначыў сыну гаспадара майго.

ì âkaâ skaža mne: ì ty pì, ì vârblûdam tvaìm â načèrpaû, - vos′ žonka, âkuû Gaspodz′ vyznačyǔ synu gaspadara majgo.

45. Яшчэ не перастаў я гаварыць у думках маіх, і вось, выйшла Рэбэка, і збанок яе на плячы ў яе, і сышла да крыніцы і зачарпнула; і я сказаў ёй: напаі мяне.

Âščè ne perastaǔ â gavaryc′ u dumkah maìh, ì vos′, vyjšla Rèbèka, ì zbanok âe na plâčy ǔ âe, ì syšla da krynìcy ì začarpnula; ì â skazaǔ ëj: napaì mâne.

46. Яна адразу апусьціла зь сябе збанок свой і сказала: пі, і вярблюдаў тваіх я напаю. І я піў. І вярблюдаў яна напаіла.

Âna adrazu apus′cìla z′ sâbe zbanok svoj ì skazala: pì, ì vârblûdaǔ tvaìh â napaû. Ì â pìǔ. Ì vârblûdaǔ âna napaìla.

47. Я спытаўся ў яе і сказаў: чыя ты дачка? Яна сказала: дачка Ватуіла, сына Нахоравага, якога нарадзіла яму Мілка. І даў я завушніцы ёй і запясьці на рукі яе.

Â spytaǔsâ ǔ âe ì skazaǔ: čyâ ty dačka? Âna skazala: dačka Vatuìla, syna Nahoravaga, âkoga naradzìla âmu Mìlka. Ì daǔ â zavušnìcy ëj ì zapâs′cì na rukì âe.

48. І схіліўся я і пакланіўся Госпаду, і дабраславіў Госпада, Бога гаспадара майго Абрагама, Які роўнай дарогаю прывёў мяне, каб узяць дачку брата гаспадара майго за сына ягонага.

Ì shìlìǔsâ â ì paklanìǔsâ Gospadu, ì dabraslavìǔ Gospada, Boga gaspadara majgo Abragama, Âkì roǔnaj darogaû pryvëǔ mâne, kab uzâc′ dačku brata gaspadara majgo za syna âgonaga.

49. І цяпер скажэце мне: ці маеце вы намер зрабіць ласку і праўду гаспадару майму, ці не? скажэце мне, і я павярнуся направа альбо налева.

Ì câper skažèce mne: cì maece vy namer zrabìc′ lasku ì praǔdu gaspadaru majmu, cì ne? skažèce mne, ì â pavârnusâ naprava al′bo naleva.

50. І адказвалі Лаван і Ватуіл і сказалі: ад Госпада прыйшла гэтая дзея; мы ня можам сказаць табе папярок ні благога, ні добрага;

Ì adkazvalì Lavan ì Vatuìl ì skazalì: ad Gospada pryjšla gètaâ dzeâ; my nâ možam skazac′ tabe papârok nì blagoga, nì dobraga;

51. вось Рэбэка перад табою; вазьмі і ідзі; хай будзе яна жонкаю сыну гаспадара твайго, як сказаў Гасподзь.

vos′ Rèbèka perad taboû; vaz′mì ì ìdzì; haj budze âna žonkaû synu gaspadara tvajgo, âk skazaǔ Gaspodz′.

52. Калі раб Абрагамаў пачуў словы іхнія, дык пакланіўся Госпаду да зямлі.

Kalì rab Abragamaǔ pačuǔ slovy ìhnìâ, dyk paklanìǔsâ Gospadu da zâmlì.

53. І дастаў раб срэбныя рэчы і залатыя рэчы і вопратку і даў Рэбэцы; таксама і брату яе і маці яе даў багатыя дарункі.

Ì dastaǔ rab srèbnyâ rèčy ì zalatyâ rèčy ì vopratku ì daǔ Rèbècy; taksama ì bratu âe ì macì âe daǔ bagatyâ darunkì.

54. І елі і пілі ён і людзі, якія былі зь ім, і заначавалі. Калі ж усталі раніцай, дык ён сказаў: пусьцеце мяне да гаспадара майго.

Ì elì ì pìlì ën ì lûdzì, âkìâ bylì z′ ìm, ì zanačavalì. Kalì ž ustalì ranìcaj, dyk ën skazaǔ: pus′cece mâne da gaspadara majgo.

55. Але брат яе і маці сказалі: хай пабудзе з намі дзяўчына дзён зь дзесяць; потым пойдзеш.

Ale brat âe ì macì skazalì: haj pabudze z namì dzâǔčyna dzën z′ dzesâc′; potym pojdzeš.

56. Ён сказаў ім: ня трымайце мяне, бо Гасподзь добра ўладкаваў шлях мой; пусьцеце мяне, і я пайду да гаспадара майго.

Ën skazaǔ ìm: nâ trymajce mâne, bo Gaspodz′ dobra ǔladkavaǔ šlâh moj; pus′cece mâne, ì â pajdu da gaspadara majgo.

57. Яны сказалі: паклічам дзяўчыну і спытаемся, што яна скажа.

Âny skazalì: paklìčam dzâǔčynu ì spytaemsâ, što âna skaža.

58. І паклікалі Рэбэку і сказалі ёй: ці пойдзеш з гэтым чалавекам? Яна сказала: пайду.

Ì paklìkalì Rèbèku ì skazalì ëj: cì pojdzeš z gètym čalavekam? Âna skazala: pajdu.

59. І пусьцілі Рэбэку, сястру сваю, і карміцельку яе, і раба Абрагамавага, і людзей ягоных.

Ì pus′cìlì Rèbèku, sâstru svaû, ì karmìcel′ku âe, ì raba Abragamavaga, ì lûdzej âgonyh.

60. І дабраславілі Рэбэку і сказалі ёй: сястра наша, хай родзяцца ад цябе тысячы тысяч, і хай валодаюць нашчадкі твае жытлішчамі ворагаў тваіх,

Ì dabraslavìlì Rèbèku ì skazalì ëj: sâstra naša, haj rodzâcca ad câbe tysâčy tysâč, ì haj valodaûc′ naščadkì tvae žytlìščamì voragaǔ tvaìh,

61. І ўстала Рэбэка і служанкі яе, і селі на вярблюдаў, і паехалі за тым чалавекам. І раб узяў Рэбэку і пайшоў.

Ì ǔstala Rèbèka ì služankì âe, ì selì na vârblûdaǔ, ì paehalì za tym čalavekam. Ì rab uzâǔ Rèbèku ì pajšoǔ.

62. А Ісаак прыйшоў з Бэер-Лахай-Роі, бо жыў ён у зямлі паўдзённай.

A Ìsaak pryjšoǔ z Bèer-Lahaj-Roì, bo žyǔ ën u zâmlì paǔdzënnaj.

63. Як пачало вечарэць, Ісаак выйшаў у поле падумаць, і ўзьвёў вочы свае, і ўбачыў: вось, ідуць вярблюды.

Âk pačalo večarèc′, Ìsaak vyjšaǔ u pole padumac′, ì ǔz′vëǔ vočy svae, ì ǔbačyǔ: vos′, ìduc′ vârblûdy.

64. Рэбэка зірнула, і ўбачыла Ісаака, і спусьцілася зь вярблюда.

Rèbèka zìrnula, ì ǔbačyla Ìsaaka, ì spus′cìlasâ z′ vârblûda.

65. І сказала рабу: хто гэты чалавек, які ідзе па полі насустрач нам? Раб сказаў: гэта гаспадар мой. І яна ўзяла пакрывала і закрылася.

Ì skazala rabu: hto gèty čalavek, âkì ìdze pa polì nasustrač nam? Rab skazaǔ: gèta gaspadar moj. Ì âna ǔzâla pakryvala ì zakrylasâ.

66. А раб сказаў Ісааку ўсё, што зрабіў.

A rab skazaǔ Ìsaaku ǔsë, što zrabìǔ.

67. І ўвёў яе Ісаак у намёт Сарры, маці сваёй, і ўзяў Рэбэку, і яна сталася яму жонкай, і ён пакахаў яе; і суцешыўся Ісаак у журбоце па маці сваёй.

Ì ǔvëǔ âe Ìsaak u namët Sarry, macì svaëj, ì ǔzâǔ Rèbèku, ì âna stalasâ âmu žonkaj, ì ën pakahaǔ âe; ì sucešyǔsâ Ìsaak u žurboce pa macì svaëj.

25 Кіраўнік

1. І ўзяў Абрагам яшчэ жонку, імем Хэтуру.

Ì ǔzâǔ Abragam âščè žonku, ìmem Hèturu.

2. Яна нарадзіла яму Зімрана, Ёкшана, Мэдана, Мадыяна, Ішбака і Шуаха.

Âna naradzìla âmu Zìmrana, Ëkšana, Mèdana, Madyâna, Ìšbaka ì Šuaha.

3. Ёкшан спарадзіў Шэву і Дэдана. Сыны Дэдана былі: Ашурым, Летушым і Леюмім.

Ëkšan sparadzìǔ Šèvu ì Dèdana. Syny Dèdana bylì: Ašurym, Letušym ì Leûmìm.

4. Сыны Мадыяна: Эфа, Эфэр, Ханох, Авіда і Элдага. Усе гэтыя сыны Хэтуры.

Syny Madyâna: Èfa, Èfèr, Hanoh, Avìda ì Èldaga. Use gètyâ syny Hètury.

5. І аддаў Абрагам усё, што было ў яго, Ісааку;

Ì addaǔ Abragam usë, što bylo ǔ âgo, Ìsaaku;

6. а сынам наложніц, якія былі ў Абрагама, даў Абрагам дарункі і адаслаў іх ад Ісаака, сына свайго, яшчэ за жыцьця свайго, на ўсход, у зямлю ўсходнюю.

a synam naložnìc, âkìâ bylì ǔ Abragama, daǔ Abragam darunkì ì adaslaǔ ìh ad Ìsaaka, syna svajgo, âščè za žyc′câ svajgo, na ǔshod, u zâmlû ǔshodnûû.

7. Дзён жыцьця Абрагамавага, якія ён пражыў, было сто семдзесят пяць гадоў;

Dzën žyc′câ Abragamavaga, âkìâ ën pražyǔ, bylo sto semdzesât pâc′ gadoǔ;

8. і сканаў Абрагам, і памёр у старасьці добрай, вельмі стары і насычаны, і прылучаны да люду свайго.

ì skanaǔ Abragam, ì pamër u staras′cì dobraj, vel′mì stary ì nasyčany, ì prylučany da lûdu svajgo.

9. І пахавалі яго Ісаак і Ізмаіл, сыны ягоныя, у пячоры Махпэл, на полі Эфрона, сына Цахара, Хэтэяніна, якое насупроць Мамрэ,

Ì pahavalì âgo Ìsaak ì Ìzmaìl, syny âgonyâ, u pâčory Mahpèl, na polì Èfrona, syna Cahara, Hètèânìna, âkoe nasuproc′ Mamrè,

10. на полі, якое Абрагам набыў у сыноў Хэтавых. Там пахаваны Абрагам і Сарра, жонка ягоная.

na polì, âkoe Abragam nabyǔ u synoǔ Hètavyh. Tam pahavany Abragam ì Sarra, žonka âgonaâ.

11. Пасьля сьмерці Абрагама Бог дабраславіў Ісаака, сына ягонага. Ісаак жыў пры Бээр-Лахай-Роі.

Pas′lâ s′mercì Abragama Bog dabraslavìǔ Ìsaaka, syna âgonaga. Ìsaak žyǔ pry Bèèr-Lahaj-Roì.

12. Вось радавод Ізмаіла, сына Абрагамавага, якога нарадзіла Абрагаму Агар, Егіпцянка, Саррына служанка;

Vos′ radavod Ìzmaìla, syna Abragamavaga, âkoga naradzìla Abragamu Agar, Egìpcânka, Sarryna služanka;

13. і вось імёны сыноў Ізмаілавых, імёны іхнія паводле радаводу іхняга: першынец Ізмаілаў Наваёт, Кедар, Адбээл, Міўсам,

ì vos′ ìmëny synoǔ Ìzmaìlavyh, ìmëny ìhnìâ pavodle radavodu ìhnâga: peršynec Ìzmaìlaǔ Navaët, Kedar, Adbèèl, Mìǔsam,

14. Мішма, Дума, Маса,

Mìšma, Duma, Masa,

15. Хадад, Тэма, Етур, Нафіш і Кедма.

Hadad, Tèma, Etur, Nafìš ì Kedma.

16. Яны сыны Ізмаілавыя, і гэта імёны іхнія, у селішчах іхніх, у качэўях іхніх. Гэта дванаццаць князёў плямёнаў іхніх.

Âny syny Ìzmaìlavyâ, ì gèta ìmëny ìhnìâ, u selìščah ìhnìh, u kačèǔâh ìhnìh. Gèta dvanaccac′ knâzëǔ plâmënaǔ ìhnìh.

17. А гадоў жыцьця Ізмаілавага было сто трыццаць сем гадоў; і сканаў ён, і памёр, і прылучаны да народу свайго.

A gadoǔ žyc′câ Ìzmaìlavaga bylo sto tryccac′ sem gadoǔ; ì skanaǔ ën, ì pamër, ì prylučany da narodu svajgo.

18. Яны жылі ад Хавілы да Сура, што перад Егіптам, як ідзеш да Асірыі. Яны пасяліліся перад абліччам усіх братоў сваіх.

Âny žylì ad Havìly da Sura, što perad Egìptam, âk ìdzeš da Asìryì. Âny pasâlìlìsâ perad ablìččam usìh bratoǔ svaìh.

19. Вось радавод Ісаака, сына Абрагамавага. Абрагам спарадзіў Ісаака.

Vos′ radavod Ìsaaka, syna Abragamavaga. Abragam sparadzìǔ Ìsaaka.

20. Ісааку было сорак гадоў калі ён узяў сабе за жонку Рэбэку, дачку Ватуіла Арамэйца зь Месапатаміі, сястру Лавана Арамэйца.

Ìsaaku bylo sorak gadoǔ kalì ën uzâǔ sabe za žonku Rèbèku, dačku Vatuìla Aramèjca z′ Mesapatamìì, sâstru Lavana Aramèjca.

21. І маліўся Ісаак Госпаду за жонку сваю, бо яна была няплодная; і Гасподзь пачуў яго, і зачала Рэбэка жонка ягоная.

Ì malìǔsâ Ìsaak Gospadu za žonku svaû, bo âna byla nâplodnaâ; ì Gaspodz′ pačuǔ âgo, ì začala Rèbèka žonka âgonaâ.

22. Сыны ва ўлоньні яе пачалі біцца, і яна сказала: калі так будзе, дык навошта мне гэта? І пайшла спытацца ў Госпада.

Syny va ǔlon′nì âe pačalì bìcca, ì âna skazala: kalì tak budze, dyk navošta mne gèta? Ì pajšla spytacca ǔ Gospada.

23. Гасподзь сказаў ёй: два племені ў чэраве тваім, і два розныя народы пойдуць з нутробы тваёй; адзін народ зробіцца мацнейшы за другі, і большы будзе служыць меншаму.

Gaspodz′ skazaǔ ëj: dva plemenì ǔ čèrave tvaìm, ì dva roznyâ narody pojduc′ z nutroby tvaëj; adzìn narod zrobìcca macnejšy za drugì, ì bol′šy budze služyc′ menšamu.

24. І настаў час ёй радзіць: і вось блізьняты ў нутробе ў яе.

Ì nastaǔ čas ëj radzìc′: ì vos′ blìz′nâty ǔ nutrobe ǔ âe.

25. Першы выйшаў чырвоны, увесь, як скура, калматы, і далі яму імя: Ісаў.

Peršy vyjšaǔ čyrvony, uves′, âk skura, kalmaty, ì dalì âmu ìmâ: Ìsaǔ.

26. Потым выйшаў брат ягоны, трымаючыся рукою сваёю за пяту Ісава; і дадзена яму імя: Якаў. А Ісааку было шэсьцьдзясят гадоў, калі яны нарадзіліся.

Potym vyjšaǔ brat âgony, trymaûčysâ rukoû svaëû za pâtu Ìsava; ì dadzena âmu ìmâ: Âkaǔ. A Ìsaaku bylo šès′c′dzâsât gadoǔ, kalì âny naradzìlìsâ.

27. Дзеці вырасьлі; і стаў Ісаў чалавекам спрытным у ловах зьвера, чалавекам палёў; а Якаў чалавекам рахманым, жыхаром намётаў.

Dzecì vyras′lì; ì staǔ Ìsaǔ čalavekam sprytnym u lovah z′vera, čalavekam palëǔ; a Âkaǔ čalavekam rahmanym, žyharom namëtaǔ.

28. Ісаак любіў Ісава, бо дзічына была да смаку яму; а Рэбэка любіла Якава.

Ìsaak lûbìǔ Ìsava, bo dzìčyna byla da smaku âmu; a Rèbèka lûbìla Âkava.

29. І згатаваў Якаў страву; а Ісаў прыйшоў з поля стомлены.

Ì zgatavaǔ Âkaǔ stravu; a Ìsaǔ pryjšoǔ z polâ stomleny.

30. І сказаў Ісаў Якаву: дай мне паесьці чырвонага, чырвонага гэтага; бо я стаміўся. Ад гэтага дадзена яму мянушка: Эдом.

Ì skazaǔ Ìsaǔ Âkavu: daj mne paes′cì čyrvonaga, čyrvonaga gètaga; bo â stamìǔsâ. Ad gètaga dadzena âmu mânuška: Èdom.

31. Але Якаў сказаў: прадай мне цяпер жа сваё першародства.

Ale Âkaǔ skazaǔ: pradaj mne câper ža svaë peršarodstva.

32. Ісаў сказаў: вось, я паміраю, што мне з гэтага першародства?

Ìsaǔ skazaǔ: vos′, â pamìraû, što mne z gètaga peršarodstva?

33. Якаў сказаў: прысягні мне цяпер жа. Ён прысягнуў яму, і прадаў першародства сваё Якаву.

Âkaǔ skazaǔ: prysâgnì mne câper ža. Ën prysâgnuǔ âmu, ì pradaǔ peršarodstva svaë Âkavu.

34. І даў Якаў Ісаву хлеба і стравы з сачыўкі: і ён еў і піў, і ўстаў і пайшоў; і пагардзіў Ісаў першародствам.

Ì daǔ Âkaǔ Ìsavu hleba ì stravy z sačyǔkì: ì ën eǔ ì pìǔ, ì ǔstaǔ ì pajšoǔ; ì pagardzìǔ Ìsaǔ peršarodstvam.

26 Кіраўнік

1. Быў голад на зямлі, звыш ранейшага голаду, які быў у дні Абрагамавыя; і пайшоў Ісаак да Авімэлэха, цара Філістымскага, у Герар.

Byǔ golad na zâmlì, zvyš ranejšaga goladu, âkì byǔ u dnì Abragamavyâ; ì pajšoǔ Ìsaak da Avìmèlèha, cara Fìlìstymskaga, u Gerar.

2. Гасподзь явіўся яму і сказаў: ня йдзі ў Егіпет; жыві ў зямлі, пра якую Я скажу табе;

Gaspodz′ âvìǔsâ âmu ì skazaǔ: nâ jdzì ǔ Egìpet; žyvì ǔ zâmlì, pra âkuû Â skažu tabe;

3. вандруй па зямлі гэтай; і Я буду з табою і дабраслаўлю цябе, бо табе і нашчадкам тваім усе землі гэтыя, і спраўджу прысягу, якою Я прысягаўся Абрагаму, бацьку твайму;

vandruj pa zâmlì gètaj; ì Â budu z taboû ì dabraslaǔlû câbe, bo tabe ì naščadkam tvaìm use zemlì gètyâ, ì spraǔdžu prysâgu, âkoû Â prysâgaǔsâ Abragamu, bac′ku tvajmu;

4. памножу нашчадкаў тваіх, як зоркі нябесныя, і дам нашчадкам тваім усе землі гэтыя; дабраславяцца ў семені тваім усе народы зямныя,

pamnožu naščadkaǔ tvaìh, âk zorkì nâbesnyâ, ì dam naščadkam tvaìm use zemlì gètyâ; dabraslavâcca ǔ semenì tvaìm use narody zâmnyâ,

5. за тое, што Абрагам паслухаўся голасу Майго і выконваў, што Мною наказана было выконваць: загады Мае, пастановы Мае і законы Мае.

za toe, što Abragam pasluhaǔsâ golasu Majgo ì vykonvaǔ, što Mnoû nakazana bylo vykonvac′: zagady Mae, pastanovy Mae ì zakony Mae.

6. Ісаак пасяліўся ў Герары.

Ìsaak pasâlìǔsâ ǔ Gerary.

7. Жыхары месца таго спыталіся пра жонку ягоную, і ён сказаў: ўгэта сястра мая", бо баяўся сказаць: "жонка мая", каб не забілі мяне, думаў ён, жыхары месца гэтага за Рэбэку, бо яна прыгожая з выгляду.

Žyhary mesca tago spytalìsâ pra žonku âgonuû, ì ën skazaǔ: ǔgèta sâstra maâ", bo baâǔsâ skazac′: "žonka maâ", kab ne zabìlì mâne, dumaǔ ën, žyhary mesca gètaga za Rèbèku, bo âna prygožaâ z vyglâdu.

8. Але калі ўжо шмат часу ён там пражыў, Авімэлэх, цар Філістымскі, паглядзеў у акно, убачыў, што Ісаак гуляе з Рэбэкаю, жонкаю сваёю.

Ale kalì ǔžo šmat času ën tam pražyǔ, Avìmèlèh, car Fìlìstymskì, paglâdzeǔ u akno, ubačyǔ, što Ìsaak gulâe z Rèbèkaû, žonkaû svaëû.

9. І паклікаў Авімэлэх Ісаака і сказаў: вось, гэта жонка твая: як жа ты сказаў: яна сястра мая? Ісаак сказаў яму: бо я думаў, каб жа не памерці мне дзеля яе.

Ì paklìkaǔ Avìmèlèh Ìsaaka ì skazaǔ: vos′, gèta žonka tvaâ: âk ža ty skazaǔ: âna sâstra maâ? Ìsaak skazaǔ âmu: bo â dumaǔ, kab ža ne pamercì mne dzelâ âe.

10. Але Авімэлэх сказаў: што гэта ты зрабіў з намі? адзін з народу ледзь не злучыўся з жонкаю тваёю, і ты ўвёў бы нас у грэх.

Ale Avìmèlèh skazaǔ: što gèta ty zrabìǔ z namì? adzìn z narodu ledz′ ne zlučyǔsâ z žonkaû tvaëû, ì ty ǔvëǔ by nas u grèh.

11. І даў Авімэлэх загад усяму народу, сказаўшы: хто кране гэтага чалавека і жонку ягоную, той аддадзены будзе сьмерці.

Ì daǔ Avìmèlèh zagad usâmu narodu, skazaǔšy: hto krane gètaga čalaveka ì žonku âgonuû, toj addadzeny budze s′mercì.

12. І сеў Ісаак у зямлі той і меў у той год ячменю стакроць: так дабраславіў яго Гасподзь.

Ì seǔ Ìsaak u zâmlì toj ì meǔ u toj god âčmenû stakroc′: tak dabraslavìǔ âgo Gaspodz′.

13. І стаўся вялікім чалавек гэты і ўзьвялічваўся болей і болей да таго, што зрабіўся вельмі вялікі.

Ì staǔsâ vâlìkìm čalavek gèty ì ǔz′vâlìčvaǔsâ bolej ì bolej da tago, što zrabìǔsâ vel′mì vâlìkì.

14. У яго былі статкі дробнага і статкі буйнога быдла і мноства ральлі, і Філістымляне пачалі зайздросьціць яму.

U âgo bylì statkì drobnaga ì statkì bujnoga bydla ì mnostva ral′lì, ì Fìlìstymlâne pačalì zajzdros′cìc′ âmu.

15. І ўсе калодзежы, якія выкапалі рабы бацькі ягонага пры жыцьці бацькі ягонага Абрагама, Філістымляне завалілі і засыпалі зямлёю.

Ì ǔse kalodzežy, âkìâ vykapalì raby bac′kì âgonaga pry žyc′cì bac′kì âgonaga Abragama, Fìlìstymlâne zavalìlì ì zasypalì zâmlëû.

16. І Авімэлэх сказаў Ісааку: адыдзі ад нас, бо ты зрабіўся намнога мацнейшы за нас.

Ì Avìmèlèh skazaǔ Ìsaaku: adydzì ad nas, bo ty zrabìǔsâ namnoga macnejšy za nas.

17. І Ісаак сышоў адтуль, і разьмясьціўся з намётамі ў даліне Герарскай, і пасяліўся там.

Ì Ìsaak syšoǔ adtul′, ì raz′mâs′cìǔsâ z namëtamì ǔ dalìne Gerarskaj, ì pasâlìǔsâ tam.

18. І зноў выкапаў Ісаак калодзежы вады, якія выкапаны былі ў дні Абрагама, бацькі ягонага, і якія завалілі Філістымляне пасьля сьмерці Абрагама: і назваў іх тымі самымі назовамі, якімі назваў іх бацька ягоны.

Ì znoǔ vykapaǔ Ìsaak kalodzežy vady, âkìâ vykapany bylì ǔ dnì Abragama, bac′kì âgonaga, ì âkìâ zavalìlì Fìlìstymlâne pas′lâ s′mercì Abragama: ì nazvaǔ ìh tymì samymì nazovamì, âkìmì nazvaǔ ìh bac′ka âgony.

19. І капалі рабы Ісаакавыя ў даліне і знайшлі там калодзеж вады жывой.

Ì kapalì raby Ìsaakavyâ ǔ dalìne ì znajšlì tam kalodzež vady žyvoj.

20. І спрачаліся пастухі Герарскія з пастухамі Ісаакавымі, кажучы: наша вада. І ён даў калодзежу імя: Эсэк, бо спрачаліся зь ім.

Ì spračalìsâ pastuhì Gerarskìâ z pastuhamì Ìsaakavymì, kažučy: naša vada. Ì ën daǔ kalodzežu ìmâ: Èsèk, bo spračalìsâ z′ ìm.

21. Выкапалі другі калодзеж; спрачаліся таксама і за яго; і ён даў яму імя: Сітна.

Vykapalì drugì kalodzež; spračalìsâ taksama ì za âgo; ì ën daǔ âmu ìmâ: Sìtna.

22. І ён рушыў адсюль і выкапаў іншы калодзеж, за Які ўжо не спрачаліся; і даў яму імя: Рэхавот; бо, сказаў ён, цяпер Гасподзь даў нам прасторнае месца, і мы памножымся на зямлі.

Ì ën rušyǔ adsûl′ ì vykapaǔ ìnšy kalodzež, za Âkì ǔžo ne spračalìsâ; ì daǔ âmu ìmâ: Rèhavot; bo, skazaǔ ën, câper Gaspodz′ daǔ nam prastornae mesca, ì my pamnožymsâ na zâmlì.

23. Адтуль перайшоў ён у Вірсавію.

Adtul′ perajšoǔ ën u Vìrsavìû.

24. І ў тую ноч зьявіўся яму Гасподзь і сказаў: Я Бог Абрагама, бацькі твайго: ня бойся, бо Я з табою, і дабраслаўлю цябе і памножу нашчадкаў тваіх, дзеля Абрагама, раба майго.

Ì ǔ tuû noč z′âvìǔsâ âmu Gaspodz′ ì skazaǔ: Â Bog Abragama, bac′kì tvajgo: nâ bojsâ, bo Â z taboû, ì dabraslaǔlû câbe ì pamnožu naščadkaǔ tvaìh, dzelâ Abragama, raba majgo.

25. І ён спарудзіў там ахвярнік і заклікаў імя Госпада. І паставіў там намёт свой, і выкапалі там рабы Ісаакавыя калодзеж.

Ì ën sparudzìǔ tam ahvârnìk ì zaklìkaǔ ìmâ Gospada. Ì pastavìǔ tam namët svoj, ì vykapalì tam raby Ìsaakavyâ kalodzež.

26. Прыйшоўда яго з Герара Авімэлэх, і Ахузат, сябар ягоны, і Фіхол, ваеначальнік ягоны.

Pryjšoǔda âgo z Gerara Avìmèlèh, ì Ahuzat, sâbar âgony, ì Fìhol, vaenačal′nìk âgony.

27. Ісаак сказаў ім: навошта вы прыйшлі да мяне, калі вы зьненавідзелі мяне і выслалі мяне ад сябе?

Ìsaak skazaǔ ìm: navošta vy pryjšlì da mâne, kalì vy z′nenavìdzelì mâne ì vyslalì mâne ad sâbe?

28. Яны сказалі: мы ясна пабачылі, што Гасподзь быў з табою, і таму мы сказалі: пастановім паміж намі і табою прысягу і заключым з табою спрымірэнства,

Âny skazalì: my âsna pabačylì, što Gaspodz′ byǔ z taboû, ì tamu my skazalì: pastanovìm pamìž namì ì taboû prysâgu ì zaklûčym z taboû sprymìrènstva,

29. каб ты не рабіў нам ліха, як і мы не кранулі цябе, а рабілі табе толькі добрае і адпусьцілі цябе зь мірам; цяпер ты дабраславёны Госпадам.

kab ty ne rabìǔ nam lìha, âk ì my ne kranulì câbe, a rabìlì tabe tol′kì dobrae ì adpus′cìlì câbe z′ mìram; câper ty dabraslavëny Gospadam.

30. Ён зладзіў ім гасьціну, і яны елі і пілі.

Ën zladzìǔ ìm gas′cìnu, ì âny elì ì pìlì.

31. І ўстаўшы з самае раніцы, прысягнулі адзін аднаму; і адпусьціў іх Ісаак, і яны пайшлі ад яго зь мірам.

Ì ǔstaǔšy z samae ranìcy, prysâgnulì adzìn adnamu; ì adpus′cìǔ ìh Ìsaak, ì âny pajšlì ad âgo z′ mìram.

32. У той самы дзень прыйшлі рабы Ісаакавыя і паведамілі яму пра калодзеж, які капалі яны, і сказалі яму: мы знайшлі ваду.

U toj samy dzen′ pryjšlì raby Ìsaakavyâ ì pavedamìlì âmu pra kalodzež, âkì kapalì âny, ì skazalì âmu: my znajšlì vadu.

33. І ён назваў яго: Шыва. Таму імя гораду таму Бэер-Шыва да гэтага дня.

Ì ën nazvaǔ âgo: Šyva. Tamu ìmâ goradu tamu Bèer-Šyva da gètaga dnâ.

34. І было Ісаву сорак гадоў, і ўзяў сабе за жонку Егудыту, дачку Бээра Хэтэяніна, і Васэмату, дачку Элона Хэтэяніна.

Ì bylo Ìsavu sorak gadoǔ, ì ǔzâǔ sabe za žonku Egudytu, dačku Bèèra Hètèânìna, ì Vasèmatu, dačku Èlona Hètèânìna.

35. І яны былі завадаю Ісааку і Рэбэцы.

Ì âny bylì zavadaû Ìsaaku ì Rèbècy.

27 Кіраўнік

1. Калі Ісаак састарыўся, і прытупіўся зрок вачэй ягоных, ён паклікаў старэйшага сына свайго Ісава і сказаў яму: сыне мой! Той сказаў яму: вось я.

Kalì Ìsaak sastaryǔsâ, ì prytupìǔsâ zrok vačèj âgonyh, ën paklìkaǔ starèjšaga syna svajgo Ìsava ì skazaǔ âmu: syne moj! Toj skazaǔ âmu: vos′ â.

2. Сказаў: вось, я састарыўся; ня ведаю дня сьмерці маёй;

Skazaǔ: vos′, â sastaryǔsâ; nâ vedaû dnâ s′mercì maëj;

3. вазьмі цяпер прылады твае, калчан твой і лук твой, выйдзі ў поле і ўпалюй мне дзічыны,

vaz′mì câper prylady tvae, kalčan tvoj ì luk tvoj, vyjdzì ǔ pole ì ǔpalûj mne dzìčyny,

4. і згатуй мне страву, якую я люблю, і прынясі мне есьці, каб дабраславіла цябе душа мая, перш чым я памру.

ì zgatuj mne stravu, âkuû â lûblû, ì prynâsì mne es′cì, kab dabraslavìla câbe duša maâ, perš čym â pamru.

5. Рэбэка чула, як Ісаак гаварыў сыну свайму Ісаву. І пайшоў Ісаў у поле дастаць і згатаваць дзічыны;

Rèbèka čula, âk Ìsaak gavaryǔ synu svajmu Ìsavu. Ì pajšoǔ Ìsaǔ u pole dastac′ ì zgatavac′ dzìčyny;

6. А Рэбэка сказала сыну свайму Якаву: вось, я чула, як бацька казаў брату твайму Ісаву:

A Rèbèka skazala synu svajmu Âkavu: vos′, â čula, âk bac′ka kazaǔ bratu tvajmu Ìsavu:

7. прынясі мне дзічыны і згатуй мне страву; я паем і дабраслаўлю цябе прад абліччам Гасподнім, перад сьмерцю маёю.

prynâsì mne dzìčyny ì zgatuj mne stravu; â paem ì dabraslaǔlû câbe prad ablìččam Gaspodnìm, perad s′mercû maëû.

8. Цяпер, сыне мой, паслухайся слоў маіх у тым, што я загадаю табе:

Câper, syne moj, pasluhajsâ sloǔ maìh u tym, što â zagadaû tabe:

9. выйдзі ў статак і вазьмі мне адтуль два казьляняткі добрыя: і я згатую зь іх бацьку твайму страву, якую ён любіць:

vyjdzì ǔ statak ì vaz′mì mne adtul′ dva kaz′lânâtkì dobryâ: ì â zgatuû z′ ìh bac′ku tvajmu stravu, âkuû ën lûbìc′:

10. а ты прынясеш бацьку твайму, і ён паесьць, каб дабраславіць цябе перад сьмерцю сваёю.

a ty prynâseš bac′ku tvajmu, ì ën paes′c′, kab dabraslavìc′ câbe perad s′mercû svaëû.

11. Якаў сказаў Рэбэцы, маці сваёй: Ісаў, брат мой, чалавек касматы, а я чалавек гладкі;

Âkaǔ skazaǔ Rèbècy, macì svaëj: Ìsaǔ, brat moj, čalavek kasmaty, a â čalavek gladkì;

12. можа стацца, абмацае мяне бацька мой, і я буду ў вачах у яго ашуканец і навяду на сябе праклён, а не дабраславеньне.

moža stacca, abmacae mâne bac′ka moj, ì â budu ǔ vačah u âgo ašukanec ì navâdu na sâbe praklën, a ne dabraslaven′ne.

13. Маці ягоная сказала яму: на мне хай будзе праклён твой, сыне мой; толькі паслухайся слоў маіх і выйдзі, прынясі мне.

Macì âgonaâ skazala âmu: na mne haj budze praklën tvoj, syne moj; tol′kì pasluhajsâ sloǔ maìh ì vyjdzì, prynâsì mne.

14. Ён пайшоў, і ўзяў, і прынёс маці сваёй; і маці ягоная зрабіла страву, якую любіў бацька ягоны.

Ën pajšoǔ, ì ǔzâǔ, ì prynës macì svaëj; ì macì âgonaâ zrabìla stravu, âkuû lûbìǔ bac′ka âgony.

15. І ўзяла Рэбэка багатую вопратку старэйшага сына свайго Ісава, якая была ў яе ў доме, і апранула малодшага сына свайго Якава;

Ì ǔzâla Rèbèka bagatuû vopratku starèjšaga syna svajgo Ìsava, âkaâ byla ǔ âe ǔ dome, ì apranula malodšaga syna svajgo Âkava;

16. а рукі яго і гладкую шыю яго абклала скураю казьлянят,

a rukì âgo ì gladkuû šyû âgo abklala skuraû kaz′lânât,

17. і дала страву і хлеб, якія яна згатавала, у рукі Якаву, сыну свайму.

ì dala stravu ì hleb, âkìâ âna zgatavala, u rukì Âkavu, synu svajmu.

18. Ён увайшоў да бацькі свайго і сказаў: бацька мой! Той сказаў: вось я; хто ты, сыне мой?

Ën uvajšoǔ da bac′kì svajgo ì skazaǔ: bac′ka moj! Toj skazaǔ: vos′ â; hto ty, syne moj?

19. Якаў сказаў бацьку свайму: я, Ісаў, першынец твой, я зрабіў, як ты сказаў мне; устань, сядзь і паеж дзічыны маёй, каб дабраславіла мяне душа твая.

Âkaǔ skazaǔ bac′ku svajmu: â, Ìsaǔ, peršynec tvoj, â zrabìǔ, âk ty skazaǔ mne; ustan′, sâdz′ ì paež dzìčyny maëj, kab dabraslavìla mâne duša tvaâ.

20. І сказаў Ісаак сыну свайму: што так хутка знайшоў ты, сыне мой? Ён сказаў: бо Гасподзь Бог твой паслаў мне насустрач.

Ì skazaǔ Ìsaak synu svajmu: što tak hutka znajšoǔ ty, syne moj? Ën skazaǔ: bo Gaspodz′ Bog tvoj paslaǔ mne nasustrač.

21. І сказаў Ісаак Якаву: падыдзі, я абмацаю цябе, сыне мой, ці ты сын мой Ісаў, ці не?

Ì skazaǔ Ìsaak Âkavu: padydzì, â abmacaû câbe, syne moj, cì ty syn moj Ìsaǔ, cì ne?

22. Якаў падышоў да Ісаака, бацькі свайго; і ён абмацаў яго і сказаў: голас, голас Якаваў; а рукі, рукі Ісававыя.

Âkaǔ padyšoǔ da Ìsaaka, bac′kì svajgo; ì ën abmacaǔ âgo ì skazaǔ: golas, golas Âkavaǔ; a rukì, rukì Ìsavavyâ.

23. І не пазнаў яго, бо рукі ў яго былі, як рукі ў Ісава, брата ягонага, калматыя. І дабраславіў яго

Ì ne paznaǔ âgo, bo rukì ǔ âgo bylì, âk rukì ǔ Ìsava, brata âgonaga, kalmatyâ. Ì dabraslavìǔ âgo

24. і сказаў: ці ты сын мой Ісаў? Ён адказаў: я.

ì skazaǔ: cì ty syn moj Ìsaǔ? Ën adkazaǔ: â.

25. Ісаак сказаў: падай мне, я паем дзічыны сына майго, каб дабраславіла цябе душа мая. Якаў падаў яму, і ён еў; прынёс яму і віна, і ён піў.

Ìsaak skazaǔ: padaj mne, â paem dzìčyny syna majgo, kab dabraslavìla câbe duša maâ. Âkaǔ padaǔ âmu, ì ën eǔ; prynës âmu ì vìna, ì ën pìǔ.

26. Ісаак, бацька ягоны, сказаў яму: падыдзі, пацалуй мяне, сыне мой.

Ìsaak, bac′ka âgony, skazaǔ âmu: padydzì, pacaluj mâne, syne moj.

27. Ён падышоў і пацалаваў яго і сказаў: вось, пах ад сына майго, як пах ад поля, якое дабраславіў Гасподзь;

Ën padyšoǔ ì pacalavaǔ âgo ì skazaǔ: vos′, pah ad syna majgo, âk pah ad polâ, âkoe dabraslavìǔ Gaspodz′;

28. хай дасьць табе Бог ад расы нябеснай і ад тлушчу зямлі, і многа хлеба і віна;

haj das′c′ tabe Bog ad rasy nâbesnaj ì ad tlušču zâmlì, ì mnoga hleba ì vìna;

29. хай паслужаць табе народы, хай паклоняцца табе плямёны: будзь гаспадаром над братамі тваімі, і хай паклоняцца табе сыны маці тваёй; кляцьбіты твае - праклятыя; і дабраславенцы твае - дабраславёныя.

haj paslužac′ tabe narody, haj paklonâcca tabe plâmëny: budz′ gaspadarom nad bratamì tvaìmì, ì haj paklonâcca tabe syny macì tvaëj; klâc′bìty tvae - praklâtyâ; ì dabraslavency tvae - dabraslavënyâ.

30. Як толькі ўчыніў Ісаак дабраславеньне над Якавам, і як толькі выйшаў Якаў ад аблічча Ісаака, бацькі свайго, - Ісаў, брат ягоны, прыйшоў з ловаў сваіх.

Âk tol′kì ǔčynìǔ Ìsaak dabraslaven′ne nad Âkavam, ì âk tol′kì vyjšaǔ Âkaǔ ad ablìčča Ìsaaka, bac′kì svajgo, - Ìsaǔ, brat âgony, pryjšoǔ z lovaǔ svaìh.

31. Згатаваў і ён страву, і прынёс бацьку свайму, і сказаў бацьку свайму: устань, бацька мой, і паеж дзічыны сына твайго, каб дабраславіла мяне душа твая.

Zgatavaǔ ì ën stravu, ì prynës bac′ku svajmu, ì skazaǔ bac′ku svajmu: ustan′, bac′ka moj, ì paež dzìčyny syna tvajgo, kab dabraslavìla mâne duša tvaâ.

32. А Ісаак, бацька ягоны, сказаў яму: хто ты? Ён сказаў: я сын твой, першынец твой, Ісаў.

A Ìsaak, bac′ka âgony, skazaǔ âmu: hto ty? Ën skazaǔ: â syn tvoj, peršynec tvoj, Ìsaǔ.

33. І задрыжаў Ісаак вельмі вялікім дрыжаньнем і сказаў: хто ж гэта, які дастаў дзічыны і прынёс мне, і я еў з усяго, перш чым ты прыйшоў, і я дабраславіў яго? ён і будзе дабраславёны.

Ì zadryžaǔ Ìsaak vel′mì vâlìkìm dryžan′nem ì skazaǔ: hto ž gèta, âkì dastaǔ dzìčyny ì prynës mne, ì â eǔ z usâgo, perš čym ty pryjšoǔ, ì â dabraslavìǔ âgo? ën ì budze dabraslavëny.

34. Ісаў, выслухаўшы словы бацькі свайго, падняў гучны і вельмі горкі енк, і сказаў бацьку свайму: бацька мой! дабраславі і мяне.

Ìsaǔ, vysluhaǔšy slovy bac′kì svajgo, padnâǔ gučny ì vel′mì gorkì enk, ì skazaǔ bac′ku svajmu: bac′ka moj! dabraslavì ì mâne.

35. Але ён сказаў: брат твой прыйшоў з хітрынаю і ўзяў дабраславеньне маё.

Ale ën skazaǔ: brat tvoj pryjšoǔ z hìtrynaû ì ǔzâǔ dabraslaven′ne maë.

36. І сказаў: ці не таму дадзена яму імя: Якаў, што ён запабег мяне ўжо два разы? ён узяў першародства маё, і вось, цяпер узяў дабраславеньне маё. І сказаў: няўжо ты не пакінуў мне дабраславеньня?

Ì skazaǔ: cì ne tamu dadzena âmu ìmâ: Âkaǔ, što ën zapabeg mâne ǔžo dva razy? ën uzâǔ peršarodstva maë, ì vos′, câper uzâǔ dabraslaven′ne maë. Ì skazaǔ: nâǔžo ty ne pakìnuǔ mne dabraslaven′nâ?

37. Ісаак адказаў Ісаву: вось, я паставіў яго гаспадаром над табою і ўсіх братоў ягоных аддаў яму ў рабы; адарыў яго хлебам і віном; што ж я зраблю дзеля цябе, сыне мой?

Ìsaak adkazaǔ Ìsavu: vos′, â pastavìǔ âgo gaspadarom nad taboû ì ǔsìh bratoǔ âgonyh addaǔ âmu ǔ raby; adaryǔ âgo hlebam ì vìnom; što ž â zrablû dzelâ câbe, syne moj?

38. Але Ісаў сказаў бацьку свайму: няўжо, бацька мой, адно ў цябе дабраславеньне? дабраславі і мяне, бацька мой! І ўзвысіў Ісаў голас свой і заплакаў.

Ale Ìsaǔ skazaǔ bac′ku svajmu: nâǔžo, bac′ka moj, adno ǔ câbe dabraslaven′ne? dabraslavì ì mâne, bac′ka moj! Ì ǔzvysìǔ Ìsaǔ golas svoj ì zaplakaǔ.

39. І адказваў Ісаак, бацька ягоны, і сказаў яму: вось, ад тлушчу зямлі будзе пражываньне тваё і ад расы нябеснай згары;

Ì adkazvaǔ Ìsaak, bac′ka âgony, ì skazaǔ âmu: vos′, ad tlušču zâmlì budze pražyvan′ne tvaë ì ad rasy nâbesnaj zgary;

40. і ты будзеш жыць мечам тваім і будзеш служыць брату твайму; але будзе час, калі ўсупрацівішся і скінеш ярмо ягонае з шыі тваёй.

ì ty budzeš žyc′ mečam tvaìm ì budzeš služyc′ bratu tvajmu; ale budze čas, kalì ǔsupracìvìšsâ ì skìneš ârmo âgonae z šyì tvaëj.

41. І зьненавідзеў Ісаў Якава за дабраславеньне, якім дабраславіў яго бацька ягоны; і сказаў Ісаў у сэрцы сваім: набліжаюцца дні плачу па бацьку маім; і я заб'ю Якава, брата майго.

Ì z′nenavìdzeǔ Ìsaǔ Âkava za dabraslaven′ne, âkìm dabraslavìǔ âgo bac′ka âgony; ì skazaǔ Ìsaǔ u sèrcy svaìm: nablìžaûcca dnì plaču pa bac′ku maìm; ì â zab'û Âkava, brata majgo.

42. І пераказаны былі Рэбэцы словы Ісава, старэйшага сына яе; і яна паслала, і паклікала малодшага сына свайго Якава, і сказала яму: вось, Ісаў, брат твой, пагражае забіць цябе;

Ì perakazany bylì Rèbècy slovy Ìsava, starèjšaga syna âe; ì âna paslala, ì paklìkala malodšaga syna svajgo Âkava, ì skazala âmu: vos′, Ìsaǔ, brat tvoj, pagražae zabìc′ câbe;

43. і цяпер, сыне мой, паслухайся слоў маіх, устань, бяжы да Лавана, брата майго, у Харан;

ì câper, syne moj, pasluhajsâ sloǔ maìh, ustan′, bâžy da Lavana, brata majgo, u Haran;

44. і пажыві ў яго некаторы час, пакуль спатоліцца лютасьць брата твайго,

ì pažyvì ǔ âgo nekatory čas, pakul′ spatolìcca lûtas′c′ brata tvajgo,

45. пакуль спатоліцца гнеў брата твайго на цябе, і ён забудзе, што ты зрабіў яму: тады я пашлю і вазьму цябе адтуль; навошта мне ў адзін дзень страціць абодвух вас?

pakul′ spatolìcca gneǔ brata tvajgo na câbe, ì ën zabudze, što ty zrabìǔ âmu: tady â pašlû ì vaz′mu câbe adtul′; navošta mne ǔ adzìn dzen′ stracìc′ abodvuh vas?

46. І сказала Рэбэка Ісааку: я жыцьцю ня радая ад дачок Хэтэйскіх; калі Якаў возьме жонку з дачок Хэтэйскіх, як гэтыя, з дачок гэтай зямлі, дык навошта мне і жыцьцё?

Ì skazala Rèbèka Ìsaaku: â žyc′cû nâ radaâ ad dačok Hètèjskìh; kalì Âkaǔ voz′me žonku z dačok Hètèjskìh, âk gètyâ, z dačok gètaj zâmlì, dyk navošta mne ì žyc′cë?

28 Кіраўнік

1. І паклікаў Ісаак Якава і дабраславіў яго і наказаў: не бяры сабе жонкі з дачок Ханаанскіх:

Ì paklìkaǔ Ìsaak Âkava ì dabraslavìǔ âgo ì nakazaǔ: ne bâry sabe žonkì z dačok Hanaanskìh:

2. устань, ідзі ў Месапатамію, у дом Ватуіла, бацькі маці тваёй, і вазьмі сабе жонку адтуль, з дачок Лавана, брата маці тваёй:

ustan′, ìdzì ǔ Mesapatamìû, u dom Vatuìla, bac′kì macì tvaëj, ì vaz′mì sabe žonku adtul′, z dačok Lavana, brata macì tvaëj:

3. А Бог Усемагутны хай дабраславіць цябе, хай расплодзіць цябе і хай памножыць цябе, і хай будзе ад цябе мноства народаў:

A Bog Usemagutny haj dabraslavìc′ câbe, haj rasplodzìc′ câbe ì haj pamnožyc′ câbe, ì haj budze ad câbe mnostva narodaǔ:

4. і хай дасьць табе дабраславеньне Абрагама, табе і нашчадкам тваім з табою, каб табе ўспадкаваць зямлю вандрваньня твайго, якую Бог даў Абрагаму!

ì haj das′c′ tabe dabraslaven′ne Abragama, tabe ì naščadkam tvaìm z taboû, kab tabe ǔspadkavac′ zâmlû vandrvan′nâ tvajgo, âkuû Bog daǔ Abragamu!

5. І адпусьціў Ісаак Якава, і ён пайшоў у Месапатамію да Лавана, сына Ватуіла Арамэйца, да брата Рэбэкі, маці Якава і Ісава.

Ì adpus′cìǔ Ìsaak Âkava, ì ën pajšoǔ u Mesapatamìû da Lavana, syna Vatuìla Aramèjca, da brata Rèbèkì, macì Âkava ì Ìsava.

6. Ісаў убачыў, што Ісаак дабраславіў Якава і дабраслаўляючы паслаў яго ў Месапатамію, узяў сабе жонку адтуль, і наказаў яму, сказаўшы: не бяры жонкі з дачок Ханаанскіх;

Ìsaǔ ubačyǔ, što Ìsaak dabraslavìǔ Âkava ì dabraslaǔlâûčy paslaǔ âgo ǔ Mesapatamìû, uzâǔ sabe žonku adtul′, ì nakazaǔ âmu, skazaǔšy: ne bâry žonkì z dačok Hanaanskìh;

7. і што Якаў паслухаўся бацькі свайго і маці сваёй і пайшоў у Месапатамію.

ì što Âkaǔ pasluhaǔsâ bac′kì svajgo ì macì svaëj ì pajšoǔ u Mesapatamìû.

8. І ўбачыў Ісаў, што дочкі Ханаанскія не падабаюцца Ісааку, бацьку ягонаму;

Ì ǔbačyǔ Ìsaǔ, što dočkì Hanaanskìâ ne padabaûcca Ìsaaku, bac′ku âgonamu;

9. і пайшоў Ісаў да Ізмаіла і ўзяў сабе жонку Махалату, дачку Ізмаіла, сына Абрагамавага, сястру Наваётаву, звыш жонак сваіх.

ì pajšoǔ Ìsaǔ da Ìzmaìla ì ǔzâǔ sabe žonku Mahalatu, dačku Ìzmaìla, syna Abragamavaga, sâstru Navaëtavu, zvyš žonak svaìh.

10. А Якаў выйшаў зь Вірсавіі і пайшоў у Харан,

A Âkaǔ vyjšaǔ z′ Vìrsavìì ì pajšoǔ u Haran,

11. і прыйшоў у адно месца і застаўся там начаваць, бо зайшло сонца. І ўзяў адзін камень з таго месца, і паклаў сабе пад галаву, і лёг на тым месцы.

ì pryjšoǔ u adno mesca ì zastaǔsâ tam načavac′, bo zajšlo sonca. Ì ǔzâǔ adzìn kamen′ z tago mesca, ì paklaǔ sabe pad galavu, ì lëg na tym mescy.

12. І ўбачыў у сьне: вось лесьвіца стаіць на зямлі, а верх яе кранае неба; і вось анёлы Божыя ўзыходзяць і сыходзяць па ёй.

Ì ǔbačyǔ u s′ne: vos′ les′vìca staìc′ na zâmlì, a verh âe kranae neba; ì vos′ anëly Božyâ ǔzyhodzâc′ ì syhodzâc′ pa ëj.

13. І вось, Гасподзь стаіць на ёй і кажа: Я Гасподзь, Бог Абрагама, бацькі твайго, і Бог Ісаака. Зямлю, на якой ты ляжыш, Я дам табе і нашчадкам тваім;

Ì vos′, Gaspodz′ staìc′ na ëj ì kaža: Â Gaspodz′, Bog Abragama, bac′kì tvajgo, ì Bog Ìsaaka. Zâmlû, na âkoj ty lâžyš, Â dam tabe ì naščadkam tvaìm;

14. і будуць нашчадкі твае, як пясок зямны; і пашырышся да мора і на ўсход, і на поўнач і на поўдзень; і дабраславяцца ў табе і ў семені тваім усе плямёны зямныя:

ì buduc′ naščadkì tvae, âk pâsok zâmny; ì pašyryšsâ da mora ì na ǔshod, ì na poǔnač ì na poǔdzen′; ì dabraslavâcca ǔ tabe ì ǔ semenì tvaìm use plâmëny zâmnyâ:

15. і вось, Я з табою; і захаваю цябе ўсюды, куды ні пойдзеш; і вярну цябе ў гэтую зямлю; бо Я не пакіну цябе, пакуль ня выканаю таго, што Я сказаў табе.

ì vos′, Â z taboû; ì zahavaû câbe ǔsûdy, kudy nì pojdzeš; ì vârnu câbe ǔ gètuû zâmlû; bo Â ne pakìnu câbe, pakul′ nâ vykanaû tago, što Â skazaǔ tabe.

16. Якаў прачнуўся са сну свайго і сказаў: сапраўды Гасподзь прысутны на месцы гэтым; а я ня ведаў.

Âkaǔ pračnuǔsâ sa snu svajgo ì skazaǔ: sapraǔdy Gaspodz′ prysutny na mescy gètym; a â nâ vedaǔ.

17. І спалохаўся я і сказаў: якое страшнае месца гэтае! гэта ня што іншае, як дом Божы, гэта - брама нябесная.

Ì spalohaǔsâ â ì skazaǔ: âkoe strašnae mesca gètae! gèta nâ što ìnšae, âk dom Božy, gèta - brama nâbesnaâ.

18. І ўстаў Якаў з самае раніцы, і ўзяў камень, які ён паклаў сабе пад галаву, і паставіў яго як помнік, і выліў алей на верх яго.

Ì ǔstaǔ Âkaǔ z samae ranìcy, ì ǔzâǔ kamen′, âkì ën paklaǔ sabe pad galavu, ì pastavìǔ âgo âk pomnìk, ì vylìǔ alej na verh âgo.

19. І даў імя месцу таму: Бэт-Эль: а ранейшае імя таго горада было: Луз.

Ì daǔ ìmâ mescu tamu: Bèt-Èl′: a ranejšae ìmâ tago gorada bylo: Luz.

20. І даў Якаў зарок, сказаўшы: калі Бог будзе са мною і ахавае мяне ў дарозе гэтай, у якую я іду, і дасьць мне хлеб есьці і адзеньне апрануцца,

Ì daǔ Âkaǔ zarok, skazaǔšy: kalì Bog budze sa mnoû ì ahavae mâne ǔ daroze gètaj, u âkuû â ìdu, ì das′c′ mne hleb es′cì ì adzen′ne apranucca,

21. і я ў міры вярнуся ў дом бацькі майго, і будзе Гасподзь маім Богам, -

ì â ǔ mìry vârnusâ ǔ dom bac′kì majgo, ì budze Gaspodz′ maìm Bogam, -

22. дык гэты камень, які я паставіў як помнік, будзе домам Божым; і з усяго, што Ты, Божа, дасі мне, я дам Табе дзясятую долю.

dyk gèty kamen′, âkì â pastavìǔ âk pomnìk, budze domam Božym; ì z usâgo, što Ty, Boža, dasì mne, â dam Tabe dzâsâtuû dolû.

29 Кіраўнік

1. І ўстаў Якаў і пайшоў у зямлю сыноў усходу.

Ì ǔstaǔ Âkaǔ ì pajšoǔ u zâmlû synoǔ ushodu.

2. І ўгледзеў: вось, на полі калодзеж, і там тры статкі дробнага быдла, якія ляжалі каля яго таму, што з таго калодзежа паілі статкі. Над вусьцем калодзежа быў вялікі камень.

Ì ǔgledzeǔ: vos′, na polì kalodzež, ì tam try statkì drobnaga bydla, âkìâ lâžalì kalâ âgo tamu, što z tago kalodzeža paìlì statkì. Nad vus′cem kalodzeža byǔ vâlìkì kamen′.

3. Калі зьбіраліся туды ўсе статкі, адвальвалі камень ад вусьця калодзежа і паілі авечкі; пасьля зноў клалі камень на сваё месца, на вусьце калодзежа.

Kalì z′bìralìsâ tudy ǔse statkì, adval′valì kamen′ ad vus′câ kalodzeža ì paìlì avečkì; pas′lâ znoǔ klalì kamen′ na svaë mesca, na vus′ce kalodzeža.

4. Якаў сказаў ім: братове мае, адкуль вы? Яны сказалі: мы з Харана.

Âkaǔ skazaǔ ìm: bratove mae, adkul′ vy? Âny skazalì: my z Harana.

5. Ён сказаў ім: ці ведаеце вы Лавана, сына Нахоравага? Яны сказалі: ведаем.

Ën skazaǔ ìm: cì vedaece vy Lavana, syna Nahoravaga? Âny skazalì: vedaem.

6. Ён яшчэ сказаў ім: ці здаровіцца яму? Яны сказалі: здаровіцца; і вось, Рахіль, дачка ягоная, ідзе з авечкамі.

Ën âščè skazaǔ ìm: cì zdarovìcca âmu? Âny skazalì: zdarovìcca; ì vos′, Rahìl′, dačka âgonaâ, ìdze z avečkamì.

7. І сказаў: вось, дня яшчэ многа; ня час зьбіраць быдла; напаеце авечак і ідзеце, пасеце.

Ì skazaǔ: vos′, dnâ âščè mnoga; nâ čas z′bìrac′ bydla; napaece avečak ì ìdzece, pasece.

8. Яны сказалі: ня можам, пакуль не зьбяруцца ўсе статкі, і не адваляць каменя ад вусьця калодзежа; тады будзем мы паіць авечкі.

Âny skazalì: nâ možam, pakul′ ne z′bârucca ǔse statkì, ì ne advalâc′ kamenâ ad vus′câ kalodzeža; tady budzem my paìc′ avečkì.

9. Яшчэ ён гаварыў зь імі, як прыйшла Рахіль з дробным быдлам бацькі свайго, бо яна пасьвіла.

Âščè ën gavaryǔ z′ ìmì, âk pryjšla Rahìl′ z drobnym bydlam bac′kì svajgo, bo âna pas′vìla.

10. Калі Якаў убачыў Рахіль, дачку Лавана, брата маці сваёй, дык падышоў Якаў, адваліў камень ад вусьця калодзежа і напаіў авечкі Лавана, брата маці сваёй.

Kalì Âkaǔ ubačyǔ Rahìl′, dačku Lavana, brata macì svaëj, dyk padyšoǔ Âkaǔ, advalìǔ kamen′ ad vus′câ kalodzeža ì napaìǔ avečkì Lavana, brata macì svaëj.

11. І пацалаваў Якаў Рахіль і ўзвысіў голас свой і заплакаў.

Ì pacalavaǔ Âkaǔ Rahìl′ ì ǔzvysìǔ golas svoj ì zaplakaǔ.

12. І сказаў Якаў Рахілі, што ён родзіч бацьку яе і што ён сын Рэбэкі. А яна пабегла і сказала бацьку свайму.

Ì skazaǔ Âkaǔ Rahìlì, što ën rodzìč bac′ku âe ì što ën syn Rèbèkì. A âna pabegla ì skazala bac′ku svajmu.

13. Лаван, пачуўшы пра Якава, сына сястры сваёй, выбег яму насустрач, абняў яго і пацалаваў яго, і ўвёў яго ў дом свой; і ён расказаў Лавану ўсё гэта.

Lavan, pačuǔšy pra Âkava, syna sâstry svaëj, vybeg âmu nasustrač, abnâǔ âgo ì pacalavaǔ âgo, ì ǔvëǔ âgo ǔ dom svoj; ì ën raskazaǔ Lavanu ǔsë gèta.

14. А Лаван сказаў яму: сапраўды ты косьць мая і плоць мая. І жыў у яго Якаў цэлы месяц.

A Lavan skazaǔ âmu: sapraǔdy ty kos′c′ maâ ì ploc′ maâ. Ì žyǔ u âgo Âkaǔ cèly mesâc.

15. І Лаван сказаў Якаву: няўжо ты дарма будзеш служыць мне, бо ты родзіч? скажы мне, чым заплаціць табе?

Ì Lavan skazaǔ Âkavu: nâǔžo ty darma budzeš služyc′ mne, bo ty rodzìč? skažy mne, čym zaplacìc′ tabe?

16. А ў Лавана было дзьве дачкі, імя старэйшай: Лія; імя малодшай Рахіль.

A ǔ Lavana bylo dz′ve dačkì, ìmâ starèjšaj: Lìâ; ìmâ malodšaj Rahìl′.

17. Лія была слабая вачыма, а Рахіль была прыгожая станам і прыгожая тварам.

Lìâ byla slabaâ vačyma, a Rahìl′ byla prygožaâ stanam ì prygožaâ tvaram.

18. Якаў пакахаў Рахіль і сказаў: Я буду служыць табе сем гадоў за Рахіль, малодшую дачку тваю.

Âkaǔ pakahaǔ Rahìl′ ì skazaǔ: Â budu služyc′ tabe sem gadoǔ za Rahìl′, malodšuû dačku tvaû.

19. Лаван сказаў: лепш мне аддаць яе за цябе, чым аддаць яе за каго іншага; жыві ў мяне.

Lavan skazaǔ: lepš mne addac′ âe za câbe, čym addac′ âe za kago ìnšaga; žyvì ǔ mâne.

20. І служыў Якаў за Рахаіль сем гадоў; і яны здаліся яму як некалькі дзён, бо ён кахаў яе.

Ì služyǔ Âkaǔ za Rahaìl′ sem gadoǔ; ì âny zdalìsâ âmu âk nekal′kì dzën, bo ën kahaǔ âe.

21. І сказаў Якаў Лавану: дай жонку маю, бо мне ўжо час прысьпеў, каб увайсьці да яе.

Ì skazaǔ Âkaǔ Lavanu: daj žonku maû, bo mne ǔžo čas prys′peǔ, kab uvajs′cì da âe.

22. Лаван склікаў усіх людзей таго месца і зладзіў гасьціну.

Lavan sklìkaǔ usìh lûdzej tago mesca ì zladzìǔ gas′cìnu.

23. А ўвечары ўзяў Лаван дачку сваю Лію і ўвёў яе да яго; і ўвайшоў да яе Якаў.

A ǔvečary ǔzâǔ Lavan dačku svaû Lìû ì ǔvëǔ âe da âgo; ì ǔvajšoǔ da âe Âkaǔ.

24. І даў Лаван служанку сваю Зэлфу за служанку дачцэ сваёй Ліі.

Ì daǔ Lavan služanku svaû Zèlfu za služanku dačcè svaëj Lìì.

25. А раніцай выявілася, што гэта Лія. І Якаў сказаў Лавану: што гэта зрабіў ты са мною? ці ж не за Рахіль я служыў у цябе? навошта ты ашукаў мяне?

A ranìcaj vyâvìlasâ, što gèta Lìâ. Ì Âkaǔ skazaǔ Lavanu: što gèta zrabìǔ ty sa mnoû? cì ž ne za Rahìl′ â služyǔ u câbe? navošta ty ašukaǔ mâne?

26. Лаван сказаў: у нашым месцы так ня робяць, каб малодшую выдаваць раней за старэйшую;

Lavan skazaǔ: u našym mescy tak nâ robâc′, kab malodšuû vydavac′ ranej za starèjšuû;

27. закончы тыдзень гэтай; потым дамо табе і тую за службу, якую ты будзеш служыць у мяне яшчэ сем гадоў.

zakončy tydzen′ gètaj; potym damo tabe ì tuû za službu, âkuû ty budzeš služyc′ u mâne âščè sem gadoǔ.

28. Якаў так і зрабіў і закончыў тыдзень гэтай. І даў Рахіль, дачку сваю, яму за жонку.

Âkaǔ tak ì zrabìǔ ì zakončyǔ tydzen′ gètaj. Ì daǔ Rahìl′, dačku svaû, âmu za žonku.

29. І даў Лаван служанку сваю Валу за служанку дачцэ сваёй Рахілі.

Ì daǔ Lavan služanku svaû Valu za služanku dačcè svaëj Rahìlì.

30. Якаў увайшоў і да Рахілі, і кахаў Рахіль болей, чым Лію; і служыў у яго яшчэ сем гадоў.

Âkaǔ uvajšoǔ ì da Rahìlì, ì kahaǔ Rahìl′ bolej, čym Lìû; ì služyǔ u âgo âščè sem gadoǔ.

31. Гасподзь угледзеў, што Лія была нелюбка, і адчыніў нутробу яе, а Рахіль была няплодная.

Gaspodz′ ugledzeǔ, što Lìâ byla nelûbka, ì adčynìǔ nutrobu âe, a Rahìl′ byla nâplodnaâ.

32. Лія зачала і нарадзіла сына, і дала яму імя: Рувім, бо сказала: Гасподзь угледзеў маё гароцтвы; бо цяпер будзе кахаць мяне муж мой.

Lìâ začala ì naradzìla syna, ì dala âmu ìmâ: Ruvìm, bo skazala: Gaspodz′ ugledzeǔ maë garoctvy; bo câper budze kahac′ mâne muž moj.

33. І зачала зноў і нарадзіла сына, і сказала: Гасподзь пачуў, што я нелюбка, і даў мне і гэтага. І дала яму імя: Сымон.

Ì začala znoǔ ì naradzìla syna, ì skazala: Gaspodz′ pačuǔ, što â nelûbka, ì daǔ mne ì gètaga. Ì dala âmu ìmâ: Symon.

34. І зачала яшчэ і нарадзіла сына, і сказала: вось цяпер прылепіцца да мяне муж мой, бо я нарадзіла яму трох сыноў. Таму і дадзена яму імя: Левій.

Ì začala âščè ì naradzìla syna, ì skazala: vos′ câper prylepìcca da mâne muž moj, bo â naradzìla âmu troh synoǔ. Tamu ì dadzena âmu ìmâ: Levìj.

35. І яшчэ зачала і нарадзіла сына, і сказала: вось цяпер я праслаўлю Госпада. Таму дала яму імя: Юда. І перастала радзіць.

Ì âščè začala ì naradzìla syna, ì skazala: vos′ câper â praslaǔlû Gospada. Tamu dala âmu ìmâ: Ûda. Ì perastala radzìc′.

30 Кіраўнік

1. І ўбачыла Рахіль, што яна ня родзіць дзяцей Якаву, і пазайздросьціла Рахіль сястры сваёй, і сказала Якаву: дай мне дзяцей; а калі не, я паміраю.

Ì ǔbačyla Rahìl′, što âna nâ rodzìc′ dzâcej Âkavu, ì pazajzdros′cìla Rahìl′ sâstry svaëj, ì skazala Âkavu: daj mne dzâcej; a kalì ne, â pamìraû.

2. Якаў угневаўся на Рахіль і сказаў ёй: хіба я Бог, Які ня даў табе плоду ў чэраве?

Âkaǔ ugnevaǔsâ na Rahìl′ ì skazaǔ ëj: hìba â Bog, Âkì nâ daǔ tabe plodu ǔ čèrave?

3. Яна сказала: вось служанка мая Вала: увайдзі да яе; хай яна родзіць на калені мае, каб і я мела дзяцей ад яе.

Âna skazala: vos′ služanka maâ Vala: uvajdzì da âe; haj âna rodzìc′ na kalenì mae, kab ì â mela dzâcej ad âe.

4. І дала яна Валу, служанку сваю, за жонку яму; і ўвайшоў да яе Якаў.

Ì dala âna Valu, služanku svaû, za žonku âmu; ì ǔvajšoǔ da âe Âkaǔ.

5. Вала зачала і нарадзіла Якаву сына.

Vala začala ì naradzìla Âkavu syna.

6. І сказала Рахіль: наканаваў мне Бог, і пачуў голас мой, і даў мне сына. Таму дала яму імя: Дан.

Ì skazala Rahìl′: nakanavaǔ mne Bog, ì pačuǔ golas moj, ì daǔ mne syna. Tamu dala âmu ìmâ: Dan.

7. І яшчэ зачала і нарадзіла Вала, служанка Рахіліна, другога сына Якаву.

Ì âščè začala ì naradzìla Vala, služanka Rahìlìna, drugoga syna Âkavu.

8. І сказала Рахіль: змаганьнем моцным змагалася я зь сястрою маёю і перамагла. І дала яму імя: Нэфталім.

Ì skazala Rahìl′: zmagan′nem mocnym zmagalasâ â z′ sâstroû maëû ì peramagla. Ì dala âmu ìmâ: Nèftalìm.

9. Лія ўбачыла, што перастала радзіць, і ўзяла служанку сваю Зэлфу, і дала яе Якаву за жонку.

Lìâ ǔbačyla, što perastala radzìc′, ì ǔzâla služanku svaû Zèlfu, ì dala âe Âkavu za žonku.

10. І Зэлфа, служанка Лііна, нарадзіла Якаву сына.

Ì Zèlfa, služanka Lììna, naradzìla Âkavu syna.

11. І сказала Лія: прыбавілася. І дала яму імя: Гад.

Ì skazala Lìâ: prybavìlasâ. Ì dala âmu ìmâ: Gad.

12. Зэлфа, служанка Лііна нарадзіла другога сына Якаву.

Zèlfa, služanka Lììna naradzìla drugoga syna Âkavu.

13. І сказала Лія: на дабро мне, бо шчаснаю будуць называць мяне жанчыны. І дала яму імя: Асір.

Ì skazala Lìâ: na dabro mne, bo ščasnaû buduc′ nazyvac′ mâne žančyny. Ì dala âmu ìmâ: Asìr.

14. Рувім пайшоў у час жніва пшаніцы, і знайшоў мандрагоравыя яблыкі ў полі, і прынёс іх Ліі, маці сваёй. І Рахіль сказала Ліі: дай мне мандрагораў сына твайго.

Ruvìm pajšoǔ u čas žnìva pšanìcy, ì znajšoǔ mandragoravyâ âblykì ǔ polì, ì prynës ìh Lìì, macì svaëj. Ì Rahìl′ skazala Lìì: daj mne mandragoraǔ syna tvajgo.

15. Але Лія сказала ёй: няўжо мала табе - завалодаць мужам маім, што ты дамагаешся і мандрагораў сына майго? Рахіль сказала: дык няхай ён ляжа з табою гэтай ночы, за мандрагоры сына твайго.

Ale Lìâ skazala ëj: nâǔžo mala tabe - zavalodac′ mužam maìm, što ty damagaešsâ ì mandragoraǔ syna majgo? Rahìl′ skazala: dyk nâhaj ën lâža z taboû gètaj nočy, za mandragory syna tvajgo.

16. Якаў прыйшоў з поля ўвечары, і Лія выйшла яму насустрач і сказала: увайдзі да мяне, бо я купіла цябе за мандрагоры сына майго. І лёг ён зь ёю тае ночы.

Âkaǔ pryjšoǔ z polâ ǔvečary, ì Lìâ vyjšla âmu nasustrač ì skazala: uvajdzì da mâne, bo â kupìla câbe za mandragory syna majgo. Ì lëg ën z′ ëû tae nočy.

17. І пачуў Бог Лію, і яна зачала і нарадзіла Якаву пятага сына.

Ì pačuǔ Bog Lìû, ì âna začala ì naradzìla Âkavu pâtaga syna.

18. І сказала Лія: Бог даў мне адплату за тое, што я аддала служанку маю мужу майму. І дала яму імя: Ісахар (што азначае: адплата).

Ì skazala Lìâ: Bog daǔ mne adplatu za toe, što â addala služanku maû mužu majmu. Ì dala âmu ìmâ: Ìsahar (što aznačae: adplata).

19. І яшчэ зачала Лія і нарадзіла Якаву шостага сына.

Ì âščè začala Lìâ ì naradzìla Âkavu šostaga syna.

20. І сказала Лія: Бог даў мне цудоўны дар: цяпер будзе жыць у мяне муж мой, бо я нарадзіла яму шэсьць сыноў. І дала яму імя: Завулон.

Ì skazala Lìâ: Bog daǔ mne cudoǔny dar: câper budze žyc′ u mâne muž moj, bo â naradzìla âmu šès′c′ synoǔ. Ì dala âmu ìmâ: Zavulon.

21. Потым нарадзіла дачку і дала ёй імя: Дзіна.

Potym naradzìla dačku ì dala ëj ìmâ: Dzìna.

22. І ўспомніў Бог пра Рахіль, і пачуў яе Бог, і адчыніў улоньне яе.

Ì ǔspomnìǔ Bog pra Rahìl′, ì pačuǔ âe Bog, ì adčynìǔ ulon′ne âe.

23. Яна зачала і нарадзіла сына, і сказала: зьняў Бог ганьбу маю.

Âna začala ì naradzìla syna, ì skazala: z′nâǔ Bog gan′bu maû.

24. І дала яму імя Язэп, сказаўшы: Гасподзь дасьць мне і другога сына.

Ì dala âmu ìmâ Âzèp, skazaǔšy: Gaspodz′ das′c′ mne ì drugoga syna.

25. Пасьля таго, як Рахіль нарадзіла Язэпа, Якаў сказаў Лавану: пусьці мяне, і пайду я ў сваё месца і ў сваю зямлю:

Pas′lâ tago, âk Rahìl′ naradzìla Âzèpa, Âkaǔ skazaǔ Lavanu: pus′cì mâne, ì pajdu â ǔ svaë mesca ì ǔ svaû zâmlû:

26. аддай жонак маіх і дзяцей маіх, за якіх я служыў табе, і я пайду: бо ты ведаеш службу маю, якую я служыў табе.

addaj žonak maìh ì dzâcej maìh, za âkìh â služyǔ tabe, ì â pajdu: bo ty vedaeš službu maû, âkuû â služyǔ tabe.

27. І сказаў яму Лаван: о, калі б я знайшоў упадабаньне перад вачыма тваімі! я заўважаю, што за цябе Гасподзь дабраславіў мяне.

Ì skazaǔ âmu Lavan: o, kalì b â znajšoǔ upadaban′ne perad vačyma tvaìmì! â zaǔvažaû, što za câbe Gaspodz′ dabraslavìǔ mâne.

28. І сказаў: назнач сабе ўзнагароду ад мяне, і я дам.

Ì skazaǔ: naznač sabe ǔznagarodu ad mâne, ì â dam.

29. І сказаў яму Якаў: ты ведаеш, як я служыў табе, і якім стала быдла пры мне;

Ì skazaǔ âmu Âkaǔ: ty vedaeš, âk â služyǔ tabe, ì âkìm stala bydla pry mne;

30. бо мала было ў цябе да мяне, а стала многа; Гасподзь дабраславіў цябе з прыходам маім; калі ж я буду працаваць на свой дом?

bo mala bylo ǔ câbe da mâne, a stala mnoga; Gaspodz′ dabraslavìǔ câbe z pryhodam maìm; kalì ž â budu pracavac′ na svoj dom?

31. І сказаў Лаван: што даць табе? Якаў сказаў: не давай мне нічога. Калі толькі зробіш мне, што я скажу, дык я зноў буду пасьвіць і ахоўваць авечкі твае.

Ì skazaǔ Lavan: što dac′ tabe? Âkaǔ skazaǔ: ne davaj mne nìčoga. Kalì tol′kì zrobìš mne, što â skažu, dyk â znoǔ budu pas′vìc′ ì ahoǔvac′ avečkì tvae.

32. І прайду сёньня па ўсім статку авечак тваіх; аддзялі зь яго ўсё быдла з плямкамі і зь пярэсьцінамі, усё быдла чорнае з авечак, таксама з плямкамі і зь пярэсьцінамі з коз. Такое быдла будзе мне ўзнагародаю.

Ì prajdu sën′nâ pa ǔsìm statku avečak tvaìh; addzâlì z′ âgo ǔsë bydla z plâmkamì ì z′ pârès′cìnamì, usë bydla čornae z avečak, taksama z plâmkamì ì z′ pârès′cìnamì z koz. Takoe bydla budze mne ǔznagarodaû.

33. І гаварыцьме перад табою справядлівасьць мая ў наступны час, калі прыйдзеш паглядзець узнагароду маю. Кожная каза ня з плямкамі, і авечка ня чорная, гэта крадзенае ў мяне.

Ì gavaryc′me perad taboû spravâdlìvas′c′ maâ ǔ nastupny čas, kalì pryjdzeš paglâdzec′ uznagarodu maû. Kožnaâ kaza nâ z plâmkamì, ì avečka nâ čornaâ, gèta kradzenae ǔ mâne.

34. Лаван сказаў: добра, няхай будзе паводле твайго слова.

Lavan skazaǔ: dobra, nâhaj budze pavodle tvajgo slova.

35. І аддзяліў у той дзень казлоў пярэстых і з плямамі, і ўсіх коз з плямкамі і пярэсьцінамі, усіх, на якіх было белае, і ўсіх чорных авечак, і аддаў іх на рукі сынам сваім;

Ì addzâlìǔ u toj dzen′ kazloǔ pârèstyh ì z plâmamì, ì ǔsìh koz z plâmkamì ì pârès′cìnamì, usìh, na âkìh bylo belae, ì ǔsìh čornyh avečak, ì addaǔ ìh na rukì synam svaìm;

36. і назначыў адлегласьць паміж сабою і Якавам на тры дні дарогі. А Якаў пасьвіў астатняе дробнае быдла Лаванавае.

ì naznačyǔ adleglas′c′ pamìž saboû ì Âkavam na try dnì darogì. A Âkaǔ pas′vìǔ astatnâe drobnae bydla Lavanavae.

37. І ўзяў Якаў сьвежых дубцоў таполевых, міндальных і яваравых, і выразаў на іх белыя палосы, акарыўшы да белага, якое на дубцах;

Ì ǔzâǔ Âkaǔ s′vežyh dubcoǔ tapolevyh, mìndal′nyh ì âvaravyh, ì vyrazaǔ na ìh belyâ palosy, akaryǔšy da belaga, âkoe na dubcah;

38. і паклаў дубцы з нарэзкаю перад быдлам у вадапойных кадаўбах, зь якіх быдла прыходзіла паіцца, зачынала перад дубцамі.

ì paklaǔ dubcy z narèzkaû perad bydlam u vadapojnyh kadaǔbah, z′ âkìh bydla pryhodzìla paìcca, začynala perad dubcamì.

39. І зачынала быдла перад дубцамі, і нараджалася быдла пярэстае, і з плямкамі, і зь пярэсьцінамі.

Ì začynala bydla perad dubcamì, ì naradžalasâ bydla pârèstae, ì z plâmkamì, ì z′ pârès′cìnamì.

40. І аддзяляў Якаў ягнят і ставіў быдла перадам да пярэстага і ўсяго чорнага быдла Лаванавага; і трымаў свае статкі асобна і ня ставіў іх разам з быдлам Лаванавым.

Ì addzâlâǔ Âkaǔ âgnât ì stavìǔ bydla peradam da pârèstaga ì ǔsâgo čornaga bydla Lavanavaga; ì trymaǔ svae statkì asobna ì nâ stavìǔ ìh razam z bydlam Lavanavym.

41. Кожнага разу, калі зачынаць быдла моцнае, Якаў клаў дубцы ў кадаўбах перад вачыма ў быдла, каб яно зачынала перад дубцамі.

Kožnaga razu, kalì začynac′ bydla mocnae, Âkaǔ klaǔ dubcy ǔ kadaǔbah perad vačyma ǔ bydla, kab âno začynala perad dubcamì.

42. А калі зачынала быдла слабое, тады ён ня клаў. І даставалася слабое быдла Лавану, а моцнае Якаву.

A kalì začynala bydla slaboe, tady ën nâ klaǔ. Ì dastavalasâ slaboe bydla Lavanu, a mocnae Âkavu.

43. І зрабіўся гэты чалавек вельмі, вельмі багаты, і было ў яго мноства дробнага быдла, і рабынь і рабоў, і вярблюдаў і аслоў.

Ì zrabìǔsâ gèty čalavek vel′mì, vel′mì bagaty, ì bylo ǔ âgo mnostva drobnaga bydla, ì rabyn′ ì raboǔ, ì vârblûdaǔ ì asloǔ.

31 Кіраўнік

1. І пачуў Якаў словы сыноў Лаванавых, якія казалі: Якаў завалодаў усім, што было ў бацькі нашага, і з маёмасьці бацькі нашага склаў усё багацьце гэта.

Ì pačuǔ Âkaǔ slovy synoǔ Lavanavyh, âkìâ kazalì: Âkaǔ zavalodaǔ usìm, što bylo ǔ bac′kì našaga, ì z maëmas′cì bac′kì našaga sklaǔ usë bagac′ce gèta.

2. І ўбачыў Якаў Лаванаў твар, і вось, ён не такі да яго, як быў учора і заўчора.

Ì ǔbačyǔ Âkaǔ Lavanaǔ tvar, ì vos′, ën ne takì da âgo, âk byǔ učora ì zaǔčora.

3. І сказаў Гасподзь Якаву: вярніся ў зямлю бацькоў тваіх і на радзіму тваю: і Я буду з табою.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Âkavu: vârnìsâ ǔ zâmlû bac′koǔ tvaìh ì na radzìmu tvaû: ì Â budu z taboû.

4. І паслаў Якаў, і паклікаў Рахіль і Лію ў поле, да статку дробнага быдла свайго,

Ì paslaǔ Âkaǔ, ì paklìkaǔ Rahìl′ ì Lìû ǔ pole, da statku drobnaga bydla svajgo,

5. і сказаў ім: я бачыў твар бацькі вашага, што ён да мяне не такі, як быў учора і заўчора; але Бог бацькі майго быў са мною;

ì skazaǔ ìm: â bačyǔ tvar bac′kì vašaga, što ën da mâne ne takì, âk byǔ učora ì zaǔčora; ale Bog bac′kì majgo byǔ sa mnoû;

6. вы самі ведаеце, што я з усяе сілы служыў бацьку вашаму,

vy samì vedaece, što â z usâe sìly služyǔ bac′ku vašamu,

7. а бацька ваш ашукваў мяне і разоў дзесяць перамяняў узнагароду маю; але Бог не дапусьціў яго зрабіць мне ліха.

a bac′ka vaš ašukvaǔ mâne ì razoǔ dzesâc′ peramânâǔ uznagarodu maû; ale Bog ne dapus′cìǔ âgo zrabìc′ mne lìha.

8. Калі сказаў ён, што быдла з плямкамі будзе табе ўзнагародаю, дык быдла ўсё радзіла з плямкамі. А калі ён сказаў: пярэстыя будуць табе ўзнагародаю, дык усё быдла і радзіла пярэстых.

Kalì skazaǔ ën, što bydla z plâmkamì budze tabe ǔznagarodaû, dyk bydla ǔsë radzìla z plâmkamì. A kalì ën skazaǔ: pârèstyâ buduc′ tabe ǔznagarodaû, dyk usë bydla ì radzìla pârèstyh.

9. І адабраў Бог быдла ў бацькі вашага і даў мне.

Ì adabraǔ Bog bydla ǔ bac′kì vašaga ì daǔ mne.

10. Аднаго разу ў такую пару, калі быдла зачынае, я паглядзеў і ўбачыў у сьне, і вось казлы, якія падняліся на быдла, пярэстыя з плямкамі і стракацінамі.

Adnago razu ǔ takuû paru, kalì bydla začynae, â paglâdzeǔ ì ǔbačyǔ u s′ne, ì vos′ kazly, âkìâ padnâlìsâ na bydla, pârèstyâ z plâmkamì ì strakacìnamì.

11. Анёл Божы сказаў мне ў сьне: Якаве! Я сказаў: вось я.

Anël Božy skazaǔ mne ǔ s′ne: Âkave! Â skazaǔ: vos′ â.

12. Ён сказаў: падымі вочы твае і паглядзі: усе казлы, што падняліся на быдла, пярэстыя, з плямкамі і стракацінамі; бо Я бачу ўсё, што Лаван робіць з табою;

Ën skazaǔ: padymì vočy tvae ì paglâdzì: use kazly, što padnâlìsâ na bydla, pârèstyâ, z plâmkamì ì strakacìnamì; bo Â baču ǔsë, što Lavan robìc′ z taboû;

13. Я Бог у Вэтылі, дзе ты паліў алеем помнік і даў Мне зарок; цяпер устань, выйдзі зь зямлі гэтай і вярніся да зямлі радзіны тваёй.

Â Bog u Vètylì, dze ty palìǔ aleem pomnìk ì daǔ Mne zarok; câper ustan′, vyjdzì z′ zâmlì gètaj ì vârnìsâ da zâmlì radzìny tvaëj.

14. Рахіль і Лія сказалі яму ў адказ: ці ёсьць нам яшчэ доля і спадчына ў доме бацькі нашага?

Rahìl′ ì Lìâ skazalì âmu ǔ adkaz: cì ës′c′ nam âščè dolâ ì spadčyna ǔ dome bac′kì našaga?

15. ці ня чужымі ён лічыць нас? бо ён прадаў нас і зьеў нават срэбра наша;

cì nâ čužymì ën lìčyc′ nas? bo ën pradaǔ nas ì z′eǔ navat srèbra naša;

16. таму ўсё багацьце, якое Бог адабраў у бацькі нашага, ёсьць нашае і дзяцей нашых; дык вось, рабі ўсё, што Бог сказаў табе.

tamu ǔsë bagac′ce, âkoe Bog adabraǔ u bac′kì našaga, ës′c′ našae ì dzâcej našyh; dyk vos′, rabì ǔsë, što Bog skazaǔ tabe.

17. І ўстаў Якаў, і пасадзіў дзяцей сваіх і жонак сваіх на вярблюдаў,

Ì ǔstaǔ Âkaǔ, ì pasadzìǔ dzâcej svaìh ì žonak svaìh na vârblûdaǔ,

18. і ўзяў з сабою ўсё быдла сваё, якое набыў, быдла ўласнае ягонае, якое ён набыў у Месапатаміі, каб ісьці да Ісаака, бацькі свайго, у зямлю Ханаанскую.

ì ǔzâǔ z saboû ǔsë bydla svaë, âkoe nabyǔ, bydla ǔlasnae âgonae, âkoe ën nabyǔ u Mesapatamìì, kab ìs′cì da Ìsaaka, bac′kì svajgo, u zâmlû Hanaanskuû.

19. І як Лаван пайшоў стрыгчы быдла сваё, дык Рахіль забрала ідалаў, якія былі ў бацькі яе.

Ì âk Lavan pajšoǔ strygčy bydla svaë, dyk Rahìl′ zabrala ìdalaǔ, âkìâ bylì ǔ bac′kì âe.

20. А Якаў забраў сэрца ў Лавана Арамэйца, бо не паведаміў яму, што адыходзіць.

A Âkaǔ zabraǔ sèrca ǔ Lavana Aramèjca, bo ne pavedamìǔ âmu, što adyhodzìc′.

21. І пайшоў з усім, што ў яго было; і ўстаўшы перайшоў раку і скіраваўся да гары Галаад.

Ì pajšoǔ z usìm, što ǔ âgo bylo; ì ǔstaǔšy perajšoǔ raku ì skìravaǔsâ da gary Galaad.

22. На трэці дзень сказалі Лавану, што Якаў сышоў.

Na trècì dzen′ skazalì Lavanu, što Âkaǔ syšoǔ.

23. Тады ён узяў з сабою родзічаў сваіх, і гнаўся за ім сем дзён, і дагнаў яго на гары Галаад.

Tady ën uzâǔ z saboû rodzìčaǔ svaìh, ì gnaǔsâ za ìm sem dzën, ì dagnaǔ âgo na gary Galaad.

24. І прыйшоў Бог да Лавана Арамэйца ўначы ў сьне і сказаў яму: сьцеражыся, не кажы Якаву ні добрага, ні благога.

Ì pryjšoǔ Bog da Lavana Aramèjca ǔnačy ǔ s′ne ì skazaǔ âmu: s′ceražysâ, ne kažy Âkavu nì dobraga, nì blagoga.

25. І дагнаў Лаван Якава; а Якаў паставіў намёт свой на гары, і Лаван з родзічамі сваімі паставіў на гары Галаад.

Ì dagnaǔ Lavan Âkava; a Âkaǔ pastavìǔ namët svoj na gary, ì Lavan z rodzìčamì svaìmì pastavìǔ na gary Galaad.

26. І сказаў Лаван Якаву: што ты зрабіў? навошта ты ашукаў мяне і зьвёў дачок маіх, як палоненых зброяй?

Ì skazaǔ Lavan Âkavu: što ty zrabìǔ? navošta ty ašukaǔ mâne ì z′vëǔ dačok maìh, âk palonenyh zbroâj?

27. навошта ты ўцёк таемна, і схаваўся ад мяне, і не сказаў мне? Я адпусьціў бы цябе з радасьцю і зь песьнямі, з бубнам і з гусьлямі;

navošta ty ǔcëk taemna, ì shavaǔsâ ad mâne, ì ne skazaǔ mne? Â adpus′cìǔ by câbe z radas′cû ì z′ pes′nâmì, z bubnam ì z gus′lâmì;

28. ты не дазволіў мне нават пацалаваць унукаў маіх і дачок маіх; неразумна ты зрабіў.

ty ne dazvolìǔ mne navat pacalavac′ unukaǔ maìh ì dačok maìh; nerazumna ty zrabìǔ.

29. Ёсьць у руцэ маёй сіла зрабіць вам ліхое; але Бог бацькі вашага ўчора гаварыў са мною і сказаў: сьцеражыся, не кажы Якаву ні добрага, ні благога.

Ës′c′ u rucè maëj sìla zrabìc′ vam lìhoe; ale Bog bac′kì vašaga ǔčora gavaryǔ sa mnoû ì skazaǔ: s′ceražysâ, ne kažy Âkavu nì dobraga, nì blagoga.

30. Але хай бы ты пайшоў, бо табе не цярпелася быць у доме ў бацькі твайго, - навошта ты ўкраў багоў маіх?

Ale haj by ty pajšoǔ, bo tabe ne cârpelasâ byc′ u dome ǔ bac′kì tvajgo, - navošta ty ǔkraǔ bagoǔ maìh?

31. Якаў адказаў Лавану і сказаў: я баяўся, бо я думаў, каб жа не адабраў ты ў мяне дачок тваіх.

Âkaǔ adkazaǔ Lavanu ì skazaǔ: â baâǔsâ, bo â dumaǔ, kab ža ne adabraǔ ty ǔ mâne dačok tvaìh.

32. У каго знойдзеш багоў тваіх, той ня будзе жывы: пры родзічах нашых даведвайся, што ў мяне і вазьмі сабе. Якаў ня ведаў, што Рахіль украла іх.

U kago znojdzeš bagoǔ tvaìh, toj nâ budze žyvy: pry rodzìčah našyh davedvajsâ, što ǔ mâne ì vaz′mì sabe. Âkaǔ nâ vedaǔ, što Rahìl′ ukrala ìh.

33. І хадзіў Лаван у намёт Якаваў і ў намёт Ліін і ў намёт дзьвюх рабыняў, але не знайшоў. І выйшаў з намёта Ліі, і ўвайшоў у намёт Рахілін.

Ì hadzìǔ Lavan u namët Âkavaǔ ì ǔ namët Lììn ì ǔ namët dz′vûh rabynâǔ, ale ne znajšoǔ. Ì vyjšaǔ z namëta Lìì, ì ǔvajšoǔ u namët Rahìlìn.

34. А Рахіль узяла ідалаў і паклала іх пад вярблюджае сядло, і села на іх. І абшукаў Лаван увесь намёт, і не знайшоў.

A Rahìl′ uzâla ìdalaǔ ì paklala ìh pad vârblûdžae sâdlo, ì sela na ìh. Ì abšukaǔ Lavan uves′ namët, ì ne znajšoǔ.

35. А яна сказала бацьку свайму: хай не загневаецца гаспадар мой, што я не магу ўстаць перад табою; бо ў мяне звычайнае жаночае. І Лаван шукаў, але не знайшоў ідалаў.

A âna skazala bac′ku svajmu: haj ne zagnevaecca gaspadar moj, što â ne magu ǔstac′ perad taboû; bo ǔ mâne zvyčajnae žanočae. Ì Lavan šukaǔ, ale ne znajšoǔ ìdalaǔ.

36. Якаў раззлаваўся і ўступіў у спрэчку з Лаванам. І загаварыў Якаў і сказаў Лавану: якая віна мая, які грэх мой, што ты дагнаў мяне?

Âkaǔ razzlavaǔsâ ì ǔstupìǔ u sprèčku z Lavanam. Ì zagavaryǔ Âkaǔ ì skazaǔ Lavanu: âkaâ vìna maâ, âkì grèh moj, što ty dagnaǔ mâne?

37. ты агледзеў у мяне ўсе рэчы, што знайшоў ты з усіх рэчаў твайго дома? пакажы тут перад родзічамі маімі і перад родзічамі тваімі; няхай яны рассудзяць нас абодвух.

ty agledzeǔ u mâne ǔse rèčy, što znajšoǔ ty z usìh rèčaǔ tvajgo doma? pakažy tut perad rodzìčamì maìmì ì perad rodzìčamì tvaìmì; nâhaj âny rassudzâc′ nas abodvuh.

38. Вось, дваццаць гадоў я быў у цябе; авечкі твае і козы твае ня выкідвалі; бараноў са статку твайго я ня еў;

Vos′, dvaccac′ gadoǔ â byǔ u câbe; avečkì tvae ì kozy tvae nâ vykìdvalì; baranoǔ sa statku tvajgo â nâ eǔ;

39. разадранага зьверам Я ня прыносіў табе, гэта была мая страта; ты зь мяне спаганяў ці калі ўдзень што-колечы прападала, а ці ўначы прападала;

razadranaga z′veram Â nâ prynosìǔ tabe, gèta byla maâ strata; ty z′ mâne spaganâǔ cì kalì ǔdzen′ što-kolečy prapadala, a cì ǔnačy prapadala;

40. я зьнемагаў удзень ад сьпёкі, а ўначы ад сьцюжы, і сон мой бег ад вачэй маіх.

â z′nemagaǔ udzen′ ad s′pëkì, a ǔnačy ad s′cûžy, ì son moj beg ad vačèj maìh.

41. Такія мае дваццаць гадоў у доме тваім. Я служыў табе чатырнаццаць гадоў за дзьвюх дачок тваіх і шэсьць гадоў за быдла тваё; а ты дзесяць разоў мяняў узнагароду маю.

Takìâ mae dvaccac′ gadoǔ u dome tvaìm. Â služyǔ tabe čatyrnaccac′ gadoǔ za dz′vûh dačok tvaìh ì šès′c′ gadoǔ za bydla tvaë; a ty dzesâc′ razoǔ mânâǔ uznagarodu maû.

42. Калі б ня быў са мною Бог бацькі майго, Бог Абрагама і страх Ісаака, - ты б цяпер адпусьціў мяне ні з чым. Бог убачыў гароту маю і працу рук маіх і заступіўся за мяне ўчора.

Kalì b nâ byǔ sa mnoû Bog bac′kì majgo, Bog Abragama ì strah Ìsaaka, - ty b câper adpus′cìǔ mâne nì z čym. Bog ubačyǔ garotu maû ì pracu ruk maìh ì zastupìǔsâ za mâne ǔčora.

43. І адказваў Лаван і сказаў Якаву: дочкі - мае дочкі; дзеці - мае дзеці; быдла - маё быдла, і ўсё, што ты бачыш, гэта маё; ці магу я цяпер што зрабіць з дочкамі маімі і зь дзецьмі іхнімі, якія народжаны імі?

Ì adkazvaǔ Lavan ì skazaǔ Âkavu: dočkì - mae dočkì; dzecì - mae dzecì; bydla - maë bydla, ì ǔsë, što ty bačyš, gèta maë; cì magu â câper što zrabìc′ z dočkamì maìmì ì z′ dzec′mì ìhnìmì, âkìâ narodžany ìmì?

44. цяпер пастановім спрымірэньне я і ты, і гэта будзе сьведчаньнем паміж мною і табою.

câper pastanovìm sprymìrèn′ne â ì ty, ì gèta budze s′vedčan′nem pamìž mnoû ì taboû.

45. І ўзяў Якаў камень і паставіў яго помнікам.

Ì ǔzâǔ Âkaǔ kamen′ ì pastavìǔ âgo pomnìkam.

46. І сказаў Якаў родзічам сваім: набярэце камянёў. Яны ўзялі камяні і зрабілі курган, і елі там на кургане.

Ì skazaǔ Âkaǔ rodzìčam svaìm: nabârèce kamânëǔ. Âny ǔzâlì kamânì ì zrabìlì kurgan, ì elì tam na kurgane.

47. І назваў яго Лаван: Егар-Сагадута; а Якаў назваў яго Галаадам.

Ì nazvaǔ âgo Lavan: Egar-Sagaduta; a Âkaǔ nazvaǔ âgo Galaadam.

48. І сказаў Лаван: сёньня гэты курган паміж табою і мною сьведка. Таму і дадзена яму імя: Галаад,

Ì skazaǔ Lavan: sën′nâ gèty kurgan pamìž taboû ì mnoû s′vedka. Tamu ì dadzena âmu ìmâ: Galaad,

49. а таксама: Міцца, за тое, што Лаван сказаў: няхай наглядае Гасподзь і за мною і за табою, калі мы зьнікнем адзін ад аднаго;

a taksama: Mìcca, za toe, što Lavan skazaǔ: nâhaj naglâdae Gaspodz′ ì za mnoû ì za taboû, kalì my z′nìknem adzìn ad adnago;

50. калі ты будзеш блага абыходзіцца з дочкамі маімі, альбо возьмеш жонак звыш дачок маіх, дык хоць няма чалавека паміж намі, але глядзі, Бог сьведка паміж мною і табою.

kalì ty budzeš blaga abyhodzìcca z dočkamì maìmì, al′bo voz′meš žonak zvyš dačok maìh, dyk hoc′ nâma čalaveka pamìž namì, ale glâdzì, Bog s′vedka pamìž mnoû ì taboû.

51. І сказаў Лаван Якаву: вось курган гэты і вось помнік, які я паставіў паміж мною і табою;

Ì skazaǔ Lavan Âkavu: vos′ kurgan gèty ì vos′ pomnìk, âkì â pastavìǔ pamìž mnoû ì taboû;

52. гэты курган сьведка, і гэты помнік сьведка, што ні я не перайду да цябе за гэты курган, ні ты не пяройдзеш да мяне за гэты курган і за гэты помнік, дзеля ліха;

gèty kurgan s′vedka, ì gèty pomnìk s′vedka, što nì â ne perajdu da câbe za gèty kurgan, nì ty ne pârojdzeš da mâne za gèty kurgan ì za gèty pomnìk, dzelâ lìha;

53. Бог Абрагамаў і Бог Нахораў хай судзяць паміж намі, Бог бацькі іхняга. Якаў запрысягнуўся страхам бацькі свайго Ісаака.

Bog Abragamaǔ ì Bog Nahoraǔ haj sudzâc′ pamìž namì, Bog bac′kì ìhnâga. Âkaǔ zaprysâgnuǔsâ straham bac′kì svajgo Ìsaaka.

54. І закалоў Якаў ахвяру на гары і паклікаў родзічаў сваіх есьці хлеб; і яны елі хлеб і начавалі на гары.

Ì zakaloǔ Âkaǔ ahvâru na gary ì paklìkaǔ rodzìčaǔ svaìh es′cì hleb; ì âny elì hleb ì načavalì na gary.

55. І ўстаў Лаван з самага рана і пацалаваў унукаў сваіх і дачок сваіх, і дабраславіў іх. І пайшоў і вярнуўся Лаван у сваё месца.

Ì ǔstaǔ Lavan z samaga rana ì pacalavaǔ unukaǔ svaìh ì dačok svaìh, ì dabraslavìǔ ìh. Ì pajšoǔ ì vârnuǔsâ Lavan u svaë mesca.

32 Кіраўнік

1. І Якаў пайшоў дарогай сваёю. І сустрэлі яго анёлы Божыя.

Ì Âkaǔ pajšoǔ darogaj svaëû. Ì sustrèlì âgo anëly Božyâ.

2. Якаў, убачыўшы іх, сказаў: гэта рушэньне Божае. І даў імя месцу таму: Маханаім.

Âkaǔ, ubačyǔšy ìh, skazaǔ: gèta rušèn′ne Božae. Ì daǔ ìmâ mescu tamu: Mahanaìm.

3. І паслаў Якаў перад сабою пасланцоў да брата свайго Ісава ў зямлю Сэір, у вобласьць Эдом,

Ì paslaǔ Âkaǔ perad saboû paslancoǔ da brata svajgo Ìsava ǔ zâmlû Sèìr, u voblas′c′ Èdom,

4. і загадаў ім, сказаўшы: так скажэце гаспадару майму Ісаву: вось, што кажа раб твой Якаў: я жыў у Лавана і пражыў дагэтуль;

ì zagadaǔ ìm, skazaǔšy: tak skažèce gaspadaru majmu Ìsavu: vos′, što kaža rab tvoj Âkaǔ: â žyǔ u Lavana ì pražyǔ dagètul′;

5. і ёсьць у мяне валы і аслы і дробнае быдла, і рабы і рабыні; і я паслаў абвясьціць пра сябе гаспадару майму, каб знайсьці ўпадабаньне перад вачыма тваімі.

ì ës′c′ u mâne valy ì asly ì drobnae bydla, ì raby ì rabynì; ì â paslaǔ abvâs′cìc′ pra sâbe gaspadaru majmu, kab znajs′cì ǔpadaban′ne perad vačyma tvaìmì.

6. І вярнуліся пасланцы да Якава і сказалі: мы хадзілі да брата твайго Ісава; ён ідзе напярэймы табе, і зь ім чатырыста чалавек.

Ì vârnulìsâ paslancy da Âkava ì skazalì: my hadzìlì da brata tvajgo Ìsava; ën ìdze napârèjmy tabe, ì z′ ìm čatyrysta čalavek.

7. Якаў вельмі спалохаўся і сумеўся; і падзяліў людзей, якія былі зь ім, і быдла дробнае і буйное і вярблюдаў, на два табары.

Âkaǔ vel′mì spalohaǔsâ ì sumeǔsâ; ì padzâlìǔ lûdzej, âkìâ bylì z′ ìm, ì bydla drobnae ì bujnoe ì vârblûdaǔ, na dva tabary.

8. І сказаў: калі Ісаў нападзе на адзін табар і паб'е яго, дык другі табар можа ўратавацца.

Ì skazaǔ: kalì Ìsaǔ napadze na adzìn tabar ì pab'e âgo, dyk drugì tabar moža ǔratavacca.

9. І сказаў Якаў: Божа бацькі майго Абрагама і Божа бацькі майго Ісаака, Госпадзе, Які сказаў мне: вярніся ў зямлю тваю, на радзіму тваю, і Я буду дабрачыніць табе!

Ì skazaǔ Âkaǔ: Boža bac′kì majgo Abragama ì Boža bac′kì majgo Ìsaaka, Gospadze, Âkì skazaǔ mne: vârnìsâ ǔ zâmlû tvaû, na radzìmu tvaû, ì Â budu dabračynìc′ tabe!

10. Няварты я ўсіх ласкаў і ўсіх дабрачынстваў, якія ты ўчыніў рабу Твайму; бо я з кіем маім перайшоў гэты Ярдан, а цяпер у мяне два табары.

Nâvarty â ǔsìh laskaǔ ì ǔsìh dabračynstvaǔ, âkìâ ty ǔčynìǔ rabu Tvajmu; bo â z kìem maìm perajšoǔ gèty Ârdan, a câper u mâne dva tabary.

11. Збаві мяне ад рукі брата майго, ад рукі Ісава; бо я баюся яго, каб ён прыйшоўшы не забіў мяне і маці зь дзецьмі.

Zbavì mâne ad rukì brata majgo, ad rukì Ìsava; bo â baûsâ âgo, kab ën pryjšoǔšy ne zabìǔ mâne ì macì z′ dzec′mì.

12. Ты сказаў: Я буду чыніць добрае табе і зраблю нашчадкаў тваіх як пясок марскі, якога не палічыць ад мноства.

Ty skazaǔ: Â budu čynìc′ dobrae tabe ì zrablû naščadkaǔ tvaìh âk pâsok marskì, âkoga ne palìčyc′ ad mnostva.

13. І начаваў там Якаў тае ночы. І ўзяў з таго, што ў яго было, у дарунак Ісаву, брату свайму:

Ì načavaǔ tam Âkaǔ tae nočy. Ì ǔzâǔ z tago, što ǔ âgo bylo, u darunak Ìsavu, bratu svajmu:

14. дзьвесьце коз, дваццаць казлоў, дзьвесьце авечак, дваццаць бараноў,

dz′ves′ce koz, dvaccac′ kazloǔ, dz′ves′ce avečak, dvaccac′ baranoǔ,

15. трыццаць вярблюдзіц дойных з жарабятамі іхнімі, сорак кароў, дзесяць валоў, дваццаць асьліц, дзесяць аслоў.

tryccac′ vârblûdzìc dojnyh z žarabâtamì ìhnìmì, sorak karoǔ, dzesâc′ valoǔ, dvaccac′ as′lìc, dzesâc′ asloǔ.

16. І даў у рукі рабам сваім кожны статак асобна і сказаў рабам сваім: ідзеце перад мною і пакідайце адлегласьць ад статку да статку.

Ì daǔ u rukì rabam svaìm kožny statak asobna ì skazaǔ rabam svaìm: ìdzece perad mnoû ì pakìdajce adleglas′c′ ad statku da statku.

17. І загадаў першаму, сказаўшы: калі брат мой Ісаў сустрэнецца табе і спытае ў цябе, кажучы: чый ты? і куды ідзеш? і чый гэта статак перад табою?

Ì zagadaǔ peršamu, skazaǔšy: kalì brat moj Ìsaǔ sustrènecca tabe ì spytae ǔ câbe, kažučy: čyj ty? ì kudy ìdzeš? ì čyj gèta statak perad taboû?

18. дык скажы: раба твайго Якава: гэта дарунак, пасланы гаспадару майму Ісаву; вось, і сам ён за намі.

dyk skažy: raba tvajgo Âkava: gèta darunak, paslany gaspadaru majmu Ìsavu; vos′, ì sam ën za namì.

19. Тое самае загадаў ён і другому, і трэцяму, і ўсім, што ішлі за статкамі, кажучы: так скажэце Ісаву, калі сустрэнеце яго;

Toe samae zagadaǔ ën ì drugomu, ì trècâmu, ì ǔsìm, što ìšlì za statkamì, kažučy: tak skažèce Ìsavu, kalì sustrènece âgo;

20. і скажэце: вось, і раб твой Якаў за намі. Бо ён сказаў сам сабе: умілажалю яго дарункамі, якія ідуць перад мною, і пасьля ўбачу твар ягоны; магчыма, і прыме мяне.

ì skažèce: vos′, ì rab tvoj Âkaǔ za namì. Bo ën skazaǔ sam sabe: umìlažalû âgo darunkamì, âkìâ ìduc′ perad mnoû, ì pas′lâ ǔbaču tvar âgony; magčyma, ì pryme mâne.

21. І пайшлі дарункі перад ім, а ён у тую ноч начаваў у табары.

Ì pajšlì darunkì perad ìm, a ën u tuû noč načavaǔ u tabary.

22. І ўстаў у тую ноч і, узяўшы дзьвюх жонак сваіх і дзьвюх рабыняў сваіх і адзінаццаць сыноў сваіх, перайшоў праз Явок бродам;

Ì ǔstaǔ u tuû noč ì, uzâǔšy dz′vûh žonak svaìh ì dz′vûh rabynâǔ svaìh ì adzìnaccac′ synoǔ svaìh, perajšoǔ praz Âvok brodam;

23. і ўзяўшы іх, перавёў праз паток, і перавёў усё, што ў яго было.

ì ǔzâǔšy ìh, peravëǔ praz patok, ì peravëǔ usë, što ǔ âgo bylo.

24. І застаўся Якаў адзін. І змагаўся Нехта зь ім, пакуль настала зара;

Ì zastaǔsâ Âkaǔ adzìn. Ì zmagaǔsâ Nehta z′ ìm, pakul′ nastala zara;

25. і ўбачыўшы, што не адольвае яго, крануўся суглоба сьцягна ягонага і пашкодзіў суглоб сьцягна ў Якава, калі ён змагаўся зь Ім.

ì ǔbačyǔšy, što ne adol′vae âgo, kranuǔsâ sugloba s′câgna âgonaga ì paškodzìǔ suglob s′câgna ǔ Âkava, kalì ën zmagaǔsâ z′ Ìm.

26. І сказаў: пусьці Мяне, бо ўзышла зара. Якаў сказаў: ня пушчу Цябе, пакуль не дабраславіш мяне.

Ì skazaǔ: pus′cì Mâne, bo ǔzyšla zara. Âkaǔ skazaǔ: nâ pušču Câbe, pakul′ ne dabraslavìš mâne.

27. І сказаў: як імя тваё? Ён сказаў: Якаў.

Ì skazaǔ: âk ìmâ tvaë? Ën skazaǔ: Âkaǔ.

28. І сказаў: ад сёньня імя тваё будзе ня Якаў, а Ізраіль, бо ты змагаўся з Богам, і людзей адольваць будзеш.

Ì skazaǔ: ad sën′nâ ìmâ tvaë budze nâ Âkaǔ, a Ìzraìl′, bo ty zmagaǔsâ z Bogam, ì lûdzej adol′vac′ budzeš.

29. Спытаўся і Якаў, кажучы: скажы імя Тваё. І ён сказаў: навошта ты пытаешся пра імя Маё? І дабраславіў яго там.

Spytaǔsâ ì Âkaǔ, kažučy: skažy ìmâ Tvaë. Ì ën skazaǔ: navošta ty pytaešsâ pra ìmâ Maë? Ì dabraslavìǔ âgo tam.

30. І даў Якаў імя месцу таму: Пэнуэль; бо казаў ён, я бачыў Бога твар у твар, і захавалася душа мая.

Ì daǔ Âkaǔ ìmâ mescu tamu: Pènuèl′; bo kazaǔ ën, â bačyǔ Boga tvar u tvar, ì zahavalasâ duša maâ.

31. І ўзышло сонца, калі ён праходзіў Пэнуэль; і кульгаў ён на сьцягно сваё.

Ì ǔzyšlo sonca, kalì ën prahodzìǔ Pènuèl′; ì kul′gaǔ ën na s′câgno svaë.

32. Таму і да сёньня сыны Ізраіля не ядуць жылаў, якія на суглобе сьцягна, бо Змагар дакрануўся да жылы на суглобе сьцягна ў Якава.

Tamu ì da sën′nâ syny Ìzraìlâ ne âduc′ žylaǔ, âkìâ na suglobe s′câgna, bo Zmagar dakranuǔsâ da žyly na suglobe s′câgna ǔ Âkava.

33 Кіраўнік

1. Зірнуў Якаў і ўбачыў, і вось, ідзе Ісаў і зь ім чатырыста чалавек. І падзяліў Якаў дзяцей Лііных, Рахіліных і дзьвюх служанак.

Zìrnuǔ Âkaǔ ì ǔbačyǔ, ì vos′, ìdze Ìsaǔ ì z′ ìm čatyrysta čalavek. Ì padzâlìǔ Âkaǔ dzâcej Lììnyh, Rahìlìnyh ì dz′vûh služanak.

2. І паставіў служанак і дзяцей іхніх наперадзе, Лію і дзяцей яе за імі, а Рахіль і Язэпа апошнімі.

Ì pastavìǔ služanak ì dzâcej ìhnìh naperadze, Lìû ì dzâcej âe za ìmì, a Rahìl′ ì Âzèpa apošnìmì.

3. А сам пайшоў перад імі і пакланіўся да зямлі сем разоў, падыходзячы да брата свайго.

A sam pajšoǔ perad ìmì ì paklanìǔsâ da zâmlì sem razoǔ, padyhodzâčy da brata svajgo.

4. І пабег Ісаў яму напярэймы і абняў яго, і ўпаў на шыю яму і цалаваў яго, і плакалі.

Ì pabeg Ìsaǔ âmu napârèjmy ì abnâǔ âgo, ì ǔpaǔ na šyû âmu ì calavaǔ âgo, ì plakalì.

5. І зірнуў Ісаў і ўбачыў жонак і дзяцей і сказаў: хто гэта ў цябе? Якаў сказаў: дзеці, якіх Бог даў рабу твайму.

Ì zìrnuǔ Ìsaǔ ì ǔbačyǔ žonak ì dzâcej ì skazaǔ: hto gèta ǔ câbe? Âkaǔ skazaǔ: dzecì, âkìh Bog daǔ rabu tvajmu.

6. І падышлі служанкі і дзеці іхнія і пакланіліся;

Ì padyšlì služankì ì dzecì ìhnìâ ì paklanìlìsâ;

7. падышла і Лія і дзеці яе і пакланіліся; нарэшце падышлі Язэп і Рахіль і пакланіліся.

padyšla ì Lìâ ì dzecì âe ì paklanìlìsâ; narèšce padyšlì Âzèp ì Rahìl′ ì paklanìlìsâ.

8. І сказаў Ісаў: навошта ў цябе гэта мноства, якое я спаткаў? І сказаў Якаў: каб здабыць упадабаньне ў вачах гаспадара майго.

Ì skazaǔ Ìsaǔ: navošta ǔ câbe gèta mnostva, âkoe â spatkaǔ? Ì skazaǔ Âkaǔ: kab zdabyc′ upadaban′ne ǔ vačah gaspadara majgo.

9. Ісаў сказаў: у мяне многа, браце мой; хай будзе тваё ў цябе.

Ìsaǔ skazaǔ: u mâne mnoga, brace moj; haj budze tvaë ǔ câbe.

10. Якаў сказаў: не, калі я здабыў упадабаньне ў вачах тваіх, прымі дарунак мой з рукі маёй; бо я ўгледзеў аблічча тваё, як бы хто ўбачыў аблічча Божае, і ты быў прыхільны да мяне;

Âkaǔ skazaǔ: ne, kalì â zdabyǔ upadaban′ne ǔ vačah tvaìh, prymì darunak moj z rukì maëj; bo â ǔgledzeǔ ablìčča tvaë, âk by hto ǔbačyǔ ablìčča Božae, ì ty byǔ pryhìl′ny da mâne;

11. прымі дабраславеньне маё, якое я прынёс табе, бо Бог даў мне, і ёсьць у мяне ўсё. І ўпрасіў яго. І той узяў

prymì dabraslaven′ne maë, âkoe â prynës tabe, bo Bog daǔ mne, ì ës′c′ u mâne ǔsë. Ì ǔprasìǔ âgo. Ì toj uzâǔ

12. і сказаў: падымемся і пойдзем; і я пайду перад табою.

ì skazaǔ: padymemsâ ì pojdzem; ì â pajdu perad taboû.

13. Якаў сказаў яму: гаспадар мой ведае, што дзеці пяшчотлівыя, а дробнае і буйное быдла ў мяне дойнае: калі гнаць яго цэлы дзень, дык памрэ ўсё быдла;

Âkaǔ skazaǔ âmu: gaspadar moj vedae, što dzecì pâščotlìvyâ, a drobnae ì bujnoe bydla ǔ mâne dojnae: kalì gnac′ âgo cèly dzen′, dyk pamrè ǔsë bydla;

14. хай гаспадар мой пойдзе паперадзе раба свайго, а я пайду павольна, як пойдзе быдла, якое перад мною, і як пойдуць дзеці, і прыйду да гаспадара майго ў Сэір.

haj gaspadar moj pojdze paperadze raba svajgo, a â pajdu pavol′na, âk pojdze bydla, âkoe perad mnoû, ì âk pojduc′ dzecì, ì pryjdu da gaspadara majgo ǔ Sèìr.

15. Ісаў сказаў: пакіну я з табою людзей, якія пры мне. Якаў сказаў: навошта гэта? толькі б здабыць мне ўпадабаньне ў вачах гаспадара майго!

Ìsaǔ skazaǔ: pakìnu â z taboû lûdzej, âkìâ pry mne. Âkaǔ skazaǔ: navošta gèta? tol′kì b zdabyc′ mne ǔpadaban′ne ǔ vačah gaspadara majgo!

16. І вярнуўся Ісаў таго ж самага дня дарогаю сваёю ў Сэір.

Ì vârnuǔsâ Ìsaǔ tago ž samaga dnâ darogaû svaëû ǔ Sèìr.

17. І Якаў рушыў у Сакот, і пабудаваў сабе дом, і быдлу свайму парабіў кашары. Ад гэтага даў ён імя месцу: Сакот.

Ì Âkaǔ rušyǔ u Sakot, ì pabudavaǔ sabe dom, ì bydlu svajmu parabìǔ kašary. Ad gètaga daǔ ën ìmâ mescu: Sakot.

18. Якаў, вярнуўшыся зь Месапатамі, шчасьліва прыйшоў у горад Сіхем, які ў зямлі Ханаанскай, і разьмясьціўся перад горадам.

Âkaǔ, vârnuǔšysâ z′ Mesapatamì, ščas′lìva pryjšoǔ u gorad Sìhem, âkì ǔ zâmlì Hanaanskaj, ì raz′mâs′cìǔsâ perad goradam.

19. І купіў дзялянку поля, на якім паставіў намёт свой, у сыноў Эмора, бацькі Сіхемавага, за сто манет.

Ì kupìǔ dzâlânku polâ, na âkìm pastavìǔ namët svoj, u synoǔ Èmora, bac′kì Sìhemavaga, za sto manet.

20. І паставіў там ахвярнік; і заклікаў імя Госпада, Бога Ізраілевага.

Ì pastavìǔ tam ahvârnìk; ì zaklìkaǔ ìmâ Gospada, Boga Ìzraìlevaga.

34 Кіраўнік

1. Дзіна, дачка Ліі, якую яна нарадзіла Якаву, выйшла падзівіцца на дачок зямлі той.

Dzìna, dačka Lìì, âkuû âna naradzìla Âkavu, vyjšla padzìvìcca na dačok zâmlì toj.

2. І ўбачыў яе Сіхем, сын Эмора Эвэяніна, князя зямлі той, і ўзяў яе, і спаў зь ёю, і ўчыніў ёй гвалт.

Ì ǔbačyǔ âe Sìhem, syn Èmora Èvèânìna, knâzâ zâmlì toj, ì ǔzâǔ âe, ì spaǔ z′ ëû, ì ǔčynìǔ ëj gvalt.

3. І прыляпілася душа ягоная да Дзіны, дачкі Якава, і ён пакахаў дзяўчыну і гаварыў па сэрцы дзяўчыне.

Ì prylâpìlasâ duša âgonaâ da Dzìny, dačkì Âkava, ì ën pakahaǔ dzâǔčynu ì gavaryǔ pa sèrcy dzâǔčyne.

4. І сказаў Сіхем Эмору, бацьку свайму, кажучы: вазьмі мне гэтую дзяўчыну за жонку.

Ì skazaǔ Sìhem Èmoru, bac′ku svajmu, kažučy: vaz′mì mne gètuû dzâǔčynu za žonku.

5. Якаў дачуўся, што сын Эмораў зьняславіў Дзіну, дачку ягоную; але як што сыны яго былі пры быдле ягоным у полі, дык Якаў маўчаў, пакуль яны ня прыйшлі.

Âkaǔ dačuǔsâ, što syn Èmoraǔ z′nâslavìǔ Dzìnu, dačku âgonuû; ale âk što syny âgo bylì pry bydle âgonym u polì, dyk Âkaǔ maǔčaǔ, pakul′ âny nâ pryjšlì.

6. І выйшаў Эмор, бацька Сіхемаў, ад Якава, пагаварыць зь ім.

Ì vyjšaǔ Èmor, bac′ka Sìhemaǔ, ad Âkava, pagavaryc′ z′ ìm.

7. А сыны Якава прыйшлі з поля і калі пачулі, дык засмуціліся мужчыны тыя і запалалі гневам, бо няславу зрабіў ён Ізраілю, пераспаўшы з дачкою Якава: а так нельга было рабіць.

A syny Âkava pryjšlì z polâ ì kalì pačulì, dyk zasmucìlìsâ mužčyny tyâ ì zapalalì gnevam, bo nâslavu zrabìǔ ën Ìzraìlû, peraspaǔšy z dačkoû Âkava: a tak nel′ga bylo rabìc′.

8. Эмор пачаў гаварыць ім і сказаў: Сіхем, сын мой, прыляпіўся душою да дачкі вашае; дайце ж яе за жонку яму;

Èmor pačaǔ gavaryc′ ìm ì skazaǔ: Sìhem, syn moj, prylâpìǔsâ dušoû da dačkì vašae; dajce ž âe za žonku âmu;

9. параднецеся з намі: аддавайце за нас дачок вашых, а нашых дачок бярэце сабе;

paradnecesâ z namì: addavajce za nas dačok vašyh, a našyh dačok bârèce sabe;

10. і жывеце з намі: зямля гэтая перад вамі, жывеце і працуйце на ёй і набывайце яе ў валоданьне.

ì žyvece z namì: zâmlâ gètaâ perad vamì, žyvece ì pracujce na ëj ì nabyvajce âe ǔ valodan′ne.

11. А Сіхем сказаў бацьку яе і братам яе: толькі б знайсьці мне ўпадабаньне ў вачах вашых, я дам, што ні скажаце мне;

A Sìhem skazaǔ bac′ku âe ì bratam âe: tol′kì b znajs′cì mne ǔpadaban′ne ǔ vačah vašyh, â dam, što nì skažace mne;

12. назначце самы вялікі выкуп і дарункі: я дам, што ні скажаце мне, толькі аддайце мне дзяўчыну за жонку.

naznačce samy vâlìkì vykup ì darunkì: â dam, što nì skažace mne, tol′kì addajce mne dzâǔčynu za žonku.

13. І адказвалі сыны Якава Сіхему і Эмору, бацьку ягонаму, з хітрынаю; а казалі так таму, што ён зьняславіў Дзіну, сястру іхнюю;

Ì adkazvalì syny Âkava Sìhemu ì Èmoru, bac′ku âgonamu, z hìtrynaû; a kazalì tak tamu, što ën z′nâslavìǔ Dzìnu, sâstru ìhnûû;

14. і сказалі ім: ня можам гэтага зрабіць, выдаць сястру нашую за чалавека, які неабрэзаны; бо гэта няслава нам;

ì skazalì ìm: nâ možam gètaga zrabìc′, vydac′ sâstru našuû za čalaveka, âkì neabrèzany; bo gèta nâslava nam;

15. толькі на той умове мы згодзімся з вамі, калі вы будзеце, як мы, каб і ў вас увесь мужчынскі пол быў абрэзаны;

tol′kì na toj umove my zgodzìmsâ z vamì, kalì vy budzece, âk my, kab ì ǔ vas uves′ mužčynskì pol byǔ abrèzany;

16. і будзем аддаваць за вас дачок нашых і браць за сябе вашых дочак, і будзем жыць з вамі, і складзем адзін народ;

ì budzem addavac′ za vas dačok našyh ì brac′ za sâbe vašyh dočak, ì budzem žyc′ z vamì, ì skladzem adzìn narod;

17. а калі не паслухаецеся нас у тым, каб абразацца, дык мы возьмем дачку нашу і сыдзем.

a kalì ne pasluhaecesâ nas u tym, kab abrazacca, dyk my voz′mem dačku našu ì sydzem.

18. І спадабаліся словы гэтыя Эмору і Сіхему, сыну Эмораваму.

Ì spadabalìsâ slovy gètyâ Èmoru ì Sìhemu, synu Èmoravamu.

19. Хлопец не забавіўся выканаць гэта, бо кахаў дачку Якава. А ён найбольш паважаны быў з дому бацькі свайго.

Hlopec ne zabavìǔsâ vykanac′ gèta, bo kahaǔ dačku Âkava. A ën najbol′š pavažany byǔ z domu bac′kì svajgo.

20. І прыйшоў Эмор і Сіхем, сын ягоны, да брамы горада свайго, і пачалі гаварыць жыхарам горада свайго і сказалі:

Ì pryjšoǔ Èmor ì Sìhem, syn âgony, da bramy gorada svajgo, ì pačalì gavaryc′ žyharam gorada svajgo ì skazalì:

21. гэтыя людзі ў міры з намі; хай яны селяцца на зямлі і працуюць на ёй; а зямля вось прасторная перад імі. Будзем браць дачок іхніх сабе за жонак і нашых дачок выдаваць за іх.

gètyâ lûdzì ǔ mìry z namì; haj âny selâcca na zâmlì ì pracuûc′ na ëj; a zâmlâ vos′ prastornaâ perad ìmì. Budzem brac′ dačok ìhnìh sabe za žonak ì našyh dačok vydavac′ za ìh.

22. Толькі на такой умове гэтыя людзі згаджаюцца жыць з намі і быць адным народам, каб і ў нас абрэзаны быў увесь мужчынскі пол, як яны абрэзаны.

Tol′kì na takoj umove gètyâ lûdzì zgadžaûcca žyc′ z namì ì byc′ adnym narodam, kab ì ǔ nas abrèzany byǔ uves′ mužčynskì pol, âk âny abrèzany.

23. Ці ж ня нам статкі іхнія і маёмасьць іхняя, і ўсё быдла іхняе? Толькі згодзімся зь імі, і будуць жыць з намі.

Cì ž nâ nam statkì ìhnìâ ì maëmas′c′ ìhnââ, ì ǔsë bydla ìhnâe? Tol′kì zgodzìmsâ z′ ìmì, ì buduc′ žyc′ z namì.

24. І паслухаліся Эмора і Сіхема, сына ягонага, усе, хто выходзіў з брамы горада ягонага: і абрэзаны быў увесь мужчынскі пол, - усе, хто выходзіў з брамы горада ягонага.

Ì pasluhalìsâ Èmora ì Sìhema, syna âgonaga, use, hto vyhodzìǔ z bramy gorada âgonaga: ì abrèzany byǔ uves′ mužčynskì pol, - use, hto vyhodzìǔ z bramy gorada âgonaga.

25. На трэці дзень, калі яны былі занядужалі, два сыны Якава, Сымон і Левій, браты Дзініныя, узялі кожны свой меч, і адважна напалі на горад, і аддалі сьмерці ўвесь мужчынскі пол;

Na trècì dzen′, kalì âny bylì zanâdužalì, dva syny Âkava, Symon ì Levìj, braty Dzìnìnyâ, uzâlì kožny svoj meč, ì advažna napalì na gorad, ì addalì s′mercì ǔves′ mužčynskì pol;

26. і самога Эмора і Сіхема, сына ягонага, забілі мечам; і ўзялі Дзіну з дома Сіхемавага і выйшлі.

ì samoga Èmora ì Sìhema, syna âgonaga, zabìlì mečam; ì ǔzâlì Dzìnu z doma Sìhemavaga ì vyjšlì.

27. Сыны Якава прыйшлі да забітых і абабралі горад за тое, што зьняславілі сястру іхнюю.

Syny Âkava pryjšlì da zabìtyh ì ababralì gorad za toe, što z′nâslavìlì sâstru ìhnûû.

28. Яны ўзялі дробнае і буйное быдла іхняе, і аслоў іхніх, і што ні было ў горадзе, і што ні было ў полі;

Âny ǔzâlì drobnae ì bujnoe bydla ìhnâe, ì asloǔ ìhnìh, ì što nì bylo ǔ goradze, ì što nì bylo ǔ polì;

29. і ўсё багацьце іхняе і ўсіх дзяцей іхніх і жонак іхніх узялі ў палон, і абабралі ўсё, што было ў дамах.

ì ǔsë bagac′ce ìhnâe ì ǔsìh dzâcej ìhnìh ì žonak ìhnìh uzâlì ǔ palon, ì ababralì ǔsë, što bylo ǔ damah.

30. І сказаў Якаў Сымону і Левію: вы абурылі мяне, зрабіўшы мяне ненавісным жыхарам гэтай зямлі, Хананэям і Фэрэзэям. У мяне людзей мала; зьбяруцца супроць мяне, паб'юць мяне, і зьнішчаны буду я і дом мой.

Ì skazaǔ Âkaǔ Symonu ì Levìû: vy aburylì mâne, zrabìǔšy mâne nenavìsnym žyharam gètaj zâmlì, Hananèâm ì Fèrèzèâm. U mâne lûdzej mala; z′bârucca suproc′ mâne, pab'ûc′ mâne, ì z′nìščany budu â ì dom moj.

31. А яны сказалі: а хіба можна рабіць зь сястрою нашаю, як з распусьніцаю!

A âny skazalì: a hìba možna rabìc′ z′ sâstroû našaû, âk z raspus′nìcaû!

35 Кіраўнік

1. Бог сказаў Якаву: устань, ідзі ў Вэтыль і жыві там, і спарудзі там ахвярнік Богу, Які явіўся табе, калі ты ўцякаў ад аблічча Ісава, брата твайго.

Bog skazaǔ Âkavu: ustan′, ìdzì ǔ Vètyl′ ì žyvì tam, ì sparudzì tam ahvârnìk Bogu, Âkì âvìǔsâ tabe, kalì ty ǔcâkaǔ ad ablìčča Ìsava, brata tvajgo.

2. І сказаў Якаў дому свайму і ўсім, хто быў зь ім: кіньце багоў чужых, якія ў вас, і ачысьціцеся, і перамянеце вопратку вашую;

Ì skazaǔ Âkaǔ domu svajmu ì ǔsìm, hto byǔ z′ ìm: kìn′ce bagoǔ čužyh, âkìâ ǔ vas, ì ačys′cìcesâ, ì peramânece vopratku vašuû;

3. устанем і пойдзем у Вэтыль; там уладжу я ахвярнік Богу, Які пачуў мяне ў дзень бедства майго, і быў са мною на шляху, якім я хадзіў.

ustanem ì pojdzem u Vètyl′; tam uladžu â ahvârnìk Bogu, Âkì pačuǔ mâne ǔ dzen′ bedstva majgo, ì byǔ sa mnoû na šlâhu, âkìm â hadzìǔ.

4. І аддалі Якаву ўсіх багоў чужых, якія былі ў руках у іх, і завушніцы, якія былі ў вушах у іх; і закапаў іх Якаў пад дубам, які непадалёк ад Сіхема.

Ì addalì Âkavu ǔsìh bagoǔ čužyh, âkìâ bylì ǔ rukah u ìh, ì zavušnìcy, âkìâ bylì ǔ vušah u ìh; ì zakapaǔ ìh Âkaǔ pad dubam, âkì nepadalëk ad Sìhema.

5. І рушылі яны. І была жудасьць Божая на навакольных гарадах, і не перасьледавалі сыноў Якава.

Ì rušylì âny. Ì byla žudas′c′ Božaâ na navakol′nyh garadah, ì ne peras′ledavalì synoǔ Âkava.

6. І прыйшоў Якаў у Луз, што ў зямлі Ханаанскай, гэта значыць, у Вэтыль, сам і ўсе людзі, якія былі зь ім,

Ì pryjšoǔ Âkaǔ u Luz, što ǔ zâmlì Hanaanskaj, gèta značyc′, u Vètyl′, sam ì ǔse lûdzì, âkìâ bylì z′ ìm,

7. і спарудзіў там ахвярнік, і назваў тое месца: Эль-Вэтыль; бо тут зьявіўся яму Бог, калі ён уцякаў ад аблічча брата свайго.

ì sparudzìǔ tam ahvârnìk, ì nazvaǔ toe mesca: Èl′-Vètyl′; bo tut z′âvìǔsâ âmu Bog, kalì ën ucâkaǔ ad ablìčča brata svajgo.

8. І памерла Дэвора, карміцелька Рэбэкі, і пахаваная ніжэй Вэтыля пад дубам, які і назваў Якаў дубам плачу.

Ì pamerla Dèvora, karmìcel′ka Rèbèkì, ì pahavanaâ nìžèj Vètylâ pad dubam, âkì ì nazvaǔ Âkaǔ dubam plaču.

9. І зьявіўся Бог Якаву пасьля вяртаньня яго зь Месапатаміі, і дабраславіў яго,

Ì z′âvìǔsâ Bog Âkavu pas′lâ vârtan′nâ âgo z′ Mesapatamìì, ì dabraslavìǔ âgo,

10. і сказаў яму Бог: імя тваё Якаў; ад сёньня ты ня будзеш называцца Якавам, а будзе імя табе Ізраіль. І даў яму імя: Ізраіль.

ì skazaǔ âmu Bog: ìmâ tvaë Âkaǔ; ad sën′nâ ty nâ budzeš nazyvacca Âkavam, a budze ìmâ tabe Ìzraìl′. Ì daǔ âmu ìmâ: Ìzraìl′.

11. І сказаў яму Бог: Я Бог Усемагутны; пладзіся і множся; народ і мноства народаў будзе ад цябе, і цары пойдуць са сьцёгнаў тваіх;

Ì skazaǔ âmu Bog: Â Bog Usemagutny; pladzìsâ ì množsâ; narod ì mnostva narodaǔ budze ad câbe, ì cary pojduc′ sa s′cëgnaǔ tvaìh;

12. зямлю, якую Я даў Абрагаму і Ісааку, Я дам табе, і нашчадкам тваім пасьля цябе дам зямлю гэтую.

zâmlû, âkuû Â daǔ Abragamu ì Ìsaaku, Â dam tabe, ì naščadkam tvaìm pas′lâ câbe dam zâmlû gètuû.

13. І ўзышоў ад яго Бог зь месца, на якім гаварыў яму.

Ì ǔzyšoǔ ad âgo Bog z′ mesca, na âkìm gavaryǔ âmu.

14. І паставіў Якаў помнік на месцы, на якім гаварыў яму Бог, помнік каменны, і выліў на яго выліваньне, і выліў на яго алей;

Ì pastavìǔ Âkaǔ pomnìk na mescy, na âkìm gavaryǔ âmu Bog, pomnìk kamenny, ì vylìǔ na âgo vylìvan′ne, ì vylìǔ na âgo alej;

15. І даў Якаў імя месцу, на якім Бог гаварыў яму: Вэтыль.

Ì daǔ Âkaǔ ìmâ mescu, na âkìm Bog gavaryǔ âmu: Vètyl′.

16. І выправіліся з Вэтыля. І калі яшчэ заставалася нейкая адлегласьць зямлі да Эфраты, Рахіль нарадзіла, і роды ў яе былі цяжкія.

Ì vypravìlìsâ z Vètylâ. Ì kalì âščè zastavalasâ nejkaâ adleglas′c′ zâmlì da Èfraty, Rahìl′ naradzìla, ì rody ǔ âe bylì câžkìâ.

17. А калі яна пакутавала ў родах, бабка-павітуха сказала ёй: ня бойся, бо гэта табе сын.

A kalì âna pakutavala ǔ rodah, babka-pavìtuha skazala ëj: nâ bojsâ, bo gèta tabe syn.

18. І калі выходзіла зь яе душа, бо яна памірала, дык дала яму імя: Бэноні. Але бацька яго пераназваў яго Веньямінам.

Ì kalì vyhodzìla z′ âe duša, bo âna pamìrala, dyk dala âmu ìmâ: Bènonì. Ale bac′ka âgo peranazvaǔ âgo Ven′âmìnam.

19. І памерла Рахіль, і пахавана на дарозе ў Эфрату, гэта значыцца, Віфляем.

Ì pamerla Rahìl′, ì pahavana na daroze ǔ Èfratu, gèta značycca, Vìflâem.

20. Якаў паставіў над магілай яе помнік. Гэта магільны помнік Рахілі да гэтага дня.

Âkaǔ pastavìǔ nad magìlaj âe pomnìk. Gèta magìl′ny pomnìk Rahìlì da gètaga dnâ.

21. І выправіўся Ізраіль і паставіў намёт свой за вежаю Гадэр.

Ì vypravìǔsâ Ìzraìl′ ì pastavìǔ namët svoj za vežaû Gadèr.

22. У час, калі Ізраіль быў у той краіне, Рувім пайшоў і пераспаў з Валаю, наложніцаю бацькі свайго. І дачуўся Ізраіль. А сыноў у Якава было дванаццаць.

U čas, kalì Ìzraìl′ byǔ u toj kraìne, Ruvìm pajšoǔ ì peraspaǔ z Valaû, naložnìcaû bac′kì svajgo. Ì dačuǔsâ Ìzraìl′. A synoǔ u Âkava bylo dvanaccac′.

23. Сыны Ліі: першынец Якава Рувім, пасьля яго Сымон, Левій, Юда, Ісахар і Завулон.

Syny Lìì: peršynec Âkava Ruvìm, pas′lâ âgo Symon, Levìj, Ûda, Ìsahar ì Zavulon.

24. Сыны Рахілі: Язэп і Веньямін.

Syny Rahìlì: Âzèp ì Ven′âmìn.

25. Сыны Валы, служанкі Рахілінай: Дан і Нэфталім.

Syny Valy, služankì Rahìlìnaj: Dan ì Nèftalìm.

26. Сыны Зэлфы, служанкі Ліінай: Гад і Асір. Гэта сыны Якава, якія нарадзіліся яму ў Месапатаміі.

Syny Zèlfy, služankì Lììnaj: Gad ì Asìr. Gèta syny Âkava, âkìâ naradzìlìsâ âmu ǔ Mesapatamìì.

27. І прыйшоў Якаў да Ісаака, бацькі свайго, у Мамрэ, Кірыят-Арбу, гэта значыць, Хэўрон, дзе вандраваў Абрагам і Ісаак.

Ì pryjšoǔ Âkaǔ da Ìsaaka, bac′kì svajgo, u Mamrè, Kìryât-Arbu, gèta značyc′, Hèǔron, dze vandravaǔ Abragam ì Ìsaak.

28. І было дзён жыцьця Ісаакавага сто восемдзесят гадоў.

Ì bylo dzën žyc′câ Ìsaakavaga sto vosemdzesât gadoǔ.

29. І выпусьціў Ісаак дух і памёр, і прыклаўся да народу свайго, калі ўжо быў стары і насычаны жыцьцём. І пахавалі яго Ісаў і Якаў, сыны ягоныя.

Ì vypus′cìǔ Ìsaak duh ì pamër, ì pryklaǔsâ da narodu svajgo, kalì ǔžo byǔ stary ì nasyčany žyc′cëm. Ì pahavalì âgo Ìsaǔ ì Âkaǔ, syny âgonyâ.

36 Кіраўнік

1. Вось радавод Ісава, ён жа Эдом.

Vos′ radavod Ìsava, ën ža Èdom.

2. Ісаў узяў сабе жонак з дачок Ханаанскіх: Аду, дачку Элона Хэтэяніна, і Алівэму, дачку Аны, сына Цывэона Эвэяніна,

Ìsaǔ uzâǔ sabe žonak z dačok Hanaanskìh: Adu, dačku Èlona Hètèânìna, ì Alìvèmu, dačku Any, syna Cyvèona Èvèânìna,

3. і Васэмату, дачку Ізмаіла, сястру Наваёта.

ì Vasèmatu, dačku Ìzmaìla, sâstru Navaëta.

4. Ада нарадзіла Ісаву Эліфаза. Васэмата нарадзіла Рагуіла,

Ada naradzìla Ìsavu Èlìfaza. Vasèmata naradzìla Raguìla,

5. Алівэма нарадзіла Еуса, Еглома і Карэя. Гэта сыны Ісава, якія нарадзіліся яму ў зямлі Ханаанскай.

Alìvèma naradzìla Eusa, Egloma ì Karèâ. Gèta syny Ìsava, âkìâ naradzìlìsâ âmu ǔ zâmlì Hanaanskaj.

6. І ўзяў Ісаў жонак сваіх і сыноў сваіх і дачок сваіх, і ўсіх людзей дома свайго, і статкі свае і ўсё быдла сваё, і ўсю маёмасьць сваю, якую ён набыў у зямлі Ханаанскай, і пайшоў у іншую зямлю ад аблічча Якава, брата свайго;

Ì ǔzâǔ Ìsaǔ žonak svaìh ì synoǔ svaìh ì dačok svaìh, ì ǔsìh lûdzej doma svajgo, ì statkì svae ì ǔsë bydla svaë, ì ǔsû maëmas′c′ svaû, âkuû ën nabyǔ u zâmlì Hanaanskaj, ì pajšoǔ u ìnšuû zâmlû ad ablìčča Âkava, brata svajgo;

7. бо маёмасьць іхняя была такая вялікая, што яны не маглі жыць разам, і зямля вандраваньня іхняга не ўмяшчала іх, ад мноства статкаў іхніх.

bo maëmas′c′ ìhnââ byla takaâ vâlìkaâ, što âny ne maglì žyc′ razam, ì zâmlâ vandravan′nâ ìhnâga ne ǔmâščala ìh, ad mnostva statkaǔ ìhnìh.

8. І пасяліўся Ісаў на гары Сэір. Ісаў, ён жа Эдом.

Ì pasâlìǔsâ Ìsaǔ na gary Sèìr. Ìsaǔ, ën ža Èdom.

9. І вось радаслоўнік Ісава, бацькі Ідумэяў, на гары Сэір.

Ì vos′ radasloǔnìk Ìsava, bac′kì Ìdumèâǔ, na gary Sèìr.

10. Вось імёны сыноў Ісававых: Эліфаз, сын Ады, жонкі Ісававай, і Рагуіл, сын Васэматы, жонкі Ісававай.

Vos′ ìmëny synoǔ Ìsavavyh: Èlìfaz, syn Ady, žonkì Ìsavavaj, ì Raguìl, syn Vasèmaty, žonkì Ìsavavaj.

11. У Эліфаза былі сыны: Тэман, Амар, Цэфо, Гатам і Кеназ.

U Èlìfaza bylì syny: Tèman, Amar, Cèfo, Gatam ì Kenaz.

12. А Тамна была наложніца Эліфаза, сына Ісававага, і нарадзіла Эліфазу Амаліка. Вось сыны Ады, жонкі Ісававай.

A Tamna byla naložnìca Èlìfaza, syna Ìsavavaga, ì naradzìla Èlìfazu Amalìka. Vos′ syny Ady, žonkì Ìsavavaj.

13. І вось сыны Рагуіла: Нахат і Зэрах, Шама і Міза. Гэта сыны Васэматы, жонкі Ісававай.

Ì vos′ syny Raguìla: Nahat ì Zèrah, Šama ì Mìza. Gèta syny Vasèmaty, žonkì Ìsavavaj.

14. І гэтыя сыны былі Алівэмы, дачкі Аны, сына Цэвэонавага, жонкі Ісававай: яна нарадзіла Ісаву Еуса, Еглома і Карэя.

Ì gètyâ syny bylì Alìvèmy, dačkì Any, syna Cèvèonavaga, žonkì Ìsavavaj: âna naradzìla Ìsavu Eusa, Egloma ì Karèâ.

15. Вось старэйшыны сыноў Ісававых. Сыны Эліфаза, першародка Ісававага: старэйшына Тэман, старэйшына Амар, старэйшына Цэфо, старэйшына Кеназ,

Vos′ starèjšyny synoǔ Ìsavavyh. Syny Èlìfaza, peršarodka Ìsavavaga: starèjšyna Tèman, starèjšyna Amar, starèjšyna Cèfo, starèjšyna Kenaz,

16. старэйшына Карэй, старэйшына Гатам, старэйшына Амалік. Гэтыя старэйшыны Эліфазавыя ў зямлі Эдома; гэта сыны Ады.

starèjšyna Karèj, starèjšyna Gatam, starèjšyna Amalìk. Gètyâ starèjšyny Èlìfazavyâ ǔ zâmlì Èdoma; gèta syny Ady.

17. Гэтыя сыны Рагуіла, сына Ісававага: старэйшына Нахат, старэйшына Зэрах, старэйшына Шама, старэйшына Міза. Гэта старэйшыны Рагуілавыя ў зямлі Эдома; гэта сыны Васэматы, жонкі Ісававай.

Gètyâ syny Raguìla, syna Ìsavavaga: starèjšyna Nahat, starèjšyna Zèrah, starèjšyna Šama, starèjšyna Mìza. Gèta starèjšyny Raguìlavyâ ǔ zâmlì Èdoma; gèta syny Vasèmaty, žonkì Ìsavavaj.

18. Гэта сыны Алівэмы, жонкі Ісававай: старэйшына Еус, старэйшына Еглом, старэйшына Карэй. Гэта старэйшыны Алівэмы, дачкі Аны, жонкі Ісававай.

Gèta syny Alìvèmy, žonkì Ìsavavaj: starèjšyna Eus, starèjšyna Eglom, starèjšyna Karèj. Gèta starèjšyny Alìvèmy, dačkì Any, žonkì Ìsavavaj.

19. Вось сыны Ісава, і вось старэйшыны іх. Гэта Эдом.

Vos′ syny Ìsava, ì vos′ starèjšyny ìh. Gèta Èdom.

20. Гэта сыны Сэіра Харэяніна, якія жылі ў зямлі той: Лотан, Шовал, Цывэон, Ана,

Gèta syny Sèìra Harèânìna, âkìâ žylì ǔ zâmlì toj: Lotan, Šoval, Cyvèon, Ana,

21. Дышон, Эцэр і Дышан. Гэтыя старэйшыны Харэяў, сыноў Сэіра, у зямлі Эдома.

Dyšon, Ècèr ì Dyšan. Gètyâ starèjšyny Harèâǔ, synoǔ Sèìra, u zâmlì Èdoma.

22. Сыны Лотана былі: Хоры і Геман; а сястра ў Лотана: Тамна.

Syny Lotana bylì: Hory ì Geman; a sâstra ǔ Lotana: Tamna.

23. Гэтыя сыны Шовала: Алван, Манахат, Эвал, Шэфо і Онам.

Gètyâ syny Šovala: Alvan, Manahat, Èval, Šèfo ì Onam.

24. Гэтыя сыны Цывэона: Ая і Ана. Гэта той Ана, які знайшоў цёплыя воды ў пустыні, калі пасьвіў аслоў Цывэона, бацькі свайго.

Gètyâ syny Cyvèona: Aâ ì Ana. Gèta toj Ana, âkì znajšoǔ cëplyâ vody ǔ pustynì, kalì pas′vìǔ asloǔ Cyvèona, bac′kì svajgo.

25. Гэтыя дзеці Аны: Дышон і Алівэма, дачка Аны.

Gètyâ dzecì Any: Dyšon ì Alìvèma, dačka Any.

26. Гэтыя сыны Дышона: Хэмдан, Эшбан, Ітран і Хэран.

Gètyâ syny Dyšona: Hèmdan, Èšban, Ìtran ì Hèran.

27. Гэтыя сыны Эцэра: Білган, Зааван і Акан.

Gètyâ syny Ècèra: Bìlgan, Zaavan ì Akan.

28. Гэтыя сыны Дышана: Уц і Аран.

Gètyâ syny Dyšana: Uc ì Aran.

29. Гэтыя старэйшыны Харэяў: старэйшына Лотан, старэйшына Шовал, старэйшына Цывэон, старэйшына Ана,

Gètyâ starèjšyny Harèâǔ: starèjšyna Lotan, starèjšyna Šoval, starèjšyna Cyvèon, starèjšyna Ana,

30. старэйшына Дышон, старэйшына Эцэр, старэйшына Дышан. Вось старэйшыны Харэяў, паводле старэйшынства іхняга ў зямлі Сэір.

starèjšyna Dyšon, starèjšyna Ècèr, starèjšyna Dyšan. Vos′ starèjšyny Harèâǔ, pavodle starèjšynstva ìhnâga ǔ zâmlì Sèìr.

31. Вось цары, якія валадарылі ў зямлі Эдома, раней валадараньня цароў і сыноў Ізраілевых:

Vos′ cary, âkìâ valadarylì ǔ zâmlì Èdoma, ranej valadaran′nâ caroǔ ì synoǔ Ìzraìlevyh:

32. валадарыў у Эдоме Бэла, сын Вэораў, а імя горада яго Дынгава.

valadaryǔ u Èdome Bèla, syn Vèoraǔ, a ìmâ gorada âgo Dyngava.

33. І памёр Бэла, і зацараваў пасьля яго Ёваў, сын Зэраха, з Васоры.

Ì pamër Bèla, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Ëvaǔ, syn Zèraha, z Vasory.

34. Памёр Ёваў, і зацараваў пасьля яго Хушам, зь зямлі Тэманіцянаў.

Pamër Ëvaǔ, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Hušam, z′ zâmlì Tèmanìcânaǔ.

35. І памёр Хушам, і зацараваў пасьля яго Гадад, сын Бэдадаў, які разьбіў Мадыяніцянаў на полі Маава: імя горада яго Авіт.

Ì pamër Hušam, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Gadad, syn Bèdadaǔ, âkì raz′bìǔ Madyânìcânaǔ na polì Maava: ìmâ gorada âgo Avìt.

36. І памёр Гадад, і зацараваў пасьля яго Самла, з Масрэкі.

Ì pamër Gadad, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Samla, z Masrèkì.

37. І памёр Самла, і зацараваў пасьля яго Саўл з Рэхавота, што каля ракі.

Ì pamër Samla, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Saǔl z Rèhavota, što kalâ rakì.

38. І памёр Саўл, і зацараваў пасьля яго Баал-Ханан, сын Ахбора.

Ì pamër Saǔl, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Baal-Hanan, syn Ahbora.

39. І памёр Баал-Ханан, сын Ахбора, і зацараваў пасьля яго Гадар; імя горада яго Паў; імя жонкі ягонай Мэгэтавээль, дачка Матрэды, сына Мэзагава.

Ì pamër Baal-Hanan, syn Ahbora, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Gadar; ìmâ gorada âgo Paǔ; ìmâ žonkì âgonaj Mègètavèèl′, dačka Matrèdy, syna Mèzagava.

40. Гэтыя імёны старэйшых Ісававых, паводле плямёнаў іхніх, паводле мясьцінаў іхніх, паводле імёнаў іхніх: старэйшына Тымна, старэйшына Алва, старэйшына Етэт,

Gètyâ ìmëny starèjšyh Ìsavavyh, pavodle plâmënaǔ ìhnìh, pavodle mâs′cìnaǔ ìhnìh, pavodle ìmënaǔ ìhnìh: starèjšyna Tymna, starèjšyna Alva, starèjšyna Etèt,

41. старэйшына Алівэма, старэйшына Эла, старэйшына Пінон,

starèjšyna Alìvèma, starèjšyna Èla, starèjšyna Pìnon,

42. старэйшына Кеназ, старэйшына Тэман, старэйшына Міўцар,

starèjšyna Kenaz, starèjšyna Tèman, starèjšyna Mìǔcar,

43. старэйшына Магдыіл, старэйшына Ірам. Вось старэйшыны Ідумэйскія, паводле іх селішчаў, у зямлі валоданьня іхняга. Вось Ісаў, бацька Ідумэяў.

starèjšyna Magdyìl, starèjšyna Ìram. Vos′ starèjšyny Ìdumèjskìâ, pavodle ìh selìščaǔ, u zâmlì valodan′nâ ìhnâga. Vos′ Ìsaǔ, bac′ka Ìdumèâǔ.

37 Кіраўнік

1. Якаў жыў у зямлі вандраваньня бацькі свайго, у зямлі Ханаанскай.

Âkaǔ žyǔ u zâmlì vandravan′nâ bac′kì svajgo, u zâmlì Hanaanskaj.

2. Вось жыцьцё Якава. Язэп, сямнаццаці гадоў, пасьвіў быдла разам з братамі сваімі, будучы хлапцом, з сынамі Валы і з сынамі Зэлфы, жонак бацькі свайго. І даводзіў Язэп благія пра іх чуткі да бацькі іхняга.

Vos′ žyc′cë Âkava. Âzèp, sâmnaccacì gadoǔ, pas′vìǔ bydla razam z bratamì svaìmì, budučy hlapcom, z synamì Valy ì z synamì Zèlfy, žonak bac′kì svajgo. Ì davodzìǔ Âzèp blagìâ pra ìh čutkì da bac′kì ìhnâga.

3. Ізраіль любіў Язэпа больш за ўсіх сыноў сваіх, бо ён быў сын старасьці ягонай, - і зрабіў яму розных колераў вопратку.

Ìzraìl′ lûbìǔ Âzèpa bol′š za ǔsìh synoǔ svaìh, bo ën byǔ syn staras′cì âgonaj, - ì zrabìǔ âmu roznyh koleraǔ vopratku.

4. І ўбачылі браты ягоныя, што бацька іхні любіць яго болей за ўсіх братоў ягоных; і зьненавідзелі яго і не маглі гаварыць зь ім дружалюбна.

Ì ǔbačylì braty âgonyâ, što bac′ka ìhnì lûbìc′ âgo bolej za ǔsìh bratoǔ âgonyh; ì z′nenavìdzelì âgo ì ne maglì gavaryc′ z′ ìm družalûbna.

5. І бачыў Язэп сон і расказаў братам сваім: і яны зьненавідзелі яго яшчэ больш.

Ì bačyǔ Âzèp son ì raskazaǔ bratam svaìm: ì âny z′nenavìdzelì âgo âščè bol′š.

6. Ён сказаў ім: выслухайце сон, якія я бачыў:

Ën skazaǔ ìm: vysluhajce son, âkìâ â bačyǔ:

7. вось мы вяжам снапы сярод поля; і вось, мой сноп устаў і стаў старчма; і вось, вашы снапы пасталі навокал і пакланіліся майму снапу.

vos′ my vâžam snapy sârod polâ; ì vos′, moj snop ustaǔ ì staǔ starčma; ì vos′, vašy snapy pastalì navokal ì paklanìlìsâ majmu snapu.

8. І сказалі яму браты ягоныя: няўжо ты будзеш цараваць над намі? Няўжо будзеш валодаць намі? І зьненавідзелі яго яшчэ больш за сны яго і за словы ягоныя.

Ì skazalì âmu braty âgonyâ: nâǔžo ty budzeš caravac′ nad namì? Nâǔžo budzeš valodac′ namì? Ì z′nenavìdzelì âgo âščè bol′š za sny âgo ì za slovy âgonyâ.

9. І бачыў ён яшчэ іншы сон і расказаў яго братам сваім, кажучы: вось, я бачыў яшчэ сон: вось, сонца і месяц і адзінаццаць зорак пакланяюцца мне.

Ì bačyǔ ën âščè ìnšy son ì raskazaǔ âgo bratam svaìm, kažučy: vos′, â bačyǔ âščè son: vos′, sonca ì mesâc ì adzìnaccac′ zorak paklanâûcca mne.

10. І ён расказаў бацьку свайму і братам сваім. І накрычаў на яго бацька ягоны і сказаў яму: што гэта за сон, які ты бачыў? няўжо я і твая маці і твае браты прыйдзем пакланіцца табе да зямлі?

Ì ën raskazaǔ bac′ku svajmu ì bratam svaìm. Ì nakryčaǔ na âgo bac′ka âgony ì skazaǔ âmu: što gèta za son, âkì ty bačyǔ? nâǔžo â ì tvaâ macì ì tvae braty pryjdzem paklanìcca tabe da zâmlì?

11. Браты ягоныя пазайздросьцілі яму, а бацька ягоны ўзяў да ўвагі гэта слова.

Braty âgonyâ pazajzdros′cìlì âmu, a bac′ka âgony ǔzâǔ da ǔvagì gèta slova.

12. Браты ягоныя пайшлі пасьвіць быдла бацькі свайго ў Сіхем.

Braty âgonyâ pajšlì pas′vìc′ bydla bac′kì svajgo ǔ Sìhem.

13. І сказаў Ізраіль Язэпу: браты твае ці ж ня пасьвяць у Сіхеме? ідзі, я пашлю цябе да іх. Ён адказаў яму: вось я.

Ì skazaǔ Ìzraìl′ Âzèpu: braty tvae cì ž nâ pas′vâc′ u Sìheme? ìdzì, â pašlû câbe da ìh. Ën adkazaǔ âmu: vos′ â.

14. Ізраіль сказаў яму: ідзі, паглядзі, ці здаровыя браты твае і ці цэлае быдла, і прынясі мне адказ. І паслаў яго з даліны Хэўронскай. І ён прыйшоў у Сіхем.

Ìzraìl′ skazaǔ âmu: ìdzì, paglâdzì, cì zdarovyâ braty tvae ì cì cèlae bydla, ì prynâsì mne adkaz. Ì paslaǔ âgo z dalìny Hèǔronskaj. Ì ën pryjšoǔ u Sìhem.

15. І знайшоў яго нехта, калі ён бадзяўся па полі, і спытаўся ў яго той чалавек, кажучы: чаго ты шукаеш?

Ì znajšoǔ âgo nehta, kalì ën badzâǔsâ pa polì, ì spytaǔsâ ǔ âgo toj čalavek, kažučy: čago ty šukaeš?

16. Ён сказаў: я шукаю братоў маіх; скажы мне, дзе яны пасьвяць?

Ën skazaǔ: â šukaû bratoǔ maìh; skažy mne, dze âny pas′vâc′?

17. І сказаў той чалавек: яны пайшлі адгэтуль, бо я чуў, як яны казалі: хадзем у Дафан. І пайшоў Язэп за братамі сваімі і знайшоў іх у Дафне.

Ì skazaǔ toj čalavek: âny pajšlì adgètul′, bo â čuǔ, âk âny kazalì: hadzem u Dafan. Ì pajšoǔ Âzèp za bratamì svaìmì ì znajšoǔ ìh u Dafne.

18. І ўбачылі яны яго здалёк, і перш чым ён наблізіўся да іх, пачалі намышляць супроць яго, каб забіць яго.

Ì ǔbačylì âny âgo zdalëk, ì perš čym ën nablìzìǔsâ da ìh, pačalì namyšlâc′ suproc′ âgo, kab zabìc′ âgo.

19. І сказалі адзін аднаму: вось, ідзе сновідзец;

Ì skazalì adzìn adnamu: vos′, ìdze snovìdzec;

20. хадзем цяпер, і заб'ем яго, і кінем яго ў які-небудзь роў, і скажам, што драпежны зьвер задраў яго; і пабачым, што выйдзе зь ягоных сноў.

hadzem câper, ì zab'em âgo, ì kìnem âgo ǔ âkì-nebudz′ roǔ, ì skažam, što drapežny z′ver zadraǔ âgo; ì pabačym, što vyjdze z′ âgonyh snoǔ.

21. І пачуў гэта Рувім, і ўратаваў яго з рук іхніх, сказаўшы: не заб'ём яго.

Ì pačuǔ gèta Ruvìm, ì ǔratavaǔ âgo z ruk ìhnìh, skazaǔšy: ne zab'ëm âgo.

22. І сказаў ім Рувім: не пралівайце крыві; кіньце яго ў роў, які ў пустыні, а рук не накладайце на яго. Гэта казаў ён, каб выратаваць яго з рук іхніх і вярнуць яго да бацькі ягонага.

Ì skazaǔ ìm Ruvìm: ne pralìvajce kryvì; kìn′ce âgo ǔ roǔ, âkì ǔ pustynì, a ruk ne nakladajce na âgo. Gèta kazaǔ ën, kab vyratavac′ âgo z ruk ìhnìh ì vârnuc′ âgo da bac′kì âgonaga.

23. Калі Язэп прыйшоў да братоў сваіх, яны зьнялі зь Язэпа вопратку ягоную, вопратку розных колераў, якая была на ім,

Kalì Âzèp pryjšoǔ da bratoǔ svaìh, âny z′nâlì z′ Âzèpa vopratku âgonuû, vopratku roznyh koleraǔ, âkaâ byla na ìm,

24. і ўзялі яго і ўкінулі яго ў роў; а роў той быў пусты; вады ў ім ня было.

ì ǔzâlì âgo ì ǔkìnulì âgo ǔ roǔ; a roǔ toj byǔ pusty; vady ǔ ìm nâ bylo.

25. І селі яны есьці хлеб, і паглядзеўшы ўбачылі, вось, ідзе з Галаада караван Ізмаільцянаў, і вярблюды іхнія нясуць стыраксу, бальзам і ладан: ідуць яны завезьці гэта ў Егіпет.

Ì selì âny es′cì hleb, ì paglâdzeǔšy ǔbačylì, vos′, ìdze z Galaada karavan Ìzmaìl′cânaǔ, ì vârblûdy ìhnìâ nâsuc′ styraksu, bal′zam ì ladan: ìduc′ âny zavez′cì gèta ǔ Egìpet.

26. І сказаў Юда братам сваім: якая карысьць, калі мы заб'ём брата нашага і схаваем кроў ягоную?

Ì skazaǔ Ûda bratam svaìm: âkaâ karys′c′, kalì my zab'ëm brata našaga ì shavaem kroǔ âgonuû?

27. хадзем, прадамо яго Ізмаільцянам, а рукі нашыя хай ня будуць на ім, бо ён брат наш, плоць наша. Браты яго паслухаліся

hadzem, pradamo âgo Ìzmaìl′cânam, a rukì našyâ haj nâ buduc′ na ìm, bo ën brat naš, ploc′ naša. Braty âgo pasluhalìsâ

28. і, калі праходзілі купцы Мадыямскія, выцягнулі Язэпа з рова і прадалі Язэпа Ізмаільцянам за дваццаць срэбранікаў; а яны завялі Язэпа ў Егіпет.

ì, kalì prahodzìlì kupcy Madyâmskìâ, vycâgnulì Âzèpa z rova ì pradalì Âzèpa Ìzmaìl′cânam za dvaccac′ srèbranìkaǔ; a âny zavâlì Âzèpa ǔ Egìpet.

29. А Рувім прыйшоў зноў да рова; і вось, няма Язэпа ў рове. І разадраў ён вопратку на сабе,

A Ruvìm pryjšoǔ znoǔ da rova; ì vos′, nâma Âzèpa ǔ rove. Ì razadraǔ ën vopratku na sabe,

30. і вярнуўся да братоў сваіх, і сказаў: хлопца няма, а я, куды я падзенуся?

ì vârnuǔsâ da bratoǔ svaìh, ì skazaǔ: hlopca nâma, a â, kudy â padzenusâ?

31. І ўзялі вопратку Язэпаву, і закалолі казла, і запэцкалі вопратку крывёю;

Ì ǔzâlì vopratku Âzèpavu, ì zakalolì kazla, ì zapèckalì vopratku kryvëû;

32. і паслалі розных колераў вопратку, і даставілі бацьку свайму, і сказалі: мы гэта знайшлі; паглядзі, ці сына твайго вопратка гэтая, ці не.

ì paslalì roznyh koleraǔ vopratku, ì dastavìlì bac′ku svajmu, ì skazalì: my gèta znajšlì; paglâdzì, cì syna tvajgo vopratka gètaâ, cì ne.

33. Ён пазнаў яе і сказаў: гэта вопратка сына майго; драпежны зьвер задраў яго; праўда, разадраны Язэп.

Ën paznaǔ âe ì skazaǔ: gèta vopratka syna majgo; drapežny z′ver zadraǔ âgo; praǔda, razadrany Âzèp.

34. І разадраў Якаў вопратку на сабе, і надзеў вярэту на сьцёгны свае, і аплакваў сына свайго многа дзён.

Ì razadraǔ Âkaǔ vopratku na sabe, ì nadzeǔ vârètu na s′cëgny svae, ì aplakvaǔ syna svajgo mnoga dzën.

35. І сабраліся ўсе сыны ягоныя і ўсе дочкі ягоныя, каб суцешыць яго; але ён не хацеў суцешыцца і сказаў: са смуткам сыйду да сына майго ў апраметную. Так аплакваў яго бацька ягоны.

Ì sabralìsâ ǔse syny âgonyâ ì ǔse dočkì âgonyâ, kab sucešyc′ âgo; ale ën ne haceǔ sucešycca ì skazaǔ: sa smutkam syjdu da syna majgo ǔ aprametnuû. Tak aplakvaǔ âgo bac′ka âgony.

36. А Мадыяніцяне прадалі яго ў Егіпет Патыфару, царадворцу фараонаваму, начальніку целаахоўцаў.

A Madyânìcâne pradalì âgo ǔ Egìpet Patyfaru, caradvorcu faraonavamu, načal′nìku celaahoǔcaǔ.

38 Кіраўнік

1. Тым часам Юда адышоў ад братоў сваіх і пасяліўся паблізу аднаго Адаламіцяніна, імя якога: Хіра.

Tym časam Ûda adyšoǔ ad bratoǔ svaìh ì pasâlìǔsâ pablìzu adnago Adalamìcânìna, ìmâ âkoga: Hìra.

2. І ўбачыў там Юда дачку аднаго Хананэяніна, імя якога: Шуа; і ўзяў яе і ўвайшоў у яе.

Ì ǔbačyǔ tam Ûda dačku adnago Hananèânìna, ìmâ âkoga: Šua; ì ǔzâǔ âe ì ǔvajšoǔ u âe.

3. Яна зачала і нарадзіла сына; і ён даў яму імя: Ір.

Âna začala ì naradzìla syna; ì ën daǔ âmu ìmâ: Ìr.

4. І зачала зноў, і нарадзіла сына, і дала яму імя: Анан.

Ì začala znoǔ, ì naradzìla syna, ì dala âmu ìmâ: Anan.

5. І яшчэ нарадзіла сына і дала яму імя: Шэла. Юда быў у Хэзіве, калі яна нарадзіла яго.

Ì âščè naradzìla syna ì dala âmu ìmâ: Šèla. Ûda byǔ u Hèzìve, kalì âna naradzìla âgo.

6. І ўзяў Юда жонку Іру, першынцу свайму; імя ёй Тамар.

Ì ǔzâǔ Ûda žonku Ìru, peršyncu svajmu; ìmâ ëj Tamar.

7. Ір, першынец Юдаў, быў неспадобны прад вачыма Госпада, і ўсьмерціў яго Гасподзь.

Ìr, peršynec Ûdaǔ, byǔ nespadobny prad vačyma Gospada, ì ǔs′mercìǔ âgo Gaspodz′.

8. І сказаў Юда Анану: увайдзі да жонкі брата твайго, ажаніся зь ёю, як швагер, і аднаві семя брату твайму.

Ì skazaǔ Ûda Ananu: uvajdzì da žonkì brata tvajgo, ažanìsâ z′ ëû, âk švager, ì adnavì semâ bratu tvajmu.

9. Анан ведаў, што семя будзе не яму; і таму, калі ўваходзіў да жонкі брата свайго, выліваў на зямлю, каб ня даць семя брату свайму.

Anan vedaǔ, što semâ budze ne âmu; ì tamu, kalì ǔvahodzìǔ da žonkì brata svajgo, vylìvaǔ na zâmlû, kab nâ dac′ semâ bratu svajmu.

10. Благое было прад вачыма Госпада тое, што ён рабіў; і Ён усьмерціў яго.

Blagoe bylo prad vačyma Gospada toe, što ën rabìǔ; ì Ën us′mercìǔ âgo.

11. І сказаў Юда Тамары, нявестцы сваёй: жыві ўдавою ў доме бацькі твайго, пакуль падрасьце Шэла, сын мой. Бо ён сказаў: не памёр бы і ён, як браты ягоныя. Тамар пайшла і пачала жыць у доме ў бацькі свайго.

Ì skazaǔ Ûda Tamary, nâvestcy svaëj: žyvì ǔdavoû ǔ dome bac′kì tvajgo, pakul′ padras′ce Šèla, syn moj. Bo ën skazaǔ: ne pamër by ì ën, âk braty âgonyâ. Tamar pajšla ì pačala žyc′ u dome ǔ bac′kì svajgo.

12. Прайшло шмат часу, і памерла дачка Шуі, жонка Юдава. Юда суцешыўшыся пайшоў у Тамну, да стрыгалёў быдла ягонага, сам і Хіра, сябар ягоны Адаламіцянін.

Prajšlo šmat času, ì pamerla dačka Šuì, žonka Ûdava. Ûda sucešyǔšysâ pajšoǔ u Tamnu, da strygalëǔ bydla âgonaga, sam ì Hìra, sâbar âgony Adalamìcânìn.

13. І паведамілі Тамары, кажучы: вось, сьвёкар твой ідзе ў Тамну стрыгчы быдла сваё.

Ì pavedamìlì Tamary, kažučy: vos′, s′vëkar tvoj ìdze ǔ Tamnu strygčy bydla svaë.

14. І зьняла яна зь сябе вопратку ўдоўства свайго, накрыла сябе пакрывалам і закрыўшыся села каля брамы Энаіма, што на дарозе ў Тамну. Бо бачыла, што Шэла вырас, і яна ня дадзена яму за жонку.

Ì z′nâla âna z′ sâbe vopratku ǔdoǔstva svajgo, nakryla sâbe pakryvalam ì zakryǔšysâ sela kalâ bramy Ènaìma, što na daroze ǔ Tamnu. Bo bačyla, što Šèla vyras, ì âna nâ dadzena âmu za žonku.

15. І ўбачыў яе Юда і палічыў яе за распусьніцу, бо яна захінула твар свой.

Ì ǔbačyǔ âe Ûda ì palìčyǔ âe za raspus′nìcu, bo âna zahìnula tvar svoj.

16. Ён павярнуўся да яе і сказаў: увайду я да цябе. Бо ня ведаў, што гэта - нявестка ягоная. Яна сказала: што ты дасі мне, калі ўвойдзеш да мяне?

Ën pavârnuǔsâ da âe ì skazaǔ: uvajdu â da câbe. Bo nâ vedaǔ, što gèta - nâvestka âgonaâ. Âna skazala: što ty dasì mne, kalì ǔvojdzeš da mâne?

17. Ён сказаў: я прышлю табе казьляня са статку. Яна сказала: ці дасі ты мне заклад, пакуль прышлеш?

Ën skazaǔ: â pryšlû tabe kaz′lânâ sa statku. Âna skazala: cì dasì ty mne zaklad, pakul′ pryšleš?

18. Ён сказаў: які даць табе заклад? Яна сказала: пячатку тваю, і перавязь тваю, і лёску тваю, якая ў руцэ тваёй. І даў ён ёй і ўвайшоў да яе; і яна зачала ад яго.

Ën skazaǔ: âkì dac′ tabe zaklad? Âna skazala: pâčatku tvaû, ì peravâz′ tvaû, ì lësku tvaû, âkaâ ǔ rucè tvaëj. Ì daǔ ën ëj ì ǔvajšoǔ da âe; ì âna začala ad âgo.

19. І ўстаўшы пайшла, зьняла зь сябе пакрывала сваё і апранулася ў вопратку ўдоўства свайго.

Ì ǔstaǔšy pajšla, z′nâla z′ sâbe pakryvala svaë ì apranulasâ ǔ vopratku ǔdoǔstva svajgo.

20. А Юда паслаў казьляня празь сябра свайго Адаламіцяніна, каб забраць заклад з рукі жанчыны; але ён не знайшоў яе.

A Ûda paslaǔ kaz′lânâ praz′ sâbra svajgo Adalamìcânìna, kab zabrac′ zaklad z rukì žančyny; ale ën ne znajšoǔ âe.

21. І спытаўся ў жыхароў той мясьціны, кажучы: дзе распусьніца, якая была ў Энаіме пры дарозе? Але яны сказалі: тут ня было распусьніцы.

Ì spytaǔsâ ǔ žyharoǔ toj mâs′cìny, kažučy: dze raspus′nìca, âkaâ byla ǔ Ènaìme pry daroze? Ale âny skazalì: tut nâ bylo raspus′nìcy.

22. І вярнуўся ён да Юды і сказаў: я не знайшоў яе; ды і жыхары мясьціны той сказалі: тут ня было распусьніцы.

Ì vârnuǔsâ ën da Ûdy ì skazaǔ: â ne znajšoǔ âe; dy ì žyhary mâs′cìny toj skazalì: tut nâ bylo raspus′nìcy.

23. Юда сказаў: няхай яна возьме сабе, каб толькі не пачалі з нас сьмяяцца; вось, я пасылаў гэтае казьляня; але ты не знайшоў яе.

Ûda skazaǔ: nâhaj âna voz′me sabe, kab tol′kì ne pačalì z nas s′mââcca; vos′, â pasylaǔ gètae kaz′lânâ; ale ty ne znajšoǔ âe.

24. Прайшло каля трох месяцаў, і сказалі Юду, кажучы: Тамар, нявестка твая, далася ў распусту, і вось, яна цяжарная ад распусты. Юда сказаў: выведзіце яе, і хай яна будзе спалена.

Prajšlo kalâ troh mesâcaǔ, ì skazalì Ûdu, kažučy: Tamar, nâvestka tvaâ, dalasâ ǔ raspustu, ì vos′, âna câžarnaâ ad raspusty. Ûda skazaǔ: vyvedzìce âe, ì haj âna budze spalena.

25. Але калі павялі яе, яна паслала сказаць сьвёкру свайму: я цяжарная ад таго, чые гэта рэчы. І сказала: даведайся, чыя гэта пячатка і перавязь і лёска.

Ale kalì pavâlì âe, âna paslala skazac′ s′vëkru svajmu: â câžarnaâ ad tago, čye gèta rèčy. Ì skazala: davedajsâ, čyâ gèta pâčatka ì peravâz′ ì lëska.

26. Юда пазнаў і сказаў: яна справядлівейшая за мяне, бо я ня даў яе Шэлу, сыну майму. І не спазнаваў яе болей.

Ûda paznaǔ ì skazaǔ: âna spravâdlìvejšaâ za mâne, bo â nâ daǔ âe Šèlu, synu majmu. Ì ne spaznavaǔ âe bolej.

27. Пад час родаў яе выявілася, што блізьняты ў нутробе ў яе.

Pad čas rodaǔ âe vyâvìlasâ, što blìz′nâty ǔ nutrobe ǔ âe.

28. І пад час родаў яе паказалася рука; і ўзяла бабка-павітуха і навязала яму на руку чырвоную нітку, сказаўшы: гэты выйшаў першы.

Ì pad čas rodaǔ âe pakazalasâ ruka; ì ǔzâla babka-pavìtuha ì navâzala âmu na ruku čyrvonuû nìtku, skazaǔšy: gèty vyjšaǔ peršy.

29. Але ён вярнуў руку сваю; і вось, выйшаў брат ягоны. І яна сказала: як ты разарваў сабе перашкоду? І дадзена яму імя: Фарэс.

Ale ën vârnuǔ ruku svaû; ì vos′, vyjšaǔ brat âgony. Ì âna skazala: âk ty razarvaǔ sabe peraškodu? Ì dadzena âmu ìmâ: Farès.

30. Потым выйшаў брат ягоны з чырвонаю ніткаю на руцэ. І дадзена яму імя: Зара.

Potym vyjšaǔ brat âgony z čyrvonaû nìtkaû na rucè. Ì dadzena âmu ìmâ: Zara.

39 Кіраўнік

1. А Язэпа зьвялі ў Егіпет. І купіў яго з рук Ізмаільцянаў, якія прывялі яго туды, Егіпцянін Патыфар, царадворац фараонаў, начальнік целаахоўцаў.

A Âzèpa z′vâlì ǔ Egìpet. Ì kupìǔ âgo z ruk Ìzmaìl′cânaǔ, âkìâ pryvâlì âgo tudy, Egìpcânìn Patyfar, caradvorac faraonaǔ, načal′nìk celaahoǔcaǔ.

2. І быў Гасподзь зь Язэпам: яму спрыяў посьпех у дзеях і ён жыў у доме гаспадара свайго, Егіпцяніна.

Ì byǔ Gaspodz′ z′ Âzèpam: âmu spryâǔ pos′peh u dzeâh ì ën žyǔ u dome gaspadara svajgo, Egìpcânìna.

3. І ўбачыў гаспадар ягоны, што Гасподзь зь ім, і што ўсяму, што ён робіць, Гасподзь у руках ягоных дае посьпех.

Ì ǔbačyǔ gaspadar âgony, što Gaspodz′ z′ ìm, ì što ǔsâmu, što ën robìc′, Gaspodz′ u rukah âgonyh dae pos′peh.

4. І здабыў Язэп у вачах ягоных упадабаньне і служыў яму. І ён паставіў яго над домам сваім, і ўсё, што меў, аддаў на рукі яму.

Ì zdabyǔ Âzèp u vačah âgonyh upadaban′ne ì služyǔ âmu. Ì ën pastavìǔ âgo nad domam svaìm, ì ǔsë, što meǔ, addaǔ na rukì âmu.

5. І з таго часу, як ён паставіў яго над домам сваім і над усім, што меў, Гасподзь дабраславіў дом Егіпцяніна дзеля Язэпа, і было дабраславеньне Гасподняе на ўсім, што меў ён у доме і ў полі.

Ì z tago času, âk ën pastavìǔ âgo nad domam svaìm ì nad usìm, što meǔ, Gaspodz′ dabraslavìǔ dom Egìpcânìna dzelâ Âzèpa, ì bylo dabraslaven′ne Gaspodnâe na ǔsìm, što meǔ ën u dome ì ǔ polì.

6. І пакінуў ён усё, што меў, у руках у Язэпа, і ня ведаў пры ім нічога, акрамя хлеба, які ён еў. А Язэп быў прыгожы станам і прыгожы з твару.

Ì pakìnuǔ ën usë, što meǔ, u rukah u Âzèpa, ì nâ vedaǔ pry ìm nìčoga, akramâ hleba, âkì ën eǔ. A Âzèp byǔ prygožy stanam ì prygožy z tvaru.

7. І зьвярнула позірк на Язэпа жонка гаспадара ягонага і сказала: сьпі са мною.

Ì z′vârnula pozìrk na Âzèpa žonka gaspadara âgonaga ì skazala: s′pì sa mnoû.

8. Але ён адмовіўся і сказаў жонцы гаспадара свайго: вось, гаспадар мой ня рупіцца пры мне пра нішто ў доме, і ўсё, што мае, аддаў у мае рукі;

Ale ën admovìǔsâ ì skazaǔ žoncy gaspadara svajgo: vos′, gaspadar moj nâ rupìcca pry mne pra nìšto ǔ dome, ì ǔsë, što mae, addaǔ u mae rukì;

9. няма болей мяне ў доме гэтым; і ён не забараніў мне нічога, акрамя цябе, бо ты жонка яму; як жа зраблю я гэта вялікае ліха і зграшу прад Богам?

nâma bolej mâne ǔ dome gètym; ì ën ne zabaranìǔ mne nìčoga, akramâ câbe, bo ty žonka âmu; âk ža zrablû â gèta vâlìkae lìha ì zgrašu prad Bogam?

10. Калі так яна штодня гаварыла Язэпу, а ён ня слухаўся яе, каб спаць зь ёю і быць зь ёю,

Kalì tak âna štodnâ gavaryla Âzèpu, a ën nâ sluhaǔsâ âe, kab spac′ z′ ëû ì byc′ z′ ëû,

11. сталася аднаго дня, што ён увайшоў у дом рабіць справу сваю, а нікога з хатніх тут у доме ня было;

stalasâ adnago dnâ, što ën uvajšoǔ u dom rabìc′ spravu svaû, a nìkoga z hatnìh tut u dome nâ bylo;

12. яна схапіла яго за вопратку ягоную і сказала: кладзіся са мною. Але ён, пакінуўшы вопратку сваю ў руках у яе, пабег і выбег прэч.

âna shapìla âgo za vopratku âgonuû ì skazala: kladzìsâ sa mnoû. Ale ën, pakìnuǔšy vopratku svaû ǔ rukah u âe, pabeg ì vybeg prèč.

13. А яна, убачыўшы, што ён пакінуў вопратку сваю ў руках у яе і пабег прэч,

A âna, ubačyǔšy, što ën pakìnuǔ vopratku svaû ǔ rukah u âe ì pabeg prèč,

14. клікнула хатніх сваіх і сказала ім так: паглядзеце, ён прывёў да нас Габрэя зьдзекавацца з нас. Ён прыйшоў да мяне, каб легчы са мною; але я закрычала моцным голасам,

klìknula hatnìh svaìh ì skazala ìm tak: paglâdzece, ën pryvëǔ da nas Gabrèâ z′dzekavacca z nas. Ën pryjšoǔ da mâne, kab legčy sa mnoû; ale â zakryčala mocnym golasam,

15. І ён, пачуўшы, што я падняла лямант і закрычала, пакінуў у мяне вопртаку сваю, і пабег, і выбег прэч.

Ì ën, pačuǔšy, što â padnâla lâmant ì zakryčala, pakìnuǔ u mâne voprtaku svaû, ì pabeg, ì vybeg prèč.

16. І пакінула вопратку ягоную ў сябе да прыходу гаспадара ягонага ў дом свой.

Ì pakìnula vopratku âgonuû ǔ sâbe da pryhodu gaspadara âgonaga ǔ dom svoj.

17. І пераказала яму тыя самыя словы, кажучы: раб Габрэй, якога ты прывёў да нас, прыходзіў да мяне зьдзекавацца зь мяне;

Ì perakazala âmu tyâ samyâ slovy, kažučy: rab Gabrèj, âkoga ty pryvëǔ da nas, pryhodzìǔ da mâne z′dzekavacca z′ mâne;

18. але, калі я падняла лямант і закрычала, ён пакінуў у мяне вопратку сваю і выбег прэч.

ale, kalì â padnâla lâmant ì zakryčala, ën pakìnuǔ u mâne vopratku svaû ì vybeg prèč.

19. Калі гаспадар ягоны пачуў словы жонкі сваёй, якія яна сказала яму, кажучы: так учыніў са мною раб твой, - дык запалаў гневам;

Kalì gaspadar âgony pačuǔ slovy žonkì svaëj, âkìâ âna skazala âmu, kažučy: tak učynìǔ sa mnoû rab tvoj, - dyk zapalaǔ gnevam;

20. і ўзяў Язэпа гаспадар ягоны і аддаў яго ў цямніцу, дзе ўвязьнены вязьні цара. І быў ён там у цямніцы.

ì ǔzâǔ Âzèpa gaspadar âgony ì addaǔ âgo ǔ câmnìcu, dze ǔvâz′neny vâz′nì cara. Ì byǔ ën tam u câmnìcy.

21. І Гасподзь быў зь Язэпам, і зрабіў яму ласку, і дараваў яму ўпадабаньне ў вачах начальніка цямніцы.

Ì Gaspodz′ byǔ z′ Âzèpam, ì zrabìǔ âmu lasku, ì daravaǔ âmu ǔpadaban′ne ǔ vačah načal′nìka câmnìcy.

22. І аддаў начальнік цямніцы ў рукі Язэпу ўсіх вязьняў, якія былі ў цямніцы, і ва ўсім, што яны там ні рабілі, ён быў распарадчыкам.

Ì addaǔ načal′nìk câmnìcy ǔ rukì Âzèpu ǔsìh vâz′nâǔ, âkìâ bylì ǔ câmnìcy, ì va ǔsìm, što âny tam nì rabìlì, ën byǔ rasparadčykam.

23. Начальнік цямніцы і не глядзеў ні за чым, што было ў яго ў руках, бо Гасподзь быў зь Язэпам, і ва ўсім, што ён рабіў, Гасподзь даваў посьпех.

Načal′nìk câmnìcy ì ne glâdzeǔ nì za čym, što bylo ǔ âgo ǔ rukah, bo Gaspodz′ byǔ z′ Âzèpam, ì va ǔsìm, što ën rabìǔ, Gaspodz′ davaǔ pos′peh.

40 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага чашнік цара Егіпецкага і пекар правінаваціліся перад гаспадаром сваім, царом Егіпецкім.

Pas′lâ gètaga čašnìk cara Egìpeckaga ì pekar pravìnavacìlìsâ perad gaspadarom svaìm, carom Egìpeckìm.

2. І ўгневаўся фараон на двух царадворцаў сваіх, на галоўнага чашніка і на галоўнага пекара,

Ì ǔgnevaǔsâ faraon na dvuh caradvorcaǔ svaìh, na galoǔnaga čašnìka ì na galoǔnaga pekara,

3. і аддаў іх пад варту ў дом да начальніка целаахоўцаў, у цямніцу, у тое месца, дзе ўвязьнены быў Язэп.

ì addaǔ ìh pad vartu ǔ dom da načal′nìka celaahoǔcaǔ, u câmnìcu, u toe mesca, dze ǔvâz′neny byǔ Âzèp.

4. Начальнік целаахоўцаў прыставіў да іх Язэпа, і ён служыў ім. І прабылі яны пад вартаю некаторы час.

Načal′nìk celaahoǔcaǔ prystavìǔ da ìh Âzèpa, ì ën služyǔ ìm. Ì prabylì âny pad vartaû nekatory čas.

5. Аднаго разу чашніку і пекару цара Егіпецкага, увязьненым у цямніцы, бачыліся сны, кожнаму свой сон, абодвум у адну ноч, кожнаму сон адмысловага значэньня.

Adnago razu čašnìku ì pekaru cara Egìpeckaga, uvâz′nenym u câmnìcy, bačylìsâ sny, kožnamu svoj son, abodvum u adnu noč, kožnamu son admyslovaga značèn′nâ.

6. І прыйшоў да іх Язэп раніцай, убачыў іх, і вось, яны сумеліся.

Ì pryjšoǔ da ìh Âzèp ranìcaj, ubačyǔ ìh, ì vos′, âny sumelìsâ.

7. І спытаўся ён у царадворцаў фараонавых, якія былі зь ім у доме гаспадара ягонага пад вартаю, кажучы: чаго ў вас сёньня журботныя твары?

Ì spytaǔsâ ën u caradvorcaǔ faraonavyh, âkìâ bylì z′ ìm u dome gaspadara âgonaga pad vartaû, kažučy: čago ǔ vas sën′nâ žurbotnyâ tvary?

8. Яны сказалі яму: нам прысьніліся сны, а растлумачыць іх няма каму. Язэп сказаў ім: ці не ад Бога тлумачэньні? раскажэце мне.

Âny skazalì âmu: nam prys′nìlìsâ sny, a rastlumačyc′ ìh nâma kamu. Âzèp skazaǔ ìm: cì ne ad Boga tlumačèn′nì? raskažèce mne.

9. І расказаў галоўны чашнік Язэпу сон свой і сказаў яму: мне сьнілася, вось вінаградная лаза перад мною;

Ì raskazaǔ galoǔny čašnìk Âzèpu son svoj ì skazaǔ âmu: mne s′nìlasâ, vos′ vìnagradnaâ laza perad mnoû;

10. на лазе тры галінкі; яна разьвілася, паказаліся на ёй кветкі, вырасьлі і пасьпелі на ёй ягады;

na laze try galìnkì; âna raz′vìlasâ, pakazalìsâ na ëj kvetkì, vyras′lì ì pas′pelì na ëj âgady;

11. і чаша фараонавая ў мяне ў руцэ; я ўзяў ягад, выціснуў іх у чашу фараонавую і падаў чашу ў руку фараону.

ì čaša faraonavaâ ǔ mâne ǔ rucè; â ǔzâǔ âgad, vycìsnuǔ ìh u čašu faraonavuû ì padaǔ čašu ǔ ruku faraonu.

12. І сказаў яму Язэп: вось тлумачэньне яго: тры галінкі - гэта тры дні;

Ì skazaǔ âmu Âzèp: vos′ tlumačèn′ne âgo: try galìnkì - gèta try dnì;

13. праз тры дні фараон узьнясе галаву тваю і верне цябе на месца тваё, і ты падасі чашу фараонавую ў руку яму, па ранейшай завядзёнцы, калі ты быў у яго чашнікам;

praz try dnì faraon uz′nâse galavu tvaû ì verne câbe na mesca tvaë, ì ty padasì čašu faraonavuû ǔ ruku âmu, pa ranejšaj zavâdzëncy, kalì ty byǔ u âgo čašnìkam;

14. спамяні ж пра мяне, калі табе будзе добра, і зрабі мне дабрачынства, і нагадай пра мяне фараону, і выведзі мяне з гэтага дома;

spamânì ž pra mâne, kalì tabe budze dobra, ì zrabì mne dabračynstva, ì nagadaj pra mâne faraonu, ì vyvedzì mâne z gètaga doma;

15. бо я ўкрадзены зь зямлі Габрэяў; а таксама і тут нічога не зрабіў, за што б кідаць мяне ў цямніцу.

bo â ǔkradzeny z′ zâmlì Gabrèâǔ; a taksama ì tut nìčoga ne zrabìǔ, za što b kìdac′ mâne ǔ câmnìcu.

16. Галоўны пекар убачыў, што растлумачыў ён добра, і сказаў Язэпу: мне таксама сьнілася: вось на галаве ў мяне тры кашы кратаваныя;

Galoǔny pekar ubačyǔ, što rastlumačyǔ ën dobra, ì skazaǔ Âzèpu: mne taksama s′nìlasâ: vos′ na galave ǔ mâne try kašy kratavanyâ;

17. у верхнім кашы ўсялякая ежа фараонавая, вырабы пекара, і птушкі дзяўблі яе з каша на галаве маёй.

u verhnìm kašy ǔsâlâkaâ eža faraonavaâ, vyraby pekara, ì ptuškì dzâǔblì âe z kaša na galave maëj.

18. І адказваў Язэп і сказаў: вось тлумачэньне яго: тры кашы - гэта тры дні.

Ì adkazvaǔ Âzèp ì skazaǔ: vos′ tlumačèn′ne âgo: try kašy - gèta try dnì.

19. праз тры дні фараон здыме зь цябе галаву тваю і павесіць цябе на дрэве, і птушкі будуць дзяўбці плоць тваю зь цябе.

praz try dnì faraon zdyme z′ câbe galavu tvaû ì pavesìc′ câbe na drève, ì ptuškì buduc′ dzâǔbcì ploc′ tvaû z′ câbe.

20. На трэці дзень, дзень народзінаў фараонавых, учыніў ён гасьціну ўсім слугам сваім і ўспомніў пра галоўнага чашніка і галоўнага пекара сярод слуг сваіх;

Na trècì dzen′, dzen′ narodzìnaǔ faraonavyh, učynìǔ ën gas′cìnu ǔsìm slugam svaìm ì ǔspomnìǔ pra galoǔnaga čašnìka ì galoǔnaga pekara sârod slug svaìh;

21. і вярнуў галоўнага чашніка на ранейшае месца, і ён падаў чашу ў руку фараону;

ì vârnuǔ galoǔnaga čašnìka na ranejšae mesca, ì ën padaǔ čašu ǔ ruku faraonu;

22. а галоўнага хлебадара павесіў на дрэве, як растлумачыў ім Язэп.

a galoǔnaga hlebadara pavesìǔ na drève, âk rastlumačyǔ ìm Âzèp.

23. І ня ўспомніў галоўны чашнік пра Язэпа, а забыў яго.

Ì nâ ǔspomnìǔ galoǔny čašnìk pra Âzèpa, a zabyǔ âgo.

41 Кіраўнік

1. Як прайшло два гады, фараону прысьнілася: вось, ён стаіць каля ракі;

Âk prajšlo dva gady, faraonu prys′nìlasâ: vos′, ën staìc′ kalâ rakì;

2. і вось, выйшлі з ракі сем кароў, добрых з выгляду і ўкормленых целам, і пасьвіліся ў трысьнягу;

ì vos′, vyjšlì z rakì sem karoǔ, dobryh z vyglâdu ì ǔkormlenyh celam, ì pas′vìlìsâ ǔ trys′nâgu;

3. але вось, пасьля іх выйшлі з ракі сем кароў іншых, благіх з выгляду і худых целам, і сталі каля тых кароў на беразе ракі;

ale vos′, pas′lâ ìh vyjšlì z rakì sem karoǔ ìnšyh, blagìh z vyglâdu ì hudyh celam, ì stalì kalâ tyh karoǔ na beraze rakì;

4. і зьелі каровы благія з выгляду і худыя целам сем кароў добрых з выгляду і ўкормленых. І прачнуўся фараон,

ì z′elì karovy blagìâ z vyglâdu ì hudyâ celam sem karoǔ dobryh z vyglâdu ì ǔkormlenyh. Ì pračnuǔsâ faraon,

5. і заснуў зноў, і сьнілася яму другім разам: вось, на адной сьцябліне падняліся сем каласоў налітых і добрых;

ì zasnuǔ znoǔ, ì s′nìlasâ âmu drugìm razam: vos′, na adnoj s′câblìne padnâlìsâ sem kalasoǔ nalìtyh ì dobryh;

6. але вось, пасьля іх вырасла сем каласоў пустых і высушаных усходнім ветрам;

ale vos′, pas′lâ ìh vyrasla sem kalasoǔ pustyh ì vysušanyh ushodnìm vetram;

7. і пажэрлі пустыя каласы сем каласоў налітых і поўных. І прачнуўся фараон і зразумеў, што гэта сон.

ì pažèrlì pustyâ kalasy sem kalasoǔ nalìtyh ì poǔnyh. Ì pračnuǔsâ faraon ì zrazumeǔ, što gèta son.

8. Раніцай сумеўся дух ягоны, і паслаў ён, і паклікаў усіх вешчуноў Егіпта і ўсіх мудрацоў ягоных, і расказаў ім фараон сон свой; але ня было нікога, хто растлумачыў бы яго фараону.

Ranìcaj sumeǔsâ duh âgony, ì paslaǔ ën, ì paklìkaǔ usìh veščunoǔ Egìpta ì ǔsìh mudracoǔ âgonyh, ì raskazaǔ ìm faraon son svoj; ale nâ bylo nìkoga, hto rastlumačyǔ by âgo faraonu.

9. І пачаў гаварыць галоўны чашнік фараону і сказаў: грахі мае ўспамінаю я сёньня;

Ì pačaǔ gavaryc′ galoǔny čašnìk faraonu ì skazaǔ: grahì mae ǔspamìnaû â sën′nâ;

10. фараон угневаўся на рабоў сваіх і аддаў мяне і галоўнага пекара пад варту ў дом начальніка целаахоўцаў;

faraon ugnevaǔsâ na raboǔ svaìh ì addaǔ mâne ì galoǔnaga pekara pad vartu ǔ dom načal′nìka celaahoǔcaǔ;

11. і сьніўся нам сон у адну ноч, мне і яму, кожнаму сьніўся сон адмысловага значэньня;

ì s′nìǔsâ nam son u adnu noč, mne ì âmu, kožnamu s′nìǔsâ son admyslovaga značèn′nâ;

12. а там быў з намі малады Габрэй, раб начальніка целаахоўцаў; мы расказалі яму сны нашыя, і ён растлумачыў нам кожнаму адпаведна яго сну;

a tam byǔ z namì malady Gabrèj, rab načal′nìka celaahoǔcaǔ; my raskazalì âmu sny našyâ, ì ën rastlumačyǔ nam kožnamu adpavedna âgo snu;

13. і як ён растлумачыў нам, так і збылося: я вернуты на месца маё, а той павешаны.

ì âk ën rastlumačyǔ nam, tak ì zbylosâ: â vernuty na mesca maë, a toj pavešany.

14. І паслаў фараон і паклікаў Язэпа. І пасьпешна вывелі яго зь цямніцы. Ён пастрыгся і зьмяніў вопратку сваю і прыйшоў да фараона.

Ì paslaǔ faraon ì paklìkaǔ Âzèpa. Ì pas′pešna vyvelì âgo z′ câmnìcy. Ën pastrygsâ ì z′mânìǔ vopratku svaû ì pryjšoǔ da faraona.

15. Фараон сказаў Язэпу: мне сьніўся сон, і няма нікога, хто растлумачыў бы яго, а пра цябе я чуў, што ты ўмееш тлумачыць сны.

Faraon skazaǔ Âzèpu: mne s′nìǔsâ son, ì nâma nìkoga, hto rastlumačyǔ by âgo, a pra câbe â čuǔ, što ty ǔmeeš tlumačyc′ sny.

16. І адказваў Язэп фараону, кажучы: гэта не маё: Бог дасьць адказ на карысьць фараону.

Ì adkazvaǔ Âzèp faraonu, kažučy: gèta ne maë: Bog das′c′ adkaz na karys′c′ faraonu.

17. І сказаў фараон Язэпу: мне сьнілася: вось, стаю я на беразе ракі;

Ì skazaǔ faraon Âzèpu: mne s′nìlasâ: vos′, staû â na beraze rakì;

18. і вось, выйшлі з ракі сем кароў укормленых целам і добрых з выгляду і пасьвіліся ў трысьнягу;

ì vos′, vyjšlì z rakì sem karoǔ ukormlenyh celam ì dobryh z vyglâdu ì pas′vìlìsâ ǔ trys′nâgu;

19. але вось, пасьля іх выйшлі сем кароў іншых, кепскіх, вельмі благіх з выгляду і худых целам: я ня бачыў на ўсёй зямлі Егіпецкай такіх кепскіх, як яны;

ale vos′, pas′lâ ìh vyjšlì sem karoǔ ìnšyh, kepskìh, vel′mì blagìh z vyglâdu ì hudyh celam: â nâ bačyǔ na ǔsëj zâmlì Egìpeckaj takìh kepskìh, âk âny;

20. і зьелі худыя і кепскія каровы ранейшых сем кароў укормленых;

ì z′elì hudyâ ì kepskìâ karovy ranejšyh sem karoǔ ukormlenyh;

21. і ўвайшлі ўкормленыя ў нутробу іхнюю, але ня прыкметна было, што яны ўвайшлі ў нутробу іхнюю: яны былі такія самыя благія з выгляду, як і да таго. І я прачнуўся.

ì ǔvajšlì ǔkormlenyâ ǔ nutrobu ìhnûû, ale nâ prykmetna bylo, što âny ǔvajšlì ǔ nutrobu ìhnûû: âny bylì takìâ samyâ blagìâ z vyglâdu, âk ì da tago. Ì â pračnuǔsâ.

22. Потым сьнілася мне: вось, на адной сьцябліне паднялося сем каласоў поўных і добрых:

Potym s′nìlasâ mne: vos′, na adnoj s′câblìne padnâlosâ sem kalasoǔ poǔnyh ì dobryh:

23. але вось, пасьля іх вырасла сем каласоў тонкіх, пустых і высушаных усходнім ветрам;

ale vos′, pas′lâ ìh vyrasla sem kalasoǔ tonkìh, pustyh ì vysušanyh ushodnìm vetram;

24. і зжэрлі худыя каласы сем каласоў добрых. Я расказаў гэта вяшчунам, але ніхто не растлумачыў мне.

ì zžèrlì hudyâ kalasy sem kalasoǔ dobryh. Â raskazaǔ gèta vâščunam, ale nìhto ne rastlumačyǔ mne.

25. І сказаў Язэп фараону: сон фараонаў адзін: што Бог зробіць, тое ён абвясьціў фараону.

Ì skazaǔ Âzèp faraonu: son faraonaǔ adzìn: što Bog zrobìc′, toe ën abvâs′cìǔ faraonu.

26. Сем кароў добрых, гэта сем гадоў; і сем каласоў добрых, гэта сем гадоў: сон адзін;

Sem karoǔ dobryh, gèta sem gadoǔ; ì sem kalasoǔ dobryh, gèta sem gadoǔ: son adzìn;

27. і сем кароў благіх і худых, якія выйшлі пасьля тых, гэта сем гадоў, таксама і сем каласоў худых і высушаных усходнім ветрам, гэта сем гадоў голаду.

ì sem karoǔ blagìh ì hudyh, âkìâ vyjšlì pas′lâ tyh, gèta sem gadoǔ, taksama ì sem kalasoǔ hudyh ì vysušanyh ushodnìm vetram, gèta sem gadoǔ goladu.

28. Вось, чаму сказаў я фараону: што Бог зробіць, тое Ён паказаў фараону.

Vos′, čamu skazaǔ â faraonu: što Bog zrobìc′, toe Ën pakazaǔ faraonu.

29. Вось настаюць сем гадоў багацьця на ўсёй зямлі Егіпецкай;

Vos′ nastaûc′ sem gadoǔ bagac′câ na ǔsëj zâmlì Egìpeckaj;

30. пасьля іх настануць сем гадоў голаду: і забудзецца ўсё тое багацьце на зямлі Егіпецкай, і зблажыць голад зямлю,

pas′lâ ìh nastanuc′ sem gadoǔ goladu: ì zabudzecca ǔsë toe bagac′ce na zâmlì Egìpeckaj, ì zblažyc′ golad zâmlû,

31. і пазнаванае будзе ранейшае багацьце на зямлі, з прычыны голаду, які прыйдзе пасьля, бо ён будзе вельмі цяжкі.

ì paznavanae budze ranejšae bagac′ce na zâmlì, z pryčyny goladu, âkì pryjdze pas′lâ, bo ën budze vel′mì câžkì.

32. А што сон паўтарыўся фараону два разы, гэта азначае, што гэта сапраўды слова Божае, і што неўзабаве Бог выканае гэта.

A što son paǔtaryǔsâ faraonu dva razy, gèta aznačae, što gèta sapraǔdy slova Božae, ì što neǔzabave Bog vykanae gèta.

33. І сёньня хай нагледзіць фараон чалавека разумнага і мудрага і хай паставіць яго над зямлёй Егіпецкай.

Ì sën′nâ haj nagledzìc′ faraon čalaveka razumnaga ì mudraga ì haj pastavìc′ âgo nad zâmlëj Egìpeckaj.

34. Хай загадае фараон паставіць над зямлёю наглядчыкаў і зьбіраць у сем гадоў багацьця пятую частку зь зямлі Егіпецкай;

Haj zagadae faraon pastavìc′ nad zâmlëû naglâdčykaǔ ì z′bìrac′ u sem gadoǔ bagac′câ pâtuû častku z′ zâmlì Egìpeckaj;

35. хай яны бяруць усякі хлеб гэтых будучых добрых гадоў і зьбяруць у гарадах хлеб пад руку фараона на ежу, і хай ашчаджаюць;

haj âny bâruc′ usâkì hleb gètyh budučyh dobryh gadoǔ ì z′bâruc′ u garadah hleb pad ruku faraona na ežu, ì haj aščadžaûc′;

36. і будзе гэтая ежа запасам для зямлі на сем гадоў голаду, якія будуць у зямлі Егіпецкай, каб зямля не загінула ад голаду.

ì budze gètaâ eža zapasam dlâ zâmlì na sem gadoǔ goladu, âkìâ buduc′ u zâmlì Egìpeckaj, kab zâmlâ ne zagìnula ad goladu.

37. Гэта спадабалася фараону і ўсім слугам ягоным.

Gèta spadabalasâ faraonu ì ǔsìm slugam âgonym.

38. І сказаў фараон слугам сваім: ці знойдзем мы такога, як ён, чалавека, у якім быў бы Дух Божы?

Ì skazaǔ faraon slugam svaìm: cì znojdzem my takoga, âk ën, čalaveka, u âkìm byǔ by Duh Božy?

39. І сказаў фараон Язэпу: як бо Бог адкрыў табе ўсё гэта, дык няма такога разумнага, як ты;

Ì skazaǔ faraon Âzèpu: âk bo Bog adkryǔ tabe ǔsë gèta, dyk nâma takoga razumnaga, âk ty;

40. ты будзеш над домам маім, і твайго слова трымацца будзе ўвесь народ мой; толькі тронам я буду большы за цябе.

ty budzeš nad domam maìm, ì tvajgo slova trymacca budze ǔves′ narod moj; tol′kì tronam â budu bol′šy za câbe.

41. І сказаў фараон Язэпу: вось, я пастаўлю цябе над усёю зямлёю Егіпецкаю.

Ì skazaǔ faraon Âzèpu: vos′, â pastaǔlû câbe nad usëû zâmlëû Egìpeckaû.

42. І зьняў фараон пярсьцёнак свой з рукі свае і надзеў яго на руку Язэпу; апрануў яго ў вісоннае адзеньне, усклаў залаты ланцуг на шыю яму;

Ì z′nâǔ faraon pârs′cënak svoj z rukì svae ì nadzeǔ âgo na ruku Âzèpu; apranuǔ âgo ǔ vìsonnae adzen′ne, usklaǔ zalaty lancug na šyû âmu;

43. загадаў везьці яго на другой сваёй калясьніцы і абвяшчаць перад ім: схіляйцеся! І паставіў яго над усёю зямлёю Егіпецкаю.

zagadaǔ vez′cì âgo na drugoj svaëj kalâs′nìcy ì abvâščac′ perad ìm: shìlâjcesâ! Ì pastavìǔ âgo nad usëû zâmlëû Egìpeckaû.

44. І сказаў фараон Язэпу: я фараон; безь цябе ніхто не варухне ні рукою сваёю, ні нагою сваёю ва ўсёй зямлі Егіпецкай.

Ì skazaǔ faraon Âzèpu: â faraon; bez′ câbe nìhto ne varuhne nì rukoû svaëû, nì nagoû svaëû va ǔsëj zâmlì Egìpeckaj.

45. І даў фараон Язэпу імя: Цафнат-панэах; і даў яму за жонку Асэнэту, дачку Потыфэра, жраца Она. І пайшоў Язэп па зямлі Егіпецкай.

Ì daǔ faraon Âzèpu ìmâ: Cafnat-panèah; ì daǔ âmu za žonku Asènètu, dačku Potyfèra, žraca Ona. Ì pajšoǔ Âzèp pa zâmlì Egìpeckaj.

46. Язэпу было трыццаць гадоў ад роду, калі ён стаў перад абліччам цара Егіпецкага. І выйшаў Язэп ад аблічча фараонавага і прайшоў па ўсёй зямлі Егіпецкай.

Âzèpu bylo tryccac′ gadoǔ ad rodu, kalì ën staǔ perad ablìččam cara Egìpeckaga. Ì vyjšaǔ Âzèp ad ablìčča faraonavaga ì prajšoǔ pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj.

47. А зямля сем гадоў багатых радзіла зь зерня па прыгаршчах.

A zâmlâ sem gadoǔ bagatyh radzìla z′ zernâ pa prygarščah.

48. І сабраў ён усякі хлеб сямі гадоў, якія былі ў зямлі Егіпецкай, і паклаў хлеб у гарадах; у кожным горадзе паклаў хлеб палёў, якія былі вакол яго.

Ì sabraǔ ën usâkì hleb sâmì gadoǔ, âkìâ bylì ǔ zâmlì Egìpeckaj, ì paklaǔ hleb u garadah; u kožnym goradze paklaǔ hleb palëǔ, âkìâ bylì vakol âgo.

49. І ашчадзіў Язэп хлеба даволі многа, як пяску марскога, так што перастаў і лічыць, бо ня стала ліку.

Ì aščadzìǔ Âzèp hleba davolì mnoga, âk pâsku marskoga, tak što perastaǔ ì lìčyc′, bo nâ stala lìku.

50. Пакуль насталі гады голаду, у Язэпа нарадзіліся два сыны, якіх нарадзіла яму Асэнэта, дачка Потыфэра, жраца Іліёпальскага.

Pakul′ nastalì gady goladu, u Âzèpa naradzìlìsâ dva syny, âkìh naradzìla âmu Asènèta, dačka Potyfèra, žraca Ìlìëpal′skaga.

51. І даў Язэп імя першынцу: Манасія, бо Бог даў мне забыць усе няшчасьці мае і ўвесь дом бацькі майго.

Ì daǔ Âzèp ìmâ peršyncu: Manasìâ, bo Bog daǔ mne zabyc′ use nâščas′cì mae ì ǔves′ dom bac′kì majgo.

52. А другому даў імя: Яфрэм, бо Бог зрабіў мяне плодным у зямлі цярпеньняў маіх.

A drugomu daǔ ìmâ: Âfrèm, bo Bog zrabìǔ mâne plodnym u zâmlì cârpen′nâǔ maìh.

53. І прайшло сем гадоў багацьця, якое было ў зямлі Егіпецкай,

Ì prajšlo sem gadoǔ bagac′câ, âkoe bylo ǔ zâmlì Egìpeckaj,

54. і насталі сем гадоў голаду, як сказаў Язэп. І быў голад ва ўсіх землях, а ва ўсёй зямлі Егіпецкай быў хлеб.

ì nastalì sem gadoǔ goladu, âk skazaǔ Âzèp. Ì byǔ golad va ǔsìh zemlâh, a va ǔsëj zâmlì Egìpeckaj byǔ hleb.

55. Але калі і ўся зямля Егіпецкая пачала цярпець голад, дык народ пачаў галасіць фараону пра хлеб. І сказаў фараон усім Егіпцянам: ідзеце да Язэпа і рабеце, што ён вам скажа.

Ale kalì ì ǔsâ zâmlâ Egìpeckaâ pačala cârpec′ golad, dyk narod pačaǔ galasìc′ faraonu pra hleb. Ì skazaǔ faraon usìm Egìpcânam: ìdzece da Âzèpa ì rabece, što ën vam skaža.

56. І быў голад па ўсёй зямлі; і адчыніў Язэп усе засекі і пачаў прадаваць хлеб Егіпцянам. А голад мацнеў у зямлі Егіпецкай.

Ì byǔ golad pa ǔsëj zâmlì; ì adčynìǔ Âzèp use zasekì ì pačaǔ pradavac′ hleb Egìpcânam. A golad macneǔ u zâmlì Egìpeckaj.

42 Кіраўнік

1. І даведаўся Якаў, што ў Егіпце ёсьць хлеб, і сказаў Якаў сынам сваім: што вы гледзіце?

Ì davedaǔsâ Âkaǔ, što ǔ Egìpce ës′c′ hleb, ì skazaǔ Âkaǔ synam svaìm: što vy gledzìce?

2. і сказаў: вось, я чуў, што ёсьць хлеб у Егіпце; ідзеце туды і купеце нам хлеба адтуль, каб нам жыць і не памерці.

ì skazaǔ: vos′, â čuǔ, što ës′c′ hleb u Egìpce; ìdzece tudy ì kupece nam hleba adtul′, kab nam žyc′ ì ne pamercì.

3. Дзесяць братоў Язэпавых пайшлі купіць хлеба ў Егіпце,

Dzesâc′ bratoǔ Âzèpavyh pajšlì kupìc′ hleba ǔ Egìpce,

4. а Веньяміна, брата Язэпавага, не паслаў Якаў з братамі ягонымі, бо сказаў: ня сталася б зь ім бяды.

a Ven′âmìna, brata Âzèpavaga, ne paslaǔ Âkaǔ z bratamì âgonymì, bo skazaǔ: nâ stalasâ b z′ ìm bâdy.

5. І прыйшлі сыны Ізраілевыя купляць хлеб разам зь іншымі прыбыльцамі, бо ў зямлі Ханаанскай быў голад.

Ì pryjšlì syny Ìzraìlevyâ kuplâc′ hleb razam z′ ìnšymì prybyl′camì, bo ǔ zâmlì Hanaanskaj byǔ golad.

6. А Язэп быў правадырам у зямлі той: ён і прадаваў хлеб усяму народу зямлі. Браты Язэпа прыйшлі і пакланіліся яму тварам да зямлі.

A Âzèp byǔ pravadyram u zâmlì toj: ën ì pradavaǔ hleb usâmu narodu zâmlì. Braty Âzèpa pryjšlì ì paklanìlìsâ âmu tvaram da zâmlì.

7. І ўбачыў Язэп братоў сваіх і пазнаў іх; але ўдаў, быццам ня ведае іх, і гаворыць зь імі сурова і сказаў ім: адкуль вы прыйшлі? Яны сказалі: зь зямлі Ханаанскай, купіць ежы.

Ì ǔbačyǔ Âzèp bratoǔ svaìh ì paznaǔ ìh; ale ǔdaǔ, byccam nâ vedae ìh, ì gavoryc′ z′ ìmì surova ì skazaǔ ìm: adkul′ vy pryjšlì? Âny skazalì: z′ zâmlì Hanaanskaj, kupìc′ ežy.

8. Язэп пазнаў братоў сваіх; але яны не пазналі яго.

Âzèp paznaǔ bratoǔ svaìh; ale âny ne paznalì âgo.

9. І ўспомніў Язэп сны, якія сьніліся яму пра іх; і сказаў ім: вы - выведнікі, вы прыйшлі паглядзець галізну зямлі гэтай.

Ì ǔspomnìǔ Âzèp sny, âkìâ s′nìlìsâ âmu pra ìh; ì skazaǔ ìm: vy - vyvednìkì, vy pryjšlì paglâdzec′ galìznu zâmlì gètaj.

10. Яны сказалі яму: не, спадару наш; рабы твае прыйшлі купіць ежы;

Âny skazalì âmu: ne, spadaru naš; raby tvae pryjšlì kupìc′ ežy;

11. мы ўсе дзеці аднаго чалавека; мы людзі сумленныя; рабы твае ня бывалі выведнікамі.

my ǔse dzecì adnago čalaveka; my lûdzì sumlennyâ; raby tvae nâ byvalì vyvednìkamì.

12. Ён сказаў ім: не, вы прыйшлі падгледзець галізну зямлі гэтай.

Ën skazaǔ ìm: ne, vy pryjšlì padgledzec′ galìznu zâmlì gètaj.

13. Яны сказалі: нас, рабоў тваіх, дванаццаць братоў; мы сыны аднаго чалавека ў зямлі Ханаанскай, і вось, меншы цяпер з бацькам нашым, а аднаго ня стала.

Âny skazalì: nas, raboǔ tvaìh, dvanaccac′ bratoǔ; my syny adnago čalaveka ǔ zâmlì Hanaanskaj, ì vos′, menšy câper z bac′kam našym, a adnago nâ stala.

14. І сказаў ім Язэп: гэта самае я і казаў вам, сказаўшы: вы выведнікі;

Ì skazaǔ ìm Âzèp: gèta samae â ì kazaǔ vam, skazaǔšy: vy vyvednìkì;

15. вось, як вы будзеце выпрабаваны: прысягаю жыцьцём фараонавым, вы ня выйдзеце адгэтуль, калі ня прыйдзе сюды меншы брат ваш;

vos′, âk vy budzece vyprabavany: prysâgaû žyc′cëm faraonavym, vy nâ vyjdzece adgètul′, kalì nâ pryjdze sûdy menšy brat vaš;

16. пашлеце аднаго з вас, і хай ён прывядзе брата вашага; а вы будзеце затрыманы; і адкрыецца, ці вашая праўда, а калі не, дык прысягаю жыцьцём фараонавым, што вы выведнікі.

pašlece adnago z vas, ì haj ën pryvâdze brata vašaga; a vy budzece zatrymany; ì adkryecca, cì vašaâ praǔda, a kalì ne, dyk prysâgaû žyc′cëm faraonavym, što vy vyvednìkì.

17. І аддаў іх пад варту на тры дні.

Ì addaǔ ìh pad vartu na try dnì.

18. І сказаў ім Язэп на трэці дзень: вось, што зрабеце, і застанецеся жывыя, бо я баюся Бога:

Ì skazaǔ ìm Âzèp na trècì dzen′: vos′, što zrabece, ì zastanecesâ žyvyâ, bo â baûsâ Boga:

19. калі вы людзі сумленныя, дык адзін брат з вас хай будзе трыманы ў доме, дзе вы ўвязьнены; а вы ідзеце, завязеце хлеб, з прычыны голаду ў сем'ях вашых;

kalì vy lûdzì sumlennyâ, dyk adzìn brat z vas haj budze trymany ǔ dome, dze vy ǔvâz′neny; a vy ìdzece, zavâzece hleb, z pryčyny goladu ǔ sem'âh vašyh;

20. а брата вашага меншага прывядзеце да мяне, каб спраўдзіліся словы вашыя і каб не памерці вам. Так яны і зрабілі.

a brata vašaga menšaga pryvâdzece da mâne, kab spraǔdzìlìsâ slovy vašyâ ì kab ne pamercì vam. Tak âny ì zrabìlì.

21. І казалі яны адзін аднаму: і праўда ж, гэта кара нам за грэх супроць брата нашага; мы бачылі пакуту душы ягонай, калі ён маліў нас, але не паслухалі яго; за тое і прыйшла на нас бяда гэтая.

Ì kazalì âny adzìn adnamu: ì praǔda ž, gèta kara nam za grèh suproc′ brata našaga; my bačylì pakutu dušy âgonaj, kalì ën malìǔ nas, ale ne pasluhalì âgo; za toe ì pryjšla na nas bâda gètaâ.

22. Рувім адказваў ім і сказаў: ці ж не казаў я вам: не грашэце супроць хлопца? але вы не паслухаліся; вось, кроў яго спаганяецца.

Ruvìm adkazvaǔ ìm ì skazaǔ: cì ž ne kazaǔ â vam: ne grašèce suproc′ hlopca? ale vy ne pasluhalìsâ; vos′, kroǔ âgo spaganâecca.

23. А таго ня ведалі яны, што Язэп разумее; бо сярод іх быў перагаворшчык.

A tago nâ vedalì âny, što Âzèp razumee; bo sârod ìh byǔ peragavorščyk.

24. І адышоў ад іх і заплакаў. І вярнуўся да іх, і гаварыў зь імі, і, узяўшы зь іх Сымона, зьвязаў яго на вачах у іх.

Ì adyšoǔ ad ìh ì zaplakaǔ. Ì vârnuǔsâ da ìh, ì gavaryǔ z′ ìmì, ì, uzâǔšy z′ ìh Symona, z′vâzaǔ âgo na vačah u ìh.

25. І загадаў Язэп напоўніць мяхі іхнія хлебам, а срэбра іхняе вярнуць кожнаму ў мяшок ягоны, і даў ім запасу на дарогу. Так і зроблена зь імі.

Ì zagadaǔ Âzèp napoǔnìc′ mâhì ìhnìâ hlebam, a srèbra ìhnâe vârnuc′ kožnamu ǔ mâšok âgony, ì daǔ ìm zapasu na darogu. Tak ì zroblena z′ ìmì.

26. Яны паклалі хлеб свой на аслоў сваіх і пайшлі адтуль.

Âny paklalì hleb svoj na asloǔ svaìh ì pajšlì adtul′.

27. І адкрыў адзін зь іх мех свой, каб даць корму аслу свайму на начлезе, і ўбачыў срэбра сваё ў мяшку,

Ì adkryǔ adzìn z′ ìh meh svoj, kab dac′ kormu aslu svajmu na načleze, ì ǔbačyǔ srèbra svaë ǔ mâšku,

28. і сказаў сваім братам: срэбра маё вернута: вось яно ў мяшку ў мяне. І сумелася сэрца ў іх, і яны з дрыжыкамі казалі адзін аднаму: што гэта Бог зрабіў з намі?

ì skazaǔ svaìm bratam: srèbra maë vernuta: vos′ âno ǔ mâšku ǔ mâne. Ì sumelasâ sèrca ǔ ìh, ì âny z dryžykamì kazalì adzìn adnamu: što gèta Bog zrabìǔ z namì?

29. І прыйшлі да Якава, бацькі свайго, у зямлю Ханаанскую і расказалі яму ўсё, што здарылася зь імі, кажучы:

Ì pryjšlì da Âkava, bac′kì svajgo, u zâmlû Hanaanskuû ì raskazalì âmu ǔsë, što zdarylasâ z′ ìmì, kažučy:

30. правадыр той зямлі гаварыў з намі сурова і прыняў нас за выведнікаў зямлі той.

pravadyr toj zâmlì gavaryǔ z namì surova ì prynâǔ nas za vyvednìkaǔ zâmlì toj.

31. І сказалі мы яму: мы людзі сумленныя; мы ня бывалі выведнікамі:

Ì skazalì my âmu: my lûdzì sumlennyâ; my nâ byvalì vyvednìkamì:

32. нас дванаццаць братоў, сыноў у бацькі нашага; аднаго ня стала, а меншы цяпер з бацькам нашым у зямлі Ханаанскай.

nas dvanaccac′ bratoǔ, synoǔ u bac′kì našaga; adnago nâ stala, a menšy câper z bac′kam našym u zâmlì Hanaanskaj.

33. І сказаў нам правадыр той зямлі: вось, як даведаюся я, ці сумленныя вы людзі: пакіньце ў мяне аднаго брата з вас; а вы вазьмеце хлеб з прычыны голаду ў сем'ях вашых, і ідзеце,

Ì skazaǔ nam pravadyr toj zâmlì: vos′, âk davedaûsâ â, cì sumlennyâ vy lûdzì: pakìn′ce ǔ mâne adnago brata z vas; a vy vaz′mece hleb z pryčyny goladu ǔ sem'âh vašyh, ì ìdzece,

34. і прывядзеце да мяне меншага брата вашага: і даведаюся я, што вы ня выведнікі, а людзі сумленныя; аддам вам брата вашага, і вы можаце парупіцца ў гэтай зямлі.

ì pryvâdzece da mâne menšaga brata vašaga: ì davedaûsâ â, što vy nâ vyvednìkì, a lûdzì sumlennyâ; addam vam brata vašaga, ì vy možace parupìcca ǔ gètaj zâmlì.

35. А калі яны апаражнялі мяхі свае, вось, у кожнага кашэль срэбра ў мяху ягоным. І ўбачылі яны кашалі срэбра свайго, яны і бацька іхні, і спалохаліся.

A kalì âny aparažnâlì mâhì svae, vos′, u kožnaga kašèl′ srèbra ǔ mâhu âgonym. Ì ǔbačylì âny kašalì srèbra svajgo, âny ì bac′ka ìhnì, ì spalohalìsâ.

36. І сказаў ім Якаў, бацька іхні: вы пазбавілі мяне дзяцей: Язэпа няма, і Сымона няма, і Веньяміна ўзяць хочаце, - усё гэта на мяне!

Ì skazaǔ ìm Âkaǔ, bac′ka ìhnì: vy pazbavìlì mâne dzâcej: Âzèpa nâma, ì Symona nâma, ì Ven′âmìna ǔzâc′ hočace, - usë gèta na mâne!

37. І сказаў Рувім бацьку свайму, кажучы: забі двух маіх сыноў, калі я не прывяду яго да цябе; аддай яго на мае рукі; я вярну яго табе.

Ì skazaǔ Ruvìm bac′ku svajmu, kažučy: zabì dvuh maìh synoǔ, kalì â ne pryvâdu âgo da câbe; addaj âgo na mae rukì; â vârnu âgo tabe.

38. Ён сказаў: ня пойдзе сын мой з вамі, бо брат ягоны памёр, і ён адзін застаўся; калі здарыцца зь ім няшчасьце ў дарозе, у якую вы пойдзеце, дык зьведзяце вы сівізну маю са смуткам у магілу.

Ën skazaǔ: nâ pojdze syn moj z vamì, bo brat âgony pamër, ì ën adzìn zastaǔsâ; kalì zdarycca z′ ìm nâščas′ce ǔ daroze, u âkuû vy pojdzece, dyk z′vedzâce vy sìvìznu maû sa smutkam u magìlu.

43 Кіраўнік

1. Голад памацнеў на зямлі.

Golad pamacneǔ na zâmlì.

2. І калі яны зьелі хлеб, прывезены зь Егіпта, тады бацька іхні сказаў ім: ідзеце зноў, купеце нам крыху ежы.

Ì kalì âny z′elì hleb, pryvezeny z′ Egìpta, tady bac′ka ìhnì skazaǔ ìm: ìdzece znoǔ, kupece nam kryhu ežy.

3. І сказаў яму Юда, кажучы: той чалавек рашуча заявіў нам, сказаўшы: не яўляйцеся да мяне перад аблічча, калі брата вашага ня будзе з вамі.

Ì skazaǔ âmu Ûda, kažučy: toj čalavek rašuča zaâvìǔ nam, skazaǔšy: ne âǔlâjcesâ da mâne perad ablìčča, kalì brata vašaga nâ budze z vamì.

4. Калі пашлеш з намі брата нашага, дык пойдзем і купім табе ежы;

Kalì pašleš z namì brata našaga, dyk pojdzem ì kupìm tabe ežy;

5. а калі не пашлеш, дык ня пойдзем; бо той чалавек сказаў нам: не яўляйцеся да мяне перад аблічча, калі брата вашага ня будзе з вамі.

a kalì ne pašleš, dyk nâ pojdzem; bo toj čalavek skazaǔ nam: ne âǔlâjcesâ da mâne perad ablìčča, kalì brata vašaga nâ budze z vamì.

6. Ізраіль сказаў: навошта вы зрабілі мне такое ліха, сказаўшы таму чалавеку, што ў вас ёсьць яшчэ брат?

Ìzraìl′ skazaǔ: navošta vy zrabìlì mne takoe lìha, skazaǔšy tamu čalaveku, što ǔ vas ës′c′ âščè brat?

7. Яны сказалі: распытваў той чалавек пра нас і пра радзіну нашу, кажучы: ці жывы яшчэ бацька ваш? ці ёсьць у вас брат? Мы і расказалі яму паводле гэтых роспытаў. Ці ж маглі мы ведаць, што ён скажа: прывядзеце брата вашага?

Âny skazalì: raspytvaǔ toj čalavek pra nas ì pra radzìnu našu, kažučy: cì žyvy âščè bac′ka vaš? cì ës′c′ u vas brat? My ì raskazalì âmu pavodle gètyh rospytaǔ. Cì ž maglì my vedac′, što ën skaža: pryvâdzece brata vašaga?

8. А Юда сказаў Ізраілю, бацьку свайму: пусьці хлопца са мною; і мы ўстанем і пойдзем, і жывыя будзем і не памром і мы і дзеці нашыя;

A Ûda skazaǔ Ìzraìlû, bac′ku svajmu: pus′cì hlopca sa mnoû; ì my ǔstanem ì pojdzem, ì žyvyâ budzem ì ne pamrom ì my ì dzecì našyâ;

9. я адказваю за яго, з маіх рук спатрабуеш яго; калі я не прывяду яго да цябе і не пастаўлю яго перад абліччам тваім, дык застануся я вінаваты перад табою на ўсе дні жыцьця:

â adkazvaû za âgo, z maìh ruk spatrabueš âgo; kalì â ne pryvâdu âgo da câbe ì ne pastaǔlû âgo perad ablìččam tvaìm, dyk zastanusâ â vìnavaty perad taboû na ǔse dnì žyc′câ:

10. калі б мы не марудзілі, дык ужо схадзілі б два разы.

kalì b my ne marudzìlì, dyk užo shadzìlì b dva razy.

11. Ізраіль, бацька іхні, сказаў ім: калі так, дык вось што зрабеце: вазьмеце з сабою пладоў зямлі гэтай, і занясеце ў дарунак чалавеку таму крыху бальзаму і крыху мёду, стыраксы і ладану, фісташкаў і мандальных арэхаў;

Ìzraìl′, bac′ka ìhnì, skazaǔ ìm: kalì tak, dyk vos′ što zrabece: vaz′mece z saboû pladoǔ zâmlì gètaj, ì zanâsece ǔ darunak čalaveku tamu kryhu bal′zamu ì kryhu mëdu, styraksy ì ladanu, fìstaškaǔ ì mandal′nyh arèhaǔ;

12. вазьмеце і другое срэбра ў рукі вашыя; а срэбра пакладзенае назад у мяшкі вашыя, вярнеце рукамі вашымі: магчыма, гэта недагляд;

vaz′mece ì drugoe srèbra ǔ rukì vašyâ; a srèbra pakladzenae nazad u mâškì vašyâ, vârnece rukamì vašymì: magčyma, gèta nedaglâd;

13. і брата вашага вазьмеце і ўстаўшы ідзеце зноў да чалавека таго;

ì brata vašaga vaz′mece ì ǔstaǔšy ìdzece znoǔ da čalaveka tago;

14. а Бог Усемагутны няхай дасьць вам прыдбаць ласку ў чалавека таго, каб ён адпусьціў вас і другога брата вашага і Веньяміна.

a Bog Usemagutny nâhaj das′c′ vam prydbac′ lasku ǔ čalaveka tago, kab ën adpus′cìǔ vas ì drugoga brata vašaga ì Ven′âmìna.

15. І ўзялі тыя людзі дарункі гэтыя, і срэбра ўдвая ўзялі ў рукі свае, і Веньяміна, і ўсталі, і пайшлі ў Егіпет і сталі перад абліччам Язэпа.

Ì ǔzâlì tyâ lûdzì darunkì gètyâ, ì srèbra ǔdvaâ ǔzâlì ǔ rukì svae, ì Ven′âmìna, ì ǔstalì, ì pajšlì ǔ Egìpet ì stalì perad ablìččam Âzèpa.

16. Язэп, убачыўшы сярод іх Веньяміна, сказаў начальніку дома свайго: увядзі гэтых людзей у дом, і закалі што-небудзь з быдла, і прыгатуй, бо са мною будуць есьці гэтыя людзі апоўдні.

Âzèp, ubačyǔšy sârod ìh Ven′âmìna, skazaǔ načal′nìku doma svajgo: uvâdzì gètyh lûdzej u dom, ì zakalì što-nebudz′ z bydla, ì prygatuj, bo sa mnoû buduc′ es′cì gètyâ lûdzì apoǔdnì.

17. І зрабіў чалавек той, як сказаў Язэп, і ўвёў чалавек той людзей гэтых у дом Язэпаў.

Ì zrabìǔ čalavek toj, âk skazaǔ Âzèp, ì ǔvëǔ čalavek toj lûdzej gètyh u dom Âzèpaǔ.

18. Спалохаліся людзі гэтыя, што ўвялі іх у дом Язэпаў, і сказалі: гэта за срэбра, вернутае раней у мяхі нашыя, увялі нас, каб прычапіцца да нас і напасьці на нас, і ўзяць нас у няволю, і аслоў нашых.

Spalohalìsâ lûdzì gètyâ, što ǔvâlì ìh u dom Âzèpaǔ, ì skazalì: gèta za srèbra, vernutae ranej u mâhì našyâ, uvâlì nas, kab pryčapìcca da nas ì napas′cì na nas, ì ǔzâc′ nas u nâvolû, ì asloǔ našyh.

19. І падышлі яны да правадыра дома Язэпавага, і пачалі гаварыць яму каля дзьвярэй дома,

Ì padyšlì âny da pravadyra doma Âzèpavaga, ì pačalì gavaryc′ âmu kalâ dz′vârèj doma,

20. і сказалі: паслухай, спадару наш, мы прыходзілі ўжо раней купляць ежу,

ì skazalì: pasluhaj, spadaru naš, my pryhodzìlì ǔžo ranej kuplâc′ ežu,

21. і сталася, што, калі прыйшлі мы на начлег і адкрылі мяшкі нашыя, - вось срэбра кожнага ў мяшку ягоным, срэбра наша паводле вагі сваёй, і мы вяртаем яго сваімі рукамі;

ì stalasâ, što, kalì pryjšlì my na načleg ì adkrylì mâškì našyâ, - vos′ srèbra kožnaga ǔ mâšku âgonym, srèbra naša pavodle vagì svaëj, ì my vârtaem âgo svaìmì rukamì;

22. а на куплю ежы мы прынесьлі іншае срэбра ў руках нашых; мы ня ведаем, хто паклаў срэбра нашае ў мяшкі нашыя.

a na kuplû ežy my prynes′lì ìnšae srèbra ǔ rukah našyh; my nâ vedaem, hto paklaǔ srèbra našae ǔ mâškì našyâ.

23. Ён сказаў: будзьце спакойныя, ня бойцеся; Бог ваш і Бог бацькі вашага даў вам скарб у мяшках вашых; срэбра ваша дайшло да мяне. І прывёў да іх Сымона.

Ën skazaǔ: budz′ce spakojnyâ, nâ bojcesâ; Bog vaš ì Bog bac′kì vašaga daǔ vam skarb u mâškah vašyh; srèbra vaša dajšlo da mâne. Ì pryvëǔ da ìh Symona.

24. І ўвёў той чалавек людзей гэтых у дом Язэпаў і даў вады, і яны абмылі ногі свае; і задаў корму аслам іхнім.

Ì ǔvëǔ toj čalavek lûdzej gètyh u dom Âzèpaǔ ì daǔ vady, ì âny abmylì nogì svae; ì zadaǔ kormu aslam ìhnìm.

25. І яны падрыхтавалі дарункі да прыходу Язэпа апоўдні, бо чулі, што там будзе есьці хлеб.

Ì âny padryhtavalì darunkì da pryhodu Âzèpa apoǔdnì, bo čulì, što tam budze es′cì hleb.

26. І прыйшоў Язэп дамоў; і яны прынесьлі яму ў дом дарункі, якія былі на руках іхніх, і пакланіліся яму да зямлі.

Ì pryjšoǔ Âzèp damoǔ; ì âny prynes′lì âmu ǔ dom darunkì, âkìâ bylì na rukah ìhnìh, ì paklanìlìsâ âmu da zâmlì.

27. Ён распытаўся ў іх пра здароўе і сказаў: ці здаровы бацька ваш стары, пра якога вы казалі? ці жывы ён яшчэ?

Ën raspytaǔsâ ǔ ìh pra zdaroǔe ì skazaǔ: cì zdarovy bac′ka vaš stary, pra âkoga vy kazalì? cì žyvy ën âščè?

28. Яны сказалі: здаровы раб твой, бацька наш? І схіліліся яны і пакланіліся.

Âny skazalì: zdarovy rab tvoj, bac′ka naš? Ì shìlìlìsâ âny ì paklanìlìsâ.

29. І падняў вочы свае Язэп, і ўбачыў Веньяміна, брата свайго, сына маці сваёй, і сказаў: гэта брат ваш меншы, пра якога вы казалі мне? І сказаў: хай будзе ласка Божая з табою, сыне мой!

Ì padnâǔ vočy svae Âzèp, ì ǔbačyǔ Ven′âmìna, brata svajgo, syna macì svaëj, ì skazaǔ: gèta brat vaš menšy, pra âkoga vy kazalì mne? Ì skazaǔ: haj budze laska Božaâ z taboû, syne moj!

30. І сьпешна сышоў Язэп, бо закіпела любоў да брата ягонага, і ён гатовы быў заплакаць, і ўвайшоў ён ва ўнутраны пакой і плакаў там.

Ì s′pešna syšoǔ Âzèp, bo zakìpela lûboǔ da brata âgonaga, ì ën gatovy byǔ zaplakac′, ì ǔvajšoǔ ën va ǔnutrany pakoj ì plakaǔ tam.

31. І ўмыўшы твар свой, выйшаў, і стрымаўся і сказаў: падавайце ежу.

Ì ǔmyǔšy tvar svoj, vyjšaǔ, ì strymaǔsâ ì skazaǔ: padavajce ežu.

32. І падалі яму асобна, і ім асобна, і Егіпцянам, якія палуднавалі зь ім, бо Егіпцяне ня могуць есьці з Габрэямі, таму што гэта мярзота ў Егіпцян.

Ì padalì âmu asobna, ì ìm asobna, ì Egìpcânam, âkìâ paludnavalì z′ ìm, bo Egìpcâne nâ moguc′ es′cì z Gabrèâmì, tamu što gèta mârzota ǔ Egìpcân.

33. І селі яны перад ім, першародны паводле першародства ягонага, і малодшы паводле маладосьці ягонай, і дзівіліся гэтыя людзі адзін перад адным.

Ì selì âny perad ìm, peršarodny pavodle peršarodstva âgonaga, ì malodšy pavodle malados′cì âgonaj, ì dzìvìlìsâ gètyâ lûdzì adzìn perad adnym.

34. І пасылалі ім стравы ад яго, і доля Веньяміна была ў пяць разоў большая за долю кожнага зь іх. І пілі, і даволі пілі яны зь ім.

Ì pasylalì ìm stravy ad âgo, ì dolâ Ven′âmìna byla ǔ pâc′ razoǔ bol′šaâ za dolû kožnaga z′ ìh. Ì pìlì, ì davolì pìlì âny z′ ìm.

44 Кіраўнік

1. І загадаў Язэп правадыру дома свайго, кажучы: напоўні мяшкі гэтых людзей ежаю, колькі яны могуць несьці, і срэбра кожнага пакладзі ў мяшок ягоны;

Ì zagadaǔ Âzèp pravadyru doma svajgo, kažučy: napoǔnì mâškì gètyh lûdzej ežaû, kol′kì âny moguc′ nes′cì, ì srèbra kožnaga pakladzì ǔ mâšok âgony;

2. а чару маю, чару срэбраную, пакладзі ў мяшок малодшаму, разам са срэбрам за куплены хлеб. І зрабіў той паводле слова Язэпа, якое сказаў ён.

a čaru maû, čaru srèbranuû, pakladzì ǔ mâšok malodšamu, razam sa srèbram za kupleny hleb. Ì zrabìǔ toj pavodle slova Âzèpa, âkoe skazaǔ ën.

3. Раніцай, калі разьвіднела, гэтыя людзі былі адпушчаны, яны і аслы іхнія.

Ranìcaj, kalì raz′vìdnela, gètyâ lûdzì bylì adpuščany, âny ì asly ìhnìâ.

4. Яшчэ недалёка адышліся яны ад горада, як Язэп сказаў правадыру дома свайго: ідзі, даганяй гэтых людзей і, як дагоніш, скажы ім: навошта вы заплацілі злом за дабро?

Âščè nedalëka adyšlìsâ âny ad gorada, âk Âzèp skazaǔ pravadyru doma svajgo: ìdzì, daganâj gètyh lûdzej ì, âk dagonìš, skažy ìm: navošta vy zaplacìlì zlom za dabro?

5. ці ня тая гэта чара, зь якое п'е мой гаспадар? і ён варожыць на ёй; вы гэта блага зрабілі.

cì nâ taâ gèta čara, z′ âkoe p'e moj gaspadar? ì ën varožyc′ na ëj; vy gèta blaga zrabìlì.

6. Ён дагнаў іх і сказаў ім гэтыя словы.

Ën dagnaǔ ìh ì skazaǔ ìm gètyâ slovy.

7. Яны сказалі яму: навошта гаспадар наш кажа такія словы? не, рабы твае ня зробяць такое справы;

Âny skazalì âmu: navošta gaspadar naš kaža takìâ slovy? ne, raby tvae nâ zrobâc′ takoe spravy;

8. вось, срэбра, знойдзенае намі ў мяшках нашых мы прынесьлі табе назад зь зямлі Ханаанскай: як жа нам украсьці з дома гаспадара твайго срэбра альбо золата?

vos′, srèbra, znojdzenae namì ǔ mâškah našyh my prynes′lì tabe nazad z′ zâmlì Hanaanskaj: âk ža nam ukras′cì z doma gaspadara tvajgo srèbra al′bo zolata?

9. у каго з рабоў тваіх знойдзецца чара, таму смерць, і мы будзем рабамі гаспадару нашаму.

u kago z raboǔ tvaìh znojdzecca čara, tamu smerc′, ì my budzem rabamì gaspadaru našamu.

10. Ён сказаў: добра; як вы сказалі, так няхай і будзе; у каго знойдзецца чара, той будзе мне рабом, а вы будзеце не вінаватыя.

Ën skazaǔ: dobra; âk vy skazalì, tak nâhaj ì budze; u kago znojdzecca čara, toj budze mne rabom, a vy budzece ne vìnavatyâ.

11. Яны сьпешна апусьцілі кожны свой мяшок на зямлю і разьвязалі кожны свой мяшок.

Âny s′pešna apus′cìlì kožny svoj mâšok na zâmlû ì raz′vâzalì kožny svoj mâšok.

12. Ён абшукаў, пачаў са старэйшага і скончыў малодшым; і знайшлася чара ў мяшку Веньямінавым.

Ën abšukaǔ, pačaǔ sa starèjšaga ì skončyǔ malodšym; ì znajšlasâ čara ǔ mâšku Ven′âmìnavym.

13. І разадралі яны вопратку на сабе і, паклаўшы кожны на асла свайго ношку, вярнуліся ў горад.

Ì razadralì âny vopratku na sabe ì, paklaǔšy kožny na asla svajgo nošku, vârnulìsâ ǔ gorad.

14. І прыйшлі Юда і брат ягоны ў дом Язэпа, які быў яшчэ дома, і ўпалі перад ім на зямлю.

Ì pryjšlì Ûda ì brat âgony ǔ dom Âzèpa, âkì byǔ âščè doma, ì ǔpalì perad ìm na zâmlû.

15. Язэп сказаў ім: што гэта вы зрабілі? хіба вы ня ведалі, што такі чалавек, як я, вядома, адгадае?

Âzèp skazaǔ ìm: što gèta vy zrabìlì? hìba vy nâ vedalì, što takì čalavek, âk â, vâdoma, adgadae?

16. Юда сказаў: што нам сказаць гаспадару нашаму? што сказаць? чым апраўдацца? Бог знайшоў няпраўду рабоў тваіх; вось, мы рабы гаспадару нашаму, і мы, і той, у чыіх руках знайшлася чара.

Ûda skazaǔ: što nam skazac′ gaspadaru našamu? što skazac′? čym apraǔdacca? Bog znajšoǔ nâpraǔdu raboǔ tvaìh; vos′, my raby gaspadaru našamu, ì my, ì toj, u čyìh rukah znajšlasâ čara.

17. Але Язэп сказаў: не, я гэтага не зраблю: той, у чыіх руках знайшлася чара, будзе мне рабом, а вы ідзеце зь мірам да бацькі вашага.

Ale Âzèp skazaǔ: ne, â gètaga ne zrablû: toj, u čyìh rukah znajšlasâ čara, budze mne rabom, a vy ìdzece z′ mìram da bac′kì vašaga.

18. І падышоў Юда да яго і сказаў: гаспадару мой, дазволь рабу твайму сказаць слова ў вушы гаспадару майму і ня ўгневайся на раба твайго; бо ты тое самае, што фараон.

Ì padyšoǔ Ûda da âgo ì skazaǔ: gaspadaru moj, dazvol′ rabu tvajmu skazac′ slova ǔ vušy gaspadaru majmu ì nâ ǔgnevajsâ na raba tvajgo; bo ty toe samae, što faraon.

19. Гаспадар мой пытаў у рабоў сваіх, кажучы: ці ёсьць у вас бацька альбо брат?

Gaspadar moj pytaǔ u raboǔ svaìh, kažučy: cì ës′c′ u vas bac′ka al′bo brat?

20. Мы сказалі гаспадару нашаму, што ў нас ёсьць бацька састарэлы, і малодшы сын у яго, сын старасьці, брат якога памёр, а ён застаўся адзін ад маці сваёй, і бацька любіць яго.

My skazalì gaspadaru našamu, što ǔ nas ës′c′ bac′ka sastarèly, ì malodšy syn u âgo, syn staras′cì, brat âkoga pamër, a ën zastaǔsâ adzìn ad macì svaëj, ì bac′ka lûbìc′ âgo.

21. А ты сказаў рабам тваім: прывядзеце яго да мяне, каб мне зірнуць на яго.

A ty skazaǔ rabam tvaìm: pryvâdzece âgo da mâne, kab mne zìrnuc′ na âgo.

22. Мы сказалі гаспадару нашаму: хлопец ня можа пакінуць бацькі свайго, і калі ён пакіне бацьку свайго, дык той памрэ.

My skazalì gaspadaru našamu: hlopec nâ moža pakìnuc′ bac′kì svajgo, ì kalì ën pakìne bac′ku svajgo, dyk toj pamrè.

23. Але ты сказаў рабам тваім: калі ня прыйдзе з вамі меншы брат ваш, дык вы болей не яўляйцеся да мяне перад аблічча.

Ale ty skazaǔ rabam tvaìm: kalì nâ pryjdze z vamì menšy brat vaš, dyk vy bolej ne âǔlâjcesâ da mâne perad ablìčča.

24. Калі мы прыйшлі да раба твайго, бацькі нашага, дык пераказалі яму словы гаспадара майго.

Kalì my pryjšlì da raba tvajgo, bac′kì našaga, dyk perakazalì âmu slovy gaspadara majgo.

25. І сказаў бацька наш: ідзеце зноў, купеце нам крыху ежы.

Ì skazaǔ bac′ka naš: ìdzece znoǔ, kupece nam kryhu ežy.

26. Мы сказалі: нельга нам ісьці; а калі будзе з намі меншы брат наш, дык пойдзем; бо нельга нам бачыць твар таго чалавека, калі ня будзе з намі меншага брата нашага.

My skazalì: nel′ga nam ìs′cì; a kalì budze z namì menšy brat naš, dyk pojdzem; bo nel′ga nam bačyc′ tvar tago čalaveka, kalì nâ budze z namì menšaga brata našaga.

27. І сказаў нам раб твой, бацька наш: вы ведаеце, што жонка мая нарадзіла мне двух сыноў;

Ì skazaǔ nam rab tvoj, bac′ka naš: vy vedaece, što žonka maâ naradzìla mne dvuh synoǔ;

28. адзін пайшоў ад мяне, і я сказаў: праўда, ён разадраны; і я ня бачыў яго дагэтуль;

adzìn pajšoǔ ad mâne, ì â skazaǔ: praǔda, ën razadrany; ì â nâ bačyǔ âgo dagètul′;

29. калі і гэтага забераце з вачэй маіх, і станецца зь ім няшчасьце, дык зьведзяце вы сівізну маю зь бядою ў магілу.

kalì ì gètaga zaberace z vačèj maìh, ì stanecca z′ ìm nâščas′ce, dyk z′vedzâce vy sìvìznu maû z′ bâdoû ǔ magìlu.

30. Цяпер калі я прыйду да раба твайго, бацькі нашага, і ня будзе з намі хлопца, з душою якога зьвязана душа ягоная,

Câper kalì â pryjdu da raba tvajgo, bac′kì našaga, ì nâ budze z namì hlopca, z dušoû âkoga z′vâzana duša âgonaâ,

31. дык ён, убачыўшы, што няма хлопца, памрэ; і зьвядуць рабы твае сівізну раба твайго, бацькі нашага, са смуткам у магілу.

dyk ën, ubačyǔšy, što nâma hlopca, pamrè; ì z′vâduc′ raby tvae sìvìznu raba tvajgo, bac′kì našaga, sa smutkam u magìlu.

32. Пры гэтым я, раб твой, узяўся адказваць за хлопца бацьку майму, сказаўшы: калі не прывяду яго да цябе, дык застануся я вінаваты перад бацькам маім ва ўсе дні жыцьця.

Pry gètym â, rab tvoj, uzâǔsâ adkazvac′ za hlopca bac′ku majmu, skazaǔšy: kalì ne pryvâdu âgo da câbe, dyk zastanusâ â vìnavaty perad bac′kam maìm va ǔse dnì žyc′câ.

33. Дык вось, няхай я, раб твой, замест хлопца застануся рабом у гаспадара майго, а хлопец няхай ідзе з братамі сваімі:

Dyk vos′, nâhaj â, rab tvoj, zamest hlopca zastanusâ rabom u gaspadara majgo, a hlopec nâhaj ìdze z bratamì svaìmì:

34. бо як пайду я да бацькі свайго, калі хлопца ня будзе са мною? я ўбачыў бы ліха, якое напала б на бацьку майго.

bo âk pajdu â da bac′kì svajgo, kalì hlopca nâ budze sa mnoû? â ǔbačyǔ by lìha, âkoe napala b na bac′ku majgo.

45 Кіраўнік

1. Язэп ня мог болей стрымлівацца пры ўсіх, што стаялі каля яго, і закрычаў: выведзіце ад мяне ўсіх. І не заставалася каля Язэпа нікога, калі ён адкрыўся братам сваім.

Âzèp nâ mog bolej strymlìvacca pry ǔsìh, što staâlì kalâ âgo, ì zakryčaǔ: vyvedzìce ad mâne ǔsìh. Ì ne zastavalasâ kalâ Âzèpa nìkoga, kalì ën adkryǔsâ bratam svaìm.

2. І моцна загаласіў ён, і пачулі Егіпцяне, і пачуў дом фараонаў.

Ì mocna zagalasìǔ ën, ì pačulì Egìpcâne, ì pačuǔ dom faraonaǔ.

3. І сказаў Язэп братам сваім: я - Язэп, ці жывы яшчэ бацька мой? Але браты ягоныя не маглі адказваць яму, бо яны сумеліся перад ім.

Ì skazaǔ Âzèp bratam svaìm: â - Âzèp, cì žyvy âščè bac′ka moj? Ale braty âgonyâ ne maglì adkazvac′ âmu, bo âny sumelìsâ perad ìm.

4. І сказаў Язэп братам сваім: падыдзеце да мяне. Яны падышлі. Ён сказаў: я - Язэп, брат ваш, якога вы прадалі ў Егіпет;

Ì skazaǔ Âzèp bratam svaìm: padydzece da mâne. Âny padyšlì. Ën skazaǔ: â - Âzèp, brat vaš, âkoga vy pradalì ǔ Egìpet;

5. але цяпер не маркоцьцеся і не шкадуйце пра тое, што вы прадалі мяне сюды, бо паслаў мяне Бог перад вамі, каб захаваць вам жыцьцё;

ale câper ne markoc′cesâ ì ne škadujce pra toe, što vy pradalì mâne sûdy, bo paslaǔ mâne Bog perad vamì, kab zahavac′ vam žyc′cë;

6. бо цяпер два гады голаду на зямлі: яшчэ пяць гадоў, калі ні араць, ні жаць ня будуць;

bo câper dva gady goladu na zâmlì: âščè pâc′ gadoǔ, kalì nì arac′, nì žac′ nâ buduc′;

7. Бог паслаў мяне перад вамі, каб пакінуць вас на зямлі і захаваць ваша жыцьцё вялікім збавеньнем.

Bog paslaǔ mâne perad vamì, kab pakìnuc′ vas na zâmlì ì zahavac′ vaša žyc′cë vâlìkìm zbaven′nem.

8. Дык вось, ня вы паслалі мяне сюды, а Бог, Які і паставіў мяне бацькам фараону і гаспадаром ва ўсім доме ягоным і валадаром ва ўсёй зямлі Егіпецкай.

Dyk vos′, nâ vy paslalì mâne sûdy, a Bog, Âkì ì pastavìǔ mâne bac′kam faraonu ì gaspadarom va ǔsìm dome âgonym ì valadarom va ǔsëj zâmlì Egìpeckaj.

9. Ідзеце хутчэй да бацькі майго і скажэце яму: так кажа сын твой Язэп: Бог паставіў мяне гаспадаром над усім Егіптам: прыйдзі да мяне, не марудзь;

Ìdzece hutčèj da bac′kì majgo ì skažèce âmu: tak kaža syn tvoj Âzèp: Bog pastavìǔ mâne gaspadarom nad usìm Egìptam: pryjdzì da mâne, ne marudz′;

10. ты будзеш жыць у зямлі Гесэм і будзеш блізка ад мяне, ты і сыны твае, і сыны сыноў тваіх, і дробнае і буйное быдла тваё, і ўсё тваё;

ty budzeš žyc′ u zâmlì Gesèm ì budzeš blìzka ad mâne, ty ì syny tvae, ì syny synoǔ tvaìh, ì drobnae ì bujnoe bydla tvaë, ì ǔsë tvaë;

11. і пракармлю цябе там, бо голад будзе яшчэ пяць гадоў, каб не згалеў ты і дом твой і ўсё тваё.

ì prakarmlû câbe tam, bo golad budze âščè pâc′ gadoǔ, kab ne zgaleǔ ty ì dom tvoj ì ǔsë tvaë.

12. І вось вочы вашыя і вочы брата майго Веньяміна бачаць, што гэта мае вусны гавораць з вамі:

Ì vos′ vočy vašyâ ì vočy brata majgo Ven′âmìna bačac′, što gèta mae vusny gavorac′ z vamì:

13. скажэце ж бацьку майму пра ўсю славу маю ў Егіпце і пра ўсё, што вы бачылі, і прывядзеце хутчэй бацьку майго сюды.

skažèce ž bac′ku majmu pra ǔsû slavu maû ǔ Egìpce ì pra ǔsë, što vy bačylì, ì pryvâdzece hutčèj bac′ku majgo sûdy.

14. І ўпаў ён на шыю Веньяміну, брату свайму, і плакаў, і Веньямін плакаў на шыі ў яго.

Ì ǔpaǔ ën na šyû Ven′âmìnu, bratu svajmu, ì plakaǔ, ì Ven′âmìn plakaǔ na šyì ǔ âgo.

15. І цалаваў усіх братоў сваіх і плакаў, абдымаючы іх. Потым гутарылі зь ім браты ягоныя.

Ì calavaǔ usìh bratoǔ svaìh ì plakaǔ, abdymaûčy ìh. Potym gutarylì z′ ìm braty âgonyâ.

16. Прайшла ў доме фараонавым чутка, што прыйшлі браты Язэпавы; і прыемна было фараону і рабам ягоным.

Prajšla ǔ dome faraonavym čutka, što pryjšlì braty Âzèpavy; ì pryemna bylo faraonu ì rabam âgonym.

17. І сказаў фараон Язэпу: скажы братам тваім: вось, што зрабеце: наўючце быдла ваша і ступайце ў зямлю Ханаанскую;

Ì skazaǔ faraon Âzèpu: skažy bratam tvaìm: vos′, što zrabece: naǔûčce bydla vaša ì stupajce ǔ zâmlû Hanaanskuû;

18. і вазьмеце бацьку вашага і прыйдзеце да мяне; я дам вам дабро ў зямлі Егіпецкай, і вы будзеце есьці тлушч зямлі.

ì vaz′mece bac′ku vašaga ì pryjdzece da mâne; â dam vam dabro ǔ zâmlì Egìpeckaj, ì vy budzece es′cì tlušč zâmlì.

19. Табе ж загадваю сказаць ім: зрабеце гэта; вазьмеце сабе зь зямлі Егіпецкай калясьніц дзецям вашым і жонкам вашым, і прывязеце бацьку вашага і прыйдзеце;

Tabe ž zagadvaû skazac′ ìm: zrabece gèta; vaz′mece sabe z′ zâmlì Egìpeckaj kalâs′nìc dzecâm vašym ì žonkam vašym, ì pryvâzece bac′ku vašaga ì pryjdzece;

20. і не шкадуйце рэчаў вашых, бо дабро з усёй зямлі Егіпецкай дам вам.

ì ne škadujce rèčaǔ vašyh, bo dabro z usëj zâmlì Egìpeckaj dam vam.

21. Так і зрабілі сыны Ізраілевыя. І даў ім Язэп калясьніцы, загадам фараона, і даў ім запас на дарогу;

Tak ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ. Ì daǔ ìm Âzèp kalâs′nìcy, zagadam faraona, ì daǔ ìm zapas na darogu;

22. кожнаму зь іх ён даў зьмену вопраткі, а Веньяміну даў трыста срэбранікаў і пяць зьмен вопраткі;

kožnamu z′ ìh ën daǔ z′menu vopratkì, a Ven′âmìnu daǔ trysta srèbranìkaǔ ì pâc′ z′men vopratkì;

23. і бацьку свайму таксама паслаў дзесяць аслоў, наўючаных дабром Егіпецкім, і дзесяць асьліц, наўючаных зернем, хлебам і прыпасамі бацьку свайму на дарогу.

ì bac′ku svajmu taksama paslaǔ dzesâc′ asloǔ, naǔûčanyh dabrom Egìpeckìm, ì dzesâc′ as′lìc, naǔûčanyh zernem, hlebam ì prypasamì bac′ku svajmu na darogu.

24. І адпусьціў братоў сваіх, і яны пайшлі. І сказаў ім: не сварэцеся ў дарозе.

Ì adpus′cìǔ bratoǔ svaìh, ì âny pajšlì. Ì skazaǔ ìm: ne svarècesâ ǔ daroze.

25. І пайшлі яны зь Егіпта, і прыйшлі ў зямлю Ханаанскую да Якава, бацькі свайго,

Ì pajšlì âny z′ Egìpta, ì pryjšlì ǔ zâmlû Hanaanskuû da Âkava, bac′kì svajgo,

26. і паведамілі яму, сказаўшы: Язэп жывы і цяпер валадарыць над усёю зямлёю Егіпецкаю. Але сэрца ягонае сумелася, бо ён ня верыў ім.

ì pavedamìlì âmu, skazaǔšy: Âzèp žyvy ì câper valadaryc′ nad usëû zâmlëû Egìpeckaû. Ale sèrca âgonae sumelasâ, bo ën nâ veryǔ ìm.

27. А калі яны пераказалі яму словы Язэпа, якія ён казаў ім, і калі ўбачыў калясьніцы, якія прыслаў Язэп, каб везьці яго, тады ажыў дух Якава, бацькі іхняга,

A kalì âny perakazalì âmu slovy Âzèpa, âkìâ ën kazaǔ ìm, ì kalì ǔbačyǔ kalâs′nìcy, âkìâ pryslaǔ Âzèp, kab vez′cì âgo, tady ažyǔ duh Âkava, bac′kì ìhnâga,

28. і сказаў Ізраіль: досыць, яшчэ жывы сын мой Язэп; пайду і ўбачу яго, пакуль не памру.

ì skazaǔ Ìzraìl′: dosyc′, âščè žyvy syn moj Âzèp; pajdu ì ǔbaču âgo, pakul′ ne pamru.

46 Кіраўнік

1. І выправіўся Ізраіль з усім, што ў яго было, і прыйшоў у Вірсавію, і прынёс ахвяры Богу бацькі свайго Ісаака.

Ì vypravìǔsâ Ìzraìl′ z usìm, što ǔ âgo bylo, ì pryjšoǔ u Vìrsavìû, ì prynës ahvâry Bogu bac′kì svajgo Ìsaaka.

2. І сказаў Бог Ізраілю ва ўяве начной: Якаве! Якаве! Ён сказаў: вось я.

Ì skazaǔ Bog Ìzraìlû va ǔâve načnoj: Âkave! Âkave! Ën skazaǔ: vos′ â.

3. Бог сказаў: Я Бог, Бог бацькі твайго; ня бойся ісьці ў Егіпет, бо там павяду ад цябе народ вялікі;

Bog skazaǔ: Â Bog, Bog bac′kì tvajgo; nâ bojsâ ìs′cì ǔ Egìpet, bo tam pavâdu ad câbe narod vâlìkì;

4. Я пайду з табою ў Егіпет, я і выведу цябе назад; Язэп сваёю рукою закрые вочы твае.

Â pajdu z taboû ǔ Egìpet, â ì vyvedu câbe nazad; Âzèp svaëû rukoû zakrye vočy tvae.

5. Якаў выправіўся зь Вірсавіі; і павезьлі сыны Ізраілевыя Якава, бацьку свайго і дзяцей сваіх і жонак сваіх на калясьніцах, якія паслаў фараон, каб прывезьці яго.

Âkaǔ vypravìǔsâ z′ Vìrsavìì; ì pavez′lì syny Ìzraìlevyâ Âkava, bac′ku svajgo ì dzâcej svaìh ì žonak svaìh na kalâs′nìcah, âkìâ paslaǔ faraon, kab pryvez′cì âgo.

6. І ўзялі яны быдла сваё і маёмасьць сваю, якую набылі ў зямлі Ханаанскай, і прыйшлі ў Егіпет, - Якаў і ўвесь род ягоны зь ім.

Ì ǔzâlì âny bydla svaë ì maëmas′c′ svaû, âkuû nabylì ǔ zâmlì Hanaanskaj, ì pryjšlì ǔ Egìpet, - Âkaǔ ì ǔves′ rod âgony z′ ìm.

7. Сыноў сваіх і ўнукаў сваіх з сабою, дачок сваіх і ўнучак сваіх і ўвесь род свой прывёў ён з сабою ў Егіпет.

Synoǔ svaìh ì ǔnukaǔ svaìh z saboû, dačok svaìh ì ǔnučak svaìh ì ǔves′ rod svoj pryvëǔ ën z saboû ǔ Egìpet.

8. Вось імёны сыноў Ізраілевых, якія прыйшлі ў Егіпет: Якаў і сыны ягоныя. Першынец Якава Рувім.

Vos′ ìmëny synoǔ Ìzraìlevyh, âkìâ pryjšlì ǔ Egìpet: Âkaǔ ì syny âgonyâ. Peršynec Âkava Ruvìm.

9. Сыны Рувімавыя: Ханох і Фалу, Хецрон і Хармі.

Syny Ruvìmavyâ: Hanoh ì Falu, Hecron ì Harmì.

10. Сыны Сымона: Емуіл і Ямін, і Агад і Яхін, і Цахар і Саўл, сын Хананэйкі.

Syny Symona: Emuìl ì Âmìn, ì Agad ì Âhìn, ì Cahar ì Saǔl, syn Hananèjkì.

11. Сыны Левія: Гірсон, Кааф і Мэрары.

Syny Levìâ: Gìrson, Kaaf ì Mèrary.

12. Сыны Юдавыя: Ір і Анан, і Шэла і Фарэс і Зара; але Ір і Анан памерлі ў зямлі Ханаанскай. Сыны Фарэсавыя былі: Эсром і Хамул.

Syny Ûdavyâ: Ìr ì Anan, ì Šèla ì Farès ì Zara; ale Ìr ì Anan pamerlì ǔ zâmlì Hanaanskaj. Syny Farèsavyâ bylì: Èsrom ì Hamul.

13. Сыны Ісахаравыя: Тола і Фува, Ёў і Шымрон.

Syny Ìsaharavyâ: Tola ì Fuva, Ëǔ ì Šymron.

14. Сыны Завулонавыя: Сэрэд і Элон і Яхлэіл.

Syny Zavulonavyâ: Sèrèd ì Èlon ì Âhlèìl.

15. Гэта сыны Ліі, якіх яна нарадзіла Якаву ў Месапатаміі, і Дзіну, дачку ягоную. Усіх душ сыноў ягоных і дачок ягоных трыццаць тры.

Gèta syny Lìì, âkìh âna naradzìla Âkavu ǔ Mesapatamìì, ì Dzìnu, dačku âgonuû. Usìh duš synoǔ âgonyh ì dačok âgonyh tryccac′ try.

16. Сыны Гадавыя: Цыфіён і Хагі, Шуні і Эцбон, Эры і Ароды і Арэлі.

Syny Gadavyâ: Cyfìën ì Hagì, Šunì ì Ècbon, Èry ì Arody ì Arèlì.

17. Сыны Асіравыя: Імна і Ішва, і Ішві і Брыя, і Сэрах, сястра іхняя. Сыны Брыі: Хэвэ і Малхііл.

Syny Asìravyâ: Ìmna ì Ìšva, ì Ìšvì ì Bryâ, ì Sèrah, sâstra ìhnââ. Syny Bryì: Hèvè ì Malhììl.

18. Гэта сыны Зэлфы, якую Лаван даў Ліі, дачцэ сваёй: яна нарадзіла іх Якаву шаснаццаць душ.

Gèta syny Zèlfy, âkuû Lavan daǔ Lìì, dačcè svaëj: âna naradzìla ìh Âkavu šasnaccac′ duš.

19. Сыны Рахілі, жонкі Якава: Язэп і Веньямін.

Syny Rahìlì, žonkì Âkava: Âzèp ì Ven′âmìn.

20. І нарадзіліся ў Язэпа ў зямлі Егіпецкай Манасія і Яфрэм, якіх нарадзіла яму Асэнэта, дачка Потыфэра, жраца Она.

Ì naradzìlìsâ ǔ Âzèpa ǔ zâmlì Egìpeckaj Manasìâ ì Âfrèm, âkìh naradzìla âmu Asènèta, dačka Potyfèra, žraca Ona.

21. Сыны Веньяміна: Бэла і Бэхер і Ашбэл; Гера і Нааман, Эхі і Рош, Муіпім і Хупім і Ард.

Syny Ven′âmìna: Bèla ì Bèher ì Ašbèl; Gera ì Naaman, Èhì ì Roš, Muìpìm ì Hupìm ì Ard.

22. Гэта сыны Рахілі, якія нарадзіліся ў Якава, усяго чатырнаццаць душ.

Gèta syny Rahìlì, âkìâ naradzìlìsâ ǔ Âkava, usâgo čatyrnaccac′ duš.

23. Сын Данаў: Хушым.

Syn Danaǔ: Hušym.

24. Сыны Нэфталімавыя: Яхцэіл і Гуні, Ецэр і Шылэм.

Syny Nèftalìmavyâ: Âhcèìl ì Gunì, Ecèr ì Šylèm.

25. Гэта сыны Валы, якую даў Лаван дачцэ сваёй Рахілі; яна і нарадзіла іх Якаву ўсяго сем душ.

Gèta syny Valy, âkuû daǔ Lavan dačcè svaëj Rahìlì; âna ì naradzìla ìh Âkavu ǔsâgo sem duš.

26. Усіх душ, што прыйшлі зь Якавам у Егіпет, якія выйшлі са сьцёгнаў ягоных, апрача жонак сыноў Якаўлевых, усяго шэсьцьдзясят шэсьць душ.

Usìh duš, što pryjšlì z′ Âkavam u Egìpet, âkìâ vyjšlì sa s′cëgnaǔ âgonyh, aprača žonak synoǔ Âkaǔlevyh, usâgo šès′c′dzâsât šès′c′ duš.

27. Сыноў Язэпа, якія нарадзіліся ў Егіпце, дзьве душы. Усіх душ дома Якаўлевага, што перайшлі ў Егіпет, семдзесят пяць.

Synoǔ Âzèpa, âkìâ naradzìlìsâ ǔ Egìpce, dz′ve dušy. Usìh duš doma Âkaǔlevaga, što perajšlì ǔ Egìpet, semdzesât pâc′.

28. Юду паслаў ён перад сабою да Язэпа, каб ён паказваў дарогу ў Гесэм. І прыйшлі ў зямлю Гесэм.

Ûdu paslaǔ ën perad saboû da Âzèpa, kab ën pakazvaǔ darogu ǔ Gesèm. Ì pryjšlì ǔ zâmlû Gesèm.

29. Язэп запрог калясьніцу сваю і выехаў насустрач Ізраілю, бацьку свайму, у Гесэм, і, убачыўшы яго, упаў на шыю яму, і доўга плакаў на шыі ў яго.

Âzèp zaprog kalâs′nìcu svaû ì vyehaǔ nasustrač Ìzraìlû, bac′ku svajmu, u Gesèm, ì, ubačyǔšy âgo, upaǔ na šyû âmu, ì doǔga plakaǔ na šyì ǔ âgo.

30. І сказаў Ізраіль Язэпу: памру я цяпер, убачыўшы аблічча тваё; бо ты яшчэ жывы.

Ì skazaǔ Ìzraìl′ Âzèpu: pamru â câper, ubačyǔšy ablìčča tvaë; bo ty âščè žyvy.

31. І сказаў Язэп братам сваім і дому бацькі свайго: я пайду, паведамлю фараону і скажу яму: браты мае і дом бацькі майго, якія былі ў зямлі Ханаанскай, прыйшлі да мяне;

Ì skazaǔ Âzèp bratam svaìm ì domu bac′kì svajgo: â pajdu, pavedamlû faraonu ì skažu âmu: braty mae ì dom bac′kì majgo, âkìâ bylì ǔ zâmlì Hanaanskaj, pryjšlì da mâne;

32. гэтыя людзі пастухі авечак, бо скатаводы яны; і дробнае і буйное быдла сваё, і ўсё, што ў іх, прывялі яны.

gètyâ lûdzì pastuhì avečak, bo skatavody âny; ì drobnae ì bujnoe bydla svaë, ì ǔsë, što ǔ ìh, pryvâlì âny.

33. Калі фараон пакліча вас і скажа: які занятак ваш?

Kalì faraon paklìča vas ì skaža: âkì zanâtak vaš?

34. дык вы скажэце: мы, рабы твае, уласьнікамі статкаў былі з маладосьці нашай да сёньня, і мы і бацькі нашыя, - каб вас пасялілі ў зямлі Гесэм. Бо гідотны Егіпцянам усякі пастухавечы.

dyk vy skažèce: my, raby tvae, ulas′nìkamì statkaǔ bylì z malados′cì našaj da sën′nâ, ì my ì bac′kì našyâ, - kab vas pasâlìlì ǔ zâmlì Gesèm. Bo gìdotny Egìpcânam usâkì pastuhavečy.

47 Кіраўнік

1. І прыйшоў Язэп і паведаміў фараону і сказаў: бацька мой і браты мае, з дробным і буйным быдлам сваім і з усім, што ў іх, прыйшлі зь зямлі Ханаанскай: і вось, яны ў зямлі Гесэм.

Ì pryjšoǔ Âzèp ì pavedamìǔ faraonu ì skazaǔ: bac′ka moj ì braty mae, z drobnym ì bujnym bydlam svaìm ì z usìm, što ǔ ìh, pryjšlì z′ zâmlì Hanaanskaj: ì vos′, âny ǔ zâmlì Gesèm.

2. І з братоў сваіх ён узяў пяць чалавек і прадставіў іх фараону.

Ì z bratoǔ svaìh ën uzâǔ pâc′ čalavek ì pradstavìǔ ìh faraonu.

3. І сказаў фараон братам ягоным: які ваш занятак? Яны сказалі фараону: пастухі авечак рабы твае, і мы і бацькі нашыя.

Ì skazaǔ faraon bratam âgonym: âkì vaš zanâtak? Âny skazalì faraonu: pastuhì avečak raby tvae, ì my ì bac′kì našyâ.

4. І сказалі яны фараону: мы прыйшлі пажыць у гэтай зямлі, бо няма пашы быдлу рабоў тваіх, бо ў зямлі Ханаанскай вялікі голад; дык вось, дазволь пасяліцца рабам тваім у зямлі Гесэм.

Ì skazalì âny faraonu: my pryjšlì pažyc′ u gètaj zâmlì, bo nâma pašy bydlu raboǔ tvaìh, bo ǔ zâmlì Hanaanskaj vâlìkì golad; dyk vos′, dazvol′ pasâlìcca rabam tvaìm u zâmlì Gesèm.

5. І сказаў фараон Язэпу: бацька твой і браты твае прыйшлі да цябе;

Ì skazaǔ faraon Âzèpu: bac′ka tvoj ì braty tvae pryjšlì da câbe;

6. зямля Егіпецкая перад табою; на лепшым месцы зямлі пасялі бацьку твайго і братоў тваіх; няхай жывуць яны ў зямлі Гесэм; і калі ведаеш, што сярод іх ёсьць здольныя людзі, пастаў іх даглядчыкамі майго быдла.

zâmlâ Egìpeckaâ perad taboû; na lepšym mescy zâmlì pasâlì bac′ku tvajgo ì bratoǔ tvaìh; nâhaj žyvuc′ âny ǔ zâmlì Gesèm; ì kalì vedaeš, što sârod ìh ës′c′ zdol′nyâ lûdzì, pastaǔ ìh daglâdčykamì majgo bydla.

7. І прывёў Язэп Якава, бацьку свайго, і прадставіў яго фараону: і дабраславіў Якаў фараона.

Ì pryvëǔ Âzèp Âkava, bac′ku svajgo, ì pradstavìǔ âgo faraonu: ì dabraslavìǔ Âkaǔ faraona.

8. Фараон сказаў Якаву: колькі гадоў жыцьцю твайму?

Faraon skazaǔ Âkavu: kol′kì gadoǔ žyc′cû tvajmu?

9. Якаў сказаў фараону: дзён вандраваньня майго сто трыццаць гадоў; малыя і няшчасныя дні жыцьця майго і не дасягнулі гадоў жыцьця бацькоў маіх, у днях вандраваньня іхняга.

Âkaǔ skazaǔ faraonu: dzën vandravan′nâ majgo sto tryccac′ gadoǔ; malyâ ì nâščasnyâ dnì žyc′câ majgo ì ne dasâgnulì gadoǔ žyc′câ bac′koǔ maìh, u dnâh vandravan′nâ ìhnâga.

10. І дабраславіў фараона Якаў і выйшаў ад фараона.

Ì dabraslavìǔ faraona Âkaǔ ì vyjšaǔ ad faraona.

11. І пасяліў Язэп бацьку свайго і братоў сваіх, і даў ім валоданьне зь зямлі Егіпецкай, у найлепшай частцы зямлі, у зямлі Раамсэс, як загадаў фараон.

Ì pasâlìǔ Âzèp bac′ku svajgo ì bratoǔ svaìh, ì daǔ ìm valodan′ne z′ zâmlì Egìpeckaj, u najlepšaj častcy zâmlì, u zâmlì Raamsès, âk zagadaǔ faraon.

12. І забясьпечваў Язэп бацьку свайго і братоў сваіх і ўвесь дом бацькі свайго хлебам, паводле патрэбаў кожнага сямейства.

Ì zabâs′pečvaǔ Âzèp bac′ku svajgo ì bratoǔ svaìh ì ǔves′ dom bac′kì svajgo hlebam, pavodle patrèbaǔ kožnaga sâmejstva.

13. І ня было хлеба па ўсёй зямлі, бо голад вельмі памацнеў, і аслабелыя былі ад голаду зямля Егіпецкая і зямля Ханаанская.

Ì nâ bylo hleba pa ǔsëj zâmlì, bo golad vel′mì pamacneǔ, ì aslabelyâ bylì ad goladu zâmlâ Egìpeckaâ ì zâmlâ Hanaanskaâ.

14. Язэп сабраў усё срэбра, якое было ў зямлі Егіпецкай і ў зямлі Ханаанскай, за хлеб, які куплялі, і ўнёс Язэп срэбра ў дом фараонаў.

Âzèp sabraǔ usë srèbra, âkoe bylo ǔ zâmlì Egìpeckaj ì ǔ zâmlì Hanaanskaj, za hleb, âkì kuplâlì, ì ǔnës Âzèp srèbra ǔ dom faraonaǔ.

15. І срэбра скончылася ў зямлі Егіпецкай і ў зямлі Ханаанскай. Усе Егіпцяне прыйшлі да Язэпа і казалі: дай нам хлеба; навошта нам паміраць перад табою, таму што срэбра выйшла ў нас?

Ì srèbra skončylasâ ǔ zâmlì Egìpeckaj ì ǔ zâmlì Hanaanskaj. Use Egìpcâne pryjšlì da Âzèpa ì kazalì: daj nam hleba; navošta nam pamìrac′ perad taboû, tamu što srèbra vyjšla ǔ nas?

16. Язэп сказаў: прыганяйце быдла ваша, і я буду даваць вам за быдла ваша, калі срэбра выйшла ў вас.

Âzèp skazaǔ: pryganâjce bydla vaša, ì â budu davac′ vam za bydla vaša, kalì srèbra vyjšla ǔ vas.

17. І прыганялі яны да Язэпа быдла сваё; і даваў ім Язэп хлеб за коней, і за статкі дробнага быдла, і за статкі буйнога быдла, і за аслоў; і забясьпечваў іх хлебам у той год за ўсё быдла іхняе.

Ì pryganâlì âny da Âzèpa bydla svaë; ì davaǔ ìm Âzèp hleb za konej, ì za statkì drobnaga bydla, ì za statkì bujnoga bydla, ì za asloǔ; ì zabâs′pečvaǔ ìh hlebam u toj god za ǔsë bydla ìhnâe.

18. І прайшоў гэты год: і прыйшлі да яго на другі год і сказалі яму: не схаваем ад гаспадара нашага, што срэбра скончылася і статкі быдла нашага ў гаспадара нашага; нічога не засталося ў нас перад гаспадаром нашым, апрача целаў нашых і земляў нашых;

Ì prajšoǔ gèty god: ì pryjšlì da âgo na drugì god ì skazalì âmu: ne shavaem ad gaspadara našaga, što srèbra skončylasâ ì statkì bydla našaga ǔ gaspadara našaga; nìčoga ne zastalosâ ǔ nas perad gaspadarom našym, aprača celaǔ našyh ì zemlâǔ našyh;

19. навошта нам гінуць у вачах тваіх, і нам і землям нашым? купі нас і землі нашыя за хлеб, і мы зь землямі нашымі будзем рабамі фараону, а ты дай нам насеньня, каб нам быць жывымі і не памерці, і каб не апусьцела зямля.

navošta nam gìnuc′ u vačah tvaìh, ì nam ì zemlâm našym? kupì nas ì zemlì našyâ za hleb, ì my z′ zemlâmì našymì budzem rabamì faraonu, a ty daj nam nasen′nâ, kab nam byc′ žyvymì ì ne pamercì, ì kab ne apus′cela zâmlâ.

20. І купіў Язэп усю зямлю Егіпецкую фараону, бо прадалі Егіпцяне кожны сваё поле; бо голад адольваў іх. І дасталася зямля фараону.

Ì kupìǔ Âzèp usû zâmlû Egìpeckuû faraonu, bo pradalì Egìpcâne kožny svaë pole; bo golad adol′vaǔ ìh. Ì dastalasâ zâmlâ faraonu.

21. І народ зрабіў ён рабамі з аднаго канца Егіпта ў другі.

Ì narod zrabìǔ ën rabamì z adnago kanca Egìpta ǔ drugì.

22. Толькі землі жрацоў ня купіў, бо жрацам ад фараона выдзелена была дзялянка, і яны карміліся сваёй дзялянкай, якую даў ім фараон; таму і не прадалі зямлі сваёй.

Tol′kì zemlì žracoǔ nâ kupìǔ, bo žracam ad faraona vydzelena byla dzâlânka, ì âny karmìlìsâ svaëj dzâlânkaj, âkuû daǔ ìm faraon; tamu ì ne pradalì zâmlì svaëj.

23. І сказаў Язэп народу: вось, я купіў цяпер фараону вас і зямлю вашу; вось вам насеньне, і засявайце зямлю;

Ì skazaǔ Âzèp narodu: vos′, â kupìǔ câper faraonu vas ì zâmlû vašu; vos′ vam nasen′ne, ì zasâvajce zâmlû;

24. калі будзе жніво, давайце пятую частку фараону, а чатыры часткі застануцца вам на засяваньне палёў, на ежу вам і тым, хто ў дамах вашых, і на ежу дзецям вашым.

kalì budze žnìvo, davajce pâtuû častku faraonu, a čatyry častkì zastanucca vam na zasâvan′ne palëǔ, na ežu vam ì tym, hto ǔ damah vašyh, ì na ežu dzecâm vašym.

25. Яны сказалі: ты ўратаваў нам жыцьцё; хай жа здабудзем ласку ў вачах гаспадара нашага і хай будзем рабамі фараону.

Âny skazalì: ty ǔratavaǔ nam žyc′cë; haj ža zdabudzem lasku ǔ vačah gaspadara našaga ì haj budzem rabamì faraonu.

26. І пастанавіў Язэп законам зямлі Егіпецкай, нават да сёньняшняга дня: пятую чстку даваць фараону, выключаючы толькі зямлю жрацоў, якая не належала фараону.

Ì pastanavìǔ Âzèp zakonam zâmlì Egìpeckaj, navat da sën′nâšnâga dnâ: pâtuû čstku davac′ faraonu, vyklûčaûčy tol′kì zâmlû žracoǔ, âkaâ ne naležala faraonu.

27. І жыў Ізраіль у зямлі Егіпецкай, у зямлі Гесэм, і валодалі яны ёю, і пладзіліся, і вельмі памножыліся.

Ì žyǔ Ìzraìl′ u zâmlì Egìpeckaj, u zâmlì Gesèm, ì valodalì âny ëû, ì pladzìlìsâ, ì vel′mì pamnožylìsâ.

28. І жыў Якаў у зямлі Егіпецкай сямнаццаць гадоў; і было дзён Якава, гадоў жыцьця ягонага сто сорак сем гадоў.

Ì žyǔ Âkaǔ u zâmlì Egìpeckaj sâmnaccac′ gadoǔ; ì bylo dzën Âkava, gadoǔ žyc′câ âgonaga sto sorak sem gadoǔ.

29. І прыйшоў час Ізраілю памерці, і паклікаў ён сына свайго Язэпа і сказаў яму: калі я знайшоў упадабаньне ў вачах тваіх, пакладзі руку тваю пад сьцягно маё і прысягні, што ты зробіш мне ласку і праўду, не пахаваеш мяне ў Егіпце,

Ì pryjšoǔ čas Ìzraìlû pamercì, ì paklìkaǔ ën syna svajgo Âzèpa ì skazaǔ âmu: kalì â znajšoǔ upadaban′ne ǔ vačah tvaìh, pakladzì ruku tvaû pad s′câgno maë ì prysâgnì, što ty zrobìš mne lasku ì praǔdu, ne pahavaeš mâne ǔ Egìpce,

30. каб мне легчы з бацькамі маімі: вынесеш мяне зь Егіпта і пахаваеш мяне ў іхняй магільніцы. Язэп сказаў: зраблю паводле слова твайго.

kab mne legčy z bac′kamì maìmì: vyneseš mâne z′ Egìpta ì pahavaeš mâne ǔ ìhnâj magìl′nìcy. Âzèp skazaǔ: zrablû pavodle slova tvajgo.

31. І сказаў: прысягні мне. І запрысягнуўся яму. І пакланіўся Ізраіль на ўзгалоўе пасьцелі.

Ì skazaǔ: prysâgnì mne. Ì zaprysâgnuǔsâ âmu. Ì paklanìǔsâ Ìzraìl′ na ǔzgaloǔe pas′celì.

48 Кіраўнік

1. Пасьля таго Язэпу сказалі: вось, бацька твой хворы. І ён узяў з сабою двух сыноў сваіх, Манасію і Яфрэма.

Pas′lâ tago Âzèpu skazalì: vos′, bac′ka tvoj hvory. Ì ën uzâǔ z saboû dvuh synoǔ svaìh, Manasìû ì Âfrèma.

2. Якаву паведамілі і сказалі: вось, сын твой Язэп ідзе да цябе. Ізраіль сабраў сілу сваю і сеў на пасьцелі.

Âkavu pavedamìlì ì skazalì: vos′, syn tvoj Âzèp ìdze da câbe. Ìzraìl′ sabraǔ sìlu svaû ì seǔ na pas′celì.

3. І сказаў Якаў Язэпу: Бог Усемагутны явіўся мне ў Лузе, у зямлі Ханаанскай, і дабраславіў мяне,

Ì skazaǔ Âkaǔ Âzèpu: Bog Usemagutny âvìǔsâ mne ǔ Luze, u zâmlì Hanaanskaj, ì dabraslavìǔ mâne,

4. і сказаў мне: вось, Я распладжу цябе і памножу цябе, і выведу зь цябе мноства народаў, і дам зямлю гэтую нашчадкам тваім пасьля цябе, у вечнае валоданьне.

ì skazaǔ mne: vos′, Â raspladžu câbe ì pamnožu câbe, ì vyvedu z′ câbe mnostva narodaǔ, ì dam zâmlû gètuû naščadkam tvaìm pas′lâ câbe, u večnae valodan′ne.

5. І сёньня два сыны твае, што радзіліся ў зямлі Егіпецкай, да майго прыбыцьця да цябе ў Егіпет, мае яны; Яфрэм і Манасія, як Рувім і Сымон, будуць мае;

Ì sën′nâ dva syny tvae, što radzìlìsâ ǔ zâmlì Egìpeckaj, da majgo prybyc′câ da câbe ǔ Egìpet, mae âny; Âfrèm ì Manasìâ, âk Ruvìm ì Symon, buduc′ mae;

6. а твае дзеці, якія народзяцца ад цябе пасьля іх, будуць твае; яны пад імем братоў сваіх будуць называцца ў спадках іхніх.

a tvae dzecì, âkìâ narodzâcca ad câbe pas′lâ ìh, buduc′ tvae; âny pad ìmem bratoǔ svaìh buduc′ nazyvacca ǔ spadkah ìhnìh.

7. Калі я ішоў зь Месапатаміі, памерла ў мяне Рахіль у зямлі Ханаанскай, на дарозе, не даходзячы крыху да Эфраты, і я пахаваў яе там на дарозе да Эфраты, што сёньня Віфляем.

Kalì â ìšoǔ z′ Mesapatamìì, pamerla ǔ mâne Rahìl′ u zâmlì Hanaanskaj, na daroze, ne dahodzâčy kryhu da Èfraty, ì â pahavaǔ âe tam na daroze da Èfraty, što sën′nâ Vìflâem.

8. І ўбачыў Ізраіль сыноў Язэпавых і сказаў: хто гэта?

Ì ǔbačyǔ Ìzraìl′ synoǔ Âzèpavyh ì skazaǔ: hto gèta?

9. І сказаў Язэп бацьку свайму: гэта сыны мае, якіх Бог даў мне тут. Якаў сказаў: падвядзі іх да мяне, і я дабраслаўлю іх.

Ì skazaǔ Âzèp bac′ku svajmu: gèta syny mae, âkìh Bog daǔ mne tut. Âkaǔ skazaǔ: padvâdzì ìh da mâne, ì â dabraslaǔlû ìh.

10. А вочы Ізраілевыя прытупіліся ад старасьці, ня мог ён бачыць ясна. Язэп падвёў іх да яго, і ён пацалаваў іх і абняў іх.

A vočy Ìzraìlevyâ prytupìlìsâ ad staras′cì, nâ mog ën bačyc′ âsna. Âzèp padvëǔ ìh da âgo, ì ën pacalavaǔ ìh ì abnâǔ ìh.

11. І сказаў Ізраіль Язэпу: не спадзяваўся я ўбачыць твой твар: але вось, Бог паказаў мне і дзяцей тваіх.

Ì skazaǔ Ìzraìl′ Âzèpu: ne spadzâvaǔsâ â ǔbačyc′ tvoj tvar: ale vos′, Bog pakazaǔ mne ì dzâcej tvaìh.

12. І адвёў іх Язэп ад каленяў ягоных і пакланіўся яму тварам да самай зямлі.

Ì advëǔ ìh Âzèp ad kalenâǔ âgonyh ì paklanìǔsâ âmu tvaram da samaj zâmlì.

13. І ўзяў Язэп абодвух, Яфрэма ў правую сваю руку насупраць левай Ізраіля, а Манасію ў левую насупраць правай Ізраіля, і падвёў да яго.

Ì ǔzâǔ Âzèp abodvuh, Âfrèma ǔ pravuû svaû ruku nasuprac′ levaj Ìzraìlâ, a Manasìû ǔ levuû nasuprac′ pravaj Ìzraìlâ, ì padvëǔ da âgo.

14. Але Ізраіль працягнуў правую руку сваю і паклаў на галаву Яфрэму, хоць гэты быў меншы, а левую на галаву Манасіі. З намерам паклаў ён так рукі свае, хоць Манасія быў першынец.

Ale Ìzraìl′ pracâgnuǔ pravuû ruku svaû ì paklaǔ na galavu Âfrèmu, hoc′ gèty byǔ menšy, a levuû na galavu Manasìì. Z nameram paklaǔ ën tak rukì svae, hoc′ Manasìâ byǔ peršynec.

15. І дабраславіў Язэпа і сказаў: Бог, прад Якім хадзілі бацькі мае, Абрагам і Ісаак, Бог, Які пасе мяне з таго часу, як я існую, да сёньня,

Ì dabraslavìǔ Âzèpa ì skazaǔ: Bog, prad Âkìm hadzìlì bac′kì mae, Abragam ì Ìsaak, Bog, Âkì pase mâne z tago času, âk â ìsnuû, da sën′nâ,

16. анёл, які ратуе мяне ад усякага ліха, каб дабраславіць хлопчыкаў гэтых; хай будзе на іх названа імя маё і імя бацькоў маіх, Абрагама і Ісаака, і хай паўстануць яны ў мностве пасярод зямлі.

anël, âkì ratue mâne ad usâkaga lìha, kab dabraslavìc′ hlopčykaǔ gètyh; haj budze na ìh nazvana ìmâ maë ì ìmâ bac′koǔ maìh, Abragama ì Ìsaaka, ì haj paǔstanuc′ âny ǔ mnostve pasârod zâmlì.

17. І ўбачыў Язэп, што бацька ягоны паклаў правую руку сваю на галаву Яфрэму; і скрушліва было яму ад гэтага. І ўзяў ён руку бацькі свайго, каб перакласьці яе з галавы Яфрэма на галаву Манасіі,

Ì ǔbačyǔ Âzèp, što bac′ka âgony paklaǔ pravuû ruku svaû na galavu Âfrèmu; ì skrušlìva bylo âmu ad gètaga. Ì ǔzâǔ ën ruku bac′kì svajgo, kab peraklas′cì âe z galavy Âfrèma na galavu Manasìì,

18. і сказаў Язэп бацьку свайму: ня так, бацька мой, бо гэта - першынец; пакладзі на яго правую руку тваю.

ì skazaǔ Âzèp bac′ku svajmu: nâ tak, bac′ka moj, bo gèta - peršynec; pakladzì na âgo pravuû ruku tvaû.

19. Але бацька яго не згадзіўся і сказаў: ведаю, сыне мой, ведаю; і ад яго пойдзе народ, і ён будзе вялікі; але меншы яго брат будзе большы за яго, і ад семені яго пойдзе шматлікі народ.

Ale bac′ka âgo ne zgadzìǔsâ ì skazaǔ: vedaû, syne moj, vedaû; ì ad âgo pojdze narod, ì ën budze vâlìkì; ale menšy âgo brat budze bol′šy za âgo, ì ad semenì âgo pojdze šmatlìkì narod.

20. І дабраславіў іх у той дзень, кажучы: табою будзе дабраслаўляць Ізраіль, кажучы: Бог няхай створыць табе, як Яфрэму і Манасіі.

Ì dabraslavìǔ ìh u toj dzen′, kažučy: taboû budze dabraslaǔlâc′ Ìzraìl′, kažučy: Bog nâhaj stvoryc′ tabe, âk Âfrèmu ì Manasìì.

21. І паставіў Яфрэма вышэй за Манасію.

Ì pastavìǔ Âfrèma vyšèj za Manasìû.

22. І сказаў Ізраіль Язэпу: вось, я паміраю; і Бог будзе з вамі і верне вас у зямлю бацькоў вашых;

Ì skazaǔ Ìzraìl′ Âzèpu: vos′, â pamìraû; ì Bog budze z vamì ì verne vas u zâmlû bac′koǔ vašyh;

23. я даю табе, звыш братоў тваіх, адну дзялянку, якую я ўзяў з рук Амарэяў мечам сваім і лукам сваім.

â daû tabe, zvyš bratoǔ tvaìh, adnu dzâlânku, âkuû â ǔzâǔ z ruk Amarèâǔ mečam svaìm ì lukam svaìm.

49 Кіраўнік

1. І паклікаў Якаў сыноў сваіх і сказаў: зьбярэцеся, і я абвяшчу вам, што будзе з вамі ў апошнія дні;

Ì paklìkaǔ Âkaǔ synoǔ svaìh ì skazaǔ: z′bârècesâ, ì â abvâšču vam, što budze z vamì ǔ apošnìâ dnì;

2. сыдзецеся і паслухайце, сыны Якава, паслухайце Ізраіля, бацьку вашага.

sydzecesâ ì pasluhajce, syny Âkava, pasluhajce Ìzraìlâ, bac′ku vašaga.

3. Рувім, першынец мой! ты - цьвярдыня мая і пачатак сілы маёй, вяршыня годнасьці і вяршыня магутнасьці;

Ruvìm, peršynec moj! ty - c′vârdynâ maâ ì pačatak sìly maëj, vâršynâ godnas′cì ì vâršynâ magutnas′cì;

4. але ты бушаваў, як вада; ды ня ўтрымаешся; бо ты ўзышоў на ложак бацькі твайго, ты апаганіў пасьцель маю, на якую ўзышоў.

ale ty bušavaǔ, âk vada; dy nâ ǔtrymaešsâ; bo ty ǔzyšoǔ na ložak bac′kì tvajgo, ty apaganìǔ pas′cel′ maû, na âkuû ǔzyšoǔ.

5. Сымон і Левій браты, прылады жорсткасьці мячы іхнія;

Symon ì Levìj braty, prylady žorstkas′cì mâčy ìhnìâ;

6. у раду іхнюю хай ня ўвойдзе душа мая, і ў зборы іхнія хай ня ўлучыцца слава мая; бо яны ў гневе сваім забілі мужа і ў сваволі сваёй перарэзалі жылы цяльцу;

u radu ìhnûû haj nâ ǔvojdze duša maâ, ì ǔ zbory ìhnìâ haj nâ ǔlučycca slava maâ; bo âny ǔ gneve svaìm zabìlì muža ì ǔ svavolì svaëj perarèzalì žyly câl′cu;

7. праклён гневу іхняму, бо ён жорсткі, і лютасьці іхняй, бо шалёная; падзялю іх у Якаве і расьсею іх у Ізраілі.

praklën gnevu ìhnâmu, bo ën žorstkì, ì lûtas′cì ìhnâj, bo šalënaâ; padzâlû ìh u Âkave ì ras′seû ìh u Ìzraìlì.

8. Юда! цябе праславяць браты твае. Рука твая на хрыбце тваіх ворагаў; паклоняцца табе сыны бацькі твайго.

Ûda! câbe praslavâc′ braty tvae. Ruka tvaâ na hrybce tvaìh voragaǔ; paklonâcca tabe syny bac′kì tvajgo.

9. Малады леў Юда, са здабычы, сыне мой, ты вяртаешся. Схіліўся ён, лёг, як леў і як ільвіца: хто падыме яго?

Malady leǔ Ûda, sa zdabyčy, syne moj, ty vârtaešsâ. Shìlìǔsâ ën, lëg, âk leǔ ì âk ìl′vìca: hto padyme âgo?

10. Не адыдзе скіпетр ад Юды і заканадаўца ад сьцёгнаў ягоных, пакуль ня прыйдзе Прымірэнец, і Яму пакорлівасьць народаў.

Ne adydze skìpetr ad Ûdy ì zakanadaǔca ad s′cëgnaǔ âgonyh, pakul′ nâ pryjdze Prymìrènec, ì Âmu pakorlìvas′c′ narodaǔ.

11. Ён прывязвае да вінаграднай лазы асьляня сваё і да лазы лепшага вінаграду сына асьліцы сваёй; мые ў віне вопратку сваю і ў крыві гронак адзеньне сваё;

Ën pryvâzvae da vìnagradnaj lazy as′lânâ svaë ì da lazy lepšaga vìnagradu syna as′lìcy svaëj; mye ǔ vìne vopratku svaû ì ǔ kryvì gronak adzen′ne svaë;

12. бліскучыя вочы ад віна, і белыя зубы ад малака.

blìskučyâ vočy ad vìna, ì belyâ zuby ad malaka.

13. Завулон каля берага марскога будзе жыць і каля прыстані карабельнай, і межы яго да Сідона.

Zavulon kalâ beraga marskoga budze žyc′ ì kalâ prystanì karabel′naj, ì mežy âgo da Sìdona.

14. Ты, Ісахар, як дужы ўючны асёл, на якога цяжар пакладзены.

Ty, Ìsahar, âk dužy ǔûčny asël, na âkoga câžar pakladzeny.

15. І ўбачыш ты, што спакой табе добры і зямля корміць: схіліш сьпіну сваю пад цяжарам і будзеш насіць, каб жыць бяз клопату, - такая плата твая.

Ì ǔbačyš ty, što spakoj tabe dobry ì zâmlâ kormìc′: shìlìš s′pìnu svaû pad câžaram ì budzeš nasìc′, kab žyc′ bâz klopatu, - takaâ plata tvaâ.

16. Дан будзе судзіць народ свой, як адно з каленаў Ізраіля;

Dan budze sudzìc′ narod svoj, âk adno z kalenaǔ Ìzraìlâ;

17. Дан будзе зьмеем на дарозе, асьпідам на шляху, што раніць ногу каню, так што верхавец яго ўпадзе ніцма.

Dan budze z′meem na daroze, as′pìdam na šlâhu, što ranìc′ nogu kanû, tak što verhavec âgo ǔpadze nìcma.

18. На дапамогу тваю спадзяюся, Госпадзе!

Na dapamogu tvaû spadzâûsâ, Gospadze!

19. Гад, - натоўп будзе цясьніць яго, але ён адцісьне яго па пятах.

Gad, - natoǔp budze câs′nìc′ âgo, ale ën adcìs′ne âgo pa pâtah.

20. Асіру - занадта тлусты хлеб ягоны, і ён будзе дастаўляць царскія прысмакі.

Asìru - zanadta tlusty hleb âgony, ì ën budze dastaǔlâc′ carskìâ prysmakì.

21. Напталім - вольная касуля, гаварыцьмеш прыгожыя словы.

Naptalìm - vol′naâ kasulâ, gavaryc′meš prygožyâ slovy.

22. Язэп - парастак пладаноснага дрэва, парастак пладаноснага дрэва над крыніцай; гольле яго раскінулася над сьцяною.

Âzèp - parastak pladanosnaga drèva, parastak pladanosnaga drèva nad krynìcaj; gol′le âgo raskìnulasâ nad s′cânoû.

23. Немарасьцілі яго, і стралялі ў яго і варагавалі супроць яго лучнікі;

Nemaras′cìlì âgo, ì stralâlì ǔ âgo ì varagavalì suproc′ âgo lučnìkì;

24. але цьвёрды застаўся лук ягоны, і моцныя мышцы рук ягоных, ад рук магутнага Бога Якаўлевага. Адтуль Пастыр і цьвярдыня Ізраілевая,

ale c′vërdy zastaǔsâ luk âgony, ì mocnyâ myšcy ruk âgonyh, ad ruk magutnaga Boga Âkaǔlevaga. Adtul′ Pastyr ì c′vârdynâ Ìzraìlevaâ,

25. ад Бога бацькі твайго, Які хай дапаможа табе, і ад Усемагутнага, Які і хай дабраславіць цябе дабраславеньнямі нябеснымі згары, дабраславеньнямі бездані, якая ляжыць унізе, дабраславеньнямі саскоў і ўлоньня,

ad Boga bac′kì tvajgo, Âkì haj dapamoža tabe, ì ad Usemagutnaga, Âkì ì haj dabraslavìc′ câbe dabraslaven′nâmì nâbesnymì zgary, dabraslaven′nâmì bezdanì, âkaâ lâžyc′ unìze, dabraslaven′nâmì saskoǔ ì ǔlon′nâ,

26. дабраславеньнямі бацькі твайго, якія перавышаюць дабраславеньні гор старадаўніх і даброты пагоркаў вечных; хай будуць яны на галаве ў Язэпа і на цемені выбранага спаміж братоў сваіх.

dabraslaven′nâmì bac′kì tvajgo, âkìâ peravyšaûc′ dabraslaven′nì gor staradaǔnìh ì dabroty pagorkaǔ večnyh; haj buduc′ âny na galave ǔ Âzèpa ì na cemenì vybranaga spamìž bratoǔ svaìh.

27. Веньямін драпежны воўк, раніцай будзе есьці лавітву і ўвечары будзе дзяліць здабычу.

Ven′âmìn drapežny voǔk, ranìcaj budze es′cì lavìtvu ì ǔvečary budze dzâlìc′ zdabyču.

28. Вось усе дванаццаць каленаў Ізраілевых; і вось, што сказаў ім бацька іхні; і дабраславіў іх, і даў ім дабраславеньне, кожнаму сваё.

Vos′ use dvanaccac′ kalenaǔ Ìzraìlevyh; ì vos′, što skazaǔ ìm bac′ka ìhnì; ì dabraslavìǔ ìh, ì daǔ ìm dabraslaven′ne, kožnamu svaë.

29. І наказаў ён ім і сказаў ім: я прыкладаюся да народу майго; пахавайце мяне з бацькамі маімі ў пячоры, якая на полі Эфрона Хэтэяніна,

Ì nakazaǔ ën ìm ì skazaǔ ìm: â prykladaûsâ da narodu majgo; pahavajce mâne z bac′kamì maìmì ǔ pâčory, âkaâ na polì Èfrona Hètèânìna,

30. у пячоры, якая на полі Махпэла, што перад Мамрэ, у зямлі Ханаанскай, якую купіў Абрагам з полем у Эфрона Хэтэяніна ва ўласнасьць для пахаваньня;

u pâčory, âkaâ na polì Mahpèla, što perad Mamrè, u zâmlì Hanaanskaj, âkuû kupìǔ Abragam z polem u Èfrona Hètèânìna va ǔlasnas′c′ dlâ pahavan′nâ;

31. Там пахавалі Абрагама і Сарру, жонку ягоную; там пахавалі Ісаака і Рэбэку, жонку ягоную; і там пахаваў я Лію;

Tam pahavalì Abragama ì Sarru, žonku âgonuû; tam pahavalì Ìsaaka ì Rèbèku, žonku âgonuû; ì tam pahavaǔ â Lìû;

32. гэта поле і пячора, якая на ім, куплена ў сыноў Хэтэевых.

gèta pole ì pâčora, âkaâ na ìm, kuplena ǔ synoǔ Hètèevyh.

33. І скончыў Якаў наказы сынам сваім, і згарнуў ногі свае ў ложак, і сканаў, і прылучаны быў да народу свайго.

Ì skončyǔ Âkaǔ nakazy synam svaìm, ì zgarnuǔ nogì svae ǔ ložak, ì skanaǔ, ì prylučany byǔ da narodu svajgo.

50 Кіраўнік

1. Язэп прыпаў да аблічча бацькі свайго, і цалаваў яго.

Âzèp prypaǔ da ablìčča bac′kì svajgo, ì calavaǔ âgo.

2. І загадаў Язэп слугам сваім - урачам, бальзамаваць бацьку яго; і ўрачы набальзамавалі Ізраіля.

Ì zagadaǔ Âzèp slugam svaìm - uračam, bal′zamavac′ bac′ku âgo; ì ǔračy nabal′zamavalì Ìzraìlâ.

3. І споўнілася яму сорак дзён, бо столькі дзён патрабуецца на бальзамаваньне, і аплаквалі яго Егіпцяне семдзесят дзён.

Ì spoǔnìlasâ âmu sorak dzën, bo stol′kì dzën patrabuecca na bal′zamavan′ne, ì aplakvalì âgo Egìpcâne semdzesât dzën.

4. А калі мінуліся дні плачу па ім, Язэп сказаў прыдворным фараона, кажучы: калі я здабыў упадабаньне ў вачах вашых, дык скажэце фараону так:

A kalì mìnulìsâ dnì plaču pa ìm, Âzèp skazaǔ prydvornym faraona, kažučy: kalì â zdabyǔ upadaban′ne ǔ vačah vašyh, dyk skažèce faraonu tak:

5. бацька мой загадаў мне, сказаўшы: вось, я паміраю; у магіле маёй, якую я выкапаў сабе ў зямлі Ханаанскай, там пахавай мяне. І цяпер я хацеў бы пайсьці і пахаваць бацьку майго і вярнуцца.

bac′ka moj zagadaǔ mne, skazaǔšy: vos′, â pamìraû; u magìle maëj, âkuû â vykapaǔ sabe ǔ zâmlì Hanaanskaj, tam pahavaj mâne. Ì câper â haceǔ by pajs′cì ì pahavac′ bac′ku majgo ì vârnucca.

6. І сказаў фараон: ідзі і пахавай бацьку твайго, як ён загадаў табе.

Ì skazaǔ faraon: ìdzì ì pahavaj bac′ku tvajgo, âk ën zagadaǔ tabe.

7. І пайшоў Язэп хаваць бацьку свайго. І пайшлі зь ім усе слугі фараона, старэйшыны дома ягонага і ўсе старэйшыны зямлі Егіпецкай,

Ì pajšoǔ Âzèp havac′ bac′ku svajgo. Ì pajšlì z′ ìm use slugì faraona, starèjšyny doma âgonaga ì ǔse starèjšyny zâmlì Egìpeckaj,

8. і ўвесь дом Язэпа, і браты яго, і дом бацькі ягонага. Толькі дзяцей сваіх і дробнае і буйное быдла сваё пакінулі ў зямлі Гесэм.

ì ǔves′ dom Âzèpa, ì braty âgo, ì dom bac′kì âgonaga. Tol′kì dzâcej svaìh ì drobnae ì bujnoe bydla svaë pakìnulì ǔ zâmlì Gesèm.

9. Зь ім выправіліся таксама калясьніцы і вершнікі, так што гурт быў вельмі вялікі.

Z′ ìm vypravìlìsâ taksama kalâs′nìcy ì veršnìkì, tak što gurt byǔ vel′mì vâlìkì.

10. І дайшлі яны да Гарэн-гаатада каля Ярдана і плакалі там плачам вялікім і вельмі моцным; і ўчыніў Язэп жалобу па бацьку сваім сем дзён.

Ì dajšlì âny da Garèn-gaatada kalâ Ârdana ì plakalì tam plačam vâlìkìm ì vel′mì mocnym; ì ǔčynìǔ Âzèp žalobu pa bac′ku svaìm sem dzën.

11. І бачылі жыхары зямлі той, Хананэі, плач у Гарэн-гаатадзе, і сказалі: вялікі плач гэты ў Егіпцян! Таму дадзена імя мясьціне той: плач Егіпцян, што каля Ярдана.

Ì bačylì žyhary zâmlì toj, Hananèì, plač u Garèn-gaatadze, ì skazalì: vâlìkì plač gèty ǔ Egìpcân! Tamu dadzena ìmâ mâs′cìne toj: plač Egìpcân, što kalâ Ârdana.

12. І зрабілі сыны Якава зь ім, як ён наказаў ім;

Ì zrabìlì syny Âkava z′ ìm, âk ën nakazaǔ ìm;

13. і занесьлі яго сыны ў зямлю Ханаанскую і пахавалі яго ў пячоры на полі Махпэла, якую купіў Абрагам з полем ва ўласнасьць на пахаваньне Эфрона Хэтэяніна, каля Мамрэ.

ì zanes′lì âgo syny ǔ zâmlû Hanaanskuû ì pahavalì âgo ǔ pâčory na polì Mahpèla, âkuû kupìǔ Abragam z polem va ǔlasnas′c′ na pahavan′ne Èfrona Hètèânìna, kalâ Mamrè.

14. І вярнуўся Язэп у Егіпет, сам і браты ягоныя, і ўсе, хто хадзіў зь ім хаваць бацьку ягонага, пасьля пахаваньня ім бацькі свайго.

Ì vârnuǔsâ Âzèp u Egìpet, sam ì braty âgonyâ, ì ǔse, hto hadzìǔ z′ ìm havac′ bac′ku âgonaga, pas′lâ pahavan′nâ ìm bac′kì svajgo.

15. І ўбачылі браты Язэпавыя, што памёр бацька іхні, і сказалі: што, калі Язэп зьненавідзіць нас і захоча адпомсьціць нам за ўсё ліха, якое мы яму зрабілі?

Ì ǔbačylì braty Âzèpavyâ, što pamër bac′ka ìhnì, ì skazalì: što, kalì Âzèp z′nenavìdzìc′ nas ì zahoča adpoms′cìc′ nam za ǔsë lìha, âkoe my âmu zrabìlì?

16. І паслалі яны сказаць Язэпу: бацька твой перад сьмерцю сваёю наказваў, кажучы:

Ì paslalì âny skazac′ Âzèpu: bac′ka tvoj perad s′mercû svaëû nakazvaǔ, kažučy:

17. так скажэце Язэпу: даруй братам тваім віну і грэх іхні, бо яны зрабілі табе благое. І сёньня даруй правіны рабоў Бога бацькі твайго. Язэп плакаў, калі яму казалі гэта.

tak skažèce Âzèpu: daruj bratam tvaìm vìnu ì grèh ìhnì, bo âny zrabìlì tabe blagoe. Ì sën′nâ daruj pravìny raboǔ Boga bac′kì tvajgo. Âzèp plakaǔ, kalì âmu kazalì gèta.

18. Прыйшлі і самыя браты ягоныя, і ўпалі перад абліччам ягоным, і сказалі: вось, мы рабы табе.

Pryjšlì ì samyâ braty âgonyâ, ì ǔpalì perad ablìččam âgonym, ì skazalì: vos′, my raby tabe.

19. І сказаў Язэп: ня бойцеся, бо я баюся Бога;

Ì skazaǔ Âzèp: nâ bojcesâ, bo â baûsâ Boga;

20. вось, вы намышлялі супроць мяне благое; але Бог абярнуў гэта на дабро, каб зрабіць тое, што цяпер ёсьць: захаваць жыцьцё вялікай колькасьці людзей;

vos′, vy namyšlâlì suproc′ mâne blagoe; ale Bog abârnuǔ gèta na dabro, kab zrabìc′ toe, što câper ës′c′: zahavac′ žyc′cë vâlìkaj kol′kas′cì lûdzej;

21. дык вось, ня бойцеся: я буду карміць вас і дзяцей вашых. І супакоіў іх і гаварыў у сэрцы ім.

dyk vos′, nâ bojcesâ: â budu karmìc′ vas ì dzâcej vašyh. Ì supakoìǔ ìh ì gavaryǔ u sèrcy ìm.

22. І жыў Язэп у Егіпце сам і дом бацькі ягонага; а жыў Язэп усяго сто дзесяць гадоў.

Ì žyǔ Âzèp u Egìpce sam ì dom bac′kì âgonaga; a žyǔ Âzèp usâgo sto dzesâc′ gadoǔ.

23. І бачыў Язэп дзяцей у Яфрэма да трэцяга роду, таксама і сыны Махіра, сына Манасіінага, радзіліся на калені Язэпу.

Ì bačyǔ Âzèp dzâcej u Âfrèma da trècâga rodu, taksama ì syny Mahìra, syna Manasììnaga, radzìlìsâ na kalenì Âzèpu.

24. І сказаў Язэп братам сваім: я паміраю; але Бог наведае вас і выведзе вас зь зямлі гэтай у зямлю, пра якую прысягаўся Абрагаму, Ісааку і Якаву.

Ì skazaǔ Âzèp bratam svaìm: â pamìraû; ale Bog navedae vas ì vyvedze vas z′ zâmlì gètaj u zâmlû, pra âkuû prysâgaǔsâ Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu.

25. І запрысягнуў Язэп сыноў Ізраілевых, кажучы: Бог наведае вас, і вынесяце косьці мае адгэтуль.

Ì zaprysâgnuǔ Âzèp synoǔ Ìzraìlevyh, kažučy: Bog navedae vas, ì vynesâce kos′cì mae adgètul′.

26. І памёр Язэп у сто дзесяць гадоў. І набальзамавалі яго і паклалі ў каўчэг у Егіпце.

Ì pamër Âzèp u sto dzesâc′ gadoǔ. Ì nabal′zamavalì âgo ì paklalì ǔ kaǔčèg u Egìpce.

ВЫХАД VYHAD

1 Кіраўнік

1. Вось імёны сыноў Ізраілевых, якія ўвайшлі ў Егіпет зь Якавам, увайшлі кожны з домам сваім:

Vos′ ìmëny synoǔ Ìzraìlevyh, âkìâ ǔvajšlì ǔ Egìpet z′ Âkavam, uvajšlì kožny z domam svaìm:

2. Рувім, Сымон, Лявій і Юда,

Ruvìm, Symon, Lâvìj ì Ûda,

3. Ісахар, Завулон і Веньямін,

Ìsahar, Zavulon ì Ven′âmìn,

4. Дан і Нэфталім, Гад і Асір.

Dan ì Nèftalìm, Gad ì Asìr.

5. А ўсіх душаў, што выйшлі са сьцёгнаў Якава, было семдзесят (пяць), а Язэп быў ужо ў Егіпце.

A ǔsìh dušaǔ, što vyjšlì sa s′cëgnaǔ Âkava, bylo semdzesât (pâc′), a Âzèp byǔ užo ǔ Egìpce.

6. І памёр Язэп і ўсе браты ягоныя і ўвесь род іхні;

Ì pamër Âzèp ì ǔse braty âgonyâ ì ǔves′ rod ìhnì;

7. а сыны Ізраілевыя плодзіліся вельмі, і размножыліся, і зрабіліся яны дужа моцныя, і напоўнілася тая зямля імі.

a syny Ìzraìlevyâ plodzìlìsâ vel′mì, ì razmnožylìsâ, ì zrabìlìsâ âny duža mocnyâ, ì napoǔnìlasâ taâ zâmlâ ìmì.

8. І паўстаў у Егіпце новы цар, які ня ведаў Язэпа,

Ì paǔstaǔ u Egìpce novy car, âkì nâ vedaǔ Âzèpa,

9. і сказаў народу свайму: вось, народ сыноў Ізраілевых шматлікі і дужэйшы за нас;

ì skazaǔ narodu svajmu: vos′, narod synoǔ Ìzraìlevyh šmatlìkì ì dužèjšy za nas;

10. перахітрым жа яго, каб ён ня множыўся; інакш, калі здарыцца вайна, злучыцца ён з нашымі няпрыяцелямі, і ўзброіцца супроць нас, і выйдзе зь зямлі.

perahìtrym ža âgo, kab ën nâ množyǔsâ; ìnakš, kalì zdarycca vajna, zlučycca ën z našymì nâpryâcelâmì, ì ǔzbroìcca suproc′ nas, ì vyjdze z′ zâmlì.

11. І паставіў над ім упраўцаў працы. І ён пабудаваў фараону Пітом і Раамсэс, гарады пад склады.

Ì pastavìǔ nad ìm upraǔcaǔ pracy. Ì ën pabudavaǔ faraonu Pìtom ì Raamsès, garady pad sklady.

12. Але чым болей тамілі яго, тым болей ён множыўся і тым болей пашыраўся, так што пабойваліся сыноў Ізраілевых.

Ale čym bolej tamìlì âgo, tym bolej ën množyǔsâ ì tym bolej pašyraǔsâ, tak što pabojvalìsâ synoǔ Ìzraìlevyh.

13. І таму Егіпцяне жорстка прымушалі сыноў Ізраілевых да працы,

Ì tamu Egìpcâne žorstka prymušalì synoǔ Ìzraìlevyh da pracy,

14. і рабілі жыцьцё іхняе горкім ад цяжкай працы над глінаю і цэглаю і ад усякай працы польнай, ад усякай працы, да якое прымушалі іх жорстка.

ì rabìlì žyc′cë ìhnâe gorkìm ad câžkaj pracy nad glìnaû ì cèglaû ì ad usâkaj pracy pol′naj, ad usâkaj pracy, da âkoe prymušalì ìh žorstka.

15. Цар Егіпецкі загадаў бабкам-павітухам Габрэек, імя адной зь якіх Шыфра, а другое Фуа,

Car Egìpeckì zagadaǔ babkam-pavìtuham Gabrèek, ìmâ adnoj z′ âkìh Šyfra, a drugoe Fua,

16. і сказаў: калі вы будзеце спавіваць у Габрэек, дык назірайце пры родах: калі будзе сын, дык аддавайце яго сьмерці, а калі дачка, дык няхай жыве.

ì skazaǔ: kalì vy budzece spavìvac′ u Gabrèek, dyk nazìrajce pry rodah: kalì budze syn, dyk addavajce âgo s′mercì, a kalì dačka, dyk nâhaj žyve.

17. Але бабкі-павітухі баяліся Бога і не рабілі так, як казаў ім цар Егіпецкі, і пакідалі дзяцей жывых.

Ale babkì-pavìtuhì baâlìsâ Boga ì ne rabìlì tak, âk kazaǔ ìm car Egìpeckì, ì pakìdalì dzâcej žyvyh.

18. Цар Егіпецкі паклікаў бабак-павітухаў і сказаў ім: навошта вы робіце такую справу, што пакідаеце дзяцей жывых?

Car Egìpeckì paklìkaǔ babak-pavìtuhaǔ ì skazaǔ ìm: navošta vy robìce takuû spravu, što pakìdaece dzâcej žyvyh?

19. Бабкі-павітухі сказалі фараону: Габрэйскія жанчыны не такія, як Егіпецкія: яны здаровыя, бо перш чым прыйдзе да іх бабка-павітуха, яны ўжо родзяць.

Babkì-pavìtuhì skazalì faraonu: Gabrèjskìâ žančyny ne takìâ, âk Egìpeckìâ: âny zdarovyâ, bo perš čym pryjdze da ìh babka-pavìtuha, âny ǔžo rodzâc′.

20. За гэта Бог рабіў дабро бабкам-павітухам, а народ множыўся і вельмі памацняўся.

Za gèta Bog rabìǔ dabro babkam-pavìtuham, a narod množyǔsâ ì vel′mì pamacnâǔsâ.

21. І як што бабкі-павітухі баяліся Бога, дык ён уладжваў дамы іхнія.

Ì âk što babkì-pavìtuhì baâlìsâ Boga, dyk ën uladžvaǔ damy ìhnìâ.

22. Тады фараон усяму народу свайму загадаў, кажучы: кожнага народжанага сына кідайце ў раку, а кожную дачку пакідайце жывою.

Tady faraon usâmu narodu svajmu zagadaǔ, kažučy: kožnaga narodžanaga syna kìdajce ǔ raku, a kožnuû dačku pakìdajce žyvoû.

2 Кіраўнік

1. Нехта з роду Лявіінага пайшоў і ўзяў сабе за жонку з таго ж самага роду.

Nehta z rodu Lâvììnaga pajšoǔ ì ǔzâǔ sabe za žonku z tago ž samaga rodu.

2. Жонка зачала і нарадзіла сына, і бачачы, што ён вельмі прыгожы, хавала яго тры месяцы;

Žonka začala ì naradzìla syna, ì bačačy, što ën vel′mì prygožy, havala âgo try mesâcy;

3. але ня могучы даўжэй хаваць яго, узяла трысьняговы кош і засмаліла яго асфальтам і смалою і, паклаўшы ў яго немаўля, паставіла ў трысьнягу на беразе ракі,

ale nâ mogučy daǔžèj havac′ âgo, uzâla trys′nâgovy koš ì zasmalìla âgo asfal′tam ì smaloû ì, paklaǔšy ǔ âgo nemaǔlâ, pastavìla ǔ trys′nâgu na beraze rakì,

4. а сястра яго пачала здалёк назіраць, што зь ім будзе.

a sâstra âgo pačala zdalëk nazìrac′, što z′ ìm budze.

5. І выйшла дачка фараонава на раку мыцца, а прыслужніцы яе хадзілі па беразе ракі. Яна ўбачыла кош сярод трысьнягу і паслала рабыню сваю ўзяць яго.

Ì vyjšla dačka faraonava na raku mycca, a pryslužnìcy âe hadzìlì pa beraze rakì. Âna ǔbačyla koš sârod trys′nâgu ì paslala rabynû svaû ǔzâc′ âgo.

6. Адкрыла і ўбачыла немаўля; і вось, дзіця плача; і ўмілажалілася зь яго і сказала: гэта з Габрэйскіх дзяцей.

Adkryla ì ǔbačyla nemaǔlâ; ì vos′, dzìcâ plača; ì ǔmìlažalìlasâ z′ âgo ì skazala: gèta z Gabrèjskìh dzâcej.

7. І сказала сястра яго дачцэ фараонавай: ці не схадзіць мне і ці не паклікаць да цябе карміцельку з Габрэек, каб яна мамчыла табе немаўля?

Ì skazala sâstra âgo dačcè faraonavaj: cì ne shadzìc′ mne ì cì ne paklìkac′ da câbe karmìcel′ku z Gabrèek, kab âna mamčyla tabe nemaǔlâ?

8. Дачка фараонава сказала ёй: схадзі. Дзяўчына пайшла і паклікала маці немаўляці.

Dačka faraonava skazala ëj: shadzì. Dzâǔčyna pajšla ì paklìkala macì nemaǔlâcì.

9. Дачка фараонава сказала ёй: вазьмі гэтае немаўля і мамчы яго мне; я заплачу табе. Жанчына ўзяла немаўля і мамчыла яго.

Dačka faraonava skazala ëj: vaz′mì gètae nemaǔlâ ì mamčy âgo mne; â zaplaču tabe. Žančyna ǔzâla nemaǔlâ ì mamčyla âgo.

10. І вырасла немаўля, і яна прывяла яго да дачкі фараонавай, і ён быў у яе за сына, і дала яму імя: Майсей, бо, казала яна, я з вады дастала яго.

Ì vyrasla nemaǔlâ, ì âna pryvâla âgo da dačkì faraonavaj, ì ën byǔ u âe za syna, ì dala âmu ìmâ: Majsej, bo, kazala âna, â z vady dastala âgo.

11. Праз доўгі час, калі Майсей вырас, сталася, што ён выйшаў да братоў сваіх і ўбачыў цяжкую працу іхнюю; і ўбачыў, што Егіпцянін бэе аднаго Габрэя з братоў ягоных.

Praz doǔgì čas, kalì Majsej vyras, stalasâ, što ën vyjšaǔ da bratoǔ svaìh ì ǔbačyǔ câžkuû pracu ìhnûû; ì ǔbačyǔ, što Egìpcânìn bèe adnago Gabrèâ z bratoǔ âgonyh.

12. Паглядзеўшы туды і сюды і бачачы, што няма нікога, ён забіў Егіпцяніна і схаваў яго ў пяску.

Paglâdzeǔšy tudy ì sûdy ì bačačy, što nâma nìkoga, ën zabìǔ Egìpcânìna ì shavaǔ âgo ǔ pâsku.

13. І выйшаў ён на другі дзень, і вось, два Габрэі сварацца; і сказаў ён крыўдзіцелю: навошта ты бэеш блізкага твайго?

Ì vyjšaǔ ën na drugì dzen′, ì vos′, dva Gabrèì svaracca; ì skazaǔ ën kryǔdzìcelû: navošta ty bèeš blìzkaga tvajgo?

14. А той сказаў: хто паставіў цябе начальнікам і судзьдзёю над намі? ці ня думаеш ты забіць і мяне, як забіў Егіпцяніна? Майсей спалохаўся і сказаў: правільна, даведаліся пра гэтую справу.

A toj skazaǔ: hto pastavìǔ câbe načal′nìkam ì sudz′dzëû nad namì? cì nâ dumaeš ty zabìc′ ì mâne, âk zabìǔ Egìpcânìna? Majsej spalohaǔsâ ì skazaǔ: pravìl′na, davedalìsâ pra gètuû spravu.

15. І пачуў фараон пра гэтую справу і хацеў забіць Майсея; але Майсей уцёк ад фараона і жы ў зямлі Мадыямскай і сеў каля калодзежа.

Ì pačuǔ faraon pra gètuû spravu ì haceǔ zabìc′ Majseâ; ale Majsej ucëk ad faraona ì žy ǔ zâmlì Madyâmskaj ì seǔ kalâ kalodzeža.

16. У сьвятара Мадыямскага сем дочак. Яны прыйшлі, начэрпалі вады і напоўнілі карыты, каб напаіць авечак бацькі свайго.

U s′vâtara Madyâmskaga sem dočak. Âny pryjšlì, načèrpalì vady ì napoǔnìlì karyty, kab napaìc′ avečak bac′kì svajgo.

17. І прыйшлі пастухі і адагналі іх. Тады ўстаў Майсей і абараніў іх, і напаіў авечак іхніх.

Ì pryjšlì pastuhì ì adagnalì ìh. Tady ǔstaǔ Majsej ì abaranìǔ ìh, ì napaìǔ avečak ìhnìh.

18. І прыйшлі яны да Рагуіла, бацькі свайго, і ён сказаў: што вы так хутка прыйшлі сёньня?

Ì pryjšlì âny da Raguìla, bac′kì svajgo, ì ën skazaǔ: što vy tak hutka pryjšlì sën′nâ?

19. Яны сказалі: нейкі Егіпцянін абараніў нас ад пастухоў, і нават начэрпаў нам вады і напаіў авечак.

Âny skazalì: nejkì Egìpcânìn abaranìǔ nas ad pastuhoǔ, ì navat načèrpaǔ nam vady ì napaìǔ avečak.

20. Ён сказаў дочкам сваім: дзе ж ён? навошта вы яго пакінулі? клікніце яго, і хай ён есьць хлеб.

Ën skazaǔ dočkam svaìm: dze ž ën? navošta vy âgo pakìnulì? klìknìce âgo, ì haj ën es′c′ hleb.

21. Майсею спадабалася жыць у гэтага чалавека; і той выдаў за Майсея дачку сваю Сэпфору.

Majseû spadabalasâ žyc′ u gètaga čalaveka; ì toj vydaǔ za Majseâ dačku svaû Sèpforu.

22. Яна нарадзіла сына, і даў яму імя: Гірсам, бо, казаў ён, я зрабіўся прыхаднем у чужой зямлі.

Âna naradzìla syna, ì daǔ âmu ìmâ: Gìrsam, bo, kazaǔ ën, â zrabìǔsâ pryhadnem u čužoj zâmlì.

23. Праз доўгі час, памёр цар Егіпецкі. І стагналі сыны Ізраілевыя ад працы і енчылі, і енк іхні ад працы ўзышоў да Бога.

Praz doǔgì čas, pamër car Egìpeckì. Ì stagnalì syny Ìzraìlevyâ ad pracy ì enčylì, ì enk ìhnì ad pracy ǔzyšoǔ da Boga.

24. І пачуў Бог стогн іхні, і ўспомніў Бог заруку Сваю з Абрагамам, Ісаакам і Якавам.

Ì pačuǔ Bog stogn ìhnì, ì ǔspomnìǔ Bog zaruku Svaû z Abragamam, Ìsaakam ì Âkavam.

25. І ўбачыў Бог сыноў Ізраілевых, і дагледзеў іх Бог.

Ì ǔbačyǔ Bog synoǔ Ìzraìlevyh, ì dagledzeǔ ìh Bog.

3 Кіраўнік

1. Майсей пасьвіў авечкі ў Ётора, цесьця свайго, сьвятара Мадыямскага. Аднаго разу правёў ён статак далёка ў пустыню і прыйшоў да гары Божай, Харыва.

Majsej pas′vìǔ avečkì ǔ Ëtora, ces′câ svajgo, s′vâtara Madyâmskaga. Adnago razu pravëǔ ën statak dalëka ǔ pustynû ì pryjšoǔ da gary Božaj, Haryva.

2. І зьявіўся яму анёл Гасподні ў полымі агню зь сярэдзіны цярновага куста. І ўбачыў ён, што цярновы куст гарыць агнём, але куст не згарае.

Ì z′âvìǔsâ âmu anël Gaspodnì ǔ polymì agnû z′ sârèdzìny cârnovaga kusta. Ì ǔbačyǔ ën, što cârnovy kust garyc′ agnëm, ale kust ne zgarae.

3. Майсей сказаў: пайду і падзіўлюся на гэтую вялікую зьяву, чаму куст не згарае.

Majsej skazaǔ: pajdu ì padzìǔlûsâ na gètuû vâlìkuû z′âvu, čamu kust ne zgarae.

4. Гасподзь убачыў, што ён ідзе глядзець, і паклікаў яго Бог зь сярэдзіны куста, і сказаў: Майсею! Майсею! Ён сказаў: вось я!

Gaspodz′ ubačyǔ, što ën ìdze glâdzec′, ì paklìkaǔ âgo Bog z′ sârèdzìny kusta, ì skazaǔ: Majseû! Majseû! Ën skazaǔ: vos′ â!

5. І сказаў Бог: не падыходзь сюды: здымі абутак твой з ног тваіх, бо месца, на якім ты стаіш, ёсьць зямля сьвятая.

Ì skazaǔ Bog: ne padyhodz′ sûdy: zdymì abutak tvoj z nog tvaìh, bo mesca, na âkìm ty staìš, ës′c′ zâmlâ s′vâtaâ.

6. І сказаў: Я Бог бацькі твайго, Бог Абрагама, Бог Ісаака і Бог Якава. Майсей засланіў твар свой, бо баяўся глянуць на Бога.

Ì skazaǔ: Â Bog bac′kì tvajgo, Bog Abragama, Bog Ìsaaka ì Bog Âkava. Majsej zaslanìǔ tvar svoj, bo baâǔsâ glânuc′ na Boga.

7. І сказаў Гасподзь: Я ўбачыў пакуты народа Майго ў Егіпце і пачуў енк яго ад прыстаўнікаў ягоных; Я ведаю смуткі яго

Ì skazaǔ Gaspodz′: Â ǔbačyǔ pakuty naroda Majgo ǔ Egìpce ì pačuǔ enk âgo ad prystaǔnìkaǔ âgonyh; Â vedaû smutkì âgo

8. і іду выратаваць яго ад рукі Егіпцянаў і вывесьці яго зь зямлі гэтай у зямлю добрую і прасторную, дзе цячэ малако і мёд, у зямлю Хананэяў, Хэтэяў, Амарэяў, Фэрэзэяў, Гэвэяў і Евусэяў.

ì ìdu vyratavac′ âgo ad rukì Egìpcânaǔ ì vyves′cì âgo z′ zâmlì gètaj u zâmlû dobruû ì prastornuû, dze câčè malako ì mëd, u zâmlû Hananèâǔ, Hètèâǔ, Amarèâǔ, Fèrèzèâǔ, Gèvèâǔ ì Evusèâǔ.

9. І вось, ужо енк сыноў Ізраілевых дайшоў да Мяне, і Я бачу прыгнёт, якім прыгнятаюць іх Егіпцяне.

Ì vos′, užo enk synoǔ Ìzraìlevyh dajšoǔ da Mâne, ì Â baču prygnët, âkìm prygnâtaûc′ ìh Egìpcâne.

10. Дык вось ідзі: Я пашлю цябе да фараона; і выведзі зь Егіпта народ Мой, сыноў Ізраілевых.

Dyk vos′ ìdzì: Â pašlû câbe da faraona; ì vyvedzì z′ Egìpta narod Moj, synoǔ Ìzraìlevyh.

11. Майсей сказаў Богу: хто я, каб мне ісьці да фараона і вывесьці зь Егіпта сыноў Ізраілевых?

Majsej skazaǔ Bogu: hto â, kab mne ìs′cì da faraona ì vyves′cì z′ Egìpta synoǔ Ìzraìlevyh?

12. І сказаў: Я буду з табою, і вось табе азнака, што Я паслаў цябе: калі ты выведзеш народ зь Егіпта, вы ўчыніце служэньне Богу на гэтай гары.

Ì skazaǔ: Â budu z taboû, ì vos′ tabe aznaka, što Â paslaǔ câbe: kalì ty vyvedzeš narod z′ Egìpta, vy ǔčynìce služèn′ne Bogu na gètaj gary.

13. І сказаў Майсей Богу: вось, я прыйду да сыноў Ізраілевых і скажу ім: Бог бацькоў вашых паслаў мяне да вас. А яны скажуць мне: як Яго імя? Што я скажу ім?

Ì skazaǔ Majsej Bogu: vos′, â pryjdu da synoǔ Ìzraìlevyh ì skažu ìm: Bog bac′koǔ vašyh paslaǔ mâne da vas. A âny skažuc′ mne: âk Âgo ìmâ? Što â skažu ìm?

14. Бог сказаў Майсею: Я - Сутны. І сказаў: так скажы сынам Ізраілевым: Сутны паслаў мяне да вас.

Bog skazaǔ Majseû: Â - Sutny. Ì skazaǔ: tak skažy synam Ìzraìlevym: Sutny paslaǔ mâne da vas.

15. І сказаў яшчэ Бог Майсею: так скажы сынам Ізраілевым: Гасподзь Бог бацькоў вашых, Бог Абрагама, Бог Ісаака і Бог Якава паслаў мяне да вас. Вось імя Маё навекі, і памятаньне пра Мяне з роду ў род.

Ì skazaǔ âščè Bog Majseû: tak skažy synam Ìzraìlevym: Gaspodz′ Bog bac′koǔ vašyh, Bog Abragama, Bog Ìsaaka ì Bog Âkava paslaǔ mâne da vas. Vos′ ìmâ Maë navekì, ì pamâtan′ne pra Mâne z rodu ǔ rod.

16. Ідзі, зьбяры старэйшынаў Ізраілевых і скажы ім: Гасподзь, Бог бацькоў вашых, зьявіўся мне, Бог Абрагама, Ісаака і Якава, і сказаў: Я наведаў вас і ўбачыў, што робіцца з вамі ў Егіпце.

Ìdzì, z′bâry starèjšynaǔ Ìzraìlevyh ì skažy ìm: Gaspodz′, Bog bac′koǔ vašyh, z′âvìǔsâ mne, Bog Abragama, Ìsaaka ì Âkava, ì skazaǔ: Â navedaǔ vas ì ǔbačyǔ, što robìcca z vamì ǔ Egìpce.

17. І сказаў: Я выведу вас ад прыгнёту Егіпецкага ў зямлю Хананэяў, Хэтэяў, Амарэяў, Фэрэзэяў, Гэвэяў і Евусэяў, у зямлю, дзе цячэ малако і мёд.

Ì skazaǔ: Â vyvedu vas ad prygnëtu Egìpeckaga ǔ zâmlû Hananèâǔ, Hètèâǔ, Amarèâǔ, Fèrèzèâǔ, Gèvèâǔ ì Evusèâǔ, u zâmlû, dze câčè malako ì mëd.

18. І яны паслухаюць голасу твайго, і пойдзеш ты і старэйшыны Ізраілевыя да цара Егіпецкага, і скажаце яму: Госпадзе, Бог Габрэяў, паклікаў нас; дык вось адпусьці нас у пустыню, на тры дні дарогі, каб прынесьці ахвяру Госпаду Богу нашаму.

Ì âny pasluhaûc′ golasu tvajgo, ì pojdzeš ty ì starèjšyny Ìzraìlevyâ da cara Egìpeckaga, ì skažace âmu: Gospadze, Bog Gabrèâǔ, paklìkaǔ nas; dyk vos′ adpus′cì nas u pustynû, na try dnì darogì, kab prynes′cì ahvâru Gospadu Bogu našamu.

19. Але Я ведаю, што цар Егіпецкі не дазволіць вам ісьці, калі ня прымусіць яго рукою моцнаю;

Ale Â vedaû, što car Egìpeckì ne dazvolìc′ vam ìs′cì, kalì nâ prymusìc′ âgo rukoû mocnaû;

20. і працягну руку Маю і ўражу Егіпет усімі дзівосамі Маімі, якія ўчыню сярод яго; і пасьля таго ён пусьціць вас.

ì pracâgnu ruku Maû ì ǔražu Egìpet usìmì dzìvosamì Maìmì, âkìâ ǔčynû sârod âgo; ì pas′lâ tago ën pus′cìc′ vas.

21. І дам народу гэтаму літасьць у вачах Егіпцянаў; і калі пойдзеце, дык пойдзеце ня з пустымі рукамі;

Ì dam narodu gètamu lìtas′c′ u vačah Egìpcânaǔ; ì kalì pojdzece, dyk pojdzece nâ z pustymì rukamì;

22. кожная жанчына выпрасіць у суседкі сваёй і ў той, што жыве ў доме ў яе, рэчаў срэбраных і рэчаў залатых і вопраткі, і вы адзеньце ў іх сыноў вашых і дочак вашых і спустошыце Егіпет.

kožnaâ žančyna vyprasìc′ u susedkì svaëj ì ǔ toj, što žyve ǔ dome ǔ âe, rèčaǔ srèbranyh ì rèčaǔ zalatyh ì vopratkì, ì vy adzen′ce ǔ ìh synoǔ vašyh ì dočak vašyh ì spustošyce Egìpet.

4 Кіраўнік

1. І адказваў Майсей і сказаў: а калі яны не павераць мне і не паслухаюцца голасу майго і скажуць: не зьявіўся табе Гасподзь?

Ì adkazvaǔ Majsej ì skazaǔ: a kalì âny ne paverac′ mne ì ne pasluhaûcca golasu majgo ì skažuc′: ne z′âvìǔsâ tabe Gaspodz′?

2. І сказаў яму Гасподзь: што гэта ў руцэ ў цябе? Ён адказваў: посах.

Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: što gèta ǔ rucè ǔ câbe? Ën adkazvaǔ: posah.

3. Гасподзь сказаў: кінь яго на зямлю. Ён кінуў яго на зямлю, і ператварыў посах у зьмея, і Майсей уцяка: ад яго.

Gaspodz′ skazaǔ: kìn′ âgo na zâmlû. Ën kìnuǔ âgo na zâmlû, ì peratvaryǔ posah u z′meâ, ì Majsej ucâka: ad âgo.

4. І сказаў Гасподзь Майсею: працягні руку тваю і вазьмі яго: і ён зрабіўся посахам у руцэ ягонай.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: pracâgnì ruku tvaû ì vaz′mì âgo: ì ën zrabìǔsâ posaham u rucè âgonaj.

5. Гэта ўсё на тое, каб паверылі, што зьявіўся табе Гасподзь, Бог бацькоў іхніх, Бог Абрагамаў, Бог Ісаакаў і Бог Якаваў.

Gèta ǔsë na toe, kab paverylì, što z′âvìǔsâ tabe Gaspodz′, Bog bac′koǔ ìhnìh, Bog Abragamaǔ, Bog Ìsaakaǔ ì Bog Âkavaǔ.

6. Яшчэ сказаў яму Гасподзь: пакладзі руку тваю сабе запазуху. І ён паклаў руку сваю сабе запазуху, выняў яе, і вось рука ў яго пабялела ад праказы, як сьнег.

Âščè skazaǔ âmu Gaspodz′: pakladzì ruku tvaû sabe zapazuhu. Ì ën paklaǔ ruku svaû sabe zapazuhu, vynâǔ âe, ì vos′ ruka ǔ âgo pabâlela ad prakazy, âk s′neg.

7. Сказаў: пакладзі зноў руку тваю сабе запазуху. І ён паклаў руку сваю сабе запазуху; і выняў яе з-за пазухі сваёй, і вось, яна зноў зрабілася такая самая, як цела яго.

Skazaǔ: pakladzì znoǔ ruku tvaû sabe zapazuhu. Ì ën paklaǔ ruku svaû sabe zapazuhu; ì vynâǔ âe z-za pazuhì svaëj, ì vos′, âna znoǔ zrabìlasâ takaâ samaâ, âk cela âgo.

8. Калі яны не павераць табе і не паслухаюцца голасу першай азнакі, дык павераць голасу азнакі другой;

Kalì âny ne paverac′ tabe ì ne pasluhaûcca golasu peršaj aznakì, dyk paverac′ golasu aznakì drugoj;

9. калі ж не павераць і гэтым дзьвюм азнакам і не паслухаюцца голасу твайго, дык вазьмі вады з ракі і вылі на сухое; і вада, узятая з ракі, зробіцца крывёю на сушы.

kalì ž ne paverac′ ì gètym dz′vûm aznakam ì ne pasluhaûcca golasu tvajgo, dyk vaz′mì vady z rakì ì vylì na suhoe; ì vada, uzâtaâ z rakì, zrobìcca kryvëû na sušy.

10. І сказаў Майсей Госпаду: о, Госпадзе! чалавек я не гаваркі, і такі самы быў і ўчора і заўчора, і калі Ты пачаў гаварыць з рабом Тваім: я цяжка гавару і гаркавы.

Ì skazaǔ Majsej Gospadu: o, Gospadze! čalavek â ne gavarkì, ì takì samy byǔ ì ǔčora ì zaǔčora, ì kalì Ty pačaǔ gavaryc′ z rabom Tvaìm: â câžka gavaru ì garkavy.

11. Гасподзь сказаў: хто даў вусны чалавеку? хто робіць нямым, альбо глухім, альбо відушчым, альбо сьляпым? ці ня Я Гасподзь?

Gaspodz′ skazaǔ: hto daǔ vusny čalaveku? hto robìc′ nâmym, al′bo gluhìm, al′bo vìduščym, al′bo s′lâpym? cì nâ Â Gaspodz′?

12. дык вось ідзі, і Я буду пры вуснах тваіх, і навучу цябе, што табе гаварыць.

dyk vos′ ìdzì, ì Â budu pry vusnah tvaìh, ì navuču câbe, što tabe gavaryc′.

13. Сказаў: Госпадзе! пашлі іншага, каго можаш паслаць.

Skazaǔ: Gospadze! pašlì ìnšaga, kago možaš paslac′.

14. І загарэўся гнеў Гасподні на Майсея, і Ён сказаў: хіба няма ў цябе Аарона брата, Лявіцяніна? Я ведаю, што ён можа гаварыць, і вось, ён выйдзе насустрач табе і, убачыўшы цябе, зарадуецца ў сэрцы сваім;

Ì zagarèǔsâ gneǔ Gaspodnì na Majseâ, ì Ën skazaǔ: hìba nâma ǔ câbe Aarona brata, Lâvìcânìna? Â vedaû, što ën moža gavaryc′, ì vos′, ën vyjdze nasustrač tabe ì, ubačyǔšy câbe, zaraduecca ǔ sèrcy svaìm;

15. ты будзеш яму гаварыць і ўкладваць словы ў вусны ягоныя, а Я буду пры вуснах тваіх і пры вуснах ягоных і буду вучыць вас, што вам рабіць;

ty budzeš âmu gavaryc′ ì ǔkladvac′ slovy ǔ vusny âgonyâ, a Â budu pry vusnah tvaìh ì pry vusnah âgonyh ì budu vučyc′ vas, što vam rabìc′;

16. і будзе гаварыць ён замест цябе да народу; дык вось, ён будзе тваімі вуснамі, і ты будзеш яму замест Бога:

ì budze gavaryc′ ën zamest câbe da narodu; dyk vos′, ën budze tvaìmì vusnamì, ì ty budzeš âmu zamest Boga:

17. і посах гэты вазьмі ў руку тваю; ім ты будзеш тварыць азнакі.

ì posah gèty vaz′mì ǔ ruku tvaû; ìm ty budzeš tvaryc′ aznakì.

18. І пайшоў Майсей, і вярнуўся да Ётора, цесьця свайго, і сказаў яму: пайду я, і вярнуся да братоў маіх, якія ў Егіпце, і пагляджу, ці жывыя яны яшчэ? І сказаў Ётор Майсею: ідзі зь мірам.

Ì pajšoǔ Majsej, ì vârnuǔsâ da Ëtora, ces′câ svajgo, ì skazaǔ âmu: pajdu â, ì vârnusâ da bratoǔ maìh, âkìâ ǔ Egìpce, ì paglâdžu, cì žyvyâ âny âščè? Ì skazaǔ Ëtor Majseû: ìdzì z′ mìram.

19. І сказаў Гасподзь Майсею ў зямлі Мадыямскай: ідзі, вярніся ў Егіпет, бо памерлі ўсе, хто шукаў душы тваёй.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ǔ zâmlì Madyâmskaj: ìdzì, vârnìsâ ǔ Egìpet, bo pamerlì ǔse, hto šukaǔ dušy tvaëj.

20. І ўзяў Майсей жонку сваю і сыноў сваіх, пасадзіў іх на асла і выправіўся ў зямлю Егіпецкую. І посах Божы Майсей узяў у руку сваю.

Ì ǔzâǔ Majsej žonku svaû ì synoǔ svaìh, pasadzìǔ ìh na asla ì vypravìǔsâ ǔ zâmlû Egìpeckuû. Ì posah Božy Majsej uzâǔ u ruku svaû.

21. І сказаў Гасподзь Майсею: калі пойдзеш і вернешся ў Егіпет, глядзі, усе цуды, якія Я даручыў табе, зрабі перад абліччам фараона; а Я зраблю і ачарсьцьвее сэрца ягонае, і ён не адпусьціць народу.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: kalì pojdzeš ì vernešsâ ǔ Egìpet, glâdzì, use cudy, âkìâ Â daručyǔ tabe, zrabì perad ablìččam faraona; a Â zrablû ì ačars′c′vee sèrca âgonae, ì ën ne adpus′cìc′ narodu.

22. І скажы фараону: так кажа Гасподзь: Ізраіль ёсьць сын Мой, першынец Мой;

Ì skažy faraonu: tak kaža Gaspodz′: Ìzraìl′ ës′c′ syn Moj, peršynec Moj;

23. Я кажу табе: адпусьці сына Майго, каб ён учыніў Мне служэньне; а калі ня пусьціш яго, дык вось, Я забэю сына твайго, першынца твайго.

Â kažu tabe: adpus′cì syna Majgo, kab ën učynìǔ Mne služèn′ne; a kalì nâ pus′cìš âgo, dyk vos′, Â zabèû syna tvajgo, peršynca tvajgo.

24. Па дарозе на начлезе здарылася, што сустрэў яго Гасподзь і хацеў усьмерціць яго.

Pa daroze na načleze zdarylasâ, što sustrèǔ âgo Gaspodz′ ì haceǔ us′mercìc′ âgo.

25. Тады Сэпфора, узяўшы каменны нож, абрэзала крайнюю плоць сыну свайму і, кінуўшы да ног ягоных, сказала: ты жаніх крыві ў мяне.

Tady Sèpfora, uzâǔšy kamenny nož, abrèzala krajnûû ploc′ synu svajmu ì, kìnuǔšy da nog âgonyh, skazala: ty žanìh kryvì ǔ mâne.

26. І адышоў ад яго Гасподзь. Тады сказала яна: жаніх крыві - па абразаньні.

Ì adyšoǔ ad âgo Gaspodz′. Tady skazala âna: žanìh kryvì - pa abrazan′nì.

27. І Гасподзь сказаў Аарону: ідзі напярэймы Майсею ў пустыню. І ён пайшоў, і сустрэўся зь ім на гары Божай, і пацалаваў яго.

Ì Gaspodz′ skazaǔ Aaronu: ìdzì napârèjmy Majseû ǔ pustynû. Ì ën pajšoǔ, ì sustrèǔsâ z′ ìm na gary Božaj, ì pacalavaǔ âgo.

28. І пераказаў Майсей Аарону ўсе словы Госпада, Які яго паслаў, і ўсе азнакі, якія ён наказаў.

Ì perakazaǔ Majsej Aaronu ǔse slovy Gospada, Âkì âgo paslaǔ, ì ǔse aznakì, âkìâ ën nakazaǔ.

29. І пайшоў Майсей з Ааронам, і сабралі яны ўсіх старэйшынаў сыноў Ізраілевых,

Ì pajšoǔ Majsej z Aaronam, ì sabralì âny ǔsìh starèjšynaǔ synoǔ Ìzraìlevyh,

30. і пераказаў Аарон усе словы, якія гаварыў Гасподзь Майсею, і зрабіў Майсей азнакі на вачах у народа,

ì perakazaǔ Aaron use slovy, âkìâ gavaryǔ Gaspodz′ Majseû, ì zrabìǔ Majsej aznakì na vačah u naroda,

31. і паверыў народ; і пачулі, што Гасподзь наведаў сыноў Ізраілевых і ўбачыў пакуты іхнія, і схіліліся яны і пакланіліся.

ì paveryǔ narod; ì pačulì, što Gaspodz′ navedaǔ synoǔ Ìzraìlevyh ì ǔbačyǔ pakuty ìhnìâ, ì shìlìlìsâ âny ì paklanìlìsâ.

5 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага Майсей і Аарон прыйшлі да фараона і сказалі: так кажа Гасподзь: адпусьці народ Мой, каб ён учыніў Мне сьвята ў пустыні.

Pas′lâ gètaga Majsej ì Aaron pryjšlì da faraona ì skazalì: tak kaža Gaspodz′: adpus′cì narod Moj, kab ën učynìǔ Mne s′vâta ǔ pustynì.

2. Але фараон сказаў: хто такі Гасподзь, каб я паслухаўся голасу Ягонага і адпусьціў Ізраіля? я ня ведаю Госпада і Ізраіля не адпушчу.

Ale faraon skazaǔ: hto takì Gaspodz′, kab â pasluhaǔsâ golasu Âgonaga ì adpus′cìǔ Ìzraìlâ? â nâ vedaû Gospada ì Ìzraìlâ ne adpušču.

3. Яны сказалі: Бог Габрэяў заклікаў нас; адпусьці нас у пустыню на тры дні дарогі прынесьці ахвяру Госпаду, Богу нашаму, каб Ён не пакараў нас пошасьцю, альбо мячом.

Âny skazalì: Bog Gabrèâǔ zaklìkaǔ nas; adpus′cì nas u pustynû na try dnì darogì prynes′cì ahvâru Gospadu, Bogu našamu, kab Ën ne pakaraǔ nas pošas′cû, al′bo mâčom.

4. І сказаў ім цар Егіпецкі: навошта вы, Майсей і Аарон, ухіляеце народ ад справаў ягоных? ідзеце да сваёй працы.

Ì skazaǔ ìm car Egìpeckì: navošta vy, Majsej ì Aaron, uhìlâece narod ad spravaǔ âgonyh? ìdzece da svaëj pracy.

5. І сказаў фараон: вось, народ у зямлі гэтай шматлікі, і вы ўхіляеце яго ад працы ягонай.

Ì skazaǔ faraon: vos′, narod u zâmlì gètaj šmatlìkì, ì vy ǔhìlâece âgo ad pracy âgonaj.

6. І таго ж самага дня фараон даў загад прыстаўнікам над народам і наглядчыкам, кажучы:

Ì tago ž samaga dnâ faraon daǔ zagad prystaǔnìkam nad narodam ì naglâdčykam, kažučy:

7. не давайце наперад народу саломы, каб рабіць цэглу, як учора і заўчора: хай яны самыя ходзяць і зьбіраюць сабе салому;

ne davajce naperad narodu salomy, kab rabìc′ cèglu, âk učora ì zaǔčora: haj âny samyâ hodzâc′ ì z′bìraûc′ sabe salomu;

8. а цэглы накладзеце на іх тую ж самую зададзеную норму, якую яны рабілі ўчора і заўчора, і не зьмяншайце; яны гультаі, таму і крычаць: хадзем, прынясем ахвяру Богу нашаму;

a cègly nakladzece na ìh tuû ž samuû zadadzenuû normu, âkuû âny rabìlì ǔčora ì zaǔčora, ì ne z′mânšajce; âny gul′taì, tamu ì kryčac′: hadzem, prynâsem ahvâru Bogu našamu;

9. даць ім болей працы, каб яны працавалі і не займаліся пустымі размовамі.

dac′ ìm bolej pracy, kab âny pracavalì ì ne zajmalìsâ pustymì razmovamì.

10. І выйшлі прыстаўнікі народу і наглядчыкі ягоныя і сказалі народу: так кажа фараон: не даю вам саломы;

Ì vyjšlì prystaǔnìkì narodu ì naglâdčykì âgonyâ ì skazalì narodu: tak kaža faraon: ne daû vam salomy;

11. самі ідзеце, бярэце сабе салому, дзе знойдзеце; а ад працы вашай нічога не зьмяншаецца.

samì ìdzece, bârèce sabe salomu, dze znojdzece; a ad pracy vašaj nìčoga ne z′mânšaecca.

12. І расьсеяўся народ па ўсёй зямлі Егіпецкай зьбіраць жніво замест саломы.

Ì ras′seâǔsâ narod pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj z′bìrac′ žnìvo zamest salomy.

13. А прыстаўнікі пануквалі, кажучы: выконвайце працу сваю кожны дзень, як і тады, калі была ў вас салома.

A prystaǔnìkì panukvalì, kažučy: vykonvajce pracu svaû kožny dzen′, âk ì tady, kalì byla ǔ vas saloma.

14. А наглядчыкі з сыноў Ізраілевых, якіх паставілі над імі прыстаўнікі фараонавыя, білі, кажучы: чаму вы ўчора і сёньня ня робіце зададзенай вам нормы цэглы, як было дагэтуль?

A naglâdčykì z synoǔ Ìzraìlevyh, âkìh pastavìlì nad ìmì prystaǔnìkì faraonavyâ, bìlì, kažučy: čamu vy ǔčora ì sën′nâ nâ robìce zadadzenaj vam normy cègly, âk bylo dagètul′?

15. І прыйшлі наглядчыкі сыноў Ізраілевых і залямантавалі фараону, кажучы: навошта ты так робіш з рабамі тваімі?

Ì pryjšlì naglâdčykì synoǔ Ìzraìlevyh ì zalâmantavalì faraonu, kažučy: navošta ty tak robìš z rabamì tvaìmì?

16. саломы не даюць рабам тваім, а цэглу, кажуць нам, рабеце. І вось, рабоў тваіх бэюць. Грэх народу твайму!

salomy ne daûc′ rabam tvaìm, a cèglu, kažuc′ nam, rabece. Ì vos′, raboǔ tvaìh bèûc′. Grèh narodu tvajmu!

17. Але ён сказаў: гультаі вы, гультаі, таму і кажаце: хадзем, прынясем ахвяру Госпаду.

Ale ën skazaǔ: gul′taì vy, gul′taì, tamu ì kažace: hadzem, prynâsem ahvâru Gospadu.

18. Ідзеце ж, працуйце; саломы не дадуць вам, а належную колькасьць цэглы давайце.

Ìdzece ž, pracujce; salomy ne daduc′ vam, a naležnuû kol′kas′c′ cègly davajce.

19. І ўбачылі наглядчыкі сыноў Ізраілевых бяду сваю ў словах: не зьмяншайце нормы цэглы, што на кожны дзень.

Ì ǔbačylì naglâdčykì synoǔ Ìzraìlevyh bâdu svaû ǔ slovah: ne z′mânšajce normy cègly, što na kožny dzen′.

20. І калі яны выйшлі ад фараона, дык сустрэліся з Майсеем і Ааронам, якія стаялі, чакаючы іх,

Ì kalì âny vyjšlì ad faraona, dyk sustrèlìsâ z Majseem ì Aaronam, âkìâ staâlì, čakaûčy ìh,

21. і сказалі ім: хай бачыць і судзіць вас Гасподзь за тое, што вы зрабілі нас ненавісьнікамі ў вачах фараонавых і рабоў ягоных і далі ім меч у рукі, каб забіць нас.

ì skazalì ìm: haj bačyc′ ì sudzìc′ vas Gaspodz′ za toe, što vy zrabìlì nas nenavìs′nìkamì ǔ vačah faraonavyh ì raboǔ âgonyh ì dalì ìm meč u rukì, kab zabìc′ nas.

22. І зьвярнуўся Майсей да Госпада і сказаў: Госпадзе! навошта Ты паддаеш народ гэты такому бедству, навошта паслаў мяне?

Ì z′vârnuǔsâ Majsej da Gospada ì skazaǔ: Gospadze! navošta Ty paddaeš narod gèty takomu bedstvu, navošta paslaǔ mâne?

23. бо з таго часу, як я прыйшоў да фараона і пачаў гаварыць ад імя Твайго, ён пачаў горш абыходзіцца з народам гэтым; вызвалі ж, - Ты ня вызваліў народу Твайго.

bo z tago času, âk â pryjšoǔ da faraona ì pačaǔ gavaryc′ ad ìmâ Tvajgo, ën pačaǔ gorš abyhodzìcca z narodam gètym; vyzvalì ž, - Ty nâ vyzvalìǔ narodu Tvajgo.

6 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею: цяпер убачыш ты, што Я зраблю з фараонам: дзеяньнем рукі моцнай ён адпусьціць іх; дзеяньнем рукі моцнай нават прагоніць іх зь зямлі сваёй.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: câper ubačyš ty, što Â zrablû z faraonam: dzeân′nem rukì mocnaj ën adpus′cìc′ ìh; dzeân′nem rukì mocnaj navat pragonìc′ ìh z′ zâmlì svaëj.

2. І маўляў Бог Майсею і сказаў яму: Я Гасподзь.

Ì maǔlâǔ Bog Majseû ì skazaǔ âmu: Â Gaspodz′.

3. Яўляўся Я Абрагаму, Ісааку і Якаву зь імем "Бог Усемагутны"; а зь імем Маім "Гасподзь" не адкрыўся ім;

Âǔlâǔsâ Â Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu z′ ìmem "Bog Usemagutny"; a z′ ìmem Maìm "Gaspodz′" ne adkryǔsâ ìm;

4. і Я паклаў заруку Маю зь імі, каб даць ім зямлю Ханаанскую, зямлю вандраваньня іхняга, у якой яны вандравалі.

ì Â paklaǔ zaruku Maû z′ ìmì, kab dac′ ìm zâmlû Hanaanskuû, zâmlû vandravan′nâ ìhnâga, u âkoj âny vandravalì.

5. І Я пачуў стогны сыноў Ізраілевых пра тое, што Егіпцяне трымаюць іх у няволі, і ўспомніў заруку Маю.

Ì Â pačuǔ stogny synoǔ Ìzraìlevyh pra toe, što Egìpcâne trymaûc′ ìh u nâvolì, ì ǔspomnìǔ zaruku Maû.

6. Дык вось, скажы сынам Ізраілевым: Я Гасподзь, і выведу вас з-пад ярма Егіпцянаў, і выбаўлю вас зь няволі іхняй, і выратую вас рукою працягнутаю і судамі вялікімі;

Dyk vos′, skažy synam Ìzraìlevym: Â Gaspodz′, ì vyvedu vas z-pad ârma Egìpcânaǔ, ì vybaǔlû vas z′ nâvolì ìhnâj, ì vyratuû vas rukoû pracâgnutaû ì sudamì vâlìkìmì;

7. і прыму вас Сабе ў народ і буду вам Богам, і вы ўведаеце, што Я Гасподзь, Бог ваш, Які вывеў вас з-пад ярма Егіпецкага:

ì prymu vas Sabe ǔ narod ì budu vam Bogam, ì vy ǔvedaece, što Â Gaspodz′, Bog vaš, Âkì vyveǔ vas z-pad ârma Egìpeckaga:

8. і выведу вас у тую зямлю, якую Я, падняўшы руку Маю, прысягаўся даць яе Абрагаму, Ісааку, і Якаву, і дам вам яе ў спадчыну. Я Гасподзь.

ì vyvedu vas u tuû zâmlû, âkuû Â, padnâǔšy ruku Maû, prysâgaǔsâ dac′ âe Abragamu, Ìsaaku, ì Âkavu, ì dam vam âe ǔ spadčynu. Â Gaspodz′.

9. Майсей пераказаў гэта сынам Ізраілевым: але яны не паслухаліся Майсея з маладушнасьці і цяжкасьці працы.

Majsej perakazaǔ gèta synam Ìzraìlevym: ale âny ne pasluhalìsâ Majseâ z maladušnas′cì ì câžkas′cì pracy.

10. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

11. увайдзі, скажы фараону, цару Егіпецкаму, каб ён адпусьціў сыноў Ізраілевых зь зямлі сваёй.

uvajdzì, skažy faraonu, caru Egìpeckamu, kab ën adpus′cìǔ synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì svaëj.

12. І сказаў Майсей перад Госпадам, кажучы: вось, сыны Ізраілевыя ня слухаюцца мяне; як жа паслухаецца мяне фараон? а я не красамоўны.

Ì skazaǔ Majsej perad Gospadam, kažučy: vos′, syny Ìzraìlevyâ nâ sluhaûcca mâne; âk ža pasluhaecca mâne faraon? a â ne krasamoǔny.

13. І маўляў Гасподзь Майсею і Аарону, і даваў ім загады сынам Ізраілевым і фараону, цару Егіпецкаму, каб вывесьці сыноў Ізраілевых зь зямлі Егіпецкай.

Ì maǔlâǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, ì davaǔ ìm zagady synam Ìzraìlevym ì faraonu, caru Egìpeckamu, kab vyves′cì synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì Egìpeckaj.

14. Вось правадыры іх пакаленьняў: сыны Рувіма, першынца Ізраілевага: Ханох і Фалу, Хецрон і Храмі: гэта сямействы Рувімавыя.

Vos′ pravadyry ìh pakalen′nâǔ: syny Ruvìma, peršynca Ìzraìlevaga: Hanoh ì Falu, Hecron ì Hramì: gèta sâmejstvy Ruvìmavyâ.

15. Сыны Сымона: Емуіл і Ямін, і Агад і Яхін, і Цахар і Саўл, сын Хананэйкі; гэта сямейства Сымонава.

Syny Symona: Emuìl ì Âmìn, ì Agad ì Âhìn, ì Cahar ì Saǔl, syn Hananèjkì; gèta sâmejstva Symonava.

16. Вось імёны сыноў Лявія паводле родаў іх: Гірсон, І Кааф, І Мэрары. А гадоў жыцьця Лявія было сто трыццаць сем.

Vos′ ìmëny synoǔ Lâvìâ pavodle rodaǔ ìh: Gìrson, Ì Kaaf, Ì Mèrary. A gadoǔ žyc′câ Lâvìâ bylo sto tryccac′ sem.

17. Сыны Гірсона: Ліўні і Шымэі зь сямействамі іхнімі.

Syny Gìrsona: Lìǔnì ì Šymèì z′ sâmejstvamì ìhnìmì.

18. Сыны Каафавыя: Амрам і Іцгар, і Хэўрон і Узііл. А гадоў жыцьця Каафа было сто трыццаць тры гады.

Syny Kaafavyâ: Amram ì Ìcgar, ì Hèǔron ì Uzììl. A gadoǔ žyc′câ Kaafa bylo sto tryccac′ try gady.

19. Сыны Мэрары: Махлі і Мушы. Гэта сямействы Лявія паводле родаў іхніх.

Syny Mèrary: Mahlì ì Mušy. Gèta sâmejstvy Lâvìâ pavodle rodaǔ ìhnìh.

20. Амрам узяў Ёхавэду, цётку сваю, сабе за жонку, і яна нарадзіла яму Аарона і Майсея. А гадоў жыцьця Амрама было сто трыццаць сем.

Amram uzâǔ Ëhavèdu, cëtku svaû, sabe za žonku, ì âna naradzìla âmu Aarona ì Majseâ. A gadoǔ žyc′câ Amrama bylo sto tryccac′ sem.

21. Сыны Іцгаравыя: Карэй і Нэфэг і Зіхры.

Syny Ìcgaravyâ: Karèj ì Nèfèg ì Zìhry.

22. Сыны Узіілавы: Місаіл і Элцафан і Сітры.

Syny Uzììlavy: Mìsaìl ì Èlcafan ì Sìtry.

23. Аарон узяў сабе за жонку Елісавету, дачку Амінадававу, сястру Наасонаву, і яна нарадзіла яму Надава і Авіуда, Элеазара і Ітамара.

Aaron uzâǔ sabe za žonku Elìsavetu, dačku Amìnadavavu, sâstru Naasonavu, ì âna naradzìla âmu Nadava ì Avìuda, Èleazara ì Ìtamara.

24. Сыны Карэя: Асір, Элкана і Авіясаф: гэта сямействы Карэевыя.

Syny Karèâ: Asìr, Èlkana ì Avìâsaf: gèta sâmejstvy Karèevyâ.

25. Элеазхар, сын Ааронаў, узяў сабе за жонку адну з дочак Футыілавых, і яна нарадзіла яму Фінээса. Вось правадыры пакаленьняў лявіцкіх паводле сямействаў іхніх.

Èleazhar, syn Aaronaǔ, uzâǔ sabe za žonku adnu z dočak Futyìlavyh, ì âna naradzìla âmu Fìnèèsa. Vos′ pravadyry pakalen′nâǔ lâvìckìh pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh.

26. Аарон і Майсей, гэта - тыя, каму сказаў Гасподзь: выведзіце сыноў Ізраілевых зь зямлі Егіпецкай паводле рушэньняў іхніх.

Aaron ì Majsej, gèta - tyâ, kamu skazaǔ Gaspodz′: vyvedzìce synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì Egìpeckaj pavodle rušèn′nâǔ ìhnìh.

27. Яны ж і казалі фараону, цару Егіпецкаму, каб вывесьці сыноў Ізраілевых зь Егіпта; гэта Майсей і Аарон.

Âny ž ì kazalì faraonu, caru Egìpeckamu, kab vyves′cì synoǔ Ìzraìlevyh z′ Egìpta; gèta Majsej ì Aaron.

28. Дык вось, у той час, калі Гасподзь казаў Майсею ў зямлі Егіпецкай,

Dyk vos′, u toj čas, kalì Gaspodz′ kazaǔ Majseû ǔ zâmlì Egìpeckaj,

29. Гасподзь сказаў Майсею, кажучы: Я Гасподзь! скажы фараону, цару Егіпецкаму, усё, што Я кажу табе.

Gaspodz′ skazaǔ Majseû, kažučy: Â Gaspodz′! skažy faraonu, caru Egìpeckamu, usë, što Â kažu tabe.

30. А Майсей сказаў перад Госпадам: вось, я не красамоўны: як жа паслухаецца мяне фараон?

A Majsej skazaǔ perad Gospadam: vos′, â ne krasamoǔny: âk ža pasluhaecca mâne faraon?

7 Кіраўнік

1. Але Гасподзь сказаў Майсею: глядзі, Я паставіў цябе Богам фараону; а Аарон, брат твой, будзе тваім прарокам:

Ale Gaspodz′ skazaǔ Majseû: glâdzì, Â pastavìǔ câbe Bogam faraonu; a Aaron, brat tvoj, budze tvaìm prarokam:

2. ты будзеш гаварыць усё, што Я загадаю табе, а Аарон, брат твой, будзе гаварыць фараону, каб ён адпусьціў сыноў Ізраілевых зь зямлі сваёй;

ty budzeš gavaryc′ usë, što Â zagadaû tabe, a Aaron, brat tvoj, budze gavaryc′ faraonu, kab ën adpus′cìǔ synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì svaëj;

3. але Я зраблю і ачарсьцьвее сэрца фараонавае і акажу мноства азнакаў Маіх і цудаў Маіх у зямлі Егіпецкай;

ale Â zrablû ì ačars′c′vee sèrca faraonavae ì akažu mnostva aznakaǔ Maìh ì cudaǔ Maìh u zâmlì Egìpeckaj;

4. фараон не паслухаецца вас, і Я накладу руку Маю на Егіпет і выведу войска Маё, народ Мой, сыноў Ізраілевых, зь зямлі Егіпецкай - судамі вялікімі;

faraon ne pasluhaecca vas, ì Â nakladu ruku Maû na Egìpet ì vyvedu vojska Maë, narod Moj, synoǔ Ìzraìlevyh, z′ zâmlì Egìpeckaj - sudamì vâlìkìmì;

5. тады ўведаюць Егіпцяне, што Я Гасподзь, калі працягну руку Маю на Егіпет і выведу сыноў Ізраілевых з асяродзьдзя іхняга.

tady ǔvedaûc′ Egìpcâne, što Â Gaspodz′, kalì pracâgnu ruku Maû na Egìpet ì vyvedu synoǔ Ìzraìlevyh z asârodz′dzâ ìhnâga.

6. І зрабілі Майсей і Аарон: як загадаў ім Гасподзь, так яны і зрабілі.

Ì zrabìlì Majsej ì Aaron: âk zagadaǔ ìm Gaspodz′, tak âny ì zrabìlì.

7. Майсею было восемдзесят, а Аарону восемдзесят тры гады, калі пачалі гаварыць яны фараону.

Majseû bylo vosemdzesât, a Aaronu vosemdzesât try gady, kalì pačalì gavaryc′ âny faraonu.

8. І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, kažučy:

9. калі фараон скажа вам: зрабеце цуд, дык ты скажы Аарону: вазьмі посах твой і кінь перад фараонам, - ён зробіцца зьмеем.

kalì faraon skaža vam: zrabece cud, dyk ty skažy Aaronu: vaz′mì posah tvoj ì kìn′ perad faraonam, - ën zrobìcca z′meem.

10. Майсей і Аарон прыйшлі да фараона і зрабілі так, як сказаў ім Гасподзь. І кінуў Аарон посах свой перад фараонам і перад рабамі ягонымі, і ён зрабіўся зьмеем.

Majsej ì Aaron pryjšlì da faraona ì zrabìlì tak, âk skazaǔ ìm Gaspodz′. Ì kìnuǔ Aaron posah svoj perad faraonam ì perad rabamì âgonymì, ì ën zrabìǔsâ z′meem.

11. І паклікаў фараон мудрацоў і чарадзеяў; і гэтыя магі зрабілі тое самае сваімі чарамі:

Ì paklìkaǔ faraon mudracoǔ ì čaradzeâǔ; ì gètyâ magì zrabìlì toe samae svaìmì čaramì:

12. кожны зь іх кінуў свой посах, і яны зрабіліся зьмеямі; але посах Ааронаў праглынуў іхнія посахі.

kožny z′ ìh kìnuǔ svoj posah, ì âny zrabìlìsâ z′meâmì; ale posah Aaronaǔ praglynuǔ ìhnìâ posahì.

13. Сэрца фараонава ачарсьцьвела, і ён не паслухаўся іх, як і казаў Гасподзь.

Sèrca faraonava ačars′c′vela, ì ën ne pasluhaǔsâ ìh, âk ì kazaǔ Gaspodz′.

14. І сказаў Гасподзь Майсею: зацялося сэрца фараонавае: ён ня хоча адпусьціць народ.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: zacâlosâ sèrca faraonavae: ën nâ hoča adpus′cìc′ narod.

15. Ідзі да фараона заўтра, вось, ён выйдзе да вады, ты стань на дарозе ў яго, на беразе ракі, і посах, які ператвараецца ў зьмея, вазьмі ў руку тваю,

Ìdzì da faraona zaǔtra, vos′, ën vyjdze da vady, ty stan′ na daroze ǔ âgo, na beraze rakì, ì posah, âkì peratvaraecca ǔ z′meâ, vaz′mì ǔ ruku tvaû,

16. і скажы яму: Гасподзь, Бог Габрэяў, паслаў мяне сказаць табе: адпусьці народ Мой, каб ён учыніў Мне служэньне ў пустыні: але вось, ты дагэтуль не паслухаўся.

ì skažy âmu: Gaspodz′, Bog Gabrèâǔ, paslaǔ mâne skazac′ tabe: adpus′cì narod Moj, kab ën učynìǔ Mne služèn′ne ǔ pustynì: ale vos′, ty dagètul′ ne pasluhaǔsâ.

17. Так кажа Гасподзь: з гэтага ўведаеш, што Я Гасподзь: вось гэтым посахам, які ў руцэ маёй, я ўдару па вадзе, якая ў рацэ, і яна ператворыцца ў кроў,

Tak kaža Gaspodz′: z gètaga ǔvedaeš, što Â Gaspodz′: vos′ gètym posaham, âkì ǔ rucè maëj, â ǔdaru pa vadze, âkaâ ǔ racè, ì âna peratvorycca ǔ kroǔ,

18. і рыба ў рацэ памрэ, і рака засьмярдзіць, і Егіпцянам агідна будзе піць ваду з ракі.

ì ryba ǔ racè pamrè, ì raka zas′mârdzìc′, ì Egìpcânam agìdna budze pìc′ vadu z rakì.

19. І сказаў Гасподзь Майсею: скажы Аарону: вазьмі посах твой і працягні руку тваю на воды Егіпцянаў: на рэкі іхнія, на патокі іхнія, на азёры іхнія і на ўсякае зьмясьцілішча водаў іхніх, - і ператворацца ў кроў, і будзе кроў па ўсёй зямлі Егіпецкай і ў драўляным і ў каменным посудзе.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: skažy Aaronu: vaz′mì posah tvoj ì pracâgnì ruku tvaû na vody Egìpcânaǔ: na rèkì ìhnìâ, na patokì ìhnìâ, na azëry ìhnìâ ì na ǔsâkae z′mâs′cìlìšča vodaǔ ìhnìh, - ì peratvoracca ǔ kroǔ, ì budze kroǔ pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj ì ǔ draǔlânym ì ǔ kamennym posudze.

20. І зрабілі Майсей і Аарон, як сказаў Гасподзь. І падняў посах і ўдарыў па вадзе рачной на вачах у фараона і на вачах у рабоў ягоных, і ўся вада ў рацэ ператварылася ў кроў,

Ì zrabìlì Majsej ì Aaron, âk skazaǔ Gaspodz′. Ì padnâǔ posah ì ǔdaryǔ pa vadze račnoj na vačah u faraona ì na vačah u raboǔ âgonyh, ì ǔsâ vada ǔ racè peratvarylasâ ǔ kroǔ,

21. і рыба ў рацэ вымерла, і рака засьмярдзела, і Егіпцяне не маглі піць з ракі; і была кроў на ўсёй зямлі Егіпецкай.

ì ryba ǔ racè vymerla, ì raka zas′mârdzela, ì Egìpcâne ne maglì pìc′ z rakì; ì byla kroǔ na ǔsëj zâmlì Egìpeckaj.

22. І магі Егіпецкія чарамі сваімі зрабілі тое самае. І зацялося сэрца ў фараона, і не паслухаўся іх, як і казаў Гасподзь.

Ì magì Egìpeckìâ čaramì svaìmì zrabìlì toe samae. Ì zacâlosâ sèrca ǔ faraona, ì ne pasluhaǔsâ ìh, âk ì kazaǔ Gaspodz′.

23. І павярнуўся фараон і пайшоў у дом свой; і сэрца ягонае не пранялося і гэтым.

Ì pavârnuǔsâ faraon ì pajšoǔ u dom svoj; ì sèrca âgonae ne pranâlosâ ì gètym.

24. І пачалі капаць усе Егіпцяне каля ракі, каб знайсьці ваду на піцьцё, бо не маглі піць вады з ракі.

Ì pačalì kapac′ use Egìpcâne kalâ rakì, kab znajs′cì vadu na pìc′cë, bo ne maglì pìc′ vady z rakì.

25. І споўнілася сем дзён пасьля таго, як Гасподзь ударыў раку.

Ì spoǔnìlasâ sem dzën pas′lâ tago, âk Gaspodz′ udaryǔ raku.

8 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею: ідзі да фараона і скажы яму: так кажа Гасподзь: адпусьці народ Мой, каб ён учыніў Мне служэньне;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: ìdzì da faraona ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′: adpus′cì narod Moj, kab ën učynìǔ Mne služèn′ne;

2. калі ж ты ня згодзішся адпусьціць, дык вось, Я пакараю ўвесь край твой жабамі:

kalì ž ty nâ zgodzìšsâ adpus′cìc′, dyk vos′, Â pakaraû ǔves′ kraj tvoj žabamì:

3. і закішыць рака жабамі, і яны выйдуць і ўвойдуць у дом твой, і ў спальню тваю, і на пасьцель тваю, і ў дамы рабоў тваіх і народу твайго, і ў печы твае, і ў дзежы твае.

ì zakìšyc′ raka žabamì, ì âny vyjduc′ ì ǔvojduc′ u dom tvoj, ì ǔ spal′nû tvaû, ì na pas′cel′ tvaû, ì ǔ damy raboǔ tvaìh ì narodu tvajgo, ì ǔ pečy tvae, ì ǔ dzežy tvae.

4. і на цябе, і на народ твой, і на ўсіх рабоў тваіх узыдуць жабы.

ì na câbe, ì na narod tvoj, ì na ǔsìh raboǔ tvaìh uzyduc′ žaby.

5. І сказаў Гасподзь Майсею: скажы Аарону: працягні руку тваю з посахам тваім на рэкі, на патокі і на азёры, і навядзі жаб на зямлю Егіпецкую.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: skažy Aaronu: pracâgnì ruku tvaû z posaham tvaìm na rèkì, na patokì ì na azëry, ì navâdzì žab na zâmlû Egìpeckuû.

6. Аарон працягнуў руку сваю на воды Егіпецкія; і выйшлі жабы і пакрылі зямлю Егіпецкую.

Aaron pracâgnuǔ ruku svaû na vody Egìpeckìâ; ì vyjšlì žaby ì pakrylì zâmlû Egìpeckuû.

7. Тое самае зрабілі і магі чарамі сваімі і навялі жаб на зямлю Егіпецкую.

Toe samae zrabìlì ì magì čaramì svaìmì ì navâlì žab na zâmlû Egìpeckuû.

8. І паклікаў фараон Майсея і Аарона і сказаў: памалецеся Госпаду, каб Ён вывеў жаб ад мяне і ад народу майго, і я адпушчу народ Ізраільскі прынесьці ахвяру Госпаду.

Ì paklìkaǔ faraon Majseâ ì Aarona ì skazaǔ: pamalecesâ Gospadu, kab Ën vyveǔ žab ad mâne ì ad narodu majgo, ì â adpušču narod Ìzraìl′skì prynes′cì ahvâru Gospadu.

9. Майсей сказаў фараону: назнач мне сам, калі памаліцца за цябе, за рабоў тваіх і за народ твой, каб жабы зьніклі ў цябе, у дамах тваіх, і засталіся толькі ў рацэ.

Majsej skazaǔ faraonu: naznač mne sam, kalì pamalìcca za câbe, za raboǔ tvaìh ì za narod tvoj, kab žaby z′nìklì ǔ câbe, u damah tvaìh, ì zastalìsâ tol′kì ǔ racè.

10. Ён сказаў: заўтра. Майсей адказваў: будзе паводле слова твайго, каб ты ўведаў, што няма нікога, як Гасподзь Бог наш;

Ën skazaǔ: zaǔtra. Majsej adkazvaǔ: budze pavodle slova tvajgo, kab ty ǔvedaǔ, što nâma nìkoga, âk Gaspodz′ Bog naš;

11. і сыдуць жабы ад цябе, ад дамоў тваіх, і ад рабоў тваіх і ад твайго народу; толькі ў рацэ яны застануцца.

ì syduc′ žaby ad câbe, ad damoǔ tvaìh, ì ad raboǔ tvaìh ì ad tvajgo narodu; tol′kì ǔ racè âny zastanucca.

12. Майсей і Аарон выйшлі ад фараона, і Майсей заклікаў Бога пра жаб, якіх ён навёў на фараона.

Majsej ì Aaron vyjšlì ad faraona, ì Majsej zaklìkaǔ Boga pra žab, âkìh ën navëǔ na faraona.

13. І зрабіў Гасподзь паводле слова Майсеевага: жабы вымерлі ў дамах, на дварах і ў палях;

Ì zrabìǔ Gaspodz′ pavodle slova Majseevaga: žaby vymerlì ǔ damah, na dvarah ì ǔ palâh;

14. і сабралі іх у кучы, і засьмярдзела зямля.

ì sabralì ìh u kučy, ì zas′mârdzela zâmlâ.

15. І ўбачыў фараон, што зрабілася палёгка, і зацяў сэрца сваё, і не паслухаўся іх, як і казаў Гасподзь.

Ì ǔbačyǔ faraon, što zrabìlasâ palëgka, ì zacâǔ sèrca svaë, ì ne pasluhaǔsâ ìh, âk ì kazaǔ Gaspodz′.

16. І сказаў Гасподзь Майсею: скажы Аарону: працягні посах твой і ўдар у грудзі зямныя, і зробіцца заедзь па ўсёй зямлі Егіпецкай.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: skažy Aaronu: pracâgnì posah tvoj ì ǔdar u grudzì zâmnyâ, ì zrobìcca zaedz′ pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj.

17. Так яны і зрабілі: Аарон працягнуў руку сваю з посахам сваім, ударыў у грудзі зямныя, і зьявілася заедзь на людзях і на быдле. Усе грудзі зямныя пакрыліся заедзьдзю па ўсёй замлі Егіпецкай.

Tak âny ì zrabìlì: Aaron pracâgnuǔ ruku svaû z posaham svaìm, udaryǔ u grudzì zâmnyâ, ì z′âvìlasâ zaedz′ na lûdzâh ì na bydle. Use grudzì zâmnyâ pakrylìsâ zaedz′dzû pa ǔsëj zamlì Egìpeckaj.

18. Стараліся таксама і магі чарамі сваімі ўтварыць заедзь, але не маглі. І была заедзь на людзях і на быдле.

Staralìsâ taksama ì magì čaramì svaìmì ǔtvaryc′ zaedz′, ale ne maglì. Ì byla zaedz′ na lûdzâh ì na bydle.

19. І сказалі магі фараону: гэта палец Божы. Але сэрца фараонава зацялося і ён не паслухаўся іх, як і казаў Гасподзь.

Ì skazalì magì faraonu: gèta palec Božy. Ale sèrca faraonava zacâlosâ ì ën ne pasluhaǔsâ ìh, âk ì kazaǔ Gaspodz′.

20. І сказаў Гасподзь Майсею: заўтра ўстань рана і зьявіся перад аблічча фараона. Вось, ён пойдзе да вады, і ты скажы яму: так кажа Гасподзь: адпусьці народ Мой, каб ён учыніў Мне служэньне.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: zaǔtra ǔstan′ rana ì z′âvìsâ perad ablìčča faraona. Vos′, ën pojdze da vady, ì ty skažy âmu: tak kaža Gaspodz′: adpus′cì narod Moj, kab ën učynìǔ Mne služèn′ne.

21. а калі не адпусьціш нарорду Майго, дык вось, Я нашлю на цябе і на рабоў тваіх сабачых мух, і напоўняцца дамы Егіпцянаў сабачымі мухамі і самая зямля, на якой яны жывуць;

a kalì ne adpus′cìš narordu Majgo, dyk vos′, Â našlû na câbe ì na raboǔ tvaìh sabačyh muh, ì napoǔnâcca damy Egìpcânaǔ sabačymì muhamì ì samaâ zâmlâ, na âkoj âny žyvuc′;

22. і аддзялю таго ж дня зямлю Гесэм, на якой жыве народ Мой, і там ня будзе сабачых мух, каб ты ведаў, што Я Гасподзь сярод зямлі:

ì addzâlû tago ž dnâ zâmlû Gesèm, na âkoj žyve narod Moj, ì tam nâ budze sabačyh muh, kab ty vedaǔ, što Â Gaspodz′ sârod zâmlì:

23. Я зраблю падзел паміж народам Маім і паміж народам тваім. Заўтра будзе гэтая азнака.

Â zrablû padzel pamìž narodam Maìm ì pamìž narodam tvaìm. Zaǔtra budze gètaâ aznaka.

24. Так і зрабіў Гасподзь: наляцела мноства сабачых мух у дом фараонаў, і ў дамы рабоў ягоных, і на ўсю зямлю Егіпецкую: загінула зямля ад сабачых мух.

Tak ì zrabìǔ Gaspodz′: nalâcela mnostva sabačyh muh u dom faraonaǔ, ì ǔ damy raboǔ âgonyh, ì na ǔsû zâmlû Egìpeckuû: zagìnula zâmlâ ad sabačyh muh.

25. І паклікаў фараон Майсея і Аарона і сказаў: ідзеце, прынясеце ахвяру Богу вашаму ў той зямлі.

Ì paklìkaǔ faraon Majseâ ì Aarona ì skazaǔ: ìdzece, prynâsece ahvâru Bogu vašamu ǔ toj zâmlì.

26. Але Майсей сказаў: нельга гэтага зрабіць, бо агіднае Егіпцянам ахвяраваньне наша Госпаду, Богу нашаму: калі мы агідную Егіпцянам ахвяру будзем прыносіць на вачах у іх, дык ці не пабэюць яны нас камянямі?

Ale Majsej skazaǔ: nel′ga gètaga zrabìc′, bo agìdnae Egìpcânam ahvâravan′ne naša Gospadu, Bogu našamu: kalì my agìdnuû Egìpcânam ahvâru budzem prynosìc′ na vačah u ìh, dyk cì ne pabèûc′ âny nas kamânâmì?

27. Мы пойдзем у пустыню, на тры дні дарогі, і прынясём ахвяру Госпаду, Богу нашаму, як скажа нам.

My pojdzem u pustynû, na try dnì darogì, ì prynâsëm ahvâru Gospadu, Bogu našamu, âk skaža nam.

28. І сказаў фараон: я адпушчу вас прынесьці ахвяру Госпаду Богу вашаму ў пустыні, толькі не заходзьце далёка; памалецеся за мяне.

Ì skazaǔ faraon: â adpušču vas prynes′cì ahvâru Gospadu Bogu vašamu ǔ pustynì, tol′kì ne zahodz′ce dalëka; pamalecesâ za mâne.

29. Майсей сказаў: вось, я выходжу ад цябе і памалюся Госпаду, і сыдуць сабачыя мухі ад фараона, і ад рабоў ягоных, і ад народу ягонага заўтра; толькі фараон няхай перастане ашукваць, не адпускаючы народ прынесьці ахвяру Госпаду.

Majsej skazaǔ: vos′, â vyhodžu ad câbe ì pamalûsâ Gospadu, ì syduc′ sabačyâ muhì ad faraona, ì ad raboǔ âgonyh, ì ad narodu âgonaga zaǔtra; tol′kì faraon nâhaj perastane ašukvac′, ne adpuskaûčy narod prynes′cì ahvâru Gospadu.

30. І выйшаў Майсей ад фараона і памаліўся Госпаду.

Ì vyjšaǔ Majsej ad faraona ì pamalìǔsâ Gospadu.

31. І зрабіў Гасподзь паводле слова Масеевага і зьвёў сабачых мух ад фараона, ад рабоў ягоных і ад народу ягонага: не засталося ніводнай.

Ì zrabìǔ Gaspodz′ pavodle slova Maseevaga ì z′vëǔ sabačyh muh ad faraona, ad raboǔ âgonyh ì ad narodu âgonaga: ne zastalosâ nìvodnaj.

32. Але фараон зацяў сэрца сваё і гэтым разам і не адпусьціў народу.

Ale faraon zacâǔ sèrca svaë ì gètym razam ì ne adpus′cìǔ narodu.

9 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею: ідзі да фараона і скажы яму: так кажа Гасподзь, Бог Габрэяў: адпусьці народ Мой, каб ён учыніў Мне служэньне;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: ìdzì da faraona ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′, Bog Gabrèâǔ: adpus′cì narod Moj, kab ën učynìǔ Mne služèn′ne;

2. бо калі ты не захочаш адпусьціць і яшчэ будзеш трымаць яго,

bo kalì ty ne zahočaš adpus′cìc′ ì âščè budzeš trymac′ âgo,

3. дык вось, рука Гасподняя будзе на быдле тваім, якое ў полі, на конях, на аслах, на вярблюдах, на валах і авечках: будзе згубная пошасьць вельмі цяжкая;

dyk vos′, ruka Gaspodnââ budze na bydle tvaìm, âkoe ǔ polì, na konâh, na aslah, na vârblûdah, na valah ì avečkah: budze zgubnaâ pošas′c′ vel′mì câžkaâ;

4. і падзеліць Гасподзь паміж быдлам Ізраільскім і быдлам Егіпецкім, і з усяго сыноў Ізраілевых не памрэ нічога.

ì padzelìc′ Gaspodz′ pamìž bydlam Ìzraìl′skìm ì bydlam Egìpeckìm, ì z usâgo synoǔ Ìzraìlevyh ne pamrè nìčoga.

5. І назначыў Гасподзь час, сказаўшы: заўтра зробіць гэта Гасподзь у зямлі гэтай.

Ì naznačyǔ Gaspodz′ čas, skazaǔšy: zaǔtra zrobìc′ gèta Gaspodz′ u zâmlì gètaj.

6. І зрабіў гэта Гасподзь на другі дзень, і паздыхала ўсё быдла Егіпецкае; а з быдла сыноў Ізраілевых не памерла нічога.

Ì zrabìǔ gèta Gaspodz′ na drugì dzen′, ì pazdyhala ǔsë bydla Egìpeckae; a z bydla synoǔ Ìzraìlevyh ne pamerla nìčoga.

7. Фараон паслаў даведацца, і вось з быдла сыноў Ізраілевых ня здохла нічога. Але сэрца фараонава жорстка зацялося, і ён не адпусьціў народу.

Faraon paslaǔ davedacca, ì vos′ z bydla synoǔ Ìzraìlevyh nâ zdohla nìčoga. Ale sèrca faraonava žorstka zacâlosâ, ì ën ne adpus′cìǔ narodu.

8. І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону: вазьмеце па поўнай жмені попелу зь печы, і хай кіне яго Майсей пад неба на вачах у фараона;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu: vaz′mece pa poǔnaj žmenì popelu z′ pečy, ì haj kìne âgo Majsej pad neba na vačah u faraona;

9. і падымецца пыл па ўсёй зямлі Егіпецкай, і будзе на людзях і на быдле запаленьне з нарывамі, ва ўсёй зямлі Егіпецкай.

ì padymecca pyl pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj, ì budze na lûdzâh ì na bydle zapalen′ne z naryvamì, va ǔsëj zâmlì Egìpeckaj.

10. Яны ўзялі попелу зь печы і сталі перад абліччам фараона. Майсей кінуў яго пад неба, і зрабілася запаленьне з нарывамі на людзях і на быдле.

Âny ǔzâlì popelu z′ pečy ì stalì perad ablìččam faraona. Majsej kìnuǔ âgo pad neba, ì zrabìlasâ zapalen′ne z naryvamì na lûdzâh ì na bydle.

11. І не маглі магі ўстояць перад Майсеем з прычыны запаленьня, бо запаленьне было на магах і на ўсіх Егіпцянах.

Ì ne maglì magì ǔstoâc′ perad Majseem z pryčyny zapalen′nâ, bo zapalen′ne bylo na magah ì na ǔsìh Egìpcânah.

12. Але Гасподзь ачэрсьцьвіў сэрца фараона, і ён не паслухаўся іх, як і казаў Гасподзь Майсею.

Ale Gaspodz′ ačèrs′c′vìǔ sèrca faraona, ì ën ne pasluhaǔsâ ìh, âk ì kazaǔ Gaspodz′ Majseû.

13. І сказаў Гасподзь Майсею: заўтра ўстань рана і зьявіся перад аблічча фараона і скажы яму: так кажа Гасподзь, Бог Габрэяў: адпусьці народ Мой, каб ён учыніў Мне служэньне;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: zaǔtra ǔstan′ rana ì z′âvìsâ perad ablìčča faraona ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′, Bog Gabrèâǔ: adpus′cì narod Moj, kab ën učynìǔ Mne služèn′ne;

14. бо гэтым разам Я пашлю ўсе пошасьці Мае ў сэрца тваё, і на рабоў тваіх, і на народ твой, каб ты ўведаў, што няма падобнага на Мяне на ўсёй зямлі;

bo gètym razam Â pašlû ǔse pošas′cì Mae ǔ sèrca tvaë, ì na raboǔ tvaìh, ì na narod tvoj, kab ty ǔvedaǔ, što nâma padobnaga na Mâne na ǔsëj zâmlì;

15. як бо Я працягнуў руку Маю, дык пакараў бы цябе і народ твой пошасьцю, і ты зьнішчаны быў бы зь зямлі:

âk bo Â pracâgnuǔ ruku Maû, dyk pakaraǔ by câbe ì narod tvoj pošas′cû, ì ty z′nìščany byǔ by z′ zâmlì:

16. але на тое Я захаваў цябе, каб паказаць на табе сілу Маю, і каб вернута было імя Маё па ўсёй зямлі;

ale na toe Â zahavaǔ câbe, kab pakazac′ na tabe sìlu Maû, ì kab vernuta bylo ìmâ Maë pa ǔsëj zâmlì;

17. ты яшчэ супрацьстаіш народу Майму, каб не адпускаць яго, -

ty âščè suprac′staìš narodu Majmu, kab ne adpuskac′ âgo, -

18. вось, Я пашлю заўтра, у гэты самы час, град вельмі моцны, падобнага на які ня было ў Егіпце з дня заснаваньня яго да сёньня:

vos′, Â pašlû zaǔtra, u gèty samy čas, grad vel′mì mocny, padobnaga na âkì nâ bylo ǔ Egìpce z dnâ zasnavan′nâ âgo da sën′nâ:

19. дык вось, пашлі сабраць статкі твае і ўсё, што ёсьць у цябе ў полі: на ўсіх людзей і быдла, якія застануцца ў полі і не зьбяруцца ў дамы, упадзе град і яны памруць.

dyk vos′, pašlì sabrac′ statkì tvae ì ǔsë, što ës′c′ u câbe ǔ polì: na ǔsìh lûdzej ì bydla, âkìâ zastanucca ǔ polì ì ne z′bârucca ǔ damy, upadze grad ì âny pamruc′.

20. Тыя з рабоў фараонавых, якія баяцца слова Гасподняга, сьпешна сабралі рабоў сваіх і статкі свае ў дамы;

Tyâ z raboǔ faraonavyh, âkìâ baâcca slova Gaspodnâga, s′pešna sabralì raboǔ svaìh ì statkì svae ǔ damy;

21. а хто не павярнуў сэрца свайго да слова Гасподняга, той пакінуў рабоў сваіх і статкі свае ў полі.

a hto ne pavârnuǔ sèrca svajgo da slova Gaspodnâga, toj pakìnuǔ raboǔ svaìh ì statkì svae ǔ polì.

22. І сказаў Гасподзь Майсею: працягні руку тваю да неба, і ўпадзе град на ўсю зямлю Егіпецкую, на людзей, на быдла і на ўсю траву польную ў зямлі Егіпецкай.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: pracâgnì ruku tvaû da neba, ì ǔpadze grad na ǔsû zâmlû Egìpeckuû, na lûdzej, na bydla ì na ǔsû travu pol′nuû ǔ zâmlì Egìpeckaj.

23. І працягнуў Майсей посах свой да неба, і Гасподзь утварыў гром і град, і агонь разьліваўся па зямлі; і паслаў Гасподзь град на зямлю Егіпецкую;

Ì pracâgnuǔ Majsej posah svoj da neba, ì Gaspodz′ utvaryǔ grom ì grad, ì agon′ raz′lìvaǔsâ pa zâmlì; ì paslaǔ Gaspodz′ grad na zâmlû Egìpeckuû;

24. і быў град і агонь паміж градам, вельмі моцны, якога ня было ва ўсёй зямлі Егіпецкай з часу засяленьня яе.

ì byǔ grad ì agon′ pamìž gradam, vel′mì mocny, âkoga nâ bylo va ǔsëj zâmlì Egìpeckaj z času zasâlen′nâ âe.

25. І пабіў град па ўсёй зямлі Егіпецкай усё, што было ў полі, ад чалавека да быдла, і ўсю траву польную пабіў град, і ўсе дрэвы ў полі паламаў;

Ì pabìǔ grad pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj usë, što bylo ǔ polì, ad čalaveka da bydla, ì ǔsû travu pol′nuû pabìǔ grad, ì ǔse drèvy ǔ polì palamaǔ;

26. толькі ў зямлі Гесэм, дзе жылі сыны Ізраілевыя, ня было граду.

tol′kì ǔ zâmlì Gesèm, dze žylì syny Ìzraìlevyâ, nâ bylo gradu.

27. І паслаў фараон, і паклікаў Майсея і Аарона, і сказаў ім: гэтым разам я зграшыў; Гасподзь справядлівы, а я і народ мой вінаватыя;

Ì paslaǔ faraon, ì paklìkaǔ Majseâ ì Aarona, ì skazaǔ ìm: gètym razam â zgrašyǔ; Gaspodz′ spravâdlìvy, a â ì narod moj vìnavatyâ;

28. памалецеся Госпаду; хай перастануць грамы Божыя і град, і адпушчу вас і ня буду больш трымаць.

pamalecesâ Gospadu; haj perastanuc′ gramy Božyâ ì grad, ì adpušču vas ì nâ budu bol′š trymac′.

29. Майсей сказаў яму: як толькі я выйду з горада, і граду больш ня будзе, каб ты ўведаў, што Гасподняя зямля;

Majsej skazaǔ âmu: âk tol′kì â vyjdu z gorada, ì gradu bol′š nâ budze, kab ty ǔvedaǔ, što Gaspodnââ zâmlâ;

30. але я ведаю, што ты і рабы твае яшчэ не ўбаіцеся Госпада Бога.

ale â vedaû, što ty ì raby tvae âščè ne ǔbaìcesâ Gospada Boga.

31. Лён і ячмень былі пабітыя, таму што ячмень выкаласаваў і лён абнасеньніўся,

Lën ì âčmen′ bylì pabìtyâ, tamu što âčmen′ vykalasavaǔ ì lën abnasen′nìǔsâ,

32. а пшаніца і жыта не пабітыя, бо яны былі позьнія.

a pšanìca ì žyta ne pabìtyâ, bo âny bylì poz′nìâ.

33. І выйшаў Майсей ад фараона з горада і працягнуў рукі свае да Госпада, і спыніліся гром і град, і дождж перастаў ліцца на зямлю.

Ì vyjšaǔ Majsej ad faraona z gorada ì pracâgnuǔ rukì svae da Gospada, ì spynìlìsâ grom ì grad, ì doždž perastaǔ lìcca na zâmlû.

34. І ўбачыў фараон, што перастаў дождж і град і гром, і грашыў далей, і абцяжарыў сэрца сваё ён і рабы ягоныя.

Ì ǔbačyǔ faraon, što perastaǔ doždž ì grad ì grom, ì grašyǔ dalej, ì abcâžaryǔ sèrca svaë ën ì raby âgonyâ.

35. І ачэрсьцьвіў сэрца фараонавае, і ён не адпусьціў сыноў Ізраілевых, як і казаў Гасподзь пра Майсея.

Ì ačèrs′c′vìǔ sèrca faraonavae, ì ën ne adpus′cìǔ synoǔ Ìzraìlevyh, âk ì kazaǔ Gaspodz′ pra Majseâ.

10 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею: увайдзі да фараона, бо я абцяжарыў сэрца ягонае і сэрца рабоў ягоных, каб рабіць сярод іх гэтыя азнакі Мае,

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: uvajdzì da faraona, bo â abcâžaryǔ sèrca âgonae ì sèrca raboǔ âgonyh, kab rabìc′ sârod ìh gètyâ aznakì Mae,

2. і каб ты расказаў сыну твайму і сыну сына твайго пра тое, што Я зрабіў у Егіпце, і пра азнакі Мае, якія Я паказаў у ім, і каб вы ведалі, што Я Гасподзь.

ì kab ty raskazaǔ synu tvajmu ì synu syna tvajgo pra toe, što Â zrabìǔ u Egìpce, ì pra aznakì Mae, âkìâ Â pakazaǔ u ìm, ì kab vy vedalì, što Â Gaspodz′.

3. Майсей і Аарон прыйшлі да фараона і сказалі яму: так кажа Гасподзь, Бог Габрэяў: ці доўга ты не ўпакорышся перад Мною? адпусьці народ Мой, каб ён учыніў Мне служэньне;

Majsej ì Aaron pryjšlì da faraona ì skazalì âmu: tak kaža Gaspodz′, Bog Gabrèâǔ: cì doǔga ty ne ǔpakoryšsâ perad Mnoû? adpus′cì narod Moj, kab ën učynìǔ Mne služèn′ne;

4. а калі ты не адпусьціш народу Майго, дык вось, заўтра Я навяду саранчу на твой край:

a kalì ty ne adpus′cìš narodu Majgo, dyk vos′, zaǔtra Â navâdu saranču na tvoj kraj:

5. яна пакрые ўлоньне зямлі так, што нельга будзе бачыць зямлі, і паесьць у вас, што засталося, ацалела ад граду; абэесьць таксама ўсе дрэвы, якія растуць у вас у полі,

âna pakrye ǔlon′ne zâmlì tak, što nel′ga budze bačyc′ zâmlì, ì paes′c′ u vas, što zastalosâ, acalela ad gradu; abèes′c′ taksama ǔse drèvy, âkìâ rastuc′ u vas u polì,

6. і напоўніць дамы твае, дамы ўсіх рабоў тваіх і дамы ўсіх Егіпцянаў, чаго ня бачылі бацькі твае, ні бацькі бацькоў тваіх з дня, як жывуць на зямлі, нават да гэтага дня. Майсей павярнуўся і выйшаў ад фараона.

ì napoǔnìc′ damy tvae, damy ǔsìh raboǔ tvaìh ì damy ǔsìh Egìpcânaǔ, čago nâ bačylì bac′kì tvae, nì bac′kì bac′koǔ tvaìh z dnâ, âk žyvuc′ na zâmlì, navat da gètaga dnâ. Majsej pavârnuǔsâ ì vyjšaǔ ad faraona.

7. Тады рабы фараонавыя сказалі яму: ці доўга ён будзе мучыць нас? адпусьці гэтых людзей, хай яны ўчыняць служэньне Госпаду, Богу свайму; няўжо ты яшчэ ня бачыш, што Егіпет гіне?

Tady raby faraonavyâ skazalì âmu: cì doǔga ën budze mučyc′ nas? adpus′cì gètyh lûdzej, haj âny ǔčynâc′ služèn′ne Gospadu, Bogu svajmu; nâǔžo ty âščè nâ bačyš, što Egìpet gìne?

8. І вярнулі Майсея і Аарона да фараона, і сказаў ім: ідзеце, учынеце служэньне Госпаду, Богу вашаму; хто ж і хто пойдзе?

Ì vârnulì Majseâ ì Aarona da faraona, ì skazaǔ ìm: ìdzece, učynece služèn′ne Gospadu, Bogu vašamu; hto ž ì hto pojdze?

9. І сказаў Майсей: пойдзем з малалеткамі нашымі і старымі нашымі, з сынамі і дочкамі нашымі, і з авечкамі нашымі і з валамі нашымі пойдзем, бо ў нас сьвята Госпаду.

Ì skazaǔ Majsej: pojdzem z malaletkamì našymì ì starymì našymì, z synamì ì dočkamì našymì, ì z avečkamì našymì ì z valamì našymì pojdzem, bo ǔ nas s′vâta Gospadu.

10. Сказаў ім: хай будзе так, Гасподзь з вамі! я гатовы адпусьціць вас: але навошта зь дзецьмі? бо ліха перад вамі!

Skazaǔ ìm: haj budze tak, Gaspodz′ z vamì! â gatovy adpus′cìc′ vas: ale navošta z′ dzec′mì? bo lìha perad vamì!

11. не: ідзеце адны мужчыны і ўчынеце служэньне Госпаду, бо вы гэтага прасілі. І выгналі іх ад фараона.

ne: ìdzece adny mužčyny ì ǔčynece služèn′ne Gospadu, bo vy gètaga prasìlì. Ì vygnalì ìh ad faraona.

12. Тады Гасподзь сказаў Майсею: працягні руку тваю на зямлю Егіпецкую, і хай нападзе саранча на зямлю Егіпецкую і паесьць усю траву зямную, усё, што ацалела ад граду.

Tady Gaspodz′ skazaǔ Majseû: pracâgnì ruku tvaû na zâmlû Egìpeckuû, ì haj napadze saranča na zâmlû Egìpeckuû ì paes′c′ usû travu zâmnuû, usë, što acalela ad gradu.

13. І працягнуў Майсей посах свой на зямлю Егіпецкую, і Гасподзь навёў на гэтую зямлю ўсходні вецер, які трываў увесь той дзень і ўсю ноч. Настала раніца, і ўсходні вецер нанёс саранчу.

Ì pracâgnuǔ Majsej posah svoj na zâmlû Egìpeckuû, ì Gaspodz′ navëǔ na gètuû zâmlû ǔshodnì vecer, âkì tryvaǔ uves′ toj dzen′ ì ǔsû noč. Nastala ranìca, ì ǔshodnì vecer nanës saranču.

14. І напала саранча на ўсю зямлю Егіпецкую і легла па ўсёй краіне Егіпецкай у вялікім мностве: раней не бывала такой саранчы, і пасьля гэтага ня будзе такой;

Ì napala saranča na ǔsû zâmlû Egìpeckuû ì legla pa ǔsëj kraìne Egìpeckaj u vâlìkìm mnostve: ranej ne byvala takoj sarančy, ì pas′lâ gètaga nâ budze takoj;

15. яна пакрыла ўлоньне ўсёй зямлі, так што зямлі ня было відаць, і паела ўсю траву зямную і ўсе плады дрэўныя, што ацалелі ад граду, і не засталося ніякай зеляніны ні на дрэвах, ні на траве польнай ва ўсёй зямлі Егіпецкай.

âna pakryla ǔlon′ne ǔsëj zâmlì, tak što zâmlì nâ bylo vìdac′, ì paela ǔsû travu zâmnuû ì ǔse plady drèǔnyâ, što acalelì ad gradu, ì ne zastalosâ nìâkaj zelânìny nì na drèvah, nì na trave pol′naj va ǔsëj zâmlì Egìpeckaj.

16. Фараон сьпешна паклікаў Майсея і Аарона і сказаў: зграшыў я перад Госпадам, Богам вашым, і перад вамі;

Faraon s′pešna paklìkaǔ Majseâ ì Aarona ì skazaǔ: zgrašyǔ â perad Gospadam, Bogam vašym, ì perad vamì;

17. цяпер даруйце грэх мой яшчэ раз і памалецеся Госпаду Богу вашаму, каб Ён толькі адвёў ад мяне гэтую сьмерць.

câper darujce grèh moj âščè raz ì pamalecesâ Gospadu Bogu vašamu, kab Ën tol′kì advëǔ ad mâne gètuû s′merc′.

18. Майсей выйшаў ад фараона і памаліўся Госпаду.

Majsej vyjšaǔ ad faraona ì pamalìǔsâ Gospadu.

19. І падняў Гасподзь з другога боку заходні вельмі моцны вецер, і ён панёс саранчу і ўкінуў яе ў Чэрмнае мора: не засталося ніводнай саранчыны ва ўсёй зямлі Егіпецкай.

Ì padnâǔ Gaspodz′ z drugoga boku zahodnì vel′mì mocny vecer, ì ën panës saranču ì ǔkìnuǔ âe ǔ Čèrmnae mora: ne zastalosâ nìvodnaj sarančyny va ǔsëj zâmlì Egìpeckaj.

20. Але Гасподзь ачэрсьцьвіў сэрца фараона, і ён не адпусьціў сыноў Ізраілевых.

Ale Gaspodz′ ačèrs′c′vìǔ sèrca faraona, ì ën ne adpus′cìǔ synoǔ Ìzraìlevyh.

21. І сказаў Гасподзь Майсею: працягні руку тваю да неба, і будзе цемра на зямлі Егіпецкай, адчувальная цемра.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: pracâgnì ruku tvaû da neba, ì budze cemra na zâmlì Egìpeckaj, adčuval′naâ cemra.

22. Майсей працягнуў руку сваю да неба, і была густая цемра па ўсёй зямлі Егіпецкай тры дні;

Majsej pracâgnuǔ ruku svaû da neba, ì byla gustaâ cemra pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj try dnì;

23. ня бачылі адзін аднога, і ніхто не ўставаў зь месца свайго тры дні; а ва ўсіх сыноў Ізраілевых было сьвятло ў селішчах іхніх.

nâ bačylì adzìn adnoga, ì nìhto ne ǔstavaǔ z′ mesca svajgo try dnì; a va ǔsìh synoǔ Ìzraìlevyh bylo s′vâtlo ǔ selìščah ìhnìh.

24. Фараон паклікаў Майсея і сказаў: ідзеце, учынеце служэньне Госпаду, няхай толькі застанецца дробнае і буйное быдла ваша, і дзеці вашыя хай ідуць з вамі.

Faraon paklìkaǔ Majseâ ì skazaǔ: ìdzece, učynece služèn′ne Gospadu, nâhaj tol′kì zastanecca drobnae ì bujnoe bydla vaša, ì dzecì vašyâ haj ìduc′ z vamì.

25. Але Майсей сказаў: дай таксама ў рукі нашыя ахвяры і цэласпаленьні, каб прынесьці Госпаду, Богу нашаму;

Ale Majsej skazaǔ: daj taksama ǔ rukì našyâ ahvâry ì cèlaspalen′nì, kab prynes′cì Gospadu, Bogu našamu;

26. хай пойдуць і статкі нашыя з намі, не застанецца ні капыта: бо зь іх мы возьмем на ахвяру Госпаду, Богу нашаму; але пакуль ня прыйдзем туды, мы ня ведаем, што прынесьці ў ахвяру Госпаду.

haj pojduc′ ì statkì našyâ z namì, ne zastanecca nì kapyta: bo z′ ìh my voz′mem na ahvâru Gospadu, Bogu našamu; ale pakul′ nâ pryjdzem tudy, my nâ vedaem, što prynes′cì ǔ ahvâru Gospadu.

27. І ачэрсьцьвіў Гасподзь сэрца фараона, і ён не захацеў адпусьціць іх.

Ì ačèrs′c′vìǔ Gaspodz′ sèrca faraona, ì ën ne zahaceǔ adpus′cìc′ ìh.

28. І сказаў яму фараон: ідзі ад мяне; сьцеражыся, не зьяўляйся болей перад аблічча маё; таго дня, як ты ўбачыш аблічча маё, памрэш.

Ì skazaǔ âmu faraon: ìdzì ad mâne; s′ceražysâ, ne z′âǔlâjsâ bolej perad ablìčča maë; tago dnâ, âk ty ǔbačyš ablìčča maë, pamrèš.

29. І сказаў Майсей: як сказаў ты, так і будзе; я ня ўбачу болей аблічча твайго.

Ì skazaǔ Majsej: âk skazaǔ ty, tak ì budze; â nâ ǔbaču bolej ablìčča tvajgo.

11 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею: яшчэ адну кару Я навяду на фараона і на Егіпцянаў; пасьля таго ён пусьціць вас адгэтуль; а калі ён будзе адпускаць, пасьпешліва будзе гнаць вас адгэтуль;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: âščè adnu karu Â navâdu na faraona ì na Egìpcânaǔ; pas′lâ tago ën pus′cìc′ vas adgètul′; a kalì ën budze adpuskac′, pas′pešlìva budze gnac′ vas adgètul′;

2. скажы ў вушы народу, каб кожны ў блізкага свайго і кожная жанчына ў блізкай сваёй выпрасілі рэчаў срэбраных і рэчаў залатых.

skažy ǔ vušy narodu, kab kožny ǔ blìzkaga svajgo ì kožnaâ žančyna ǔ blìzkaj svaëj vyprasìlì rèčaǔ srèbranyh ì rèčaǔ zalatyh.

3. І даў Гасподзь ласку народу ў вачах Егіпцянаў; ды і Майсей быў вельмі вялікі ў зямлі Егіпецкай, у вачах рабоў фараонавых і ў вачах народу.

Ì daǔ Gaspodz′ lasku narodu ǔ vačah Egìpcânaǔ; dy ì Majsej byǔ vel′mì vâlìkì ǔ zâmlì Egìpeckaj, u vačah raboǔ faraonavyh ì ǔ vačah narodu.

4. І сказаў Майсей: так кажа Гасподзь: апоўначы Я прайду сярод Егіпта,

Ì skazaǔ Majsej: tak kaža Gaspodz′: apoǔnačy Â prajdu sârod Egìpta,

5. і памрэ кожны першынец у зямлі Егіпецкай ад першынца фараона, які сядзіць на троне сваім, да першынца рабыні, якая каля жорнаў, і ўсё першароднае з быдла;

ì pamrè kožny peršynec u zâmlì Egìpeckaj ad peršynca faraona, âkì sâdzìc′ na trone svaìm, da peršynca rabynì, âkaâ kalâ žornaǔ, ì ǔsë peršarodnae z bydla;

6. і будзе енк вялікі па ўсёй зямлі Егіпецкай, якога ня бывала і якога ня будзе болей;

ì budze enk vâlìkì pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj, âkoga nâ byvala ì âkoga nâ budze bolej;

7. а ва ўсіх сыноў Ізраілевых ні на чалавека, ні на быдла не варухне сабака языком сваім, каб вы ведалі, якую розьніцу робіць Гасподзь паміж Егіпцянамі і паміж Ізраільцянамі.

a va ǔsìh synoǔ Ìzraìlevyh nì na čalaveka, nì na bydla ne varuhne sabaka âzykom svaìm, kab vy vedalì, âkuû roz′nìcu robìc′ Gaspodz′ pamìž Egìpcânamì ì pamìž Ìzraìl′cânamì.

8. І прыйдуць усе рабы гэтыя твае да мяне і паклоняцца мне, кажучы: выйдзі ты і ўвесь народ, які ты ўзначальваеш. Пасьля гэтага я і выйду. І выйшаў ад фараона з гневам.

Ì pryjduc′ use raby gètyâ tvae da mâne ì paklonâcca mne, kažučy: vyjdzì ty ì ǔves′ narod, âkì ty ǔznačal′vaeš. Pas′lâ gètaga â ì vyjdu. Ì vyjšaǔ ad faraona z gnevam.

9. І сказаў Гасподзь Майсею: не паслухаўся вас фараон, каб памножыліся і цуды Мае ў зямлі Егіпецкай.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: ne pasluhaǔsâ vas faraon, kab pamnožylìsâ ì cudy Mae ǔ zâmlì Egìpeckaj.

10. Майсей і Аарон зрабілі ўсе гэтыя цуды перад фараонам; але Гасподзь ачэрсьцьвіў сэрца фараона, і ён не адпусьціў сыноў Ізраілевых зь зямлі сваёй.

Majsej ì Aaron zrabìlì ǔse gètyâ cudy perad faraonam; ale Gaspodz′ ačèrs′c′vìǔ sèrca faraona, ì ën ne adpus′cìǔ synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì svaëj.

12 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону ў зямлі Егіпецкай, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu ǔ zâmlì Egìpeckaj, kažučy:

2. месяц гэты хай будзе ў вас пачаткам месяцаў, першым хай будзе ён у вас паміж месяцамі года.

mesâc gèty haj budze ǔ vas pačatkam mesâcaǔ, peršym haj budze ën u vas pamìž mesâcamì goda.

3. Скажэце ўсяму супольству Ізраілеваму: у дзясяты дзень гэтага месяца няхай возьме кожны адно ягня па семэях, па ягняці на сямейства;

Skažèce ǔsâmu supol′stvu Ìzraìlevamu: u dzâsâty dzen′ gètaga mesâca nâhaj voz′me kožny adno âgnâ pa semèâh, pa âgnâcì na sâmejstva;

4. а калі сямэя такая малая, што ня зьесьць ягняці, дык няхай возьме з суседам сваім, бліжэйшым да дома свайго, па ліку душ: паводле той меры, колькі кожны зьесьць, палічэцеся на ягня.

a kalì sâmèâ takaâ malaâ, što nâ z′es′c′ âgnâcì, dyk nâhaj voz′me z susedam svaìm, blìžèjšym da doma svajgo, pa lìku duš: pavodle toj mery, kol′kì kožny z′es′c′, palìčècesâ na âgnâ.

5. Ягня ў вас павінна быць бяз хібы, мужчынскага полу, аднагодак; вазьмеце яго ад авечак альбо ад коз,

Âgnâ ǔ vas pavìnna byc′ bâz hìby, mužčynskaga polu, adnagodak; vaz′mece âgo ad avečak al′bo ad koz,

6. і няхай яно захоўваецца ў вас да чатырнаццатага дня гэтага месяца: тады хай заколе яго ўвесь сход грамады Ізраільскай увечары,

ì nâhaj âno zahoǔvaecca ǔ vas da čatyrnaccataga dnâ gètaga mesâca: tady haj zakole âgo ǔves′ shod gramady Ìzraìl′skaj uvečary,

7. і хай возьмуць ад крыві і памажуць на абодвух вушаках і на папярэчыне дзьвярэй у дамах, дзе будуць есьці яго;

ì haj voz′muc′ ad kryvì ì pamažuc′ na abodvuh vušakah ì na papârèčyne dz′vârèj u damah, dze buduc′ es′cì âgo;

8. няхай зьядуць мяса зь яго ў гэтую самую ноч, сьпечанае на агні, - з прэсным хлебам і з горкімі травамі няхай зьядуць яго;

nâhaj z′âduc′ mâsa z′ âgo ǔ gètuû samuû noč, s′pečanae na agnì, - z prèsnym hlebam ì z gorkìmì travamì nâhaj z′âduc′ âgo;

9. ня ежце ад яго недапечанага, альбо гатаванага ў вадзе, а ежце сьпечанае на агні, галаву з нагамі і вантробамі;

nâ ežce ad âgo nedapečanaga, al′bo gatavanaga ǔ vadze, a ežce s′pečanae na agnì, galavu z nagamì ì vantrobamì;

10. не пакідайце ад яго да раніцы; а астатак яго да раніцы спалеце на агні.

ne pakìdajce ad âgo da ranìcy; a astatak âgo da ranìcy spalece na agnì.

11. А ежце яго так: хай будзе паясьніца ваша перапяразана, абутак ваш на нагах вашых і кіі вашыя ў руках вашых, і ежце яго пасьпешліва: гэта - Пасха Гасподняя.

A ežce âgo tak: haj budze paâs′nìca vaša perapârazana, abutak vaš na nagah vašyh ì kìì vašyâ ǔ rukah vašyh, ì ežce âgo pas′pešlìva: gèta - Pasha Gaspodnââ.

12. А Я гэтай самай ночы прайду па зямлі Егіпецкай, і пабэю кожнага першынца ў зямлі Егіпецкай, ад чалавека да быдла, і над усімі божышчамі Егіпецкімі ўчыню суд. Я Гасподзь.

A Â gètaj samaj nočy prajdu pa zâmlì Egìpeckaj, ì pabèû kožnaga peršynca ǔ zâmlì Egìpeckaj, ad čalaveka da bydla, ì nad usìmì božyščamì Egìpeckìmì ǔčynû sud. Â Gaspodz′.

13. І будзе ў вас кроў знакам на дамах, дзе вы знаходзіцеся, і ўбачу кроў і прайду міма вас, і ня будзе сярод вас пошасьці згубнае, калі буду караць зямлю Егіпецкую.

Ì budze ǔ vas kroǔ znakam na damah, dze vy znahodzìcesâ, ì ǔbaču kroǔ ì prajdu mìma vas, ì nâ budze sârod vas pošas′cì zgubnae, kalì budu karac′ zâmlû Egìpeckuû.

14. І хай будзе вам дзень гэты незабыўны, і сьвяткуйце яго як сьвята Госпаду ва ўсе роды вашыя; як устанаўленьне вечнае свьяткуйце яго.

Ì haj budze vam dzen′ gèty nezabyǔny, ì s′vâtkujce âgo âk s′vâta Gospadu va ǔse rody vašyâ; âk ustanaǔlen′ne večnae sv′âtkujce âgo.

15. Сем дзён ежце прэсны хлеб; з самага першага дня зьнішчыце квашанае ў дамах вашых, бо хто будзе есьці квашанае зь першага дня да сёмага дня, душа тая зьнішчана будзе з асяродзьдзя Ізраіля.

Sem dzën ežce prèsny hleb; z samaga peršaga dnâ z′nìščyce kvašanae ǔ damah vašyh, bo hto budze es′cì kvašanae z′ peršaga dnâ da sëmaga dnâ, duša taâ z′nìščana budze z asârodz′dzâ Ìzraìlâ.

16. І ў першы дзень хай будзе ў вас сьвяты сход, і ў сёмы дзень сьвяты сход: ніякай працы нельга рабіць у гэтыя дні; толькі што есьці кожнаму, адно тое можна рабіць вам.

Ì ǔ peršy dzen′ haj budze ǔ vas s′vâty shod, ì ǔ sëmy dzen′ s′vâty shod: nìâkaj pracy nel′ga rabìc′ u gètyâ dnì; tol′kì što es′cì kožnamu, adno toe možna rabìc′ vam.

17. пільнуйцеся праснакоў, бо ў гэты самы дзень Я вывеў рушэньне вашае зь зямлі Егіпецкай, і пільнуйцеся дня гэтага ў роды вашыя, як устанаўленьня вечнага.

pìl′nujcesâ prasnakoǔ, bo ǔ gèty samy dzen′ Â vyveǔ rušèn′ne vašae z′ zâmlì Egìpeckaj, ì pìl′nujcesâ dnâ gètaga ǔ rody vašyâ, âk ustanaǔlen′nâ večnaga.

18. З чатырнаццатага дня першага месяца, зь вечара ежце прэсны хлеб да вечара дваццаць першага дня таго самага месяца;

Z čatyrnaccataga dnâ peršaga mesâca, z′ večara ežce prèsny hleb da večara dvaccac′ peršaga dnâ tago samaga mesâca;

19. сем дзён не павінна быць закваскі ў дамах вашых, бо хто будзе есьці квашанае, душа тая вынішчана будзе з грамады Ізраілевай, прыхадзень гэта альбо прыродны жыхар зямлі той.

sem dzën ne pavìnna byc′ zakvaskì ǔ damah vašyh, bo hto budze es′cì kvašanae, duša taâ vynìščana budze z gramady Ìzraìlevaj, pryhadzen′ gèta al′bo pryrodny žyhar zâmlì toj.

20. Нічога квашанага ня ежце: усюды, дзе будзеце, ежце прэсны хлеб.

Nìčoga kvašanaga nâ ežce: usûdy, dze budzece, ežce prèsny hleb.

21. І склікаў Майсей усіх старэйшынаў Ізраілевых і казаў ім: выберыце і вазьмеце сабе ягнят па семэях вашых і закалеце паску;

Ì sklìkaǔ Majsej usìh starèjšynaǔ Ìzraìlevyh ì kazaǔ ìm: vyberyce ì vaz′mece sabe âgnât pa semèâh vašyh ì zakalece pasku;

22. і вазьмеце пучок ізопу, і абмачэце ў кроў, якая ў посудзе, і памажце папярэчыну і абодва вушакі дзьвярэй крывёю, якая ў посудзе: а вы ніхто ня выходзьце за дзьверы дома свайго да раніцы.

ì vaz′mece pučok ìzopu, ì abmačèce ǔ kroǔ, âkaâ ǔ posudze, ì pamažce papârèčynu ì abodva vušakì dz′vârèj kryvëû, âkaâ ǔ posudze: a vy nìhto nâ vyhodz′ce za dz′very doma svajgo da ranìcy.

23. І пойдзе Гасподзь караць Егіпет, і ўбачыць кроў на папярэчыне і на абодвух вушаках, і пройдзе Гасподзь міма дзьвярэй, і не дапусьціць згубцу ўвайсьці ў дамы вашыя дзеля кары.

Ì pojdze Gaspodz′ karac′ Egìpet, ì ǔbačyc′ kroǔ na papârèčyne ì na abodvuh vušakah, ì projdze Gaspodz′ mìma dz′vârèj, ì ne dapus′cìc′ zgubcu ǔvajs′cì ǔ damy vašyâ dzelâ kary.

24. Трымайцеся гэтага, як закону сабе і сынам вашым вечна.

Trymajcesâ gètaga, âk zakonu sabe ì synam vašym večna.

25. Калі ўвойдзеце ў зямлю, якую Гасподзь дасьць вам, як Ён казаў, захоўвайце гэта служэньне.

Kalì ǔvojdzece ǔ zâmlû, âkuû Gaspodz′ das′c′ vam, âk Ën kazaǔ, zahoǔvajce gèta služèn′ne.

26. І калі скажуць вам дзеці вашыя: што гэта за служэньне?

Ì kalì skažuc′ vam dzecì vašyâ: što gèta za služèn′ne?

27. скажэце: гэта пасхальная ахвяра Госпаду, Які прайшоў міма дамоў сыноў Ізраілевых у Егіпце, калі караў Егіпцянаў, і дамы нашыя выбавіў. І схіліўся народ і пакланіўся.

skažèce: gèta pashal′naâ ahvâra Gospadu, Âkì prajšoǔ mìma damoǔ synoǔ Ìzraìlevyh u Egìpce, kalì karaǔ Egìpcânaǔ, ì damy našyâ vybavìǔ. Ì shìlìǔsâ narod ì paklanìǔsâ.

28. І пайшлі сыны Ізраілевыя і зрабілі: як сказаў Гасподзь Майсею і Аарону, так і зрабілі.

Ì pajšlì syny Ìzraìlevyâ ì zrabìlì: âk skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, tak ì zrabìlì.

29. Апоўначы Гасподзь пабіў усіх першынцаў у зямлі Егіпецкай, ад першынца фараона, які сядзеў на троне сваім, да першынца вязьня, які быў у цямніцы, і ўсё першароднае з жывёлы.

Apoǔnačy Gaspodz′ pabìǔ usìh peršyncaǔ u zâmlì Egìpeckaj, ad peršynca faraona, âkì sâdzeǔ na trone svaìm, da peršynca vâz′nâ, âkì byǔ u câmnìcy, ì ǔsë peršarodnae z žyvëly.

30. І ўстаў фараон уначы сам і ўсе рабы ягоныя і ўвесь Егіпет; і пачаўся вялікі енк у зямлі Егіпецкай, бо ня было дома, дзе ня было б мёртвага.

Ì ǔstaǔ faraon unačy sam ì ǔse raby âgonyâ ì ǔves′ Egìpet; ì pačaǔsâ vâlìkì enk u zâmlì Egìpeckaj, bo nâ bylo doma, dze nâ bylo b mërtvaga.

31. І паклікаў Майсея і Аарона ўначы і сказаў: устаньце, выйдзіце з асяродзьдзя народу майго, як вы, так і сыны Ізраілевыя, і ідзеце, учынеце служэньне Госпаду, як казалі вы;

Ì paklìkaǔ Majseâ ì Aarona ǔnačy ì skazaǔ: ustan′ce, vyjdzìce z asârodz′dzâ narodu majgo, âk vy, tak ì syny Ìzraìlevyâ, ì ìdzece, učynece služèn′ne Gospadu, âk kazalì vy;

32. і дробнае і буйное быдла ваша вазьмеце, як вы казалі; і ідзеце і дабраславеце мяне.

ì drobnae ì bujnoe bydla vaša vaz′mece, âk vy kazalì; ì ìdzece ì dabraslavece mâne.

33. і пануквалі Егіпцяне народ, каб хутчэй выслаць яго зь зямлі той; бо казалі яны: мы ўсе памрэм.

ì panukvalì Egìpcâne narod, kab hutčèj vyslac′ âgo z′ zâmlì toj; bo kazalì âny: my ǔse pamrèm.

34. І панёс народ цеста сваё, перш чым яно закісла; рошчына іхняя, завязаная ў вопратцы іхняй, была на плячах іхніх.

Ì panës narod cesta svaë, perš čym âno zakìsla; roščyna ìhnââ, zavâzanaâ ǔ vopratcy ìhnâj, byla na plâčah ìhnìh.

35. І зрабілі сыны Ізраілевыя паводле слова Майсеевага і прасілі ў Егіпцянаў рэчаў срэбраных і рэчаў залатых і вопраткі.

Ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ pavodle slova Majseevaga ì prasìlì ǔ Egìpcânaǔ rèčaǔ srèbranyh ì rèčaǔ zalatyh ì vopratkì.

36. А Гасподзь даў ласку народу ў вачах Егіпцянаў: і яны давалі яму, і абабраў ён Егіпцянаў.

A Gaspodz′ daǔ lasku narodu ǔ vačah Egìpcânaǔ: ì âny davalì âmu, ì ababraǔ ën Egìpcânaǔ.

37. І выправіліся сыны Ізраілевыя з Раамсэса ў Сакхот да шасьцісот тысяч пешых мужчын, апрача дзяцей;

Ì vypravìlìsâ syny Ìzraìlevyâ z Raamsèsa ǔ Sakhot da šas′cìsot tysâč pešyh mužčyn, aprača dzâcej;

38. і мноства рознапляменных людзей выйшлі зь імі, і дробнае і буйное быдла, статак вельмі вялікі.

ì mnostva roznaplâmennyh lûdzej vyjšlì z′ ìmì, ì drobnae ì bujnoe bydla, statak vel′mì vâlìkì.

39. І сьпяклі яны зь цеста, якое вынесьлі зь Егіпта, праснакі, бо яно яшчэ ня скісла, таму што яны выгнаныя былі зь Егіпта і не маглі марудзіць і нават ежы не прыгатавалі сабе на дарогу.

Ì s′pâklì âny z′ cesta, âkoe vynes′lì z′ Egìpta, prasnakì, bo âno âščè nâ skìsla, tamu što âny vygnanyâ bylì z′ Egìpta ì ne maglì marudzìc′ ì navat ežy ne prygatavalì sabe na darogu.

40. А часу, які сыны Ізраілевыя жылі ў Егіпце, было чатырыста трыццаць гадоў.

A času, âkì syny Ìzraìlevyâ žylì ǔ Egìpce, bylo čatyrysta tryccac′ gadoǔ.

41. Як прайшло чатырыста трыццаць гадоў, у гэты самы дзень выйшла ўсё рушэньне Гасподняе зь зямлі Егіпецкай уначы.

Âk prajšlo čatyrysta tryccac′ gadoǔ, u gèty samy dzen′ vyjšla ǔsë rušèn′ne Gaspodnâe z′ zâmlì Egìpeckaj unačy.

42. Гэта - ноч чуваньня Госпаду за вывад іх зь зямлі Егіпецкай; гэта самая ноч - чуваньне Госпаду ва ўсіх сыноў Ізраілевых у роды іхнія.

Gèta - noč čuvan′nâ Gospadu za vyvad ìh z′ zâmlì Egìpeckaj; gèta samaâ noč - čuvan′ne Gospadu va ǔsìh synoǔ Ìzraìlevyh u rody ìhnìâ.

43. І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону: вось статут Пасхі: ніякі іншапляменец не павінен есьці яе;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu: vos′ statut Pashì: nìâkì ìnšaplâmenec ne pavìnen es′cì âe;

44. а кожны раб, куплены за срэбра, калі абрэжаш яго, можа есьці яе;

a kožny rab, kupleny za srèbra, kalì abrèžaš âgo, moža es′cì âe;

45. пасяленец і найміт не павінен есьці яе.

pasâlenec ì najmìt ne pavìnen es′cì âe.

46. У адным доме трэба есьці яе, ня выносьце мяса прэч з дому і костак яе ня крышэце.

U adnym dome trèba es′cì âe, nâ vynos′ce mâsa prèč z domu ì kostak âe nâ kryšèce.

47. Уся грамада Ізраіля павінна ўчыняць яе.

Usâ gramada Ìzraìlâ pavìnna ǔčynâc′ âe.

48. А калі паселіцца ў цябе прыхадзень і захоча ўчыніць Пасху Госпаду, дык абрэж у яго ўсіх мужчынскага полу, і тады няхай ён пачне рабіць яе, і будзе як прыродны жыхар зямлі; а ніякі неабрэзаны не павінен есьці яе;

A kalì paselìcca ǔ câbe pryhadzen′ ì zahoča ǔčynìc′ Pashu Gospadu, dyk abrèž u âgo ǔsìh mužčynskaga polu, ì tady nâhaj ën pačne rabìc′ âe, ì budze âk pryrodny žyhar zâmlì; a nìâkì neabrèzany ne pavìnen es′cì âe;

49. адзін закон хай будзе і прыроднаму жыхару і прыхадню, які пасяліўся сярод вас.

adzìn zakon haj budze ì pryrodnamu žyharu ì pryhadnû, âkì pasâlìǔsâ sârod vas.

50. і зрабілі ўсё сыны Ізраілевыя: як загадаў Гасподзь Майсею і Аарону, так і зрабілі.

ì zrabìlì ǔsë syny Ìzraìlevyâ: âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, tak ì zrabìlì.

51. У гэты самы дзень Гасподзь вывеў сыноў Ізраілевых зь зямлі Егіпецкай па рушэньнях іхніх.

U gèty samy dzen′ Gaspodz′ vyveǔ synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì Egìpeckaj pa rušèn′nâh ìhnìh.

13 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. высьвяці мне кожнага першынца, які раскрывае ўлоньне сярод сыноў Ізраілевых, ад чалавека да быдла, Мае яны.

vys′vâcì mne kožnaga peršynca, âkì raskryvae ǔlon′ne sârod synoǔ Ìzraìlevyh, ad čalaveka da bydla, Mae âny.

3. І сказаў Майсей народу: памятайце гэты дзень, у які выйшлі вы зь Егіпта, з дому рабства, бо рукою моцнаю вывеў вас Гасподзь адтуль, і ня ежце квашанага:

Ì skazaǔ Majsej narodu: pamâtajce gèty dzen′, u âkì vyjšlì vy z′ Egìpta, z domu rabstva, bo rukoû mocnaû vyveǔ vas Gaspodz′ adtul′, ì nâ ežce kvašanaga:

4. сёньня выходзіце вы, у месяцы Авіве.

sën′nâ vyhodzìce vy, u mesâcy Avìve.

5. І калі ўвядзе цябе Гасподзь у зямлю Хананэяў і Хэтэяў, і Амораў і Эвэяў і Евусэяў, якою запрысягнуўся Ён бацькам тваім, што дасьць табе зямлю, дзе цячэ малако і мёд, - дык учыняй гэта служэньне ў гэтым месяцы;

Ì kalì ǔvâdze câbe Gaspodz′ u zâmlû Hananèâǔ ì Hètèâǔ, ì Amoraǔ ì Èvèâǔ ì Evusèâǔ, âkoû zaprysâgnuǔsâ Ën bac′kam tvaìm, što das′c′ tabe zâmlû, dze câčè malako ì mëd, - dyk učynâj gèta služèn′ne ǔ gètym mesâcy;

6. сем дзён еж прэсны хлеб, і ў сёмы дзень сьвята Госпаду:

sem dzën ež prèsny hleb, ì ǔ sëmy dzen′ s′vâta Gospadu:

7. прэсны хлеб трэба есьці сем дзён, і не павінен быць у цябе квашаны хлеб, і не павінна быць у цябе квашанага ва ўсіх межах тваіх.

prèsny hleb trèba es′cì sem dzën, ì ne pavìnen byc′ u câbe kvašany hleb, ì ne pavìnna byc′ u câbe kvašanaga va ǔsìh mežah tvaìh.

8. І абвясьці ў дзень той сыну твайму, кажучы: гэта дзеля таго, што Гасподзь зрабіў са мною, калі я выйшаў зь Егіпта.

Ì abvâs′cì ǔ dzen′ toj synu tvajmu, kažučy: gèta dzelâ tago, što Gaspodz′ zrabìǔ sa mnoû, kalì â vyjšaǔ z′ Egìpta.

9. І хай будзе табе гэта знакам на руцэ тваёй і помнікам перад вачыма тваімі, каб закон Гасподні быў у вуснах тваіх; бо рукою моцнаю вывеў Гасподзь зь Егіпта.

Ì haj budze tabe gèta znakam na rucè tvaëj ì pomnìkam perad vačyma tvaìmì, kab zakon Gaspodnì byǔ u vusnah tvaìh; bo rukoû mocnaû vyveǔ Gaspodz′ z′ Egìpta.

10. Выконвай жа статут гэты ў прызначаны час, год у год.

Vykonvaj ža statut gèty ǔ pryznačany čas, god u god.

11. І калі выведзе цябе Гасподзь у зямлю Ханаанскую, як ён запрысягаўся табе і бацькам тваім, і дасьць яе табе, -

Ì kalì vyvedze câbe Gaspodz′ u zâmlû Hanaanskuû, âk ën zaprysâgaǔsâ tabe ì bac′kam tvaìm, ì das′c′ âe tabe, -

12. аддзяляй Госпаду ўсё, што расхіляе сьцёгны; і ўсё першароднае з жывёлы, якое ў цябе будзе, мужчынскага полу, Госпаду;

addzâlâj Gospadu ǔsë, što rashìlâe s′cëgny; ì ǔsë peršarodnae z žyvëly, âkoe ǔ câbe budze, mužčynskaga polu, Gospadu;

13. а кожнага асла, які расхіляе, замяняй ягнём; а калі не заменіш; выкупі яго; і кожнага першынца чалавечага з сыноў тваіх выкупай.

a kožnaga asla, âkì rashìlâe, zamânâj âgnëm; a kalì ne zamenìš; vykupì âgo; ì kožnaga peršynca čalavečaga z synoǔ tvaìh vykupaj.

14. І калі пасьля спытаецца ў цябе сын твой, кажучы: што гэта? дык скажы яму: рукою моцнаю вывеў нас Гасподзь зь Егіпта, з дому рабства;

Ì kalì pas′lâ spytaecca ǔ câbe syn tvoj, kažučy: što gèta? dyk skažy âmu: rukoû mocnaû vyveǔ nas Gaspodz′ z′ Egìpta, z domu rabstva;

15. бо калі фараон упарціўся адпусьціць нас, Гасподзь усьмерціў усіх першынцаў у зямлі Егіпецкай, ад першынца чалавечага да першынца з жывёлы, - таму я прыношу ў ахвяру Госпаду ўсё, што расхіляе сьцёгны, мужчынскага полу, а кожнага першынца з сыноў маіх выкупляю;

bo kalì faraon uparcìǔsâ adpus′cìc′ nas, Gaspodz′ us′mercìǔ usìh peršyncaǔ u zâmlì Egìpeckaj, ad peršynca čalavečaga da peršynca z žyvëly, - tamu â prynošu ǔ ahvâru Gospadu ǔsë, što rashìlâe s′cëgny, mužčynskaga polu, a kožnaga peršynca z synoǔ maìh vykuplâû;

16. і хай будзе гэта знакам на руцэ тваёй і замест павязкі над вачыма тваімі; бо рукою моцнаю Гасподзь вывеў нас зь Егіпта.

ì haj budze gèta znakam na rucè tvaëj ì zamest pavâzkì nad vačyma tvaìmì; bo rukoû mocnaû Gaspodz′ vyveǔ nas z′ Egìpta.

17. Калі ж фараон адпусьціў народ, Бог не павёў яго па дарозе зямлі Філістымскай, бо яна блізкая; бо сказаў Бог: каб не раскаяўся народ, убачыўшы вайну, і не вярнуўся ў Егіпет.

Kalì ž faraon adpus′cìǔ narod, Bog ne pavëǔ âgo pa daroze zâmlì Fìlìstymskaj, bo âna blìzkaâ; bo skazaǔ Bog: kab ne raskaâǔsâ narod, ubačyǔšy vajnu, ì ne vârnuǔsâ ǔ Egìpet.

18. І абвёў Бог народ дарогаю пустэльнаю да Чэрмнага мора. І выйшлі сыны Ізраілевыя ўзброеныя зь зямлі Егіпецкай.

Ì abvëǔ Bog narod darogaû pustèl′naû da Čèrmnaga mora. Ì vyjšlì syny Ìzraìlevyâ ǔzbroenyâ z′ zâmlì Egìpeckaj.

19. І ўзяў Майсей з сабою косьці Язэпа, бо прысягаю запрысягнуў сыноў Ізраілевых, сказаўшы: наведае вас Бог, і вы з сабою вынесіце косьці мае адгэтуль.

Ì ǔzâǔ Majsej z saboû kos′cì Âzèpa, bo prysâgaû zaprysâgnuǔ synoǔ Ìzraìlevyh, skazaǔšy: navedae vas Bog, ì vy z saboû vynesìce kos′cì mae adgètul′.

20. І рушылі з Сакхота і разьмясьціліся табарам у Этаме, на краі пустыні.

Ì rušylì z Sakhota ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Ètame, na kraì pustynì.

21. А Гасподзь ішоў перад імі ўдзень у слупе воблачным, паказваючы ім дарогу, а ўначы ў слупе вогненным, сьвецячы ім, каб ішлі яны і ўдзень і ўначы.

A Gaspodz′ ìšoǔ perad ìmì ǔdzen′ u slupe voblačnym, pakazvaûčy ìm darogu, a ǔnačy ǔ slupe vognennym, s′vecâčy ìm, kab ìšlì âny ì ǔdzen′ ì ǔnačy.

22. Ня ўхіляўся слуп воблачны ўдзень і слуп вогненны ўначы з вачэй народа.

Nâ ǔhìlâǔsâ slup voblačny ǔdzen′ ì slup vognenny ǔnačy z vačèj naroda.

14 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. скажы сынам Ізраілевым, каб яны павярнуліся і сталі табарам перад Пі-Гахіротам, паміж Мігдолам і морам, перад Ваал-Цафонам; насупраць яго атабарцеся каля мора.

skažy synam Ìzraìlevym, kab âny pavârnulìsâ ì stalì tabaram perad Pì-Gahìrotam, pamìž Mìgdolam ì moram, perad Vaal-Cafonam; nasuprac′ âgo atabarcesâ kalâ mora.

3. І скажа фараон пра сыноў Ізраілевых: яны заблудзіліся ў зямлі гэтай, замкнула іх пустыня.

Ì skaža faraon pra synoǔ Ìzraìlevyh: âny zabludzìlìsâ ǔ zâmlì gètaj, zamknula ìh pustynâ.

4. А Я напоўню чэрствасьцю сэрца фараону, і ён пагоніцца за імі, і пакажу славу Маю на фараоне і на ўсім войску ягоным; і ўведаюць Егіпцяне, што Я Гасподзь. І зрабілі так.

A Â napoǔnû čèrstvas′cû sèrca faraonu, ì ën pagonìcca za ìmì, ì pakažu slavu Maû na faraone ì na ǔsìm vojsku âgonym; ì ǔvedaûc′ Egìpcâne, što Â Gaspodz′. Ì zrabìlì tak.

5. І абвешчана было цару Егіпецкаму, што народ уцёк; і абярнулася сэрца фараонава і рабоў ягоных супроць народу гэтага, і яны сказалі: што гэта мы зрабілі? навошта мы адпусьцілі Ізраільцянаў, каб яны не працавалі на нас?

Ì abveščana bylo caru Egìpeckamu, što narod ucëk; ì abârnulasâ sèrca faraonava ì raboǔ âgonyh suproc′ narodu gètaga, ì âny skazalì: što gèta my zrabìlì? navošta my adpus′cìlì Ìzraìl′cânaǔ, kab âny ne pracavalì na nas?

6. Фараон запрог калясьніцу сваю і народ свой узяў з сабою;

Faraon zaprog kalâs′nìcu svaû ì narod svoj uzâǔ z saboû;

7. і ўзяў шасьцьсот калясьніц адборных, і ўсе калясьніцы Егіпецкія, і правадыроў над усімі імі.

ì ǔzâǔ šas′c′sot kalâs′nìc adbornyh, ì ǔse kalâs′nìcy Egìpeckìâ, ì pravadyroǔ nad usìmì ìmì.

8. І ачарсьцьвіў Гасподзь сэрца фараону, цару Егіпецкаму, і ён пагнаўся за сынамі Ізраілевымі; а сыны Ізраілевыя ішлі пад рукою высокаю.

Ì ačars′c′vìǔ Gaspodz′ sèrca faraonu, caru Egìpeckamu, ì ën pagnaǔsâ za synamì Ìzraìlevymì; a syny Ìzraìlevyâ ìšlì pad rukoû vysokaû.

9. І пагналіся за імі Егіпцяне, і ўсе коні з калясьніцамі фараонавымі, і верхаўцы, і ўсё войска ягонае, і дагналі іх атабараных каля мора, пры Пі-Гахіроце, перад Ваал-Цафонам.

Ì pagnalìsâ za ìmì Egìpcâne, ì ǔse konì z kalâs′nìcamì faraonavymì, ì verhaǔcy, ì ǔsë vojska âgonae, ì dagnalì ìh atabaranyh kalâ mora, pry Pì-Gahìroce, perad Vaal-Cafonam.

10. Фараон наблізіўся, і сыны Ізраілевыя азірнуліся, і вось, Егіпцяне ідуць за імі: і вельмі спалохаліся і закрычалі сыны Ізраілевыя да Госпада,

Faraon nablìzìǔsâ, ì syny Ìzraìlevyâ azìrnulìsâ, ì vos′, Egìpcâne ìduc′ za ìmì: ì vel′mì spalohalìsâ ì zakryčalì syny Ìzraìlevyâ da Gospada,

11. і сказалі Майсею: хіба няма магілаў у Егіпце, што ты прывёў нас паміраць у пустыні? што гэта ты зрабіў з намі, вывеўшы нас зь Егіпта?

ì skazalì Majseû: hìba nâma magìlaǔ u Egìpce, što ty pryvëǔ nas pamìrac′ u pustynì? što gèta ty zrabìǔ z namì, vyveǔšy nas z′ Egìpta?

12. Ці ж ня гэта самае казалі мы табе ў Егіпце, сказаўшы: пакінь нас, няхай мы будзем працаваць на Егіпцянаў. Бо лепш нам быць у рабстве ў Егіпцянаў, чым памерці ў пустыні.

Cì ž nâ gèta samae kazalì my tabe ǔ Egìpce, skazaǔšy: pakìn′ nas, nâhaj my budzem pracavac′ na Egìpcânaǔ. Bo lepš nam byc′ u rabstve ǔ Egìpcânaǔ, čym pamercì ǔ pustynì.

13. Але Майсей сказаў народу: ня бойцеся, стойце - і ўбачыце выратаваньне ад Госпада, якое Ён дасьць вам і сёньня, бо Егіпцянаў, якіх вы бачыце сёньня, больш ня ўбачыце вавек;

Ale Majsej skazaǔ narodu: nâ bojcesâ, stojce - ì ǔbačyce vyratavan′ne ad Gospada, âkoe Ën das′c′ vam ì sën′nâ, bo Egìpcânaǔ, âkìh vy bačyce sën′nâ, bol′š nâ ǔbačyce vavek;

14. Гасподзь будзе змагацца за вас, і вы будзьце спакойныя.

Gaspodz′ budze zmagacca za vas, ì vy budz′ce spakojnyâ.

15. І сказаў Гасподзь Майсею: чаго ты крычыш да Мяне? скажы сынам Ізраілевым, каб яны ішлі;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: čago ty kryčyš da Mâne? skažy synam Ìzraìlevym, kab âny ìšlì;

16. а ты падымі посах твой, і працягні руку тваю на мора, і падзялі яго, і пройдуць сыны Ізраілевыя сярод мора па сухім;

a ty padymì posah tvoj, ì pracâgnì ruku tvaû na mora, ì padzâlì âgo, ì projduc′ syny Ìzraìlevyâ sârod mora pa suhìm;

17. А Я зраблю чэрствым сэрца Егіпцянам, і яны пойдуць сьледам за імі; і пакажу славу Маю на фараоне і на ўсім войску ягоным і на верхаўцах ягоных:

A Â zrablû čèrstvym sèrca Egìpcânam, ì âny pojduc′ s′ledam za ìmì; ì pakažu slavu Maû na faraone ì na ǔsìm vojsku âgonym ì na verhaǔcah âgonyh:

18. І спазнаюць Егіпцяне, што Я Гасподзь, калі пакажу славу Маю на фараоне, на калясьніцах ягоных і на вераўцах ягоных.

Ì spaznaûc′ Egìpcâne, što Â Gaspodz′, kalì pakažu slavu Maû na faraone, na kalâs′nìcah âgonyh ì na veraǔcah âgonyh.

19. І рушыўся анёл Божы, які ішоў за імі; рушыўся і слуп воблачны ад аблічча іхняга, і стаў па-за імі.

Ì rušyǔsâ anël Božy, âkì ìšoǔ za ìmì; rušyǔsâ ì slup voblačny ad ablìčča ìhnâga, ì staǔ pa-za ìmì.

20. і ўвайшоў усярэдзіну паміж табарам Егіпецкім і табарам Ізраілевым, і быў воблакам і змрокам адным і асьвятляў ноч другім, і ня зьблізіліся яны адны з аднымі праз усю ноч.

ì ǔvajšoǔ usârèdzìnu pamìž tabaram Egìpeckìm ì tabaram Ìzraìlevym, ì byǔ voblakam ì zmrokam adnym ì as′vâtlâǔ noč drugìm, ì nâ z′blìzìlìsâ âny adny z adnymì praz usû noč.

21. І прасьцёр Майсей руку сваю на мора, і гнаў Гасподзь мора моцным усходнім ветрам усю ноч і зрабіў мора сушаю; і расступіліся воды.

Ì pras′cër Majsej ruku svaû na mora, ì gnaǔ Gaspodz′ mora mocnym ushodnìm vetram usû noč ì zrabìǔ mora sušaû; ì rasstupìlìsâ vody.

22. І пайшлі сыны Ізраілевыя сярод мора па сухім: а воды былі ім сьцяною з правага і зь левага боку.

Ì pajšlì syny Ìzraìlevyâ sârod mora pa suhìm: a vody bylì ìm s′cânoû z pravaga ì z′ levaga boku.

23. Пагналіся Егіпцяне, і ўвайшлі за імі ўсярэдзіну мора ўсе коні фараонавыя, калясьніцы ягоныя і верхаўцы ягоныя.

Pagnalìsâ Egìpcâne, ì ǔvajšlì za ìmì ǔsârèdzìnu mora ǔse konì faraonavyâ, kalâs′nìcy âgonyâ ì verhaǔcy âgonyâ.

24. І ў ранішнюю варту паглядзеў Гасподзь на табар Егіпцянаў з слупа вогненнага і воблачнага і прывёў у замяшаньне табар Егіпцянаў;

Ì ǔ ranìšnûû vartu paglâdzeǔ Gaspodz′ na tabar Egìpcânaǔ z slupa vognennaga ì voblačnaga ì pryvëǔ u zamâšan′ne tabar Egìpcânaǔ;

25. і зьнярухоміў колы ў калясьніцах іхніх, так што яны валаклі іх зь цяжкасьцю. І сказалі Егіпцяне: пабяжым ад Ізраільцянаў, бо Гасподзь змагаецца за іх супроць Егіпцянаў.

ì z′nâruhomìǔ koly ǔ kalâs′nìcah ìhnìh, tak što âny valaklì ìh z′ câžkas′cû. Ì skazalì Egìpcâne: pabâžym ad Ìzraìl′cânaǔ, bo Gaspodz′ zmagaecca za ìh suproc′ Egìpcânaǔ.

26. І сказаў Гасподзь Майсею: працягні руку тваю на мора, і хай павернуцца воды на Егіпцянаў, на калясьніцы іхнія і на верхаўцоў іхніх.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: pracâgnì ruku tvaû na mora, ì haj pavernucca vody na Egìpcânaǔ, na kalâs′nìcy ìhnìâ ì na verhaǔcoǔ ìhnìh.

27. І прасьцёр Майсей руку сваю на мора, і пад раніцу вада вярнулася ў сваё месца; а Егіпцяне беглі насустрач. Так патапіў Гасподзь Егіпцянаў сярод мора.

Ì pras′cër Majsej ruku svaû na mora, ì pad ranìcu vada vârnulasâ ǔ svaë mesca; a Egìpcâne beglì nasustrač. Tak patapìǔ Gaspodz′ Egìpcânaǔ sârod mora.

28. І вада вярнулася і пакрыла калясьніцы і верхаўцоў усяго войска фараонавага, якія ўвайшлі за імі ў мора; не засталося ніводнага зь іх.

Ì vada vârnulasâ ì pakryla kalâs′nìcy ì verhaǔcoǔ usâgo vojska faraonavaga, âkìâ ǔvajšlì za ìmì ǔ mora; ne zastalosâ nìvodnaga z′ ìh.

29. А сыны Ізраілевыя прайшлі па сушы сярод мора: воды былі ім сьцяною па правы і па левы бок.

A syny Ìzraìlevyâ prajšlì pa sušy sârod mora: vody bylì ìm s′cânoû pa pravy ì pa levy bok.

30. І выбавіў Гасподзь у дзень той Ізраільцянаў з рук Егіпцянаў, і ўбачылі сыны Ізраілевыя Егіпцянаў мёртвых на беразе мора.

Ì vybavìǔ Gaspodz′ u dzen′ toj Ìzraìl′cânaǔ z ruk Egìpcânaǔ, ì ǔbačylì syny Ìzraìlevyâ Egìpcânaǔ mërtvyh na beraze mora.

31. І ўбачылі Ізраільцяне руку вялікую, якую прасьцёр Гасподзь над Егіпцянамі, і спалохаўся народ Госпада і паверыў Госпаду і Майсею, рабу Ягонаму.

Ì ǔbačylì Ìzraìl′câne ruku vâlìkuû, âkuû pras′cër Gaspodz′ nad Egìpcânamì, ì spalohaǔsâ narod Gospada ì paveryǔ Gospadu ì Majseû, rabu Âgonamu.

15 Кіраўнік

1. Тады Майсей і сыны Ізраілевыя засьпявалі Госпаду песьню гэтую і казалі: пяю Госпаду, бо ён высока ўзьнёсься: каня і верхаўца яго ўкінуў у мора.

Tady Majsej ì syny Ìzraìlevyâ zas′pâvalì Gospadu pes′nû gètuû ì kazalì: pâû Gospadu, bo ën vysoka ǔz′nës′sâ: kanâ ì verhaǔca âgo ǔkìnuǔ u mora.

2. Гасподзь цьвярдыня мая і слава мая, Ён стаў мне ратункам. Ён Бог мой, і праслаўлю Яго; Бог бацькі майго, і ўсхвалю Яго.

Gaspodz′ c′vârdynâ maâ ì slava maâ, Ën staǔ mne ratunkam. Ën Bog moj, ì praslaǔlû Âgo; Bog bac′kì majgo, ì ǔshvalû Âgo.

3. Гасподзь муж бітвы, Ягова імя Яму.

Gaspodz′ muž bìtvy, Âgova ìmâ Âmu.

4. Калясьніцы фараонавыя і войска ягонае ўкінуў Ён у мора, і выбраныя ваеначальнікі Ягоныя патанулі ў Чэрмным моры.

Kalâs′nìcy faraonavyâ ì vojska âgonae ǔkìnuǔ Ën u mora, ì vybranyâ vaenačal′nìkì Âgonyâ patanulì ǔ Čèrmnym mory.

5. Багны пакрылі іх: яны пайшлі ў глыбіню, як камень.

Bagny pakrylì ìh: âny pajšlì ǔ glybìnû, âk kamen′.

6. Правіца Твая, Госпадзе, праславілася сілаю; правіца Твая, Госпадзе, пабіла ворага.

Pravìca Tvaâ, Gospadze, praslavìlasâ sìlaû; pravìca Tvaâ, Gospadze, pabìla voraga.

7. Велічнасьцю славы Тваёй Ты скінуў тых, што паўсталі супроць Цябе. Ты паслаў гнеў Твой, і ён папаліў іх, як салому.

Velìčnas′cû slavy Tvaëj Ty skìnuǔ tyh, što paǔstalì suproc′ Câbe. Ty paslaǔ gneǔ Tvoj, ì ën papalìǔ ìh, âk salomu.

8. Ад дыханьня Твайго цякучыя воды спыніліся сьцяною, застылі глыбіні ўсэрцы мора.

Ad dyhan′nâ Tvajgo câkučyâ vody spynìlìsâ s′cânoû, zastylì glybìnì ǔsèrcy mora.

9. Вораг сказаў: паганю, даганю, падзялю здабычу; насыціцца імі душа мая, агалю меч мой, зьнішчыць іх рука мая.

Vorag skazaǔ: paganû, daganû, padzâlû zdabyču; nasycìcca ìmì duša maâ, agalû meč moj, z′nìščyc′ ìh ruka maâ.

10. Ты дыхнуў духам Тваім, і накрыла іх мора: яны апусьціліся, як волава, у вялікіх водах.

Ty dyhnuǔ duham Tvaìm, ì nakryla ìh mora: âny apus′cìlìsâ, âk volava, u vâlìkìh vodah.

11. Хто, як Ты, Госпадзе, паміж багамі? Хто, як Ты, велічны сьвятасьцю, срашны пахваламі, творца цудаў?

Hto, âk Ty, Gospadze, pamìž bagamì? Hto, âk Ty, velìčny s′vâtas′cû, srašny pahvalamì, tvorca cudaǔ?

12. Ты прасьцёр правіцу Тваю: паглынула іх зямля.

Ty pras′cër pravìcu Tvaû: paglynula ìh zâmlâ.

13. Ты вёў міласьцю Тваёю народ гэты, які Ты выбавіў, - павёў сілаю Тваёю да сьвятой сялібы Тваёй.

Ty vëǔ mìlas′cû Tvaëû narod gèty, âkì Ty vybavìǔ, - pavëǔ sìlaû Tvaëû da s′vâtoj sâlìby Tvaëj.

14. Пачулі народы і дрыжаць: жудасьць ахапіла жыхароў Філістымскіх;

Pačulì narody ì dryžac′: žudas′c′ ahapìla žyharoǔ Fìlìstymskìh;

15. тады сумеліся князі Эдэмавыя, дрыжаньне апанавала правадыроў Маавіцкіх, замаркоціліся ўсе жыхары Ханаана.

tady sumelìsâ knâzì Èdèmavyâ, dryžan′ne apanavala pravadyroǔ Maavìckìh, zamarkocìlìsâ ǔse žyhary Hanaana.

16. Хай апануе іх страх і жудасьць; ад велічы мышцы Тваёй хай анямеюць яны, як камень, пакуль праходзіць народ Твой, Госпадзе, пакуль праходзіць гэты народ, які Ты прыдбаў.

Haj apanue ìh strah ì žudas′c′; ad velìčy myšcy Tvaëj haj anâmeûc′ âny, âk kamen′, pakul′ prahodzìc′ narod Tvoj, Gospadze, pakul′ prahodzìc′ gèty narod, âkì Ty prydbaǔ.

17. Увядзі яго і пасадзі яго на гары здабытку Твайго, на месцы, якое Ты зрабіў жытлом Сабе, Госпадзе, у сьвятыню, якую стварылі рукі Твае, Уладыка?

Uvâdzì âgo ì pasadzì âgo na gary zdabytku Tvajgo, na mescy, âkoe Ty zrabìǔ žytlom Sabe, Gospadze, u s′vâtynû, âkuû stvarylì rukì Tvae, Uladyka?

18. Гасподзь будзе панаваць вавекі і ў вечнасьць.

Gaspodz′ budze panavac′ vavekì ì ǔ večnas′c′.

19. Калі ўвайшлі коні фараонавыя і зь верхаўцамі ягонымі ў мора, дык Гасподзь абярнуў на іх воды марскія, а сыны Ізраілевыя прайшлі па сушы сярод мора.

Kalì ǔvajšlì konì faraonavyâ ì z′ verhaǔcamì âgonymì ǔ mora, dyk Gaspodz′ abârnuǔ na ìh vody marskìâ, a syny Ìzraìlevyâ prajšlì pa sušy sârod mora.

20. І ўзяла Марыям прарочыца, сястра Ааронавая, у руку сваю бубен, і выйшлі за ёю ўсе жанчыны з бубнамі і радасьцю.

Ì ǔzâla Maryâm praročyca, sâstra Aaronavaâ, u ruku svaû buben, ì vyjšlì za ëû ǔse žančyny z bubnamì ì radas′cû.

21. І засьпявала Марыям перад імі: сьпявайце Госпаду, бо высока ўзьнёсься Ён, каня і верхаўца ягонага ўкінуў у мора.

Ì zas′pâvala Maryâm perad ìmì: s′pâvajce Gospadu, bo vysoka ǔz′nës′sâ Ën, kanâ ì verhaǔca âgonaga ǔkìnuǔ u mora.

22. І павёў Майсей Ізраільцянаў ад Чэрмнага мора, і яны ўступілі ў пустыню Сур; і ішлі яны тры дні па пустыні і не знаходзілі вады.

Ì pavëǔ Majsej Ìzraìl′cânaǔ ad Čèrmnaga mora, ì âny ǔstupìlì ǔ pustynû Sur; ì ìšlì âny try dnì pa pustynì ì ne znahodzìlì vady.

23. Прыйшлі ў Мэру - і не маглі піць вады ў Мэры, бо яна была горкая, чаму і дадзена таму месцу назва: Мэра.

Pryjšlì ǔ Mèru - ì ne maglì pìc′ vady ǔ Mèry, bo âna byla gorkaâ, čamu ì dadzena tamu mescu nazva: Mèra.

24. І наракаў народ на Майсея, кажучы: што нам піць?

Ì narakaǔ narod na Majseâ, kažučy: što nam pìc′?

25. Майсей загаласіў да Госпада, і Гасподзь паказаў яму дрэва, і ён кінуў яго ў ваду, і вада зрабілася салодкая. Таму Бог даў народу статут і закон і там выпрабоўваў яго.

Majsej zagalasìǔ da Gospada, ì Gaspodz′ pakazaǔ âmu drèva, ì ën kìnuǔ âgo ǔ vadu, ì vada zrabìlasâ salodkaâ. Tamu Bog daǔ narodu statut ì zakon ì tam vypraboǔvaǔ âgo.

26. І сказаў: калі ты будзеш слухацца голасу Госпада, Бога твайго, і рабіць вартаснае перад вачамі Яго, і слухацца запаведзяў Ягоных, і шанаваць усе статуты Ягоныя, дык не навяду на цябе ніякай хваробы, якія навёў Я на Егіпет: бо Я Гасподзь, Які ацаляе цябе.

Ì skazaǔ: kalì ty budzeš sluhacca golasu Gospada, Boga tvajgo, ì rabìc′ vartasnae perad vačamì Âgo, ì sluhacca zapavedzâǔ Âgonyh, ì šanavac′ use statuty Âgonyâ, dyk ne navâdu na câbe nìâkaj hvaroby, âkìâ navëǔ Â na Egìpet: bo Â Gaspodz′, Âkì acalâe câbe.

27. І прыйшлі ў Элім: там было дванаццаць крыніц вады і семдзесят пальмавых дрэў, і разьмясьціліся там табарам каля водаў.

Ì pryjšlì ǔ Èlìm: tam bylo dvanaccac′ krynìc vady ì semdzesât pal′mavyh drèǔ, ì raz′mâs′cìlìsâ tam tabaram kalâ vodaǔ.

16 Кіраўнік

1. І рушылі з Эліма, і прыйшло ўсё супольства сыноў Ізраілевых у пустыню Сін, што паміж Элімам і Сінаем, на пятнаццаты дзень другога месяца пасьля выхаду іх зь зямлі Егіпецкай.

Ì rušylì z Èlìma, ì pryjšlo ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh u pustynû Sìn, što pamìž Èlìmam ì Sìnaem, na pâtnaccaty dzen′ drugoga mesâca pas′lâ vyhadu ìh z′ zâmlì Egìpeckaj.

2. І пачало наракаць усё супольства сыноў Ізраілевых на Майсея і Аарона ў пустыні.

Ì pačalo narakac′ usë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh na Majseâ ì Aarona ǔ pustynì.

3. і сказалі ім сыны Ізраілевыя: о, калі б мы сканалі ад рукі Гасподняй у зямлі Егіпецкай, як мы сядзелі каля катлоў зь мясам, як мы елі хлеба ўдосыць! бо вы нас вывелі ў пустыню гэтую, каб усё супольства замарыць голадам.

ì skazalì ìm syny Ìzraìlevyâ: o, kalì b my skanalì ad rukì Gaspodnâj u zâmlì Egìpeckaj, âk my sâdzelì kalâ katloǔ z′ mâsam, âk my elì hleba ǔdosyc′! bo vy nas vyvelì ǔ pustynû gètuû, kab usë supol′stva zamaryc′ goladam.

4. І сказаў Гасподзь Майсею: вось, Я пашлю вам хлеб зь неба, і хай люд выходзіць і зьбірае штодзённа, колькі трэба на дзень, каб Я выпрабаваў яго, ці будзе ён рабіць паводле закона Майго, ці не;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vos′, Â pašlû vam hleb z′ neba, ì haj lûd vyhodzìc′ ì z′bìrae štodzënna, kol′kì trèba na dzen′, kab Â vyprabavaǔ âgo, cì budze ën rabìc′ pavodle zakona Majgo, cì ne;

5. а ў шосты дзень хай гатуюць, што прынясуць, і будзе ўдвая болей за тое, што зьбіраюць у іншыя дні.

a ǔ šosty dzen′ haj gatuûc′, što prynâsuc′, ì budze ǔdvaâ bolej za toe, što z′bìraûc′ u ìnšyâ dnì.

6. І сказалі Майсей і Аарон усяму супольству сыноў Ізраілевых: увечары даведаецеся вы, што Гасподзь вывеў вас зь зямлі Егіпецкай,

Ì skazalì Majsej ì Aaron usâmu supol′stvu synoǔ Ìzraìlevyh: uvečary davedaecesâ vy, što Gaspodz′ vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj,

7. і раніцай убачыце славу Гасподнюю, бо пачуў Ён нараканьні вашыя на Госпада: а мы што такое, што наракаеце на нас?

ì ranìcaj ubačyce slavu Gaspodnûû, bo pačuǔ Ën narakan′nì vašyâ na Gospada: a my što takoe, što narakaece na nas?

8. І сказаў Майсей: даведаецеся, калі Гасподзь увечары дасьць вам мяса на ежу, а раніцай хлеба ўдосыць; бо Гасподзь пачуў нараканьні вашыя, якія вы ўзьвялі супроць Яго: а мы што? не на нас нараканьні вашыя, а на Госпада.

Ì skazaǔ Majsej: davedaecesâ, kalì Gaspodz′ uvečary das′c′ vam mâsa na ežu, a ranìcaj hleba ǔdosyc′; bo Gaspodz′ pačuǔ narakan′nì vašyâ, âkìâ vy ǔz′vâlì suproc′ Âgo: a my što? ne na nas narakan′nì vašyâ, a na Gospada.

9. І сказаў Майсей Аарону: скажы ўсяму супольству сыноў Ізраілевых: станьце прад абліччам Госпада, бо Ён пачуў нараканьні вашыя.

Ì skazaǔ Majsej Aaronu: skažy ǔsâmu supol′stvu synoǔ Ìzraìlevyh: stan′ce prad ablìččam Gospada, bo Ën pačuǔ narakan′nì vašyâ.

10. І калі прамаўляў Аарон да ўсяго супольства сыноў Ізраілевых, дык яны азірнуліся на пустыню, і вось, слава Гасподняя зьявілася ў воблаку.

Ì kalì pramaǔlâǔ Aaron da ǔsâgo supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh, dyk âny azìrnulìsâ na pustynû, ì vos′, slava Gaspodnââ z′âvìlasâ ǔ voblaku.

11. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

12. Я пачуў нараканьні сыноў Ізраілевых; скажы ім: увечары будзеце есьці мяса, а раніцай насыціцеся хлебам - і ўведаеце, што Я Гасподзь, Бог ваш.

Â pačuǔ narakan′nì synoǔ Ìzraìlevyh; skažy ìm: uvečary budzece es′cì mâsa, a ranìcaj nasycìcesâ hlebam - ì ǔvedaece, što Â Gaspodz′, Bog vaš.

13. Увечары наляцелі перапёлкі і пакрылі табар, а раніцай ляжала раса наўкола табара;

Uvečary nalâcelì perapëlkì ì pakrylì tabar, a ranìcaj lâžala rasa naǔkola tabara;

14. раса паднялася, і вось, на паверхні пустыні нешта дробнае, падобнае на крупы, дробнае, як іней на зямлі.

rasa padnâlasâ, ì vos′, na paverhnì pustynì nešta drobnae, padobnae na krupy, drobnae, âk ìnej na zâmlì.

15. І ўбачылі сыны Ізраілевыя і казалі адзін аднаму: што гэта? Бо ня ведалі, што гэта. І Майсей сказаў ім: гэта хлеб, які Гасподзь даў вам на ежу:

Ì ǔbačylì syny Ìzraìlevyâ ì kazalì adzìn adnamu: što gèta? Bo nâ vedalì, što gèta. Ì Majsej skazaǔ ìm: gèta hleb, âkì Gaspodz′ daǔ vam na ežu:

16. вось, што загадаў Гасподзь: зьбірайце яго кожны па столькі, колькі яму зьесьці; па гаморы на чалавека, па колькасьці душ, колькі ў каго ў намёце, зьбірайце.

vos′, što zagadaǔ Gaspodz′: z′bìrajce âgo kožny pa stol′kì, kol′kì âmu z′es′cì; pa gamory na čalaveka, pa kol′kas′cì duš, kol′kì ǔ kago ǔ namëce, z′bìrajce.

17. І зрабілі так сыны Ізраілевыя і сабралі, хто многа, хто мала;

Ì zrabìlì tak syny Ìzraìlevyâ ì sabralì, hto mnoga, hto mala;

18. і мералі гаморам, і ў таго, хто сабраў многа, ня было лішняга, і ў таго, хто мала, ня было нястачы: кожны сабраў, колькі яму зьесьці.

ì meralì gamoram, ì ǔ tago, hto sabraǔ mnoga, nâ bylo lìšnâga, ì ǔ tago, hto mala, nâ bylo nâstačy: kožny sabraǔ, kol′kì âmu z′es′cì.

19. І сказаў ім Майсей: ніхто не пакідай гэтага да раніцы.

Ì skazaǔ ìm Majsej: nìhto ne pakìdaj gètaga da ranìcy.

20. Але не паслухаліся яны Майсея, і пакінулі ад гэтага некаторыя да раніцы, - і завяліся чэрві, і яно прасьмердла. І ўгневаўся на іх Майсей.

Ale ne pasluhalìsâ âny Majseâ, ì pakìnulì ad gètaga nekatoryâ da ranìcy, - ì zavâlìsâ čèrvì, ì âno pras′merdla. Ì ǔgnevaǔsâ na ìh Majsej.

21. І зьбіралі яны рана раніцай, кожны колькі яму зьесьці; калі ж сагравала сонца, яно раставала.

Ì z′bìralì âny rana ranìcaj, kožny kol′kì âmu z′es′cì; kalì ž sagravala sonca, âno rastavala.

22. А на шосты дзень сабралі хлеба ўдвая, па два гаморы на кожнага. І прыйшлі ўсе правадыры супольства і данесьлі Майсею.

A na šosty dzen′ sabralì hleba ǔdvaâ, pa dva gamory na kožnaga. Ì pryjšlì ǔse pravadyry supol′stva ì danes′lì Majseû.

23. І сказаў ім: вось, што сказаў Майсей: заўтра спакой, сьвятая субота Гасподняя, што трэба пячы, пячэце, і што трэба гатаваць, гатуйце сёньня, і што застанецца, адкладзеце і зьберажэце да раніцы.

Ì skazaǔ ìm: vos′, što skazaǔ Majsej: zaǔtra spakoj, s′vâtaâ subota Gaspodnââ, što trèba pâčy, pâčèce, ì što trèba gatavac′, gatujce sën′nâ, ì što zastanecca, adkladzece ì z′beražèce da ranìcy.

24. І адклалі тое да раніцы, як загадаў Майсей, і яно не прасьмердла, і чарвей ня было ў ім.

Ì adklalì toe da ranìcy, âk zagadaǔ Majsej, ì âno ne pras′merdla, ì čarvej nâ bylo ǔ ìm.

25. І сказаў Майсей: ежце яго сёньня, бо сёньня субота Гасподняя: сёньня ня знойдзеце яго на полі;

Ì skazaǔ Majsej: ežce âgo sën′nâ, bo sën′nâ subota Gaspodnââ: sën′nâ nâ znojdzece âgo na polì;

26. шэсьць дзён зьбірайце яго, а ў сёмы дзень субота: ня будзе яго ў гэты дзень.

šès′c′ dzën z′bìrajce âgo, a ǔ sëmy dzen′ subota: nâ budze âgo ǔ gèty dzen′.

27. Але некаторыя зь людзей выйшлі ў сёмы дзень зьбіраць - і не знайшлі.

Ale nekatoryâ z′ lûdzej vyjšlì ǔ sëmy dzen′ z′bìrac′ - ì ne znajšlì.

28. І сказаў Гасподзь Майсею: ці доўга вы будзеце ўхіляцца ад выкананьня загадаў Маіх і законаў Маіх?

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: cì doǔga vy budzece ǔhìlâcca ad vykanan′nâ zagadaǔ Maìh ì zakonaǔ Maìh?

29. глядзеце, Гасподзь даў вам суботу, таму Ён і дае ў шосты дзень хлеба на два дні: заставайцеся кожны ў сябе, ніхто ня выходзь зь мясьціны сваёй у сёмы дзень.

glâdzece, Gaspodz′ daǔ vam subotu, tamu Ën ì dae ǔ šosty dzen′ hleba na dva dnì: zastavajcesâ kožny ǔ sâbe, nìhto nâ vyhodz′ z′ mâs′cìny svaëj u sëmy dzen′.

30. І спачываў люд у сёмы дзень.

Ì spačyvaǔ lûd u sëmy dzen′.

31. І назваў дом Ізраілеў хлеб той: манна. Яна была, як каляндравае насеньне, белая, а смакам як ляпёшка зь мёдам.

Ì nazvaǔ dom Ìzraìleǔ hleb toj: manna. Âna byla, âk kalândravae nasen′ne, belaâ, a smakam âk lâpëška z′ mëdam.

32. І сказаў Майсей: вось, што загадаў Гасподзь: напоўніце гамор на захаваньне ў роды вашыя, каб вы бачылі хлеб, якім Я карміў вас у пустыні, калі вывеў вас зь зямлі Егіпецкай.

Ì skazaǔ Majsej: vos′, što zagadaǔ Gaspodz′: napoǔnìce gamor na zahavan′ne ǔ rody vašyâ, kab vy bačylì hleb, âkìm Â karmìǔ vas u pustynì, kalì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj.

33. І сказаў Майсей Аарону: вазьмі адзін посуд, і пакладзі ў яго поўны гамор манны, і пастаў яго перад Госпадам, на захаваньне ў роды вашыя.

Ì skazaǔ Majsej Aaronu: vaz′mì adzìn posud, ì pakladzì ǔ âgo poǔny gamor manny, ì pastaǔ âgo perad Gospadam, na zahavan′ne ǔ rody vašyâ.

34. І паставіў яго Аарон перад каўчэгам сьведчаньня на захаваньне, як загадаў Гасподзь Майсею.

Ì pastavìǔ âgo Aaron perad kaǔčègam s′vedčan′nâ na zahavan′ne, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

35. Сыны Ізраілевыя елі манну сорак гадоў, пакуль ня прыйшлі ў зямлю абжытую: манну елі яны, пакуль ня прыйшлі да межаў зямлі Ханаанскай.

Syny Ìzraìlevyâ elì mannu sorak gadoǔ, pakul′ nâ pryjšlì ǔ zâmlû abžytuû: mannu elì âny, pakul′ nâ pryjšlì da mežaǔ zâmlì Hanaanskaj.

36. А гамор ёсьць дзясятая частка эфы.

A gamor ës′c′ dzâsâtaâ častka èfy.

17 Кіраўнік

1. І рушыла ўсё супольства сыноў Ізраілевых з пустыні Сін у дарогу сваю, паводле загаду Гасподняга, і разьмясьцілася табарам у Рэфідыме; і ня было вады піць людзям.

Ì rušyla ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh z pustynì Sìn u darogu svaû, pavodle zagadu Gaspodnâga, ì raz′mâs′cìlasâ tabaram u Rèfìdyme; ì nâ bylo vady pìc′ lûdzâm.

2. І дакаралі людзі Майсея, і казалі: дайце нам вады піць. І сказаў ім Майсей: што вы дакараеце мяне? што спакушаеце Госпада?

Ì dakaralì lûdzì Majseâ, ì kazalì: dajce nam vady pìc′. Ì skazaǔ ìm Majsej: što vy dakaraece mâne? što spakušaece Gospada?

3. І прагнуў там люд вады, і наракаў люд на Майсея, кажучы: навошта ты вывеў нас зь Егіпта, замарыў смагаю нас і дзяцей нашых і статкі нашыя?

Ì pragnuǔ tam lûd vady, ì narakaǔ lûd na Majseâ, kažučy: navošta ty vyveǔ nas z′ Egìpta, zamaryǔ smagaû nas ì dzâcej našyh ì statkì našyâ?

4. Майсей заенчыў да Госпада і сказаў: што мне рабіць з народам гэтым? яшчэ крыху, і пабэюць мяне камянямі.

Majsej zaenčyǔ da Gospada ì skazaǔ: što mne rabìc′ z narodam gètym? âščè kryhu, ì pabèûc′ mâne kamânâmì.

5. І сказаў Гасподзь Майсею: прайдзі перад людзьмі, і вазьмі з сабою некаторых старэйшынаў Ізраільскіх, і посах твой, якім ты ўдарыў па вадзе, вазьмі ў руку тваю, і ідзі;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: prajdzì perad lûdz′mì, ì vaz′mì z saboû nekatoryh starèjšynaǔ Ìzraìl′skìh, ì posah tvoj, âkìm ty ǔdaryǔ pa vadze, vaz′mì ǔ ruku tvaû, ì ìdzì;

6. вось, Я стану перад табою там на скале ў Харыве, і ты ўдарыш у скалу, і пойдзе зь яе вада, і будзе піць народ. І зрабіў так Майсей на вачах у старэйшынаў Ізраільскіх.

vos′, Â stanu perad taboû tam na skale ǔ Haryve, ì ty ǔdaryš u skalu, ì pojdze z′ âe vada, ì budze pìc′ narod. Ì zrabìǔ tak Majsej na vačah u starèjšynaǔ Ìzraìl′skìh.

7. І даў мясьціне той назву: Маса і Мэрыва, з прычыны дакараньня сыноў Ізраілевых, і таму, што яны спакушалі Госпада, кажучы: ці ёсьць Гасподзь сярод нас, ці няма?

Ì daǔ mâs′cìne toj nazvu: Masa ì Mèryva, z pryčyny dakaran′nâ synoǔ Ìzraìlevyh, ì tamu, što âny spakušalì Gospada, kažučy: cì ës′c′ Gaspodz′ sârod nas, cì nâma?

8. І прыйшлі Амалікіцяне і ваявалі зь Ізраільцянамі ў Рэфідыме.

Ì pryjšlì Amalìkìcâne ì vaâvalì z′ Ìzraìl′cânamì ǔ Rèfìdyme.

9. Майсей сказаў Ісусу: выберы нам мужоў і ідзі біцца з Амалікіцянамі: заўтра я стану на вяршыні пагорка, і жазло Божае будзе ў руцэ маёй.

Majsej skazaǔ Ìsusu: vybery nam mužoǔ ì ìdzì bìcca z Amalìkìcânamì: zaǔtra â stanu na vâršynì pagorka, ì žazlo Božae budze ǔ rucè maëj.

10. І зрабіў Ісус, як сказаў яму Майсей, і пайшоў біцца з Амалікіцянамі; а Майсей і Аарон і Ор узышлі на верх пагорка.

Ì zrabìǔ Ìsus, âk skazaǔ âmu Majsej, ì pajšoǔ bìcca z Amalìkìcânamì; a Majsej ì Aaron ì Or uzyšlì na verh pagorka.

11. І калі Майсей падымаў рукі свае, адольваў Ізраіль, а калі апускаў рукі свае, адольваў Амалік;

Ì kalì Majsej padymaǔ rukì svae, adol′vaǔ Ìzraìl′, a kalì apuskaǔ rukì svae, adol′vaǔ Amalìk;

12. але рукі Майсеевыя ацяжэлі, і тады ўзялі камень і падклалі пад яго, і ён сеў на ім, а Аарон і Ор падтрымлівалі рукі ягоныя, адзін з аднаго, а другі з другога боку. І былі рукі яго паднятыя аж да захаду сонца.

ale rukì Majseevyâ acâžèlì, ì tady ǔzâlì kamen′ ì padklalì pad âgo, ì ën seǔ na ìm, a Aaron ì Or padtrymlìvalì rukì âgonyâ, adzìn z adnago, a drugì z drugoga boku. Ì bylì rukì âgo padnâtyâ až da zahadu sonca.

13. І скінуў Ісус Амаліка і народ ягоны лязом мяча.

Ì skìnuǔ Ìsus Amalìka ì narod âgony lâzom mâča.

14. І сказаў Гасподзь Майсею: напішы гэта на памяць у кнігу і давядзі Ісусу, што Я цалкам згладжу памяць пра Амалікіцянаў з паднябеснай.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: napìšy gèta na pamâc′ u knìgu ì davâdzì Ìsusu, što Â calkam zgladžu pamâc′ pra Amalìkìcânaǔ z padnâbesnaj.

15. І зладзіў Майсей ахвярнік і даў яму назву: Ягова Нісі,

Ì zladzìǔ Majsej ahvârnìk ì daǔ âmu nazvu: Âgova Nìsì,

16. бо, сказаў ён, рука на троне Госпада: бітва ў Госпада супроць Амаліка з роду ў род.

bo, skazaǔ ën, ruka na trone Gospada: bìtva ǔ Gospada suproc′ Amalìka z rodu ǔ rod.

18 Кіраўнік

1. І пачуў Ётор, сьвятар Мадыямскі, цесьць Майсееў, пра ўсё, што зрабіў Бог Майсею і Ізраілю, народу Свайму, калі вывеў Гасподзь Ізраіля зь Егіпта,

Ì pačuǔ Ëtor, s′vâtar Madyâmskì, ces′c′ Majseeǔ, pra ǔsë, što zrabìǔ Bog Majseû ì Ìzraìlû, narodu Svajmu, kalì vyveǔ Gaspodz′ Ìzraìlâ z′ Egìpta,

2. і ўзяў Ётор, цесьць Майсееў, Сэпфору, жонку Майсеевую, якая перад тым была вернутая,

ì ǔzâǔ Ëtor, ces′c′ Majseeǔ, Sèpforu, žonku Majseevuû, âkaâ perad tym byla vernutaâ,

3. і двух сыноў яе, аднаму зь якіх імя Гірсам, бо казаў Майсей: я прыхадзень у зямлі чужой;

ì dvuh synoǔ âe, adnamu z′ âkìh ìmâ Gìrsam, bo kazaǔ Majsej: â pryhadzen′ u zâmlì čužoj;

4. а другому імя Эліезэр, бо Бог бацькі майго быў за памочніка і выбавіў мяне ад меча фараонавага

a drugomu ìmâ Èlìezèr, bo Bog bac′kì majgo byǔ za pamočnìka ì vybavìǔ mâne ad meča faraonavaga

5. І прыйшоў Ётор, цесьць Майсееў, з сынамі ягонымі і жонкаю ягонаю да Майсея ў пустыню, дзе ён стаў табарам каля гары Божай,

Ì pryjšoǔ Ëtor, ces′c′ Majseeǔ, z synamì âgonymì ì žonkaû âgonaû da Majseâ ǔ pustynû, dze ën staǔ tabaram kalâ gary Božaj,

6. і даў знак Майсею: я цесьць твой Ётор, іду да цябе, і жонка твая, і два сыны яе зь ёю.

ì daǔ znak Majseû: â ces′c′ tvoj Ëtor, ìdu da câbe, ì žonka tvaâ, ì dva syny âe z′ ëû.

7. Майсей выйшаў насустрач цесьцю свайму, і пакланіўся, і цалаваў яго, і пасьля ўзаемнага прывітаньня яны ўвайшлі ў намёт.

Majsej vyjšaǔ nasustrač ces′cû svajmu, ì paklanìǔsâ, ì calavaǔ âgo, ì pas′lâ ǔzaemnaga pryvìtan′nâ âny ǔvajšlì ǔ namët.

8. І расказаў Майсей цесьцю свайму пра ўсё, што зрабіў Гасподзь з фараонам і зь Егіпцянамі за Ізраіля, і пра ўсе цяжкасьці, якія спаткаліся ім на дарозе, і як уратаваў іх Гасподзь.

Ì raskazaǔ Majsej ces′cû svajmu pra ǔsë, što zrabìǔ Gaspodz′ z faraonam ì z′ Egìpcânamì za Ìzraìlâ, ì pra ǔse câžkas′cì, âkìâ spatkalìsâ ìm na daroze, ì âk uratavaǔ ìh Gaspodz′.

9. Ётор радаваўся за ўсе дабрачынствы, якія Гасподзь учыніў Ізраілю, калі выратаваў яго з рукі Егіпцянаў,

Ëtor radavaǔsâ za ǔse dabračynstvy, âkìâ Gaspodz′ učynìǔ Ìzraìlû, kalì vyratavaǔ âgo z rukì Egìpcânaǔ,

10. і сказаў Ётор: дабраславёны Гасподзь, Які выратаваў вас з рукі Егіпцянаў і з рукі фараонавай, Які выратаваў народ гэты з-пад улады Егіпцянаў,

ì skazaǔ Ëtor: dabraslavëny Gaspodz′, Âkì vyratavaǔ vas z rukì Egìpcânaǔ ì z rukì faraonavaj, Âkì vyratavaǔ narod gèty z-pad ulady Egìpcânaǔ,

11. сёньня даведаўся я, што Гасподзь вялікі большы за ўсіх багоў, у тым самым, чым яны ўзносіліся над Егіпцянамі.

sën′nâ davedaǔsâ â, što Gaspodz′ vâlìkì bol′šy za ǔsìh bagoǔ, u tym samym, čym âny ǔznosìlìsâ nad Egìpcânamì.

12. І прынёс Ётор, цесьць Майсееў, цэласпаленьне і ахвяры Богу; і прыйшоў Аарон і ўсе старэйшыны Ізраілевыя есьці хлеб зь цесьцем Майсеевым перад Богам.

Ì prynës Ëtor, ces′c′ Majseeǔ, cèlaspalen′ne ì ahvâry Bogu; ì pryjšoǔ Aaron ì ǔse starèjšyny Ìzraìlevyâ es′cì hleb z′ ces′cem Majseevym perad Bogam.

13. На другі дзень сеў Майсей судзіць людзей, і стаялі людзі перад Майсеем з раніцы да вечара.

Na drugì dzen′ seǔ Majsej sudzìc′ lûdzej, ì staâlì lûdzì perad Majseem z ranìcy da večara.

14. І бачыў цесьць Майсееў усё, што ён робіць зь людзьмі, і сказаў: што гэта такое робіш ты зь людам? навошта ты сядзіш адзін, а ўсе людзі стаяць перад табою з раніцы да вечара?

Ì bačyǔ ces′c′ Majseeǔ usë, što ën robìc′ z′ lûdz′mì, ì skazaǔ: što gèta takoe robìš ty z′ lûdam? navošta ty sâdzìš adzìn, a ǔse lûdzì staâc′ perad taboû z ranìcy da večara?

15. І сказаў Майсей цесьцю свайму: народ прыходзіць да мяне прасіць суду ў Бога:

Ì skazaǔ Majsej ces′cû svajmu: narod pryhodzìc′ da mâne prasìc′ sudu ǔ Boga:

16. калі здараецца ў іх якая справа, яны прыходзяць да мяне, і я суджу між тым і другім і абвяшчаю статуты Божыя і законы Ягоныя.

kalì zdaraecca ǔ ìh âkaâ sprava, âny pryhodzâc′ da mâne, ì â sudžu mìž tym ì drugìm ì abvâščaû statuty Božyâ ì zakony Âgonyâ.

17. Але цесьць Майсееў сказаў яму: нядобра ты гэта робіш:

Ale ces′c′ Majseeǔ skazaǔ âmu: nâdobra ty gèta robìš:

18. ты змучыш і сябе і народ гэты, які з табою, бо надта цяжкая табе гэтая справа: ты адзін ня можаш выпраўляць яе;

ty zmučyš ì sâbe ì narod gèty, âkì z taboû, bo nadta câžkaâ tabe gètaâ sprava: ty adzìn nâ možaš vypraǔlâc′ âe;

19. дык вось, паслухай слоў маіх: я дам табе раду, і будзе Бог з табою: будзь ты народу пасярэднікам перад Богам і прадстаўляй Богу дзеі;

dyk vos′, pasluhaj sloǔ maìh: â dam tabe radu, ì budze Bog z taboû: budz′ ty narodu pasârèdnìkam perad Bogam ì pradstaǔlâj Bogu dzeì;

20. вучы іх пастановам і законам, паказвай ім дарогу, па якой яны павінны ісьці, і справы, якія яны павінны рабіць;

vučy ìh pastanovam ì zakonam, pakazvaj ìm darogu, pa âkoj âny pavìnny ìs′cì, ì spravy, âkìâ âny pavìnny rabìc′;

21. а ты нагледзь з усяго народу людзей здольных, якія баяцца Бога, людзей праўдзівых, якія ненавідзяць карысьлівасьць, і пастаў над ім тысячнікамі, сотнікамі, пяцідзясяцкімі;

a ty nagledz′ z usâgo narodu lûdzej zdol′nyh, âkìâ baâcca Boga, lûdzej praǔdzìvyh, âkìâ nenavìdzâc′ karys′lìvas′c′, ì pastaǔ nad ìm tysâčnìkamì, sotnìkamì, pâcìdzâsâckìmì;

22. хай яны судзяць народ у любы час і пра ўсякую важную справу даносяць табе, а ўсе малыя справы судзяць самыя: і будзе табе лягчэй, і яны панясуць з табою цяжар:

haj âny sudzâc′ narod u lûby čas ì pra ǔsâkuû važnuû spravu danosâc′ tabe, a ǔse malyâ spravy sudzâc′ samyâ: ì budze tabe lâgčèj, ì âny panâsuc′ z taboû câžar:

23. калі ты зробіш гэта, і Бог скажа табе, дык ты можаш устояць, і ўвесь народ гэты будзе адыходзіць у сваю мясьціну зь мірам.

kalì ty zrobìš gèta, ì Bog skaža tabe, dyk ty možaš ustoâc′, ì ǔves′ narod gèty budze adyhodzìc′ u svaû mâs′cìnu z′ mìram.

24. І паслухаўся Майсей цесьцевых слоў і зрабіў усё, што той казаў:

Ì pasluhaǔsâ Majsej ces′cevyh sloǔ ì zrabìǔ usë, što toj kazaǔ:

25. і выбраў Майсей з усяго Ізраіля здольных людзей і паставіў іх начальнікамі народу, тысячнікамі, сотнікамі, пяцідзясяцкімі і дзясяцкімі,

ì vybraǔ Majsej z usâgo Ìzraìlâ zdol′nyh lûdzej ì pastavìǔ ìh načal′nìkamì narodu, tysâčnìkamì, sotnìkamì, pâcìdzâsâckìmì ì dzâsâckìmì,

26. і судзілі яны народ у любы час; пра справы важныя даносілі Майсею, а ўсе малыя справы судзілі самыя.

ì sudzìlì âny narod u lûby čas; pra spravy važnyâ danosìlì Majseû, a ǔse malyâ spravy sudzìlì samyâ.

27. і адпусьціў Майсей цесьця свайго, і ён пайшоў у зямлю сваю.

ì adpus′cìǔ Majsej ces′câ svajgo, ì ën pajšoǔ u zâmlû svaû.

19 Кіраўнік

1. На трэцім месяцы пасьля выхаду сыноў Ізраіля зь зямлі Егіпецкай, у самы дзень маладзіка, прыйшлі яны ў пустыню Сінайскую.

Na trècìm mesâcy pas′lâ vyhadu synoǔ Ìzraìlâ z′ zâmlì Egìpeckaj, u samy dzen′ maladzìka, pryjšlì âny ǔ pustynû Sìnajskuû.

2. І рушылі яны з Рэфідыма, і прыйшлі ў пустыню Сінайскую, і сталі там табарам у пустыні: і стаў там Ізраіль табарам насупраць гары.

Ì rušylì âny z Rèfìdyma, ì pryjšlì ǔ pustynû Sìnajskuû, ì stalì tam tabaram u pustynì: ì staǔ tam Ìzraìl′ tabaram nasuprac′ gary.

3. Майсей узышоў да Бога, і заклікаў яго Гасподзь з гары, кажучы: так скажы дому Якава і абвясьці сынам Ізраіля:

Majsej uzyšoǔ da Boga, ì zaklìkaǔ âgo Gaspodz′ z gary, kažučy: tak skažy domu Âkava ì abvâs′cì synam Ìzraìlâ:

4. вы бачылі, што Я зрабіў Егіпцянам, і як Я насіў вас на арліных крылах, і прынёс вас да Сябе;

vy bačylì, što Â zrabìǔ Egìpcânam, ì âk Â nasìǔ vas na arlìnyh krylah, ì prynës vas da Sâbe;

5. дык вось, калі вы будзеце слухацца голасу Майго і шанаваць запавет Мой, дык будзеце Маім скарбам з усіх народаў, бо Мая ўся зямля,

dyk vos′, kalì vy budzece sluhacca golasu Majgo ì šanavac′ zapavet Moj, dyk budzece Maìm skarbam z usìh narodaǔ, bo Maâ ǔsâ zâmlâ,

6. а вы будзеце ў Мяне царствам сьвятароў і народам сьвятым; вось словы, якія ты скажаш сынам Ізраілевым.

a vy budzece ǔ Mâne carstvam s′vâtaroǔ ì narodam s′vâtym; vos′ slovy, âkìâ ty skažaš synam Ìzraìlevym.

7. І прыйшоў Майсей і склікаў старэйшынаў народу і прапанаваў ім усе гэтыя словы, якія наказаў яму Гасподзь.

Ì pryjšoǔ Majsej ì sklìkaǔ starèjšynaǔ narodu ì prapanavaǔ ìm use gètyâ slovy, âkìâ nakazaǔ âmu Gaspodz′.

8. І ўвесь народ адказаў у адзін голас, кажучы: усё, што сказаў Гасподзь, выканаем. І данёс Майсей словы народу да Госпада.

Ì ǔves′ narod adkazaǔ u adzìn golas, kažučy: usë, što skazaǔ Gaspodz′, vykanaem. Ì danës Majsej slovy narodu da Gospada.

9. І сказаў Гасподзь Майсею: вось, Я прыйду да цябе ў густым воблаку, каб чуў народ, як Я буду гаварыць з табою, і паверыў табе назаўсёды. І Майсей абвясьціў словы народу да Госпада.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vos′, Â pryjdu da câbe ǔ gustym voblaku, kab čuǔ narod, âk Â budu gavaryc′ z taboû, ì paveryǔ tabe nazaǔsëdy. Ì Majsej abvâs′cìǔ slovy narodu da Gospada.

10. І сказаў Гасподзь Майсею: ідзі да народу, і асьвяці яго сёньня і заўтра; хай вымыюць вопратку сваю,

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: ìdzì da narodu, ì as′vâcì âgo sën′nâ ì zaǔtra; haj vymyûc′ vopratku svaû,

11. каб быць гатовымі да трэцяга дня: бо на трэці дзень сыйдзе Гасподзь на вачах ва ўсяго народу на гару Сінай;

kab byc′ gatovymì da trècâga dnâ: bo na trècì dzen′ syjdze Gaspodz′ na vačah va ǔsâgo narodu na garu Sìnaj;

12. і правядзі народу рысу з усіх бакоў і скажы: сьцеражэцеся ўзыходзіць на гару і дакранацца да падножжа яе: кожны, хто дакранецца да гары, аддадзены будзе сьмерці;

ì pravâdzì narodu rysu z usìh bakoǔ ì skažy: s′ceražècesâ ǔzyhodzìc′ na garu ì dakranacca da padnožža âe: kožny, hto dakranecca da gary, addadzeny budze s′mercì;

13. хай рука не дакранецца да яго, а хай пабэюць яго камянямі, альбо застрэляць стралою; хай то быдла, хай чалавек, а хай не застанецца жывы; у час працяглага трубнага гуку, могуць яны ўзысьці на гару.

haj ruka ne dakranecca da âgo, a haj pabèûc′ âgo kamânâmì, al′bo zastrèlâc′ straloû; haj to bydla, haj čalavek, a haj ne zastanecca žyvy; u čas pracâglaga trubnaga guku, moguc′ âny ǔzys′cì na garu.

14. І сышоў Майсей з гары да людзей і асьвяціў людзей, і яны вымылі вопратку сваю.

Ì syšoǔ Majsej z gary da lûdzej ì as′vâcìǔ lûdzej, ì âny vymylì vopratku svaû.

15. І сказаў народу: будзьце гатовыя да трэцяга дня; не дакранайцеся да жонак.

Ì skazaǔ narodu: budz′ce gatovyâ da trècâga dnâ; ne dakranajcesâ da žonak.

16. На трэці дзень, як занялася раніца, былі грымоты і маланкі, і густая хмара над гарою і трубны гук даволі моцны: і затрымцеў увесь народ, які быў у табары.

Na trècì dzen′, âk zanâlasâ ranìca, bylì grymoty ì malankì, ì gustaâ hmara nad garoû ì trubny guk davolì mocny: ì zatrymceǔ uves′ narod, âkì byǔ u tabary.

17. І вывеў Майсей людзей з табара насустрач Богу, і сталі каля падножжа гары.

Ì vyveǔ Majsej lûdzej z tabara nasustrač Bogu, ì stalì kalâ padnožža gary.

18. А гара Сінай уся дымілася ад таго, што Гасподзь сышоў на яе ў агні; і падымаўся ад яе дым, як дым зь печы, і ўся гара моцна хісталася:

A gara Sìnaj usâ dymìlasâ ad tago, što Gaspodz′ syšoǔ na âe ǔ agnì; ì padymaǔsâ ad âe dym, âk dym z′ pečy, ì ǔsâ gara mocna hìstalasâ:

19. і гук трубны рабіўся мацнейшы і мацнейшы. Майсей гаварыў, і Бог адказваў яму голасам.

ì guk trubny rabìǔsâ macnejšy ì macnejšy. Majsej gavaryǔ, ì Bog adkazvaǔ âmu golasam.

20. І сышоў Гасподзь на гару Сінай, на вяршыню гары, і заклікаў Гасподзь Майсея на вяршыню гары, і ўзышоў Майсей.

Ì syšoǔ Gaspodz′ na garu Sìnaj, na vâršynû gary, ì zaklìkaǔ Gaspodz′ Majseâ na vâršynû gary, ì ǔzyšoǔ Majsej.

21. І сказаў Гасподзь Майсею: сыйдзі і пацьвердзі народу, каб ён не парываўся да Госпада ўбачыць Яго, і каб не загінулі многія зь яго:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: syjdzì ì pac′verdzì narodu, kab ën ne paryvaǔsâ da Gospada ǔbačyc′ Âgo, ì kab ne zagìnulì mnogìâ z′ âgo:

22. а сьвятары, якія набліжаюцца да Госпада, павінны асьвяціць сябе, каб ня ўразіў іх Гасподзь.

a s′vâtary, âkìâ nablìžaûcca da Gospada, pavìnny as′vâcìc′ sâbe, kab nâ ǔrazìǔ ìh Gaspodz′.

23. І сказаў Майсей Госпаду: ня можа народ узысьці на гару Сінай: бо Ты папярэдзіў нас, сказаўшы: правядзі мяжу вакол гары і асьвяці яе.

Ì skazaǔ Majsej Gospadu: nâ moža narod uzys′cì na garu Sìnaj: bo Ty papârèdzìǔ nas, skazaǔšy: pravâdzì mâžu vakol gary ì as′vâcì âe.

24. І Гасподзь сказаў яму: ідзі, сыйдзі, потым узыйдзі ты і з табою Аарон: а сьвятары і народ няхай не парываюцца ўзыходзіць да Госпада, каб Гасподзь ня ўразіў іх.

Ì Gaspodz′ skazaǔ âmu: ìdzì, syjdzì, potym uzyjdzì ty ì z taboû Aaron: a s′vâtary ì narod nâhaj ne paryvaûcca ǔzyhodzìc′ da Gospada, kab Gaspodz′ nâ ǔrazìǔ ìh.

25. І сышоў Майсей да людзей і пераказаў ім.

Ì syšoǔ Majsej da lûdzej ì perakazaǔ ìm.

20 Кіраўнік

1. І прамовіў Бог усе словы гэтыя, кажучы:

Ì pramovìǔ Bog use slovy gètyâ, kažučy:

2. Я Гасподзь, Бог твой, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай, з дома рабства;

Â Gaspodz′, Bog tvoj, Âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj, z doma rabstva;

3. хай ня будзе ў цябе іншых багоў перад абліччам Маім.

haj nâ budze ǔ câbe ìnšyh bagoǔ perad ablìččam Maìm.

4. Не рабі сабе куміра і ніякай выявы таго, што на небе ўгары, і што на зямлі ўнізе і што ў вадзе ніжэй зямлі;

Ne rabì sabe kumìra ì nìâkaj vyâvy tago, što na nebe ǔgary, ì što na zâmlì ǔnìze ì što ǔ vadze nìžèj zâmlì;

5. не пакланяйся ім і ня служы ім, бо Я Гасподзь, Бог твой, Бог руплівец, Які карае дзяцей за віну бацькоў да трэцяга і чацьвёртага роду, што ненавідзяць мяне,

ne paklanâjsâ ìm ì nâ služy ìm, bo Â Gaspodz′, Bog tvoj, Bog ruplìvec, Âkì karae dzâcej za vìnu bac′koǔ da trècâga ì čac′vërtaga rodu, što nenavìdzâc′ mâne,

6. і Які чыніць мілату тысячам родаў, што любяць Мяне і шануюць запаведзі Мае.

ì Âkì čynìc′ mìlatu tysâčam rodaǔ, što lûbâc′ Mâne ì šanuûc′ zapavedzì Mae.

7. Не вымаўляй імя Госпада, Бога твайго, марна, бо Гасподзь не пакіне без пакараньня таго, хто вымаўляе імя Яго марна.

Ne vymaǔlâj ìmâ Gospada, Boga tvajgo, marna, bo Gaspodz′ ne pakìne bez pakaran′nâ tago, hto vymaǔlâe ìmâ Âgo marna.

8. Але памятай дзень суботні, каб сьвяціць яго;

Ale pamâtaj dzen′ subotnì, kab s′vâcìc′ âgo;

9. шэсьць дзён працуй і рабі ўсякія дзеі твае,

šès′c′ dzën pracuj ì rabì ǔsâkìâ dzeì tvae,

10. а дзень сёмы - субота Госпаду, Богу твайму: не рабі ў гэты ніякай працы ні ты, ні сын твой, ні дачка твая, ні раб твой, ні рабыня твая, ні быдла тваё, ні прыхадзень, які ў брамах тваіх;

a dzen′ sëmy - subota Gospadu, Bogu tvajmu: ne rabì ǔ gèty nìâkaj pracy nì ty, nì syn tvoj, nì dačka tvaâ, nì rab tvoj, nì rabynâ tvaâ, nì bydla tvaë, nì pryhadzen′, âkì ǔ bramah tvaìh;

11. бо за шэсьць дзён стварыў Гасподзь неба і зямлю, мора і ўсё, што ў іх, а ў дзень сёмы спачыў; таму дабраславіў Гасподзь дзень суботні і асьвяціў яго.

bo za šès′c′ dzën stvaryǔ Gaspodz′ neba ì zâmlû, mora ì ǔsë, što ǔ ìh, a ǔ dzen′ sëmy spačyǔ; tamu dabraslavìǔ Gaspodz′ dzen′ subotnì ì as′vâcìǔ âgo.

12. Шануй бацьку твайго і маці тваю, каб падоўжыліся дні твае на зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе.

Šanuj bac′ku tvajgo ì macì tvaû, kab padoǔžylìsâ dnì tvae na zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe.

13. Не забівай.

Ne zabìvaj.

14. Ня чыні пералюбу.

Nâ čynì peralûbu.

15. Ня крадзь.

Nâ kradz′.

16. Не кажы ілжывага сьведчаньня на блізкага твайго.

Ne kažy ìlžyvaga s′vedčan′nâ na blìzkaga tvajgo.

17. Ня прагні дому блізкага твайго; ня прагні жонкі блізкага твайго, ні раба ягонага, ні рабыні ягонай, ні вала ягонага, ні асла ягонага, нічога, што ў блізкага твайго.

Nâ pragnì domu blìzkaga tvajgo; nâ pragnì žonkì blìzkaga tvajgo, nì raba âgonaga, nì rabynì âgonaj, nì vala âgonaga, nì asla âgonaga, nìčoga, što ǔ blìzkaga tvajgo.

18. Увесь народ бачыў грымоты і полымя, і гук трубны і гару, што дымілася; і ўбачыўшы тое, народ адступіў і спыніўся спадалёк.

Uves′ narod bačyǔ grymoty ì polymâ, ì guk trubny ì garu, što dymìlasâ; ì ǔbačyǔšy toe, narod adstupìǔ ì spynìǔsâ spadalëk.

19. І сказалі Майсею: гавары ты з намі, і мы будзем слухаць, але каб не гаварыў з намі Бог, каб нам не памерці.

Ì skazalì Majseû: gavary ty z namì, ì my budzem sluhac′, ale kab ne gavaryǔ z namì Bog, kab nam ne pamercì.

20. І сказаў Майсей народу: ня бойцеся; Бог прыйшоў, каб выпрабаваць вас і каб страх Ягоны быў перад абліччам вашым, каб вы не грашылі.

Ì skazaǔ Majsej narodu: nâ bojcesâ; Bog pryjšoǔ, kab vyprabavac′ vas ì kab strah Âgony byǔ perad ablìččam vašym, kab vy ne grašylì.

21. І стаяў народ спадалёк, а Майсей уступіў у змрок, дзе Бог.

Ì staâǔ narod spadalëk, a Majsej ustupìǔ u zmrok, dze Bog.

22. І сказаў Гасподзь Майсею: так скажы сынам Ізраілевым: вы бачылі, як Я зь неба казаў вам;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: tak skažy synam Ìzraìlevym: vy bačylì, âk Â z′ neba kazaǔ vam;

23. не рабеце перад Мною багоў срэбраных, альбо багоў залатых не рабеце сабе:

ne rabece perad Mnoû bagoǔ srèbranyh, al′bo bagoǔ zalatyh ne rabece sabe:

24. зрабі мне ахвярнік зь зямлі і прынясі на ім цэласпаленьні твае і мірныя ахвяры твае, авечак тваіх і валоў тваіх; на кожным месцы, дзе Я ўчыню памяць імя Майго, Я прыйду да цябе і дабраслаўлю цябе;

zrabì mne ahvârnìk z′ zâmlì ì prynâsì na ìm cèlaspalen′nì tvae ì mìrnyâ ahvâry tvae, avečak tvaìh ì valoǔ tvaìh; na kožnym mescy, dze Â ǔčynû pamâc′ ìmâ Majgo, Â pryjdu da câbe ì dabraslaǔlû câbe;

25. калі ж будзеш рабіць Мне ахвярнік з камянёў, дык не кладзі яго з часовых, бо як толькі накладзеш на іх разец твой, дык апаганіш іх;

kalì ž budzeš rabìc′ Mne ahvârnìk z kamânëǔ, dyk ne kladzì âgo z časovyh, bo âk tol′kì nakladzeš na ìh razec tvoj, dyk apaganìš ìh;

26. і ня ўзыходзь па прыступках да ахвярніка Майго, каб не адкрылася пры ім сарамата твая.

ì nâ ǔzyhodz′ pa prystupkah da ahvârnìka Majgo, kab ne adkrylasâ pry ìm saramata tvaâ.

21 Кіраўнік

1. І вось законы, якія ты абвесьціш ім:

Ì vos′ zakony, âkìâ ty abves′cìš ìm:

2. Калі купіш раба Габрэя, няхай ён працуе шэсьць гадоў, а на сёмы няхай выйдзе на волю задарам;

Kalì kupìš raba Gabrèâ, nâhaj ën pracue šès′c′ gadoǔ, a na sëmy nâhaj vyjdze na volû zadaram;

3. калі ён прыйшоў адзін, няхай адзін і выйдзе; а калі ён жанаты, няхай выйдзе зь ім і жонка ягоная;

kalì ën pryjšoǔ adzìn, nâhaj adzìn ì vyjdze; a kalì ën žanaty, nâhaj vyjdze z′ ìm ì žonka âgonaâ;

4. а калі гаспадар ягоны даў яму жонку і яна нарадзіла яму сыноў, альбо дочак, дык жонка і дзеці яе няхай застануцца ў гаспадара яе, а ён выйдзе адзін;

a kalì gaspadar âgony daǔ âmu žonku ì âna naradzìla âmu synoǔ, al′bo dočak, dyk žonka ì dzecì âe nâhaj zastanucca ǔ gaspadara âe, a ën vyjdze adzìn;

5. але калі раб скажа: люблю гаспадара майго, жонку маю і дзяцей маіх, не пайду на волю, -

ale kalì rab skaža: lûblû gaspadara majgo, žonku maû ì dzâcej maìh, ne pajdu na volû, -

6. дык няхай гаспадар ягоны прывядзе яго да багоў і паставіць яго да дзьвярэй, альбо да вушака, і праколе яму гаспадар ягоны вуха шылам, і ён застанецца рабом ягоным вечна.

dyk nâhaj gaspadar âgony pryvâdze âgo da bagoǔ ì pastavìc′ âgo da dz′vârèj, al′bo da vušaka, ì prakole âmu gaspadar âgony vuha šylam, ì ën zastanecca rabom âgonym večna.

7. Калі хто прадасьць дачку сваю ў рабыні, дык яна ня можа выйсьці, як выходзяць рабы;

Kalì hto pradas′c′ dačku svaû ǔ rabynì, dyk âna nâ moža vyjs′cì, âk vyhodzâc′ raby;

8. калі яна не да спадобы гаспадару свайму і ён не заручыць яе, няхай дазволіць выкупіць яе; а чужому народу прадаць яе ня мае ўлады, калі сам пагардзіў ёю;

kalì âna ne da spadoby gaspadaru svajmu ì ën ne zaručyc′ âe, nâhaj dazvolìc′ vykupìc′ âe; a čužomu narodu pradac′ âe nâ mae ǔlady, kalì sam pagardzìǔ ëû;

9. калі ён заручыць яе з сынам сваім, няхай зробіць зь ёю паводле права дочак;

kalì ën zaručyc′ âe z synam svaìm, nâhaj zrobìc′ z′ ëû pavodle prava dočak;

10. калі ж другую возьме за яго, дык яна не павінна пазбаўляцца ежы, вопраткі і шлюбнага сужыцьця;

kalì ž druguû voz′me za âgo, dyk âna ne pavìnna pazbaǔlâcca ežy, vopratkì ì šlûbnaga sužyc′câ;

11. а калі ён гэтых трох рэчаў ня зробіць дзеля яе, няхай яна выйдзе задарам, бяз выкупу.

a kalì ën gètyh troh rèčaǔ nâ zrobìc′ dzelâ âe, nâhaj âna vyjdze zadaram, bâz vykupu.

12. Хто ўдарыць чалавека так, што той памрэ, хай будзе аддадзены сьмерці;

Hto ǔdaryc′ čalaveka tak, što toj pamrè, haj budze addadzeny s′mercì;

13. але калі хто не намышляў ліхога, а Бог дапусьціў яму трапіць пад рукі ягоныя, дык Я назначу ў цябе мясьціну, куды ўцячы;

ale kalì hto ne namyšlâǔ lìhoga, a Bog dapus′cìǔ âmu trapìc′ pad rukì âgonyâ, dyk Â naznaču ǔ câbe mâs′cìnu, kudy ǔcâčy;

14. а калі хто з намерам забэе блізкага падступна, дык і ад ахвярніка Майго бяры яго на сьмерць.

a kalì hto z nameram zabèe blìzkaga padstupna, dyk ì ad ahvârnìka Majgo bâry âgo na s′merc′.

15. Хто ўдарыць бацьку свайго, альбо сваю маці, таго трэба аддаць сьмерці.

Hto ǔdaryc′ bac′ku svajgo, al′bo svaû macì, tago trèba addac′ s′mercì.

16. Хто ўкрадзе чалавека і прадасьць яго, альбо знойдзецца ён у руках у яго, дык трэба аддаць яго сьмерці.

Hto ǔkradze čalaveka ì pradas′c′ âgo, al′bo znojdzecca ën u rukah u âgo, dyk trèba addac′ âgo s′mercì.

17. Хто ліхасловіць бацьку свайго, альбо маці сваю, таго трэба аддаваць сьмерці.

Hto lìhaslovìc′ bac′ku svajgo, al′bo macì svaû, tago trèba addavac′ s′mercì.

18. Калі сварацца, і адзін чалавек ударыць другога каменем, альбо кулаком, і той не памрэ, а ляжа ў пасьцель,

Kalì svaracca, ì adzìn čalavek udaryc′ drugoga kamenem, al′bo kulakom, ì toj ne pamrè, a lâža ǔ pas′cel′,

19. дык, калі ён падымецца і будзе выходзіць з дому з дапамогаю кія, той, хто ўдарыў, ня будзе варты сьмерці; толькі няхай сплаціць перапынак у яго працы і дасьць на лекаваньне яго.

dyk, kalì ën padymecca ì budze vyhodzìc′ z domu z dapamogaû kìâ, toj, hto ǔdaryǔ, nâ budze varty s′mercì; tol′kì nâhaj splacìc′ perapynak u âgo pracy ì das′c′ na lekavan′ne âgo.

20. А калі хто ўдарыць раба свайго, альбо служанку сваю палкаю, і яны памруць пад рукой ягонай, дык ён павінен быць пакараны;

A kalì hto ǔdaryc′ raba svajgo, al′bo služanku svaû palkaû, ì âny pamruc′ pad rukoj âgonaj, dyk ën pavìnen byc′ pakarany;

21. але калі яны дзень альбо два дні перажывуць, дык ня трэба караць яго, бо гэта яго срэбра.

ale kalì âny dzen′ al′bo dva dnì peražyvuc′, dyk nâ trèba karac′ âgo, bo gèta âgo srèbra.

22. Калі бэюцца людзі, і ўдараць цяжарную жанчыну, і яна выкіне, але ня будзе іншае шкоды, дык узяць зь вінаватага збор грашмі, які накладзе на яго муж тае жанчыны, і ён павінен заплаціць яму пры судзьдзях;

Kalì bèûcca lûdzì, ì ǔdarac′ câžarnuû žančynu, ì âna vykìne, ale nâ budze ìnšae škody, dyk uzâc′ z′ vìnavataga zbor grašmì, âkì nakladze na âgo muž tae žančyny, ì ën pavìnen zaplacìc′ âmu pry sudz′dzâh;

23. а калі будзе шкода, дык аддай душу за душу,

a kalì budze škoda, dyk addaj dušu za dušu,

24. вока за вока, зуб за зуб, руку за руку, нагу за нагу,

voka za voka, zub za zub, ruku za ruku, nagu za nagu,

25. апёк за апёк, рану за рану, сіняк за сіняк.

apëk za apëk, ranu za ranu, sìnâk za sìnâk.

26. Калі хто раба свайго ўдарыць у вока, альбо служанку сваю ў вока, і пашкодзіць яго, хай пусьціць іх на волю за вока;

Kalì hto raba svajgo ǔdaryc′ u voka, al′bo služanku svaû ǔ voka, ì paškodzìc′ âgo, haj pus′cìc′ ìh na volû za voka;

27. і калі выбэе зуб рабу свайму, альбо рабыні сваёй, хай пусьціць іх на волю за зуб.

ì kalì vybèe zub rabu svajmu, al′bo rabynì svaëj, haj pus′cìc′ ìh na volû za zub.

28. Альбо вол забадае мужчыну, альбо жанчыну да сьмерці, дык вала пабіць камянямі і мяса яго ня есьці; а гаспадар вала не вінаваты;

Al′bo vol zabadae mužčynu, al′bo žančynu da s′mercì, dyk vala pabìc′ kamânâmì ì mâsa âgo nâ es′cì; a gaspadar vala ne vìnavaty;

29. але калі вол бадлівы быў і ўчора і заўчора, і гаспадар ягоны, папярэджаны пра гэта, не вартаваў яго, а ён забіў мужчыну, альбо жанчыну, дык вала пабіць камянямі і гаспадара яго аддаць сьмерці;

ale kalì vol badlìvy byǔ ì ǔčora ì zaǔčora, ì gaspadar âgony, papârèdžany pra gèta, ne vartavaǔ âgo, a ën zabìǔ mužčynu, al′bo žančynu, dyk vala pabìc′ kamânâmì ì gaspadara âgo addac′ s′mercì;

30. калі на яго накладзены будзе выкуп, няхай дасьць выкуп за душу сваю, які накладзены будзе на яго.

kalì na âgo nakladzeny budze vykup, nâhaj das′c′ vykup za dušu svaû, âkì nakladzeny budze na âgo.

31. Ці сына забадае, ці дачку забора, - паводле гэтага закона рабіць зь ім.

Cì syna zabadae, cì dačku zabora, - pavodle gètaga zakona rabìc′ z′ ìm.

32. Калі вол забадае раба альбо рабыню, дык гаспадару іх заплаціць трыццаць сікляў срэбра, а вала пабіць камянямі.

Kalì vol zabadae raba al′bo rabynû, dyk gaspadaru ìh zaplacìc′ tryccac′ sìklâǔ srèbra, a vala pabìc′ kamânâmì.

33. Калі хто адкрые яму, альбо калі выкапае яму і не накрые яе, і ўпадзе ў яе вол, альбо асёл,

Kalì hto adkrye âmu, al′bo kalì vykapae âmu ì ne nakrye âe, ì ǔpadze ǔ âe vol, al′bo asël,

34. дык гаспадар ямы павінен заплаціць, аддаць срэбра гаспадару іхняму, а туша будзе ягоная.

dyk gaspadar âmy pavìnen zaplacìc′, addac′ srèbra gaspadaru ìhnâmu, a tuša budze âgonaâ.

35. Калі чый-небудзь вол забадае да сьмерці вала ў суседа яго, няхай прададуць жывога вала і падзеляць папалам цану яго; забітага таксама няхай падзеляць папалам;

Kalì čyj-nebudz′ vol zabadae da s′mercì vala ǔ suseda âgo, nâhaj pradaduc′ žyvoga vala ì padzelâc′ papalam canu âgo; zabìtaga taksama nâhaj padzelâc′ papalam;

36. а калі вядома было, што вол бадлівы быў і ўчора і заўчора, а гаспадар ягоны не вартаваў яго, дык павінен ён заплаціць вала за вала, а забіты будзе ягоны.

a kalì vâdoma bylo, što vol badlìvy byǔ ì ǔčora ì zaǔčora, a gaspadar âgony ne vartavaǔ âgo, dyk pavìnen ën zaplacìc′ vala za vala, a zabìty budze âgony.

22 Кіраўнік

1. Калі хто ўкрадзе вала, альбо прадасьць, дык пяць валоў заплаціць за вала і чатыры авечкі за авечку.

Kalì hto ǔkradze vala, al′bo pradas′c′, dyk pâc′ valoǔ zaplacìc′ za vala ì čatyry avečkì za avečku.

2. Калі хто застане злодзея, які падкопваецца, і ўдарыць яго так, што той памрэ, дык кроў не залічыцца на яго;

Kalì hto zastane zlodzeâ, âkì padkopvaecca, ì ǔdaryc′ âgo tak, što toj pamrè, dyk kroǔ ne zalìčycca na âgo;

3. але калі ўзышло над ім сонца, дык залічыцца на ім кроў. Хто ўкраў, павінен заплаціць; а калі няма чым, дык няхай прададуць яго на плату за ўкрадзенае ім;

ale kalì ǔzyšlo nad ìm sonca, dyk zalìčycca na ìm kroǔ. Hto ǔkraǔ, pavìnen zaplacìc′; a kalì nâma čym, dyk nâhaj pradaduc′ âgo na platu za ǔkradzenae ìm;

4. калі ўкрадзенае знойдзецца ў яго ў руках жывым, ці то вол, ці асёл, ці авечка, хай заплаціць удвая.

kalì ǔkradzenae znojdzecca ǔ âgo ǔ rukah žyvym, cì to vol, cì asël, cì avečka, haj zaplacìc′ udvaâ.

5. Калі хто паглуміць поле, альбо вінаграднік, пусьціўшы быдла сваё глуміць чужое поле, няхай адшкадуе лепшым з поля свайго і лепшым зь вінаградніка свайго.

Kalì hto paglumìc′ pole, al′bo vìnagradnìk, pus′cìǔšy bydla svaë glumìc′ čužoe pole, nâhaj adškadue lepšym z polâ svajgo ì lepšym z′ vìnagradnìka svajgo.

6. Калі зьявіцца агонь і ахопіць пожню і выпаліць капіцы, альбо жніво, альбо поле, дык павінен заплаціць, хто ўчыніў гэты пажар, удвая;

Kalì z′âvìcca agon′ ì ahopìc′ požnû ì vypalìc′ kapìcy, al′bo žnìvo, al′bo pole, dyk pavìnen zaplacìc′, hto ǔčynìǔ gèty pažar, udvaâ;

7. Калі хто аддасьць блізкаму на захаваньне срэбра, альбо рэчы, і яны ўкрадзены будуць з дому ягонага, дык, калі знойдзецца злодзей, няхай ён заплаціць удвая;

Kalì hto addas′c′ blìzkamu na zahavan′ne srèbra, al′bo rèčy, ì âny ǔkradzeny buduc′ z domu âgonaga, dyk, kalì znojdzecca zlodzej, nâhaj ën zaplacìc′ udvaâ;

8. а калі ня знойдзецца злодзей, няхай гаспадар дома прыйдзе да судзьдзяў і прысягне, што не прасьцёр рукі сваёй на ўласнасьць блізкага свайго.

a kalì nâ znojdzecca zlodzej, nâhaj gaspadar doma pryjdze da sudz′dzâǔ ì prysâgne, što ne pras′cër rukì svaëj na ǔlasnas′c′ blìzkaga svajgo.

9. Пра ўсякую спрэчную рэч, пра вала, пра асла, пра авечку, пра вопратку, пра ўсякую згубленую рэч, пра якую хто-небудзь скажа, што яна ягоная, справа абодвух павінна быць даведзена да судзьдзяў: каго зьвінавацяць судзьдзі, той заплаціць блізкаму свайму ўдвая.

Pra ǔsâkuû sprèčnuû rèč, pra vala, pra asla, pra avečku, pra vopratku, pra ǔsâkuû zgublenuû rèč, pra âkuû hto-nebudz′ skaža, što âna âgonaâ, sprava abodvuh pavìnna byc′ davedzena da sudz′dzâǔ: kago z′vìnavacâc′ sudz′dzì, toj zaplacìc′ blìzkamu svajmu ǔdvaâ.

10. Калі хто аддасьць блізкаму свайму асла, альбо вала, альбо авечку, альбо якое-небудзь іншае быдла на захаваньне, а ён памрэ, альбо будзе пашкоджаны, альбо зьведзены, так што ніхто гэтага ня ўбачыць, -

Kalì hto addas′c′ blìzkamu svajmu asla, al′bo vala, al′bo avečku, al′bo âkoe-nebudz′ ìnšae bydla na zahavan′ne, a ën pamrè, al′bo budze paškodžany, al′bo z′vedzeny, tak što nìhto gètaga nâ ǔbačyc′, -

11. прысяга перад Госпадам хай будзе паміж абодвума пра тое, што той, хто ўзяў, не працягне рукі сваёй на ўласнасьць блізкага свайго; і гаспадар павінен прыняць, а той ня будзе плаціць;

prysâga perad Gospadam haj budze pamìž abodvuma pra toe, što toj, hto ǔzâǔ, ne pracâgne rukì svaëj na ǔlasnas′c′ blìzkaga svajgo; ì gaspadar pavìnen prynâc′, a toj nâ budze placìc′;

12. а калі ўкрадзены будзе ў яго, дык павінен заплаціць гаспадару ягонаму;

a kalì ǔkradzeny budze ǔ âgo, dyk pavìnen zaplacìc′ gaspadaru âgonamu;

13. калі ж будзе зьверам разадраны, дык няхай за доказ пакажа разадранае: за разадранае ён ня плаціць.

kalì ž budze z′veram razadrany, dyk nâhaj za dokaz pakaža razadranae: za razadranae ën nâ placìc′.

14. Калі хто пазычыць у блізкага свайго быдла, і яно будзе пашкоджана, альбо памрэ, а гаспадара яго ня было пры ім, дык павінен заплаціць;

Kalì hto pazyčyc′ u blìzkaga svajgo bydla, ì âno budze paškodžana, al′bo pamrè, a gaspadara âgo nâ bylo pry ìm, dyk pavìnen zaplacìc′;

15. а калі гаспадар ягоны быў пры ім, дык не павінен плаціць; калі ён узяты быў у наймы за грошы, дык няхай і пойдзе за тую цану.

a kalì gaspadar âgony byǔ pry ìm, dyk ne pavìnen placìc′; kalì ën uzâty byǔ u najmy za grošy, dyk nâhaj ì pojdze za tuû canu.

16. Калі спакусіць хто дзяўчыну заручаную і перасьпіць зь ёю, няхай дасьць ёй вена і возьме сабе за жонку;

Kalì spakusìc′ hto dzâǔčynu zaručanuû ì peras′pìc′ z′ ëû, nâhaj das′c′ ëj vena ì voz′me sabe za žonku;

17. а калі бацька ня згодзіцца выдаць яе за яго, няхай заплаціць срэбрам, колькі належыць на вена дзяўчатам.

a kalì bac′ka nâ zgodzìcca vydac′ âe za âgo, nâhaj zaplacìc′ srèbram, kol′kì naležyc′ na vena dzâǔčatam.

18. Варажбіткі не пакідай жывою.

Varažbìtkì ne pakìdaj žyvoû.

19. Кожны скаталожнік хай будзе аддадзены сьмерці.

Kožny skataložnìk haj budze addadzeny s′mercì.

20. Той, хто прыносіць ахвяру божышчам, акрамя аднаго Госпада, хай будзе зьнішчаны.

Toj, hto prynosìc′ ahvâru božyščam, akramâ adnago Gospada, haj budze z′nìščany.

21. Прыхадня ня ўціскай і не прыгнятай яго, бо вы самыя былі прыхадні ў зямлі Егіпецкай.

Pryhadnâ nâ ǔcìskaj ì ne prygnâtaj âgo, bo vy samyâ bylì pryhadnì ǔ zâmlì Egìpeckaj.

22. Ні ўдавы, ні сіраты ня ўціскайце;

Nì ǔdavy, nì sìraty nâ ǔcìskajce;

23. калі ж ты ўцісьнеш іх, дык, калі яны залямантуюць да Мяне, Я пачую лямант іхні,

kalì ž ty ǔcìs′neš ìh, dyk, kalì âny zalâmantuûc′ da Mâne, Â pačuû lâmant ìhnì,

24. і запалае гнеў Мой, і забэю вас мечам, і будуць жонкі вашыя ўдовамі і дзеці вашыя сіротамі.

ì zapalae gneǔ Moj, ì zabèû vas mečam, ì buduc′ žonkì vašyâ ǔdovamì ì dzecì vašyâ sìrotamì.

25. Калі пазычыш грошы беднаму з народу Майго, дык ня ўціскай яго і не накладвай на яго ліхвы.

Kalì pazyčyš grošy bednamu z narodu Majgo, dyk nâ ǔcìskaj âgo ì ne nakladvaj na âgo lìhvy.

26. Калі возьмеш у заклад вопратку блізкага твайго, да захаду сонца аддай яе,

Kalì voz′meš u zaklad vopratku blìzkaga tvajgo, da zahadu sonca addaj âe,

27. бо яна адзінае покрыва ў яго, яна - адзеньне цела ягонага, у чым будзе ён спаць? дык вось, калі ён залямантуе да Мяне, Я пачую, бо Я міласэрны.

bo âna adzìnae pokryva ǔ âgo, âna - adzen′ne cela âgonaga, u čym budze ën spac′? dyk vos′, kalì ën zalâmantue da Mâne, Â pačuû, bo Â mìlasèrny.

28. Судзьдзяў не ліхаслові і правадыра ў народзе тваім ня ганьбі.

Sudz′dzâǔ ne lìhaslovì ì pravadyra ǔ narodze tvaìm nâ gan′bì.

29. Не марудзь прыносіць пачаткі з гумна твайго і з чавільні тваёй; аддавай Мне першынца з сыноў тваіх;

Ne marudz′ prynosìc′ pačatkì z gumna tvajgo ì z čavìl′nì tvaëj; addavaj Mne peršynca z synoǔ tvaìh;

30. тое самае рабі з валом тваім і з авечкаю тваёю: сем дзён няхай яны будуць пры маці сваёй, а восьмага дня аддавай іх Мне.

toe samae rabì z valom tvaìm ì z avečkaû tvaëû: sem dzën nâhaj âny buduc′ pry macì svaëj, a vos′maga dnâ addavaj ìh Mne.

31. І будзеце ў Мяне людзьмі сьвятымі; і мяса, разадранага зьверам у полі, ня ежце, сабакам выкідайце яго.

Ì budzece ǔ Mâne lûdz′mì s′vâtymì; ì mâsa, razadranaga z′veram u polì, nâ ežce, sabakam vykìdajce âgo.

23 Кіраўнік

1. Не зважай на пустыя чуткі, не давай рукі тваёй бязбожніку, каб ня быць сьведкам няпраўды.

Ne zvažaj na pustyâ čutkì, ne davaj rukì tvaëj bâzbožnìku, kab nâ byc′ s′vedkam nâpraǔdy.

2. Ня йдзі за большасьцю на благое і не вырашай цяжбіны, адступаючы з большасьцю ад праўды;

Nâ jdzì za bol′šas′cû na blagoe ì ne vyrašaj câžbìny, adstupaûčy z bol′šas′cû ad praǔdy;

3. і беднаму не патурай у цяжбіне ягонай.

ì bednamu ne paturaj u câžbìne âgonaj.

4. Калі знойдзеш вала ворага твайго, альбо асла ягонага, які заблудзіўся, прывядзі яго да яго;

Kalì znojdzeš vala voraga tvajgo, al′bo asla âgonaga, âkì zabludzìǔsâ, pryvâdzì âgo da âgo;

5. калі ўбачыш асла ворага твайго, што ўпаў пад ношкаю сваёю, дык не пакідай яго: разгрузі яго і заставайся разам зь ім.

kalì ǔbačyš asla voraga tvajgo, što ǔpaǔ pad noškaû svaëû, dyk ne pakìdaj âgo: razgruzì âgo ì zastavajsâ razam z′ ìm.

6. Ня судзі навыварат цяжбіны беднага твайго.

Nâ sudzì navyvarat câžbìny bednaga tvajgo.

7. Адыходзь далей ад няпраўды і не забівай невінаватага і справядлівага, бо я не апраўдаю благога.

Adyhodz′ dalej ad nâpraǔdy ì ne zabìvaj nevìnavataga ì spravâdlìvaga, bo â ne apraǔdaû blagoga.

8. Дарункаў ня прымай, бо дарункі сьляпымі робяць відушчых і перакручваюць словы справядлівых.

Darunkaǔ nâ prymaj, bo darunkì s′lâpymì robâc′ vìduščyh ì perakručvaûc′ slovy spravâdlìvyh.

9. Прыхадня ня крыўдзі: вы ведаеце душу прыхадня, бо самыя былі прыхаднямі ў зямлі Егіпецкай.

Pryhadnâ nâ kryǔdzì: vy vedaece dušu pryhadnâ, bo samyâ bylì pryhadnâmì ǔ zâmlì Egìpeckaj.

10. Шэсьць гадоў засявай зямлю тваю і зьбірай плён яе,

Šès′c′ gadoǔ zasâvaj zâmlû tvaû ì z′bìraj plën âe,

11. а ў сёмы пакідай яе ў спакоі, каб карміліся гаротныя з народу твайго, а рэштаю пасьля іх карміліся зьвяры польныя; гэтак сама рабі зь вінаграднікам тваім і з аліўнікам тваім.

a ǔ sëmy pakìdaj âe ǔ spakoì, kab karmìlìsâ garotnyâ z narodu tvajgo, a rèštaû pas′lâ ìh karmìlìsâ z′vâry pol′nyâ; gètak sama rabì z′ vìnagradnìkam tvaìm ì z alìǔnìkam tvaìm.

12. Шэсьць дзён рабі справы твае, а ў сёмы дзень супакойся, каб адпачыў вол твой і асёл твой, і супакоіўся сын рабыні тваёй і прыхадзень.

Šès′c′ dzën rabì spravy tvae, a ǔ sëmy dzen′ supakojsâ, kab adpačyǔ vol tvoj ì asël tvoj, ì supakoìǔsâ syn rabynì tvaëj ì pryhadzen′.

13. Шануйце ўсё, што Я сказаў вам, і імя іншых багоў не спамінайце; хай ня чуецца яно з вуснаў тваіх.

Šanujce ǔsë, što Â skazaǔ vam, ì ìmâ ìnšyh bagoǔ ne spamìnajce; haj nâ čuecca âno z vusnaǔ tvaìh.

14. Тры разы на год сьвяткуй Мне:

Try razy na god s′vâtkuj Mne:

15. сьвяткуй сьвята праснакоў: сем дзён еж прэсны хлеб, як Я загадаў табе, у прызначаны час месяца Авіва, бо ў той час ты выйшаў зь Егіпта; і хай не зьяўляюцца прад аблічча Маё з пустымі рукамі;

s′vâtkuj s′vâta prasnakoǔ: sem dzën ež prèsny hleb, âk Â zagadaǔ tabe, u pryznačany čas mesâca Avìva, bo ǔ toj čas ty vyjšaǔ z′ Egìpta; ì haj ne z′âǔlâûcca prad ablìčča Maë z pustymì rukamì;

16. сьвяткуй і сьвята жніва першых пладоў працы тваёй, якія ты сеяў на полі, і сьвята збору пладоў у канцы года, калі зьбярэш з поля працу тваю.

s′vâtkuj ì s′vâta žnìva peršyh pladoǔ pracy tvaëj, âkìâ ty seâǔ na polì, ì s′vâta zboru pladoǔ u kancy goda, kalì z′bârèš z polâ pracu tvaû.

17. Тры разы на год павінен зьяўляцца ўвесь мужчынскі пол твой перад аблічча Ўладыкі, Госпада.

Try razy na god pavìnen z′âǔlâcca ǔves′ mužčynskì pol tvoj perad ablìčča Ǔladykì, Gospada.

18. Не вылівай крыві ахвяры Маёй на квашанае, і тлушч ад сьвяточнай ахвяры Маёй не павінен заставацца да раніцы.

Ne vylìvaj kryvì ahvâry Maëj na kvašanae, ì tlušč ad s′vâtočnaj ahvâry Maëj ne pavìnen zastavacca da ranìcy.

19. Пачаткі пладоў зямлі тваёй прынось у дом Госпада, Бога твайго. Не гатуй казьляня ў малацэ маці ягонай.

Pačatkì pladoǔ zâmlì tvaëj prynos′ u dom Gospada, Boga tvajgo. Ne gatuj kaz′lânâ ǔ malacè macì âgonaj.

20. Вось, я пасылаю перад табою анёла ахоўваць цябе на дарозе і ўвесьці цябе ў тую мясьціну, якую Я падрыхтаваў;

Vos′, â pasylaû perad taboû anëla ahoǔvac′ câbe na daroze ì ǔves′cì câbe ǔ tuû mâs′cìnu, âkuû Â padryhtavaǔ;

21. пільнуй сябе перад абліччам ягоным, і слухай голасу ягонага; не паўставай супроць яго, бо ён не даруе грэху вашага, бо імя Маё ў ім.

pìl′nuj sâbe perad ablìččam âgonym, ì sluhaj golasu âgonaga; ne paǔstavaj suproc′ âgo, bo ën ne darue grèhu vašaga, bo ìmâ Maë ǔ ìm.

22. Калі ты будзеш слухацца голасу ягонага і выконваць усё, што скажу, дык буду ворагам ворагаў тваіх і супраціўцам супраціўцаў тваіх.

Kalì ty budzeš sluhacca golasu âgonaga ì vykonvac′ usë, što skažu, dyk budu voragam voragaǔ tvaìh ì supracìǔcam supracìǔcaǔ tvaìh.

23. Калі пойдзе перад табою анёл Мой і павядзе цябе да Амарэяў, Хэтэяў, Фэрэзэяў, Хананэяў, Эвэяў і Евусэяў, і зьнішчу іх,

Kalì pojdze perad taboû anël Moj ì pavâdze câbe da Amarèâǔ, Hètèâǔ, Fèrèzèâǔ, Hananèâǔ, Èvèâǔ ì Evusèâǔ, ì z′nìšču ìh,

24. дык не пакланяйся багам іхнім, і ня служы ім, і не пераймайся дзеямі іхнімі, скрышы іх і разбуры помнікі іхнія:

dyk ne paklanâjsâ bagam ìhnìm, ì nâ služy ìm, ì ne perajmajsâ dzeâmì ìhnìmì, skryšy ìh ì razbury pomnìkì ìhnìâ:

25. служэце Госпаду, Богу вашаму, і ён дабраславіць хлеб твой і ваду тваю; і ўхілю ад вас хваробы.

služèce Gospadu, Bogu vašamu, ì ën dabraslavìc′ hleb tvoj ì vadu tvaû; ì ǔhìlû ad vas hvaroby.

26. Ня будзе ў зямлі тваёй такіх, што без пары родзяць, і няплодных; лік дзён тваіх зраблю поўным.

Nâ budze ǔ zâmlì tvaëj takìh, što bez pary rodzâc′, ì nâplodnyh; lìk dzën tvaìh zrablû poǔnym.

27. Жудасьць Маю пашлю перад табою, і зьбянтэжу кожны народ, да якога ты прыйдзеш і буду адварочваць ад цябе ўсіх ворагаў тваіх;

Žudas′c′ Maû pašlû perad taboû, ì z′bântèžu kožny narod, da âkoga ty pryjdzeš ì budu advaročvac′ ad câbe ǔsìh voragaǔ tvaìh;

28. пашлю перад табою шаршнёў, і яны пагоняць ад твару твайго Эвэяў, Хананэяў і Хэтэяў;

pašlû perad taboû šaršnëǔ, ì âny pagonâc′ ad tvaru tvajgo Èvèâǔ, Hananèâǔ ì Hètèâǔ;

29. не праганю іх ад твару твайго за адзін год, каб зямля не зрабілася пустая і не памножыліся супроць цябе зьвяры польныя:

ne praganû ìh ad tvaru tvajgo za adzìn god, kab zâmlâ ne zrabìlasâ pustaâ ì ne pamnožylìsâ suproc′ câbe z′vâry pol′nyâ:

30. спакваля буду праганяць іх ад цябе, пакуль не памножышся і ня возьмеш у валоданьне зямлі гэтай.

spakvalâ budu praganâc′ ìh ad câbe, pakul′ ne pamnožyšsâ ì nâ voz′meš u valodan′ne zâmlì gètaj.

31. Правяду межы твае ад мора Чэрмнага да мора Філістымскага і ад пустыні да ракі, бо перадам у рукі вашыя жыхароў гэтай зямлі, і прагоніш іх ад твару твайго;

Pravâdu mežy tvae ad mora Čèrmnaga da mora Fìlìstymskaga ì ad pustynì da rakì, bo peradam u rukì vašyâ žyharoǔ gètaj zâmlì, ì pragonìš ìh ad tvaru tvajgo;

32. не рабі ўмовы ні зь імі, ні з багамі іхнімі;

ne rabì ǔmovy nì z′ ìmì, nì z bagamì ìhnìmì;

33. не павінны яны жыць у зямлі тваёй, каб яны не ўвялі цябе ў грэх супроць Мяне; бо калі ты будзеш служыць багам іхнім, дык гэта будзе табе сеткаю.

ne pavìnny âny žyc′ u zâmlì tvaëj, kab âny ne ǔvâlì câbe ǔ grèh suproc′ Mâne; bo kalì ty budzeš služyc′ bagam ìhnìm, dyk gèta budze tabe setkaû.

24 Кіраўнік

1. І Майсею сказаў Ён: узыдзі да Госпада ты і Аарон, Надаў і Авіуд і семдзесят старэйшынаў Ізраілевых, і пакланецеся здалёк;

Ì Majseû skazaǔ Ën: uzydzì da Gospada ty ì Aaron, Nadaǔ ì Avìud ì semdzesât starèjšynaǔ Ìzraìlevyh, ì paklanecesâ zdalëk;

2. Майсей адзін няхай наблізіцца да Госпада, а яны няхай не набліжаюцца, і народ хай не падымаецца зь ім.

Majsej adzìn nâhaj nablìzìcca da Gospada, a âny nâhaj ne nablìžaûcca, ì narod haj ne padymaecca z′ ìm.

3. І прыйшоў Майсей і пераказаў людзям усе словы Гасподнія і ўсе законы. І адказаў увесь люд у адзін голас і сказалі: усё, што сказаў Гасподзь, зробім.

Ì pryjšoǔ Majsej ì perakazaǔ lûdzâm use slovy Gaspodnìâ ì ǔse zakony. Ì adkazaǔ uves′ lûd u adzìn golas ì skazalì: usë, što skazaǔ Gaspodz′, zrobìm.

4. І напісаў Майсей усе словы Гасподнія, і ўстаўшы з самае раніцы, паставіў пад гарою ахвярнік і дванаццаць камянёў, паводле ліку дванаццаці плямёнаў Ізраілевых;

Ì napìsaǔ Majsej use slovy Gaspodnìâ, ì ǔstaǔšy z samae ranìcy, pastavìǔ pad garoû ahvârnìk ì dvanaccac′ kamânëǔ, pavodle lìku dvanaccacì plâmënaǔ Ìzraìlevyh;

5. і паслаў хлопцаў з сыноў Ізраілевых, і прынесьлі яны цэласпаленьні і закалолі цялят у мірную ахвяру Госпаду.

ì paslaǔ hlopcaǔ z synoǔ Ìzraìlevyh, ì prynes′lì âny cèlaspalen′nì ì zakalolì câlât u mìrnuû ahvâru Gospadu.

6. Майсей, узяўшы палавіну крыві, уліў у чары, а другою палавінаю акрапіў ахвярнік;

Majsej, uzâǔšy palavìnu kryvì, ulìǔ u čary, a drugoû palavìnaû akrapìǔ ahvârnìk;

7. і ўзяў кнігу запавету і прачытаў уголас люду, і сказалі яны: усё, што сказаў Гасподзь, зробім і будзем паслухмяныя.

ì ǔzâǔ knìgu zapavetu ì pračytaǔ ugolas lûdu, ì skazalì âny: usë, što skazaǔ Gaspodz′, zrobìm ì budzem pasluhmânyâ.

8. І ўзяў Майсей крыві і акрапіў народ, кажучы: вось кроў запавету, які Гасподзь склаў з вамі пра ўсе словы гэтыя.

Ì ǔzâǔ Majsej kryvì ì akrapìǔ narod, kažučy: vos′ kroǔ zapavetu, âkì Gaspodz′ sklaǔ z vamì pra ǔse slovy gètyâ.

9. Потым узышоў Майсей і Аарон, Надаў і Авіуд і семдзесят старэйшынаў Ізраілевых,

Potym uzyšoǔ Majsej ì Aaron, Nadaǔ ì Avìud ì semdzesât starèjšynaǔ Ìzraìlevyh,

10. і бачылі Бога Ізраілевага; і пад нагамі ў Яго нешта падобнае на твор з чыстага сапфіру і, як самое неба, яснае.

ì bačylì Boga Ìzraìlevaga; ì pad nagamì ǔ Âgo nešta padobnae na tvor z čystaga sapfìru ì, âk samoe neba, âsnae.

11. І Ён не прасьцёр рукі Сваёй на выбраных з сыноў Ізраілевых: яны бачылі Бога, і елі і пілі.

Ì Ën ne pras′cër rukì Svaëj na vybranyh z synoǔ Ìzraìlevyh: âny bačylì Boga, ì elì ì pìlì.

12. І сказаў Гасподзь Майсею: узыдзі да Мяне на гару і будзь там; і дам табе скрыжалі каменныя, і закон і запаведзі, якія Я напісаў, каб навучыцца іх.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: uzydzì da Mâne na garu ì budz′ tam; ì dam tabe skryžalì kamennyâ, ì zakon ì zapavedzì, âkìâ Â napìsaǔ, kab navučycca ìh.

13. І ўстаў Майсей зь Ісусам, службітам сваім, і пайшоў Майсей на гару Божую,

Ì ǔstaǔ Majsej z′ Ìsusam, službìtam svaìm, ì pajšoǔ Majsej na garu Božuû,

14. а старэйшынам сказаў: заставайцеся тут, пакуль мы ня вернемся да вас; вось Аарон і Ор з вамі; хто будзе мець клопат які, хай прыходзіць да іх.

a starèjšynam skazaǔ: zastavajcesâ tut, pakul′ my nâ vernemsâ da vas; vos′ Aaron ì Or z vamì; hto budze mec′ klopat âkì, haj pryhodzìc′ da ìh.

15. І ўзышоў Майсей на гару, і пакрыла воблака гару,

Ì ǔzyšoǔ Majsej na garu, ì pakryla voblaka garu,

16. і слава Гасподняя асяніла гару Сінай; і пакрывала яе воблака шэсьць дзён, а ў сёмы дзень Гасподзь усклікнуў Майсею зь сярэдзіны воблака.

ì slava Gaspodnââ asânìla garu Sìnaj; ì pakryvala âe voblaka šès′c′ dzën, a ǔ sëmy dzen′ Gaspodz′ usklìknuǔ Majseû z′ sârèdzìny voblaka.

17. А выгляд славы Гасподняй на вяршыні гары быў перад вачыма сыноў Ізраілевых, як агонь паглынальны.

A vyglâd slavy Gaspodnâj na vâršynì gary byǔ perad vačyma synoǔ Ìzraìlevyh, âk agon′ paglynal′ny.

18. І ўвайшоў Майсей у сярэдзіну воблака, і ўзыйшоў нагару; і быў Майсей на гары сорак дзён і сорак ночаў.

Ì ǔvajšoǔ Majsej u sârèdzìnu voblaka, ì ǔzyjšoǔ nagaru; ì byǔ Majsej na gary sorak dzën ì sorak nočaǔ.

25 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. скажы сынам Ізраілевым, каб яны зрабілі Мне прынашэньне ад кожнага чалавека, у якога будзе руплівасьць, прымайце прынашэньне Мне.

skažy synam Ìzraìlevym, kab âny zrabìlì Mne prynašèn′ne ad kožnaga čalaveka, u âkoga budze ruplìvas′c′, prymajce prynašèn′ne Mne.

3. Вось прынашэньні, якія вы павінны прымаць ад іх: золата, і срэбра і медзь,

Vos′ prynašèn′nì, âkìâ vy pavìnny prymac′ ad ìh: zolata, ì srèbra ì medz′,

4. і воўну блакітную, пурпуровую і чырванёную, і вісон, і казіную поўсьць,

ì voǔnu blakìtnuû, purpurovuû ì čyrvanënuû, ì vìson, ì kazìnuû poǔs′c′,

5. і скуры барановыя чырвоныя, і скуры сінія, і дрэвы сітым,

ì skury baranovyâ čyrvonyâ, ì skury sìnìâ, ì drèvy sìtym,

6. алей у сьвяцільні, пахошчы ў алей памазаньня і дзеля пахучага каджэньня.

alej u s′vâcìl′nì, pahoščy ǔ alej pamazan′nâ ì dzelâ pahučaga kadžèn′nâ.

7. камень анікс і камяні на аздобу эфода і на нагруднік.

kamen′ anìks ì kamânì na azdobu èfoda ì na nagrudnìk.

8. І ўладзяць яны Мне сьвятыню, і буду жыць сярод іх;

Ì ǔladzâc′ âny Mne s′vâtynû, ì budu žyc′ sârod ìh;

9. усё зрабеце, як Я паказваю табе, і ўзор скініі і ўзор усяго посуду яе; так і зрабеце.

usë zrabece, âk Â pakazvaû tabe, ì ǔzor skìnìì ì ǔzor usâgo posudu âe; tak ì zrabece.

10. Зрабеце каўчэг з дрэва сітым; даўжыня яго два локці з палавінаю, і шырыня яго паўтара локця, і вышыня яго паўтара локця;

Zrabece kaǔčèg z drèva sìtym; daǔžynâ âgo dva lokcì z palavìnaû, ì šyrynâ âgo paǔtara lokcâ, ì vyšynâ âgo paǔtara lokcâ;

11. і абкладзі яго чыстым золатам, зь сярэдзіны і звонку пакрый яго; і зрабі зьверху вакол яго залаты вянок;

ì abkladzì âgo čystym zolatam, z′ sârèdzìny ì zvonku pakryj âgo; ì zrabì z′verhu vakol âgo zalaty vânok;

12. і вылі для яго чатыры колцы залатыя і ўмацуй на чатырох ніжніх вуглах яго: два колцы з аднаго боку яго, два з другога боку яго.

ì vylì dlâ âgo čatyry kolcy zalatyâ ì ǔmacuj na čatyroh nìžnìh vuglah âgo: dva kolcy z adnago boku âgo, dva z drugoga boku âgo.

13. Зрабі з дрэва сітым жэрдкі і абкладзі іх золатам;

Zrabì z drèva sìtym žèrdkì ì abkladzì ìh zolatam;

14. і ўкладзі жэрдкі ў колцы, з бакоў каўчэга, каб з дапамогаю іх несьці каўчэг;

ì ǔkladzì žèrdkì ǔ kolcy, z bakoǔ kaǔčèga, kab z dapamogaû ìh nes′cì kaǔčèg;

15. у колцах каўчэга павінны быць жэрдкі і не павінны адымацца ад яго.

u kolcah kaǔčèga pavìnny byc′ žèrdkì ì ne pavìnny adymacca ad âgo.

16. І пакладзі ў каўчэг адкрыцьцё, якое Я дам табе.

Ì pakladzì ǔ kaǔčèg adkryc′cë, âkoe Â dam tabe.

17. Зрабі таксама вечка з чыстага золата: даўжыня яго два локці з палавінаю, а шырыня яго паўтара локця;

Zrabì taksama večka z čystaga zolata: daǔžynâ âgo dva lokcì z palavìnaû, a šyrynâ âgo paǔtara lokcâ;

18. і зрабі з золата двух херувімаў: чаканнага вырабу зрабі іх на абодвух канцах вечка;

ì zrabì z zolata dvuh heruvìmaǔ: čakannaga vyrabu zrabì ìh na abodvuh kancah večka;

19. зрабі аднаго херувіма з аднаго краю, а другога херувіма з другога краю; пукатымі зь вечка зрабеце херувімаў на абодвух краях яго;

zrabì adnago heruvìma z adnago kraû, a drugoga heruvìma z drugoga kraû; pukatymì z′ večka zrabece heruvìmaǔ na abodvuh kraâh âgo;

20. і будуць херувімы з паднятымі ўгору крыламі, пакрываючы сваімі крыламі вечка, а тварамі сваімі будуць адзін да аднаго; да вечка будуць твары херувімаў.

ì buduc′ heruvìmy z padnâtymì ǔgoru krylamì, pakryvaûčy svaìmì krylamì večka, a tvaramì svaìmì buduc′ adzìn da adnago; da večka buduc′ tvary heruvìmaǔ.

21. І пакладзі вечка на каўчэг згары, а ў каўчэг пакладзі адкрыцьцё, якое Я дам табе:

Ì pakladzì večka na kaǔčèg zgary, a ǔ kaǔčèg pakladzì adkryc′cë, âkoe Â dam tabe:

22. там Я буду адкрывацца табе і гутарыць з табою над вечкам, сярод двух херувімаў, якія над каўчэгам адкрыцьця, пра ўсё, што толькі буду наказваць празь цябе сынам Ізраілевым.

tam Â budu adkryvacca tabe ì gutaryc′ z taboû nad večkam, sârod dvuh heruvìmaǔ, âkìâ nad kaǔčègam adkryc′câ, pra ǔsë, što tol′kì budu nakazvac′ praz′ câbe synam Ìzraìlevym.

23. І зрабі стол з дрэва сітым, даўжынёю ў два локці, шырынёю ў локаць, а вышынёю ў паўтара локця,

Ì zrabì stol z drèva sìtym, daǔžynëû ǔ dva lokcì, šyrynëû ǔ lokac′, a vyšynëû ǔ paǔtara lokcâ,

24. і абкладзі яго золатам чыстым, і зрабі вакол яго залаты вянок;

ì abkladzì âgo zolatam čystym, ì zrabì vakol âgo zalaty vânok;

25. і зрабі вакол яго сьценкі ў далоню і каля сьценак яго зрабі залаты вянок вакол;

ì zrabì vakol âgo s′cenkì ǔ dalonû ì kalâ s′cenak âgo zrabì zalaty vânok vakol;

26. і зрабі для яго чатыры колцы залатыя і ўмацуй колцы на чатырох вуглах каля чатырох ножак яго;

ì zrabì dlâ âgo čatyry kolcy zalatyâ ì ǔmacuj kolcy na čatyroh vuglah kalâ čatyroh nožak âgo;

27. пры сьценках павінны быць колцы, каб укладваць жэрдкі, каб насіць на іх стол;

pry s′cenkah pavìnny byc′ kolcy, kab ukladvac′ žèrdkì, kab nasìc′ na ìh stol;

28. а жэрдкі зрабі з дрэва сітым і абкладзі іх золатам, і будуць насіць на іх гэты стол;

a žèrdkì zrabì z drèva sìtym ì abkladzì ìh zolatam, ì buduc′ nasìc′ na ìh gèty stol;

29. зрабі таксама для яго місы, кадзільніцы, чары і кубкі, каб паліваць зь іх: з золата чыстага зрабі іх;

zrabì taksama dlâ âgo mìsy, kadzìl′nìcy, čary ì kubkì, kab palìvac′ z′ ìh: z zolata čystaga zrabì ìh;

30. і кладзі на стол хлябы ахвярныя прад абліччам Маім увесь час.

ì kladzì na stol hlâby ahvârnyâ prad ablìččam Maìm uves′ čas.

31. І зрабі сьвяцільню з золата чыстага; чаканная павінна быць гэтая сьвяцільня; сьцябло яе, галіны яе, чарачкі яе, яблыкі яе і кветкі яе павінны выходзіць зь яе;

Ì zrabì s′vâcìl′nû z zolata čystaga; čakannaâ pavìnna byc′ gètaâ s′vâcìl′nâ; s′câblo âe, galìny âe, čaračkì âe, âblykì âe ì kvetkì âe pavìnny vyhodzìc′ z′ âe;

32. шэсьць галін павінны выходзіць з бакоў яе: тры галіны сьвяцільні з аднаго боку яе і тры галіны зь сьвяцільні з другога боку яе;

šès′c′ galìn pavìnny vyhodzìc′ z bakoǔ âe: try galìny s′vâcìl′nì z adnago boku âe ì try galìny z′ s′vâcìl′nì z drugoga boku âe;

33. тры чарачкі накшталт міндальнай кветкі, зь яблыкам і кветкамі, павінны быць на адной галіне, і тры чарачкі накшталт міндальнай кветкі, на другой галінцы, зь яблыкамі і кветкамі: так на ўсіх шасьці галінах, якія выходзяць са сьвяцільні;

try čaračkì nakštalt mìndal′naj kvetkì, z′ âblykam ì kvetkamì, pavìnny byc′ na adnoj galìne, ì try čaračkì nakštalt mìndal′naj kvetkì, na drugoj galìncy, z′ âblykamì ì kvetkamì: tak na ǔsìh šas′cì galìnah, âkìâ vyhodzâc′ sa s′vâcìl′nì;

34. а на сьцяблах сьвяцільні павінны быць чатыры чарачкі накшталт міндальнай кветкі зь яблыкамі і кветкамі;

a na s′câblah s′vâcìl′nì pavìnny byc′ čatyry čaračkì nakštalt mìndal′naj kvetkì z′ âblykamì ì kvetkamì;

35. у шасьці галін, што выходзяць са сьцябла сьвяцільні, яблык пад дзьвюма галінамі яе, і яблык пад другімі дзьвюма галінамі, і яблык пад трэцімі дзьвюма галінамі яе;

u šas′cì galìn, što vyhodzâc′ sa s′câbla s′vâcìl′nì, âblyk pad dz′vûma galìnamì âe, ì âblyk pad drugìmì dz′vûma galìnamì, ì âblyk pad trècìmì dz′vûma galìnamì âe;

36. яблыкі і галіны іх зь яе павінны выходзіць: уся павінна быць чаканная, цэльная, з чыстага золата.

âblykì ì galìny ìh z′ âe pavìnny vyhodzìc′: usâ pavìnna byc′ čakannaâ, cèl′naâ, z čystaga zolata.

37. і зрабі да яе сем лампад, і пастаў на яе лампады яе, каб сьвяцілі на відавы бок яе;

ì zrabì da âe sem lampad, ì pastaǔ na âe lampady âe, kab s′vâcìlì na vìdavy bok âe;

38. і абцугі да яе і латкі да яе з чыстага золата;

ì abcugì da âe ì latkì da âe z čystaga zolata;

39. з таланту золата чыстага хай зробяць яе з усімі гэтымі прычындаламі.

z talantu zolata čystaga haj zrobâc′ âe z usìmì gètymì pryčyndalamì.

40. Глядзі, зрабі іх паводле таго ўзору, які паказаны табе на гары.

Glâdzì, zrabì ìh pavodle tago ǔzoru, âkì pakazany tabe na gary.

26 Кіраўнік

1. А скінію зрабі зь дзесяці заслонаў з суканага вісону, і з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны, і херувімаў зрабі на іх майстэрскаю працаю;

A skìnìû zrabì z′ dzesâcì zaslonaǔ z sukanaga vìsonu, ì z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny, ì heruvìmaǔ zrabì na ìh majstèrskaû pracaû;

2. даўжыня кожнай заслоны дваццаць восем локцяў, а шырыня кожнага заслоны чатыры локці: мера адна ўсім заслонам.

daǔžynâ kožnaj zaslony dvaccac′ vosem lokcâǔ, a šyrynâ kožnaga zaslony čatyry lokcì: mera adna ǔsìm zaslonam.

3. Пяць заслонаў няхай будуць злучаны адна з адной, і іншыя пяць заслонаў злучаны адно з адным.

Pâc′ zaslonaǔ nâhaj buduc′ zlučany adna z adnoj, ì ìnšyâ pâc′ zaslonaǔ zlučany adno z adnym.

4. Зрабі петлі блакітнага колеру на краі першай заслоны ў канцы, які злучае абедзьве палавіны; так зрабі і на краі апошняй заслоны, якая злучае абедзьве палавіны;

Zrabì petlì blakìtnaga koleru na kraì peršaj zaslony ǔ kancy, âkì zlučae abedz′ve palavìny; tak zrabì ì na kraì apošnâj zaslony, âkaâ zlučae abedz′ve palavìny;

5. пяцьдзясят петляў зрабі ў адной заслоны і пяцьдзясят петляў зрабі на краі заслоны, якая злучаецца зь іншымі; петлі павінны адпавядаць адна адной;

pâc′dzâsât petlâǔ zrabì ǔ adnoj zaslony ì pâc′dzâsât petlâǔ zrabì na kraì zaslony, âkaâ zlučaecca z′ ìnšymì; petlì pavìnny adpavâdac′ adna adnoj;

6. і зрабі пяцьдзясят гачыкаў залатых і гачыкамі злучы заслону адну з адной, і будзе скінія адно цэлае.

ì zrabì pâc′dzâsât gačykaǔ zalatyh ì gačykamì zlučy zaslonu adnu z adnoj, ì budze skìnìâ adno cèlae.

7. І зрабі заслоны з казінае воўны, каб пакрываць скінію; адзінаццаць пакрывалаў зрабі такіх;

Ì zrabì zaslony z kazìnae voǔny, kab pakryvac′ skìnìû; adzìnaccac′ pakryvalaǔ zrabì takìh;

8. даўжыня адной заслоны трыццаць локцяў, а шырыня чатыры локці; гэта адна заслона; у адзінаццаці заслонах адна мера.

daǔžynâ adnoj zaslony tryccac′ lokcâǔ, a šyrynâ čatyry lokcì; gèta adna zaslona; u adzìnaccacì zaslonah adna mera.

9. і злучы пяць заслонаў асобна і шэсьць заслонаў асобна; і шостую заслону зрабі падвойную зь відавога боку скініі.

ì zlučy pâc′ zaslonaǔ asobna ì šès′c′ zaslonaǔ asobna; ì šostuû zaslonu zrabì padvojnuû z′ vìdavoga boku skìnìì.

10. Зрабі пяцьдзясят петляў на краі крайняй заслоны, каб злучаць яе зь іншай, і пяцьдзясят петляў на краі другой заслоны, каб злучаць зь ім;

Zrabì pâc′dzâsât petlâǔ na kraì krajnâj zaslony, kab zlučac′ âe z′ ìnšaj, ì pâc′dzâsât petlâǔ na kraì drugoj zaslony, kab zlučac′ z′ ìm;

11. зрабі пяцьдзясят гачыкаў медных, і ўкладзі гачыкі ў петлі, і злучы заслону, каб яна складала адну.

zrabì pâc′dzâsât gačykaǔ mednyh, ì ǔkladzì gačykì ǔ petlì, ì zlučy zaslonu, kab âna skladala adnu.

12. А лішак, які застаецца ад заслонаў скініі, - палавіна лішняй заслоны хай будзе зьвешана на тыльным баку скініі;

A lìšak, âkì zastaecca ad zaslonaǔ skìnìì, - palavìna lìšnâj zaslony haj budze z′vešana na tyl′nym baku skìnìì;

13. а лішак ад заслоны скініі, на локаць з аднаго і на локаць з другога боку, хай будзе зьвешаны з бакоў скініі з таго і з другога боку, для пакрываньня яе.

a lìšak ad zaslony skìnìì, na lokac′ z adnago ì na lokac′ z drugoga boku, haj budze z′vešany z bakoǔ skìnìì z tago ì z drugoga boku, dlâ pakryvan′nâ âe.

14. І зрабі века для пакрываньня са скур барановых чырвоных і яшчэ заслону верхнюю са скур сініх.

Ì zrabì veka dlâ pakryvan′nâ sa skur baranovyh čyrvonyh ì âščè zaslonu verhnûû sa skur sìnìh.

15. І зрабі брусы для скініі з дрэва сітым, каб яны стаялі:

Ì zrabì brusy dlâ skìnìì z drèva sìtym, kab âny staâlì:

16. даўжынёю ў дзесяць локцяў брус, і паўтара локця кожнаму брусу шырыня;

daǔžynëû ǔ dzesâc′ lokcâǔ brus, ì paǔtara lokcâ kožnamu brusu šyrynâ;

17. у кожным брусе па дзьве восьці, адну насупраць другое: так зрабі на ўсіх брусах скініі.

u kožnym bruse pa dz′ve vos′cì, adnu nasuprac′ drugoe: tak zrabì na ǔsìh brusah skìnìì.

18. Так зрабі брусы ў скінію: дваццаць брусоў на паўднёвы бок на поўдзень,

Tak zrabì brusy ǔ skìnìû: dvaccac′ brusoǔ na paǔdnëvy bok na poǔdzen′,

19. і пад дваццаць брусоў зрабі сорак срэбраных падножжаў: два падножжы пад адзін брус на дзьве восьці яго, і два падножжы пад другі брус на дзьве восьці яго;

ì pad dvaccac′ brusoǔ zrabì sorak srèbranyh padnožžaǔ: dva padnožžy pad adzìn brus na dz′ve vos′cì âgo, ì dva padnožžy pad drugì brus na dz′ve vos′cì âgo;

20. і дваццаць брусоў на другі бок на поўнач,

ì dvaccac′ brusoǔ na drugì bok na poǔnač,

21. і на іх сорак падножжаў срэбраных: два падножжы пад адзін брус, і два падножжы пад другі брус;

ì na ìh sorak padnožžaǔ srèbranyh: dva padnožžy pad adzìn brus, ì dva padnožžy pad drugì brus;

22. а на тыльным баку скініі на захад зрабі шэсьць брусоў

a na tyl′nym baku skìnìì na zahad zrabì šès′c′ brusoǔ

23. і два брусы зрабі на вуглы скініі на заходні бок;

ì dva brusy zrabì na vugly skìnìì na zahodnì bok;

24. яны павінны быць злучаны ўнізе і злучаны ўгары да аднаго колца: так мае быць зь імі абодвума: на абодва вуглы хай яны будуць;

âny pavìnny byc′ zlučany ǔnìze ì zlučany ǔgary da adnago kolca: tak mae byc′ z′ ìmì abodvuma: na abodva vugly haj âny buduc′;

25. і так будзе восем брусоў, для іх срэбраных падножжаў шаснаццаць: два падножжы пад адзін брус, і два падножжы пад другі брус.

ì tak budze vosem brusoǔ, dlâ ìh srèbranyh padnožžaǔ šasnaccac′: dva padnožžy pad adzìn brus, ì dva padnožžy pad drugì brus.

26. І зрабі жэрдзі з дрэва сітым, пяць жэрдак для брусоў аднаго боку скініі,

Ì zrabì žèrdzì z drèva sìtym, pâc′ žèrdak dlâ brusoǔ adnago boku skìnìì,

27. і пяць жэрдак для брусоў другога боку скініі, і пяць жэрдак для брусоў тыльнага боку за скініяй, на захад;

ì pâc′ žèrdak dlâ brusoǔ drugoga boku skìnìì, ì pâc′ žèrdak dlâ brusoǔ tyl′naga boku za skìnìâj, na zahad;

28. а ўнутраная жэрдка будзе праходзіць па сярэдзіне брусоў ад аднаго канца да другога:

a ǔnutranaâ žèrdka budze prahodzìc′ pa sârèdzìne brusoǔ ad adnago kanca da drugoga:

29. а брусы абкладзі золатам, і колцы, для ўкладваньня жэрдак, зрабі з золата, і жэрдкі абкладзі золатам.

a brusy abkladzì zolatam, ì kolcy, dlâ ǔkladvan′nâ žèrdak, zrabì z zolata, ì žèrdkì abkladzì zolatam.

30. І пастаў скінію паводле ўзору, які паказаў табе на гары.

Ì pastaǔ skìnìû pavodle ǔzoru, âkì pakazaǔ tabe na gary.

31. І зрабі заслону з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і суканага вісону; умелай працаю павінны быць зроблены на ёй херувімы;

Ì zrabì zaslonu z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì sukanaga vìsonu; umelaj pracaû pavìnny byc′ zrobleny na ëj heruvìmy;

32. і павесь яе на чатырох слупах зь сітыму, абкладзеных золатам, з залатымі гачыкамі, на чатырох падножжах срэбраных;

ì paves′ âe na čatyroh slupah z′ sìtymu, abkladzenyh zolatam, z zalatymì gačykamì, na čatyroh padnožžah srèbranyh;

33. і павесь заслону на гачыках і ўнясі туды за заслону каўчэг адкрыцьця; і будзе заслона аддзяляць вам сьвятыню ад Сьвятога сьвятых.

ì paves′ zaslonu na gačykah ì ǔnâsì tudy za zaslonu kaǔčèg adkryc′câ; ì budze zaslona addzâlâc′ vam s′vâtynû ad S′vâtoga s′vâtyh.

34. І пакладзі вечка на каўчэг адкрыцьця ў Сьвятым сьвятых.

Ì pakladzì večka na kaǔčèg adkryc′câ ǔ S′vâtym s′vâtyh.

35. І пастаў стол за заслонай і сьвяцільню насупраць стала на баку скініі на поўдзень; а стол пастаў на паўночным баку.

Ì pastaǔ stol za zaslonaj ì s′vâcìl′nû nasuprac′ stala na baku skìnìì na poǔdzen′; a stol pastaǔ na paǔnočnym baku.

36. І зрабі заслону для ўваходу ў скінію з блакітнай і пурпуровай і чырванёнай воўны, і з суканага вісону ўзорыстага вырабу;

Ì zrabì zaslonu dlâ ǔvahodu ǔ skìnìû z blakìtnaj ì purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny, ì z sukanaga vìsonu ǔzorystaga vyrabu;

37. і зрабі для заслоны пяць слупоў зь сітыму і абкладзі іх золатам; гачыкі да іх залатыя; і вылі для іх пяць падножжаў медных.

ì zrabì dlâ zaslony pâc′ slupoǔ z′ sìtymu ì abkladzì ìh zolatam; gačykì da ìh zalatyâ; ì vylì dlâ ìh pâc′ padnožžaǔ mednyh.

27 Кіраўнік

1. І зрабі ахвярнік з дрэва сітым даўжынёю ў пяць локцяў і шырынёю ў пяць локцяў, так каб ён быў чатырохкутны, і вышынёю ў тры локці.

Ì zrabì ahvârnìk z drèva sìtym daǔžynëû ǔ pâc′ lokcâǔ ì šyrynëû ǔ pâc′ lokcâǔ, tak kab ën byǔ čatyrohkutny, ì vyšynëû ǔ try lokcì.

2. І зрабі рогі на чатырох вуглах яго, так каб рогі выходзілі зь яго; і абкладзі яго медзьдзю.

Ì zrabì rogì na čatyroh vuglah âgo, tak kab rogì vyhodzìlì z′ âgo; ì abkladzì âgo medz′dzû.

3. Зрабі да яго горшчык, каб ссыпаць у яго попел, і лапаткі і чары, і відэльцы і вугольніцы; усе прылады зрабі зь медзі.

Zrabì da âgo gorščyk, kab ssypac′ u âgo popel, ì lapatkì ì čary, ì vìdèl′cy ì vugol′nìcy; use prylady zrabì z′ medzì.

4. Зрабі да яго крату, каб была як сетка, зь медзі, і зрабі на сетцы, на чатырох вуглах яе, чатыры колцы медныя;

Zrabì da âgo kratu, kab byla âk setka, z′ medzì, ì zrabì na setcy, na čatyroh vuglah âe, čatyry kolcy mednyâ;

5. і пакладзі яе на край ахвярніка ўнізе, так каб сетка была да палавіны ахвярніка.

ì pakladzì âe na kraj ahvârnìka ǔnìze, tak kab setka byla da palavìny ahvârnìka.

6. І зрабі жэрдкі да ахвярніка, жэрдкі з дрэва сітым, і абкладзі іх медзьдзю;

Ì zrabì žèrdkì da ahvârnìka, žèrdkì z drèva sìtym, ì abkladzì ìh medz′dzû;

7. і ўкладвай жэрдкі яго ў колцы, так каб жэрдкі былі абапал ахвярніка, калі несьці яго.

ì ǔkladvaj žèrdkì âgo ǔ kolcy, tak kab žèrdkì bylì abapal ahvârnìka, kalì nes′cì âgo.

8. зрабі яго пустым усярэдзіне, дашчаны: як паказана табе на гары, так няхай зробяць.

zrabì âgo pustym usârèdzìne, daščany: âk pakazana tabe na gary, tak nâhaj zrobâc′.

9. Зрабі двор скініі: з паўднёвага боку на поўдзень заслоны для двара павінны быць з суканага вісону, даўжынёю ў сто локцяў з аднаго боку;

Zrabì dvor skìnìì: z paǔdnëvaga boku na poǔdzen′ zaslony dlâ dvara pavìnny byc′ z sukanaga vìsonu, daǔžynëû ǔ sto lokcâǔ z adnago boku;

10. слупоў для іх дваццаць, і падножжаў для іх дваццаць медных; гачыкі ў слупоў і повязі на іх з срэбра.

slupoǔ dlâ ìh dvaccac′, ì padnožžaǔ dlâ ìh dvaccac′ mednyh; gačykì ǔ slupoǔ ì povâzì na ìh z srèbra.

11. Таксама і ўдоўж на паўночным баку - заслоны ў сто локцяў даўжынёю; слупоў для іх дваццаць, і падножжаў для іх дваццаць медных, гачыкі ў слупоў і повязі на іх з срэбра.

Taksama ì ǔdoǔž na paǔnočnym baku - zaslony ǔ sto lokcâǔ daǔžynëû; slupoǔ dlâ ìh dvaccac′, ì padnožžaǔ dlâ ìh dvaccac′ mednyh, gačykì ǔ slupoǔ ì povâzì na ìh z srèbra.

12. А ў шырыню двара з заходняга боку - заслоны ў пяцьдзясят локцяў; слупоў для іх дзесяць, і падножжаў да іх дзесяць.

A ǔ šyrynû dvara z zahodnâga boku - zaslony ǔ pâc′dzâsât lokcâǔ; slupoǔ dlâ ìh dzesâc′, ì padnožžaǔ da ìh dzesâc′.

13. І ў шырыню двара зь відавога боку на ўсход - у пяцьдзясят локцяў;

Ì ǔ šyrynû dvara z′ vìdavoga boku na ǔshod - u pâc′dzâsât lokcâǔ;

14. Да аднаго боку - заслоны ў пятнаццаць локцяў, слупоў для іх тры, і падножжаў да іх тры.

Da adnago boku - zaslony ǔ pâtnaccac′ lokcâǔ, slupoǔ dlâ ìh try, ì padnožžaǔ da ìh try.

15. і да другога боку - заслоны ў пятнаццаць, слупоў для іх тры, і падножжаў для іх тры.

ì da drugoga boku - zaslony ǔ pâtnaccac′, slupoǔ dlâ ìh try, ì padnožžaǔ dlâ ìh try.

16. А для брамы двара заслона ў дваццаць локцяў з блакітнай і пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону ўзорыстага вырабу; слупоў для яго чатыры, і падножжаў да іх чатыры.

A dlâ bramy dvara zaslona ǔ dvaccac′ lokcâǔ z blakìtnaj ì purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu ǔzorystaga vyrabu; slupoǔ dlâ âgo čatyry, ì padnožžaǔ da ìh čatyry.

17. Усе слупы вакол двара павінны быць злучаны повязямі з срэбра; гачыкі ў іх з срэбра, і падножжы да іх зь медзі.

Use slupy vakol dvara pavìnny byc′ zlučany povâzâmì z srèbra; gačykì ǔ ìh z srèbra, ì padnožžy da ìh z′ medzì.

18. Даўжыня двара сто локцяў, а шырыня па ўсёй працягласьці пяцьдзясят, вышыня пяць локцяў; заслоны з суканага вісону, а падножжы зь медзі.

Daǔžynâ dvara sto lokcâǔ, a šyrynâ pa ǔsëj pracâglas′cì pâc′dzâsât, vyšynâ pâc′ lokcâǔ; zaslony z sukanaga vìsonu, a padnožžy z′ medzì.

19. Усе прылады скініі дзеля ўсякага ўжытку ў ёй, і ўсе калы яе, усе калы двара - зь медзі.

Use prylady skìnìì dzelâ ǔsâkaga ǔžytku ǔ ëj, ì ǔse kaly âe, use kaly dvara - z′ medzì.

20. І загадай сынам Ізраілевым, каб яны прыносілі табе алей чысты, чаўлены з масьлінаў, дзеля асьвячэньня, каб гарэла сьвяцільня ўвесь час;

Ì zagadaj synam Ìzraìlevym, kab âny prynosìlì tabe alej čysty, čaǔleny z mas′lìnaǔ, dzelâ as′vâčèn′nâ, kab garèla s′vâcìl′nâ ǔves′ čas;

21. у скініі сходу за заслонай, якая перад каўчэгам адкрыцьця, будзе запальваць яго Аарон і сыны ягоныя, ад вечара да раніцы, перад абліччам Гасподнім. Гэта статут вечны пакаленьням іхнім ад сыноў Ізраілевых.

u skìnìì shodu za zaslonaj, âkaâ perad kaǔčègam adkryc′câ, budze zapal′vac′ âgo Aaron ì syny âgonyâ, ad večara da ranìcy, perad ablìččam Gaspodnìm. Gèta statut večny pakalen′nâm ìhnìm ad synoǔ Ìzraìlevyh.

28 Кіраўнік

1. І вазьмі да сябе Аарона, брата твайго, і сыноў ягоных зь ім з асяродзьдзя сыноў Ізраілевых, каб ён быў сьвятаром Мне, Аарона і Надава, Авіуда, Элеазара і Ітамара, сыноў Ааронавых.

Ì vaz′mì da sâbe Aarona, brata tvajgo, ì synoǔ âgonyh z′ ìm z asârodz′dzâ synoǔ Ìzraìlevyh, kab ën byǔ s′vâtarom Mne, Aarona ì Nadava, Avìuda, Èleazara ì Ìtamara, synoǔ Aaronavyh.

2. І зрабі сьвяшчэнную вопратку Аарону, брату твайму, дзеля славы і аздобнасьці.

Ì zrabì s′vâščènnuû vopratku Aaronu, bratu tvajmu, dzelâ slavy ì azdobnas′cì.

3. І скажы ўсім, хто мудры сэрцам, каго Я напоўніў духам мудрасьці, каб яны зрабілі Аарону вопратку дзеля прысьвячэньня яго, каб ён быў сьвятаром Мне.

Ì skažy ǔsìm, hto mudry sèrcam, kago Â napoǔnìǔ duham mudras′cì, kab âny zrabìlì Aaronu vopratku dzelâ prys′vâčèn′nâ âgo, kab ën byǔ s′vâtarom Mne.

4. Вось вопратка, якую яны павінны справіць: нагруднік, эфод, верхняя рыза, хітон сьцяжны, кідар і пояс. Няхай справяць сьвяшчэннае адзеньне Аарону, брату твайму, і сынам ягоным, каб ён быў сьвятаром Мне.

Vos′ vopratka, âkuû âny pavìnny spravìc′: nagrudnìk, èfod, verhnââ ryza, hìton s′câžny, kìdar ì poâs. Nâhaj spravâc′ s′vâščènnae adzen′ne Aaronu, bratu tvajmu, ì synam âgonym, kab ën byǔ s′vâtarom Mne.

5. Хай яны возьмуць золата, блакітнай і пурпуровай і чырванёнай воўны і вісону,

Haj âny voz′muc′ zolata, blakìtnaj ì purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì vìsonu,

6. і зробяць эфод з золата, з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны, і з суканага вісону, адмысловага вырабу.

ì zrobâc′ èfod z zolata, z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny, ì z sukanaga vìsonu, admyslovaga vyrabu.

7. У ім павінны быць на абодвух канцах яго два нарамнікі дзеля павязваньня, каб ён быў павязаны.

U ìm pavìnny byc′ na abodvuh kancah âgo dva naramnìkì dzelâ pavâzvan′nâ, kab ën byǔ pavâzany.

8. І пояс эфода, які паверх яго, павінен быць аднолькавага зь ім вырабу, з золата, з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону.

Ì poâs èfoda, âkì paverh âgo, pavìnen byc′ adnol′kavaga z′ ìm vyrabu, z zolata, z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu.

9. І вазьмі два камені аніксу і выраж на іх імёны сыноў Ізраілевых:

Ì vaz′mì dva kamenì anìksu ì vyraž na ìh ìmëny synoǔ Ìzraìlevyh:

10. шэсьць імёнаў іхніх на адным камені і шэсьць імёнаў астатніх на другім камені, у парадку іх нараджэньня;

šès′c′ ìmënaǔ ìhnìh na adnym kamenì ì šès′c′ ìmënaǔ astatnìh na drugìm kamenì, u paradku ìh naradžèn′nâ;

11. разьбяр па камені, які выразае пячаткі, хай выража на двух камянях імёны сыноў Ізраілевых; і ўстаў іх у залатыя гнёзды

raz′bâr pa kamenì, âkì vyrazae pâčatkì, haj vyraža na dvuh kamânâh ìmëny synoǔ Ìzraìlevyh; ì ǔstaǔ ìh u zalatyâ gnëzdy

12. і пакладзі два камені гэтыя на нарамнікі эфода; гэта камяні на памяць сынам Ізраілевым; і будзе Аарон насіць імёны іх перад Госпадам на абодвух плячах сваіх дзеля памяці.

ì pakladzì dva kamenì gètyâ na naramnìkì èfoda; gèta kamânì na pamâc′ synam Ìzraìlevym; ì budze Aaron nasìc′ ìmëny ìh perad Gospadam na abodvuh plâčah svaìh dzelâ pamâcì.

13. І зрабі гнёзды з золата;

Ì zrabì gnëzdy z zolata;

14. і два ланцужкі з чыстага золата, вітымі зрабі іх вырабам плеценым; і прымацуй вітыя ланцужкі да гнёздаў.

ì dva lancužkì z čystaga zolata, vìtymì zrabì ìh vyrabam plecenym; ì prymacuj vìtyâ lancužkì da gnëzdaǔ.

15. Зрабі нагруднік судны адмысловага вырабу; зрабі яго такім самым вырабам, як эфод: з золата, з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону зрабі яго;

Zrabì nagrudnìk sudny admyslovaga vyrabu; zrabì âgo takìm samym vyrabam, âk èfod: z zolata, z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu zrabì âgo;

16. ён павінен быць чатырохкутны, падвойны, на пядзю ў даўжыню і на пядзю ў шырыню:

ën pavìnen byc′ čatyrohkutny, padvojny, na pâdzû ǔ daǔžynû ì na pâdzû ǔ šyrynû:

17. і ўстаў у яго апраўленыя камяні ў чатыры рады; побач рубін, тапаз, смарагд - гэта адзін рад;

ì ǔstaǔ u âgo apraǔlenyâ kamânì ǔ čatyry rady; pobač rubìn, tapaz, smaragd - gèta adzìn rad;

18. другі рад: карбункул, сапфір і адамант:

drugì rad: karbunkul, sapfìr ì adamant:

19. трэці рад: карунд, агат і аметыст;

trècì rad: karund, agat ì ametyst;

20. чацьвёрты рад: хрызаліт, анікс і ясьпіс; у залатыя гнёзды павінны быць устаўлены яны.

čac′vërty rad: hryzalìt, anìks ì âs′pìs; u zalatyâ gnëzdy pavìnny byc′ ustaǔleny âny.

21. Гэтых камянёў павінна быць дванаццаць, па колькасьці, паводле імёнаў іх; на кожным, як на пячатцы, павінна быць выразана па адным імю зь ліку дванаццаці плямёнаў.

Gètyh kamânëǔ pavìnna byc′ dvanaccac′, pa kol′kas′cì, pavodle ìmënaǔ ìh; na kožnym, âk na pâčatcy, pavìnna byc′ vyrazana pa adnym ìmû z′ lìku dvanaccacì plâmënaǔ.

22. Да нагрудніка зрабі ланцужкі вітыя плеценага вырабу з чыстага золата;

Da nagrudnìka zrabì lancužkì vìtyâ plecenaga vyrabu z čystaga zolata;

23. і зрабі да нагрудніка два колцы з золата і прымацуй два колцы да двух канцоў нагрудніка;

ì zrabì da nagrudnìka dva kolcy z zolata ì prymacuj dva kolcy da dvuh kancoǔ nagrudnìka;

24. і ўкладзі два пляцёныя ланцужкі з золата ў абодва колцы на канцах нагрудніка,

ì ǔkladzì dva plâcënyâ lancužkì z zolata ǔ abodva kolcy na kancah nagrudnìka,

25. а два канцы двух ланцужкоў прымацуй да двух гнёздаў і прымацуй да нарамніка эфода зь відавога боку яго;

a dva kancy dvuh lancužkoǔ prymacuj da dvuh gnëzdaǔ ì prymacuj da naramnìka èfoda z′ vìdavoga boku âgo;

26. яшчэ зрабі два колцы залатыя і прымацуй іх да двух другіх канцоў нагрудніка на тым баку, які ляжыць да эфода ўсярэдзіну;

âščè zrabì dva kolcy zalatyâ ì prymacuj ìh da dvuh drugìh kancoǔ nagrudnìka na tym baku, âkì lâžyc′ da èfoda ǔsârèdzìnu;

27. таксама зрабі два колцы залатыя і прымацуй іх да двух нарамнікаў эфода зьнізу, зь відавога боку яго, каля злучэньня яго, над поясам эфода;

taksama zrabì dva kolcy zalatyâ ì prymacuj ìh da dvuh naramnìkaǔ èfoda z′nìzu, z′ vìdavoga boku âgo, kalâ zlučèn′nâ âgo, nad poâsam èfoda;

28. і прымацоўваць нагруднік колцамі яго да колцаў эфода шнурком з блакітнай воўны, каб ён быў над поясам эфода, і каб не спадаў нагруднік з эфода.

ì prymacoǔvac′ nagrudnìk kolcamì âgo da kolcaǔ èfoda šnurkom z blakìtnaj voǔny, kab ën byǔ nad poâsam èfoda, ì kab ne spadaǔ nagrudnìk z èfoda.

29. І будзе насіць Аарон імёны сыноў Ізраілевых на нагрудніку судным каля сэрца свайго, калі будзе ўваходзіць у сьвятыню, дзеля заўсёднай памяці перад Госпадам.

Ì budze nasìc′ Aaron ìmëny synoǔ Ìzraìlevyh na nagrudnìku sudnym kalâ sèrca svajgo, kalì budze ǔvahodzìc′ u s′vâtynû, dzelâ zaǔsëdnaj pamâcì perad Gospadam.

30. На нагруднік судны пакладзі урым і тумім, і яны будуць каля сэрца Ааронавага, калі будзе ён уваходзіць перад аблічча Гасподняе; і будзе Аарон заўсёды насіць суд сыноў Ізраілевых каля сэрца свайго перад абліччам Гасподнім.

Na nagrudnìk sudny pakladzì urym ì tumìm, ì âny buduc′ kalâ sèrca Aaronavaga, kalì budze ën uvahodzìc′ perad ablìčča Gaspodnâe; ì budze Aaron zaǔsëdy nasìc′ sud synoǔ Ìzraìlevyh kalâ sèrca svajgo perad ablìččam Gaspodnìm.

31. І зрабі верхнюю рызу да эфода ўсю блакітную;

Ì zrabì verhnûû ryzu da èfoda ǔsû blakìtnuû;

32. пасярэдзіне яе павінна быць прарэха для галавы; па краі прарэхі вакол павінна быць абшыўка тканая, як у адтуліне ў панцыры, каб ня дралася;

pasârèdzìne âe pavìnna byc′ prarèha dlâ galavy; pa kraì prarèhì vakol pavìnna byc′ abšyǔka tkanaâ, âk u adtulìne ǔ pancyry, kab nâ dralasâ;

33. на прыполе яе зрабі яблыкі зь нітак блакітнага, яхантавага, пурпуровага і чырванёнага колеру, вакол па прыполе яе; чашачкі залатыя пасярод іх вакол:

na prypole âe zrabì âblykì z′ nìtak blakìtnaga, âhantavaga, purpurovaga ì čyrvanënaga koleru, vakol pa prypole âe; čašačkì zalatyâ pasârod ìh vakol:

34. залатая чашачка і яблык, залатая чашачка і яблык, па прыполе верхняй рызы наўкола;

zalataâ čašačka ì âblyk, zalataâ čašačka ì âblyk, pa prypole verhnâj ryzy naǔkola;

35. яна будзе на Аароне ў набажэнстве, каб чуцен быў ад яго гук, калі ён будзе ўваходзіць у сьвятыню перад аблічча Гасподняе і калі будзе выходзіць, каб яму не памерці.

âna budze na Aarone ǔ nabažènstve, kab čucen byǔ ad âgo guk, kalì ën budze ǔvahodzìc′ u s′vâtynû perad ablìčča Gaspodnâe ì kalì budze vyhodzìc′, kab âmu ne pamercì.

36. І зрабі паліраваную дошчачку з чыстага золата, і выраж на ёй, як выразаюць на пячатцы: "Сьвятасьць Гасподняя",

Ì zrabì palìravanuû doščačku z čystaga zolata, ì vyraž na ëj, âk vyrazaûc′ na pâčatcy: "S′vâtas′c′ Gaspodnââ",

37. і прымацуй яе шнурком блакітнага колеру да кідара, так каб яна была зь відавога боку кідара;

ì prymacuj âe šnurkom blakìtnaga koleru da kìdara, tak kab âna byla z′ vìdavoga boku kìdara;

38. і будзе яна на лобе Ааронавым, і панясе на сабе Аарон недахопы прынашэньняў, прысьвячаных сынамі Ізраілевымі, і ўсіх дарункаў, што імі прыносяцца; і будзе яна ўвесь час на лобе ў яго, дзеля ўпадабаньня Гасподняга да іх.

ì budze âna na lobe Aaronavym, ì panâse na sabe Aaron nedahopy prynašèn′nâǔ, prys′vâčanyh synamì Ìzraìlevymì, ì ǔsìh darunkaǔ, što ìmì prynosâcca; ì budze âna ǔves′ čas na lobe ǔ âgo, dzelâ ǔpadaban′nâ Gaspodnâga da ìh.

39. І зрабі хітон зь вісону і кідар зь вісону і зрабі пояс узорыстага вырабу;

Ì zrabì hìton z′ vìsonu ì kìdar z′ vìsonu ì zrabì poâs uzorystaga vyrabu;

40. зрабі і сынам Ааронавым хітоны, зрабі ім паясы, і павязкі на галаву зрабі ім дзеля славы і аздобнасьці,

zrabì ì synam Aaronavym hìtony, zrabì ìm paâsy, ì pavâzkì na galavu zrabì ìm dzelâ slavy ì azdobnas′cì,

41. і апрані ў іх Аарона, брата твайго, і сыноў ягоных зь ім, і памаж іх, і напоўні рукі іхнія, і прысьвяці іх, і яны будуць сьвятарамі Мне.

ì apranì ǔ ìh Aarona, brata tvajgo, ì synoǔ âgonyh z′ ìm, ì pamaž ìh, ì napoǔnì rukì ìhnìâ, ì prys′vâcì ìh, ì âny buduc′ s′vâtaramì Mne.

42. І зрабі ім сподняе ільняное, каб прыкрываць цялесную галізну ад паясьніцы да галеняў,

Ì zrabì ìm spodnâe ìl′nânoe, kab prykryvac′ câlesnuû galìznu ad paâs′nìcy da galenâǔ,

43. і хай будзе яно на Аароне і на сынах ягоных, калі будуць яны ўваходзіць у скінію сходу, альбо прыступаць да ахвярніка, каб служыць у сьвятыні, каб ім не навесьці грэху і не памерці. Гэта статут вечны, яму і нашчадкам ягоным пасьля яго.

ì haj budze âno na Aarone ì na synah âgonyh, kalì buduc′ âny ǔvahodzìc′ u skìnìû shodu, al′bo prystupac′ da ahvârnìka, kab služyc′ u s′vâtynì, kab ìm ne naves′cì grèhu ì ne pamercì. Gèta statut večny, âmu ì naščadkam âgonym pas′lâ âgo.

29 Глава.

1. Вот что должен ты совершить над ними, чтобы посвятить их во священники Мне: возьми одного тельца из волов, и двух овнов без порока,.

Vot čto dolžen ty soveršit’ nad nimi, čtoby posvâtit’ ih vo svâŝenniki Mne: voz’mi odnogo tel’ca iz volov, i dvuh ovnov bez poroka,

2. И хлебов пресных, и опресноков, смешанных с елеем, и лепешек пресных, помазанных елеем: из муки пшеничной сделай их,.

I hlebov presnyh, i opresnokov, smešannyh s eleem, i lepešek presnyh, pomazannyh eleem: iz muki pšeničnoj sdelaj ih,

3. И положи их в одну корзину, и принеси их в корзине, и вместе тельца и двух овнов

I položi ih v odnu korzinu, i prinesi ih v korzine, i vmeste tel’ca i dvuh ovnov.

4. Аарона же и сынов его приведи ко входу в скинию собрания и омой их водою

Aarona že i synov ego privedi ko vhodu v skiniû sobraniâ i omoj ih vodoû.

5. И возьми одежды, и облеки Аарона в хитон и в верхнюю ризу, в ефод и в наперсник, и опояшь его по ефоду;.

I voz’mi odeždy, i obleki Aarona v hiton i v verhnûû rizu, v efod i v napersnik, i opoâš’ ego po efodu;

6. И возложи ему на голову кидар и укрепи диадиму святыни на кидаре;.

I vozloži emu na golovu kidar i ukrepi diadimu svâtyni na kidare;

7. И возьми елей помазания, и возлей ему на голову, и помажь его

I voz’mi elej pomazaniâ, i vozlej emu na golovu, i pomaž’ ego.

8. И приведи также сынов его и облеки их в хитоны;.

I privedi takže synov ego i obleki ih v hitony;

9. И опояшь их поясом, Аарона и сынов его, и возложи на них повязки и будет им принадлежать священство по уставу на веки; и наполни руки Аарона и сынов его

I opoâš’ ih poâsom, Aarona i synov ego, i vozloži na nih povâzki i budet im prinadležat’ svâŝenstvo po ustavu na veki; i napolni ruki Aarona i synov ego.

10. И приведи тельца пред скинию собрания, и возложат Аарон и сыны его руки свои на голову тельца,.

I privedi tel’ca pred skiniû sobraniâ, i vozložat Aaron i syny ego ruki svoi na golovu tel’ca,

11. И заколи тельца пред лицем Господним при входе в скинию собрания;.

I zakoli tel’ca pred licem Gospodnim pri vhode v skiniû sobraniâ;

12. Возьми крови тельца и возложи перстом твоим на роги жертвенника, а всю кровь вылей у основания жертвенника;.

Voz’mi krovi tel’ca i vozloži perstom tvoim na rogi žertvennika, a vsû krov’ vylej u osnovaniâ žertvennika;

13. Возьми весь тук, покрывающий внутренности, и сальник с печени, и обе почки и тук, который на них, и воскури на жертвеннике;.

Voz’mi ves’ tuk, pokryvaûŝij vnutrennosti, i sal’nik s pečeni, i obe počki i tuk, kotoryj na nih, i voskuri na žertvennike;

14. А мясо тельца и кожу его и нечистоты его сожги на огне вне стана: это — жертва за грех

A mâso tel’ca i kožu ego i nečistoty ego sožgi na ogne vne stana: èto — žertva za greh.

15. И возьми одного овна, и возложат Аарон и сыны его руки свои на голову овна;.

I voz’mi odnogo ovna, i vozložat Aaron i syny ego ruki svoi na golovu ovna;

16. И заколи овна, и возьми крови его, и покропи на жертвенник со всех сторон;.

I zakoli ovna, i voz’mi krovi ego, i pokropi na žertvennik so vseh storon;

17. Рассеки овна на части, вымой внутренности его и голени его, и положи их на рассеченные части его и на голову его;.

Rasseki ovna na časti, vymoj vnutrennosti ego i goleni ego, i položi ih na rassečennye časti ego i na golovu ego;

18. И сожги всего овна на жертвеннике. Это всесожжение Господу, благоухание приятное, жертва Господу

I sožgi vsego ovna na žertvennike. Èto vsesožženie Gospodu, blagouhanie priâtnoe, žertva Gospodu.

19. Возьми и другого овна, и возложат Аарон и сыны его руки свои на голову овна;.

Voz’mi i drugogo ovna, i vozložat Aaron i syny ego ruki svoi na golovu ovna;

20. И заколи овна, и возьми крови его, и возложи на край правого уха Ааронова и на край правого уха сынов его, и на большой палец правой руки их, и на большой палец правой ноги их; и покропи кровью на жертвенник со всех сторон;.

I zakoli ovna, i voz’mi krovi ego, i vozloži na kraj pravogo uha Aaronova i na kraj pravogo uha synov ego, i na bol’šoj palec pravoj ruki ih, i na bol’šoj palec pravoj nogi ih; i pokropi krov’û na žertvennik so vseh storon;

21. И возьми крови, которая на жертвеннике, и елея помазания, и покропи на Аарона и на одежды его, и на сынов его, и на одежды сынов его с ним, — и будут освящены, он и одежды его, и сыны его и одежды их с ним

I voz’mi krovi, kotoraâ na žertvennike, i eleâ pomazaniâ, i pokropi na Aarona i na odeždy ego, i na synov ego, i na odeždy synov ego s nim, — i budut osvâŝeny, on i odeždy ego, i syny ego i odeždy ih s nim.

22. И возьми от овна тук и курдюк, и тук, покрывающий внутренности, и сальник с печени, и обе почки и тук, который на них, правое плечо,.

I voz’mi ot ovna tuk i kurdûk, i tuk, pokryvaûŝij vnutrennosti, i sal’nik s pečeni, i obe počki i tuk, kotoryj na nih, pravoe plečo,

23. И один круглый хлеб, одну лепешку на елее и один опреснок из корзины, которая пред Господом,.

I odin kruglyj hleb, odnu lepešku na elee i odin opresnok iz korziny, kotoraâ pred Gospodom,

24. И положи все на руки Аарону и на руки сынам его, и принеси это, потрясая пред лицем Господним;.

I položi vse na ruki Aaronu i na ruki synam ego, i prinesi èto, potrâsaâ pred licem Gospodnim;

25. И возьми это с рук их и сожги на жертвеннике со всесожжением, в благоухание пред Господом: это жертва Господу

I voz’mi èto s ruk ih i sožgi na žertvennike so vsesožženiem, v blagouhanie pred Gospodom: èto žertva Gospodu.

26. И возьми грудь от овна вручения, который для Аарона, и принеси ее, потрясая пред лицем Господним, — и это будет твоя доля;.

I voz’mi grud’ ot ovna vručeniâ, kotoryj dlâ Aarona, i prinesi ee, potrâsaâ pred licem Gospodnim, — i èto budet tvoâ dolâ;

27. И освяти грудь приношения, которая потрясаема была и плечо возношения, которое было возносимо, от овна вручения, который для Аарона и для сынов его, —.

I osvâti grud’ prinošeniâ, kotoraâ potrâsaema byla i plečo voznošeniâ, kotoroe bylo voznosimo, ot ovna vručeniâ, kotoryj dlâ Aarona i dlâ synov ego, —

28. И будет это Аарону и сынам его в участок вечный от сынов Израилевых, ибо это — возношение; возношение должно быть от сынов Израилевых при мирных жертвах, возношение их Господу

I budet èto Aaronu i synam ego v učastok večnyj ot synov Izrailevyh, ibo èto — voznošenie; voznošenie dolžno byt’ ot synov Izrailevyh pri mirnyh žertvah, voznošenie ih Gospodu.

29. А священные одежды, которые для Аарона, перейдут после него к сынам его, чтобы в них помазывать их и вручать им священство ;.

A svâŝennye odeždy, kotorye dlâ Aarona, perejdut posle nego k synam ego, čtoby v nih pomazyvat’ ih i vručat’ im svâŝenstvo ;

30. Семь дней должен облачаться в них священник из сынов его, заступающий его место, который будет входить в скинию собрания для служения во святилище

Sem’ dnej dolžen oblačat’sâ v nih svâŝennik iz synov ego, zastupaûŝij ego mesto, kotoryj budet vhodit’ v skiniû sobraniâ dlâ služeniâ vo svâtiliŝe.

31. Овна же вручения возьми и свари мясо его на месте святом;.

Ovna že vručeniâ voz’mi i svari mâso ego na meste svâtom;

32. И пусть съедят Аарон и сыны его мясо овна сего из корзины, у дверей скинии собрания,.

I pust’ sʺedât Aaron i syny ego mâso ovna sego iz korziny, u dverej skinii sobraniâ,

33. Ибо чрез это совершено очищение для вручения им священства и для посвящения их; посторонний не должен есть сего , ибо это святыня;.

Ibo črez èto soveršeno očiŝenie dlâ vručeniâ im svâŝenstva i dlâ posvâŝeniâ ih; postoronnij ne dolžen est’ sego , ibo èto svâtynâ;

34. Если останется от мяса вручения и от хлеба до утра, то сожги остаток на огне: не должно есть его, ибо это святыня

Esli ostanetsâ ot mâsa vručeniâ i ot hleba do utra, to sožgi ostatok na ogne: ne dolžno est’ ego, ibo èto svâtynâ.

35. И поступи с Аароном и с сынами его во всем так, как Я повелел тебе; в семь дней наполняй руки их

I postupi s Aaronom i s synami ego vo vsem tak, kak Â povelel tebe; v sem’ dnej napolnâj ruki ih.

36. И тельца за грех приноси каждый день для очищения, и жертву за грех совершай на жертвеннике для очищения его, и помажь его для освящения его;.

I tel’ca za greh prinosi každyj den’ dlâ očiŝeniâ, i žertvu za greh soveršaj na žertvennike dlâ očiŝeniâ ego, i pomaž’ ego dlâ osvâŝeniâ ego;

37. Семь дней очищай жертвенник, и освяти его, и будет жертвенник святыня великая: все, прикасающееся к жертвеннику, освятится

Sem’ dnej očiŝaj žertvennik, i osvâti ego, i budet žertvennik svâtynâ velikaâ: vse, prikasaûŝeesâ k žertvenniku, osvâtitsâ.

38. Вот что будешь ты приносить на жертвеннике: двух агнцев однолетних каждый день постоянно

Vot čto budeš’ ty prinosit’ na žertvennike: dvuh agncev odnoletnih každyj den’ postoânno.

39. Одного агнца приноси поутру, а другого агнца приноси вечером,.

Odnogo agnca prinosi poutru, a drugogo agnca prinosi večerom,

40. И десятую часть ефы пшеничной муки, смешанной с четвертью гина битого елея, а для возлияния четверть гина вина, для одного агнца;.

I desâtuû čast’ efy pšeničnoj muki, smešannoj s četvert’û gina bitogo eleâ, a dlâ vozliâniâ četvert’ gina vina, dlâ odnogo agnca;

41. Другого агнца приноси вечером: с мучным даром, подобным утреннему, и с таким же возлиянием приноси его в благоухание приятное, в жертву Господу

Drugogo agnca prinosi večerom: s mučnym darom, podobnym utrennemu, i s takim že vozliâniem prinosi ego v blagouhanie priâtnoe, v žertvu Gospodu.

42. Это — всесожжение постоянное в роды ваши пред дверями скинии собрания пред Господом, где буду открываться вам, чтобы говорить с тобою;.

Èto — vsesožženie postoânnoe v rody vaši pred dverâmi skinii sobraniâ pred Gospodom, gde budu otkryvat’sâ vam, čtoby govorit’ s toboû;

43. Там буду открываться сынам Израилевым, и освятится место сие славою Моею

Tam budu otkryvat’sâ synam Izrailevym, i osvâtitsâ mesto sie slavoû Moeû.

44. И освящу скинию собрания и жертвенник; и Аарона и сынов его освящу, чтобы они священнодействовали Мне;.

I osvâŝu skiniû sobraniâ i žertvennik; i Aarona i synov ego osvâŝu, čtoby oni svâŝennodejstvovali Mne;

45. И буду обитать среди сынов Израилевых, и буду им Богом,.

I budu obitat’ sredi synov Izrailevyh, i budu im Bogom,

46. И узнают, что Я Господь, Бог их, Который вывел их из земли Египетской, чтобы Мне обитать среди них. Я Господь, Бог их

I uznaût, čto Â Gospod’, Bog ih, Kotoryj vyvel ih iz zemli Egipetskoj, čtoby Mne obitat’ sredi nih. Â Gospod’, Bog ih.

30 Кіраўнік

1. І зрабі ахвярнік для прынашэньня дымленьня, з дрэва сітым зрабі яго:

Ì zrabì ahvârnìk dlâ prynašèn′nâ dymlen′nâ, z drèva sìtym zrabì âgo:

2. даўжыня яго локаць, і шырыня яго локаць: ён павінен быць чатырохкутны; а вышыня яго два локці; зь яго павінны выступаць рогі яго;

daǔžynâ âgo lokac′, ì šyrynâ âgo lokac′: ën pavìnen byc′ čatyrohkutny; a vyšynâ âgo dva lokcì; z′ âgo pavìnny vystupac′ rogì âgo;

3. абкладзі яго чыстым золатам, верх яго і бакі яго вакол і рогі яго; і зрабі да яго залаты вянок вакол;

abkladzì âgo čystym zolatam, verh âgo ì bakì âgo vakol ì rogì âgo; ì zrabì da âgo zalaty vânok vakol;

4. пад вянком яго на двух кутах яго зрабі два колцы з золата; зрабі іх абапал яго; і будуць яны ўлогваю пад жэрдкі, каб насіць яго на іх;

pad vânkom âgo na dvuh kutah âgo zrabì dva kolcy z zolata; zrabì ìh abapal âgo; ì buduc′ âny ǔlogvaû pad žèrdkì, kab nasìc′ âgo na ìh;

5. жэрдзі зрабі з дрэва сітым і абкладзі іх золатам.

žèrdzì zrabì z drèva sìtym ì abkladzì ìh zolatam.

6. І пастаў яго перад заслонаю, якая перад каўчэгам адкрыцьця, насупраць вечка, якое на каўчэзе адкрыцьця, дзе Я буду адкрывацца табе.

Ì pastaǔ âgo perad zaslonaû, âkaâ perad kaǔčègam adkryc′câ, nasuprac′ večka, âkoe na kaǔčèze adkryc′câ, dze Â budu adkryvacca tabe.

7. На ім Аарон будзе дыміць духмяным куродымам: кожнае раніцы, калі ён рыхтуе лампады, будзе дыміць ім;

Na ìm Aaron budze dymìc′ duhmânym kurodymam: kožnae ranìcy, kalì ën ryhtue lampady, budze dymìc′ ìm;

8. і калі Аарон запальвае лампады ўвечары, ён будзе дыміць ім: гэта - заўсёднае дымленьне перад Госпадам у роды вашыя.

ì kalì Aaron zapal′vae lampady ǔvečary, ën budze dymìc′ ìm: gèta - zaǔsëdnae dymlen′ne perad Gospadam u rody vašyâ.

9. Ня прыносьце на ім ніякага іншага дымленьня, ні цэласпаленьня, ні прынашэньня хлебнага, і выліваньня не вылівайце на яго.

Nâ prynos′ce na ìm nìâkaga ìnšaga dymlen′nâ, nì cèlaspalen′nâ, nì prynašèn′nâ hlebnaga, ì vylìvan′nâ ne vylìvajce na âgo.

10. І будзе зьдзяйсьняць Аарон ачышчэньне над рагамі яго адзін раз у год; крывёю ачышчальнай ахвяры за грэх ён будзе ачышчаць яго адзін раз у год у роды вашыя. Гэта сьвятыня вялікая ў Госпада.

Ì budze z′dzâjs′nâc′ Aaron ačyščèn′ne nad ragamì âgo adzìn raz u god; kryvëû ačyščal′naj ahvâry za grèh ën budze ačyščac′ âgo adzìn raz u god u rody vašyâ. Gèta s′vâtynâ vâlìkaâ ǔ Gospada.

11. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

12. калі будзеш лічыць сыноў Ізраілевых пры пераглядзе іх, дык хай кожны дасьць выкуп за душу сваю Госпаду пры падліку іх, і ня будзе паміж імі пошасьці згубнай пры падліку іх;

kalì budzeš lìčyc′ synoǔ Ìzraìlevyh pry peraglâdze ìh, dyk haj kožny das′c′ vykup za dušu svaû Gospadu pry padlìku ìh, ì nâ budze pamìž ìmì pošas′cì zgubnaj pry padlìku ìh;

13. кожны, хто паступае ў падлік, павінен даваць палавіну сікля, сікля сьвяшчэннага; у сіклі дваццаць гераў: паўсікля дар Госпаду;

kožny, hto pastupae ǔ padlìk, pavìnen davac′ palavìnu sìklâ, sìklâ s′vâščènnaga; u sìklì dvaccac′ geraǔ: paǔsìklâ dar Gospadu;

14. кожны, хто паступае ў падлік ад дваццаці гадоў і вышэй, павінен даваць прынашэньне Госпаду;

kožny, hto pastupae ǔ padlìk ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, pavìnen davac′ prynašèn′ne Gospadu;

15. багаты ня больш, і бедны ня менш паўсікля павінны даваць у дар Госпаду, дзеля выкупу душ вашых:

bagaty nâ bol′š, ì bedny nâ menš paǔsìklâ pavìnny davac′ u dar Gospadu, dzelâ vykupu duš vašyh:

16. і вазьмі срэбра выкупу з сыноў Ізраілевых і ўжывай яго на служэньне скініі сходу: і будзе гэта сынам Ізраілевым у памяць перад Госпадам, дзеля адкупленьня душ вашых.

ì vaz′mì srèbra vykupu z synoǔ Ìzraìlevyh ì ǔžyvaj âgo na služèn′ne skìnìì shodu: ì budze gèta synam Ìzraìlevym u pamâc′ perad Gospadam, dzelâ adkuplen′nâ duš vašyh.

17. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

18. зрабі ўмывальнік медны для абмываньня і падножжа яго меднае, і пастаў яго паміж скініяй сходу і ахвярнікам, і налі ў яго вады;

zrabì ǔmyval′nìk medny dlâ abmyvan′nâ ì padnožža âgo mednae, ì pastaǔ âgo pamìž skìnìâj shodu ì ahvârnìkam, ì nalì ǔ âgo vady;

19. і хай Аарон і сыны ягоныя абмываюць у ім рукі свае і ногі свае;

ì haj Aaron ì syny âgonyâ abmyvaûc′ u ìm rukì svae ì nogì svae;

20. калі яны маюць уваходзіць у скінію сходу, хай яны абмываюцца вадою, каб ім не памерці; альбо калі павінны прыступаць да ахвярніка дзеля служэньня, дзеля прынясеньня ахвяры Госпаду,

kalì âny maûc′ uvahodzìc′ u skìnìû shodu, haj âny abmyvaûcca vadoû, kab ìm ne pamercì; al′bo kalì pavìnny prystupac′ da ahvârnìka dzelâ služèn′nâ, dzelâ prynâsen′nâ ahvâry Gospadu,

21. хай яны абмываюць рукі свае вадою, каб ім не памерці; і будзе ім гэта статутам вечным, яму і нашчадкам ягоным у роды іхнія.

haj âny abmyvaûc′ rukì svae vadoû, kab ìm ne pamercì; ì budze ìm gèta statutam večnym, âmu ì naščadkam âgonym u rody ìhnìâ.

22. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

23. вазьмі сабе самых лепшых пахошчаў: сьмірны самацечнай пяцьсот, карыцы пахучай палавіну ад таго, дзьвесьце пяцьдзесят, трысьнёгу пахучага дзьвесьце пяцьдзясят,

vaz′mì sabe samyh lepšyh pahoščaǔ: s′mìrny samacečnaj pâc′sot, karycy pahučaj palavìnu ad tago, dz′ves′ce pâc′dzesât, trys′nëgu pahučaga dz′ves′ce pâc′dzâsât,

24. касіі пяцьсот сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, і алею аліўкавага гін;

kasìì pâc′sot sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, ì aleû alìǔkavaga gìn;

25. і зрабі з гэтага міра для сьвяшчэннага памазаньня, масьць складзеную майстрам, які складае масьці: гэта будзе міра для сьвяшчэннага памазаньня;

ì zrabì z gètaga mìra dlâ s′vâščènnaga pamazan′nâ, mas′c′ skladzenuû majstram, âkì skladae mas′cì: gèta budze mìra dlâ s′vâščènnaga pamazan′nâ;

26. і памаж імі скінію сходу і каўчэг адкрыцьця,

ì pamaž ìmì skìnìû shodu ì kaǔčèg adkryc′câ,

27. і стол і ўсе прылады яго, і сьвяцільню і ўсе прылады яе, і ахвярнік дымленьня,

ì stol ì ǔse prylady âgo, ì s′vâcìl′nû ì ǔse prylady âe, ì ahvârnìk dymlen′nâ,

28. і ахвярнік цэласпаленьня і ўсе прылады яго, і ўмывальнік і падножжа яго;

ì ahvârnìk cèlaspalen′nâ ì ǔse prylady âgo, ì ǔmyval′nìk ì padnožža âgo;

29. і асьвяці іх, і будзе сьвятыня вялікая: усё, што дакранаецца да іх, асьвеціцца;

ì as′vâcì ìh, ì budze s′vâtynâ vâlìkaâ: usë, što dakranaecca da ìh, as′vecìcca;

30. памаж і Аарона і сыноў ягоных і пасьвяці іх, каб яны былі сьвятарамі Мне.

pamaž ì Aarona ì synoǔ âgonyh ì pas′vâcì ìh, kab âny bylì s′vâtaramì Mne.

31. А сынам Ізраілевым скажы: гэта будзе ў Мяне міра сьвяшчэннага памазаньня ў роды вашыя;

A synam Ìzraìlevym skažy: gèta budze ǔ Mâne mìra s′vâščènnaga pamazan′nâ ǔ rody vašyâ;

32. целы астатніх людзей ня трэба памазваць ім, і складам яго не рабеце падобнага на яго; яно - сьвятыня: сьвятыняю павінна быць вам;

cely astatnìh lûdzej nâ trèba pamazvac′ ìm, ì skladam âgo ne rabece padobnaga na âgo; âno - s′vâtynâ: s′vâtynâû pavìnna byc′ vam;

33. хто складзе падобнае да яго, альбо хто памажа ім староньняга, той будзе вынішчаны з народу свайго.

hto skladze padobnae da âgo, al′bo hto pamaža ìm staron′nâga, toj budze vynìščany z narodu svajgo.

34. І сказаў Гасподзь Майсею: вазьмі сабе пахошчаў: стакты, аніху, халвану духмянага і чыстага лівану, усяго пароўну,

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vaz′mì sabe pahoščaǔ: stakty, anìhu, halvanu duhmânaga ì čystaga lìvanu, usâgo paroǔnu,

35. і зрабі зь іх умельствам таго, хто складае масьці, куродымны склад, сьцёрты, чысты, сьвяты,

ì zrabì z′ ìh umel′stvam tago, hto skladae mas′cì, kurodymny sklad, s′cërty, čysty, s′vâty,

36. і стаўчы яго дробна і кладзі яго перад каўчэгам адкрыцьця ў скініі сходу, дзе Я буду адкрывацца табе: гэта будзе сьвятыня вялікая вам;

ì staǔčy âgo drobna ì kladzì âgo perad kaǔčègam adkryc′câ ǔ skìnìì shodu, dze Â budu adkryvacca tabe: gèta budze s′vâtynâ vâlìkaâ vam;

37. дымленьня, зробленага паводле гэтага складу, не рабеце сабе: сьвятыняю хай будзе яно ў цябе для Госпада;

dymlen′nâ, zroblenaga pavodle gètaga skladu, ne rabece sabe: s′vâtynâû haj budze âno ǔ câbe dlâ Gospada;

38. хто зробіць падобнае, каб дыміць ім, будзе зьнішчаны з народу свайго.

hto zrobìc′ padobnae, kab dymìc′ ìm, budze z′nìščany z narodu svajgo.

31 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. глядзі, Я прызначаю менавіта Вэсэлііла, сына Урыевага, сына Оравага, з племя Юдавага;

glâdzì, Â pryznačaû menavìta Vèsèlììla, syna Uryevaga, syna Oravaga, z plemâ Ûdavaga;

3. і Я напоўніў яго Духам Божым, мудрасьцю, розумам, ведамі і ўсялякім умельствам

ì Â napoǔnìǔ âgo Duham Božym, mudras′cû, rozumam, vedamì ì ǔsâlâkìm umel′stvam

4. рабіць з золата, срэбра і медзі,

rabìc′ z zolata, srèbra ì medzì,

5. рэзаць камяні, каб устаноўліваць іх, і рэзаць дрэва дзеля ўсякай патрэбы;

rèzac′ kamânì, kab ustanoǔlìvac′ ìh, ì rèzac′ drèva dzelâ ǔsâkaj patrèby;

6. і вось, я даю яму памочнікам Агаліява, сына Ахісамахавага, з племя Данавага, і ў сэрца кожнаму мудраму ўкладу мудрасьць, каб яны зрабілі ўсё, што Я загадаў табе:

ì vos′, â daû âmu pamočnìkam Agalìâva, syna Ahìsamahavaga, z plemâ Danavaga, ì ǔ sèrca kožnamu mudramu ǔkladu mudras′c′, kab âny zrabìlì ǔsë, što Â zagadaǔ tabe:

7. скінію сходу і каўчэг адкрыцьця і века на яго, і ўсе прылады скініі,

skìnìû shodu ì kaǔčèg adkryc′câ ì veka na âgo, ì ǔse prylady skìnìì,

8. і стол і прылады яго, і сьвяцільню з чыстага золата і ўсе прылады яго, і ахвярнік дымленьня,

ì stol ì prylady âgo, ì s′vâcìl′nû z čystaga zolata ì ǔse prylady âgo, ì ahvârnìk dymlen′nâ,

9. і ахвярнік цэласпаленьня і ўсе прылады яго, і ўмывальнік і падножжа яго,

ì ahvârnìk cèlaspalen′nâ ì ǔse prylady âgo, ì ǔmyval′nìk ì padnožža âgo,

10. і вопратку службовую і вопратку сьвяшчэнную Аарону сьвятару і вопратку сынам ягоным для набажэнства,

ì vopratku službovuû ì vopratku s′vâščènnuû Aaronu s′vâtaru ì vopratku synam âgonym dlâ nabažènstva,

11. і алей памазаньня і дымленьне пахучае для сьвятыні: усё так, як Я загадаў табе, яны зробяць.

ì alej pamazan′nâ ì dymlen′ne pahučae dlâ s′vâtynì: usë tak, âk Â zagadaǔ tabe, âny zrobâc′.

12. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

13. скажы сынам Ізраілевым так: суботы Мае шануйце, бо гэта - азнака паміж Мною і вамі ў роды вашыя, каб вы ведалі, што Я Гасподзь, Які асьвячае вас;

skažy synam Ìzraìlevym tak: suboty Mae šanujce, bo gèta - aznaka pamìž Mnoû ì vamì ǔ rody vašyâ, kab vy vedalì, što Â Gaspodz′, Âkì as′vâčae vas;

14. і шануйце суботу, бо яна сьвятая для вас: хто апаганіць яе, той хай будзе аддадзены сьмерці; хто будзе ў суботу рабіць працу, тая душа павінна быць зьнішчана з асяродзьдзя народу свайго;

ì šanujce subotu, bo âna s′vâtaâ dlâ vas: hto apaganìc′ âe, toj haj budze addadzeny s′mercì; hto budze ǔ subotu rabìc′ pracu, taâ duša pavìnna byc′ z′nìščana z asârodz′dzâ narodu svajgo;

15. шэсьць дзён хай робіць працу, а ў сёмы субота спакою, прысьвечаная Госпаду: кожны, хто робіць працу ў дзень суботні, хай будзе аддадзены сьмерці;

šès′c′ dzën haj robìc′ pracu, a ǔ sëmy subota spakoû, prys′večanaâ Gospadu: kožny, hto robìc′ pracu ǔ dzen′ subotnì, haj budze addadzeny s′mercì;

16. і хай шануюць сыны Ізраілевыя суботу, сьвяткуючы суботу ў роды свае, як наказ вечны;

ì haj šanuûc′ syny Ìzraìlevyâ subotu, s′vâtkuûčy subotu ǔ rody svae, âk nakaz večny;

17. гэта - азнака паміж Мною і сынамі Ізраілевымі навечна, бо за шэсьць дзён стварыў Гасподзь неба і зямлю, а ў дзень сёмы спачыў і ўпакоіўся.

gèta - aznaka pamìž Mnoû ì synamì Ìzraìlevymì navečna, bo za šès′c′ dzën stvaryǔ Gaspodz′ neba ì zâmlû, a ǔ dzen′ sëmy spačyǔ ì ǔpakoìǔsâ.

18. І калі перастаў гаварыць з Майсеем на гары Сінаі, даў яму дзьве скрыжалі адкрыцьця, скрыжалі каменныя, на якіх напісана было пальцам Божым.

Ì kalì perastaǔ gavaryc′ z Majseem na gary Sìnaì, daǔ âmu dz′ve skryžalì adkryc′câ, skryžalì kamennyâ, na âkìh napìsana bylo pal′cam Božym.

32 Кіраўнік

1. Калі народ убачыў, што Майсей доўга ня сыходзіць з гары, дык сабраўся да Аарона і сказаў яму: устань і зрабі нам бога, які ішоў бы перад намі; бо з гэтым чалавекам, з Майсеем, які вывеў нас зь зямлі Егіпецкай, ня ведаем, што зрабілася.

Kalì narod ubačyǔ, što Majsej doǔga nâ syhodzìc′ z gary, dyk sabraǔsâ da Aarona ì skazaǔ âmu: ustan′ ì zrabì nam boga, âkì ìšoǔ by perad namì; bo z gètym čalavekam, z Majseem, âkì vyveǔ nas z′ zâmlì Egìpeckaj, nâ vedaem, što zrabìlasâ.

2. І сказаў ім Аарон: здымеце залатыя завушніцы, якія ў вушах у вашых жонак, вашых сыноў і вашых дочак, і прынясеце мне.

Ì skazaǔ ìm Aaron: zdymece zalatyâ zavušnìcy, âkìâ ǔ vušah u vašyh žonak, vašyh synoǔ ì vašyh dočak, ì prynâsece mne.

3. І ўвесь народ зьняў залатыя завушніцы з вушэй сваіх і прынесьлі Аарону.

Ì ǔves′ narod z′nâǔ zalatyâ zavušnìcy z vušèj svaìh ì prynes′lì Aaronu.

4. Ён узяў іх з рук іхніх, і зрабіў зь іх літае цяля, і абрабіў яго разцом. І сказалі яны: вось бог твой, Ізраіле, які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай!

Ën uzâǔ ìh z ruk ìhnìh, ì zrabìǔ z′ ìh lìtae câlâ, ì abrabìǔ âgo razcom. Ì skazalì âny: vos′ bog tvoj, Ìzraìle, âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj!

5. Убачыўшы гэта, Аарон паставіў перад ім ахвярнік, і абвясьціў Аарон, кажучы: заўтра сьвята Госпаду.

Ubačyǔšy gèta, Aaron pastavìǔ perad ìm ahvârnìk, ì abvâs′cìǔ Aaron, kažučy: zaǔtra s′vâta Gospadu.

6. На другі дзень яны ўсталі рана і прынесьлі цэласпаленьні і прывялі ахвяры мірныя: і сеў народ есьці і піць, а пасьля ўстаў бавіцца.

Na drugì dzen′ âny ǔstalì rana ì prynes′lì cèlaspalen′nì ì pryvâlì ahvâry mìrnyâ: ì seǔ narod es′cì ì pìc′, a pas′lâ ǔstaǔ bavìcca.

7. І сказаў Гасподзь Майсею: пасьпяшайся сысьці, бо разбэсьціўся народ твой, які ты вывеў зь зямлі Егіпецкай;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: pas′pâšajsâ sys′cì, bo razbès′cìǔsâ narod tvoj, âkì ty vyveǔ z′ zâmlì Egìpeckaj;

8. хутка ўхіліліся яны ад шляху, які Я наказаў ім: зрабілі сабе літае цяля і пакланіліся яму, і прынесьлі яму ахвяры і сказалі: вось бог твой, Ізраіле, які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай!

hutka ǔhìlìlìsâ âny ad šlâhu, âkì Â nakazaǔ ìm: zrabìlì sabe lìtae câlâ ì paklanìlìsâ âmu, ì prynes′lì âmu ahvâry ì skazalì: vos′ bog tvoj, Ìzraìle, âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj!

9. І сказаў Гасподзь Майсею: Я бачыў народ гэты, і вось, народ ён - цьвёрдахрыбетны;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: Â bačyǔ narod gèty, ì vos′, narod ën - c′vërdahrybetny;

10. дык вось, пакінь Мяне, хай запалымнее гнеў Мой на іх, і зьнішчу іх і выведу шматлікі народ ад цябе.

dyk vos′, pakìn′ Mâne, haj zapalymnee gneǔ Moj na ìh, ì z′nìšču ìh ì vyvedu šmatlìkì narod ad câbe.

11. Але Майсей пачаў прасіць Госпада, Бога свайго, і сказаў: хай не ўспалымняецца, Госпадзе, гнеў Твой на народ Твой, які Ты вывеў зь зямлі Егіпецкай сілаю вялікаю і рукою моцнаю,

Ale Majsej pačaǔ prasìc′ Gospada, Boga svajgo, ì skazaǔ: haj ne ǔspalymnâecca, Gospadze, gneǔ Tvoj na narod Tvoj, âkì Ty vyveǔ z′ zâmlì Egìpeckaj sìlaû vâlìkaû ì rukoû mocnaû,

12. каб Егіпцяне не казалі: на пагібель Ён вывеў іх, каб забіць іх у горах і вынішчыць іх з улоньня зямлі; адхілі палымяны гнеў Твой і адмяні зьнішчэньне народу Твайго;

kab Egìpcâne ne kazalì: na pagìbel′ Ën vyveǔ ìh, kab zabìc′ ìh u gorah ì vynìščyc′ ìh z ulon′nâ zâmlì; adhìlì palymâny gneǔ Tvoj ì admânì z′nìščèn′ne narodu Tvajgo;

13. успомні Абрагама, Ісаака і Ізраіля, рабоў Тваіх, якім Ты прысягаў Сабою, кажучы: памнажаючы памножу семя ваша, як зоркі нябесныя, і ўсю зямлю гэтую, пра якую Я сказаў, дам семені вашаму, і будуць валодаць ёю вечна.

uspomnì Abragama, Ìsaaka ì Ìzraìlâ, raboǔ Tvaìh, âkìm Ty prysâgaǔ Saboû, kažučy: pamnažaûčy pamnožu semâ vaša, âk zorkì nâbesnyâ, ì ǔsû zâmlû gètuû, pra âkuû Â skazaǔ, dam semenì vašamu, ì buduc′ valodac′ ëû večna.

14. І адмяніў Гасподзь ліха, пра якое сказаў, што навядзе яго на народ Свой.

Ì admânìǔ Gaspodz′ lìha, pra âkoe skazaǔ, što navâdze âgo na narod Svoj.

15. І павярнуўся і сышоў Майсей з гары; у руцэ ў яго былі дзьве скрыжалі адкрыцьця, на якіх напісана было з абодвух бакоў: і на тым і на другім баку напісана было;

Ì pavârnuǔsâ ì syšoǔ Majsej z gary; u rucè ǔ âgo bylì dz′ve skryžalì adkryc′câ, na âkìh napìsana bylo z abodvuh bakoǔ: ì na tym ì na drugìm baku napìsana bylo;

16. скрыжалі былі дзея Божая, і пісьмёны, накрэсьленыя на скрыжалях, былі пісьмёны Божыя.

skryžalì bylì dzeâ Božaâ, ì pìs′mëny, nakrès′lenyâ na skryžalâh, bylì pìs′mëny Božyâ.

17. І пачуў Ісус голас народу, які шумеў, і сказаў Майсею: ваяўнічы крык у табары.

Ì pačuǔ Ìsus golas narodu, âkì šumeǔ, ì skazaǔ Majseû: vaâǔnìčy kryk u tabary.

18. Але Майсей сказаў: гэта ня крык тых, што перамагаюць, і ня лямант тых, якіх пабіваюць; я чую голас тых, што сьпяваюць.

Ale Majsej skazaǔ: gèta nâ kryk tyh, što peramagaûc′, ì nâ lâmant tyh, âkìh pabìvaûc′; â čuû golas tyh, što s′pâvaûc′.

19. Калі ж ён наблізіўся да табара і ўбачыў цяля і скокі, тады ён запаліўся гневам і кінуў з рук сваіх скрыжалі і разьбіў іх пад гарою;

Kalì ž ën nablìzìǔsâ da tabara ì ǔbačyǔ câlâ ì skokì, tady ën zapalìǔsâ gnevam ì kìnuǔ z ruk svaìh skryžalì ì raz′bìǔ ìh pad garoû;

20. і ўзяў цяля, якое яны зрабілі, і спаліў яго ў агні, і сьцёр на пыл, і рассыпаў па вадзе, і даў яе піць сынам Ізраілевым.

ì ǔzâǔ câlâ, âkoe âny zrabìlì, ì spalìǔ âgo ǔ agnì, ì s′cër na pyl, ì rassypaǔ pa vadze, ì daǔ âe pìc′ synam Ìzraìlevym.

21. І сказаў Майсей Аарону: што зрабіў табе народ гэты, што ты ўвёў яго ў грэх вялікі?

Ì skazaǔ Majsej Aaronu: što zrabìǔ tabe narod gèty, što ty ǔvëǔ âgo ǔ grèh vâlìkì?

22. Але Аарон сказаў: хай не загараецца гнеў гаспадара майго; ты ведаеш гэты народ, што ён буяны.

Ale Aaron skazaǔ: haj ne zagaraecca gneǔ gaspadara majgo; ty vedaeš gèty narod, što ën buâny.

23. Яны сказалі мне: зрабі нам бога, які ішоў бы перад намі; бо з Майсеем, з гэтым чалавекам, які вывеў нас зь зямлі Егіпецкай, ня ведаем, што сталася.

Âny skazalì mne: zrabì nam boga, âkì ìšoǔ by perad namì; bo z Majseem, z gètym čalavekam, âkì vyveǔ nas z′ zâmlì Egìpeckaj, nâ vedaem, što stalasâ.

24. І я сказаў ім, у каго ёсьць золата, здымеце зь сябе. І аддалі мне; я кінуў яго ў агонь, і выйшла гэтае цяля.

Ì â skazaǔ ìm, u kago ës′c′ zolata, zdymece z′ sâbe. Ì addalì mne; â kìnuǔ âgo ǔ agon′, ì vyjšla gètae câlâ.

25. Майсей убачыў, што гэта народ неакілзаны, бо Аарон дапусьціў яго да неакілзанасьці, да пасарамленьня перад ворагамі ягонымі.

Majsej ubačyǔ, što gèta narod neakìlzany, bo Aaron dapus′cìǔ âgo da neakìlzanas′cì, da pasaramlen′nâ perad voragamì âgonymì.

26. І стаў Майсей у браме табара і сказаў: хто Гасподні, да мяне! І сабраліся да яго ўсе сыны Лявія.

Ì staǔ Majsej u brame tabara ì skazaǔ: hto Gaspodnì, da mâne! Ì sabralìsâ da âgo ǔse syny Lâvìâ.

27. І ён сказаў ім: так кажа Гасподзь, Бог Ізраілеў: пакладзеце кожны свой меч на сьцягно сваё, прайдзеце па табары ад брамы да брамы і назад, і забівайце кожны брата свайго, кожны сябра свайго, кожны блізкага свайго.

Ì ën skazaǔ ìm: tak kaža Gaspodz′, Bog Ìzraìleǔ: pakladzece kožny svoj meč na s′câgno svaë, prajdzece pa tabary ad bramy da bramy ì nazad, ì zabìvajce kožny brata svajgo, kožny sâbra svajgo, kožny blìzkaga svajgo.

28. І зрабілі сыны Лявііныя паводле слова Майсея; і загінула ў той дзень з народу каля трох тысяч чалавек.

Ì zrabìlì syny Lâvììnyâ pavodle slova Majseâ; ì zagìnula ǔ toj dzen′ z narodu kalâ troh tysâč čalavek.

29. І Майсей сказаў: сёньня прысьвяцеце рукі вашыя Госпаду, кожны ў сыне сваім і браце сваім, хай пашле Ён сёньня вам дабраславеньне.

Ì Majsej skazaǔ: sën′nâ prys′vâcece rukì vašyâ Gospadu, kožny ǔ syne svaìm ì brace svaìm, haj pašle Ën sën′nâ vam dabraslaven′ne.

30. На другі дзень сказаў Майсей народу: вы зрабілі вялікі грэх; дык вось, я падымуся да Госпада, ці не загладжу грэху вашага.

Na drugì dzen′ skazaǔ Majsej narodu: vy zrabìlì vâlìkì grèh; dyk vos′, â padymusâ da Gospada, cì ne zagladžu grèhu vašaga.

31. І вярнуўся Майсей да Госпада і сказаў: о, народ гэты зрабіў вялікі грэх, зрабіў сабе бога;

Ì vârnuǔsâ Majsej da Gospada ì skazaǔ: o, narod gèty zrabìǔ vâlìkì grèh, zrabìǔ sabe boga;

32. даруй ім грэх іхні; а калі не, дык сатры і мяне з кнігі Тваёй, у якую Ты ўпісаў.

daruj ìm grèh ìhnì; a kalì ne, dyk satry ì mâne z knìgì Tvaëj, u âkuû Ty ǔpìsaǔ.

33. Гасподзь сказаў Майсею: таго, хто зграшыў перад Мною, сатру з кнігі Маёй;

Gaspodz′ skazaǔ Majseû: tago, hto zgrašyǔ perad Mnoû, satru z knìgì Maëj;

34. дык вось ідзі, вядзі народ гэты, куды Я сказаў табе; вось анёл Мой пойдзе перад табою, і ў дзень наведваньня Майго Я наведаю іх за грахі іхнія.

dyk vos′ ìdzì, vâdzì narod gèty, kudy Â skazaǔ tabe; vos′ anël Moj pojdze perad taboû, ì ǔ dzen′ navedvan′nâ Majgo Â navedaû ìh za grahì ìhnìâ.

35. І пакараў Гасподзь народ за зробленае цяля, якое зрабіў Аарон.

Ì pakaraǔ Gaspodz′ narod za zroblenae câlâ, âkoe zrabìǔ Aaron.

33 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею: ідзі, ідзі адгэтуль ты і народ, які ты вывеў зь зямлі Егіпецкай, у зямлю, пра якую Я запрысягаўся Абрагаму, Ісааку і Якаву, кажучы: нашчадкам тваім дам яе;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: ìdzì, ìdzì adgètul′ ty ì narod, âkì ty vyveǔ z′ zâmlì Egìpeckaj, u zâmlû, pra âkuû Â zaprysâgaǔsâ Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu, kažučy: naščadkam tvaìm dam âe;

2. і пашлю перад табою анёла і праганю Хананэяў, Амарэяў, Хэтэяў, Фэрэзэяў, Габрэяў і Евусэяў,

ì pašlû perad taboû anëla ì praganû Hananèâǔ, Amarèâǔ, Hètèâǔ, Fèrèzèâǔ, Gabrèâǔ ì Evusèâǔ,

3. у зямлю, дзе цячэ малако і мёд; бо Сам не пайду сярод вас, каб не загубіць Мне вас у дарозе, бо вы народ цьвёрдахрыбетны.

u zâmlû, dze câčè malako ì mëd; bo Sam ne pajdu sârod vas, kab ne zagubìc′ Mne vas u daroze, bo vy narod c′vërdahrybetny.

4. Народ, пачуўшы грознае слова гэтае, загаласіў, і ніхто не навесіў на сябе акрасаў сваіх.

Narod, pačuǔšy groznae slova gètae, zagalasìǔ, ì nìhto ne navesìǔ na sâbe akrasaǔ svaìh.

5. Бо Гасподзь сказаў Майсею: скажы сынам Ізраілевым: вы народ цьвёрдахрыбетны; калі Я пайду сярод вас, дык у адну хвіліну вынішчу вас; дык вось, здымеце зь сябе акрасы свае; Я пагляджу, што Мне рабіць з вамі.

Bo Gaspodz′ skazaǔ Majseû: skažy synam Ìzraìlevym: vy narod c′vërdahrybetny; kalì Â pajdu sârod vas, dyk u adnu hvìlìnu vynìšču vas; dyk vos′, zdymece z′ sâbe akrasy svae; Â paglâdžu, što Mne rabìc′ z vamì.

6. Сыны Ізраілевыя зьнялі зь сябе акрасы свае каля гары Харыва.

Syny Ìzraìlevyâ z′nâlì z′ sâbe akrasy svae kalâ gary Haryva.

7. А Майсей узяў і паставіў сабе намёт па-за табарам, здалёк ад табару, і назваў яго скініяй сходу; і кожны, хто шукаў Госпада, прыходзіў у скінію сходу, якая была па-за табарам.

A Majsej uzâǔ ì pastavìǔ sabe namët pa-za tabaram, zdalëk ad tabaru, ì nazvaǔ âgo skìnìâj shodu; ì kožny, hto šukaǔ Gospada, pryhodzìǔ u skìnìû shodu, âkaâ byla pa-za tabaram.

8. І калі Майсей выходзіў да скініі, увесь народ уставаў, і станавіўся кожны каля ўваходу ў свой намёт і глядзеў усьлед Майсею, пакуль ён не ўваходзіў у скінію.

Ì kalì Majsej vyhodzìǔ da skìnìì, uves′ narod ustavaǔ, ì stanavìǔsâ kožny kalâ ǔvahodu ǔ svoj namët ì glâdzeǔ us′led Majseû, pakul′ ën ne ǔvahodzìǔ u skìnìû.

9. А калі Майсей уваходзіў у скінію, тады апускаўся слуп хмарны і станавіўся каля ўваходу ў скінію, і гаварыў з Майсеем.

A kalì Majsej uvahodzìǔ u skìnìû, tady apuskaǔsâ slup hmarny ì stanavìǔsâ kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû, ì gavaryǔ z Majseem.

10. І бачыў увесь народ слуп хмарны, які стаяў каля ўваходу ў скінію; і ўставаў увесь народ, і кожны кланяўся каля ўваходу ў намёт свой.

Ì bačyǔ uves′ narod slup hmarny, âkì staâǔ kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû; ì ǔstavaǔ uves′ narod, ì kožny klanâǔsâ kalâ ǔvahodu ǔ namët svoj.

11. І гаварыў Гасподзь з Майсеем вока на вока, як бы гаварыў хто зь сябрам сваім; і ён вяртаўся ў табар; а служка ягоны Ісус, сын Наваў, хлопец, не адлучаўся ад скініі.

Ì gavaryǔ Gaspodz′ z Majseem voka na voka, âk by gavaryǔ hto z′ sâbram svaìm; ì ën vârtaǔsâ ǔ tabar; a služka âgony Ìsus, syn Navaǔ, hlopec, ne adlučaǔsâ ad skìnìì.

12. Майсей сказаў Госпаду: вось, Ты кажаш мне: вядзі народ гэты, а не адкрыў мне, каго пашлеш са мною, хоць ты сказаў: "Я ведаю цябе па імю, і ты набыў упадабаньне ў вачах Маіх";

Majsej skazaǔ Gospadu: vos′, Ty kažaš mne: vâdzì narod gèty, a ne adkryǔ mne, kago pašleš sa mnoû, hoc′ ty skazaǔ: "Â vedaû câbe pa ìmû, ì ty nabyǔ upadaban′ne ǔ vačah Maìh";

13. дык вось калі я набыў упадабаньне ў вачах Тваіх, дык прашу: адкрый мне шлях Твой, каб я спазнаў Цябе, каб набыў упадабаньне ў вачах Тваіх; і падумай, што гэтыя людзі народ Твой.

dyk vos′ kalì â nabyǔ upadaban′ne ǔ vačah Tvaìh, dyk prašu: adkryj mne šlâh Tvoj, kab â spaznaǔ Câbe, kab nabyǔ upadaban′ne ǔ vačah Tvaìh; ì padumaj, što gètyâ lûdzì narod Tvoj.

14. А Ён сказаў: Сам Я пайду і ўвяду цябе ў спакой.

A Ën skazaǔ: Sam Â pajdu ì ǔvâdu câbe ǔ spakoj.

15. сказаў Яму: калі ня пойдзеш Ты Сам, дык і ня выводзь нас адгэтуль:

skazaǔ Âmu: kalì nâ pojdzeš Ty Sam, dyk ì nâ vyvodz′ nas adgètul′:

16. бо з чаго даведацца, што я і народ Твой набылі ўпадабаньне ў вачах Тваіх? ці не з таго, што Ты пойдзеш з намі? тады я і народ Твой будзем слаўнейшыя за любы народ на зямлі.

bo z čago davedacca, što â ì narod Tvoj nabylì ǔpadaban′ne ǔ vačah Tvaìh? cì ne z tago, što Ty pojdzeš z namì? tady â ì narod Tvoj budzem slaǔnejšyâ za lûby narod na zâmlì.

17. І сказаў Гасподзь Майсею: і тое, пра што ты казаў, Я зраблю, бо ты набыў упадабаньне ў вачах Маіх, і Я ведаю цябе па імю.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: ì toe, pra što ty kazaǔ, Â zrablû, bo ty nabyǔ upadaban′ne ǔ vačah Maìh, ì Â vedaû câbe pa ìmû.

18. Сказаў: пакажы мне славу Тваю.

Skazaǔ: pakažy mne slavu Tvaû.

19. І сказаў: Я правяду перад табою ўсю славу Маю і абвяшчу імя Яговы перад табою: і каго памілаваць - памілую, каго пашкадаваць - пашкадую.

Ì skazaǔ: Â pravâdu perad taboû ǔsû slavu Maû ì abvâšču ìmâ Âgovy perad taboû: ì kago pamìlavac′ - pamìluû, kago paškadavac′ - paškaduû.

20. І потым сказаў Ён: аблічча Майго табе нельга ўбачыць, бо чалавек ня можа ўбачыць Мяне і застацца жывым.

Ì potym skazaǔ Ën: ablìčča Majgo tabe nel′ga ǔbačyc′, bo čalavek nâ moža ǔbačyc′ Mâne ì zastacca žyvym.

21. І сказаў Гасподзь: вось месца ў Мяне: стань на гэтай скале;

Ì skazaǔ Gaspodz′: vos′ mesca ǔ Mâne: stan′ na gètaj skale;

22. а калі будзе праходзіць слава Мая, Я пастаўлю цябе ў расколіне скалы і накрыю цябе рукою Маёю, пакуль не прайду;

a kalì budze prahodzìc′ slava Maâ, Â pastaǔlû câbe ǔ raskolìne skaly ì nakryû câbe rukoû Maëû, pakul′ ne prajdu;

23. і калі прыму руку Маю, ты ўбачыш Мяне ззаду, а аблічча Маё ня будзе відно.

ì kalì prymu ruku Maû, ty ǔbačyš Mâne zzadu, a ablìčča Maë nâ budze vìdno.

34 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею: вычашы сабе дзьве скрыжалі каменныя, падобныя на ранейшыя, і Я напішу на гэтых скрыжалях словы, якія былі на ранейшых скрыжалях, якія ты разьбіў;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vyčašy sabe dz′ve skryžalì kamennyâ, padobnyâ na ranejšyâ, ì Â napìšu na gètyh skryžalâh slovy, âkìâ bylì na ranejšyh skryžalâh, âkìâ ty raz′bìǔ;

2. і будзь гатовы да раніцы; і падыміся раніцай на гару Сінай і стань перад Мною там на вяршыні гары;

ì budz′ gatovy da ranìcy; ì padymìsâ ranìcaj na garu Sìnaj ì stan′ perad Mnoû tam na vâršynì gary;

3. але ніхто не павінен падымацца з табою, і ніхто не павінен паказвацца на ўсёй гары; нават быдла, дробнае і буйное, не павінна пасьвіцца паблізу гары гэтай.

ale nìhto ne pavìnen padymacca z taboû, ì nìhto ne pavìnen pakazvacca na ǔsëj gary; navat bydla, drobnae ì bujnoe, ne pavìnna pas′vìcca pablìzu gary gètaj.

4. І вычасаў Майсей дзьве скрыжалі каменныя, падобныя да ранейшых, і ўстаўшы з самае раніцы, падняўся на гару Сінай, як загадаў яму Гасподзь; і ўзяў у рукі свае дзьве скрыжалі каменныя.

Ì vyčasaǔ Majsej dz′ve skryžalì kamennyâ, padobnyâ da ranejšyh, ì ǔstaǔšy z samae ranìcy, padnâǔsâ na garu Sìnaj, âk zagadaǔ âmu Gaspodz′; ì ǔzâǔ u rukì svae dz′ve skryžalì kamennyâ.

5. І сышоў Гасподзь у воблаку, і спыніўся там паблізу яго, і ўзьвясьціў імя Яговы.

Ì syšoǔ Gaspodz′ u voblaku, ì spynìǔsâ tam pablìzu âgo, ì ǔz′vâs′cìǔ ìmâ Âgovy.

6. І прайшоў Гасподзь перад тварам ягоным і абвясьціў: Гасподзь, Гасподзь, Бог чалавекалюбны і мілажальны, доўгацярплівы і многаміласэрны і праўдзівы,

Ì prajšoǔ Gaspodz′ perad tvaram âgonym ì abvâs′cìǔ: Gaspodz′, Gaspodz′, Bog čalavekalûbny ì mìlažal′ny, doǔgacârplìvy ì mnogamìlasèrny ì praǔdzìvy,

7. Які захоўвае літасьць у тысячы родаў, даруе віну і злачынства і грэх, але не пакідае без пакараньня, карае віну бацькоў у дзецях і ў дзецях дзяцей да трэцяга і чацьвёртага роду.

Âkì zahoǔvae lìtas′c′ u tysâčy rodaǔ, darue vìnu ì zlačynstva ì grèh, ale ne pakìdae bez pakaran′nâ, karae vìnu bac′koǔ u dzecâh ì ǔ dzecâh dzâcej da trècâga ì čac′vërtaga rodu.

8. Майсей адразу ўпаў на зямлю і пакланіўся

Majsej adrazu ǔpaǔ na zâmlû ì paklanìǔsâ

9. і сказаў: калі я здабыў упадабаньне ў вачах Тваіх, Уладару, дык хай пойдзе Ўладар сярод нас; бо народ гэты цьвёрдахрыбетны; даруй беззаконьні нашыя і грахі нашыя і зрабі нас спадчынай Тваёю.

ì skazaǔ: kalì â zdabyǔ upadaban′ne ǔ vačah Tvaìh, Uladaru, dyk haj pojdze Ǔladar sârod nas; bo narod gèty c′vërdahrybetny; daruj bezzakon′nì našyâ ì grahì našyâ ì zrabì nas spadčynaj Tvaëû.

10. І сказаў: вось, Я заключаю запавет: перад усім народам Тваім учыню цуды, якіх ня было на ўсёй зямлі і ні ў якіх народаў, і ўбачыць увесь народ, сярод якога ты жывеш, дзею Госпада, бо страшна будзе тое, што Я зраблю дзеля цябе;

Ì skazaǔ: vos′, Â zaklûčaû zapavet: perad usìm narodam Tvaìm učynû cudy, âkìh nâ bylo na ǔsëj zâmlì ì nì ǔ âkìh narodaǔ, ì ǔbačyc′ uves′ narod, sârod âkoga ty žyveš, dzeû Gospada, bo strašna budze toe, što Â zrablû dzelâ câbe;

11. захавай тое, што загадваю табе сёньня: вось, Я праганяю ад твару твайго Амарэяў, Хананэяў, Хэтэяў, Фэрэзэяў Габрэяў і Евусэяў;

zahavaj toe, što zagadvaû tabe sën′nâ: vos′, Â praganâû ad tvaru tvajgo Amarèâǔ, Hananèâǔ, Hètèâǔ, Fèrèzèâǔ Gabrèâǔ ì Evusèâǔ;

12. глядзі, ня ўступай у спрымірэнства з жыхарамі зямлі той, у якую ты ўвойдзеш, каб яны не зрабіліся сеткаю вам сярод вас.

glâdzì, nâ ǔstupaj u sprymìrènstva z žyharamì zâmlì toj, u âkuû ty ǔvojdzeš, kab âny ne zrabìlìsâ setkaû vam sârod vas.

13. Ахвярнікі іхнія разбурце, слупы іхнія паламайце, высечыце гаі іхнія,

Ahvârnìkì ìhnìâ razburce, slupy ìhnìâ palamajce, vysečyce gaì ìhnìâ,

14. бо ты не павінен пакланяцца богу іншаму, апрача Госпада, бо імя Яго "руплівец"; Ён Бог руплівец.

bo ty ne pavìnen paklanâcca bogu ìnšamu, aprača Gospada, bo ìmâ Âgo "ruplìvec"; Ën Bog ruplìvec.

15. Ня ўступай у спрымірэнства з жыхарамі зямлі той, каб, калі яны будуць блудадзеяць ідучы за багамі сваімі і прыносіць ахвяры багам сваім, не запрасілі і цябе, і ты не скаштаваў бы ахвяры іхняй;

Nâ ǔstupaj u sprymìrènstva z žyharamì zâmlì toj, kab, kalì âny buduc′ bludadzeâc′ ìdučy za bagamì svaìmì ì prynosìc′ ahvâry bagam svaìm, ne zaprasìlì ì câbe, ì ty ne skaštavaǔ by ahvâry ìhnâj;

16. і не бяры з дочак іхніх жонак сынам сваім, каб дочкі іхнія, блудадзеючы, ідучы за багамі сваімі, не ўвялі і сыноў тваіх у блуд за багамі сваімі.

ì ne bâry z dočak ìhnìh žonak synam svaìm, kab dočkì ìhnìâ, bludadzeûčy, ìdučy za bagamì svaìmì, ne ǔvâlì ì synoǔ tvaìh u blud za bagamì svaìmì.

17. Не рабі сабе багоў літых.

Ne rabì sabe bagoǔ lìtyh.

18. Сьвята праснакоў шануй: сем дзён еж прэсны хлеб, як Я загадаў табе, у прызначаны час месяца Авіва, бо ў месяцы Авіве выйшаў ты зь Егіпта.

S′vâta prasnakoǔ šanuj: sem dzën ež prèsny hleb, âk Â zagadaǔ tabe, u pryznačany čas mesâca Avìva, bo ǔ mesâcy Avìve vyjšaǔ ty z′ Egìpta.

19. Усе, хто размыкае сьцёгны, Мне, як і ўсё быдла тваё мужчынскага полу, якое размыкае сьцёгны, з валоў і авечак;

Use, hto razmykae s′cëgny, Mne, âk ì ǔsë bydla tvaë mužčynskaga polu, âkoe razmykae s′cëgny, z valoǔ ì avečak;

20. першароднае з аслоў замяняй ягнём, а калі не заменіш, дык выкупі яго; усіх першынцаў з сыноў тваіх выкупляй; хай не зьяўляецца перад абліччам Маім з пустымі рукамі.

peršarodnae z asloǔ zamânâj âgnëm, a kalì ne zamenìš, dyk vykupì âgo; usìh peršyncaǔ z synoǔ tvaìh vykuplâj; haj ne z′âǔlâecca perad ablìččam Maìm z pustymì rukamì.

21. Шэсьць дзён працуй, а ў сёмы дзень спачывай; спачывай і ў час сяўбы і жніва.

Šès′c′ dzën pracuj, a ǔ sëmy dzen′ spačyvaj; spačyvaj ì ǔ čas sâǔby ì žnìva.

22. І сьвята сяміцаў спраўляй, сьвята зажынкаў пшаніцы і сьвята збору пладоў у канцы года;

Ì s′vâta sâmìcaǔ spraǔlâj, s′vâta zažynkaǔ pšanìcy ì s′vâta zboru pladoǔ u kancy goda;

23. тры разы на год павінен зьяўляцца ўвесь мужчынскі пол твой перад аблічча Ўладара, Госпада Бога Ізраілевага,

try razy na god pavìnen z′âǔlâcca ǔves′ mužčynskì pol tvoj perad ablìčča Ǔladara, Gospada Boga Ìzraìlevaga,

24. бо Я праганю народы ад твару твайго і пашыру межы твае, і ніхто не запрагне зямлі тваёй, калі ты будзеш зьяўляцца перад аблічча Госпада, Бога твайго, тры разы на год.

bo Â praganû narody ad tvaru tvajgo ì pašyru mežy tvae, ì nìhto ne zapragne zâmlì tvaëj, kalì ty budzeš z′âǔlâcca perad ablìčča Gospada, Boga tvajgo, try razy na god.

25. Не вылівай крыві ахвяры Маёй на квашанае, і ахвяра сьвята Пасхі не павінна пераначаваць да раніцы.

Ne vylìvaj kryvì ahvâry Maëj na kvašanae, ì ahvâra s′vâta Pashì ne pavìnna peranačavac′ da ranìcy.

26. Самыя першыя плады зямлі тваёй прынось у дом Госпада, Бога твайго. Не гатуй казьляня ў малацэ маці ягонай.

Samyâ peršyâ plady zâmlì tvaëj prynos′ u dom Gospada, Boga tvajgo. Ne gatuj kaz′lânâ ǔ malacè macì âgonaj.

27. І сказаў Гасподзь Майсею: напішы сабе словы гэтыя, бо ў гэтых словах Я пастанаўляю запавет з табою і зь Ізраілем.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: napìšy sabe slovy gètyâ, bo ǔ gètyh slovah Â pastanaǔlâû zapavet z taboû ì z′ Ìzraìlem.

28. І прабыў там у Госпада сорак дзён і сорак ночаў, хлеба ня еў і вады ня піў; і напісаў Майсей на скрыжалях словы запавету, дзесяціслоўе.

Ì prabyǔ tam u Gospada sorak dzën ì sorak nočaǔ, hleba nâ eǔ ì vady nâ pìǔ; ì napìsaǔ Majsej na skryžalâh slovy zapavetu, dzesâcìsloǔe.

29. Калі сыходзіў Майсей з гары Сінай, і дзьве скрыжалі адкрыцьця былі ў руцэ ў Майсея пры сыходзе яго з гары, дык Майсей ня ведаў, што аблічча яго пачало зьзяць прамянямі ад таго, што Бог гаварыў зь ім.

Kalì syhodzìǔ Majsej z gary Sìnaj, ì dz′ve skryžalì adkryc′câ bylì ǔ rucè ǔ Majseâ pry syhodze âgo z gary, dyk Majsej nâ vedaǔ, što ablìčča âgo pačalo z′zâc′ pramânâmì ad tago, što Bog gavaryǔ z′ ìm.

30. І ўбачыў Майсея Аарон і ўсе сыны Ізраілевыя, і вось, твар у яго зьзяе, і баяліся падысьці да яго.

Ì ǔbačyǔ Majseâ Aaron ì ǔse syny Ìzraìlevyâ, ì vos′, tvar u âgo z′zâe, ì baâlìsâ padys′cì da âgo.

31. І паклікаў іх Майсей, і прыйшлі да яго Аарон і ўсе правадыры супольства, і гутарыў Майсей зь імі.

Ì paklìkaǔ ìh Majsej, ì pryjšlì da âgo Aaron ì ǔse pravadyry supol′stva, ì gutaryǔ Majsej z′ ìmì.

32. Пасьля гэтага наблізіліся ўсе сыны Ізраілевыя, і ён наказаў ім усё, што казаў Яму Гасподзь на гары Сінаі.

Pas′lâ gètaga nablìzìlìsâ ǔse syny Ìzraìlevyâ, ì ën nakazaǔ ìm usë, što kazaǔ Âmu Gaspodz′ na gary Sìnaì.

33. І калі Майсей перастаў гутарыць зь імі, дык ахінуў твар свой покрывам.

Ì kalì Majsej perastaǔ gutaryc′ z′ ìmì, dyk ahìnuǔ tvar svoj pokryvam.

34. А калі ўваходзіў Майсей перад аблічча Госпада, каб гаварыць зь Ім, тады здымаў покрыва, пакуль ня выходзіў; а выйшаўшы пераказваў сынам Ізраілевым усё, што наказана было яму.

A kalì ǔvahodzìǔ Majsej perad ablìčča Gospada, kab gavaryc′ z′ Ìm, tady zdymaǔ pokryva, pakul′ nâ vyhodzìǔ; a vyjšaǔšy perakazvaǔ synam Ìzraìlevym usë, što nakazana bylo âmu.

35. І бачылі сыны Ізраілевыя, што зьзяе твар Майсееў, і Майсей зноў кладзе покрыва на твар свой, пакуль не ўваходзіць гаварыць зь Ім.

Ì bačylì syny Ìzraìlevyâ, što z′zâe tvar Majseeǔ, ì Majsej znoǔ kladze pokryva na tvar svoj, pakul′ ne ǔvahodzìc′ gavaryc′ z′ Ìm.

35 Кіраўнік

1. І сабраў Майсей усё супольства сыноў Ізраілевых і сказаў ім: вось, што наказаў Гасподзь рабіць:

Ì sabraǔ Majsej usë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh ì skazaǔ ìm: vos′, što nakazaǔ Gaspodz′ rabìc′:

2. шэсьць дзён рабеце працу, а дзень сёмы павінен быць у вас сьвяты, субота спачыну Госпаду; кожны, хто будзе рабіць у яе працу, аддадзены будзе сьмерці;

šès′c′ dzën rabece pracu, a dzen′ sëmy pavìnen byc′ u vas s′vâty, subota spačynu Gospadu; kožny, hto budze rabìc′ u âe pracu, addadzeny budze s′mercì;

3. не запальвайце агню ва ўсіх селішчах вашых у дзень суботні.

ne zapal′vajce agnû va ǔsìh selìščah vašyh u dzen′ subotnì.

4. І сказаў Майсей усяму супольству сыноў Ізраілевых: вось тое слова, што наказаў Гасподзь, кажучы:

Ì skazaǔ Majsej usâmu supol′stvu synoǔ Ìzraìlevyh: vos′ toe slova, što nakazaǔ Gaspodz′, kažučy:

5. зрабеце ад сябе ахвяраваньні Госпаду: кожны паводле руплівасьці няхай прынясе ахвяраваньне Госпаду, золата, срэбра, медзь,

zrabece ad sâbe ahvâravan′nì Gospadu: kožny pavodle ruplìvas′cì nâhaj prynâse ahvâravan′ne Gospadu, zolata, srèbra, medz′,

6. воўну блакітнага, пурпуровага і чырванёнага колеру, і вісон, і казіную воўну,

voǔnu blakìtnaga, purpurovaga ì čyrvanënaga koleru, ì vìson, ì kazìnuû voǔnu,

7. Аўчыны барановыя чырвоныя і аўчыны сінія, і дрэва сітым,

Aǔčyny baranovyâ čyrvonyâ ì aǔčyny sìnìâ, ì drèva sìtym,

8. і алей у сьвяцільню, і пахошчы на алей памазаньня і на духмяныя дымленьні,

ì alej u s′vâcìl′nû, ì pahoščy na alej pamazan′nâ ì na duhmânyâ dymlen′nì,

9. камень анікс і камяні ўстаўныя на эфод і нагруднік.

kamen′ anìks ì kamânì ǔstaǔnyâ na èfod ì nagrudnìk.

10. І кожны з вас мудры сэрцам няхай прыйдзе і зробіць усё, што загадаў Гасподзь:

Ì kožny z vas mudry sèrcam nâhaj pryjdze ì zrobìc′ usë, što zagadaǔ Gaspodz′:

11. скінію і покрыва яе і века яе, гакі і брусы яе, жэрдкі яе, слупы яе і падножжы яе,

skìnìû ì pokryva âe ì veka âe, gakì ì brusy âe, žèrdkì âe, slupy âe ì padnožžy âe,

12. каўчэг і жэрдкі яго, века і заслону для загароды,

kaǔčèg ì žèrdkì âgo, veka ì zaslonu dlâ zagarody,

13. стол і жэрдкі яго і ўсе прылады яго, і ахвярныя хлябы,

stol ì žèrdkì âgo ì ǔse prylady âgo, ì ahvârnyâ hlâby,

14. і сьвяцільні для асьвятленьня з прыладамі яго, і лампады яго і алей для асьвятленьня,

ì s′vâcìl′nì dlâ as′vâtlen′nâ z pryladamì âgo, ì lampady âgo ì alej dlâ as′vâtlen′nâ,

15. і ахвярнік для дымленьняў і жэрдкі яго, і алей памазаньня, і духмяныя дымленьні, і заслону на ўваходзе ў скінію,

ì ahvârnìk dlâ dymlen′nâǔ ì žèrdkì âgo, ì alej pamazan′nâ, ì duhmânyâ dymlen′nì, ì zaslonu na ǔvahodze ǔ skìnìû,

16. ахвярнік цэласпаленьня і рашотку медную для яго, і жэрдкі яго і ўсе прылады яго, умывальнік і падножжа яго,

ahvârnìk cèlaspalen′nâ ì rašotku mednuû dlâ âgo, ì žèrdkì âgo ì ǔse prylady âgo, umyval′nìk ì padnožža âgo,

17. заслоны двара, слупы яго і падножжы іх і заслону на ўваходзе ў двор,

zaslony dvara, slupy âgo ì padnožžy ìh ì zaslonu na ǔvahodze ǔ dvor,

18. калы скініі і калы двара і вяроўкі іх,

kaly skìnìì ì kaly dvara ì vâroǔkì ìh,

19. вопратку службовую на служэньне ў сьвятыні і сьвяшчэнную вопратку Аарону сьвятару і вопратку сынам ягоным дзеля набажэнства.

vopratku službovuû na služèn′ne ǔ s′vâtynì ì s′vâščènnuû vopratku Aaronu s′vâtaru ì vopratku synam âgonym dzelâ nabažènstva.

20. І пайшло ўсё супольства сыноў Ізраілевых ад Майсея.

Ì pajšlo ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh ad Majseâ.

21. І прыходзілі ўсе, каго вабіла да таго сэрца, і ўсе, каго схіляў дух, і прыносілі ахвяраваньні Госпаду на ўладжваньне скініі сходу і на ўсе патрэбы яе і на сьвяшчэннае адзеньне;

Ì pryhodzìlì ǔse, kago vabìla da tago sèrca, ì ǔse, kago shìlâǔ duh, ì prynosìlì ahvâravan′nì Gospadu na ǔladžvan′ne skìnìì shodu ì na ǔse patrèby âe ì na s′vâščènnae adzen′ne;

22. і прыходзілі мужы з жонкамі, і ўсе па схільнасьці сэрца прыносілі пярсьцёнкі, завушніцы, бранзалеты і падвескі, усялякія залатыя рэчы, кожны, хто хацеў прыносіць золата Госпаду;

ì pryhodzìlì mužy z žonkamì, ì ǔse pa shìl′nas′cì sèrca prynosìlì pârs′cënkì, zavušnìcy, branzalety ì padveskì, usâlâkìâ zalatyâ rèčy, kožny, hto haceǔ prynosìc′ zolata Gospadu;

23. і кожны, у каго была воўна блакітнага, пурпуровага і чырванёнага колеру, вісон і казіная воўна, аўчыны барановыя чырвоныя і аўчыны сінія, прыносілі іх;

ì kožny, u kago byla voǔna blakìtnaga, purpurovaga ì čyrvanënaga koleru, vìson ì kazìnaâ voǔna, aǔčyny baranovyâ čyrvonyâ ì aǔčyny sìnìâ, prynosìlì ìh;

24. і кожны, хто ахвяраваў срэбра, альбо медзь, прыносілі гэта ў дарунак Госпаду; і кожны, у каго было дрэва сітым, прыносіў гэта на ўсякую патрэбу скініі;

ì kožny, hto ahvâravaǔ srèbra, al′bo medz′, prynosìlì gèta ǔ darunak Gospadu; ì kožny, u kago bylo drèva sìtym, prynosìǔ gèta na ǔsâkuû patrèbu skìnìì;

25. і ўсе жанчыны, мудрыя сэрцам, пралі сваімі рукамі і прыносілі прадзіва блакітнага, пурпуровага і чырванёнага колеру і вісон;

ì ǔse žančyny, mudryâ sèrcam, pralì svaìmì rukamì ì prynosìlì pradzìva blakìtnaga, purpurovaga ì čyrvanënaga koleru ì vìson;

26. і ўсе жанчыны, якіх вабіла сэрца, якія ўмелі прасьці, пралі казіную воўну;

ì ǔse žančyny, âkìh vabìla sèrca, âkìâ ǔmelì pras′cì, pralì kazìnuû voǔnu;

27. а князі прыносілі камень анікс і камяні ўстаўныя на эфод і нагруднік,

a knâzì prynosìlì kamen′ anìks ì kamânì ǔstaǔnyâ na èfod ì nagrudnìk,

28. і пахошчы таксама, і алей у сьвяцільню і на складаньне алею памазаньня і на духмяныя дымленьні;

ì pahoščy taksama, ì alej u s′vâcìl′nû ì na skladan′ne aleû pamazan′nâ ì na duhmânyâ dymlen′nì;

29. і ўсе мужы і жонкі з сыноў Ізраілевых, якіх вабіла сэрца прынесьці на ўсякую справу, якую Гасподзь праз Майсея загадаў зрабіць, прыносілі дабраахвотны дарунак Госпаду.

ì ǔse mužy ì žonkì z synoǔ Ìzraìlevyh, âkìh vabìla sèrca prynes′cì na ǔsâkuû spravu, âkuû Gaspodz′ praz Majseâ zagadaǔ zrabìc′, prynosìlì dabraahvotny darunak Gospadu.

30. І сказаў Гасподзь сынам Ізраілевым: глядзеце, Гасподзь прызначыў менавіта Вэсэлііла, сына Урыі, сына Ора, з племя Юдавага,

Ì skazaǔ Gaspodz′ synam Ìzraìlevym: glâdzece, Gaspodz′ pryznačyǔ menavìta Vèsèlììla, syna Uryì, syna Ora, z plemâ Ûdavaga,

31. і напоўніў яго Духам Божым, мудрасьцю, розумам, ведамі і ўсялякім умельствам

ì napoǔnìǔ âgo Duham Božym, mudras′cû, rozumam, vedamì ì ǔsâlâkìm umel′stvam

32. складаць узорыстую тканіну, рабіць з золата, срэбра і медзі,

skladac′ uzorystuû tkanìnu, rabìc′ z zolata, srèbra ì medzì,

33. і рэзаць камяні, каб устаўляць іх, і рэзаць дрэва, і рабіць усякую адмысловую працу;

ì rèzac′ kamânì, kab ustaǔlâc′ ìh, ì rèzac′ drèva, ì rabìc′ usâkuû admyslovuû pracu;

34. і здольнасьць вучыць заклаў у сэрца яго, яго і Агаліява, сына Ахісамахавага, з племя Данавага;

ì zdol′nas′c′ vučyc′ zaklaǔ u sèrca âgo, âgo ì Agalìâva, syna Ahìsamahavaga, z plemâ Danavaga;

35. Ён напоўніў сэрца іх мудрасьцю, каб рабіць усякую працу разьбяра і ўмелага ткача і вышывальніка па блакітнай, пурпуровай, чырванёнай і вісоннай тканіне, і ткачоў, якія робяць усялякую працу і складаюць каштоўную тканіну.

Ën napoǔnìǔ sèrca ìh mudras′cû, kab rabìc′ usâkuû pracu raz′bâra ì ǔmelaga tkača ì vyšyval′nìka pa blakìtnaj, purpurovaj, čyrvanënaj ì vìsonnaj tkanìne, ì tkačoǔ, âkìâ robâc′ usâlâkuû pracu ì skladaûc′ kaštoǔnuû tkanìnu.

36 Кіраўнік

1. І пачаў працаваць Вэсэлііл і Агаліяў і ўсе мудрыя сэрцам, якім Гасподзь даў мудрасьць і розум, каб умець зрабіць усякую працу, патрэбную для сьвятыні, як загадаў Гасподзь.

Ì pačaǔ pracavac′ Vèsèlììl ì Agalìâǔ ì ǔse mudryâ sèrcam, âkìm Gaspodz′ daǔ mudras′c′ ì rozum, kab umec′ zrabìc′ usâkuû pracu, patrèbnuû dlâ s′vâtynì, âk zagadaǔ Gaspodz′.

2. І заклікаў Майсей Вэсэлііла і Агаліява і ўсіх мудрых сэрцам, якім Гасподзь даў мудрасьць, і ўсіх, каго вяло сэрца прыступіць да працы і працаваць.

Ì zaklìkaǔ Majsej Vèsèlììla ì Agalìâva ì ǔsìh mudryh sèrcam, âkìm Gaspodz′ daǔ mudras′c′, ì ǔsìh, kago vâlo sèrca prystupìc′ da pracy ì pracavac′.

3. І ўзялі яны ў Майсея ўсе прынашэньні, якія прынесьлі сыны Ізраілевыя, на патрэбы сьвятыні, каб працаваць. Тым часам усё яшчэ прыносілі яму дабравольныя дары кожнае раніцы.

Ì ǔzâlì âny ǔ Majseâ ǔse prynašèn′nì, âkìâ prynes′lì syny Ìzraìlevyâ, na patrèby s′vâtynì, kab pracavac′. Tym časam usë âščè prynosìlì âmu dabravol′nyâ dary kožnae ranìcy.

4. Тады прыйшлі ўсе мудрыя сэрцам, якія рабілі ўсялякую працу ў сьвятыні, кожны ад сваёй працы, якую хто рабіў,

Tady pryjšlì ǔse mudryâ sèrcam, âkìâ rabìlì ǔsâlâkuû pracu ǔ s′vâtynì, kožny ad svaëj pracy, âkuû hto rabìǔ,

5. і сказалі Майсею, кажучы: люд шмат прыносіць, больш, чым трэба для працы, якую Гасподзь загадаў зрабіць.

ì skazalì Majseû, kažučy: lûd šmat prynosìc′, bol′š, čym trèba dlâ pracy, âkuû Gaspodz′ zagadaǔ zrabìc′.

6. І загадаў Майсей, і абвешчана было ў табары, каб ні мужчына, ні жанчына не рабілі ўжо нічога дзеля прынашэньня ў сьвятыню; і перастаў люд прыносіць.

Ì zagadaǔ Majsej, ì abveščana bylo ǔ tabary, kab nì mužčyna, nì žančyna ne rabìlì ǔžo nìčoga dzelâ prynašèn′nâ ǔ s′vâtynû; ì perastaǔ lûd prynosìc′.

7. Запасу было дастаткова на ўсякую працу, якую належала рабіць, і нават засталося.

Zapasu bylo dastatkova na ǔsâkuû pracu, âkuû naležala rabìc′, ì navat zastalosâ.

8. І зрабілі ўсе мудрыя сэрцам, якія займаліся працаю ў скініі: дзесяць покрываў з суканага вісону і з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны; і херувімаў зрабілі на іх майстэрскаю працаю;

Ì zrabìlì ǔse mudryâ sèrcam, âkìâ zajmalìsâ pracaû ǔ skìnìì: dzesâc′ pokryvaǔ z sukanaga vìsonu ì z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny; ì heruvìmaǔ zrabìlì na ìh majstèrskaû pracaû;

9. даўжыня кожнага покрыва дваццаць восем локцяў, і шырыня кожнага покрыва чатыры локці: усім покрывам адна мера.

daǔžynâ kožnaga pokryva dvaccac′ vosem lokcâǔ, ì šyrynâ kožnaga pokryva čatyry lokcì: usìm pokryvam adna mera.

10. І злучыў ён пяць покрываў адно з адным, і астатнія пяць покрываў злучыліся адно з адным.

Ì zlučyǔ ën pâc′ pokryvaǔ adno z adnym, ì astatnìâ pâc′ pokryvaǔ zlučylìsâ adno z adnym.

11. І зрабіў петлі блакітнага колеру на краі аднаго покрыва, дзе яно злучалася з другім; гэтак сама зрабіў ён і на краі апошняга покрыва, для злучэньня яго з другім;

Ì zrabìǔ petlì blakìtnaga koleru na kraì adnago pokryva, dze âno zlučalasâ z drugìm; gètak sama zrabìǔ ën ì na kraì apošnâga pokryva, dlâ zlučèn′nâ âgo z drugìm;

12. пяцьдзясят петляў зрабіў ён у адным покрыве і пяцьдзясят петляў зрабіў у канцы покрыва, дзе яно злучаецца з другім; петлі гэтыя адпавядалі адна адной;

pâc′dzâsât petlâǔ zrabìǔ ën u adnym pokryve ì pâc′dzâsât petlâǔ zrabìǔ u kancy pokryva, dze âno zlučaecca z drugìm; petlì gètyâ adpavâdalì adna adnoj;

13. і зрабіў пяцьдзясят гачкоў залатых і гачкамі злучыў адно покрыва з другім, і стала скінія адно цэлае.

ì zrabìǔ pâc′dzâsât gačkoǔ zalatyh ì gačkamì zlučyǔ adno pokryva z drugìm, ì stala skìnìâ adno cèlae.

14. Потым зрабіў покрывы з казінай воўны, каб накрываць скінію: адзінаццаць покрываў зрабіў такіх;

Potym zrabìǔ pokryvy z kazìnaj voǔny, kab nakryvac′ skìnìû: adzìnaccac′ pokryvaǔ zrabìǔ takìh;

15. удаўжыню покрыва трыццаць локцяў, і ўшырыню покрыва чатыры локці: у адзінаццаці покрываў мера адна.

udaǔžynû pokryva tryccac′ lokcâǔ, ì ǔšyrynû pokryva čatyry lokcì: u adzìnaccacì pokryvaǔ mera adna.

16. І злучыў ён пяць покрываў асобна і шэсьць покрываў асобна.

Ì zlučyǔ ën pâc′ pokryvaǔ asobna ì šès′c′ pokryvaǔ asobna.

17. І зрабіў пяцьдзясят петляў на краі покрыва крайняга, дзе яно злучаецца з другім, і пяцьдзясят петляў зрабіў на краі покрыва, якое злучаецца з другім;

Ì zrabìǔ pâc′dzâsât petlâǔ na kraì pokryva krajnâga, dze âno zlučaecca z drugìm, ì pâc′dzâsât petlâǔ zrabìǔ na kraì pokryva, âkoe zlučaecca z drugìm;

18. і зрабіў пяцьдзясят медных гачкоў для злучэньня покрыва, каб склалася адно цэлае.

ì zrabìǔ pâc′dzâsât mednyh gačkoǔ dlâ zlučèn′nâ pokryva, kab sklalasâ adno cèlae.

19. І зрабіў для скініі покрыва з чырвоных барановых скураў і накрыўку зьверху са скураў сініх.

Ì zrabìǔ dlâ skìnìì pokryva z čyrvonyh baranovyh skuraǔ ì nakryǔku z′verhu sa skuraǔ sìnìh.

20. і зрабіў брусы для скініі з дрэва сітым стромкія:

ì zrabìǔ brusy dlâ skìnìì z drèva sìtym stromkìâ:

21. дзесяць локцяў даўжыня ў бруса, і паўтара локця шырыня ў кожнага бруса;

dzesâc′ lokcâǔ daǔžynâ ǔ brusa, ì paǔtara lokcâ šyrynâ ǔ kožnaga brusa;

22. у кожным брусе па два асьцюкі, адзін насупраць аднаго: так зрабіў ён усе брусы скініі.

u kožnym bruse pa dva as′cûkì, adzìn nasuprac′ adnago: tak zrabìǔ ën use brusy skìnìì.

23. І зрабіў для скініі дваццаць такіх брусоў на паўднёвы бок,

Ì zrabìǔ dlâ skìnìì dvaccac′ takìh brusoǔ na paǔdnëvy bok,

24. і сорак срэбраных падножжаў зрабіў пад дваццаць брусоў: па два падножжы пад адзін брус на два асьцюкі яго, і два падножжы пад другі брус на два асьцюкі яго;

ì sorak srèbranyh padnožžaǔ zrabìǔ pad dvaccac′ brusoǔ: pa dva padnožžy pad adzìn brus na dva as′cûkì âgo, ì dva padnožžy pad drugì brus na dva as′cûkì âgo;

25. і для другога боку скініі, на поўнач, зрабіў дваццаць брусоў

ì dlâ drugoga boku skìnìì, na poǔnač, zrabìǔ dvaccac′ brusoǔ

26. і сорак срэбраных падножжаў: два падножжы пад адзін брус, і два падножжы пад другі брус;

ì sorak srèbranyh padnožžaǔ: dva padnožžy pad adzìn brus, ì dva padnožžy pad drugì brus;

27. а на задні бок скініі, на захад, зрабіў шэсьць брусоў,

a na zadnì bok skìnìì, na zahad, zrabìǔ šès′c′ brusoǔ,

28. і два брусы зрабіў на кут у скініі на тыльны бок;

ì dva brusy zrabìǔ na kut u skìnìì na tyl′ny bok;

29. і былі яны злучаныя знізу і злучаныя ўгары ў адным колцы: так зрабіў ён зь імі абодвума на абодвух кутах;

ì bylì âny zlučanyâ znìzu ì zlučanyâ ǔgary ǔ adnym kolcy: tak zrabìǔ ën z′ ìmì abodvuma na abodvuh kutah;

30. і было восем брусоў і срэбраных падножжаў шаснаццаць, па два падножжы пад кожны брус.

ì bylo vosem brusoǔ ì srèbranyh padnožžaǔ šasnaccac′, pa dva padnožžy pad kožny brus.

31. І зрабіў жэрдкі з дрэва сітым, пяць на брусы аднаго боку скініі,

Ì zrabìǔ žèrdkì z drèva sìtym, pâc′ na brusy adnago boku skìnìì,

32. і пяць жэрдак на брусы другога боку скініі, і пяць жэрдак на брусы задняга боку скініі;

ì pâc′ žèrdak na brusy drugoga boku skìnìì, ì pâc′ žèrdak na brusy zadnâga boku skìnìì;

33. і зрабіў унутраную жэрдзь, якая праходзіла б па сярэдзіне брусоў ад аднаго канца да другога;

ì zrabìǔ unutranuû žèrdz′, âkaâ prahodzìla b pa sârèdzìne brusoǔ ad adnago kanca da drugoga;

34. брусы абклаў золатам, і колцы, у якія ўкладваюцца жэрдкі, зрабіў з золата, і жэрдкі абклаў золатам.

brusy abklaǔ zolatam, ì kolcy, u âkìâ ǔkladvaûcca žèrdkì, zrabìǔ z zolata, ì žèrdkì abklaǔ zolatam.

35. І зрабіў заслону з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону, і майстэрскаю працаю зрабіў на ёй херувімаў;

Ì zrabìǔ zaslonu z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu, ì majstèrskaû pracaû zrabìǔ na ëj heruvìmaǔ;

36. і зрабіў для яе чатыры слупы зь сітыму і абклаў іх золатам, з залатымі гачкамі, і выліў для іх чатыры срэбраныя падножжы.

ì zrabìǔ dlâ âe čatyry slupy z′ sìtymu ì abklaǔ ìh zolatam, z zalatymì gačkamì, ì vylìǔ dlâ ìh čatyry srèbranyâ padnožžy.

37. І зрабіў заслону на ўваход у скінію з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону, узорыстага вырабу,

Ì zrabìǔ zaslonu na ǔvahod u skìnìû z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu, uzorystaga vyrabu,

38. і пяць слупоў для яе з гачкамі; і абклаў вярхі іх і завязі іх золатам і выліў пяць медных падножжаў.

ì pâc′ slupoǔ dlâ âe z gačkamì; ì abklaǔ vârhì ìh ì zavâzì ìh zolatam ì vylìǔ pâc′ mednyh padnožžaǔ.

37 Кіраўнік

1. І зрабіў Вэсэлііл каўчэг з дрэва сітым: даўжыня яго два локці з палавінаю, шырыня яго паўтара локця і вышыня Яго паўтара локця;

Ì zrabìǔ Vèsèlììl kaǔčèg z drèva sìtym: daǔžynâ âgo dva lokcì z palavìnaû, šyrynâ âgo paǔtara lokcâ ì vyšynâ Âgo paǔtara lokcâ;

2. і абклаў яго чыстым золатам зь сярэдзіны і звонку і зрабіў вакол яго залаты вянок;

ì abklaǔ âgo čystym zolatam z′ sârèdzìny ì zvonku ì zrabìǔ vakol âgo zalaty vânok;

3. і выліў для яго чатыры колцы залатыя, на чатырох ніжніх кутках яго: па два колцы з аднаго боку яго, і два колцы з другога боку яго.

ì vylìǔ dlâ âgo čatyry kolcy zalatyâ, na čatyroh nìžnìh kutkah âgo: pa dva kolcy z adnago boku âgo, ì dva kolcy z drugoga boku âgo.

4. І зрабіў жэрдкі з дрэва сітым і абклаў іх золатам;

Ì zrabìǔ žèrdkì z drèva sìtym ì abklaǔ ìh zolatam;

5. і ўклаў жэрдкі ў колцы, па баках каўчэга, каб насіць каўчэг.

ì ǔklaǔ žèrdkì ǔ kolcy, pa bakah kaǔčèga, kab nasìc′ kaǔčèg.

6. і зрабіў века з чыстага золата: даўжыня яго два локці з палавінаю, а шырыня паўтара локця.

ì zrabìǔ veka z čystaga zolata: daǔžynâ âgo dva lokcì z palavìnaû, a šyrynâ paǔtara lokcâ.

7. і зрабіў двух херувімаў з золата: чаканнага вырабу зрабіў іх на абодвух канцах века,

ì zrabìǔ dvuh heruvìmaǔ z zolata: čakannaga vyrabu zrabìǔ ìh na abodvuh kancah veka,

8. аднаго херувіма з аднаго канца, а другога херувіма з другога канца: пукатымі зь века зрабіў херувімаў з абодвух канцоў яго;

adnago heruvìma z adnago kanca, a drugoga heruvìma z drugoga kanca: pukatymì z′ veka zrabìǔ heruvìmaǔ z abodvuh kancoǔ âgo;

9. і былі херувімы раскрыленыя ўгору і пакрывалі крыламі сваімі века, а тварамі сваімі былі павернутыя адзін да аднаго; херувімы былі тварамі да века.

ì bylì heruvìmy raskrylenyâ ǔgoru ì pakryvalì krylamì svaìmì veka, a tvaramì svaìmì bylì pavernutyâ adzìn da adnago; heruvìmy bylì tvaramì da veka.

10. І зрабіў стол з дрэва сітым даўжынёю ў два локці, шырынёю ў локаць і вышынёю ў паўтара локця,

Ì zrabìǔ stol z drèva sìtym daǔžynëû ǔ dva lokcì, šyrynëû ǔ lokac′ ì vyšynëû ǔ paǔtara lokcâ,

11. і абклаў яго золатам чыстым, і зрабіў вакол яго залаты вянок;

ì abklaǔ âgo zolatam čystym, ì zrabìǔ vakol âgo zalaty vânok;

12. і зрабіў вакол яго сьценкі ў далоню і зрабіў залаты вянок каля сьценак яго;

ì zrabìǔ vakol âgo s′cenkì ǔ dalonû ì zrabìǔ zalaty vânok kalâ s′cenak âgo;

13. і выліў для яго чатыры колцы залатыя і ўмацаваў колцы на чатырох кутах, каля чатырох ножак яго:

ì vylìǔ dlâ âgo čatyry kolcy zalatyâ ì ǔmacavaǔ kolcy na čatyroh kutah, kalâ čatyroh nožak âgo:

14. пры сьценках былі колцы, каб укладваць жэрдкі і насіць стол;

pry s′cenkah bylì kolcy, kab ukladvac′ žèrdkì ì nasìc′ stol;

15. і зрабіў жэрдкі з дрэва сітым і абклаў іх золатам, каб насіць стол.

ì zrabìǔ žèrdkì z drèva sìtym ì abklaǔ ìh zolatam, kab nasìc′ stol.

16. Потым зрабіў посуд да стала: міскі, кадзільніцы, кубкі і чары, каб паліваць зь іх, з чыстага золата.

Potym zrabìǔ posud da stala: mìskì, kadzìl′nìcy, kubkì ì čary, kab palìvac′ z′ ìh, z čystaga zolata.

17. І зрабіў сьвяцільню з золата чыстага, чаканную зрабіў сьвяцільню; сьцябло яе, галіны яе, чарачкі яе, яблыкі яе і кветкі яе выходзілі зь яе;

Ì zrabìǔ s′vâcìl′nû z zolata čystaga, čakannuû zrabìǔ s′vâcìl′nû; s′câblo âe, galìny âe, čaračkì âe, âblykì âe ì kvetkì âe vyhodzìlì z′ âe;

18. шэсьць галін выходзіла з бакоў яе: тры галіны сьвяцільні з аднаго боку яе і тры галіны сьвяцільні з другога боку яе;

šès′c′ galìn vyhodzìla z bakoǔ âe: try galìny s′vâcìl′nì z adnago boku âe ì try galìny s′vâcìl′nì z drugoga boku âe;

19. тры чарачкі былі накшталт міндальнай кветкі, яблык і кветкі на адной галінцы, і тры чарачкі накшталт міндальнай кветкі, яблык і кветкі на другой галінцы: так на ўсіх шасьці галінках, што выходзяць зь сьвяцільні;

try čaračkì bylì nakštalt mìndal′naj kvetkì, âblyk ì kvetkì na adnoj galìncy, ì try čaračkì nakštalt mìndal′naj kvetkì, âblyk ì kvetkì na drugoj galìncy: tak na ǔsìh šas′cì galìnkah, što vyhodzâc′ z′ s′vâcìl′nì;

20. а на сьцябле сьвяцільні было чатыры чарачкі накшталт міндальнай кветкі зь яблыкамі і кветкамі;

a na s′câble s′vâcìl′nì bylo čatyry čaračkì nakštalt mìndal′naj kvetkì z′ âblykamì ì kvetkamì;

21. у шасьці галінак, што выходзяць зь яе, яблык пад першымі дзьвюма галінкамі, і яблык пад другімі дзьвюма галінкамі, і яблык пад трэцімі дзьвюма галінкамі;

u šas′cì galìnak, što vyhodzâc′ z′ âe, âblyk pad peršymì dz′vûma galìnkamì, ì âblyk pad drugìmì dz′vûma galìnkamì, ì âblyk pad trècìmì dz′vûma galìnkamì;

22. яблыкі і галінкі іх выходзілі зь яе; уся яна была чаканная, цэльная, з чыстага золата.

âblykì ì galìnkì ìh vyhodzìlì z′ âe; usâ âna byla čakannaâ, cèl′naâ, z čystaga zolata.

23. І зрабіў да яе сем лампад, і абцужкі да яе і латкі да яе, з чыстага золата;

Ì zrabìǔ da âe sem lampad, ì abcužkì da âe ì latkì da âe, z čystaga zolata;

24. з таланту чыстага золата зрабіў яе з усімі прыладамі яе.

z talantu čystaga zolata zrabìǔ âe z usìmì pryladamì âe.

25. І зрабіў ахвярнік дымленьня з дрэва сітым; даўжыня яго локаць, і шырыня яго локаць, чатырохкутны, вышыня яго два локці; зь яго выходзілі рогі яго;

Ì zrabìǔ ahvârnìk dymlen′nâ z drèva sìtym; daǔžynâ âgo lokac′, ì šyrynâ âgo lokac′, čatyrohkutny, vyšynâ âgo dva lokcì; z′ âgo vyhodzìlì rogì âgo;

26. і абклаў яго чыстым золатам, верх яго і бакі яго вакол і рогі яго, і зрабіў да яго залаты вянок вакол;

ì abklaǔ âgo čystym zolatam, verh âgo ì bakì âgo vakol ì rogì âgo, ì zrabìǔ da âgo zalaty vânok vakol;

27. пад вянком яго на двух кутах яго зрабіў два колцы залатыя, абапал яго зрабіў іх, каб укладваць у іх жэрдкі і насіць яго;

pad vânkom âgo na dvuh kutah âgo zrabìǔ dva kolcy zalatyâ, abapal âgo zrabìǔ ìh, kab ukladvac′ u ìh žèrdkì ì nasìc′ âgo;

28. жэрдкі зрабіў з дрэва сітым і абклаў іх золатам.

žèrdkì zrabìǔ z drèva sìtym ì abklaǔ ìh zolatam.

29. І зрабіў міра на сьвяшчэннае памазаньне і дымленьне пахучае, чыстае, ад умельства таго, хто складвае масьці.

Ì zrabìǔ mìra na s′vâščènnae pamazan′ne ì dymlen′ne pahučae, čystae, ad umel′stva tago, hto skladvae mas′cì.

38 Кіраўнік

1. І зрабіў ахвярнік цэласпаленьня з дрэва сітым даўжынёю ў пяць локцяў і шырынёю ў пяць локцяў, чатырохкутны, вышынёю ў тры локці,

Ì zrabìǔ ahvârnìk cèlaspalen′nâ z drèva sìtym daǔžynëû ǔ pâc′ lokcâǔ ì šyrynëû ǔ pâc′ lokcâǔ, čatyrohkutny, vyšynëû ǔ try lokcì,

2. і зрабіў рогі на чатырох кутах яго, так што зь яго выходзілі рогі, і абклаў яго медзьдзю.

ì zrabìǔ rogì na čatyroh kutah âgo, tak što z′ âgo vyhodzìlì rogì, ì abklaǔ âgo medz′dzû.

3. І зрабіў усе прылады ахвярніка: гаршкі; лапаты, чары, вілкі і вугольнікі; усе прылады яго зрабіў зь медзі.

Ì zrabìǔ use prylady ahvârnìka: garškì; lapaty, čary, vìlkì ì vugol′nìkì; use prylady âgo zrabìǔ z′ medzì.

4. І зрабіў для ахвярніка рашотку, як сетку, зь медзі, па краі яго ўнізе да палавіны яго;

Ì zrabìǔ dlâ ahvârnìka rašotku, âk setku, z′ medzì, pa kraì âgo ǔnìze da palavìny âgo;

5. і зрабіў чатыры колцы на чатырох кутах меднай рашоткі для ўкладваньня жэрдак,

ì zrabìǔ čatyry kolcy na čatyroh kutah mednaj rašotkì dlâ ǔkladvan′nâ žèrdak,

6. і зрабіў жэрдкі з дрэва сітым, і абклаў іх медзьдзю,

ì zrabìǔ žèrdkì z drèva sìtym, ì abklaǔ ìh medz′dzû,

7. і ўклаў жэрдкі ў колцы па баках ахвярніка, каб насіць яго на іх; пусты ўсярэдзіне з дошак зрабіў яго.

ì ǔklaǔ žèrdkì ǔ kolcy pa bakah ahvârnìka, kab nasìc′ âgo na ìh; pusty ǔsârèdzìne z došak zrabìǔ âgo.

8. І зрабіў умывальнік зь медзі і падножжа яго зь медзі з далікатнымі выявамім, якія ўпрыгожвалі ўваход у скінію сходу.

Ì zrabìǔ umyval′nìk z′ medzì ì padnožža âgo z′ medzì z dalìkatnymì vyâvamìm, âkìâ ǔprygožvalì ǔvahod u skìnìû shodu.

9. І зрабіў двор: з паўднёвага боку, на поўдзень, заслоны з суканага вісону даўжынёю ў сто локцяў;

Ì zrabìǔ dvor: z paǔdnëvaga boku, na poǔdzen′, zaslony z sukanaga vìsonu daǔžynëû ǔ sto lokcâǔ;

10. слупоў для іх дваццаць і падножжаў да іх дваццаць медных; гачкі ў слупоў і повязі іх з срэбра.

slupoǔ dlâ ìh dvaccac′ ì padnožžaǔ da ìh dvaccac′ mednyh; gačkì ǔ slupoǔ ì povâzì ìh z srèbra.

11. І па паўночным баку - заслоны ў сто локцяў; слупоў для іх дваццаць і падножжаў да іх дваццаць медных; гачкі ў слупоў і повязі з срэбра.

Ì pa paǔnočnym baku - zaslony ǔ sto lokcâǔ; slupoǔ dlâ ìh dvaccac′ ì padnožžaǔ da ìh dvaccac′ mednyh; gačkì ǔ slupoǔ ì povâzì z srèbra.

12. І з заходняга боку - заслоны ў пяцьдзясят локцяў, слупоў для іх дзесяць і падножжаў да іх дзесяць, гачкі ў слупах і повязі іх з срэбра.

Ì z zahodnâga boku - zaslony ǔ pâc′dzâsât lokcâǔ, slupoǔ dlâ ìh dzesâc′ ì padnožžaǔ da ìh dzesâc′, gačkì ǔ slupah ì povâzì ìh z srèbra.

13. і зь відавога боку на ўсход - заслоны ў пяцьдзясят локцяў.

ì z′ vìdavoga boku na ǔshod - zaslony ǔ pâc′dzâsât lokcâǔ.

14. Для аднаго боку брамы двара - заслоны ў пятнаццаць локцяў, слупоў для іх тры і падножжаў да іх тры;

Dlâ adnago boku bramy dvara - zaslony ǔ pâtnaccac′ lokcâǔ, slupoǔ dlâ ìh try ì padnožžaǔ da ìh try;

15. і для другога боку - заслоны ў пятнаццаць локцяў, слупоў для іх тры і падножжаў да іх тры.

ì dlâ drugoga boku - zaslony ǔ pâtnaccac′ lokcâǔ, slupoǔ dlâ ìh try ì padnožžaǔ da ìh try.

16. Усе заслоны ва ўсе бакі двара з суканага вісону,

Use zaslony va ǔse bakì dvara z sukanaga vìsonu,

17. а падножжы ў слупоў зь медзі; гачкі ў слупах і повязі іх з срэбра; а вярхі ў іх абкладзены срэбрам, і ўсе слупы двара злучаны повязямі срэбнымі.

a padnožžy ǔ slupoǔ z′ medzì; gačkì ǔ slupah ì povâzì ìh z srèbra; a vârhì ǔ ìh abkladzeny srèbram, ì ǔse slupy dvara zlučany povâzâmì srèbnymì.

18. А заслона для брамы двара ўзорыстага вырабу з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону, даўжынёю ў дваццаць локцяў, вышынёю ў пяць локцяў, па ўсёй працягласьці, падобна на заслону двара;

A zaslona dlâ bramy dvara ǔzorystaga vyrabu z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu, daǔžynëû ǔ dvaccac′ lokcâǔ, vyšynëû ǔ pâc′ lokcâǔ, pa ǔsëj pracâglas′cì, padobna na zaslonu dvara;

19. і слупоў для яго чатыры і падножжаў да яго чатыры медныя; гачкі ў іх срэбныя, а вярхі іх абкладзены срэбрам, і повязі іх срэбныя.

ì slupoǔ dlâ âgo čatyry ì padnožžaǔ da âgo čatyry mednyâ; gačkì ǔ ìh srèbnyâ, a vârhì ìh abkladzeny srèbram, ì povâzì ìh srèbnyâ.

20. Усе калы вакол скініі і двара медныя.

Use kaly vakol skìnìì ì dvara mednyâ.

21. Вось падлік таго, што скарыстага для скініі адкрыцьця, зробленае паводле загаду Майсея, лявітамі пад наглядам Ітамара, сына Ааронавага, сьвятара.

Vos′ padlìk tago, što skarystaga dlâ skìnìì adkryc′câ, zroblenae pavodle zagadu Majseâ, lâvìtamì pad naglâdam Ìtamara, syna Aaronavaga, s′vâtara.

22. А рабіў усё, што загадаў Гасподзь Майсею, Вэсэлііл, сын Урыі, сын Ора, з племя Юдавага,

A rabìǔ usë, što zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, Vèsèlììl, syn Uryì, syn Ora, z plemâ Ûdavaga,

23. І зь ім Агаліяў, сын Ахісамахаў, з племя Данавага, разьбяр і ўмелы ткач і вышывальшчык па блакітнай, пурпуровай, чырванёнай і вісонавай тканіне.

Ì z′ ìm Agalìâǔ, syn Ahìsamahaǔ, z plemâ Danavaga, raz′bâr ì ǔmely tkač ì vyšyval′ščyk pa blakìtnaj, purpurovaj, čyrvanënaj ì vìsonavaj tkanìne.

24. Усяго золата, ужытага ў працу на ўсе прылады сьвятыні, золата, прынесенага ў дар, было дваццаць дзевяць талантаў і сямсот трыццаць сікляў, сікляў сьвяшчэнных;

Usâgo zolata, užytaga ǔ pracu na ǔse prylady s′vâtynì, zolata, prynesenaga ǔ dar, bylo dvaccac′ dzevâc′ talantaǔ ì sâmsot tryccac′ sìklâǔ, sìklâǔ s′vâščènnyh;

25. а срэбра ад падлічаных асобаў супольства сто талантаў і тысяча сямсот семдзесят пяць сікляў, сікляў сьвяшчэнных;

a srèbra ad padlìčanyh asobaǔ supol′stva sto talantaǔ ì tysâča sâmsot semdzesât pâc′ sìklâǔ, sìklâǔ s′vâščènnyh;

26. з шасьцісот трох тысяч пяцісот пяцідзесяці чалавек, з кожнага, хто быў падлічаны, ад дваццаці гадоў і вышэй, па паўсікля з чалавека, лічачы на сікль сьвяшчэнны.

z šas′cìsot troh tysâč pâcìsot pâcìdzesâcì čalavek, z kožnaga, hto byǔ padlìčany, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, pa paǔsìklâ z čalaveka, lìčačy na sìkl′ s′vâščènny.

27. Сто талантаў срэбра ўжыта на ліцьцё падножжаў сьвятыні і падножжаў у заслоны; сто падножжаў са ста талантаў, па таланце на падножжа;

Sto talantaǔ srèbra ǔžyta na lìc′cë padnožžaǔ s′vâtynì ì padnožžaǔ u zaslony; sto padnožžaǔ sa sta talantaǔ, pa talance na padnožža;

28. а з тысячы сямісот сямідзесяці пяці сікляў зрабіў ён гачкі ў слупах і пакрыў вярхі іх і зрабіў повязі для іх.

a z tysâčy sâmìsot sâmìdzesâcì pâcì sìklâǔ zrabìǔ ën gačkì ǔ slupah ì pakryǔ vârhì ìh ì zrabìǔ povâzì dlâ ìh.

29. А медзі, прынесенай у дар, было семдзесят талантаў і дзьве тысячы чатырыста сікляў;

A medzì, prynesenaj u dar, bylo semdzesât talantaǔ ì dz′ve tysâčy čatyrysta sìklâǔ;

30. зь яе зрабіў ён падножжы да слупоў каля ўваходу ў скінію сьведчаньня, і ахвярнік медны, і рашотку медную для яго, і ўвесь посуд ахвярніка,

z′ âe zrabìǔ ën padnožžy da slupoǔ kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû s′vedčan′nâ, ì ahvârnìk medny, ì rašotku mednuû dlâ âgo, ì ǔves′ posud ahvârnìka,

31. і падножжы да слупоў усяго двара, і падножжы да слупоў брамы двара, і ўсе калы скініі і ўсе калы вакол двара.

ì padnožžy da slupoǔ usâgo dvara, ì padnožžy da slupoǔ bramy dvara, ì ǔse kaly skìnìì ì ǔse kaly vakol dvara.

39 Кіраўнік

1. А з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны зрабілі яны службовую вопратку, дзеля слугаваньня ў сьвятыні; зрабілі таксама сьвяшчэнную вопратку Аарону, як загадаў Гасподзь Майсею.

A z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny zrabìlì âny službovuû vopratku, dzelâ slugavan′nâ ǔ s′vâtynì; zrabìlì taksama s′vâščènnuû vopratku Aaronu, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

2. І зрабіў эфод з золата, з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону;

Ì zrabìǔ èfod z zolata, z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu;

3. і распляскалі яны золата ў лісты і выцягнулі ніткі, каб выткаць іх паміж блакітнымі, пурпуровымі, чырванёнымі і вісонавымі ніткамі, умелаю працаю.

ì rasplâskalì âny zolata ǔ lìsty ì vycâgnulì nìtkì, kab vytkac′ ìh pamìž blakìtnymì, purpurovymì, čyrvanënymì ì vìsonavymì nìtkamì, umelaû pracaû.

4. І зрабілі ў яго нарамнікі злучальныя; на абодвух канцах сваіх ён быў зьвязаны.

Ì zrabìlì ǔ âgo naramnìkì zlučal′nyâ; na abodvuh kancah svaìh ën byǔ z′vâzany.

5. І пояс эфода, які паверсе яго, аднолькавага зь ім вырабу, зроблены быў з золата, з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны, як загадаў Гасподзь Майсею.

Ì poâs èfoda, âkì paverse âgo, adnol′kavaga z′ ìm vyrabu, zrobleny byǔ z zolata, z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

6. І зрабілі камяні аніксавыя, уставіўшы іх у залатыя гнёзды і выразаўшы на іх імёны сыноў Ізраілевых, як выразаюць на пячатцы;

Ì zrabìlì kamânì anìksavyâ, ustavìǔšy ìh u zalatyâ gnëzdy ì vyrazaǔšy na ìh ìmëny synoǔ Ìzraìlevyh, âk vyrazaûc′ na pâčatcy;

7. і паклаў ён іх на нарамнікі эфода, у памяць сыноў Ізраілевых, як загадаў Гасподзь Майсею.

ì paklaǔ ën ìh na naramnìkì èfoda, u pamâc′ synoǔ Ìzraìlevyh, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

8. І зрабіў нагруднік умелаю працаю, такою самаю працаю, як эфод з золата, з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону;

Ì zrabìǔ nagrudnìk umelaû pracaû, takoû samaû pracaû, âk èfod z zolata, z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu;

9. ён быў чатырохкутны; яны зрабілі падвойны нагруднік у пядзю даўжыні і ў пядзю шырыні, падвойны ён быў;

ën byǔ čatyrohkutny; âny zrabìlì padvojny nagrudnìk u pâdzû daǔžynì ì ǔ pâdzû šyrynì, padvojny ën byǔ;

10. і ўставілі ў яго ў чатыры рады камяні; побач: рубін, тапаз, смарагд, - гэта першы рад;

ì ǔstavìlì ǔ âgo ǔ čatyry rady kamânì; pobač: rubìn, tapaz, smaragd, - gèta peršy rad;

11. у другім радзе: карбункул, сапфір і адамант;

u drugìm radze: karbunkul, sapfìr ì adamant;

12. у трэцім радзе: карунд, агат і амэтыст;

u trècìm radze: karund, agat ì amètyst;

13. у чацьвёртым радзе: хрызаліт, анікс і ясьпіс; і ўстаўлены яны ў залатыя гнёзды.

u čac′vërtym radze: hryzalìt, anìks ì âs′pìs; ì ǔstaǔleny âny ǔ zalatyâ gnëzdy.

14. Камянёў было па ліку імёнаў сыноў Ізраілевых; дванаццаць было іх, па ліку імёнаў іхніх, і на кожным зь іх выразана было, як на пячатцы, па адным імю, для дванаццаці плямёнаў.

Kamânëǔ bylo pa lìku ìmënaǔ synoǔ Ìzraìlevyh; dvanaccac′ bylo ìh, pa lìku ìmënaǔ ìhnìh, ì na kožnym z′ ìh vyrazana bylo, âk na pâčatcy, pa adnym ìmû, dlâ dvanaccacì plâmënaǔ.

15. Да нагрудніка зрабілі тоўстыя ланцужкі вітага вырабу з чыстага золата;

Da nagrudnìka zrabìlì toǔstyâ lancužkì vìtaga vyrabu z čystaga zolata;

16. і зрабілі два залатыя гнязды і два залатыя колцы і прымацавалі колцы да двух канцоў нагрудніка,

ì zrabìlì dva zalatyâ gnâzdy ì dva zalatyâ kolcy ì prymacavalì kolcy da dvuh kancoǔ nagrudnìka,

17. і ўклалі абодва пляцёныя ланцужкі з золата ў два колцы па канцах нагрудніка,

ì ǔklalì abodva plâcënyâ lancužkì z zolata ǔ dva kolcy pa kancah nagrudnìka,

18. а два канцы двух ланцужкоў прымацавалі да двух гнёздаў і прымацавалі іх да нарамнікаў эфода з правага боку яго;

a dva kancy dvuh lancužkoǔ prymacavalì da dvuh gnëzdaǔ ì prymacavalì ìh da naramnìkaǔ èfoda z pravaga boku âgo;

19. яшчэ зрабілі два колцы залатыя і прымацавалі іх да двух іншых канцоў нагрудніка, на тым баку, які трымаецца каля эфода ўсярэдзіне.

âščè zrabìlì dva kolcy zalatyâ ì prymacavalì ìh da dvuh ìnšyh kancoǔ nagrudnìka, na tym baku, âkì trymaecca kalâ èfoda ǔsârèdzìne.

20. І яшчэ зрабілі два колцы залатыя, і прымацавалі іх да двух нарамнікаў эфода спадыспаду, з правага боку яго, каля злучэньня яго над поясам эфода;

Ì âščè zrabìlì dva kolcy zalatyâ, ì prymacavalì ìh da dvuh naramnìkaǔ èfoda spadyspadu, z pravaga boku âgo, kalâ zlučèn′nâ âgo nad poâsam èfoda;

21. і прымацавалі нагруднік колцамі яго да колцаў эфода шнурком з блакітнай воўны, каб ён быў над поясам эфода, і каб не адставаў нагруднік ад эфода, як загадаў Гасподзь Майсею.

ì prymacavalì nagrudnìk kolcamì âgo da kolcaǔ èfoda šnurkom z blakìtnaj voǔny, kab ën byǔ nad poâsam èfoda, ì kab ne adstavaǔ nagrudnìk ad èfoda, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

22. І зрабіў верхнюю шату да эфода тканую, усю з блакітнай воўны,

Ì zrabìǔ verhnûû šatu da èfoda tkanuû, usû z blakìtnaj voǔny,

23. і ў верхняй шаце прарэху, як у панцыры, і вакол яе абшыўку, каб ня дралася;

ì ǔ verhnâj šace prarèhu, âk u pancyry, ì vakol âe abšyǔku, kab nâ dralasâ;

24. па прыполе верхняй шаты зрабілі яны яблыкі з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны;

pa prypole verhnâj šaty zrabìlì âny âblykì z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny;

25. і зрабілі бомкі з чыстага золата і павесілі бомкі паміж яблыкамі па прыполе верхняй шаты вакол:

ì zrabìlì bomkì z čystaga zolata ì pavesìlì bomkì pamìž âblykamì pa prypole verhnâj šaty vakol:

26. бомку і яблык, бомку і яблык, па прыполе верхняй шаты вакол дзеля служэньня, як загадаў Гасподзь Майсею.

bomku ì âblyk, bomku ì âblyk, pa prypole verhnâj šaty vakol dzelâ služèn′nâ, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

27. і зрабілі Аарону і сынам ягоным хітоны зь вісону, тканыя,

ì zrabìlì Aaronu ì synam âgonym hìtony z′ vìsonu, tkanyâ,

28. і кідар зь вісону, і павязкі на галаву зь вісону, і сподняе ільняное адзеньне з суканага вісону,

ì kìdar z′ vìsonu, ì pavâzkì na galavu z′ vìsonu, ì spodnâe ìl′nânoe adzen′ne z sukanaga vìsonu,

29. і пояс з суканага вісону і з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны, узорыстага вырабу, як загадаў Гасподзь Майсею.

ì poâs z sukanaga vìsonu ì z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny, uzorystaga vyrabu, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

30. І зрабілі паліраваную дошчачку, дыядэму сьвятыні, з чыстага золата, і накрэсьлілі на ёй пісьмёны, як выразаюць на пячатцы: "Сьвятыня Гасподняя";

Ì zrabìlì palìravanuû doščačku, dyâdèmu s′vâtynì, z čystaga zolata, ì nakrès′lìlì na ëj pìs′mëny, âk vyrazaûc′ na pâčatcy: "S′vâtynâ Gaspodnââ";

31. і прымацавалі да яе шнурок з блакітнай воўны, каб прывязаць яе да кідара зьверху, як загадаў Гасподзь Майсею.

ì prymacavalì da âe šnurok z blakìtnaj voǔny, kab pryvâzac′ âe da kìdara z′verhu, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

32. Так закончана была ўся работа для скініі сходу, і зрабілі сыны Ізраілевыя ўсё: як загадаў Гасподзь Майсею, так і зрабілі.

Tak zakončana byla ǔsâ rabota dlâ skìnìì shodu, ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ ǔsë: âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, tak ì zrabìlì.

33. і прынесьлі да Майсея скінію, покрыва і ўсе прылады яе, гачкі яе, брусы яе, жэрдкі яе, слупы яе і падножжы яе,

ì prynes′lì da Majseâ skìnìû, pokryva ì ǔse prylady âe, gačkì âe, brusy âe, žèrdkì âe, slupy âe ì padnožžy âe,

34. покрыва са скураў барановых чырвоных і покрыва са скураў сініх і заслону, каб захінаць,

pokryva sa skuraǔ baranovyh čyrvonyh ì pokryva sa skuraǔ sìnìh ì zaslonu, kab zahìnac′,

35. каўчэг адкрыцьця і жэрдкі яго і века,

kaǔčèg adkryc′câ ì žèrdkì âgo ì veka,

36. стол з усімі прыладамі яго і хлябы ахвяравальныя,

stol z usìmì pryladamì âgo ì hlâby ahvâraval′nyâ,

37. сьвяцільні з чыстага золата, лампады яго, лампады пастаўленыя на ім і ўсе прылады яго, і алей, каб асьвятляць,

s′vâcìl′nì z čystaga zolata, lampady âgo, lampady pastaǔlenyâ na ìm ì ǔse prylady âgo, ì alej, kab as′vâtlâc′,

38. залаты ахвярнік і алей памазаньня, і пахошчы, каб дыміць, і заслону на ўваход у скінію,

zalaty ahvârnìk ì alej pamazan′nâ, ì pahoščy, kab dymìc′, ì zaslonu na ǔvahod u skìnìû,

39. ахвярнік медны і медную рашотку да яго, жэрдкі яго і ўсе прылады яго, умывальнік і падножжа яго,

ahvârnìk medny ì mednuû rašotku da âgo, žèrdkì âgo ì ǔse prylady âgo, umyval′nìk ì padnožža âgo,

40. заслоны двара, слупы і падножжы, заслону да брамы двара, вяроўкі і калы і ўсе рэчы, якія належаць да слугаваньня ў скініі сходу,

zaslony dvara, slupy ì padnožžy, zaslonu da bramy dvara, vâroǔkì ì kaly ì ǔse rèčy, âkìâ naležac′ da slugavan′nâ ǔ skìnìì shodu,

41. вопратку службовую на служэньне ў сьвятыні, сьвяшчэнную вопратку Аарону сьвятару і вопратку сынам ягоным на сьвятадзейства.

vopratku službovuû na služèn′ne ǔ s′vâtynì, s′vâščènnuû vopratku Aaronu s′vâtaru ì vopratku synam âgonym na s′vâtadzejstva.

42. Як загадаў Гасподзь Майсею, так і зрабілі сыны Ізраілевыя ўсю гэтую працу.

Âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, tak ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ ǔsû gètuû pracu.

43. І ўбачыў Майсей усю працу, і вось, яны зрабілі яе: як загадаў Гасподзь, так і зрабілі. І дабраславіў іх Майсей.

Ì ǔbačyǔ Majsej usû pracu, ì vos′, âny zrabìlì âe: âk zagadaǔ Gaspodz′, tak ì zrabìlì. Ì dabraslavìǔ ìh Majsej.

40 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. у першы месяц, у першы дзень месяца пастаў скінію сходу,

u peršy mesâc, u peršy dzen′ mesâca pastaǔ skìnìû shodu,

3. і пастаў у ёй каўчэг адкрыцьця, і захіні каўчэг заслонаю;

ì pastaǔ u ëj kaǔčèg adkryc′câ, ì zahìnì kaǔčèg zaslonaû;

4. і ўнясі стол і пастаў на ім усе рэчы яго, і ўнясі сьвяцільню і пастаў на ёй лампады яе;

ì ǔnâsì stol ì pastaǔ na ìm use rèčy âgo, ì ǔnâsì s′vâcìl′nû ì pastaǔ na ëj lampady âe;

5. і пастаў залаты ахвярнік, каб дыміць перад каўчэгам адкрыцьця, і павесь заслону на ўваходзе ў скінію;

ì pastaǔ zalaty ahvârnìk, kab dymìc′ perad kaǔčègam adkryc′câ, ì paves′ zaslonu na ǔvahodze ǔ skìnìû;

6. і пастаў ахвярнік цэласпаленьня перад уваходам у скінію сходу;

ì pastaǔ ahvârnìk cèlaspalen′nâ perad uvahodam u skìnìû shodu;

7. і пастаў умывальнік паміж скініяй сходу і ахвярнікам і налі ў яго вады;

ì pastaǔ umyval′nìk pamìž skìnìâj shodu ì ahvârnìkam ì nalì ǔ âgo vady;

8. і пастаў двор вакол і павесь заслону ў браме двара.

ì pastaǔ dvor vakol ì paves′ zaslonu ǔ brame dvara.

9. І вазьмі алею памазаньня, і памаж скінію і ўсё, што ў ёй, і асьвяці яе і ўсе прылады яе, і будзе сьвята;

Ì vaz′mì aleû pamazan′nâ, ì pamaž skìnìû ì ǔsë, što ǔ ëj, ì as′vâcì âe ì ǔse prylady âe, ì budze s′vâta;

10. памаж ахвярнік цэласпаленьня і ўсе прылады яго і асьвяці ахвярнік, і будзе ахвярнік сьвятыня вялікая;

pamaž ahvârnìk cèlaspalen′nâ ì ǔse prylady âgo ì as′vâcì ahvârnìk, ì budze ahvârnìk s′vâtynâ vâlìkaâ;

11. і памаж умывальнік і падножжа яго і асьвяці яго.

ì pamaž umyval′nìk ì padnožža âgo ì as′vâcì âgo.

12. І прывядзі Аарона і сыноў ягоных да ўваходу ў скінію сходу і абмый іх вадою;

Ì pryvâdzì Aarona ì synoǔ âgonyh da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu ì abmyj ìh vadoû;

13. і апрані Аарона ў сьвяшчэннае адзеньне, і памаж яго, і асьвяці яго, каб ён быў сьвятаром Мне.

ì apranì Aarona ǔ s′vâščènnae adzen′ne, ì pamaž âgo, ì as′vâcì âgo, kab ën byǔ s′vâtarom Mne.

14. І сыноў ягоных прывядзі, і апрані іх у хітоны,

Ì synoǔ âgonyh pryvâdzì, ì apranì ìh u hìtony,

15. і памаж іх, як памазаў ты бацьку іхняга, каб яны былі сьвятарамі Мне, і памазаньне іх прысьвеціць іх у вечнае сьвятарства ў роды іхнія.

ì pamaž ìh, âk pamazaǔ ty bac′ku ìhnâga, kab âny bylì s′vâtaramì Mne, ì pamazan′ne ìh prys′vecìc′ ìh u večnae s′vâtarstva ǔ rody ìhnìâ.

16. І зрабіў Майсей усё: як загадаў яму Гасподзь, так і зрабіў.

Ì zrabìǔ Majsej usë: âk zagadaǔ âmu Gaspodz′, tak ì zrabìǔ.

17. У першы месяц другога года, у першы дзень месяца пастаўлена скінія.

U peršy mesâc drugoga goda, u peršy dzen′ mesâca pastaǔlena skìnìâ.

18. І паставіў Майсей скінію, паклаў падножжы яе, паставіў брусы яе, паклаў жэрдкі і паставіў слупы яе,

Ì pastavìǔ Majsej skìnìû, paklaǔ padnožžy âe, pastavìǔ brusy âe, paklaǔ žèrdkì ì pastavìǔ slupy âe,

19. напяў покрыва над скініяю і паклаў века паверсе гэтага покрыва, як загадаў Гасподзь Майсею.

napâǔ pokryva nad skìnìâû ì paklaǔ veka paverse gètaga pokryva, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

20. І ўзяў і паклаў адкрыцьцё ў каўчэг, і ўклаў жэрдкі ў колцы каўчэга, і паклаў века на каўчэг зьверху;

Ì ǔzâǔ ì paklaǔ adkryc′cë ǔ kaǔčèg, ì ǔklaǔ žèrdkì ǔ kolcy kaǔčèga, ì paklaǔ veka na kaǔčèg z′verhu;

21. і ўнёс каўчэг у скінію, і павесіў заслону, і засланіў каўчэг адкрыцьця, як загадаў Гасподзь Майсею.

ì ǔnës kaǔčèg u skìnìû, ì pavesìǔ zaslonu, ì zaslanìǔ kaǔčèg adkryc′câ, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

22. І паставіў стол у скініі сходу на паўночным баку скініі, паза заслонаю,

Ì pastavìǔ stol u skìnìì shodu na paǔnočnym baku skìnìì, paza zaslonaû,

23. і расклаў на ім рад хлябоў перад Госпадам, як загадаў Гасподзь Майсею.

ì rasklaǔ na ìm rad hlâboǔ perad Gospadam, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

24. І паставіў сьвяцільню ў скініі сходу насупраць стала, на паўднёвым баку скініі,

Ì pastavìǔ s′vâcìl′nû ǔ skìnìì shodu nasuprac′ stala, na paǔdnëvym baku skìnìì,

25. і паставіў лампаду перад Госпадам, як загадаў Гасподзь Майсею.

ì pastavìǔ lampadu perad Gospadam, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

26. І паставіў залаты ахвярнік у скініі сходу перад заслонаю

Ì pastavìǔ zalaty ahvârnìk u skìnìì shodu perad zaslonaû

27. і задыміў на ім пахучае дымленьне, як загадаў Гасподзь Майсею.

ì zadymìǔ na ìm pahučae dymlen′ne, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

28. І павесіў заслону пры ўваходзе ў скінію;

Ì pavesìǔ zaslonu pry ǔvahodze ǔ skìnìû;

29. і ахвярнік цэласпаленьня паставіў каля ўваходу ў скінію сходу і прынёс на ім цэласпаленьні і ахвяру хлебную, як загадаў Гасподзь Майсею.

ì ahvârnìk cèlaspalen′nâ pastavìǔ kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu ì prynës na ìm cèlaspalen′nì ì ahvâru hlebnuû, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

30. І паставіў умывальнік паміж скініяй сходу і ахвярнікам і наліў у яго вады для абмываньня,

Ì pastavìǔ umyval′nìk pamìž skìnìâj shodu ì ahvârnìkam ì nalìǔ u âgo vady dlâ abmyvan′nâ,

31. і абмывалі зь яго Майсей і Аарон і сыны ягоныя рукі свае і ногі свае;

ì abmyvalì z′ âgo Majsej ì Aaron ì syny âgonyâ rukì svae ì nogì svae;

32. калі яны ўваходзілі ў скінію і падыходзілі да ахавярніка, тады і абмывалі, як загадаў Гасподзь Майсею.

kalì âny ǔvahodzìlì ǔ skìnìû ì padyhodzìlì da ahavârnìka, tady ì abmyvalì, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

33. І паставіў двор вакол скініі і ахвярніка і павесіў заслону ў браме двара. І так закончыў Майсей дзею.

Ì pastavìǔ dvor vakol skìnìì ì ahvârnìka ì pavesìǔ zaslonu ǔ brame dvara. Ì tak zakončyǔ Majsej dzeû.

34. І ўкрыла воблака скінію сходу.

Ì ǔkryla voblaka skìnìû shodu.

35. І ня мог Майсей увайсьці ў скінію, бо засланяла яго воблака, і слава Гасподняя напаўняла скінію.

Ì nâ mog Majsej uvajs′cì ǔ skìnìû, bo zaslanâla âgo voblaka, ì slava Gaspodnââ napaǔnâla skìnìû.

36. Калі падымалася воблака ад скініі, тады выпраўляліся ў дарогу сыны Ізраілевыя падчас усяго падарожжа свайго;

Kalì padymalasâ voblaka ad skìnìì, tady vypraǔlâlìsâ ǔ darogu syny Ìzraìlevyâ padčas usâgo padarožža svajgo;

37. калі ж не падымалася воблака, дык і яны не выпараўляліся ў дарогу, пакуль яно не падымалася;

kalì ž ne padymalasâ voblaka, dyk ì âny ne vyparaǔlâlìsâ ǔ darogu, pakul′ âno ne padymalasâ;

38. бо воблака Гасподняе стаяла над скініяй удзень, і агонь быў уначы ў ёй перад вачыма ўсяго дома Ізраілевага падчас усяго падарожжа іхняга.

bo voblaka Gaspodnâe staâla nad skìnìâj udzen′, ì agon′ byǔ unačy ǔ ëj perad vačyma ǔsâgo doma Ìzraìlevaga padčas usâgo padarožža ìhnâga.

ЛЯВІТ LÂVÌT

1 Кіраўнік

1. І паклікаў Гасподзь Майсея і сказаў яму са скініі сходу, кажучы:

Ì paklìkaǔ Gaspodz′ Majseâ ì skazaǔ âmu sa skìnìì shodu, kažučy:

2. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: калі хто з вас хоча прынесьці ахвяру Госпаду, дык, калі з быдла, прыносьце ахвяру вашую з быдла буйнога і дробнага.

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì hto z vas hoča prynes′cì ahvâru Gospadu, dyk, kalì z bydla, prynos′ce ahvâru vašuû z bydla bujnoga ì drobnaga.

3. Калі ахвяра яго - цэласпаленьне з буйнога быдла, няхай прынясе яе з мужчынскага полу, без пахібы; хай прывядзе яе да дзьвярэй скініі сходу, каб здабыць яму ўпадабаньне прад Госпадам;

Kalì ahvâra âgo - cèlaspalen′ne z bujnoga bydla, nâhaj prynâse âe z mužčynskaga polu, bez pahìby; haj pryvâdze âe da dz′vârèj skìnìì shodu, kab zdabyc′ âmu ǔpadaban′ne prad Gospadam;

4. і пакладзе руку сваю на галаву ахвяры цэласпаленьня - і набудзе ён упадабаньне, дзеля ачышчэньня грахоў ягоных;

ì pakladze ruku svaû na galavu ahvâry cèlaspalen′nâ - ì nabudze ën upadaban′ne, dzelâ ačyščèn′nâ grahoǔ âgonyh;

5. і заколе цяля прад Госпадам; а сыны Ааронавыя, сьвятары, прынясуць кроў і пакропяць крывёю з усіх бакоў на ахвярнік, які каля ўваходу ў скінію сходу;

ì zakole câlâ prad Gospadam; a syny Aaronavyâ, s′vâtary, prynâsuc′ kroǔ ì pakropâc′ kryvëû z usìh bakoǔ na ahvârnìk, âkì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu;

6. і здыме скуру з ахвяры цэласпаленьня і разатне яе на часткі;

ì zdyme skuru z ahvâry cèlaspalen′nâ ì razatne âe na častkì;

7. а сыны Ааронавыя, сьвятары, пакладуць на ахвярнік агонь і на агні раскладудь дровы;

a syny Aaronavyâ, s′vâtary, pakladuc′ na ahvârnìk agon′ ì na agnì raskladud′ drovy;

8. і раскладуць сыны Ааронавыя, сьвятары, часткі, галаву і тлушч на дровах, што на агні, на ахвярніку;

ì raskladuc′ syny Aaronavyâ, s′vâtary, častkì, galavu ì tlušč na drovah, što na agnì, na ahvârnìku;

9. а вантробы ахвяры і ногі яе вымые ён вадою, і спаліць сьвятар усё на ахвярніку: гэта цэласпаленьне, ахвяра, духмянасьць прыемная Госпаду.

a vantroby ahvâry ì nogì âe vymye ën vadoû, ì spalìc′ s′vâtar usë na ahvârnìku: gèta cèlaspalen′ne, ahvâra, duhmânas′c′ pryemnaâ Gospadu.

10. Калі ахвяра цэласпаленьня яго з дробнага быдла, з авечак, альбо з коз, няхай прынясе яе з мужчынскага полу, без пахібы,

Kalì ahvâra cèlaspalen′nâ âgo z drobnaga bydla, z avečak, al′bo z koz, nâhaj prynâse âe z mužčynskaga polu, bez pahìby,

11. і заколе яе прад Госпадам з паўночнага боку ахвярніка; і сыны Ааронавыя, сьвятары, пакропяць крывёю яе на ахвярнік з усіх бакоў;

ì zakole âe prad Gospadam z paǔnočnaga boku ahvârnìka; ì syny Aaronavyâ, s′vâtary, pakropâc′ kryvëû âe na ahvârnìk z usìh bakoǔ;

12. і разатнуць яе на часткі, аддзеляць галаву яе і тлушч яе; і раскладзе іх сьвятар на дровах, што на агні, на ахвярніку,

ì razatnuc′ âe na častkì, addzelâc′ galavu âe ì tlušč âe; ì raskladze ìh s′vâtar na drovah, što na agnì, na ahvârnìku,

13. а вантробы і ногі вымые вадою, і прынясе сьвятар усё і спаліць на ахвярніку; гэта цэласпаленьне, ахвяра, духмянасьць прыемная Госпаду.

a vantroby ì nogì vymye vadoû, ì prynâse s′vâtar usë ì spalìc′ na ahvârnìku; gèta cèlaspalen′ne, ahvâra, duhmânas′c′ pryemnaâ Gospadu.

14. А калі з птушак прыносіць Госпаду цэласпаленьне, няхай прынясе ахвяру сваю з галубак, альбо з маладых галубоў;

A kalì z ptušak prynosìc′ Gospadu cèlaspalen′ne, nâhaj prynâse ahvâru svaû z galubak, al′bo z maladyh galuboǔ;

15. сьвятар прынясе яе да ахвярніка, і скруціць ёй галаву, і спаліць на ахвярніку, а кроў сцэдзіць да сьценкі ахвярніка;

s′vâtar prynâse âe da ahvârnìka, ì skrucìc′ ëj galavu, ì spalìc′ na ahvârnìku, a kroǔ scèdzìc′ da s′cenkì ahvârnìka;

16. вальляк яе зь перэем яе адмые і кіне яго каля ахвярніка на ўсходні бок, дзе попел:

val′lâk âe z′ perèem âe admye ì kìne âgo kalâ ahvârnìka na ǔshodnì bok, dze popel:

17. і надломіць яе ў крылах яе, але не аддзяляючы іх, і спаліць яе сьвятар на ахвярніку, на дровах, што на агні: гэта цэласпаленьне, ахвяра, духмянасьць прыемная Госпаду.

ì nadlomìc′ âe ǔ krylah âe, ale ne addzâlâûčy ìh, ì spalìc′ âe s′vâtar na ahvârnìku, na drovah, što na agnì: gèta cèlaspalen′ne, ahvâra, duhmânas′c′ pryemnaâ Gospadu.

2 Кіраўнік

1. Калі якая-небудзь душа хоча прынесьці Госпаду ахвяру прынашэньня хлебнага, няхай прынясе пшанічнай мукі, і вылье на яе алею, і пакладзе на яе лівану,

Kalì âkaâ-nebudz′ duša hoča prynes′cì Gospadu ahvâru prynašèn′nâ hlebnaga, nâhaj prynâse pšanìčnaj mukì, ì vyl′e na âe aleû, ì pakladze na âe lìvanu,

2. і прынясе яе да сыноў Ааронавых, сьвятароў, і возьме поўную жменю мукі з алеем і з усім ліванам, і спаліць гэта сьвятар у памяць на ахвярніку; гэта ахвяра, духмянасьць прыемная Госпаду;

ì prynâse âe da synoǔ Aaronavyh, s′vâtaroǔ, ì voz′me poǔnuû žmenû mukì z aleem ì z usìm lìvanam, ì spalìc′ gèta s′vâtar u pamâc′ na ahvârnìku; gèta ahvâra, duhmânas′c′ pryemnaâ Gospadu;

3. а рэшту з прынашэньня хлебнага Аарону і сынам ягоным: гэта вялікая сьвятыня з ахвяраў Гасподніх.

a rèštu z prynašèn′nâ hlebnaga Aaronu ì synam âgonym: gèta vâlìkaâ s′vâtynâ z ahvâraǔ Gaspodnìh.

4. А калі прыносіш ахвяру прынашэньня хлебнага зь печанага ў печы, дык прынось пшанічныя хлябы прэсныя, зьмяшаныя з алеем, і ляпёшкі прэсныя, памазаныя алеем.

A kalì prynosìš ahvâru prynašèn′nâ hlebnaga z′ pečanaga ǔ pečy, dyk prynos′ pšanìčnyâ hlâby prèsnyâ, z′mâšanyâ z aleem, ì lâpëškì prèsnyâ, pamazanyâ aleem.

5. Калі ахвяра твая прынашэньне хлебнае з патэльні, дык гэта павінна быць пшанічная мука, зьмяшаная з алеем, прэсная,

Kalì ahvâra tvaâ prynašèn′ne hlebnae z patèl′nì, dyk gèta pavìnna byc′ pšanìčnaâ muka, z′mâšanaâ z aleem, prèsnaâ,

6. паламай яе на кавалкі і вылі на яе алею: гэта прынашэньне хлебнае.

palamaj âe na kavalkì ì vylì na âe aleû: gèta prynašèn′ne hlebnae.

7. Калі ахвяра твая прынашэньне хлебнае з горшчыка, дык трэба зрабіць яго з пшанічнай мукі з алеем,

Kalì ahvâra tvaâ prynašèn′ne hlebnae z gorščyka, dyk trèba zrabìc′ âgo z pšanìčnaj mukì z aleem,

8. і прынясі прынашэньне, якое з гэтага складзена, Госпаду; падай гэта сьвятару, і ён прынясе яго да ахвярніка;

ì prynâsì prynašèn′ne, âkoe z gètaga skladzena, Gospadu; padaj gèta s′vâtaru, ì ën prynâse âgo da ahvârnìka;

9. і возьме сьвятар з гэтай ахвяры частку ў памяць і спаліць на ахвярніку: гэта ахвяра, духмянасьць прыемная Госпаду;

ì voz′me s′vâtar z gètaj ahvâry častku ǔ pamâc′ ì spalìc′ na ahvârnìku: gèta ahvâra, duhmânas′c′ pryemnaâ Gospadu;

10. а рэшту прынашэньня хлебнага Аарону і сынам ягоным: гэта вялікая сьвятыня з ахвяраў Гасподніх.

a rèštu prynašèn′nâ hlebnaga Aaronu ì synam âgonym: gèta vâlìkaâ s′vâtynâ z ahvâraǔ Gaspodnìh.

11. Ніякага прынашэньня хлебнага, што прыносіце Госпаду, не рабеце квашанага, бо ні квашанага, ні мёду не павінны вы спальваць у ахвяру Госпаду;

Nìâkaga prynašèn′nâ hlebnaga, što prynosìce Gospadu, ne rabece kvašanaga, bo nì kvašanaga, nì mëdu ne pavìnny vy spal′vac′ u ahvâru Gospadu;

12. як прынашэньне пачаткаў прыносьце іх Госпаду, а на ахвярнік нельга ўзносіць іх як прыемную духмянасьць.

âk prynašèn′ne pačatkaǔ prynos′ce ìh Gospadu, a na ahvârnìk nel′ga ǔznosìc′ ìh âk pryemnuû duhmânas′c′.

13. Усякае прынашэньне тваё хлебнае салі сольлю і не пакідай ахвяры тваёй бяз солі запавету Бога твайго: пры ўсякім прынашэньні тваім прынось соль.

Usâkae prynašèn′ne tvaë hlebnae salì sol′lû ì ne pakìdaj ahvâry tvaëj bâz solì zapavetu Boga tvajgo: pry ǔsâkìm prynašèn′nì tvaìm prynos′ sol′.

14. Калі прыносіш Госпаду прынашэньне хлебнае зь першых пладоў, прынось у ахвяру дар ад першых пладоў тваіх з калосься, высушанага на агні, патоўчанае зерне,

Kalì prynosìš Gospadu prynašèn′ne hlebnae z′ peršyh pladoǔ, prynos′ u ahvâru dar ad peršyh pladoǔ tvaìh z kalos′sâ, vysušanaga na agnì, patoǔčanae zerne,

15. і вылі на яго алею, і пакладзі на яго лівану: гэта прынашэньне хлебнае;

ì vylì na âgo aleû, ì pakladzì na âgo lìvanu: gèta prynašèn′ne hlebnae;

16. і спаліць сьвятар у памяць частку зерня і алею з усім ліванам: гэта ахвяра Госпаду.

ì spalìc′ s′vâtar u pamâc′ častku zernâ ì aleû z usìm lìvanam: gèta ahvâra Gospadu.

3 Кіраўнік

1. Калі ахвяра яго ахвяра мірная, і калі ён прыносіць з буйнога быдла, самца альбо саміцу, няхай прынясе яе Госпаду, каб была без пахібы,

Kalì ahvâra âgo ahvâra mìrnaâ, ì kalì ën prynosìc′ z bujnoga bydla, samca al′bo samìcu, nâhaj prynâse âe Gospadu, kab byla bez pahìby,

2. і пакладзе руку сваю на галаву ахвяры сваёй, і заколе яе каля дзьвярэй скініі сходу; а сыны Ааронавыя, сьвятары, пакропяць крывёю на ахвярнік з усіх бакоў;

ì pakladze ruku svaû na galavu ahvâry svaëj, ì zakole âe kalâ dz′vârèj skìnìì shodu; a syny Aaronavyâ, s′vâtary, pakropâc′ kryvëû na ahvârnìk z usìh bakoǔ;

3. і прынясе ён зь мірнай ахвяры ў ахвяру Госпаду лой, што на вантробах, і ўвесь здор, які на вантробах,

ì prynâse ën z′ mìrnaj ahvâry ǔ ahvâru Gospadu loj, što na vantrobah, ì ǔves′ zdor, âkì na vantrobah,

4. і абедзьве ныркі і здор, які на іх, які на сьцёгнах, і сальнік, які на печані; з ныркамі ён аддзеліць гэта;

ì abedz′ve nyrkì ì zdor, âkì na ìh, âkì na s′cëgnah, ì sal′nìk, âkì na pečanì; z nyrkamì ën addzelìc′ gèta;

5. і сыны Ааронавыя спаляць гэта на ахвярніку разам з цэласпаленьнем, што на дровах, на агні: гэта ахвяра, духмянасьць прыемная Госпаду.

ì syny Aaronavyâ spalâc′ gèta na ahvârnìku razam z cèlaspalen′nem, što na drovah, na agnì: gèta ahvâra, duhmânas′c′ pryemnaâ Gospadu.

6. А калі з дробнага быдла прыносіць ён ахвяру Госпаду, самца альбо саміцу, няхай прынясе яе, каб была без пахібы.

A kalì z drobnaga bydla prynosìc′ ën ahvâru Gospadu, samca al′bo samìcu, nâhaj prynâse âe, kab byla bez pahìby.

7. Калі з авечак прыносіць ён ахвяру сваю, няхай паставіць яе перад Госпадам,

Kalì z avečak prynosìc′ ën ahvâru svaû, nâhaj pastavìc′ âe perad Gospadam,

8. і пакладзе руку сваю на галаву ахвяры сваёй, і заколе яе перад скініяй сходу, і сыны Ааронавыя пакропяць крывёю яе на ахвярнік з усіх бакоў;

ì pakladze ruku svaû na galavu ahvâry svaëj, ì zakole âe perad skìnìâj shodu, ì syny Aaronavyâ pakropâc′ kryvëû âe na ahvârnìk z usìh bakoǔ;

9. і няхай прынясе зь мірнай ахвяры ў ахвяру Госпаду тлушч яе, увесь курдзюк, адрэзаўшы яго па самую хрыбтовую костку, і лой, што на вантробах, і ўвесь здор, што на вантробах,

ì nâhaj prynâse z′ mìrnaj ahvâry ǔ ahvâru Gospadu tlušč âe, uves′ kurdzûk, adrèzaǔšy âgo pa samuû hrybtovuû kostku, ì loj, što na vantrobah, ì ǔves′ zdor, što na vantrobah,

10. і абедзьве ныркі і здор, што на іх, які на сьцёгнах, і сальнік, што на печані; з ныркамі ён аддзеліць гэта;

ì abedz′ve nyrkì ì zdor, što na ìh, âkì na s′cëgnah, ì sal′nìk, što na pečanì; z nyrkamì ën addzelìc′ gèta;

11. сьвятар спаліць гэта на ахвярніку: гэта ежа агню - ахвяра Госпаду.

s′vâtar spalìc′ gèta na ahvârnìku: gèta eža agnû - ahvâra Gospadu.

12. А калі ён прыносіць ахвяру з коз, няхай паставіць яе прад Госпадам,

A kalì ën prynosìc′ ahvâru z koz, nâhaj pastavìc′ âe prad Gospadam,

13. і пакладзе руку сваю на галаву яе, і заколе яе перад скініяй сходу, і пакропяць сыны Ааронавыя крывёю яе на ахвярнік з усіх бакоў;

ì pakladze ruku svaû na galavu âe, ì zakole âe perad skìnìâj shodu, ì pakropâc′ syny Aaronavyâ kryvëû âe na ahvârnìk z usìh bakoǔ;

14. і прынясе зь яе ў прынашэньне, у ахвяру Госпаду лой, што на вантробах, і ўвесь здор, што на вантробах,

ì prynâse z′ âe ǔ prynašèn′ne, u ahvâru Gospadu loj, što na vantrobah, ì ǔves′ zdor, što na vantrobah,

15. і абедзьве ныркі і здор, што на іх, які на сьцёгнах, і сальнік, што на печані; з ныркамі ён аддзеліць гэта;

ì abedz′ve nyrkì ì zdor, što na ìh, âkì na s′cëgnah, ì sal′nìk, što na pečanì; z nyrkamì ën addzelìc′ gèta;

16. і спаліць іх сьвятар на ахвярніку: гэта ежа агню - прыемная духмянасьць; увесь тлушч Госпаду.

ì spalìc′ ìh s′vâtar na ahvârnìku: gèta eža agnû - pryemnaâ duhmânas′c′; uves′ tlušč Gospadu.

17. Гэта пастанова вечная ў роды вашыя, ва ўсіх селішчах вашых: ніякага тлушчу і ніякай крыві ня ежце.

Gèta pastanova večnaâ ǔ rody vašyâ, va ǔsìh selìščah vašyh: nìâkaga tlušču ì nìâkaj kryvì nâ ežce.

4 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. скажы сынам Ізраілевым: калі якая душа згрэшыць з памылкі супроць якіх-небудзь запаведзяў Гасподніх і зробіць што-небудзь, чаго нельга рабіць:

skažy synam Ìzraìlevym: kalì âkaâ duša zgrèšyc′ z pamylkì suproc′ âkìh-nebudz′ zapavedzâǔ Gaspodnìh ì zrobìc′ što-nebudz′, čago nel′ga rabìc′:

3. калі сьвятар памазаны згрэшыць і зробіць вінаватым народ, - дык за грэх свой, якім зграшыў, няхай прынясе з буйнога быдла цяля, без пахібы, Госпаду ў ахвяру за грэх,

kalì s′vâtar pamazany zgrèšyc′ ì zrobìc′ vìnavatym narod, - dyk za grèh svoj, âkìm zgrašyǔ, nâhaj prynâse z bujnoga bydla câlâ, bez pahìby, Gospadu ǔ ahvâru za grèh,

4. і прывядзе цяля да дзьвярэй скініі сходу да Госпада, і пакладзе рукі свае на галаву цяляці, і заколе цяля прад Госпадам;

ì pryvâdze câlâ da dz′vârèj skìnìì shodu da Gospada, ì pakladze rukì svae na galavu câlâcì, ì zakole câlâ prad Gospadam;

5. і возьме сьвятар памазаны крыві цяляці і ўнясе яе ў скінію сходу,

ì voz′me s′vâtar pamazany kryvì câlâcì ì ǔnâse âe ǔ skìnìû shodu,

6. і ўмочыць сьвятар палец свой у кроў і пакропіць крывёю сем разоў прад Госпадам перад заслонаю сьвятыні;

ì ǔmočyc′ s′vâtar palec svoj u kroǔ ì pakropìc′ kryvëû sem razoǔ prad Gospadam perad zaslonaû s′vâtynì;

7. і пакладзе сьвятар крыві прад Госпадам на рогі ахвярніка пахучых дымленьняў, які ў скініі сходу, а астатнюю кроў цяляці вылье да падножжа ахвярніка цэласпаленьняў, які каля ўваходу ў скінію сходу.

ì pakladze s′vâtar kryvì prad Gospadam na rogì ahvârnìka pahučyh dymlen′nâǔ, âkì ǔ skìnìì shodu, a astatnûû kroǔ câlâcì vyl′e da padnožža ahvârnìka cèlaspalen′nâǔ, âkì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu.

8. і выме зь цяляці за грэх увесь тлушч ягоны, лой, што на вантробах і ўвесь здор, што на вантробах,

ì vyme z′ câlâcì za grèh uves′ tlušč âgony, loj, što na vantrobah ì ǔves′ zdor, što na vantrobah,

9. і абедзьве ныркі і здор, што на іх; які на сьцёгнах, і сальнік на печані: з ныркамі аддзеліць ён гэта,

ì abedz′ve nyrkì ì zdor, što na ìh; âkì na s′cëgnah, ì sal′nìk na pečanì: z nyrkamì addzelìc′ ën gèta,

10. як аддзяляецца зь цяляці ахвяры мірнай: і спаліць іх сьвятар на ахвярніку цэласпаленьня;

âk addzâlâecca z′ câlâcì ahvâry mìrnaj: ì spalìc′ ìh s′vâtar na ahvârnìku cèlaspalen′nâ;

11. а скуру цяляці і ўсё мяса яго з галавою і з нагамі ягонымі, і вантробы ягоныя і нячыстасьць ягоную,

a skuru câlâcì ì ǔsë mâsa âgo z galavoû ì z nagamì âgonymì, ì vantroby âgonyâ ì nâčystas′c′ âgonuû,

12. з усяго цяляці няхай вынесе па-за табар на чыстае месца, дзе высыпаецца попел, і спаліць яго агнём на дровах: дзе высыпаецца попел, там няхай спалены будзе.

z usâgo câlâcì nâhaj vynese pa-za tabar na čystae mesca, dze vysypaecca popel, ì spalìc′ âgo agnëm na drovah: dze vysypaecca popel, tam nâhaj spaleny budze.

13. Калі ж усё супольства Ізраілевае згрэшыць з памылкі, і ўтоена будзе дзея ад вачэй сходу, і зробіць хто-небудзь супроць запаведзяў Гасподніх, чаго нельга было рабіць, і будзе вінаватае,

Kalì ž usë supol′stva Ìzraìlevae zgrèšyc′ z pamylkì, ì ǔtoena budze dzeâ ad vačèj shodu, ì zrobìc′ hto-nebudz′ suproc′ zapavedzâǔ Gaspodnìh, čago nel′ga bylo rabìc′, ì budze vìnavatae,

14. дык, калі пазнаны будзе грэх, якім яны зграшылі, няхай ад усяго супольства прынясуць яны з буйнога быдла цяля ў ахвяру за грэх і прывядуць яго да скініі сходу;

dyk, kalì paznany budze grèh, âkìm âny zgrašylì, nâhaj ad usâgo supol′stva prynâsuc′ âny z bujnoga bydla câlâ ǔ ahvâru za grèh ì pryvâduc′ âgo da skìnìì shodu;

15. і пакладуць старэйшыны супольства рукі свае на галаву цяляці перад Госпадам і заколюць цяля перад Госпадам.

ì pakladuc′ starèjšyny supol′stva rukì svae na galavu câlâcì perad Gospadam ì zakolûc′ câlâ perad Gospadam.

16. І ўнясе сьвятар памазаны крыві цяляці ў скінію сходу,

Ì ǔnâse s′vâtar pamazany kryvì câlâcì ǔ skìnìû shodu,

17. і ўмочыць сьвятар палец свой у кроў і пакропіць сем разоў прад Госпадам перад заслонаю,

ì ǔmočyc′ s′vâtar palec svoj u kroǔ ì pakropìc′ sem razoǔ prad Gospadam perad zaslonaû,

18. пакладзе крыві на рогі ахвярніка, які прад абліччам Гасподнім у скініі сходу, а астатнюю кроў вылье да падножжа ахвярніка цэласпаленьняў, які каля ўваходу ў скінію сходу;

pakladze kryvì na rogì ahvârnìka, âkì prad ablìččam Gaspodnìm u skìnìì shodu, a astatnûû kroǔ vyl′e da padnožža ahvârnìka cèlaspalen′nâǔ, âkì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu;

19. і ўвесь тлушч ягоны выме зь яго і спаліць на ахвярніку;

ì ǔves′ tlušč âgony vyme z′ âgo ì spalìc′ na ahvârnìku;

20. і зробіць зь цялём тое, што робяць зь цялём за грэх: так павінен зрабіць зь ім, і так ачысьціць іх сьвятар, і даравана ім будзе;

ì zrobìc′ z′ câlëm toe, što robâc′ z′ câlëm za grèh: tak pavìnen zrabìc′ z′ ìm, ì tak ačys′cìc′ ìh s′vâtar, ì daravana ìm budze;

21. і вынесе цяля за табар і спаліць яго так, як спаліў першае цяля. Гэта ахвяра за грэх супольства.

ì vynese câlâ za tabar ì spalìc′ âgo tak, âk spalìǔ peršae câlâ. Gèta ahvâra za grèh supol′stva.

22. А калі згрэшыць правадыр і зробіць з памылкі што-колечы супроць запаведзяў Госпада, Бога свайго, чаго не належала рабіць, і будзе вінаваты,

A kalì zgrèšyc′ pravadyr ì zrobìc′ z pamylkì što-kolečy suproc′ zapavedzâǔ Gospada, Boga svajgo, čago ne naležala rabìc′, ì budze vìnavaty,

23. дык, калі пазнаны ім будзе грэх, якім ён зграшыў, няхай прывядзе ён у ахвяру казла без пахібы,

dyk, kalì paznany ìm budze grèh, âkìm ën zgrašyǔ, nâhaj pryvâdze ën u ahvâru kazla bez pahìby,

24. і пакладзе руку сваю на галаву казла, і заколе яго на месцы, дзе колюць цэласпаленьні прад Госпадам: гэта ахвяра за грэх;

ì pakladze ruku svaû na galavu kazla, ì zakole âgo na mescy, dze kolûc′ cèlaspalen′nì prad Gospadam: gèta ahvâra za grèh;

25. і возьме сьвятар пальцам сваім крыві ад ахвяры за грэх і пакладзе на рогі ахвярніка цэласпаленьня, а астатнюю кроў яго вылье да падножжа ахвярніка цэласпаленьня;

ì voz′me s′vâtar pal′cam svaìm kryvì ad ahvâry za grèh ì pakladze na rogì ahvârnìka cèlaspalen′nâ, a astatnûû kroǔ âgo vyl′e da padnožža ahvârnìka cèlaspalen′nâ;

26. і ўвесь тлушч ягоны спаліць на ахвярніку, так як і тлушч ахвяры мірнай, і так ачысьціць яго сьвятар ад грэху ягонага, і даравана будзе яму.

ì ǔves′ tlušč âgony spalìc′ na ahvârnìku, tak âk ì tlušč ahvâry mìrnaj, ì tak ačys′cìc′ âgo s′vâtar ad grèhu âgonaga, ì daravana budze âmu.

27. Калі ж хто зь людзей зямлі згрэшыць з памылкі і зробіць што-колечы супроць запаведзяў Гасподніх, чаго не належала рабіць, і вінаваты будзе,

Kalì ž hto z′ lûdzej zâmlì zgrèšyc′ z pamylkì ì zrobìc′ što-kolečy suproc′ zapavedzâǔ Gaspodnìh, čago ne naležala rabìc′, ì vìnavaty budze,

28. дык, калі пазнаны будзе ім грэх, якім ён зграшыў, няхай прывядзе ён у ахвяру казу без пахібы за грэх свой, якім ён зграшыў,

dyk, kalì paznany budze ìm grèh, âkìm ën zgrašyǔ, nâhaj pryvâdze ën u ahvâru kazu bez pahìby za grèh svoj, âkìm ën zgrašyǔ,

29. і пакладзе руку сваю на галаву ахвяры за грэх, і заколюць у ахвяру за грэх на месцы, дзе колюць ахвяру цэласпаленьня,

ì pakladze ruku svaû na galavu ahvâry za grèh, ì zakolûc′ u ahvâru za grèh na mescy, dze kolûc′ ahvâru cèlaspalen′nâ,

30. і возьме сьвятар крыві яе пальцам сваім і пакладзе на рогі ахвярніка цэласпаленьня, а астатнюю кроў яе вылье да падножжа ахвярніка;

ì voz′me s′vâtar kryvì âe pal′cam svaìm ì pakladze na rogì ahvârnìka cèlaspalen′nâ, a astatnûû kroǔ âe vyl′e da padnožža ahvârnìka;

31. і ўвесь тлушч яе аддзеліць, так як аддзяляюць тлушч з ахвяры мірнай, і спаліць яго сьвятар на ахвярніку як прыемную духмянасьць Госпаду; і так ачысьціць яго сьвятар, і даравана будзе яму.

ì ǔves′ tlušč âe addzelìc′, tak âk addzâlâûc′ tlušč z ahvâry mìrnaj, ì spalìc′ âgo s′vâtar na ahvârnìku âk pryemnuû duhmânas′c′ Gospadu; ì tak ačys′cìc′ âgo s′vâtar, ì daravana budze âmu.

32. А калі са статку авечак захоча ён прынесьці ахвяру за грэх, няхай прынясе саміцу, без пахібы,

A kalì sa statku avečak zahoča ën prynes′cì ahvâru za grèh, nâhaj prynâse samìcu, bez pahìby,

33. і пакладзе руку сваю на галаву ахвяры за грэх, і заколе яе ў ахвяру за грэх на тым месцы, дзе колюць ахвяру цэласпаленьня;

ì pakladze ruku svaû na galavu ahvâry za grèh, ì zakole âe ǔ ahvâru za grèh na tym mescy, dze kolûc′ ahvâru cèlaspalen′nâ;

34. і возьме сьвятар пальцам сваім крыві ад гэтай ахвяры за грэх і пакладзе на рогі ахвярніка цэласпаленьня, а астатнюю кроў яе вылье да падножжа ахвярніка;

ì voz′me s′vâtar pal′cam svaìm kryvì ad gètaj ahvâry za grèh ì pakladze na rogì ahvârnìka cèlaspalen′nâ, a astatnûû kroǔ âe vyl′e da padnožža ahvârnìka;

35. і ўвесь тлушч яе аддзеліць, як аддзяляюць тлушч авечкі з ахвяры мірнай, і спаліць гэта сьвятар на ахвярніку ў ахвяру Госпаду; і так ачысьціць яго сьвятар ад грэху, якім ён зграшыў, і даравана будзе яму.

ì ǔves′ tlušč âe addzelìc′, âk addzâlâûc′ tlušč avečkì z ahvâry mìrnaj, ì spalìc′ gèta s′vâtar na ahvârnìku ǔ ahvâru Gospadu; ì tak ačys′cìc′ âgo s′vâtar ad grèhu, âkìm ën zgrašyǔ, ì daravana budze âmu.

5 Кіраўнік

1. Калі хто згрэшыць тым, што чуў голас праклёну і быў сьведкам, альбо бачыў, альбо ведаў, але не абвясьціў, дык ён панясе на сабе грэх.

Kalì hto zgrèšyc′ tym, što čuǔ golas praklënu ì byǔ s′vedkam, al′bo bačyǔ, al′bo vedaǔ, ale ne abvâs′cìǔ, dyk ën panâse na sabe grèh.

2. Альбо калі дакранецца да чагосьці нячыстага, альбо да трупа зьвера нячыстага, альбо да трупа жывёлы нячыстае, альбо да трупа гада нячыстага, але ня ведаў таго, дык ён нячысты і вінаваты.

Al′bo kalì dakranecca da čagos′cì nâčystaga, al′bo da trupa z′vera nâčystaga, al′bo da trupa žyvëly nâčystae, al′bo da trupa gada nâčystaga, ale nâ vedaǔ tago, dyk ën nâčysty ì vìnavaty.

3. Альбо калі дакранецца да нечысьці чалавечай, якая б то ні была нечысьць, ад якой апаганьваюцца, і ён ня ведаў таго, але пасьля даведаецца, дык ён вінаваты.

Al′bo kalì dakranecca da nečys′cì čalavečaj, âkaâ b to nì byla nečys′c′, ad âkoj apagan′vaûcca, ì ën nâ vedaǔ tago, ale pas′lâ davedaecca, dyk ën vìnavaty.

4. Альбо калі хто неразумна вуснамі сваімі запрысягнецца зрабіць нешта благое, альбо добрае, якая б ні была дзея, у якой людзі неразумна прысягаюць, і ён ня ведаў таго, але пасьля даведаецца, дык ён вінаваты ў тым.

Al′bo kalì hto nerazumna vusnamì svaìmì zaprysâgnecca zrabìc′ nešta blagoe, al′bo dobrae, âkaâ b nì byla dzeâ, u âkoj lûdzì nerazumna prysâgaûc′, ì ën nâ vedaǔ tago, ale pas′lâ davedaecca, dyk ën vìnavaty ǔ tym.

5. Калі ён вінаваты ў нечым з гэтых, і паспавядаецца, у чым ён зграшыў,

Kalì ën vìnavaty ǔ nečym z gètyh, ì paspavâdaecca, u čym ën zgrašyǔ,

6. дык няхай прынясе Госпаду за грэх свой, якім ён зграшыў, ахвяру павіннасьці з дробнага быдла, авечку альбо казу, за грэх, і ачысьціць яго сьвятар ад грэху ягонага.

dyk nâhaj prynâse Gospadu za grèh svoj, âkìm ën zgrašyǔ, ahvâru pavìnnas′cì z drobnaga bydla, avečku al′bo kazu, za grèh, ì ačys′cìc′ âgo s′vâtar ad grèhu âgonaga.

7. А калі ён ня можа прынесьці авечкі, дык у павіннасьць за грэх свой няхай прынясе Госпаду дзьве галубкі альбо двух маладых галубоў, аднаго ў ахвяру за грэх, а другога дзеля цэласпаленьня;

A kalì ën nâ moža prynes′cì avečkì, dyk u pavìnnas′c′ za grèh svoj nâhaj prynâse Gospadu dz′ve galubkì al′bo dvuh maladyh galuboǔ, adnago ǔ ahvâru za grèh, a drugoga dzelâ cèlaspalen′nâ;

8. няхай прынясе іх да сьвятара, і сьвятар возьме раней тую, якая за грэх, і надломіць галаву яе ад шыі яе, але не аддзеліць;

nâhaj prynâse ìh da s′vâtara, ì s′vâtar voz′me ranej tuû, âkaâ za grèh, ì nadlomìc′ galavu âe ad šyì âe, ale ne addzelìc′;

9. і пакропіць крывёю гэтай ахвяры за грэх на сьцяну ахвярніка, а астатнюю кроў выцадзіць да падножжа ахвярніка; гэта ахвяра за грэх;

ì pakropìc′ kryvëû gètaj ahvâry za grèh na s′cânu ahvârnìka, a astatnûû kroǔ vycadzìc′ da padnožža ahvârnìka; gèta ahvâra za grèh;

10. а другую ўжыве на цэласпаленьне паводле ўстанаўленьня; і так ачысьціць яго сьвятар ад грэху ягонага, якім ён зграшыў, і даравана будзе яму.

a druguû ǔžyve na cèlaspalen′ne pavodle ǔstanaǔlen′nâ; ì tak ačys′cìc′ âgo s′vâtar ad grèhu âgonaga, âkìm ën zgrašyǔ, ì daravana budze âmu.

11. Калі ж ён ня здолее прынесьці дзьвюх галубак альбо двух маладых галубоў, няхай прынясе за тое, што зграшыў, дзясятую частку эфы пшанічнай мукі ў ахвяру за грэх; няхай ня лье на яе алею і лівану няхай не кладзе на яе, бо гэта ахвяра за грэх;

Kalì ž ën nâ zdolee prynes′cì dz′vûh galubak al′bo dvuh maladyh galuboǔ, nâhaj prynâse za toe, što zgrašyǔ, dzâsâtuû častku èfy pšanìčnaj mukì ǔ ahvâru za grèh; nâhaj nâ l′e na âe aleû ì lìvanu nâhaj ne kladze na âe, bo gèta ahvâra za grèh;

12. і прынясе яе сьвятару, а сьвятар возьме зь яе поўную жменю на памяць і спаліць на ахвярніку ў ахвяру Госпаду: гэта ахвяра за грэх;

ì prynâse âe s′vâtaru, a s′vâtar voz′me z′ âe poǔnuû žmenû na pamâc′ ì spalìc′ na ahvârnìku ǔ ahvâru Gospadu: gèta ahvâra za grèh;

13. і так ачысьціць яго сьвятар ад грэху ягонага, якім ён зграшыў у якім-небудзь з гэтых выпадкаў, і даравана будзе яму; а рэшта належыць сьвятару, як прынашэньне хлебнае.

ì tak ačys′cìc′ âgo s′vâtar ad grèhu âgonaga, âkìm ën zgrašyǔ u âkìm-nebudz′ z gètyh vypadkaǔ, ì daravana budze âmu; a rèšta naležyc′ s′vâtaru, âk prynašèn′ne hlebnae.

14. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

15. калі хто ўчыніць злачынства і з памылкі згрэшыць супроць прысьвечанага Госпаду, няхай за віну сваю прынясе Госпаду са статку авечак барана без пахібы, паводле тваёй ацэны, срэбранымі сіклямі па сіклі сьвяшчэнным, у ахвяру павіннасьці;

kalì hto ǔčynìc′ zlačynstva ì z pamylkì zgrèšyc′ suproc′ prys′večanaga Gospadu, nâhaj za vìnu svaû prynâse Gospadu sa statku avečak barana bez pahìby, pavodle tvaëj acèny, srèbranymì sìklâmì pa sìklì s′vâščènnym, u ahvâru pavìnnas′cì;

16. за тую сьвятыню, супроць якое ён зграшыў, няхай аддасьць і дадасьць да таго пятую долю, і аддасьць гэта сьвятару, і сьвятар ачысьціць яго бараном ахвяры павіннасьці, і даравана будзе яму.

za tuû s′vâtynû, suproc′ âkoe ën zgrašyǔ, nâhaj addas′c′ ì dadas′c′ da tago pâtuû dolû, ì addas′c′ gèta s′vâtaru, ì s′vâtar ačys′cìc′ âgo baranom ahvâry pavìnnas′cì, ì daravana budze âmu.

17. Калі хто згрэшыць і зробіць што-небудзь супроць запаведзяў Гасподніх, чаго не належала рабіць, і зь няведання зробіцца вінаватым і панясе на сабе грэх,

Kalì hto zgrèšyc′ ì zrobìc′ što-nebudz′ suproc′ zapavedzâǔ Gaspodnìh, čago ne naležala rabìc′, ì z′ nâvedannâ zrobìcca vìnavatym ì panâse na sabe grèh,

18. няхай прынясе сьвятару ў ахвяру павіннасьці барана без пахібы, паводле ацэны тваёй, і загладзіць сьвятар злачынства ягонае, у чым ён пераступіў зь няведаньня, і даравана будзе яму.

nâhaj prynâse s′vâtaru ǔ ahvâru pavìnnas′cì barana bez pahìby, pavodle acèny tvaëj, ì zagladzìc′ s′vâtar zlačynstva âgonae, u čym ën perastupìǔ z′ nâvedan′nâ, ì daravana budze âmu.

19. Гэта ахаяра павіннасьці, якою, ён правінаваціўся перад Госпадам.

Gèta ahaâra pavìnnas′cì, âkoû, ën pravìnavacìǔsâ perad Gospadam.

6 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. калі хто згрэшыць і ўчыніць злачынства перад Госпадам, і затнецца прад блізкім сваім у тым, што яму даручана, альбо ў яго пакладзена, альбо ім украдзена, альбо ашукае блізкага свайго,

kalì hto zgrèšyc′ ì ǔčynìc′ zlačynstva perad Gospadam, ì zatnecca prad blìzkìm svaìm u tym, što âmu daručana, al′bo ǔ âgo pakladzena, al′bo ìm ukradzena, al′bo ašukae blìzkaga svajgo,

3. альбо знойдзе згубленае і затнецца ў тым, і запрысягнецца ілжыва ў чым-небудзь, што людзі робяць і тым грэшаць, -

al′bo znojdze zgublenae ì zatnecca ǔ tym, ì zaprysâgnecca ìlžyva ǔ čym-nebudz′, što lûdzì robâc′ ì tym grèšac′, -

4. дык, зграшыўшы і зрабіўшыся вінаватым, ён павінен аддаць узятае, што ўкраў, альбо адабранае, што адабраў, альбо даручанае, што яму даручана, альбо згубленае, што ён знайшоў;

dyk, zgrašyǔšy ì zrabìǔšysâ vìnavatym, ën pavìnen addac′ uzâtae, što ǔkraǔ, al′bo adabranae, što adabraǔ, al′bo daručanae, što âmu daručana, al′bo zgublenae, što ën znajšoǔ;

5. альбо, калі ён у нечым прысягнуўся ілжыва, дык павінен аддаць цалкам і дадаць да таго пятую долю і аддаць таму, каму належыць, у дзень прынашэньня ахвяры павіннасьці;

al′bo, kalì ën u nečym prysâgnuǔsâ ìlžyva, dyk pavìnen addac′ calkam ì dadac′ da tago pâtuû dolû ì addac′ tamu, kamu naležyc′, u dzen′ prynašèn′nâ ahvâry pavìnnas′cì;

6. і за віну сваю няхай прынясе Госпаду да сьвятара ў ахвяру павіннасьці са статку авечак барана без пахібы, паводле ацэны тваёй:

ì za vìnu svaû nâhaj prynâse Gospadu da s′vâtara ǔ ahvâru pavìnnas′cì sa statku avečak barana bez pahìby, pavodle acèny tvaëj:

7. і ачысьціць яго сьвятар прад Госпадам, і даравана будзе яму, што б ён ні зрабіў, усё, у чым ён зрабіўся вінаваты.

ì ačys′cìc′ âgo s′vâtar prad Gospadam, ì daravana budze âmu, što b ën nì zrabìǔ, usë, u čym ën zrabìǔsâ vìnavaty.

8. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

9. накажы Аарону і сынам ягоным: вось закон цэласпаленьня: цэласпаленьне няхай застаецца на месцы спальваньня на ахвярніку ўсю ноч да раніцы, і агонь ахвярніка няхай гарыць на ім;

nakažy Aaronu ì synam âgonym: vos′ zakon cèlaspalen′nâ: cèlaspalen′ne nâhaj zastaecca na mescy spal′van′nâ na ahvârnìku ǔsû noč da ranìcy, ì agon′ ahvârnìka nâhaj garyc′ na ìm;

10. і няхай сьвятар апранецца ў ільняное адзеньне і надзене на цела сваё ільняное сподняе, і здыме попел ад цэласпаленьня, якое спаліў агонь на ахвярніку, і пакладзе яго каля ахвярніка;

ì nâhaj s′vâtar apranecca ǔ ìl′nânoe adzen′ne ì nadzene na cela svaë ìl′nânoe spodnâe, ì zdyme popel ad cèlaspalen′nâ, âkoe spalìǔ agon′ na ahvârnìku, ì pakladze âgo kalâ ahvârnìka;

11. і няхай здыме зь сябе адзеньне сваё, і надзене іншую вопратку, і вынесе попел за табар на чыстае месца;

ì nâhaj zdyme z′ sâbe adzen′ne svaë, ì nadzene ìnšuû vopratku, ì vynese popel za tabar na čystae mesca;

12. а агонь на ахвярніку няхай гарыць і ня тухне; і няхай сьвятар запальвае на ім дровы кожнае раніцы, і раскладвае на ім цэласпаленьне, і паліць на ім тлушч мірнай ахвяры;

a agon′ na ahvârnìku nâhaj garyc′ ì nâ tuhne; ì nâhaj s′vâtar zapal′vae na ìm drovy kožnae ranìcy, ì raskladvae na ìm cèlaspalen′ne, ì palìc′ na ìm tlušč mìrnaj ahvâry;

13. агонь няспынна няхай гарыць на ахвярніку і ня тухне.

agon′ nâspynna nâhaj garyc′ na ahvârnìku ì nâ tuhne.

14. Вось закон пра прынашэньне хлебнае: сыны Ааронавыя павінны прыносіць яго Госпаду на ахвярнік;

Vos′ zakon pra prynašèn′ne hlebnae: syny Aaronavyâ pavìnny prynosìc′ âgo Gospadu na ahvârnìk;

15. і няхай возьме жменяй сваёю з прынашэньня хлебнага і пшанічнай мукі і алею і ўвесь ліван, які на ахвяры, і спаліць на ахвярніку: гэта прыемная духмянасьць, у памяць перад Госпадам;

ì nâhaj voz′me žmenâj svaëû z prynašèn′nâ hlebnaga ì pšanìčnaj mukì ì aleû ì ǔves′ lìvan, âkì na ahvâry, ì spalìc′ na ahvârnìku: gèta pryemnaâ duhmânas′c′, u pamâc′ perad Gospadam;

16. а астатняе зь яго няхай ядуць Аарон і сыны ягоныя; прэсным трэба есьці яго на сьвятым месцы, на двары скініі сходу няхай ядуць яго:

a astatnâe z′ âgo nâhaj âduc′ Aaron ì syny âgonyâ; prèsnym trèba es′cì âgo na s′vâtym mescy, na dvary skìnìì shodu nâhaj âduc′ âgo:

17. нельга пячы яго квашаным. Гэта даю Я ім у долю з ахвяраў Маіх. Гэта вялікая сьвятыня, як ахвяра за грэх і ахвяра павіннасьці.

nel′ga pâčy âgo kvašanym. Gèta daû Â ìm u dolû z ahvâraǔ Maìh. Gèta vâlìkaâ s′vâtynâ, âk ahvâra za grèh ì ahvâra pavìnnas′cì.

18. Усе нашчадкі Ааронавыя мужчынскага полу могуць есьці яе. Гэта вечная дзялянка ў роды вашыя з ахвяраў Гасподніх. Усё, што дакранаецца да іх, асьвеціцца.

Use naščadkì Aaronavyâ mužčynskaga polu moguc′ es′cì âe. Gèta večnaâ dzâlânka ǔ rody vašyâ z ahvâraǔ Gaspodnìh. Usë, što dakranaecca da ìh, as′vecìcca.

19. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

20. вось прынашэньне ад Аарона і сыноў ягоных, якое прынясуць яны Госпаду ў дзень памазаньня ягонага: дзясятая частка эфы пшанічнай мукі ў ахвяру заўсёдную, палавіна гэтага на раніцу і палавіна на вечар;

vos′ prynašèn′ne ad Aarona ì synoǔ âgonyh, âkoe prynâsuc′ âny Gospadu ǔ dzen′ pamazan′nâ âgonaga: dzâsâtaâ častka èfy pšanìčnaj mukì ǔ ahvâru zaǔsëdnuû, palavìna gètaga na ranìcu ì palavìna na večar;

21. на патэльні ў алеі павінна быць яна прыгатавана; насычаную алеем прынось яе ў кавалках, як ламаецца на кавалкі прынашэньне хлебнае: прынось яе як прыемную духмянасьць Госпаду:

na patèl′nì ǔ aleì pavìnna byc′ âna prygatavana; nasyčanuû aleem prynos′ âe ǔ kavalkah, âk lamaecca na kavalkì prynašèn′ne hlebnae: prynos′ âe âk pryemnuû duhmânas′c′ Gospadu:

22. і сьвятар, памазаны на месца ягонае з сыноў ягоных, павінен рабіць гэта: гэта вечны статут Госпада; уся яна павінна быць спалена;

ì s′vâtar, pamazany na mesca âgonae z synoǔ âgonyh, pavìnen rabìc′ gèta: gèta večny statut Gospada; usâ âna pavìnna byc′ spalena;

23. і ўсякае хлебнае прынашэньне ад сьвятара ўсё хай спальваецца, а не зьядаецца.

ì ǔsâkae hlebnae prynašèn′ne ad s′vâtara ǔsë haj spal′vaecca, a ne z′âdaecca.

24. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

25. скажы Аарону і сынам ягоным: вось закон пра ахвяру за грэх: ахвяра за грэх павінна быць заколата перад Госпадам на тым месцы, дзе колецца цэласпаленьне; гэта вялікая сьвятыня;

skažy Aaronu ì synam âgonym: vos′ zakon pra ahvâru za grèh: ahvâra za grèh pavìnna byc′ zakolata perad Gospadam na tym mescy, dze kolecca cèlaspalen′ne; gèta vâlìkaâ s′vâtynâ;

26. сьвятар, які ўчыняе ахвяру за грэх, павінен есьці яе; яна павінна быць зьедзена на сьвятым месцы, на двары скініі сходу;

s′vâtar, âkì ǔčynâe ahvâru za grèh, pavìnen es′cì âe; âna pavìnna byc′ z′edzena na s′vâtym mescy, na dvary skìnìì shodu;

27. усё, што дакранаецца да мяса яе, асьвеціцца, і калі крывёю яе абпырскана будзе вопратка, дык абпырсканае абмый на сьвятым месцы;

usë, što dakranaecca da mâsa âe, as′vecìcca, ì kalì kryvëû âe abpyrskana budze vopratka, dyk abpyrskanae abmyj na s′vâtym mescy;

28. гліняны посуд, у якім яна гатавалася, трэба разьбіць; калі ж яна гатавалася ў медным посудзе, дык трэба яго вычысьціць і вымыць вадою;

glìnâny posud, u âkìm âna gatavalasâ, trèba raz′bìc′; kalì ž âna gatavalasâ ǔ mednym posudze, dyk trèba âgo vyčys′cìc′ ì vymyc′ vadoû;

29. увесь мужчынскі пол сьвятарскага роду можа есьці яе: гэта вялікая сьвятыня;

uves′ mužčynskì pol s′vâtarskaga rodu moža es′cì âe: gèta vâlìkaâ s′vâtynâ;

30. а ўсякая ахвяра за грэх, ад якое кроў уносіцца ў скінію сходу дзеля ачышчэньня ў сьвяцілішчы, не павінна зьядацца: яе належыць спальваць на агні.

a ǔsâkaâ ahvâra za grèh, ad âkoe kroǔ unosìcca ǔ skìnìû shodu dzelâ ačyščèn′nâ ǔ s′vâcìlìščy, ne pavìnna z′âdacca: âe naležyc′ spal′vac′ na agnì.

7 Кіраўнік

1. І вось закон пра ахвяру павіннасьці: гэта вялікая сьвятыня;

Ì vos′ zakon pra ahvâru pavìnnas′cì: gèta vâlìkaâ s′vâtynâ;

2. ахвяру павіннасьці трэба калоць на тым месцы, дзе заколваецца цэласпаленьне, і крывёю яе крапіць на ахвярнік з усіх бакоў:

ahvâru pavìnnas′cì trèba kaloc′ na tym mescy, dze zakolvaecca cèlaspalen′ne, ì kryvëû âe krapìc′ na ahvârnìk z usìh bakoǔ:

3. ахвяравальнік павінен прынесьці зь яе ўвесь тлушч, курдзюк і лой які пакрывае вантробы,

ahvâraval′nìk pavìnen prynes′cì z′ âe ǔves′ tlušč, kurdzûk ì loj âkì pakryvae vantroby,

4. і абедзьве ныркі і лой, што на іх, які на сьцёгнах, і сальнік, што на печані; з ныркамі хай ён аддзеліць гэта:

ì abedz′ve nyrkì ì loj, što na ìh, âkì na s′cëgnah, ì sal′nìk, što na pečanì; z nyrkamì haj ën addzelìc′ gèta:

5. і спаліць гэта сьвятар на ахвярніку ў ахвяру Госпаду; гэта ахвяра за віну.

ì spalìc′ gèta s′vâtar na ahvârnìku ǔ ahvâru Gospadu; gèta ahvâra za vìnu.

6. Увесь мужчынскі пол сьвятарскага роду можа есьці яе; на сьвятым месцы павінен есьці яе: гэта вялікая сьвятыня.

Uves′ mužčynskì pol s′vâtarskaga rodu moža es′cì âe; na s′vâtym mescy pavìnen es′cì âe: gèta vâlìkaâ s′vâtynâ.

7. Як пра ахвяру за грэх, так і пра ахвяру за віну закон адзін: яна належыць сьвятару, які ачышчае ёю.

Âk pra ahvâru za grèh, tak ì pra ahvâru za vìnu zakon adzìn: âna naležyc′ s′vâtaru, âkì ačyščae ëû.

8. І калі сьвятар прыносіць чыю-небудзь ахвяру цэласпаленьня, скура ад ахвяры цэласпаленьня, якую ён прыносіць, належыць сьвятару;

Ì kalì s′vâtar prynosìc′ čyû-nebudz′ ahvâru cèlaspalen′nâ, skura ad ahvâry cèlaspalen′nâ, âkuû ën prynosìc′, naležyc′ s′vâtaru;

9. і любое прынашэньне хлебнае, якое печанае ў печы, і любое гатаванае ў печы, і любое гатаванае ў горшчыку альбо на патэльні, належыць сьвятару, які прыносіць яго;

ì lûboe prynašèn′ne hlebnae, âkoe pečanae ǔ pečy, ì lûboe gatavanae ǔ pečy, ì lûboe gatavanae ǔ gorščyku al′bo na patèl′nì, naležyc′ s′vâtaru, âkì prynosìc′ âgo;

10. і ўсякае прынашэньне хлебнае, зьмяшанае з алеем і сухое, належыць усім сынам Ааронавым, як аднаму, так і другому.

ì ǔsâkae prynašèn′ne hlebnae, z′mâšanae z aleem ì suhoe, naležyc′ usìm synam Aaronavym, âk adnamu, tak ì drugomu.

11. Вось закон пра ахвяру мірную, якую прыносяць Госпаду:

Vos′ zakon pra ahvâru mìrnuû, âkuû prynosâc′ Gospadu:

12. калі хто ў падзяку прыносіць яе, дык пры ахвяры падзякі ён павінен прынесьці прэсныя хлябы, зьмяшаныя з алеем, і прэсныя ляпёшкі, памазаныя алеем, і пшанічную муку, насычаную алеем, хлябы, зьмяшаныя з алеем;

kalì hto ǔ padzâku prynosìc′ âe, dyk pry ahvâry padzâkì ën pavìnen prynes′cì prèsnyâ hlâby, z′mâšanyâ z aleem, ì prèsnyâ lâpëškì, pamazanyâ aleem, ì pšanìčnuû muku, nasyčanuû aleem, hlâby, z′mâšanyâ z aleem;

13. акрамя ляпёшак няхай ён прыносіць у прынашэньне сваё квашаны хлеб, пры мірнай ахвяры падзякі;

akramâ lâpëšak nâhaj ën prynosìc′ u prynašèn′ne svaë kvašany hleb, pry mìrnaj ahvâry padzâkì;

14. адно што-небудзь з усяго прынашэньня свайго няхай прынясе ён у парынашэньне Госпаду: гэта належыць сьвятару, які кропіць крывёю мірнай ахвяры;

adno što-nebudz′ z usâgo prynašèn′nâ svajgo nâhaj prynâse ën u parynašèn′ne Gospadu: gèta naležyc′ s′vâtaru, âkì kropìc′ kryvëû mìrnaj ahvâry;

15. мяса мірнай ахвяры падзякі трэба зьесьці ў дзень прынашэньня яе, нельга пакідаць зь яе да раніцы.

mâsa mìrnaj ahvâry padzâkì trèba z′es′cì ǔ dzen′ prynašèn′nâ âe, nel′ga pakìdac′ z′ âe da ranìcy.

16. А калі хто прыносіць ахвяру па абяцаньні альбо ад руплівасьці, дык ахвяру яго трэба есьці ў дзень прынашэньня, і на другі дзень рэшту яе есьці можна,

A kalì hto prynosìc′ ahvâru pa abâcan′nì al′bo ad ruplìvas′cì, dyk ahvâru âgo trèba es′cì ǔ dzen′ prynašèn′nâ, ì na drugì dzen′ rèštu âe es′cì možna,

17. а рэшту ахвярнага мяса да трэцяга дня трэба спаліць на агні;

a rèštu ahvârnaga mâsa da trècâga dnâ trèba spalìc′ na agnì;

18. а калі будуць есьці мяса мірнай ахвяры на трэці дзень, дык яна ня будзе спрыяльная: хто яе прынясе, таму не залічыцца: гэта апаганьваньне, і хто будзе есьці яе, той прыме на сябе грэх;

a kalì buduc′ es′cì mâsa mìrnaj ahvâry na trècì dzen′, dyk âna nâ budze spryâl′naâ: hto âe prynâse, tamu ne zalìčycca: gèta apagan′van′ne, ì hto budze es′cì âe, toj pryme na sâbe grèh;

19. мяса ад гэтага, калі яно дакранецца да чаго-небудзь нячыстага, нельга есьці, а трэба спаліць яго на агні, а мяса чыстае можа есьці кожны чысты:

mâsa ad gètaga, kalì âno dakranecca da čago-nebudz′ nâčystaga, nel′ga es′cì, a trèba spalìc′ âgo na agnì, a mâsa čystae moža es′cì kožny čysty:

20. а калі якая душа, маючы на сабе нячыстасьць, будзе есьці мяса мірнай ахвяры Гасподняй, дык зьнішчыцца душа тая з народу свайго;

a kalì âkaâ duša, maûčy na sabe nâčystas′c′, budze es′cì mâsa mìrnaj ahvâry Gaspodnâj, dyk z′nìščycca duša taâ z narodu svajgo;

21. а калі якая душа, дакрануўшыся да чаго-небудзь нячыстага, да нячыстасьці чалавечай, альбо да нячыстага быдла, альбо да якога-небудзь нячыстага гада, будзе есьці мяса мірнай ахвяры Гасподняй, дык зьнішчыцца душа тая з народу свайго.

a kalì âkaâ duša, dakranuǔšysâ da čago-nebudz′ nâčystaga, da nâčystas′cì čalavečaj, al′bo da nâčystaga bydla, al′bo da âkoga-nebudz′ nâčystaga gada, budze es′cì mâsa mìrnaj ahvâry Gaspodnâj, dyk z′nìščycca duša taâ z narodu svajgo.

22. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

23. скажы сынам Ізраілевым, ніякага тлушчу ні з вала, ні з авечкі, ні з казла ня ежце;

skažy synam Ìzraìlevym, nìâkaga tlušču nì z vala, nì z avečkì, nì z kazla nâ ežce;

24. тлушч зь мёртвага і тлушч з разадранага зьверам можна ўжываць на ўсякую справу; а есьці, ня ежце яго:

tlušč z′ mërtvaga ì tlušč z razadranaga z′veram možna ǔžyvac′ na ǔsâkuû spravu; a es′cì, nâ ežce âgo:

25. бо хто будзе есьці тлушч з быдла, якое прыносіцца ў ахвяру Госпаду, зьнішчыцца душа тая з народу свайго;

bo hto budze es′cì tlušč z bydla, âkoe prynosìcca ǔ ahvâru Gospadu, z′nìščycca duša taâ z narodu svajgo;

26. і ніякай крыві ня ежце ва ўсіх селішчах вашых ні з птушак, ні з быдла;

ì nìâkaj kryvì nâ ežce va ǔsìh selìščah vašyh nì z ptušak, nì z bydla;

27. а хто будзе есьці якую-небудзь кроў, зьнішчыцца душа тая з народу свайго.

a hto budze es′cì âkuû-nebudz′ kroǔ, z′nìščycca duša taâ z narodu svajgo.

28. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

29. скажы сынам Ізраілевым: хто прыносіць мірную ахвяру сваю Госпаду, той зь мірнай ахвяры частку павінен прынесьці ў прынашэньне Госпаду;

skažy synam Ìzraìlevym: hto prynosìc′ mìrnuû ahvâru svaû Gospadu, toj z′ mìrnaj ahvâry častku pavìnen prynes′cì ǔ prynašèn′ne Gospadu;

30. сваімі рукамі павінен ён прынесьці ў ахвяру Госпаду: тлушч з грудзінай павінен ён прынесьці ў ахвяру Госпаду: тлушч з грудзінай павінен ён прынесьці, патрасаючы грудзінай перад абліччам Гасподнім;

svaìmì rukamì pavìnen ën prynes′cì ǔ ahvâru Gospadu: tlušč z grudzìnaj pavìnen ën prynes′cì ǔ ahvâru Gospadu: tlušč z grudzìnaj pavìnen ën prynes′cì, patrasaûčy grudzìnaj perad ablìččam Gaspodnìm;

31. тлушч спаліць сьвятар на ахвярніку, а грудзіна належыць Аарону і сынам ягоным;

tlušč spalìc′ s′vâtar na ahvârnìku, a grudzìna naležyc′ Aaronu ì synam âgonym;

32. і правы плячук, як паднашэньне, зь мірных ахвяраў вашых аддавайце сьвятару:

ì pravy plâčuk, âk padnašèn′ne, z′ mìrnyh ahvâraǔ vašyh addavajce s′vâtaru:

33. хто з сыноў Ааронавых прыносіць кроў зь мірнай ахвяры і тлушч, таму і правая лапатка на долю;

hto z synoǔ Aaronavyh prynosìc′ kroǔ z′ mìrnaj ahvâry ì tlušč, tamu ì pravaâ lapatka na dolû;

34. бо Я бяру ад сыноў Ізраілевых зь мірных ахвяраў іхніх грудзіну патрасаньня і плячук паднашэньня, і аддаю іх Аарону сьвятару і сынам ягоным як вечную дзялянку ад сыноў Ізраілевых.

bo Â bâru ad synoǔ Ìzraìlevyh z′ mìrnyh ahvâraǔ ìhnìh grudzìnu patrasan′nâ ì plâčuk padnašèn′nâ, ì addaû ìh Aaronu s′vâtaru ì synam âgonym âk večnuû dzâlânku ad synoǔ Ìzraìlevyh.

35. Вось дзялянка Аарону і дзялянка сынам ягоным з ахвяраў Гасподніх з дня, калі яны стануць прад Госпадам дзеля сьвяшчэнадзеяньня,

Vos′ dzâlânka Aaronu ì dzâlânka synam âgonym z ahvâraǔ Gaspodnìh z dnâ, kalì âny stanuc′ prad Gospadam dzelâ s′vâščènadzeân′nâ,

36. якое загадаў Гасподзь даваць ім з дня памазаньня іх ад сыноў Ізраілевых. Гэта вечная пастанова ў роды іхнія.

âkoe zagadaǔ Gaspodz′ davac′ ìm z dnâ pamazan′nâ ìh ad synoǔ Ìzraìlevyh. Gèta večnaâ pastanova ǔ rody ìhnìâ.

37. Вось закон пра цэласпаленьне, пра прынашэньне хлебнае, пра ахвяру за грэх, пра ахвяру за віну, пра ахвяру прысьвячэньня і пра ахвяру мірную,

Vos′ zakon pra cèlaspalen′ne, pra prynašèn′ne hlebnae, pra ahvâru za grèh, pra ahvâru za vìnu, pra ahvâru prys′vâčèn′nâ ì pra ahvâru mìrnuû,

38. які даў Гасподзь Майсею на гары Сінай, калі загадаў сынам Ізраілевым, у пустыні Сінайскай, прыносіць Госпаду прынашэньні іхнія.

âkì daǔ Gaspodz′ Majseû na gary Sìnaj, kalì zagadaǔ synam Ìzraìlevym, u pustynì Sìnajskaj, prynosìc′ Gospadu prynašèn′nì ìhnìâ.

8 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. вазьмі сыноў Аарона і сыноў ягоных зь ім, і вопратку і алей памазаньня, і цяля на ахвяру за грэх і двух бараноў, і кош праснакоў,

vaz′mì synoǔ Aarona ì synoǔ âgonyh z′ ìm, ì vopratku ì alej pamazan′nâ, ì câlâ na ahvâru za grèh ì dvuh baranoǔ, ì koš prasnakoǔ,

3. і зьбяры ўсё супольства каля ўваходу ў скінію сходу.

ì z′bâry ǔsë supol′stva kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu.

4. Майсей зрабіў так, як загадаў яму Гасподзь, і сабралася супольства каля ўваходу ў скінію сходу.

Majsej zrabìǔ tak, âk zagadaǔ âmu Gaspodz′, ì sabralasâ supol′stva kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu.

5. І сказаў Майсей супольству: вось што загадаў Гасподзь зрабіць.

Ì skazaǔ Majsej supol′stvu: vos′ što zagadaǔ Gaspodz′ zrabìc′.

6. І прывёў Майсей Аарона і сыноў ягоных і абмыў іх вадою;

Ì pryvëǔ Majsej Aarona ì synoǔ âgonyh ì abmyǔ ìh vadoû;

7. І ўсклаў на яго хітон, і аперазаў яго поясам, і апрануў на яго верхнюю шату, і ўсклаў на яго эфод, і аперазаў яго поясам эфода і змацаваў ім эфод на ім,

Ì ǔsklaǔ na âgo hìton, ì aperazaǔ âgo poâsam, ì apranuǔ na âgo verhnûû šatu, ì ǔsklaǔ na âgo èfod, ì aperazaǔ âgo poâsam èfoda ì zmacavaǔ ìm èfod na ìm,

8. і ўсклаў на яго нагруднік, і на нагруднік паклаў урым і тумім,

ì ǔsklaǔ na âgo nagrudnìk, ì na nagrudnìk paklaǔ urym ì tumìm,

9. і ўсклаў на галаву яму кідар, а на кідар зь відавога боку яго паклаў паліраваную дошчачку, дыядэму сьвятыні, як загадаў Гасподзь Майсею.

ì ǔsklaǔ na galavu âmu kìdar, a na kìdar z′ vìdavoga boku âgo paklaǔ palìravanuû doščačku, dyâdèmu s′vâtynì, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

10. І ўзяў Майсей алей памазаньня, і памазаў скінію і ўсё, што ў ёй, і асьвяціў гэта;

Ì ǔzâǔ Majsej alej pamazan′nâ, ì pamazaǔ skìnìû ì ǔsë, što ǔ ëj, ì as′vâcìǔ gèta;

11. і пакрапіў ім на ахвярнік сем разоў, і памазаў ахвярнік і ўсе прылады яго, і ўмывальнік і падножжа яго, каб асьвяціць іх;

ì pakrapìǔ ìm na ahvârnìk sem razoǔ, ì pamazaǔ ahvârnìk ì ǔse prylady âgo, ì ǔmyval′nìk ì padnožža âgo, kab as′vâcìc′ ìh;

12. і выліў алей памазаньня на галаву Аарону і памазаў яго, каб асьвяціць яго.

ì vylìǔ alej pamazan′nâ na galavu Aaronu ì pamazaǔ âgo, kab as′vâcìc′ âgo.

13. І прывёў Майсей сыноў Ааронавых, і апрануў іх у хітоны, і аперазаў іх поясам, і ўсклаў на іх кідары, як загадаў Гасподзь Майсею.

Ì pryvëǔ Majsej synoǔ Aaronavyh, ì apranuǔ ìh u hìtony, ì aperazaǔ ìh poâsam, ì ǔsklaǔ na ìh kìdary, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

14. І прывёў цяля дзеля ахвяры за грэх, і Аарон і сыны ягоныя паклалі рукі свае на галаву цяляці за грэх;

Ì pryvëǔ câlâ dzelâ ahvâry za grèh, ì Aaron ì syny âgonyâ paklalì rukì svae na galavu câlâcì za grèh;

15. і закалоў яго і ўзяў крыві, і пальцам сваім паклаў на рогі ахвярніка з усіх бакоў, і ачысьціў ахвярнік, а рэшту крыві выліў да падножжа ахвярніка, і асьвяціў яго, каб зрабіць яго чыстым.

ì zakaloǔ âgo ì ǔzâǔ kryvì, ì pal′cam svaìm paklaǔ na rogì ahvârnìka z usìh bakoǔ, ì ačys′cìǔ ahvârnìk, a rèštu kryvì vylìǔ da padnožža ahvârnìka, ì as′vâcìǔ âgo, kab zrabìc′ âgo čystym.

16. І ўзяў увесь тлушч, што на вантробах, і сальнік на печані, і абедзьве ныркі і здор зь іх, і спаліў Майсей на ахвярніку;

Ì ǔzâǔ uves′ tlušč, što na vantrobah, ì sal′nìk na pečanì, ì abedz′ve nyrkì ì zdor z′ ìh, ì spalìǔ Majsej na ahvârnìku;

17. а цяля і скуру зь яго, і мяса яго, і нячыстасьць яго спаліў на агні па-за табарам, як загадаў Гасподзь Майсею.

a câlâ ì skuru z′ âgo, ì mâsa âgo, ì nâčystas′c′ âgo spalìǔ na agnì pa-za tabaram, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

18. І прывёў барана на цэласпаленьне, і ўсклаў Аарон і сыны ягоныя рукі свае на галаву барана;

Ì pryvëǔ barana na cèlaspalen′ne, ì ǔsklaǔ Aaron ì syny âgonyâ rukì svae na galavu barana;

19. і закалоў яго Майсей і пакрапіў крывёю на ахавярнік з усіх бакоў;

ì zakaloǔ âgo Majsej ì pakrapìǔ kryvëû na ahavârnìk z usìh bakoǔ;

20. і расьцяў барана на кавалкі, і спаліў Майсей галаву і кавалкі і тлушч,

ì ras′câǔ barana na kavalkì, ì spalìǔ Majsej galavu ì kavalkì ì tlušč,

21. а вантробы і ногі вымыў вадою, і спаліў Майсей усяго барана на ахвярніку: гэта ўсё спаленьне дзеля прыемнай духмянасьці, гэта ахвяра Госпаду, як загадаў Гасподзь Майсею.

a vantroby ì nogì vymyǔ vadoû, ì spalìǔ Majsej usâgo barana na ahvârnìku: gèta ǔsë spalen′ne dzelâ pryemnaj duhmânas′cì, gèta ahvâra Gospadu, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

22. І прывёў другога барана, барана прысьвячэньня, і паклалі Аарон і сыны ягоныя рукі свае на галаву барана;

Ì pryvëǔ drugoga barana, barana prys′vâčèn′nâ, ì paklalì Aaron ì syny âgonyâ rukì svae na galavu barana;

23. і закалоў яго Майсей, і ўзяў крыві зь яго, і паклаў на край правага вуха Ааронавага і на вялікі палец правай рукі ягонай і на вялікі палец правай нагі ягонай.

ì zakaloǔ âgo Majsej, ì ǔzâǔ kryvì z′ âgo, ì paklaǔ na kraj pravaga vuha Aaronavaga ì na vâlìkì palec pravaj rukì âgonaj ì na vâlìkì palec pravaj nagì âgonaj.

24. І прывёў Майсей сыноў Ааронавых, і паклаў крыві на край правага вуха іхняга і на вялікі палец правай рукі іхняй і на вялікі палец правай нагі іхняй, і пакрапіў Майсей крывёю на ахвярнік з усіх бакоў.

Ì pryvëǔ Majsej synoǔ Aaronavyh, ì paklaǔ kryvì na kraj pravaga vuha ìhnâga ì na vâlìkì palec pravaj rukì ìhnâj ì na vâlìkì palec pravaj nagì ìhnâj, ì pakrapìǔ Majsej kryvëû na ahvârnìk z usìh bakoǔ.

25. І ўзяў тлушч і курдзюк і ўвесь здор, што на вантробах, і сальнік на печані, і абедзьве ныркі і здор зь іх і правую лапатку;

Ì ǔzâǔ tlušč ì kurdzûk ì ǔves′ zdor, što na vantrobah, ì sal′nìk na pečanì, ì abedz′ve nyrkì ì zdor z′ ìh ì pravuû lapatku;

26. і з каша з праснакамі, які перад Госпадам, узяў адзін праснак і адзін хлеб з алеем і адну ляпёшку, і паклаў на тлушч і на правую лапатку;

ì z kaša z prasnakamì, âkì perad Gospadam, uzâǔ adzìn prasnak ì adzìn hleb z aleem ì adnu lâpëšku, ì paklaǔ na tlušč ì na pravuû lapatku;

27. і паклаў усё гэта на рукі Аарону і на рукі сынам ягоным, і прынёс гэта, трасучы перад абліччам Гасподнім;

ì paklaǔ usë gèta na rukì Aaronu ì na rukì synam âgonym, ì prynës gèta, trasučy perad ablìččam Gaspodnìm;

28. і ўзяў гэта Майсей з рук іхніх і спаліў на ахвярніку з цэласпаленьнем: гэта ахвяра прысьвячэньня ў прыемную духмянасьць, гэта ахвяра Госпаду.

ì ǔzâǔ gèta Majsej z ruk ìhnìh ì spalìǔ na ahvârnìku z cèlaspalen′nem: gèta ahvâra prys′vâčèn′nâ ǔ pryemnuû duhmânas′c′, gèta ahvâra Gospadu.

29. І ўзяў Майсей грудзіну і прынёс яе, трасучы прад абліччам Гасподнім: гэта была доля Майсеевая ад барана прысьвячэньня, як загадаў Гасподзь Майсею.

Ì ǔzâǔ Majsej grudzìnu ì prynës âe, trasučy prad ablìččam Gaspodnìm: gèta byla dolâ Majseevaâ ad barana prys′vâčèn′nâ, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

30. І ўзяў Майсей алею памазаньня і крыві, якая на ахвярніку, і пакрапіў Аарона і вопратку ягоную, і сыноў ягоных і вопратку сыноў ягоных зь ім; і так асьвяціў Аарона і вопратку ягоную, і сыноў ягоных і вопратку сыноў ягоных зь ім.

Ì ǔzâǔ Majsej aleû pamazan′nâ ì kryvì, âkaâ na ahvârnìku, ì pakrapìǔ Aarona ì vopratku âgonuû, ì synoǔ âgonyh ì vopratku synoǔ âgonyh z′ ìm; ì tak as′vâcìǔ Aarona ì vopratku âgonuû, ì synoǔ âgonyh ì vopratku synoǔ âgonyh z′ ìm.

31. І сказаў Майсей Аарону і сынам ягоным: згатуйце мяса каля ўваходу ў скінію сходу і там ежце яго з хлебам, які ў кашы прысьвячэньня, як мне загадана і сказана: Аарон і сыны ягоныя павінны есьці яго;

Ì skazaǔ Majsej Aaronu ì synam âgonym: zgatujce mâsa kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu ì tam ežce âgo z hlebam, âkì ǔ kašy prys′vâčèn′nâ, âk mne zagadana ì skazana: Aaron ì syny âgonyâ pavìnny es′cì âgo;

32. а рэшту мяса і хлеба спалеце на агні;

a rèštu mâsa ì hleba spalece na agnì;

33. сем дзён не адыходзьце ад дзьвярэй скініі сходу, пакуль ня мінуцца дні прысьвячэньня вашага, бо сем дзён павінна доўжыцца прысьвячэньне ваша;

sem dzën ne adyhodz′ce ad dz′vârèj skìnìì shodu, pakul′ nâ mìnucca dnì prys′vâčèn′nâ vašaga, bo sem dzën pavìnna doǔžycca prys′vâčèn′ne vaša;

34. як сёньня было зроблена, так загадаў Гасподзь рабіць дзеля ачышчэньня вас:

âk sën′nâ bylo zroblena, tak zagadaǔ Gaspodz′ rabìc′ dzelâ ačyščèn′nâ vas:

35. каля ўваходу ў скінію сходу будзьце дзень і ноч на працягу сямі дзён і будзьце на варце ў Госпада, каб не памерці, бо так мне загадана.

kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu budz′ce dzen′ ì noč na pracâgu sâmì dzën ì budz′ce na varce ǔ Gospada, kab ne pamercì, bo tak mne zagadana.

36. І выканаў Аарон і сыны ягоныя ўсё, што загадаў Гасподзь праз Майсея.

Ì vykanaǔ Aaron ì syny âgonyâ ǔsë, što zagadaǔ Gaspodz′ praz Majseâ.

9 Кіраўнік

1. На восьмы дзень паклікаў Майсей Аарона і сыноў ягоных і старэйшынаў Ізраілевых

Na vos′my dzen′ paklìkaǔ Majsej Aarona ì synoǔ âgonyh ì starèjšynaǔ Ìzraìlevyh

2. і сказаў Аарону: вазьмі сабе з валоў цяля ў ахвяру за грэх і барана на цэласпаленьне, абодвух без пахібы, і пастаў прад аблічча Гасподняе;

ì skazaǔ Aaronu: vaz′mì sabe z valoǔ câlâ ǔ ahvâru za grèh ì barana na cèlaspalen′ne, abodvuh bez pahìby, ì pastaǔ prad ablìčča Gaspodnâe;

3. і сынам Ізраілевым скажы: вазьмеце казла ў ахвяру за грэх, і цяля, і ягня, адналетак, без пахібы, на цэласпаленьне,

ì synam Ìzraìlevym skažy: vaz′mece kazla ǔ ahvâru za grèh, ì câlâ, ì âgnâ, adnaletak, bez pahìby, na cèlaspalen′ne,

4. і вала і барана ў ахвяру мірную, каб учыніць ахвяраваньне перад абліччам Гасподнім, і прынашэньне хлебнае, зьмяшанае з алеем, бо сёньня Гасподзь явіцца вам.

ì vala ì barana ǔ ahvâru mìrnuû, kab učynìc′ ahvâravan′ne perad ablìččam Gaspodnìm, ì prynašèn′ne hlebnae, z′mâšanae z aleem, bo sën′nâ Gaspodz′ âvìcca vam.

5. І прынесьлі тое, што загадаў Майсей, да скініі сходу, і прыйшло ўсё супольства і стала перад абліччам Гасподнім.

Ì prynes′lì toe, što zagadaǔ Majsej, da skìnìì shodu, ì pryjšlo ǔsë supol′stva ì stala perad ablìččam Gaspodnìm.

6. І сказаў Майсей: вось, што загадаў Гасподзь зрабіць, і зьявіцца вам слава Гасподняя.

Ì skazaǔ Majsej: vos′, što zagadaǔ Gaspodz′ zrabìc′, ì z′âvìcca vam slava Gaspodnââ.

7. І сказаў Майсей Аарону: падыдзі да ахвярніка і ўчыні ахвяру тваю за грэх і цэласпаленьне тваё, і ачысьці сябе і народ, і зрабі прынашэньне ад народу, і ачысьці ім, як загадаў Гасподзь.

Ì skazaǔ Majsej Aaronu: padydzì da ahvârnìka ì ǔčynì ahvâru tvaû za grèh ì cèlaspalen′ne tvaë, ì ačys′cì sâbe ì narod, ì zrabì prynašèn′ne ad narodu, ì ačys′cì ìm, âk zagadaǔ Gaspodz′.

8. І падышоў Аарон да ахвярніка і закалоў цяля, якое за яго, у ахвяру за грэх:

Ì padyšoǔ Aaron da ahvârnìka ì zakaloǔ câlâ, âkoe za âgo, u ahvâru za grèh:

9. сыны Аарона паднесьлі яму кроў, і ён памачыў палец свой у крыві і паклаў на рогі ахвярніка, а рэшту крыві выліў да падножжа ахвярніка;

syny Aarona padnes′lì âmu kroǔ, ì ën pamačyǔ palec svoj u kryvì ì paklaǔ na rogì ahvârnìka, a rèštu kryvì vylìǔ da padnožža ahvârnìka;

10. а здор і ныркі і сальнік на печані ад ахвяры за грэх спаліў на ахвярніку, як загадаў Гасподзь Майсею;

a zdor ì nyrkì ì sal′nìk na pečanì ad ahvâry za grèh spalìǔ na ahvârnìku, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû;

11. а мяса і скуру спаліў на агні па-за табарам.

a mâsa ì skuru spalìǔ na agnì pa-za tabaram.

12. І закалоў цэласпаленьне, і сыны Аарона паднесьлі яму кроў; ён пакрапіў ёю на ахвярнік з усіх бакоў;

Ì zakaloǔ cèlaspalen′ne, ì syny Aarona padnes′lì âmu kroǔ; ën pakrapìǔ ëû na ahvârnìk z usìh bakoǔ;

13. і прынесьлі яму цэласпаленьне ў кавалках і галаву, і ён спаліў на ахвярніку,

ì prynes′lì âmu cèlaspalen′ne ǔ kavalkah ì galavu, ì ën spalìǔ na ahvârnìku,

14. а вантробы і ногі абмыў і спаліў з цэласпаленьнем на ахвярніку.

a vantroby ì nogì abmyǔ ì spalìǔ z cèlaspalen′nem na ahvârnìku.

15. І прынёс прынашэньне ад народу: і ўзяў ад народу казла за грэх, і закалоў яго, і прынёс яго ў ахвяру за грэх, як і першага.

Ì prynës prynašèn′ne ad narodu: ì ǔzâǔ ad narodu kazla za grèh, ì zakaloǔ âgo, ì prynës âgo ǔ ahvâru za grèh, âk ì peršaga.

16. і прынёс цэласпаленьне і ўчыніў яго паводле статуту.

ì prynës cèlaspalen′ne ì ǔčynìǔ âgo pavodle statutu.

17. І прынёс прынашэньне хлебнае і напоўніў ім рукі свае, і спаліў на ахвярніку звыш ранішняга цэласпаленьня.

Ì prynës prynašèn′ne hlebnae ì napoǔnìǔ ìm rukì svae, ì spalìǔ na ahvârnìku zvyš ranìšnâga cèlaspalen′nâ.

18. І закалоў вала і барана, якія ад народу, у ахвяру мірную; і сыны Аарона паднесьлі яму кроў, і ён пакрапіў ёю на ахвярнік з усіх бакоў;

Ì zakaloǔ vala ì barana, âkìâ ad narodu, u ahvâru mìrnuû; ì syny Aarona padnes′lì âmu kroǔ, ì ën pakrapìǔ ëû na ahvârnìk z usìh bakoǔ;

19. паднесьлі і тлушч з вала, і з барана курдзюк, і здор, што на вантробах, і ныркі і сальнік на печані,

padnes′lì ì tlušč z vala, ì z barana kurdzûk, ì zdor, što na vantrobah, ì nyrkì ì sal′nìk na pečanì,

20. і паклалі: тлушч на грудзіну, і ён спаліў тлушч на ахвярніку;

ì paklalì: tlušč na grudzìnu, ì ën spalìǔ tlušč na ahvârnìku;

21. а грудзіну і правы плячук прынёс Аарон, трасучы перад абліччам Гасподнім, як загадаў Майсей.

a grudzìnu ì pravy plâčuk prynës Aaron, trasučy perad ablìččam Gaspodnìm, âk zagadaǔ Majsej.

22. І падняў Аарон рукі свае, павярнуўшыся да людзей, і дабраславіў іх, і сышоў, учыніўшы ахвяру за грэх, цэласпаленьне і ахвяру мірную.

Ì padnâǔ Aaron rukì svae, pavârnuǔšysâ da lûdzej, ì dabraslavìǔ ìh, ì syšoǔ, učynìǔšy ahvâru za grèh, cèlaspalen′ne ì ahvâru mìrnuû.

23. І ўвайшлі Майсей і Аарон у скінію сходу, і выйшлі, і дабраславілі народ. І зьявілася слава Гасподняя ўсяму народу:

Ì ǔvajšlì Majsej ì Aaron u skìnìû shodu, ì vyjšlì, ì dabraslavìlì narod. Ì z′âvìlasâ slava Gaspodnââ ǔsâmu narodu:

24. і выйшаў агонь ад Госпада і спаліў на ахвярніку цэласпаленьня і тлушч; і бачыў увесь народ і ўсклікнуў з радасьці, і ўпаў на аблічча сваё.

ì vyjšaǔ agon′ ad Gospada ì spalìǔ na ahvârnìku cèlaspalen′nâ ì tlušč; ì bačyǔ uves′ narod ì ǔsklìknuǔ z radas′cì, ì ǔpaǔ na ablìčča svaë.

10 Кіраўнік

1. Надаў і Авіуд, сыны Ааронавыя, узялі кожны сваю кадзільніцу і паклалі ў іх агню, і паклалі ў яго дымленьняў, і прынесьлі прад Госпада агонь чужы, якога Ён не загадваў ім;

Nadaǔ ì Avìud, syny Aaronavyâ, uzâlì kožny svaû kadzìl′nìcu ì paklalì ǔ ìh agnû, ì paklalì ǔ âgo dymlen′nâǔ, ì prynes′lì prad Gospada agon′ čužy, âkoga Ën ne zagadvaǔ ìm;

2. і выйшаў агонь ад Госпада і спаліў іх, і памерлі яны перад абліччам Гасподнім.

ì vyjšaǔ agon′ ad Gospada ì spalìǔ ìh, ì pamerlì âny perad ablìččam Gaspodnìm.

3. І сказаў Гасподзь Аарону: вось, пра што казаў Гасподзь, калі сказаў: у тых, што набліжаюцца да Мяне, асьвячуся і перад усім народам праслаўлюся. Аарон маўчаў.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Aaronu: vos′, pra što kazaǔ Gaspodz′, kalì skazaǔ: u tyh, što nablìžaûcca da Mâne, as′vâčusâ ì perad usìm narodam praslaǔlûsâ. Aaron maǔčaǔ.

4. І паклікаў Майсей Місаіла і Элцафана, сыноў Ізііла, дзядзькі Ааронавага, і сказаў ім: ідзеце, вынесьце братоў вашых са сьвяцілішча за табар.

Ì paklìkaǔ Majsej Mìsaìla ì Èlcafana, synoǔ Ìzììla, dzâdz′kì Aaronavaga, ì skazaǔ ìm: ìdzece, vynes′ce bratoǔ vašyh sa s′vâcìlìšča za tabar.

5. І пайшлі і вынесьлі іх у хітонах іхніх за табар, як сказаў Майсей.

Ì pajšlì ì vynes′lì ìh u hìtonah ìhnìh za tabar, âk skazaǔ Majsej.

6. А Аарону і Элеазару і Ітамару, сынам ягоным, Майсей сказаў: галоваў вашых не агаляйце і вопраткі вашай не разьдзірайце, каб вам не памерці і не навесьці гневу на ўсё супольства; але браты вашыя, увесь дом Ізраілеў, могуць плакаць па спаленых, якіх спаліў Гасподзь,

A Aaronu ì Èleazaru ì Ìtamaru, synam âgonym, Majsej skazaǔ: galovaǔ vašyh ne agalâjce ì vopratkì vašaj ne raz′dzìrajce, kab vam ne pamercì ì ne naves′cì gnevu na ǔsë supol′stva; ale braty vašyâ, uves′ dom Ìzraìleǔ, moguc′ plakac′ pa spalenyh, âkìh spalìǔ Gaspodz′,

7. і зь дзьвярэй скініі сходу ня выходзьце, каб не памерці вам, бо на вас алей памазаньня Гасподняга. І зрабілі паводле слова Майсея.

ì z′ dz′vârèj skìnìì shodu nâ vyhodz′ce, kab ne pamercì vam, bo na vas alej pamazan′nâ Gaspodnâga. Ì zrabìlì pavodle slova Majseâ.

8. І сказаў Гасподзь Аарону, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Aaronu, kažučy:

9. віна і моцных напояў ня пі і сыны твае з табою, калі ўваходзіце ў скінію сходу, каб не памерці; гэта вечная пастанова ў роды вашыя,

vìna ì mocnyh napoâǔ nâ pì ì syny tvae z taboû, kalì ǔvahodzìce ǔ skìnìû shodu, kab ne pamercì; gèta večnaâ pastanova ǔ rody vašyâ,

10. каб вы маглі адрозьніваць сьвяшчэннае ад несьвяшчэннага і нячыстае ад чыстага,

kab vy maglì adroz′nìvac′ s′vâščènnae ad nes′vâščènnaga ì nâčystae ad čystaga,

11. і вучыць сыноў Ізраілевых усім статутам, якія выказаў ім Гасподзь праз Майсея.

ì vučyc′ synoǔ Ìzraìlevyh usìm statutam, âkìâ vykazaǔ ìm Gaspodz′ praz Majseâ.

12. І сказаў Гасподзь Аарону і Элеазару і Ітамару, астатнім сынам ягоным: вазьмеце прынашэньне хлебнае, якое засталося ад ахвяраў Гасподніх, і ежце яго прэснае каля ахвярніка, бо гэта вялікая сьвятыня:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Aaronu ì Èleazaru ì Ìtamaru, astatnìm synam âgonym: vaz′mece prynašèn′ne hlebnae, âkoe zastalosâ ad ahvâraǔ Gaspodnìh, ì ežce âgo prèsnae kalâ ahvârnìka, bo gèta vâlìkaâ s′vâtynâ:

13. і ежце яго на сьвятым месцы, бо гэта дзялянка твая і дзялянка сыноў тваіх з ахвяраў Гасподніх: так мне загадана;

ì ežce âgo na s′vâtym mescy, bo gèta dzâlânka tvaâ ì dzâlânka synoǔ tvaìh z ahvâraǔ Gaspodnìh: tak mne zagadana;

14. і грудзіну трасеньня і лапатку паднашэньня ежце на чыстым месцы, дзе і сыны твае і дочкі твае з табою, бо гэта дадзена ў дзялянку табе і ў дзялянку сынам тваім зь мірных ахвяраў сыноў Ізраілевых;

ì grudzìnu trasen′nâ ì lapatku padnašèn′nâ ežce na čystym mescy, dze ì syny tvae ì dočkì tvae z taboû, bo gèta dadzena ǔ dzâlânku tabe ì ǔ dzâlânku synam tvaìm z′ mìrnyh ahvâraǔ synoǔ Ìzraìlevyh;

15. лапатку паднашэньня і грудзіну трасеньня павінны яны прыносіць з ахвярамі тлушчу, трасучы перад абліччам Гасподнім, і хай будзе гэта вечнай дзялянкай табе і сынам тваім з табою, як загадаў Гасподзь.

lapatku padnašèn′nâ ì grudzìnu trasen′nâ pavìnny âny prynosìc′ z ahvâramì tlušču, trasučy perad ablìččam Gaspodnìm, ì haj budze gèta večnaj dzâlânkaj tabe ì synam tvaìm z taboû, âk zagadaǔ Gaspodz′.

16. І казла ахвяры за грэх шукаў Майсей, і вось, ён спалены. І ўгневаўся на Элеазара і Ітамара, астатніх сыноў Ааронавых, і сказаў:

Ì kazla ahvâry za grèh šukaǔ Majsej, ì vos′, ën spaleny. Ì ǔgnevaǔsâ na Èleazara ì Ìtamara, astatnìh synoǔ Aaronavyh, ì skazaǔ:

17. чаму вы ня елі ахвяры за грэх на сьвятым месцы? бо яна сьвятыня вялікая, і яна дадзена вам, каб здымаць грахі з супольства, і ачышчае іх перад Госпадам:

čamu vy nâ elì ahvâry za grèh na s′vâtym mescy? bo âna s′vâtynâ vâlìkaâ, ì âna dadzena vam, kab zdymac′ grahì z supol′stva, ì ačyščae ìh perad Gospadam:

18. вось, кроў яе ня ўнесена ў сьвяцілішча, і вы павінны былі есьці яе на сьвятым месцы, як загадана мне.

vos′, kroǔ âe nâ ǔnesena ǔ s′vâcìlìšča, ì vy pavìnny bylì es′cì âe na s′vâtym mescy, âk zagadana mne.

19. Аарон сказаў Майсею: вось, сёньня прынесьлі яны ахвяру сваю за грэх і цэласпаленьне сваё перад Госпадам, і гэта сталася са мною; калі я сёньня зьем ахвяру за грэх, ці будзе гэта заўгодна Госпаду?

Aaron skazaǔ Majseû: vos′, sën′nâ prynes′lì âny ahvâru svaû za grèh ì cèlaspalen′ne svaë perad Gospadam, ì gèta stalasâ sa mnoû; kalì â sën′nâ z′em ahvâru za grèh, cì budze gèta zaǔgodna Gospadu?

20. І пачуў Майсей і ўхваліў.

Ì pačuǔ Majsej ì ǔhvalìǔ.

11 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону, кажучы ім:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, kažučy ìm:

2. скажэце сынам Ізраілевым: вось жывёлы, якіх можна вам есьці з усяго быдла на зямлі:

skažèce synam Ìzraìlevym: vos′ žyvëly, âkìh možna vam es′cì z usâgo bydla na zâmlì:

3. усякае быдла, у якога расшчэпленыя капыты і на капытах глыбокі разрэз, і якое жуе жуйку, ежце;

usâkae bydla, u âkoga rasščèplenyâ kapyty ì na kapytah glybokì razrèz, ì âkoe žue žujku, ežce;

4. толькі гэтых ня ежце з тых, што жуюць жуйку і маюць расшчэпленыя капыты: вярблюда, бо ён жуе жуйку, але капыты ў яго не расшчэпленыя, нячысты ён вам;

tol′kì gètyh nâ ežce z tyh, što žuûc′ žujku ì maûc′ rasščèplenyâ kapyty: vârblûda, bo ën žue žujku, ale kapyty ǔ âgo ne rasščèplenyâ, nâčysty ën vam;

5. і тушканчыка, бо ён жуе жуйку, але капыты ў яго не расшчэпленыя, нячысты ён вам;

ì tuškančyka, bo ën žue žujku, ale kapyty ǔ âgo ne rasščèplenyâ, nâčysty ën vam;

6. і зайца, бо ён жуе жуйку, але капыты ў яго не расшчэпленыя, нячысты ён вам;

ì zajca, bo ën žue žujku, ale kapyty ǔ âgo ne rasščèplenyâ, nâčysty ën vam;

7. і сьвіньні, бо капыты ў яе расшчэпленыя і на капытах разрэз глыбокі, але яна ня жуе жуйкі, нячыстая яна вам;

ì s′vìn′nì, bo kapyty ǔ âe rasščèplenyâ ì na kapytah razrèz glybokì, ale âna nâ žue žujkì, nâčystaâ âna vam;

8. мяса іх ня ежце і да трупаў іх не дакранайцеся, нячыстыя яны вам.

mâsa ìh nâ ežce ì da trupaǔ ìh ne dakranajcesâ, nâčystyâ âny vam.

9. З усіх жывёлаў, якія ў вадзе, ежце гэтых: у якіх ёсьць перэе і луска ў вадзе, ці ў морах, ці ў рэках, тых ежце;

Z usìh žyvëlaǔ, âkìâ ǔ vadze, ežce gètyh: u âkìh ës′c′ perèe ì luska ǔ vadze, cì ǔ morah, cì ǔ rèkah, tyh ežce;

10. а ўсе тыя, у якіх няма перэя і лускі, ці ў морах, ці ў рэках, з усіх, што плаваюць у водах і з усяго, што жыве ў водах, паганыя вам;

a ǔse tyâ, u âkìh nâma perèâ ì luskì, cì ǔ morah, cì ǔ rèkah, z usìh, što plavaûc′ u vodah ì z usâgo, što žyve ǔ vodah, paganyâ vam;

11. яны павінны быць паганыя вам: мяса іх ня ежце і трупамі іх грэбуйце;

âny pavìnny byc′ paganyâ vam: mâsa ìh nâ ežce ì trupamì ìh grèbujce;

12. усе жывёлы, у якіх няма перэя і лускі ў вадзе, паганыя вам.

use žyvëly, u âkìh nâma perèâ ì luskì ǔ vadze, paganyâ vam.

13. А з птушак грэбуйце гэтымі: арлом, грыфам і марскім арлом,

A z ptušak grèbujce gètymì: arlom, gryfam ì marskìm arlom,

14. шуляком і сокалам з пародаю ягонай,

šulâkom ì sokalam z parodaû âgonaj,

15. любым груганом з пародай ягонай,

lûbym gruganom z parodaj âgonaj,

16. страўсам, савою, чайкай і каршуном з пародаю ягонай,

straǔsam, savoû, čajkaj ì karšunom z parodaû âgonaj,

17. пугачом, рыбаловам і ібісам,

pugačom, rybalovam ì ìbìsam,

18. лебедзем, пеліканам і сычом,

lebedzem, pelìkanam ì syčom,

19. чапляй, сойкай зь яе пародаю, удодам і кажаном;

čaplâj, sojkaj z′ âe parodaû, udodam ì kažanom;

20. усе жывёлы паўзуны, крылатыя, якія ходзяць на чатырох нагах, паганыя вам;

use žyvëly paǔzuny, krylatyâ, âkìâ hodzâc′ na čatyroh nagah, paganyâ vam;

21. з усіх паўзуноў, крылатых, якія ходзяць на чатырох нагах, тых толькі ежце, у якіх ёсьць галені вышэй ног, каб скакаць імі па зямлі:

z usìh paǔzunoǔ, krylatyh, âkìâ hodzâc′ na čatyroh nagah, tyh tol′kì ežce, u âkìh ës′c′ galenì vyšèj nog, kab skakac′ ìmì pa zâmlì:

22. гэтых ежце зь іх: шаранчу зь яе пародаю, казельчыкаў зь іх пародаю, хрушчоў з пародаю іхняю;

gètyh ežce z′ ìh: šaranču z′ âe parodaû, kazel′čykaǔ z′ ìh parodaû, hruščoǔ z parodaû ìhnâû;

23. любыя іншыя паўзуны, крылатае, у якога чатыры нагі, паганае вам;

lûbyâ ìnšyâ paǔzuny, krylatae, u âkoga čatyry nagì, paganae vam;

24. ад іх вы будзеце нячыстыя: кожны, хто дакранецца да трупа іхняга, нячысты будзе да вечара;

ad ìh vy budzece nâčystyâ: kožny, hto dakranecca da trupa ìhnâga, nâčysty budze da večara;

25. і кожны, хто возьме труп іхні, павінен абмыць вопратку сваю і нячысты будзе да вечара.

ì kožny, hto voz′me trup ìhnì, pavìnen abmyc′ vopratku svaû ì nâčysty budze da večara.

26. Усякае быдла, у якога капыты расшчэпленыя, але няма глыбокага разрэзу, і якое ня жуе жуйкі, нячыстае вам: кожны, хто дакранаецца да яго, будзе нячысты:

Usâkae bydla, u âkoga kapyty rasščèplenyâ, ale nâma glybokaga razrèzu, ì âkoe nâ žue žujkì, nâčystae vam: kožny, hto dakranaecca da âgo, budze nâčysty:

27. з усіх зьвяроў чатырногаў тыя, якія ходзяць на лапах, нячыстыя вам: кожны, хто дакранецца да трупа іхняга, нячысты будзе да вечара;

z usìh z′vâroǔ čatyrnogaǔ tyâ, âkìâ hodzâc′ na lapah, nâčystyâ vam: kožny, hto dakranecca da trupa ìhnâga, nâčysty budze da večara;

28. хто возьме труп іх, той павінен абмыць вопратку сваю і нячысты будзе да вечара: нячыстыя яны вам.

hto voz′me trup ìh, toj pavìnen abmyc′ vopratku svaû ì nâčysty budze da večara: nâčystyâ âny vam.

29. Вось, што нячыстае вам з жывёлаў, што поўзаюць па зямлі: крот, мыш, яшчарка зь яе пародаю,

Vos′, što nâčystae vam z žyvëlaǔ, što poǔzaûc′ pa zâmlì: krot, myš, âščarka z′ âe parodaû,

30. тхор, хамелеон, ласка, сьлімак і жаба, -

thor, hameleon, laska, s′lìmak ì žaba, -

31. гэтыя нячыстыя вам з усіх паўзуноў: кожны, хто дакранецца да іх мёртвых, нячысты будзе да вечара.

gètyâ nâčystyâ vam z usìh paǔzunoǔ: kožny, hto dakranecca da ìh mërtvyh, nâčysty budze da večara.

32. І ўсё, на што ўпадзе што-небудзь зь іх мёртвае, любы драўняны посуд, альбо вопратка, альбо скура, альбо мяшок, і любая рэч, якая ўжываецца ў карыстаньне, будуць нячыстыя: у ваду трэба пакласьці іх, і нячыстыя будуць да вечара, потым будуць чыстыя;

Ì ǔsë, na što ǔpadze što-nebudz′ z′ ìh mërtvae, lûby draǔnâny posud, al′bo vopratka, al′bo skura, al′bo mâšok, ì lûbaâ rèč, âkaâ ǔžyvaecca ǔ karystan′ne, buduc′ nâčystyâ: u vadu trèba paklas′cì ìh, ì nâčystyâ buduc′ da večara, potym buduc′ čystyâ;

33. калі ж якое-небудзь зь іх упадзе ў які-небудзь гліняны посуд, дык тое, што ў ім, будзе нячыстае, і сам посуд разьбеце.

kalì ž âkoe-nebudz′ z′ ìh upadze ǔ âkì-nebudz′ glìnâny posud, dyk toe, što ǔ ìm, budze nâčystae, ì sam posud raz′bece.

34. Усякая ежа, якую ядуць і на якой была вада з такога посуду, нячыстая будзе, і ўсякае пітво, якое пэюць, у любым такім посудзе нячыстае будзе.

Usâkaâ eža, âkuû âduc′ ì na âkoj byla vada z takoga posudu, nâčystaâ budze, ì ǔsâkae pìtvo, âkoe pèûc′, u lûbym takìm posudze nâčystae budze.

35. Усё, на што ўпадзе што-небудзь ад трупа іхняга, нячыстае будзе: печ і агмень трэба паламаць, яны нячыстыя; і яны павінны быць нячыстыя вам;

Usë, na što ǔpadze što-nebudz′ ad trupa ìhnâga, nâčystae budze: peč ì agmen′ trèba palamac′, âny nâčystyâ; ì âny pavìnny byc′ nâčystyâ vam;

36. толькі крыніца і калодзеж з вадою застаюцца чыстыя; а хто дакранецца да трупа іхняга, той нячысты.

tol′kì krynìca ì kalodzež z vadoû zastaûcca čystyâ; a hto dakranecca da trupa ìhnâga, toj nâčysty.

37. І калі што-небудзь ад трупа іхняга ўпадзе на якое-небудзь насеньне, якое сеюць, дык яно чыстае;

Ì kalì što-nebudz′ ad trupa ìhnâga ǔpadze na âkoe-nebudz′ nasen′ne, âkoe seûc′, dyk âno čystae;

38. а калі тады, калі вада налітая на насеньне, упадзе на яго што-небудзь ад трупа іхняга, дык яно нячыстае вам.

a kalì tady, kalì vada nalìtaâ na nasen′ne, upadze na âgo što-nebudz′ ad trupa ìhnâga, dyk âno nâčystae vam.

39. І калі памрэ якое-небудзь быдла, якое ўжываецца вамі ў ежу, дык той, хто дакрануўся да трупа яго, нячысты будзе да вечара:

Ì kalì pamrè âkoe-nebudz′ bydla, âkoe ǔžyvaecca vamì ǔ ežu, dyk toj, hto dakranuǔsâ da trupa âgo, nâčysty budze da večara:

40. і той, хто будзе есьці падла яго, павінен абмыць вопратку сваю і нячысты будзе да вечара; і той, хто панясе труп ягоны, павінен абмыць вопратку сваю і нячысты будзе да вечара.

ì toj, hto budze es′cì padla âgo, pavìnen abmyc′ vopratku svaû ì nâčysty budze da večara; ì toj, hto panâse trup âgony, pavìnen abmyc′ vopratku svaû ì nâčysty budze da večara.

41. Усякая жывёла, якая поўзае па зямлі, паганая вам, ня трэба есьці яе;

Usâkaâ žyvëla, âkaâ poǔzae pa zâmlì, paganaâ vam, nâ trèba es′cì âe;

42. усяго, што поўзае на чэраве, і ўсяго, што ходзіць на чатырох нагах, і мнаганожак з жывёлаў, што поўзаюць па зямлі, ня ежце, бо яны паганыя;

usâgo, što poǔzae na čèrave, ì ǔsâgo, što hodzìc′ na čatyroh nagah, ì mnaganožak z žyvëlaǔ, što poǔzaûc′ pa zâmlì, nâ ežce, bo âny paganyâ;

43. не апаганьвайце душаў вашых якім-небудзь жывёльным паўзуном і не рабеце сябе празь іх нячыстымі, каб быць празь іх нячыстымі,

ne apagan′vajce dušaǔ vašyh âkìm-nebudz′ žyvël′nym paǔzunom ì ne rabece sâbe praz′ ìh nâčystymì, kab byc′ praz′ ìh nâčystymì,

44. бо Я - Гасподзь, Бог ваш; асьвячайцеся і будзьце сьвятыя, бо Я сьвяты; і не апаганьвайце душаў вашых якой-небудзь жывёлай, што поўзае па зямлі,

bo Â - Gaspodz′, Bog vaš; as′vâčajcesâ ì budz′ce s′vâtyâ, bo Â s′vâty; ì ne apagan′vajce dušaǔ vašyh âkoj-nebudz′ žyvëlaj, što poǔzae pa zâmlì,

45. бо Я - Гасподзь, Які вывеў вас зь зямлі Егіпецкай, каб быць вашым Богам; дык вось, будзьце сьвятыя, бо Я сьвяты.

bo Â - Gaspodz′, Âkì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj, kab byc′ vašym Bogam; dyk vos′, budz′ce s′vâtyâ, bo Â s′vâty.

46. Вось закон пра быдла, пра птушак, пра ўсіх жывёлаў, што жывуць у водах, і пра ўсіх жывёлаў, што поўзаюць па зямлі,

Vos′ zakon pra bydla, pra ptušak, pra ǔsìh žyvëlaǔ, što žyvuc′ u vodah, ì pra ǔsìh žyvëlaǔ, što poǔzaûc′ pa zâmlì,

47. каб адрозьніваць нячыстае ад чыстага, і жывёлаў, якіх можна есьці, ад жывёлаў, якіх есьці ня трэба.

kab adroz′nìvac′ nâčystae ad čystaga, ì žyvëlaǔ, âkìh možna es′cì, ad žyvëlaǔ, âkìh es′cì nâ trèba.

12 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. скажы сынам Ізраілевым: калі жанчына зачне і народзіць немаўля мужчынскага полу, дык яна нячыстая будзе сем дзён; як у дні пакутніцтва яе ачышчэньнем, яна будзе нячыстая;

skažy synam Ìzraìlevym: kalì žančyna začne ì narodzìc′ nemaǔlâ mužčynskaga polu, dyk âna nâčystaâ budze sem dzën; âk u dnì pakutnìctva âe ačyščèn′nem, âna budze nâčystaâ;

3. а на восьмы дзень абрэжацца крайняя плоць ягоная;

a na vos′my dzen′ abrèžacca krajnââ ploc′ âgonaâ;

4. і трыццаць тры дні павінна яна сядзець, ачышчаючыся ад крывей сваіх; ні да чога сьвяшчэннага не павінна дакранацца і да сьвяцілішча не павінна падыходзіць, пакуль ня мінуцца дні ачышчэньня яе.

ì tryccac′ try dnì pavìnna âna sâdzec′, ačyščaûčysâ ad kryvej svaìh; nì da čoga s′vâščènnaga ne pavìnna dakranacca ì da s′vâcìlìšča ne pavìnna padyhodzìc′, pakul′ nâ mìnucca dnì ačyščèn′nâ âe.

5. калі ж яна народзіць немаўля жаночага полу, дык падчас ачышчэньня свайго яна будзе нячыстая два тыдні, і шэсьцьдзясят шэсьць дзён трэба сядзець, ачышчаючыся ад крывей сваіх.

kalì ž âna narodzìc′ nemaǔlâ žanočaga polu, dyk padčas ačyščèn′nâ svajgo âna budze nâčystaâ dva tydnì, ì šès′c′dzâsât šès′c′ dzën trèba sâdzec′, ačyščaûčysâ ad kryvej svaìh.

6. Пасьля заканчэньня дзён ачышчэньня свайго за сына, альбо за дачку, яна павінна прынесьці гадавалае ягня на цэласпаленьне і маладога голуба альбо галубку ў ахвяру за грэх, да ўваходу ў скінію сходу да сьвятара;

Pas′lâ zakančèn′nâ dzën ačyščèn′nâ svajgo za syna, al′bo za dačku, âna pavìnna prynes′cì gadavalae âgnâ na cèlaspalen′ne ì maladoga goluba al′bo galubku ǔ ahvâru za grèh, da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu da s′vâtara;

7. ён прынясе гэта прад аблічча Госпада і ачысьціць яе, і яна будзе чыстая ад цёку крыві яе. Вось закон пра парадзіху немаўляці мужчынскага альбо жаночага полу.

ën prynâse gèta prad ablìčča Gospada ì ačys′cìc′ âe, ì âna budze čystaâ ad cëku kryvì âe. Vos′ zakon pra paradzìhu nemaǔlâcì mužčynskaga al′bo žanočaga polu.

8. А калі яна ня можа прынесьці ягняці, дык няхай возьме дзьве галубкі альбо два маладыя галубы, аднаго на цэласпаленьне, а другога ў ахвяру за грэх, і ачысьціць яе сьвятар, і яна будзе чыстая.

A kalì âna nâ moža prynes′cì âgnâcì, dyk nâhaj voz′me dz′ve galubkì al′bo dva maladyâ galuby, adnago na cèlaspalen′ne, a drugoga ǔ ahvâru za grèh, ì ačys′cìc′ âe s′vâtar, ì âna budze čystaâ.

13 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, kažučy:

2. калі ў каго выхапіцца на скуры цела ягонага пухліна, альбо лішаі, альбо пляма, і на скуры цела ягонага зробіцца як бы струпля праказы, дык трэба прывесьці яго да Аарона сьвятара, альбо да аднаго з сыноў ягоных, сьвятароў;

kalì ǔ kago vyhapìcca na skury cela âgonaga puhlìna, al′bo lìšaì, al′bo plâma, ì na skury cela âgonaga zrobìcca âk by struplâ prakazy, dyk trèba pryves′cì âgo da Aarona s′vâtara, al′bo da adnago z synoǔ âgonyh, s′vâtaroǔ;

3. сьвятар агледзіць струплю на скуры цела, і калі валасы на струплі зьмяніліся на белыя, і струпля паглыбленая ў скуру цела ягонага, дык гэта струпля праказы: сьвятар, агледзеўшы яго, абвесьціць яго нячыстым.

s′vâtar agledzìc′ struplû na skury cela, ì kalì valasy na struplì z′mânìlìsâ na belyâ, ì struplâ paglyblenaâ ǔ skuru cela âgonaga, dyk gèta struplâ prakazy: s′vâtar, agledzeǔšy âgo, abves′cìc′ âgo nâčystym.

4. А калі на скуры цела ягонага пляма белая, але яна не заглыбленая ў скуру, і валасы на ёй не зьмяніліся на белыя, дык сьвятар таго, хто мае струплю, павінен затачыць на сем дзён;

A kalì na skury cela âgonaga plâma belaâ, ale âna ne zaglyblenaâ ǔ skuru, ì valasy na ëj ne z′mânìlìsâ na belyâ, dyk s′vâtar tago, hto mae struplû, pavìnen zatačyc′ na sem dzën;

5. на сёмы дзень сьвятар агледзіць яго, і калі струпля застаецца ў сваім выглядзе і не пашыраецца струпля па скуры, дык сьвятар павінен затачыць яго яшчэ на сем дзён;

na sëmy dzen′ s′vâtar agledzìc′ âgo, ì kalì struplâ zastaecca ǔ svaìm vyglâdze ì ne pašyraecca struplâ pa skury, dyk s′vâtar pavìnen zatačyc′ âgo âščè na sem dzën;

6. на сёмы дзень сьвятар зноў агледзіць яго, і калі струпля менш прыкметная і не пашырылася струпля па скуры, дык сьвятар павінен абвясьціць яго чыстым: гэта лішай, і няхай ён абмые вопратку сваю, і будзе чысты.

na sëmy dzen′ s′vâtar znoǔ agledzìc′ âgo, ì kalì struplâ menš prykmetnaâ ì ne pašyrylasâ struplâ pa skury, dyk s′vâtar pavìnen abvâs′cìc′ âgo čystym: gèta lìšaj, ì nâhaj ën abmye vopratku svaû, ì budze čysty.

7. А калі лішаі пачнуць пашырацца па скуры, пасьля таго як ён зьяўляўся да сьвятара дзеля ачышчэньня, дык ён другі раз павінен зьявіцца да сьвятара;

A kalì lìšaì pačnuc′ pašyracca pa skury, pas′lâ tago âk ën z′âǔlâǔsâ da s′vâtara dzelâ ačyščèn′nâ, dyk ën drugì raz pavìnen z′âvìcca da s′vâtara;

8. сьвятар, убачыўшы, што лішаі пашыраюцца па скуры, абвяшчае яго нячыстым: гэта праказа.

s′vâtar, ubačyǔšy, što lìšaì pašyraûcca pa skury, abvâščae âgo nâčystym: gèta prakaza.

9. Калі будзе на кім струпля праказы, дык трэба прывесьці яго да сьвятара;

Kalì budze na kìm struplâ prakazy, dyk trèba pryves′cì âgo da s′vâtara;

10. сьвятар агледзіць, і калі пухліна на скуры белая, і валасы зьмяніліся на белыя, і на пухліне жывое мяса,

s′vâtar agledzìc′, ì kalì puhlìna na skury belaâ, ì valasy z′mânìlìsâ na belyâ, ì na puhlìne žyvoe mâsa,

11. дык гэта застарэлая праказа на скуры цела ягонага; і сьвятар абвесьціць яго нячыстым і заточыць яго, бо ён нячысты.

dyk gèta zastarèlaâ prakaza na skury cela âgonaga; ì s′vâtar abves′cìc′ âgo nâčystym ì zatočyc′ âgo, bo ën nâčysty.

12. А калі праказа распусьціцца па скуры, і пакрые праказа ўсю скуру хворага ад галавы ягонай да ног, колькі могуць бачыць вочы сьвятаровыя,

A kalì prakaza raspus′cìcca pa skury, ì pakrye prakaza ǔsû skuru hvoraga ad galavy âgonaj da nog, kol′kì moguc′ bačyc′ vočy s′vâtarovyâ,

13. і ўбачыць сьвятар, што праказа пакрыла ўсё цела ягонае, - дык ён абвесьціць хворага чыстым, бо ўсё ператварылася ў белае: ён чысты.

ì ǔbačyc′ s′vâtar, što prakaza pakryla ǔsë cela âgonae, - dyk ën abves′cìc′ hvoraga čystym, bo ǔsë peratvarylasâ ǔ belae: ën čysty.

14. А калі выявіцца на ім жывое мяса, дык ён нячысты;

A kalì vyâvìcca na ìm žyvoe mâsa, dyk ën nâčysty;

15. сьвятар, убачыўшы жывое мяса, абвесьціць яго нячыстым; жывое мяса нячыстае: гэта праказа.

s′vâtar, ubačyǔšy žyvoe mâsa, abves′cìc′ âgo nâčystym; žyvoe mâsa nâčystae: gèta prakaza.

16. А калі жывое мяса зьменіцца і ператворыцца ў белае, няхай ён прыйдзе да сьвятара;

A kalì žyvoe mâsa z′menìcca ì peratvorycca ǔ belae, nâhaj ën pryjdze da s′vâtara;

17. сьвятар агледзіць яго, і калі струпля ператварылася ў белае, сьвятар абвесьціць хворага чыстым: ён чысты.

s′vâtar agledzìc′ âgo, ì kalì struplâ peratvarylasâ ǔ belae, s′vâtar abves′cìc′ hvoraga čystym: ën čysty.

18. Калі ў каго на скуры цела быў пухір і загоіўся,

Kalì ǔ kago na skury cela byǔ puhìr ì zagoìǔsâ,

19. і на месцы пухіра зьявілася белая пухліна, альбо пляма белая, альбо чырванаватая, дык ён павінен зьявіцца да сьвятара;

ì na mescy puhìra z′âvìlasâ belaâ puhlìna, al′bo plâma belaâ, al′bo čyrvanavataâ, dyk ën pavìnen z′âvìcca da s′vâtara;

20. сьвятар агледзіць яго, і калі яна будзе ніжэй скуры, і валасы яго зьмяніліся на белыя, дык сьвятар абвесьціць яго нячыстым: гэта струпля праказы, яна распусьцілася на пухіры;

s′vâtar agledzìc′ âgo, ì kalì âna budze nìžèj skury, ì valasy âgo z′mânìlìsâ na belyâ, dyk s′vâtar abves′cìc′ âgo nâčystym: gèta struplâ prakazy, âna raspus′cìlasâ na puhìry;

21. а калі сьвятар убачыць, што валасы на ёй белыя, і яна ня ніжэй скуры, і прытым мала прыкметная, дык сьвятар заточыць яго на сем дзён;

a kalì s′vâtar ubačyc′, što valasy na ëj belyâ, ì âna nâ nìžèj skury, ì prytym mala prykmetnaâ, dyk s′vâtar zatočyc′ âgo na sem dzën;

22. калі яна пачне вельмі пашырацца па скуры, дык сьвятар абвесьціць яго нячыстым: гэта струпля;

kalì âna pačne vel′mì pašyracca pa skury, dyk s′vâtar abves′cìc′ âgo nâčystym: gèta struplâ;

23. а калі пляма застаецца на сваім месцы і не пашыраецца, дык гэта запаленьне пухіра, і сьвятар абвесьціць яго чыстым.

a kalì plâma zastaecca na svaìm mescy ì ne pašyraecca, dyk gèta zapalen′ne puhìra, ì s′vâtar abves′cìc′ âgo čystym.

24. Альбо калі ў каго на скуры цела будзе абпаліна, і на месцы загоенай абпаліны будзе чырванаватая альбо белая пляма,

Al′bo kalì ǔ kago na skury cela budze abpalìna, ì na mescy zagoenaj abpalìny budze čyrvanavataâ al′bo belaâ plâma,

25. і сьвятар убачыць, што валасы на пляме зьмяніліся на белыя, і яна будзе заглыбленая ў скуры, дык гэта праказа, яна распусьцілася на абпаліне; і сьвятар абвесьціць яго нячыстым: гэта струпля праказы;

ì s′vâtar ubačyc′, što valasy na plâme z′mânìlìsâ na belyâ, ì âna budze zaglyblenaâ ǔ skury, dyk gèta prakaza, âna raspus′cìlasâ na abpalìne; ì s′vâtar abves′cìc′ âgo nâčystym: gèta struplâ prakazy;

26. а калі сьвятар убачыць, што валасы на пляме ня белыя, і яна ня ніжэй скуры, і прытым мала прыкметная, дык сьвятар заточыць яго на сем дзён;

a kalì s′vâtar ubačyc′, što valasy na plâme nâ belyâ, ì âna nâ nìžèj skury, ì prytym mala prykmetnaâ, dyk s′vâtar zatočyc′ âgo na sem dzën;

27. на сёмы дзень сьвятар агледзіць яго, і калі яна вельмі пашырыцца па скуры, дык сьвятар абвесьціць яго нячыстым: гэта струпля праказы;

na sëmy dzen′ s′vâtar agledzìc′ âgo, ì kalì âna vel′mì pašyrycca pa skury, dyk s′vâtar abves′cìc′ âgo nâčystym: gèta struplâ prakazy;

28. а калі пляма застаецца на сваім месцы і не пашыраецца па скуры, і пры тым мала прыкметная, дык гэта пухліна ад апёку; сьвятар абвесьціць яго чыстым, бо гэта запаленьне ад апёку.

a kalì plâma zastaecca na svaìm mescy ì ne pašyraecca pa skury, ì pry tym mala prykmetnaâ, dyk gèta puhlìna ad apëku; s′vâtar abves′cìc′ âgo čystym, bo gèta zapalen′ne ad apëku.

29. Калі ў мужчыны, альбо ў жанчыны будзе струпля на галаве, альбо на барадзе,

Kalì ǔ mužčyny, al′bo ǔ žančyny budze struplâ na galave, al′bo na baradze,

30. і агледзіць сьвятар струплю, і яна будзе заглыбленая ў скуры і валасы на ёй жаўтлявыя і тонкія, дык сьвятар абвесьціць іх нячыстымі: гэта пархатасьць, гэта праказа на галаве, альбо на барадзе;

ì agledzìc′ s′vâtar struplû, ì âna budze zaglyblenaâ ǔ skury ì valasy na ëj žaǔtlâvyâ ì tonkìâ, dyk s′vâtar abves′cìc′ ìh nâčystymì: gèta parhatas′c′, gèta prakaza na galave, al′bo na baradze;

31. а калі сьвятар агледзіць струплю пархатасьці, і яна ня будзе заглыбленая ў скуры, і валасы на ёй ня чорныя, дык сьвятар таго, хто мае струплю пархатасьці заточыць на сем дзён;

a kalì s′vâtar agledzìc′ struplû parhatas′cì, ì âna nâ budze zaglyblenaâ ǔ skury, ì valasy na ëj nâ čornyâ, dyk s′vâtar tago, hto mae struplû parhatas′cì zatočyc′ na sem dzën;

32. на сёмы дзень сьвятар агледзіць струплю, і калі пархатасьць не пашыраецца, і няма на ёй жаўтлявых валасоў, і пархатасьць ня будзе заглыбленая ў скуры,

na sëmy dzen′ s′vâtar agledzìc′ struplû, ì kalì parhatas′c′ ne pašyraecca, ì nâma na ëj žaǔtlâvyh valasoǔ, ì parhatas′c′ nâ budze zaglyblenaâ ǔ skury,

33. дык хворага трэба астрыгчы, але пархатага месца не абстрыгаць, і сьвятар павінен пархатага другі раз затачыць на сем дзён;

dyk hvoraga trèba astrygčy, ale parhataga mesca ne abstrygac′, ì s′vâtar pavìnen parhataga drugì raz zatačyc′ na sem dzën;

34. на сёмы дзень сьвятар агледзіць пархатасьць, і калі пархатасьць не пашыраецца па скуры і ня будзе заглыбленая ў скуры, дык сьвятар абвесьціць яго чыстым: няхай ён абмые вопратку сваю, і будзе чысты.

na sëmy dzen′ s′vâtar agledzìc′ parhatas′c′, ì kalì parhatas′c′ ne pašyraecca pa skury ì nâ budze zaglyblenaâ ǔ skury, dyk s′vâtar abves′cìc′ âgo čystym: nâhaj ën abmye vopratku svaû, ì budze čysty.

35. А калі пасьля ачышчэньня ягонага будзе вельмі пашырацца пархатасьць па скуры,

A kalì pas′lâ ačyščèn′nâ âgonaga budze vel′mì pašyracca parhatas′c′ pa skury,

36. і сьвятар убачыць, што пархатасьць пашыраецца па скуры, дык сьвятар няхай ня шукае жаўтлявых валасоў: ён нячысты;

ì s′vâtar ubačyc′, što parhatas′c′ pašyraecca pa skury, dyk s′vâtar nâhaj nâ šukae žaǔtlâvyh valasoǔ: ën nâčysty;

37. а калі пархатасьць застаецца ў сваім выглядзе, і паказваецца на ёй чорны волас, дык пархатасьць прайшла, ён чысты: сьвятар абвесьціць яго чыстым.

a kalì parhatas′c′ zastaecca ǔ svaìm vyglâdze, ì pakazvaecca na ëj čorny volas, dyk parhatas′c′ prajšla, ën čysty: s′vâtar abves′cìc′ âgo čystym.

38. Калі ў мужчыны, альбо ў жанчыны на скуры цела іхняга будуць плямы, плямы белыя,

Kalì ǔ mužčyny, al′bo ǔ žančyny na skury cela ìhnâga buduc′ plâmy, plâmy belyâ,

39. і сьвятар убачыць, што на скуры цела іхняга плямы бледна-белыя, дык гэта лішай, які распусьціўся на скуры: ён чысты.

ì s′vâtar ubačyc′, što na skury cela ìhnâga plâmy bledna-belyâ, dyk gèta lìšaj, âkì raspus′cìǔsâ na skury: ën čysty.

40. Калі ў каго на галаве вылезьлі валасы, дык гэта пляшывы, ён чысты:

Kalì ǔ kago na galave vylez′lì valasy, dyk gèta plâšyvy, ën čysty:

41. а калі на пярэднім баку галавы вылезьлі валасы, дык гэта лысы: ён чысты.

a kalì na pârèdnìm baku galavy vylez′lì valasy, dyk gèta lysy: ën čysty.

42. Калі ж на плешыне альбо на лысіне будзе белая альбо чырванаватая пляма, дык на плешыне ягонай альбо на лысіне ягонай распусьцілася праказа;

Kalì ž na plešyne al′bo na lysìne budze belaâ al′bo čyrvanavataâ plâma, dyk na plešyne âgonaj al′bo na lysìne âgonaj raspus′cìlasâ prakaza;

43. сьвятар агледзіць яго, і калі ўбачыць, што пухліна струплі ягонай белая альбо чырванаватая на плешыне ягонай альбо на лысіне ягонай, з выгляду падобная на праказу скуры цела,

s′vâtar agledzìc′ âgo, ì kalì ǔbačyc′, što puhlìna struplì âgonaj belaâ al′bo čyrvanavataâ na plešyne âgonaj al′bo na lysìne âgonaj, z vyglâdu padobnaâ na prakazu skury cela,

44. дык ён пракажоны, нячысты ён: сьвятар павінен абвясьціць яго нячыстым, у яго на галаве струпля.

dyk ën prakažony, nâčysty ën: s′vâtar pavìnen abvâs′cìc′ âgo nâčystym, u âgo na galave struplâ.

45. У пракажонага, на якім гэтая струпля, павінна быць разадраная вопратка, і галава ягоная павінна быць не пакрытая, і па вусны ён павінен быць закрыты і крычаць: нячысты! нячысты!

U prakažonaga, na âkìm gètaâ struplâ, pavìnna byc′ razadranaâ vopratka, ì galava âgonaâ pavìnna byc′ ne pakrytaâ, ì pa vusny ën pavìnen byc′ zakryty ì kryčac′: nâčysty! nâčysty!

46. Усе дні, пакуль на ім струпля, ён павінен быць нячысты, нячысты ён; ён павінен жыць асобна, па-за табарам жытло ягонае.

Use dnì, pakul′ na ìm struplâ, ën pavìnen byc′ nâčysty, nâčysty ën; ën pavìnen žyc′ asobna, pa-za tabaram žytlo âgonae.

47. Калі струпля праказы будзе на вопратцы, на вопратцы ваўнянай, альбо на вопратцы ільнянай,

Kalì struplâ prakazy budze na vopratcy, na vopratcy vaǔnânaj, al′bo na vopratcy ìl′nânaj,

48. альбо на аснове, альбо на ўтоку з ільну, альбо воўне, альбо на скуры, альбо на якім-небудзь вырабе скураным,

al′bo na asnove, al′bo na ǔtoku z ìl′nu, al′bo voǔne, al′bo na skury, al′bo na âkìm-nebudz′ vyrabe skuranym,

49. і пляма будзе зеленаватая альбо чырванаватая на вопратцы, альбо на скуры, альбо на аснове, альбо на ўтоку, альбо на якой-небудзь скураной рэчы, - дык гэта струпля праказы: трэба паказаць яе сьвятару;

ì plâma budze zelenavataâ al′bo čyrvanavataâ na vopratcy, al′bo na skury, al′bo na asnove, al′bo na ǔtoku, al′bo na âkoj-nebudz′ skuranoj rèčy, - dyk gèta struplâ prakazy: trèba pakazac′ âe s′vâtaru;

50. сьвятар агледзіць струплю і заточыць заражанае струпляю на сем дзён;

s′vâtar agledzìc′ struplû ì zatočyc′ zaražanae struplâû na sem dzën;

51. на сёмы дзень агледзіць сьвятар заражанае, і калі струпля пашырылася па вопратцы, альбо па аснове, альбо па ўтоку, альбо па скуры, альбо па якім-небудзь вырабе, зробленым са скуры, дык гэта праказа ўедлівая, струпля нячыстая;

na sëmy dzen′ agledzìc′ s′vâtar zaražanae, ì kalì struplâ pašyrylasâ pa vopratcy, al′bo pa asnove, al′bo pa ǔtoku, al′bo pa skury, al′bo pa âkìm-nebudz′ vyrabe, zroblenym sa skury, dyk gèta prakaza ǔedlìvaâ, struplâ nâčystaâ;

52. ён павінен спаліць вопратку, альбо аснову, альбо ўток ваўняны ці ільняны, альбо якую б то ні было скураную рэч, на якой будзе струпля, бо гэта праказа ўедлівая: трэба спаліць на агні.

ën pavìnen spalìc′ vopratku, al′bo asnovu, al′bo ǔtok vaǔnâny cì ìl′nâny, al′bo âkuû b to nì bylo skuranuû rèč, na âkoj budze struplâ, bo gèta prakaza ǔedlìvaâ: trèba spalìc′ na agnì.

53. А калі сьвятар убачыць, што струпля не пашырылася па вопратцы, альбо па аснове, альбо па ўтоку, альбо па якой бы там ні было скураной рэчы,

A kalì s′vâtar ubačyc′, što struplâ ne pašyrylasâ pa vopratcy, al′bo pa asnove, al′bo pa ǔtoku, al′bo pa âkoj by tam nì bylo skuranoj rèčy,

54. дык сьвятар загадае абмыць тое, на чым струпля, і другі раз затачыць на сем дзён;

dyk s′vâtar zagadae abmyc′ toe, na čym struplâ, ì drugì raz zatačyc′ na sem dzën;

55. калі пасьля абмываньня заражанай рэчы сьвятар убачыць, што струпля не зьмяніла выгляду свайго, і не пашырылася струпля, дык яна нячыстая, спалі яе на агні; гэта выедзеная яміна на правым баку альбо на вывараце;

kalì pas′lâ abmyvan′nâ zaražanaj rèčy s′vâtar ubačyc′, što struplâ ne z′mânìla vyglâdu svajgo, ì ne pašyrylasâ struplâ, dyk âna nâčystaâ, spalì âe na agnì; gèta vyedzenaâ âmìna na pravym baku al′bo na vyvarace;

56. а калі сьвятар убачыць, што струпля пасьля абмываньня яе зрабілася менш прыкметная, дык сьвятар няхай адарве яе ад вопраткі, альбо ад скуры, альбо ад асновы, альбо ад утоку.

a kalì s′vâtar ubačyc′, što struplâ pas′lâ abmyvan′nâ âe zrabìlasâ menš prykmetnaâ, dyk s′vâtar nâhaj adarve âe ad vopratkì, al′bo ad skury, al′bo ad asnovy, al′bo ad utoku.

57. Калі ж яна зноў зьявіцца на вопратцы, альбо на аснове, альбо на ўтоку, альбо на якой-небудзь скураной рэчы, дык гэта распускаецца струпля: спалі на агні тое, на чым струпля.

Kalì ž âna znoǔ z′âvìcca na vopratcy, al′bo na asnove, al′bo na ǔtoku, al′bo na âkoj-nebudz′ skuranoj rèčy, dyk gèta raspuskaecca struplâ: spalì na agnì toe, na čym struplâ.

58. А калі вопратку, альбо аснову, альбо ўток, альбо якую-небудзь скураную рэч вымыеш, і сыдзе зь іх струпля, дык трэба вымыць іх другі раз, і яны будуць чыстыя.

A kalì vopratku, al′bo asnovu, al′bo ǔtok, al′bo âkuû-nebudz′ skuranuû rèč vymyeš, ì sydze z′ ìh struplâ, dyk trèba vymyc′ ìh drugì raz, ì âny buduc′ čystyâ.

59. Вось закон пра струплю праказы на вопратцы ваўнянай альбо ільнянай, альбо на аснове, альбо на ўтоку, альбо на якой-небудзь скураной рэчы, альбо абвяшчаць яе чыстаю альбо нячыстаю.

Vos′ zakon pra struplû prakazy na vopratcy vaǔnânaj al′bo ìl′nânaj, al′bo na asnove, al′bo na ǔtoku, al′bo na âkoj-nebudz′ skuranoj rèčy, al′bo abvâščac′ âe čystaû al′bo nâčystaû.

14 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. вось закон пра пракажонага, калі трэба яго ачысьціць: прывядуць яго да сьвятара

vos′ zakon pra prakažonaga, kalì trèba âgo ačys′cìc′: pryvâduc′ âgo da s′vâtara

3. а сьвятар выйдзе вонкі з табара, і калі сьвятар убачыць, што пракажоны выздаравеў ад хваробы праказы,

a s′vâtar vyjdze vonkì z tabara, ì kalì s′vâtar ubačyc′, što prakažony vyzdaraveǔ ad hvaroby prakazy,

4. дык сьвятар загадае ўзяць дзеля цалёнага дзьвюх птушак жывых чыстых, кедровага дрэва, чырванёную нітку і ісопу,

dyk s′vâtar zagadae ǔzâc′ dzelâ calënaga dz′vûh ptušak žyvyh čystyh, kedrovaga drèva, čyrvanënuû nìtku ì ìsopu,

5. і загадае сьвятар закалоць адну птушку над гліняным посудам, над жывою вадою;

ì zagadae s′vâtar zakaloc′ adnu ptušku nad glìnânym posudam, nad žyvoû vadoû;

6. а сам ён возьме жывую птушку, кедровае дрэва, чырванёную нітку і ісоп і абмочыць іх і жывую птушку ў крыві птушкі заколатай над жывою вадою,

a sam ën voz′me žyvuû ptušku, kedrovae drèva, čyrvanënuû nìtku ì ìsop ì abmočyc′ ìh ì žyvuû ptušku ǔ kryvì ptuškì zakolataj nad žyvoû vadoû,

7. і пакропіць на таго, каго ачышчаюць ад праказы, сем разоў, і абвесьціць яго чыстым, і выпусьціць жывую птушку ў поле;

ì pakropìc′ na tago, kago ačyščaûc′ ad prakazy, sem razoǔ, ì abves′cìc′ âgo čystym, ì vypus′cìc′ žyvuû ptušku ǔ pole;

8. той, каго ачышчаюць, абмые вопратку сваю, абстрыжэ ўсе валасы свае, абмыецца вадою і будзе чысты; потым увойдзе ў табар і прабудзе сем дзён па-за намётам сваім;

toj, kago ačyščaûc′, abmye vopratku svaû, abstryžè ǔse valasy svae, abmyecca vadoû ì budze čysty; potym uvojdze ǔ tabar ì prabudze sem dzën pa-za namëtam svaìm;

9. на сёмы дзень паголіць усе валасы свае, галаву сваю, бараду сваю, бровы над вачамі сваімі, усе валасы свае паголіць, і абмые вопратку сваю, і абмые цела сваё вадою, і будзе чысты;

na sëmy dzen′ pagolìc′ use valasy svae, galavu svaû, baradu svaû, brovy nad vačamì svaìmì, use valasy svae pagolìc′, ì abmye vopratku svaû, ì abmye cela svaë vadoû, ì budze čysty;

10. на восьмы дзень возьме ён двух бараноў без пахібы, і адну авечку гадавалую без пахібы, і тры дзясятых эфы пшанічнай мукі, змяшанай з алеем, дзеля прынашэньня хлебнага, і адзін лог алею;

na vos′my dzen′ voz′me ën dvuh baranoǔ bez pahìby, ì adnu avečku gadavaluû bez pahìby, ì try dzâsâtyh èfy pšanìčnaj mukì, zmâšanaj z aleem, dzelâ prynašèn′nâ hlebnaga, ì adzìn log aleû;

11. сьвятар ачышчальнік паставіць чалавека, якога ачышчае, зь імі прад Госпадам каля ўваходу ў скінію сходу;

s′vâtar ačyščal′nìk pastavìc′ čalaveka, âkoga ačyščae, z′ ìmì prad Gospadam kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu;

12. і возьме сьвятар аднаго барана і прынясе ў ахвяру за віну, і лог алею, і прынясе гэта, трасучы прад Госпадам;

ì voz′me s′vâtar adnago barana ì prynâse ǔ ahvâru za vìnu, ì log aleû, ì prynâse gèta, trasučy prad Gospadam;

13. і заколе барана на тым месцы, дзе колюць ахвяру за грэх і цэласпаленьне, на месцы сьвятым, бо гэта ахвяра за віну, як і ахвяра за грэх, належыць сьвятару: гэта вялікая сьвятыня;

ì zakole barana na tym mescy, dze kolûc′ ahvâru za grèh ì cèlaspalen′ne, na mescy s′vâtym, bo gèta ahvâra za vìnu, âk ì ahvâra za grèh, naležyc′ s′vâtaru: gèta vâlìkaâ s′vâtynâ;

14. і возьме сьвятар крыві з ахвяры за віну, і пакладзе сьвятар на край правага вуха таго, каго ачышчае, і на вялікі палец правай рукі ягонай і на вялікі палец правай нагі ягонай;

ì voz′me s′vâtar kryvì z ahvâry za vìnu, ì pakladze s′vâtar na kraj pravaga vuha tago, kago ačyščae, ì na vâlìkì palec pravaj rukì âgonaj ì na vâlìkì palec pravaj nagì âgonaj;

15. і возьме сьвятар з логу алею і палье на левую сваю далоню;

ì voz′me s′vâtar z logu aleû ì pal′e na levuû svaû dalonû;

16. і ўмочыць сьвятар правы палец свой у алей, які на левай далоні ягонай, і пакропіць алеем з пальца свайго сем разоў прад абліччам Госпада;

ì ǔmočyc′ s′vâtar pravy palec svoj u alej, âkì na levaj dalonì âgonaj, ì pakropìc′ aleem z pal′ca svajgo sem razoǔ prad ablìččam Gospada;

17. а рэшту алею, які на далоні ягонай, пакладзе сьвятар на край правага вуха таго, каго ачышчае, на вялікі палец правай рукі ягонай і на вялікі палец правай нагі ягонай, на кроў ахвяры за віну;

a rèštu aleû, âkì na dalonì âgonaj, pakladze s′vâtar na kraj pravaga vuha tago, kago ačyščae, na vâlìkì palec pravaj rukì âgonaj ì na vâlìkì palec pravaj nagì âgonaj, na kroǔ ahvâry za vìnu;

18. а рэшту алею, які на далоні ў сьвятара, пакладзе ён на галаву таго, каго ачышчае, і ачысьціць яго сьвятар перад абліччам Госпада;

a rèštu aleû, âkì na dalonì ǔ s′vâtara, pakladze ën na galavu tago, kago ačyščae, ì ačys′cìc′ âgo s′vâtar perad ablìččam Gospada;

19. і ачысьціць сьвятар ахвяру за грэх і ачысьціць чалавека ад нечысьці ягонай; пасьля таго заколе ахвяру цэласпаленьня;

ì ačys′cìc′ s′vâtar ahvâru za grèh ì ačys′cìc′ čalaveka ad nečys′cì âgonaj; pas′lâ tago zakole ahvâru cèlaspalen′nâ;

20. і пакладзе сьвятар цэласпаленьне і прынашэньне хлебнае на ахвярнік; і ачысьціць яго сьвятар, і ён будзе чысты.

ì pakladze s′vâtar cèlaspalen′ne ì prynašèn′ne hlebnae na ahvârnìk; ì ačys′cìc′ âgo s′vâtar, ì ën budze čysty.

21. Калі ж ён бедны і ня мае дастатку, дык няхай возьме аднаго барана ў ахвяру павіннасьці дзеля трасеньня, каб ачысьціць сябе, і адну дзесяцярыну эфы пшанічнай мукі, зьмяшанай з алеем, у прынашэньне хлебнае, і лог алею,

Kalì ž ën bedny ì nâ mae dastatku, dyk nâhaj voz′me adnago barana ǔ ahvâru pavìnnas′cì dzelâ trasen′nâ, kab ačys′cìc′ sâbe, ì adnu dzesâcârynu èfy pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z aleem, u prynašèn′ne hlebnae, ì log aleû,

22. і дзьве галубкі і два маладыя галубы, што дастане рука ягоная, адну птушку ў ахвяру за грэх, а другую на цэласпаленьне;

ì dz′ve galubkì ì dva maladyâ galuby, što dastane ruka âgonaâ, adnu ptušku ǔ ahvâru za grèh, a druguû na cèlaspalen′ne;

23. і прынясе іх на восьмы дзень ачышчэньня свайго сьвятару да ўваходу ў скінію сходу, перад аблічча Госпада;

ì prynâse ìh na vos′my dzen′ ačyščèn′nâ svajgo s′vâtaru da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, perad ablìčča Gospada;

24. сьвятар возьме барана ахвяры за віну і лог алею, і прынясе гэта сьвятар, трасучы перад Госпадам;

s′vâtar voz′me barana ahvâry za vìnu ì log aleû, ì prynâse gèta s′vâtar, trasučy perad Gospadam;

25. і заколе барана ў ахвяру павіннасьці, і возьме сьвятар крыві ахвяры павіннасьці, і пакладзе на край правага вуха таго, каго ачышчае, і на вялікі палец правай рукі ягонай і на вялікі палец правай нагі ягонай;

ì zakole barana ǔ ahvâru pavìnnas′cì, ì voz′me s′vâtar kryvì ahvâry pavìnnas′cì, ì pakladze na kraj pravaga vuha tago, kago ačyščae, ì na vâlìkì palec pravaj rukì âgonaj ì na vâlìkì palec pravaj nagì âgonaj;

26. і налье сьвятар алею на левую сваю далонь,

ì nal′e s′vâtar aleû na levuû svaû dalon′,

27. і алеем, які на левай далоні ягонай, пакропіць сьвятар правым пальцам сваім сем разоў перад абліччам Гасподнім;

ì aleem, âkì na levaj dalonì âgonaj, pakropìc′ s′vâtar pravym pal′cam svaìm sem razoǔ perad ablìččam Gaspodnìm;

28. і пакладзе сьвятар алею, які на далоні ягонай, на край правага вуха таго, каго ачышчае, на вялікі палец правай рукі ягонай і на вялікі палец правай нагі ягонай, на месца крыві з ахвяры за віну;

ì pakladze s′vâtar aleû, âkì na dalonì âgonaj, na kraj pravaga vuha tago, kago ačyščae, na vâlìkì palec pravaj rukì âgonaj ì na vâlìkì palec pravaj nagì âgonaj, na mesca kryvì z ahvâry za vìnu;

29. а рэшту алею, які на далоні ў сьвятара, пакладзе ён на галаву таго, каго ачышчае, каб ачысьціць яго перад абліччам Госпада;

a rèštu aleû, âkì na dalonì ǔ s′vâtara, pakladze ën na galavu tago, kago ačyščae, kab ačys′cìc′ âgo perad ablìččam Gospada;

30. і прынясе адну галубку, альбо аднаго маладога голуба, што дастане рука,

ì prynâse adnu galubku, al′bo adnago maladoga goluba, što dastane ruka,

31. з таго, што дастане рука ягоная, адну птушку ў ахвяру за грэх, а другую на цэласпаленьне, разам з прынашэньнем хлебным; і ачысьціць сьвятар чалавека перад абліччам Госпада.

z tago, što dastane ruka âgonaâ, adnu ptušku ǔ ahvâru za grèh, a druguû na cèlaspalen′ne, razam z prynašèn′nem hlebnym; ì ačys′cìc′ s′vâtar čalaveka perad ablìččam Gospada.

32. Вось закон пра пракажонага, які ў час ачышчэньня свайго ня мае дастатку.

Vos′ zakon pra prakažonaga, âkì ǔ čas ačyščèn′nâ svajgo nâ mae dastatku.

33. І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, kažučy:

34. калі ўвойдзеце ў зямлю Ханаанскую, якую Я даю вам у валоданьне, і Я навяду струплю праказы на дамы ў зямлі валоданьня вашага,

kalì ǔvojdzece ǔ zâmlû Hanaanskuû, âkuû Â daû vam u valodan′ne, ì Â navâdu struplû prakazy na damy ǔ zâmlì valodan′nâ vašaga,

35. тады той, чый дом, павінен пайсьці і сказаць сьвятару: у мяне на доме паявілася як бы струпля.

tady toj, čyj dom, pavìnen pajs′cì ì skazac′ s′vâtaru: u mâne na dome paâvìlasâ âk by struplâ.

36. Сьвятар загадае апаражніць дом, перш чым сьвятар увойдзе аглядаць струплю, каб не зьнячысьцілася ўсё, што ў доме; пасьля гэтага прыйдзе сьвятар аглядаць дом.

S′vâtar zagadae aparažnìc′ dom, perš čym s′vâtar uvojdze aglâdac′ struplû, kab ne z′nâčys′cìlasâ ǔsë, što ǔ dome; pas′lâ gètaga pryjdze s′vâtar aglâdac′ dom.

37. Калі ён, агледзеўшы струплю, убачыць, што струпля на сьценах дома складаецца зь зеленаватых альбо чырванаватых ямін, якія будуць заглыбленыя ў сьцяне,

Kalì ën, agledzeǔšy struplû, ubačyc′, što struplâ na s′cenah doma skladaecca z′ zelenavatyh al′bo čyrvanavatyh âmìn, âkìâ buduc′ zaglyblenyâ ǔ s′câne,

38. дык сьвятар выйдзе з дома да дзьвярэй дома і замкне дом на сем дзён.

dyk s′vâtar vyjdze z doma da dz′vârèj doma ì zamkne dom na sem dzën.

39. На сёмы дзень зноў прыйдзе сьвятар, і калі ўбачыць, што струпля пашырылася па сьценах дома,

Na sëmy dzen′ znoǔ pryjdze s′vâtar, ì kalì ǔbačyc′, što struplâ pašyrylasâ pa s′cenah doma,

40. дык сьвятар загадае выламаць камяні, на якіх струпля, і выкінуць іх за горадам на месца нячыстае;

dyk s′vâtar zagadae vylamac′ kamânì, na âkìh struplâ, ì vykìnuc′ ìh za goradam na mesca nâčystae;

41. а дом усярэдзіне няхай увесь выскабляць, і абмазку, якую саскобляць, высыплюць за горадам на месца нячыстае;

a dom usârèdzìne nâhaj uves′ vyskablâc′, ì abmazku, âkuû saskoblâc′, vysyplûc′ za goradam na mesca nâčystae;

42. і возьмуць іншыя камяні і ўставяць замест тых камянёў, і возьмуць іншую абмазку і абмажуць дом.

ì voz′muc′ ìnšyâ kamânì ì ǔstavâc′ zamest tyh kamânëǔ, ì voz′muc′ ìnšuû abmazku ì abmažuc′ dom.

43. Калі струпля зноў абэявіцца і будзе цьвісці на доме пасьля таго, як выламалі камяні і выскаблілі дом і абмазалі,

Kalì struplâ znoǔ abèâvìcca ì budze c′vìscì na dome pas′lâ tago, âk vylamalì kamânì ì vyskablìlì dom ì abmazalì,

44. дык сьвятар прыйдзе і агледзіць, і калі струпля на доме пашырылася, дык гэта едкая праказа на доме, нячысты ён;

dyk s′vâtar pryjdze ì agledzìc′, ì kalì struplâ na dome pašyrylasâ, dyk gèta edkaâ prakaza na dome, nâčysty ën;

45. трэба зламаць гэты дом, і камяні яго і дрэва яго і ўсю абмазку дома і вынесьці за горад на месца нячыстае;

trèba zlamac′ gèty dom, ì kamânì âgo ì drèva âgo ì ǔsû abmazku doma ì vynes′cì za gorad na mesca nâčystae;

46. хто ўваходзіць у дом увесь той час, калі ён замкнуты, той нячысты да вечара;

hto ǔvahodzìc′ u dom uves′ toj čas, kalì ën zamknuty, toj nâčysty da večara;

47. і хто сьпіць у доме тым, той павінен вымыць вопратку сваю; і хто есьць у доме тым, той павінен вымыць вопратку сваю.

ì hto s′pìc′ u dome tym, toj pavìnen vymyc′ vopratku svaû; ì hto es′c′ u dome tym, toj pavìnen vymyc′ vopratku svaû.

48. А калі сьвятар прыйдзе і ўбачыць, што струпля на доме не пашырылася пасьля таго, як абмазалі дом, дык сьвятар абвесьціць дом чыстым, бо струпля прайшла.

A kalì s′vâtar pryjdze ì ǔbačyc′, što struplâ na dome ne pašyrylasâ pas′lâ tago, âk abmazalì dom, dyk s′vâtar abves′cìc′ dom čystym, bo struplâ prajšla.

49. І каб ачысьціць дом, возьме ён дзьвюх птушак, кедровага дрэва, чырванёную нітку і ісопу,

Ì kab ačys′cìc′ dom, voz′me ën dz′vûh ptušak, kedrovaga drèva, čyrvanënuû nìtku ì ìsopu,

50. і заколе адну птушку над гліняным посудам, над жывою вадою;

ì zakole adnu ptušku nad glìnânym posudam, nad žyvoû vadoû;

51. і возьме кедровае дрэва і ісоп, і чырванёную нітку і жывую птушку, і абмочыць іх у крыві птушкі заколатай і ў жывой вадзе, і пакропіць дом сем разоў;

ì voz′me kedrovae drèva ì ìsop, ì čyrvanënuû nìtku ì žyvuû ptušku, ì abmočyc′ ìh u kryvì ptuškì zakolataj ì ǔ žyvoj vadze, ì pakropìc′ dom sem razoǔ;

52. і ачысьціць дом крывёю птушкі і жывою вадою, і жывою птушкаю і кедровым дрэвам і ісопам і чырванёнаю ніткаю;

ì ačys′cìc′ dom kryvëû ptuškì ì žyvoû vadoû, ì žyvoû ptuškaû ì kedrovym drèvam ì ìsopam ì čyrvanënaû nìtkaû;

53. і пусьціць жывую птушку за горадам у поле і ачысьціць дом, і будзе чысты.

ì pus′cìc′ žyvuû ptušku za goradam u pole ì ačys′cìc′ dom, ì budze čysty.

54. Вось закон пра ўсякую струплю праказы і пра пархатасьць,

Vos′ zakon pra ǔsâkuû struplû prakazy ì pra parhatas′c′,

55. і пра праказу на вопратцы і на доме, і пра пухліну, і пра лішаі, і пра плямы, -

ì pra prakazu na vopratcy ì na dome, ì pra puhlìnu, ì pra lìšaì, ì pra plâmy, -

56. каб указаць, калі гэта нячыстае і калі чыстае: вось закон пра праказу.

kab ukazac′, kalì gèta nâčystae ì kalì čystae: vos′ zakon pra prakazu.

15 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, kažučy:

2. абвясьцеце сынам Ізраілевым і скажэце ім: калі ў каго будзе цеча зь цела ягонага, дык ад цечы сваёй ён нячысты.

abvâs′cece synam Ìzraìlevym ì skažèce ìm: kalì ǔ kago budze ceča z′ cela âgonaga, dyk ad cečy svaëj ën nâčysty.

3. І вось закон пра нячыстасьць яго ад цечы ягонай: калі цячэ зь цела яго цеча ягоная, і калі затрымліваецца ў целе яго цеча ягоная, гэта нячыстасьць яго;

Ì vos′ zakon pra nâčystas′c′ âgo ad cečy âgonaj: kalì câčè z′ cela âgo ceča âgonaâ, ì kalì zatrymlìvaecca ǔ cele âgo ceča âgonaâ, gèta nâčystas′c′ âgo;

4. усякая пасьцель, на якую ляжа цечыўны, нячыстая, і ўсякая рэч, на якую сядзе, нячыстая;

usâkaâ pas′cel′, na âkuû lâža cečyǔny, nâčystaâ, ì ǔsâkaâ rèč, na âkuû sâdze, nâčystaâ;

5. і хто дакранецца да пасьцелі ягонай, той павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара;

ì hto dakranecca da pas′celì âgonaj, toj pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara;

6. хто сядзе на якую-небудзь рэч, на якой сядзеў цечыўны, той павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара;

hto sâdze na âkuû-nebudz′ rèč, na âkoj sâdzeǔ cečyǔny, toj pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara;

7. і хто дакранецца да цела цечыўнага, той павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара;

ì hto dakranecca da cela cečyǔnaga, toj pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara;

8. калі цечыўны плюне на чыстага, дык гэты павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара;

kalì cečyǔny plûne na čystaga, dyk gèty pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara;

9. і ўсякая падвода, на якой ехаў цечыўны, нячыстая;

ì ǔsâkaâ padvoda, na âkoj ehaǔ cečyǔny, nâčystaâ;

10. і кожны, хто дакранецца да чаго-небудзь, што было пад ім, нячысты будзе да вечара; і хто панясе гэта, павінен вымыцць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара;

ì kožny, hto dakranecca da čago-nebudz′, što bylo pad ìm, nâčysty budze da večara; ì hto panâse gèta, pavìnen vymycc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara;

11. і кожны, да каго дакранецца цечыўны, не вымыўшы рук сваіх вадою, павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара;

ì kožny, da kago dakranecca cečyǔny, ne vymyǔšy ruk svaìh vadoû, pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara;

12. гліняны посуд, да якога дакранецца цечыўны, трэба разьбіць, і ўсякі драўляны посуд трэба вымыць вадою.

glìnâny posud, da âkoga dakranecca cečyǔny, trèba raz′bìc′, ì ǔsâkì draǔlâny posud trèba vymyc′ vadoû.

13. А калі цечыўны вызваліцца ад цечы сваёй, тады павінен ён адлічыць сабе сем дзён на ачышчэньне сваё і вымыць вопратку сваю і цела сваё жывою вадою, і будзе чысты;

A kalì cečyǔny vyzvalìcca ad cečy svaëj, tady pavìnen ën adlìčyc′ sabe sem dzën na ačyščèn′ne svaë ì vymyc′ vopratku svaû ì cela svaë žyvoû vadoû, ì budze čysty;

14. і на восьмы дзень возьме ён сабе дзьвюх галубак альбо двух маладых галубоў, і прыйдзе перад аблічча Гасподняе да ўваходу ў скінію сходу, і аддасьць іх сьвятару;

ì na vos′my dzen′ voz′me ën sabe dz′vûh galubak al′bo dvuh maladyh galuboǔ, ì pryjdze perad ablìčča Gaspodnâe da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, ì addas′c′ ìh s′vâtaru;

15. і прынясе сьвятар з гэтых птушак адну ў ахвяру за грэх, а другую на цэласпаленьне, і ачысьціць яго сьвятар перад Госпадам ад цечы ягонай.

ì prynâse s′vâtar z gètyh ptušak adnu ǔ ahvâru za grèh, a druguû na cèlaspalen′ne, ì ačys′cìc′ âgo s′vâtar perad Gospadam ad cečy âgonaj.

16. Калі ў каго здарыцца выліваньне семені, дык ён павінен абмыць вадою ўсё цела сваё і нячысты будзе да вечара;

Kalì ǔ kago zdarycca vylìvan′ne semenì, dyk ën pavìnen abmyc′ vadoû ǔsë cela svaë ì nâčysty budze da večara;

17. і ўсякая вопратка і ўсякая скура, на якую трапіць семя, павінна быць вымыта вадою і нячыстая будзе да вечара.

ì ǔsâkaâ vopratka ì ǔsâkaâ skura, na âkuû trapìc′ semâ, pavìnna byc′ vymyta vadoû ì nâčystaâ budze da večara.

18. Калі мужчына ляжа з жанчынаю і будзе ў яго выліваньне семені, дык яны павінны абмыцца вадою і нячыстыя будуць да вечара.

Kalì mužčyna lâža z žančynaû ì budze ǔ âgo vylìvan′ne semenì, dyk âny pavìnny abmycca vadoû ì nâčystyâ buduc′ da večara.

19. Калі жанчына мае цечу крыві, якая цячэ зь цела яе, дык яна павінна сядзець сем дзён пад час ачышчэньня свайго, і кожны, хто дакранецца да яе, нячысты будзе да вечара;

Kalì žančyna mae ceču kryvì, âkaâ câčè z′ cela âe, dyk âna pavìnna sâdzec′ sem dzën pad čas ačyščèn′nâ svajgo, ì kožny, hto dakranecca da âe, nâčysty budze da večara;

20. і ўсё, на што яна ляжа пад час ачышчэньня свайго, нячыстае; і ўсё, на што сядзе, нячыстае;

ì ǔsë, na što âna lâža pad čas ačyščèn′nâ svajgo, nâčystae; ì ǔsë, na što sâdze, nâčystae;

21. і кожны, хто дакранецца да пасьцелі яе, павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара;

ì kožny, hto dakranecca da pas′celì âe, pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara;

22. і кожны, хто дакранецца да якой-небудзь рэчы, на якой яна сядзела, павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара;

ì kožny, hto dakranecca da âkoj-nebudz′ rèčy, na âkoj âna sâdzela, pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara;

23. і калі хто дакранецца да чаго-небудзь на пасьцелі альбо на той рэчы, на якой яна сядзела, нячысты будзе да вечара;

ì kalì hto dakranecca da čago-nebudz′ na pas′celì al′bo na toj rèčy, na âkoj âna sâdzela, nâčysty budze da večara;

24. калі перасьпіць зь ёю муж, дык нячыстасьць яе будзе на ім: ён нячысты будзе сем дзён, і кожная пасьцель, на якую ён ляжа, будзе нячыстая.

kalì peras′pìc′ z′ ëû muž, dyk nâčystas′c′ âe budze na ìm: ën nâčysty budze sem dzën, ì kožnaâ pas′cel′, na âkuû ën lâža, budze nâčystaâ.

25. Калі ў жанчыны цячэ кроў шмат дзён не пад час ачышчэньня яе, альбо калі яна мае цечу даўжэй звычайнага ачышчэньня свайго, яна нячыстая;

Kalì ǔ žančyny câčè kroǔ šmat dzën ne pad čas ačyščèn′nâ âe, al′bo kalì âna mae ceču daǔžèj zvyčajnaga ačyščèn′nâ svajgo, âna nâčystaâ;

26. усякая пасьцель, на якую яна ляжа пад час цечы сваёй, будзе нячыстая, гэтак сама як пасьцель пад час ачышчэньня яе; і ўсякая рэч, на якую яна сядзе, будзе нячыстая, як нячыстае гэта пад час ачышчэньня яе;

usâkaâ pas′cel′, na âkuû âna lâža pad čas cečy svaëj, budze nâčystaâ, gètak sama âk pas′cel′ pad čas ačyščèn′nâ âe; ì ǔsâkaâ rèč, na âkuû âna sâdze, budze nâčystaâ, âk nâčystae gèta pad čas ačyščèn′nâ âe;

27. і кожны, хто дакранецца да іх, будзе нячысты і павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою, і нячысты будзе да вечара.

ì kožny, hto dakranecca da ìh, budze nâčysty ì pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû, ì nâčysty budze da večara.

28. А калі яна вызваліцца ад цечыва свайго, тады павінна адлічыць сабе сем дзён і пасьля будзе чыстая;

A kalì âna vyzvalìcca ad cečyva svajgo, tady pavìnna adlìčyc′ sabe sem dzën ì pas′lâ budze čystaâ;

29. на восьмы дзень возьме яна сабе дзьвюх галубак альбо двух маладых галубоў, і прынясе іх да сьвятара да ўваходу ў скінію сходу;

na vos′my dzen′ voz′me âna sabe dz′vûh galubak al′bo dvuh maladyh galuboǔ, ì prynâse ìh da s′vâtara da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu;

30. і прынясе сьвятар адну птушку ў ахвяру за грэх, а другую на цэласпаленьне, і ачысьціць яе сьвятар перад Госпадам ад цечы нечысьці яе.

ì prynâse s′vâtar adnu ptušku ǔ ahvâru za grèh, a druguû na cèlaspalen′ne, ì ačys′cìc′ âe s′vâtar perad Gospadam ad cečy nečys′cì âe.

31. Так засьцерагайце сыноў Ізраілевых ад нячыстасьці іх, каб яны не памерлі ў нячыстасьці сваёй, апаганьваючы селішча Маё, якое сярод іх:

Tak zas′ceragajce synoǔ Ìzraìlevyh ad nâčystas′cì ìh, kab âny ne pamerlì ǔ nâčystas′cì svaëj, apagan′vaûčy selìšča Maë, âkoe sârod ìh:

32. вось закон пра цечыўнага і пра тое, у каго здарыцца выліваньне семені, якое робіць яго нячыстым,

vos′ zakon pra cečyǔnaga ì pra toe, u kago zdarycca vylìvan′ne semenì, âkoe robìc′ âgo nâčystym,

33. і пра тую, што пакутуе ачышчэньнем сваім, і пра цечыўных, мужчыну альбо жанчыну, і пра мужа, які перасьпіць з нячыстаю.

ì pra tuû, što pakutue ačyščèn′nem svaìm, ì pra cečyǔnyh, mužčynu al′bo žančynu, ì pra muža, âkì peras′pìc′ z nâčystaû.

16 Кіраўнік

1. І казаў Гасподзь Майсею пасьля сьмерці двух сыноў Ааронавых, калі яны, падступіўшыся прад аблічча Гасподняе, памерлі,

Ì kazaǔ Gaspodz′ Majseû pas′lâ s′mercì dvuh synoǔ Aaronavyh, kalì âny, padstupìǔšysâ prad ablìčča Gaspodnâe, pamerlì,

2. і сказаў Гасподзь Майсею: скажы Аарону, брату твайму, каб ён не ва ўсякі час заходзіў у сьвятыні за заслону перад века, што на каўчэгу, каб яму не памерці, бо над векам Я буду зьяўляцца ў воблаку.

ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: skažy Aaronu, bratu tvajmu, kab ën ne va ǔsâkì čas zahodzìǔ u s′vâtynì za zaslonu perad veka, što na kaǔčègu, kab âmu ne pamercì, bo nad vekam Â budu z′âǔlâcca ǔ voblaku.

3. Вось, з чым павінен уваходзіць Аарон у сьвятыню: зь цялём у ахвяру за грэх і з бараном на цэласпаленьне:

Vos′, z čym pavìnen uvahodzìc′ Aaron u s′vâtynû: z′ câlëm u ahvâru za grèh ì z baranom na cèlaspalen′ne:

4. сьвяшчэнны ільняны хітон павінен апранаць ён, а сподняе адзеньне хай будзе на целе ягоным, і льняным пасам няхай апяразваецца і льняны кідар надзявае: гэта сьвяшчэнная вопратка; і хай абмывае ён цела сваё вадою і надзявае яе;

s′vâščènny ìl′nâny hìton pavìnen apranac′ ën, a spodnâe adzen′ne haj budze na cele âgonym, ì l′nânym pasam nâhaj apârazvaecca ì l′nâny kìdar nadzâvae: gèta s′vâščènnaâ vopratka; ì haj abmyvae ën cela svaë vadoû ì nadzâvae âe;

5. і з супольства сыноў Ізраілевых няхай возьме двух казлоў у ахвяру за грэх і аднаго барана на цэласпаленьне.

ì z supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh nâhaj voz′me dvuh kazloǔ u ahvâru za grèh ì adnago barana na cèlaspalen′ne.

6. І прынясе Аарон цяля ў ахвяру за грэх за сябе і ачысьціць сябе і дом свой.

Ì prynâse Aaron câlâ ǔ ahvâru za grèh za sâbe ì ačys′cìc′ sâbe ì dom svoj.

7. І возьме двух казлоў і паставіць іх прад абліччам Гасподнім і каля ўваходу ў скінію сходу;

Ì voz′me dvuh kazloǔ ì pastavìc′ ìh prad ablìččam Gaspodnìm ì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu;

8. і кіне Аарон на абодвух казлоў жэрабя: адно жэрабя дзеля Госпада, а другое жэрабя дзеля адпушчэньня;

ì kìne Aaron na abodvuh kazloǔ žèrabâ: adno žèrabâ dzelâ Gospada, a drugoe žèrabâ dzelâ adpuščèn′nâ;

9. і прывядзе Аарон казла, на якога выпала жэрабя дзеля Госпада, і прынясе яго ў ахвяру за грэх,

ì pryvâdze Aaron kazla, na âkoga vypala žèrabâ dzelâ Gospada, ì prynâse âgo ǔ ahvâru za grèh,

10. а казла, на якога выпала жэрабя дзеля адпушчэньня, паставіць жывога перад Госпадам, каб учыніць на ім ачышчэньне і выслаць яго ў пустыню дзеля адпушчэньня.

a kazla, na âkoga vypala žèrabâ dzelâ adpuščèn′nâ, pastavìc′ žyvoga perad Gospadam, kab učynìc′ na ìm ačyščèn′ne ì vyslac′ âgo ǔ pustynû dzelâ adpuščèn′nâ.

11. І прывядзе Аарон цяля ў ахвяру за грэх за сябе, і ачысьціць сябе і дом свой, і заколе цяля ў ахвяру за грэх за сябе;

Ì pryvâdze Aaron câlâ ǔ ahvâru za grèh za sâbe, ì ačys′cìc′ sâbe ì dom svoj, ì zakole câlâ ǔ ahvâru za grèh za sâbe;

12. і возьме распаленага жару поўнае кадзіла з ахвярніка, які перад абліччам Гасподнім, і духмянага дробна патоўчанага дымленьня поўныя прыгаршчы, і ўнясе за заслону;

ì voz′me raspalenaga žaru poǔnae kadzìla z ahvârnìka, âkì perad ablìččam Gaspodnìm, ì duhmânaga drobna patoǔčanaga dymlen′nâ poǔnyâ prygarščy, ì ǔnâse za zaslonu;

13. і пакладзе дымленьне на агонь перад абліччам Гасподнім, і воблака дымленьня пакрые века, якое над каўчэгам адкрыцьця, каб яму не памерці;

ì pakladze dymlen′ne na agon′ perad ablìččam Gaspodnìm, ì voblaka dymlen′nâ pakrye veka, âkoe nad kaǔčègam adkryc′câ, kab âmu ne pamercì;

14. і возьме крыві цяляці і пакропіць пальцам сваім на века сьпераду і перад векам, сем разоў пакропіць крывёю з пальца свайго.

ì voz′me kryvì câlâcì ì pakropìc′ pal′cam svaìm na veka s′peradu ì perad vekam, sem razoǔ pakropìc′ kryvëû z pal′ca svajgo.

15. І заколе казла ў ахвяру за грэх за народ, і ўнясе кроў ягоную за заслону, і зробіць з крывёю ягонаю тое самае, што рабіў з крывёю цяляці,і пакропіць ёю на века і перад векам, -

Ì zakole kazla ǔ ahvâru za grèh za narod, ì ǔnâse kroǔ âgonuû za zaslonu, ì zrobìc′ z kryvëû âgonaû toe samae, što rabìǔ z kryvëû câlâcì,ì pakropìc′ ëû na veka ì perad vekam, -

16. і ачысьціць сьвятыню ад нячыстасьці сыноў Ізраілевых, і ад злачынстваў іхніх, ва ўсіх грахах іхніх. Так павінен зрабіць ён і са скініяй сходу, якая ў іх, сярод нячыстасьці іхняй.

ì ačys′cìc′ s′vâtynû ad nâčystas′cì synoǔ Ìzraìlevyh, ì ad zlačynstvaǔ ìhnìh, va ǔsìh grahah ìhnìh. Tak pavìnen zrabìc′ ën ì sa skìnìâj shodu, âkaâ ǔ ìh, sârod nâčystas′cì ìhnâj.

17. Ніводзін чалавек не павінен быць у скініі сходу, калі ўваходзіць ён дзеля ачышчэньня сьвятыні, да самага выхаду ягонага. І так ачысьціць ён сябе, дом свой і ўсё супольства Ізраілевае.

Nìvodzìn čalavek ne pavìnen byc′ u skìnìì shodu, kalì ǔvahodzìc′ ën dzelâ ačyščèn′nâ s′vâtynì, da samaga vyhadu âgonaga. Ì tak ačys′cìc′ ën sâbe, dom svoj ì ǔsë supol′stva Ìzraìlevae.

18. І выйдзе ён да ахвярніка, які перад абліччам Гасподнім, і ачысьціць яго, і возьме крыві цяляці і крыві казла, і пакладзе на рогі ахвярніка з усіх бакоў,

Ì vyjdze ën da ahvârnìka, âkì perad ablìččam Gaspodnìm, ì ačys′cìc′ âgo, ì voz′me kryvì câlâcì ì kryvì kazla, ì pakladze na rogì ahvârnìka z usìh bakoǔ,

19. і пакропіць на яго крывёю з пальца свайго сем разоў, і ачысьціць яго, і асьвеціць яго ад нячыстасьці сыноў Ізраілевых.

ì pakropìc′ na âgo kryvëû z pal′ca svajgo sem razoǔ, ì ačys′cìc′ âgo, ì as′vecìc′ âgo ad nâčystas′cì synoǔ Ìzraìlevyh.

20. І ўчыніўшы ачышчэньне сьвятыні, скініі сходу і ахвярніка, прывядзе ён жывога казла,

Ì ǔčynìǔšy ačyščèn′ne s′vâtynì, skìnìì shodu ì ahvârnìka, pryvâdze ën žyvoga kazla,

21. і пакладзе Аарон абедзьве рукі свае на галаву жывога казла, і вызнае над ім усе беззаконьні сыноў Ізраілевых і ўсе злачынствы іхнія і ўсе грахі іхнія, і пакладзе іх на галаву казла, і вышле з нарочным чалавекам у пустыню;

ì pakladze Aaron abedz′ve rukì svae na galavu žyvoga kazla, ì vyznae nad ìm use bezzakon′nì synoǔ Ìzraìlevyh ì ǔse zlačynstvy ìhnìâ ì ǔse grahì ìhnìâ, ì pakladze ìh na galavu kazla, ì vyšle z naročnym čalavekam u pustynû;

22. і панясе казёл на сабе ўсе беззаконьні іхнія ў зямлю непраходную, і пусьціць ён казла ў пустыню.

ì panâse kazël na sabe ǔse bezzakon′nì ìhnìâ ǔ zâmlû neprahodnuû, ì pus′cìc′ ën kazla ǔ pustynû.

23. І ўвойдзе Аарон у скінію сходу, і здыме ільняную вопратку, якую апранаў, уваходзячы ў сьвятыню, і пакіне яе там,

Ì ǔvojdze Aaron u skìnìû shodu, ì zdyme ìl′nânuû vopratku, âkuû apranaǔ, uvahodzâčy ǔ s′vâtynû, ì pakìne âe tam,

24. і абмые цела сваё вадою, на сьвятым месцы, і апране вопратку сваю, выйдзе і ўчыніць цэласпаленьне за сябе і цэласпаленьне за народ, і ачысьціць сябе і народ;

ì abmye cela svaë vadoû, na s′vâtym mescy, ì aprane vopratku svaû, vyjdze ì ǔčynìc′ cèlaspalen′ne za sâbe ì cèlaspalen′ne za narod, ì ačys′cìc′ sâbe ì narod;

25. а тлушч ахвяры за грэх спаліць на ахвярніку.

a tlušč ahvâry za grèh spalìc′ na ahvârnìku.

26. І той, хто вадзіў казла дзеля адпушчэньня, павінен вымыць вопратку сваю, абмыць цела сваё вадою і потым можа ўвайсьці ў табар.

Ì toj, hto vadzìǔ kazla dzelâ adpuščèn′nâ, pavìnen vymyc′ vopratku svaû, abmyc′ cela svaë vadoû ì potym moža ǔvajs′cì ǔ tabar.

27. А цяля за грэх і казла за грэх, чыя кроў унесена была дзеля ачышчэньня сьвятыні, няхай вынесуць вонкі з табара і спаляць на агні скуры іхнія і мяса іхняе і нечысьць іхнюю;

A câlâ za grèh ì kazla za grèh, čyâ kroǔ unesena byla dzelâ ačyščèn′nâ s′vâtynì, nâhaj vynesuc′ vonkì z tabara ì spalâc′ na agnì skury ìhnìâ ì mâsa ìhnâe ì nečys′c′ ìhnûû;

28. хто спаліць іх, той павінен абмыць вопратку сваю і абмыць цела сваё вадою, і пасьля таго можа ўвайсьці ў табар.

hto spalìc′ ìh, toj pavìnen abmyc′ vopratku svaû ì abmyc′ cela svaë vadoû, ì pas′lâ tago moža ǔvajs′cì ǔ tabar.

29. І хай будзе гэта вам вечнаю пастановаю: на сёмым месяцы, у дзясяты дзень месяца ўпакорвайце душы вашыя і ніякае дзеі ня чынеце, ні тубылец, ні прыхадзень, што пасяліўся сярод вас,

Ì haj budze gèta vam večnaû pastanovaû: na sëmym mesâcy, u dzâsâty dzen′ mesâca ǔpakorvajce dušy vašyâ ì nìâkae dzeì nâ čynece, nì tubylec, nì pryhadzen′, što pasâlìǔsâ sârod vas,

30. бо ў гэты дзень ачышчаюць вас, каб зрабіць вас чыстымі ад усіх грахоў вашых, каб вы былі чыстыя перад абліччам Гасподнім;

bo ǔ gèty dzen′ ačyščaûc′ vas, kab zrabìc′ vas čystymì ad usìh grahoǔ vašyh, kab vy bylì čystyâ perad ablìččam Gaspodnìm;

31. гэта субота спачыну вам, упакорвайце душы вашыя: гэта пастанова вечная.

gèta subota spačynu vam, upakorvajce dušy vašyâ: gèta pastanova večnaâ.

32. А ачышчаць павінен сьвятар, які памазаны і які прысьвечаны, каб сьвятарыць яму замест бацькі свайго: і апране ён ільняную вопратку, вопратку сьвяшчэнную,

A ačyščac′ pavìnen s′vâtar, âkì pamazany ì âkì prys′večany, kab s′vâtaryc′ âmu zamest bac′kì svajgo: ì aprane ën ìl′nânuû vopratku, vopratku s′vâščènnuû,

33. і ачысьціць Сьвятое Сьвятых і скінію сходу, і ахвярнік ачысьціць, і сьвятароў і ўвесь народ супольства ачысьціць.

ì ačys′cìc′ S′vâtoe S′vâtyh ì skìnìû shodu, ì ahvârnìk ačys′cìc′, ì s′vâtaroǔ ì ǔves′ narod supol′stva ačys′cìc′.

34. І хай будзе гэта вам вечнаю пастановаю: ачышчаць сыноў Ізраілевых ад усіх грахоў іхніх адзін раз у год. І зрабіў ён так, як загадаў Гасподзь Майсею.

Ì haj budze gèta vam večnaû pastanovaû: ačyščac′ synoǔ Ìzraìlevyh ad usìh grahoǔ ìhnìh adzìn raz u god. Ì zrabìǔ ën tak, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

17 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. абвясьці Аарону і сынам ягоным і ўсім сынам Ізраілевым і скажы ім: вось, што загадвае Гасподзь:

abvâs′cì Aaronu ì synam âgonym ì ǔsìm synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: vos′, što zagadvae Gaspodz′:

3. калі хто з дома Ізраілевага заколе цяля альбо авечку альбо казу ў табары, альбо калі хто заколе па-за табарам

kalì hto z doma Ìzraìlevaga zakole câlâ al′bo avečku al′bo kazu ǔ tabary, al′bo kalì hto zakole pa-za tabaram

4. і не прывядзе да ўваходу ў скінію сходу, каб явіць у ахвяру Госпаду перад селішчам Гасподнім, дык чалавеку таму залічана будзе кроў; ён праліў кроў, і зьнішчыцца чалавек той з народу свайго;

ì ne pryvâdze da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, kab âvìc′ u ahvâru Gospadu perad selìščam Gaspodnìm, dyk čalaveku tamu zalìčana budze kroǔ; ën pralìǔ kroǔ, ì z′nìščycca čalavek toj z narodu svajgo;

5. гэта дзеля таго, каб прыводзілі сыны Ізраілевыя ахвяры свае, якія яны колюць на полі, каб прыводзілі іх прад Госпадам да ўваходу ў скінію сходу, да сьвятара, і калолі іх Госпаду ў ахвяры мірныя;

gèta dzelâ tago, kab pryvodzìlì syny Ìzraìlevyâ ahvâry svae, âkìâ âny kolûc′ na polì, kab pryvodzìlì ìh prad Gospadam da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, da s′vâtara, ì kalolì ìh Gospadu ǔ ahvâry mìrnyâ;

6. і пакропіць сьвятар крывёю на ахвярнік Гасподні каля ўваходу ў скінію сходу і спаліць тлушч дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду,

ì pakropìc′ s′vâtar kryvëû na ahvârnìk Gaspodnì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu ì spalìc′ tlušč dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu,

7. каб яны наперад ня прыносілі ахвяраў сваіх ідалам, за якімі аблудна ходзяць яны. Гэта хай будзе ім пастановаю вечнаю ў роды іхнія.

kab âny naperad nâ prynosìlì ahvâraǔ svaìh ìdalam, za âkìmì abludna hodzâc′ âny. Gèta haj budze ìm pastanovaû večnaû ǔ rody ìhnìâ.

8. Яшчэ скажы ім: калі хто з дому Ізраілевага і з прыхадняў, што жывуць сярод вас, прыносіць цэласпаленьне альбо ахвяру

Âščè skažy ìm: kalì hto z domu Ìzraìlevaga ì z pryhadnâǔ, što žyvuc′ sârod vas, prynosìc′ cèlaspalen′ne al′bo ahvâru

9. і не прывядзе да ўваходу ў скінію сходу, каб учыніць яе Госпаду, дык зьнішчыцца той чалавек з народу свайго.

ì ne pryvâdze da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, kab učynìc′ âe Gospadu, dyk z′nìščycca toj čalavek z narodu svajgo.

10. Калі хто з дому Ізраілевага і з прыхадняў, што жывуць сярод вас, будзе есьці якую-небудзь кроў, дык павярну аблічча Маё на душу таго, хто будзе есьці кроў, і зьнішчу яе з народу яе,

Kalì hto z domu Ìzraìlevaga ì z pryhadnâǔ, što žyvuc′ sârod vas, budze es′cì âkuû-nebudz′ kroǔ, dyk pavârnu ablìčča Maë na dušu tago, hto budze es′cì kroǔ, ì z′nìšču âe z narodu âe,

11. бо душа цела ў крыві, і прызначыў яе вам для ахвярніка, каб ачышчаць душы вашыя, бо кроў гэтая душу ачышчае;

bo duša cela ǔ kryvì, ì pryznačyǔ âe vam dlâ ahvârnìka, kab ačyščac′ dušy vašyâ, bo kroǔ gètaâ dušu ačyščae;

12. таму Я і сказаў сынам Ізраілевым: ніводная душа з вас не павінна есьці крыві, і прыхадзень, які жыве сярод вас, не павінен есьці крыві.

tamu Â ì skazaǔ synam Ìzraìlevym: nìvodnaâ duša z vas ne pavìnna es′cì kryvì, ì pryhadzen′, âkì žyve sârod vas, ne pavìnen es′cì kryvì.

13. Калі хто з сыноў Ізраілевых і з прыхадняў, што жывуць сярод вас, на ловах зловіць зьвера альбо птушку, якую можна есьці, дык ён павінен даць выцячы крыві яе і пакрыць яе зямлёю,

Kalì hto z synoǔ Ìzraìlevyh ì z pryhadnâǔ, što žyvuc′ sârod vas, na lovah zlovìc′ z′vera al′bo ptušku, âkuû možna es′cì, dyk ën pavìnen dac′ vycâčy kryvì âe ì pakryc′ âe zâmlëû,

14. бо душа ўсякага цела ёсьць кроў ягоная, яна душа ягоная; таму Я сказаў сынам Ізраілевым: ня ежце крыві ні зь якога цела, бо душа ўсякага цела ёсьць кроў ягоная: кожны, хто будзе есьці яе, зьнішчыцца.

bo duša ǔsâkaga cela ës′c′ kroǔ âgonaâ, âna duša âgonaâ; tamu Â skazaǔ synam Ìzraìlevym: nâ ežce kryvì nì z′ âkoga cela, bo duša ǔsâkaga cela ës′c′ kroǔ âgonaâ: kožny, hto budze es′cì âe, z′nìščycca.

15. І кожны, хто будзе есьці мёртвае альбо разадранае зьверам, тубылец альбо прыхадзень, павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара, а потым будзе чысты;

Ì kožny, hto budze es′cì mërtvae al′bo razadranae z′veram, tubylec al′bo pryhadzen′, pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara, a potym budze čysty;

16. а калі ня вымые і не абмые цела свайго, дык панясе на сабе беззаконьне сваё.

a kalì nâ vymye ì ne abmye cela svajgo, dyk panâse na sabe bezzakon′ne svaë.

18 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: Я Гасподзь, Бог ваш.

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: Â Gaspodz′, Bog vaš.

3. Паводле дзеяў зямлі Егіпецкай, у якой вы жылі, ня ўчыняйце, і паводле дзеяў зямлі Ханаанскай, у якую Я вяду вас, ня ўчыняйце, і паводле ўстанаўленьняў іхніх не хадзеце:

Pavodle dzeâǔ zâmlì Egìpeckaj, u âkoj vy žylì, nâ ǔčynâjce, ì pavodle dzeâǔ zâmlì Hanaanskaj, u âkuû Â vâdu vas, nâ ǔčynâjce, ì pavodle ǔstanaǔlen′nâǔ ìhnìh ne hadzece:

4. Мае законы выконвайце і Мае пастановы шануйце, учыняючы паводле іх. Я Гасподзь, Бог ваш.

Mae zakony vykonvajce ì Mae pastanovy šanujce, učynâûčy pavodle ìh. Â Gaspodz′, Bog vaš.

5. Шануйце пастановы Мае і законы Мае, выконваючы якія, чалавек будзе жывы. Я Гасподзь.

Šanujce pastanovy Mae ì zakony Mae, vykonvaûčy âkìâ, čalavek budze žyvy. Â Gaspodz′.

6. Ніхто ні да якой родзічкі па крыві не павінен набліжацца дзеля плоцкіх спалукаў. Я Гасподзь.

Nìhto nì da âkoj rodzìčkì pa kryvì ne pavìnen nablìžacca dzelâ plockìh spalukaǔ. Â Gaspodz′.

7. Ты не павінен класьціся з бацькам тваім і з маці тваёй: яна маці твая, не сарамаць яе.

Ty ne pavìnen klas′cìsâ z bac′kam tvaìm ì z macì tvaëj: âna macì tvaâ, ne saramac′ âe.

8. Ты не павінен класьціся з жонкаю бацькі твайго; бо гэтым ты сарамаціш бацьку твайго.

Ty ne pavìnen klas′cìsâ z žonkaû bac′kì tvajgo; bo gètym ty saramacìš bac′ku tvajgo.

9. Ты не павінен класьціся зь сястрою тваёю, з дачкою бацькі твайго альбо з дачкою маці тваёй, што нарадзілася ў шлюбе альбо па-за шлюбам, не сарамаць іх.

Ty ne pavìnen klas′cìsâ z′ sâstroû tvaëû, z dačkoû bac′kì tvajgo al′bo z dačkoû macì tvaëj, što naradzìlasâ ǔ šlûbe al′bo pa-za šlûbam, ne saramac′ ìh.

10. Ты не павінен класьціся з дачкою сына твайго альбо з дачкою дачкі тваёй, не сарамаць іх, бо праз гэта ты сарамаціш сябе.

Ty ne pavìnen klas′cìsâ z dačkoû syna tvajgo al′bo z dačkoû dačkì tvaëj, ne saramac′ ìh, bo praz gèta ty saramacìš sâbe.

11. Ты не павінен класьціся з дачкою бацькі твайго, якая нарадзілася ад іншай жонкі ягонай; бо яна сястра твая, не сарамаць яе.

Ty ne pavìnen klas′cìsâ z dačkoû bac′kì tvajgo, âkaâ naradzìlasâ ad ìnšaj žonkì âgonaj; bo âna sâstra tvaâ, ne saramac′ âe.

12. Ты не павінен класьціся зь сястрою бацькі твайго, бо яна адной крыві з бацькам тваім.

Ty ne pavìnen klas′cìsâ z′ sâstroû bac′kì tvajgo, bo âna adnoj kryvì z bac′kam tvaìm.

13. Ты не павінен класьціся з сястрою маці тваёй, бо яна адной крыві з маці тваёй.

Ty ne pavìnen klas′cìsâ z sâstroû macì tvaëj, bo âna adnoj kryvì z macì tvaëj.

14. Ты не павінен класьціся з жонкаю брата бацькі твайго; бо яна цётка твая.

Ty ne pavìnen klas′cìsâ z žonkaû brata bac′kì tvajgo; bo âna cëtka tvaâ.

15. Ты не павінен класьціся зь нявесткай тваёю, яна жонка сына твайго, не сарамаць яе.

Ty ne pavìnen klas′cìsâ z′ nâvestkaj tvaëû, âna žonka syna tvajgo, ne saramac′ âe.

16. Ты не павінен класьціся зь ятроўкай тваёй, яна жонка брата твайго, не сарамаць брата твайго.

Ty ne pavìnen klas′cìsâ z′ âtroǔkaj tvaëj, âna žonka brata tvajgo, ne saramac′ brata tvajgo.

17. Калі ты маеш плоцкія зносіны з жанчынай, ты не павінен спаць з дачкою яе і з унучкай яе; яны адной крыві зь ёю; таму гэта ганьба крыві.

Kalì ty maeš plockìâ znosìny z žančynaj, ty ne pavìnen spac′ z dačkoû âe ì z unučkaj âe; âny adnoj kryvì z′ ëû; tamu gèta gan′ba kryvì.

18. Не бяры ў пасьцель тваю сястры жонкі тваёй, пакуль жонка твая жыве; не рабі яе суперніцай жонцы тваёй пры жыцьці яе.

Ne bâry ǔ pas′cel′ tvaû sâstry žonkì tvaëj, pakul′ žonka tvaâ žyve; ne rabì âe supernìcaj žoncy tvaëj pry žyc′cì âe.

19. І не кладзіся з жанчынай пад час ачышчэньня яе; у гэты час нячыстая яна.

Ì ne kladzìsâ z žančynaj pad čas ačyščèn′nâ âe; u gèty čas nâčystaâ âna.

20. І з жонкаю блізкага твайго не кладзіся, каб выліць семя, бо праз гэта ты станеш нячысты.

Ì z žonkaû blìzkaga tvajgo ne kladzìsâ, kab vylìc′ semâ, bo praz gèta ty staneš nâčysty.

21. Зь дзяцей тваіх не аддавай на слугаваньне Малоху і не зьневажай імя Бога твайго. Я Гасподзь.

Z′ dzâcej tvaìh ne addavaj na slugavan′ne Malohu ì ne z′nevažaj ìmâ Boga tvajgo. Â Gaspodz′.

22. Не кладзіся з мужчынам, як з жанчынаю: гэта мярзота.

Ne kladzìsâ z mužčynam, âk z žančynaû: gèta mârzota.

23. І ні зь якім быдлам не кладзіся, гэта мярзота.

Ì nì z′ âkìm bydlam ne kladzìsâ, gèta mârzota.

24. І ні зь якім быдлам не кладзіся, каб выліць семя і апаганіцца ад яго; і жанчына не павінна станавіцца перад быдлам дзеля спалукі зь ім: гэта брыдота.

Ì nì z′ âkìm bydlam ne kladzìsâ, kab vylìc′ semâ ì apaganìcca ad âgo; ì žančyna ne pavìnna stanavìcca perad bydlam dzelâ spalukì z′ ìm: gèta brydota.

25. Не апаганьвайце сябе нічым гэтым, бо ўсім гэтым апаганілі сябе людзі, якіх Я праганяю ад вас;

Ne apagan′vajce sâbe nìčym gètym, bo ǔsìm gètym apaganìlì sâbe lûdzì, âkìh Â praganâû ad vas;

26. і апаганілася зямля, і Я паглядзеў на беззаконьне яе, і скінула зямля тых, што жывуць на ёй.

ì apaganìlasâ zâmlâ, ì Â paglâdzeǔ na bezzakon′ne âe, ì skìnula zâmlâ tyh, što žyvuc′ na ëj.

27. А вы шануйце пастановы Мае і законы Мае і не рабеце ўсіх гэтых гідотаў, ні тубылец, ні прыхадзень, што жыве сярод вас,

A vy šanujce pastanovy Mae ì zakony Mae ì ne rabece ǔsìh gètyh gìdotaǔ, nì tubylec, nì pryhadzen′, što žyve sârod vas,

28. бо ўсе гэтыя брыдоты рабілі людзі гэтай зямлі, што перад вамі, і апаганілася зямля;

bo ǔse gètyâ brydoty rabìlì lûdzì gètaj zâmlì, što perad vamì, ì apaganìlasâ zâmlâ;

29. каб і вас ня скінула зь сябе зямля, калі вы пачняце паганіць яе, як яна скінула людзей, што былі да вас;

kab ì vas nâ skìnula z′ sâbe zâmlâ, kalì vy pačnâce paganìc′ âe, âk âna skìnula lûdzej, što bylì da vas;

30. бо калі хто будзе рабіць усе гэтыя брыдоты, дык душы тых, што рабіцьмуць гэта, вынішчаны будуць з народу свайго.

bo kalì hto budze rabìc′ use gètyâ brydoty, dyk dušy tyh, što rabìc′muc′ gèta, vynìščany buduc′ z narodu svajgo.

31. Дык вось, шануйце загады Мае, каб ня ўчыняць паводле агідных завядзёнак, паводле якіх учынялі да вас, і каб не апаганьвацца імі. Я Гасподзь, Бог ваш.

Dyk vos′, šanujce zagady Mae, kab nâ ǔčynâc′ pavodle agìdnyh zavâdzënak, pavodle âkìh učynâlì da vas, ì kab ne apagan′vacca ìmì. Â Gaspodz′, Bog vaš.

19 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. абвясьці ўсяму супольству сыноў Ізраілевых і скажы ім: сьвятыя будзьце, бо сьвяты Я Гасподзь, Бог ваш.

abvâs′cì ǔsâmu supol′stvu synoǔ Ìzraìlevyh ì skažy ìm: s′vâtyâ budz′ce, bo s′vâty Â Gaspodz′, Bog vaš.

3. Бойцеся кожны маці сваёй і бацькі свайго і суботы Мае шануйце. Я Гасподзь, Бог ваш.

Bojcesâ kožny macì svaëj ì bac′kì svajgo ì suboty Mae šanujce. Â Gaspodz′, Bog vaš.

4. Не зьвяртайцеся да ідалаў і багоў літых не рабеце сабе. Я Гасподзь, Бог ваш.

Ne z′vârtajcesâ da ìdalaǔ ì bagoǔ lìtyh ne rabece sabe. Â Gaspodz′, Bog vaš.

5. Калі будзеце прыносіць Госпаду ахвяру мірную, дык прыносьце яе, каб здабыць сабе ўпадабаньне:

Kalì budzece prynosìc′ Gospadu ahvâru mìrnuû, dyk prynos′ce âe, kab zdabyc′ sabe ǔpadaban′ne:

6. у дзень ахвярапрынашэньня вашага і на другі дзень трэба есьці яе, а што засталася на трэці дзень, трэба спаліць на агні;

u dzen′ ahvâraprynašèn′nâ vašaga ì na drugì dzen′ trèba es′cì âe, a što zastalasâ na trècì dzen′, trèba spalìc′ na agnì;

7. а калі хто пачне есьці яе на трэці дзень, гэта агідна, гэта ня будзе спажыўна;

a kalì hto pačne es′cì âe na trècì dzen′, gèta agìdna, gèta nâ budze spažyǔna;

8. хто пачне есьці яе, той панясе на сабе грэх, бо ён апаганіў сьвятыню Гасподнюю, і зьнішчыцца душа тая з народу свайго.

hto pačne es′cì âe, toj panâse na sabe grèh, bo ën apaganìǔ s′vâtynû Gaspodnûû, ì z′nìščycca duša taâ z narodu svajgo.

9. Калі будзеце жаць жніво на зямлі вашай, не дажынай да краю поля твайго, і астаткаў ад жніва твайго не падбірай,

Kalì budzece žac′ žnìvo na zâmlì vašaj, ne dažynaj da kraû polâ tvajgo, ì astatkaǔ ad žnìva tvajgo ne padbìraj,

10. і вінаградніка твайго не абірай дачыста, і апалых ягад у вінаградніку не падбірай; пакінь гэта беднаму і прыхадню. Я Гасподзь, Бог ваш.

ì vìnagradnìka tvajgo ne abìraj dačysta, ì apalyh âgad u vìnagradnìku ne padbìraj; pakìn′ gèta bednamu ì pryhadnû. Â Gaspodz′, Bog vaš.

11. Ня крадзьце, не манеце і не ашуквайце адзін аднаго.

Nâ kradz′ce, ne manece ì ne ašukvajce adzìn adnago.

12. Не прысягайце імем Маім у хлусьні, і не зьневажай імя Бога твайго. Я Гасподзь.

Ne prysâgajce ìmem Maìm u hlus′nì, ì ne z′nevažaj ìmâ Boga tvajgo. Â Gaspodz′.

13. Ня крыўдзі блізкага твайго і не рабуй. Плата найміту не павінна заставацца ў цябе да раніцы.

Nâ kryǔdzì blìzkaga tvajgo ì ne rabuj. Plata najmìtu ne pavìnna zastavacca ǔ câbe da ranìcy.

14. Не ліхаслові глухога і перад сьляпым не кладзі нічога, каб спатыкнуўся ён; бойся Бога твайго. Я Гасподзь.

Ne lìhaslovì gluhoga ì perad s′lâpym ne kladzì nìčoga, kab spatyknuǔsâ ën; bojsâ Boga tvajgo. Â Gaspodz′.

15. Не рабеце няпраўды на судзе; ня будзь дагодлівы ўбогаму і не дагаджай вялікаму; па праўдзе судзі блізкага твайго.

Ne rabece nâpraǔdy na sudze; nâ budz′ dagodlìvy ǔbogamu ì ne dagadžaj vâlìkamu; pa praǔdze sudzì blìzkaga tvajgo.

16. Не хадзі пераносчыкам ілжы ў народзе тваім і не паўставай на жыцьцё блізкага твайго. Я Гасподзь.

Ne hadzì peranosčykam ìlžy ǔ narodze tvaìm ì ne paǔstavaj na žyc′cë blìzkaga tvajgo. Â Gaspodz′.

17. Не варагуй з братам тваім у сэрцы тваім; гавары шчыра зь блізкім тваім, інакш панясеш грэх за яго.

Ne varaguj z bratam tvaìm u sèrcy tvaìm; gavary ščyra z′ blìzkìm tvaìm, ìnakš panâseš grèh za âgo.

18. Ня помсьці і ня май намыслу на сыноў народу твайго, любі блізкага твайго, як самога сябе. Я Гасподзь.

Nâ poms′cì ì nâ maj namyslu na synoǔ narodu tvajgo, lûbì blìzkaga tvajgo, âk samoga sâbe. Â Gaspodz′.

19. Статуты Мае шануйце; быдла твайго ня зводзь зь іншаю пародаю; поля твайго не засявай двума родамі насеньня; у вопратку з рознародных нітак, з воўны і лёну, не апранайся.

Statuty Mae šanujce; bydla tvajgo nâ zvodz′ z′ ìnšaû parodaû; polâ tvajgo ne zasâvaj dvuma rodamì nasen′nâ; u vopratku z roznarodnyh nìtak, z voǔny ì lënu, ne apranajsâ.

20. Калі хто перасьпіць з жанчынаю, а яна рабыня, заручаная з мужам, але яшчэ ня выкупленая, альбо воля яшчэ ня дадзена ёй, дык трэба пакараць іх, але ня сьмерцю, бо яна ня вольная;

Kalì hto peras′pìc′ z žančynaû, a âna rabynâ, zaručanaâ z mužam, ale âščè nâ vykuplenaâ, al′bo volâ âščè nâ dadzena ëj, dyk trèba pakarac′ ìh, ale nâ s′mercû, bo âna nâ vol′naâ;

21. хай прывядзе ён Госпаду да ўваходу ў скінію сходу ахвяру павіннасьці, барана ў ахвяру павіннасьці сваёй;

haj pryvâdze ën Gospadu da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu ahvâru pavìnnas′cì, barana ǔ ahvâru pavìnnas′cì svaëj;

22. і ачысьціць яго сьвятар бараном павіннасьці перад Госпадам ад грэху, якім ён зграшыў, і дараваны яму будзе грэх, якім ён зграшыў.

ì ačys′cìc′ âgo s′vâtar baranom pavìnnas′cì perad Gospadam ad grèhu, âkìm ën zgrašyǔ, ì daravany âmu budze grèh, âkìm ën zgrašyǔ.

23. Калі прыйдзеце ў зямлю і пасадзіце якое-небудзь плоднае дрэва, дык плады яго лічэце за неабрэзаныя: тры гады трэба лічыць іх за неабрэзаныя, нельга есьці іх;

Kalì pryjdzece ǔ zâmlû ì pasadzìce âkoe-nebudz′ plodnae drèva, dyk plady âgo lìčèce za neabrèzanyâ: try gady trèba lìčyc′ ìh za neabrèzanyâ, nel′ga es′cì ìh;

24. а на чацьвёрты год усе плады яго павінны быць прысьвечаны на сьвяткаваньні Гасподнія;

a na čac′vërty god use plady âgo pavìnny byc′ prys′večany na s′vâtkavan′nì Gaspodnìâ;

25. а на пяты год вы можаце есьці плады яго і зьбіраць сабе ўсе ўтворы яго. Я Гасподзь, Бог ваш.

a na pâty god vy možace es′cì plady âgo ì z′bìrac′ sabe ǔse ǔtvory âgo. Â Gaspodz′, Bog vaš.

26. Ня ежце з крывёю; не варажэце і не чаруйце.

Nâ ežce z kryvëû; ne varažèce ì ne čarujce.

27. Ня стрыжэце галавы вашай вакол, і ня псуй краёў барады тваёй.

Nâ stryžèce galavy vašaj vakol, ì nâ psuj kraëǔ barady tvaëj.

28. Дзеля памерлага не рабеце нарэзаў на целе вашым і не наколвайце на сябе знакаў. Я Гасподзь.

Dzelâ pamerlaga ne rabece narèzaǔ na cele vašym ì ne nakolvajce na sâbe znakaǔ. Â Gaspodz′.

29. Не апаганьвай дачкі тваёй, дапускаючы яе да распусты, каб не распусьнічала зямля, і не напоўнілася зямля распустаю.

Ne apagan′vaj dačkì tvaëj, dapuskaûčy âe da raspusty, kab ne raspus′nìčala zâmlâ, ì ne napoǔnìlasâ zâmlâ raspustaû.

30. Суботы Мае шануйце і сьвятыню Маю шануйце. Я Гасподзь.

Suboty Mae šanujce ì s′vâtynû Maû šanujce. Â Gaspodz′.

31. Не зьвяртайцеся да закліначоў мёртвых, і да чарадзеяў не хадзеце, і не даводзьце сябе да апаганьваньня імі. Я Гасподзь, Бог ваш.

Ne z′vârtajcesâ da zaklìnačoǔ mërtvyh, ì da čaradzeâǔ ne hadzece, ì ne davodz′ce sâbe da apagan′van′nâ ìmì. Â Gaspodz′, Bog vaš.

32. Перад абліччам сівога ўставай і шануй аблічча старца, і бойся Бога твайго. Я Гасподзь.

Perad ablìččam sìvoga ǔstavaj ì šanuj ablìčča starca, ì bojsâ Boga tvajgo. Â Gaspodz′.

33. Калі паселіцца прыхадзень у зямлі вашай, ня ўціскайце яго:

Kalì paselìcca pryhadzen′ u zâmlì vašaj, nâ ǔcìskajce âgo:

34. прыхадзень, які пасяліўся ў вас, хай будзе вам тое самае, што і тубылец ваш; любі яго, як сябе; бо і вы былі прыхаднямі ў зямлі Егіпецкай. Я Гасподзь, Бог ваш.

pryhadzen′, âkì pasâlìǔsâ ǔ vas, haj budze vam toe samae, što ì tubylec vaš; lûbì âgo, âk sâbe; bo ì vy bylì pryhadnâmì ǔ zâmlì Egìpeckaj. Â Gaspodz′, Bog vaš.

35. Не рабеце няпраўды ў судзе, у меры, у вазе і ў вымярэньні:

Ne rabece nâpraǔdy ǔ sudze, u mery, u vaze ì ǔ vymârèn′nì:

36. хай будуць у вас вагі правільныя, эфа правільная і гін правільны. Я Гасподзь, Бог ваш, Які вывеў вас зь зямлі Егіпецкай.

haj buduc′ u vas vagì pravìl′nyâ, èfa pravìl′naâ ì gìn pravìl′ny. Â Gaspodz′, Bog vaš, Âkì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj.

37. Кіруйцеся ўсімі статутамі Маімі і выконвайце іх. Я Гасподзь.

Kìrujcesâ ǔsìmì statutamì Maìmì ì vykonvajce ìh. Â Gaspodz′.

20 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. Скажы гэта сынам Ізраілевым: хто з сыноў Ізраілевых і з прыхадняў, што жывуць сярод Ізраільцянаў, дасьць зь дзяцей сваіх Малоху, той хай будзе аддадзены сьмерці: народ зямлі хай пабэе яго камянямі;

Skažy gèta synam Ìzraìlevym: hto z synoǔ Ìzraìlevyh ì z pryhadnâǔ, što žyvuc′ sârod Ìzraìl′cânaǔ, das′c′ z′ dzâcej svaìh Malohu, toj haj budze addadzeny s′mercì: narod zâmlì haj pabèe âgo kamânâmì;

3. І Я павярну аблічча Маё да чалавека таго і зьнішчу яго з народу ягонага за тое, што ён даў зь дзяцей сваіх Малоху, каб апаганіць сьвятыню Маю і зьняважыць святое імя Маё;

Ì Â pavârnu ablìčča Maë da čalaveka tago ì z′nìšču âgo z narodu âgonaga za toe, što ën daǔ z′ dzâcej svaìh Malohu, kab apaganìc′ s′vâtynû Maû ì z′nâvažyc′ svâtoe ìmâ Maë;

4. і калі народ зямлі не паверне вачэй сваіх на чалавека таго, якога ён дасьць зь дзяцей сваіх Малоху, і не забэе яго,

ì kalì narod zâmlì ne paverne vačèj svaìh na čalaveka tago, âkoga ën das′c′ z′ dzâcej svaìh Malohu, ì ne zabèe âgo,

5. дык Я павярну аблічча Маё да чалавека таго і на род ягоны і зьнішчу яго з народу ягонага, і ўсіх, хто блудзіць па сьлядах ягоных, каб аблудна хадзіць сьледам за Малохам.

dyk Â pavârnu ablìčča Maë da čalaveka tago ì na rod âgony ì z′nìšču âgo z narodu âgonaga, ì ǔsìh, hto bludzìc′ pa s′lâdah âgonyh, kab abludna hadzìc′ s′ledam za Maloham.

6. І калі якая душа павернецца да закліначоў мёртвых і да чарадзеяў, каб аблудна хадзіць па сьлядах іхніх, дык Я павярну аблічча Маё на тую душу і зьнішчу яе з народу яе.

Ì kalì âkaâ duša pavernecca da zaklìnačoǔ mërtvyh ì da čaradzeâǔ, kab abludna hadzìc′ pa s′lâdah ìhnìh, dyk Â pavârnu ablìčča Maë na tuû dušu ì z′nìšču âe z narodu âe.

7. Асьвячайце сябе і будзьце сьвятыя, бо Я Гасподзь, Бог ваш.

As′vâčajce sâbe ì budz′ce s′vâtyâ, bo Â Gaspodz′, Bog vaš.

8. Шануйце пастановы Мае і выконвайце іх, бо Я Гасподзь, Які асьвячае вас.

Šanujce pastanovy Mae ì vykonvajce ìh, bo Â Gaspodz′, Âkì as′vâčae vas.

9. Хто будзе ліхасловіць бацьку свайго альбо маці сваю, той хай будзе аддадзены сьмерці; бацьку свайго і маці сваю ён ліхасловіў: кроў яго на ім.

Hto budze lìhaslovìc′ bac′ku svajgo al′bo macì svaû, toj haj budze addadzeny s′mercì; bac′ku svajgo ì macì svaû ën lìhaslovìǔ: kroǔ âgo na ìm.

10. Калі хто будзе пералюбнічаць з жонкаю замужняю, калі хто будзе пералюбнічаць з жонкаю блізкага свайго, - хай будуць аддадзены сьмерці і пералюбнік і пералюбніца.

Kalì hto budze peralûbnìčac′ z žonkaû zamužnâû, kalì hto budze peralûbnìčac′ z žonkaû blìzkaga svajgo, - haj buduc′ addadzeny s′mercì ì peralûbnìk ì peralûbnìca.

11. Хто ляжа з жонкаю бацькі свайго, той асарамаціў бацьку свайго; абое яны хай будуць аддадзены сьмерці, кроў іхняя на іх.

Hto lâža z žonkaû bac′kì svajgo, toj asaramacìǔ bac′ku svajgo; aboe âny haj buduc′ addadzeny s′mercì, kroǔ ìhnââ na ìh.

12. Калі хто ляжа зь нявесткаю сваёю, дык абое яны хай будуць аддадзены сьмерці: гідоту ўчынілі яны, кроў іхняя на іх.

Kalì hto lâža z′ nâvestkaû svaëû, dyk aboe âny haj buduc′ addadzeny s′mercì: gìdotu ǔčynìlì âny, kroǔ ìhnââ na ìh.

13. Калі хто ляжа з мужчынам, як з жанчынаю, дык абодва яны ўчынілі гідоту: хай будуць аддазены сьмерці, кроў іхняя на іх.

Kalì hto lâža z mužčynam, âk z žančynaû, dyk abodva âny ǔčynìlì gìdotu: haj buduc′ addazeny s′mercì, kroǔ ìhnââ na ìh.

14. Калі хто возьме сабе жонку і маці яе: гэта агіда; на агні трэба спаліць яго і іх, каб ня было беззаконьня сярод вас.

Kalì hto voz′me sabe žonku ì macì âe: gèta agìda; na agnì trèba spalìc′ âgo ì ìh, kab nâ bylo bezzakon′nâ sârod vas.

15. Хто зьмяшаецца з быдлам, таго аддаць сьмерці, і быдла забіце.

Hto z′mâšaecca z bydlam, tago addac′ s′mercì, ì bydla zabìce.

16. Калі жанчына пойдзе да якой-небудзь жывёлы, каб спалучыцца зь ёю, дык забі жанчыну і жывёлу: хай будуць яны аддадзены сьмерці, кроў іхняя на іх.

Kalì žančyna pojdze da âkoj-nebudz′ žyvëly, kab spalučycca z′ ëû, dyk zabì žančynu ì žyvëlu: haj buduc′ âny addadzeny s′mercì, kroǔ ìhnââ na ìh.

17. Калі хто возьме сястру сваю, дачку бацькі свайго альбо дачку маці сваёй дзеля плоцкай спалукі, гэта сорам, хай будуць яны зьнішчаны на вачах у сыноў народу свайго: ён асарамаціў сястру сваю: грэх свой панясе ён.

Kalì hto voz′me sâstru svaû, dačku bac′kì svajgo al′bo dačku macì svaëj dzelâ plockaj spalukì, gèta soram, haj buduc′ âny z′nìščany na vačah u synoǔ narodu svajgo: ën asaramacìǔ sâstru svaû: grèh svoj panâse ën.

18. Калі хто ляжа з жонкаю пад час хваробы крывацечы і адкрые сарамату яе, дык ён агаліў цечу яе, і яна адкрыла цечу крыві сваёй: абое хай будуць вынішчаны з народу свайго.

Kalì hto lâža z žonkaû pad čas hvaroby kryvacečy ì adkrye saramatu âe, dyk ën agalìǔ ceču âe, ì âna adkryla ceču kryvì svaëj: aboe haj buduc′ vynìščany z narodu svajgo.

19. Ніхто не павінен класьціся з сястрой маці сваёй або бацькі свайго, бо гэта сарамаціць плоць: грэх свой панясуць яны.

Nìhto ne pavìnen klas′cìsâ z sâstroj macì svaëj abo bac′kì svajgo, bo gèta saramacìc′ ploc′: grèh svoj panâsuc′ âny.

20. Хто ляжа зь цёткаю сваёю, той асарамаціў дзядзьку свайго; грэх свой панясуць яны, бязьдзетнымі памруць.

Hto lâža z′ cëtkaû svaëû, toj asaramacìǔ dzâdz′ku svajgo; grèh svoj panâsuc′ âny, bâz′dzetnymì pamruc′.

21. Калі хто возьме жонку брата свайго - гэта агідна; ён асарамаціў брата свайго, бязьдзетныя будуць яны.

Kalì hto voz′me žonku brata svajgo - gèta agìdna; ën asaramacìǔ brata svajgo, bâz′dzetnyâ buduc′ âny.

22. Шануйце ўсе статуты Мае і ўсе законы Мае і выконвайце іх, - і ня скіне вас зь сябе зямля, у якую я вяду вас жыць.

Šanujce ǔse statuty Mae ì ǔse zakony Mae ì vykonvajce ìh, - ì nâ skìne vas z′ sâbe zâmlâ, u âkuû â vâdu vas žyc′.

23. Ня ўчыняйце паводле завядзёнак народу, які Я праганяю ад вас; бо яны ўсё гэта рабілі, і Я абурыўся на іх,

Nâ ǔčynâjce pavodle zavâdzënak narodu, âkì Â praganâû ad vas; bo âny ǔsë gèta rabìlì, ì Â aburyǔsâ na ìh,

24. і сказаў Я вам: вы валодайце зямлёю іхняй, і я вам аддаю ў спадчыну зямлю, у якой цячэ малако і мёд. Я Гасподзь, Бог ваш, Які аддзяліў вас ад усіх народаў.

ì skazaǔ Â vam: vy valodajce zâmlëû ìhnâj, ì â vam addaû ǔ spadčynu zâmlû, u âkoj câčè malako ì mëd. Â Gaspodz′, Bog vaš, Âkì addzâlìǔ vas ad usìh narodaǔ.

25. Адрозьнівайце быдла чыстае ад нячыстага і птушку чыстую ад нячыстай і не апаганьвайце душ вашых быдлам і птушкаю і ўсім, што поўзае па зямлі, што адрозьніў Я, як нячыстае.

Adroz′nìvajce bydla čystae ad nâčystaga ì ptušku čystuû ad nâčystaj ì ne apagan′vajce duš vašyh bydlam ì ptuškaû ì ǔsìm, što poǔzae pa zâmlì, što adroz′nìǔ Â, âk nâčystae.

26. Будзьце перад Мною сьвятыя, бо Я сьвяты Гасподзь, і я аддзяліў вас ад народаў, каб вы былі Мае.

Budz′ce perad Mnoû s′vâtyâ, bo Â s′vâty Gaspodz′, ì â addzâlìǔ vas ad narodaǔ, kab vy bylì Mae.

27. Хай то мужчына хай жанчына, калі будуць яны выклікаць мёртвых альбо чарадзейнічаць, хай будуць аддадзены сьмерці: камянямі трэба пабіць іх, кроў іхняя на іх.

Haj to mužčyna haj žančyna, kalì buduc′ âny vyklìkac′ mërtvyh al′bo čaradzejnìčac′, haj buduc′ addadzeny s′mercì: kamânâmì trèba pabìc′ ìh, kroǔ ìhnââ na ìh.

21 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею: абвясьці сьвятарам, сынам Ааронавым, і скажы ім: хай не апаганьваюць сябе дакрананьнем да памерлага з народу свайго,

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: abvâs′cì s′vâtaram, synam Aaronavym, ì skažy ìm: haj ne apagan′vaûc′ sâbe dakranan′nem da pamerlaga z narodu svajgo,

2. толькі да блізкага сваяка свайго, да маці сваёй і да бацькі свайго, да сына свайго і дачкі сваёй, да брата свайго

tol′kì da blìzkaga svaâka svajgo, da macì svaëj ì da bac′kì svajgo, da syna svajgo ì dačkì svaëj, da brata svajgo

3. і да сястры сваёй, дзяўчыны, што жыве пры ім і ня была замужам, можна яму дакранацца, не апаганьваючы сябе;

ì da sâstry svaëj, dzâǔčyny, što žyve pry ìm ì nâ byla zamužam, možna âmu dakranacca, ne apagan′vaûčy sâbe;

4. і дакрананьнем да каго б там ні было ў народзе сваім не павінен ён апаганьваць сябе, каб не зрабіцца нячыстым.

ì dakranan′nem da kago b tam nì bylo ǔ narodze svaìm ne pavìnen ën apagan′vac′ sâbe, kab ne zrabìcca nâčystym.

5. Яны не павінны галіць галавы сваёй і падстрыгаць краёў барады сваёй і рабіць нарэзы на целе сваім.

Âny ne pavìnny galìc′ galavy svaëj ì padstrygac′ kraëǔ barady svaëj ì rabìc′ narèzy na cele svaìm.

6. Яны павінны быць сьвятыя Богу свайму і не павінны зьневажаць імя Бога свайго; бо яны прыносяць ахвяры Госпаду, хлеб Богу свайму, і таму павінны быць сьвятыя.

Âny pavìnny byc′ s′vâtyâ Bogu svajmu ì ne pavìnny z′nevažac′ ìmâ Boga svajgo; bo âny prynosâc′ ahvâry Gospadu, hleb Bogu svajmu, ì tamu pavìnny byc′ s′vâtyâ.

7. Яны не павінны браць сабе за жонку распусьніцу і зьняслаўленую, не павінны браць і жонку, адкінутую мужам сваім, бо яны сьвятыя Богу свайму.

Âny ne pavìnny brac′ sabe za žonku raspus′nìcu ì z′nâslaǔlenuû, ne pavìnny brac′ ì žonku, adkìnutuû mužam svaìm, bo âny s′vâtyâ Bogu svajmu.

8. Сьвяці яго, бо ён прыносіць хлеб Богу твайму: хай будзе ён у цябе сьвяты, бо сьвяты Я Гасподзь, Які асьвячае вас.

S′vâcì âgo, bo ën prynosìc′ hleb Bogu tvajmu: haj budze ën u câbe s′vâty, bo s′vâty Â Gaspodz′, Âkì as′vâčae vas.

9. Калі дачка сьвятара апаганіць сябе блудадзействам, дык яна бэсьціць бацьку свайго; агнём трэба спаліць яе.

Kalì dačka s′vâtara apaganìc′ sâbe bludadzejstvam, dyk âna bès′cìc′ bac′ku svajgo; agnëm trèba spalìc′ âe.

10. А вялікі сьвятар з братоў сваіх, на галаву якога выліты алей памазаньня, і які асьвечаны, каб апранацца ў сьвяшчэнную вопратку, не павінен агаляць галавы сваёй і разьдзіраць вопратку сваю:

A vâlìkì s′vâtar z bratoǔ svaìh, na galavu âkoga vylìty alej pamazan′nâ, ì âkì as′večany, kab apranacca ǔ s′vâščènnuû vopratku, ne pavìnen agalâc′ galavy svaëj ì raz′dzìrac′ vopratku svaû:

11. і да ніякага нябожчыка не павінен ён падыходзіць: нават дотыкам да нябожчыка бацькі свайго і маці сваёй ён не павінен апаганьваць сябе.

ì da nìâkaga nâbožčyka ne pavìnen ën padyhodzìc′: navat dotykam da nâbožčyka bac′kì svajgo ì macì svaëj ën ne pavìnen apagan′vac′ sâbe.

12. І ад сьвятыні ён не павінен адыходзіць і зьневажаць сьвятыню Бога свайго, бо асьвячэньне алеем памазаньня Бога яго на ім. Я Гасподзь.

Ì ad s′vâtynì ën ne pavìnen adyhodzìc′ ì z′nevažac′ s′vâtynû Boga svajgo, bo as′vâčèn′ne aleem pamazan′nâ Boga âgo na ìm. Â Gaspodz′.

13. За жонку ён павінен браць дзяўчыну:

Za žonku ën pavìnen brac′ dzâǔčynu:

14. удаву, альбо адкінутую, альбо зганьбаваную, блудадзейку не павінен ён браць, а дзяўчыну з народу свайго павінен ён браць за жонку:

udavu, al′bo adkìnutuû, al′bo zgan′bavanuû, bludadzejku ne pavìnen ën brac′, a dzâǔčynu z narodu svajgo pavìnen ën brac′ za žonku:

15. ён не павінен ганьбіць семя сваё ў народзе сваім, бо Я Гасподзь, Які асьвячае яго.

ën ne pavìnen gan′bìc′ semâ svaë ǔ narodze svaìm, bo Â Gaspodz′, Âkì as′vâčae âgo.

16. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

17. скажы Аарону: ніхто зь семені твайго ва ўсе роды іхнія, у каго на целе будзе хіба, не павінен падыходзіць, каб прыносіць хлеб Богу свайму;

skažy Aaronu: nìhto z′ semenì tvajgo va ǔse rody ìhnìâ, u kago na cele budze hìba, ne pavìnen padyhodzìc′, kab prynosìc′ hleb Bogu svajmu;

18. ніхто, у каго на целе ёсьць хіба, не павінен падыходзіць, ні сьляпы, ні кульгавы, ні кірпаты, ні з рэзаным вухам,

nìhto, u kago na cele ës′c′ hìba, ne pavìnen padyhodzìc′, nì s′lâpy, nì kul′gavy, nì kìrpaty, nì z rèzanym vuham,

19. ні такі, у якога зламаная нага, альбо зламаная рука,

nì takì, u âkoga zlamanaâ naga, al′bo zlamanaâ ruka,

20. ні гарбаты, ні з сухім чэлесам, ні зь бяльмом на воку, ні кароставы, ні пархаты, ні з пашкоджанымі яйкамі;

nì garbaty, nì z suhìm čèlesam, nì z′ bâl′mom na voku, nì karostavy, nì parhaty, nì z paškodžanymì âjkamì;

21. ніводзін чалавек зь семені Аарона сьвятара, у якога на целе ёсьць хіба, не павінен падыходзіць, каб прыносіць ахвяры Госпаду; хібіна на ім, таму не павінен ён падыходзіць, каб прыносіць хлеб Богу свайму;

nìvodzìn čalavek z′ semenì Aarona s′vâtara, u âkoga na cele ës′c′ hìba, ne pavìnen padyhodzìc′, kab prynosìc′ ahvâry Gospadu; hìbìna na ìm, tamu ne pavìnen ën padyhodzìc′, kab prynosìc′ hleb Bogu svajmu;

22. хлеб Бога свайго зь вялікіх сьвятыняў і са сьвятыняў ён можа есьці;

hleb Boga svajgo z′ vâlìkìh s′vâtynâǔ ì sa s′vâtynâǔ ën moža es′cì;

23. але да заслоны не павінен ён падыходзіць і да ахвярніка не павінен падступацца, бо пахіба на ім: не павінен ён няславіць сьвятыні Маёй, бо Я Гасподзь, Які асьвячае іх.

ale da zaslony ne pavìnen ën padyhodzìc′ ì da ahvârnìka ne pavìnen padstupacca, bo pahìba na ìm: ne pavìnen ën nâslavìc′ s′vâtynì Maëj, bo Â Gaspodz′, Âkì as′vâčae ìh.

24. І абвясьціў гэта Майсей Аарону і сынам ягоным і ўсім сынам Ізраілевым.

Ì abvâs′cìǔ gèta Majsej Aaronu ì synam âgonym ì ǔsìm synam Ìzraìlevym.

22 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. скажы Аарону і сынам ягоным, каб яны асьцярожныя былі са сьвятынямі сыноў Ізраілевых і не зьневажалі сьвятога імя Майго ў тым, што яны прысьвячаюць Мне. Я Гасподзь.

skažy Aaronu ì synam âgonym, kab âny as′cârožnyâ bylì sa s′vâtynâmì synoǔ Ìzraìlevyh ì ne z′nevažalì s′vâtoga ìmâ Majgo ǔ tym, što âny prys′vâčaûc′ Mne. Â Gaspodz′.

3. Скажы ім: калі хто з нашчадкаў вашых у роды вашыя, маючы на сабе нячыстасьць, падступіцца да сьвятыняў, якія прысьвячаюць сыны Ізраілевыя Госпаду, дык зьнішчыцца душа тая ад аблічча Майго. Я Гасподзь.

Skažy ìm: kalì hto z naščadkaǔ vašyh u rody vašyâ, maûčy na sabe nâčystas′c′, padstupìcca da s′vâtynâǔ, âkìâ prys′vâčaûc′ syny Ìzraìlevyâ Gospadu, dyk z′nìščycca duša taâ ad ablìčča Majgo. Â Gaspodz′.

4. Хто зь семя Ааронавага пракажоны, альбо мае цечыва, той не павінен есьці сьвятыняў, пакуль не ачысьціцца; і хто дакранецца да чаго-небудзь нячыстага ад мёртвага альбо ў каго здарыцца цеча семені,

Hto z′ semâ Aaronavaga prakažony, al′bo mae cečyva, toj ne pavìnen es′cì s′vâtynâǔ, pakul′ ne ačys′cìcca; ì hto dakranecca da čago-nebudz′ nâčystaga ad mërtvaga al′bo ǔ kago zdarycca ceča semenì,

5. альбо хто дакранецца да якога-небудзь гада, ад якога ён зробіцца нячысты, альбо да чалавека, ад якога ён зробіцца нячысты якой-колечы нячыстасьцю, -

al′bo hto dakranecca da âkoga-nebudz′ gada, ad âkoga ën zrobìcca nâčysty, al′bo da čalaveka, ad âkoga ën zrobìcca nâčysty âkoj-kolečy nâčystas′cû, -

6. той, дакрануўшыся да гэтага, нячысты будзе да вечара і не павінен есьці сьвятыняў раней, чым абмые цела сваё вадою;

toj, dakranuǔšysâ da gètaga, nâčysty budze da večara ì ne pavìnen es′cì s′vâtynâǔ ranej, čym abmye cela svaë vadoû;

7. але калі зойдзе сонца, і ён ачысьціцца, тады можа ён есьці сьвятыні, бо гэта ягоная ежа.

ale kalì zojdze sonca, ì ën ačys′cìcca, tady moža ën es′cì s′vâtynì, bo gèta âgonaâ eža.

8. Здыхляціны і зьвераядзіны ён не павінен есьці, каб не апаганіцца гэтым. Я Гасподзь.

Zdyhlâcìny ì z′veraâdzìny ën ne pavìnen es′cì, kab ne apaganìcca gètym. Â Gaspodz′.

9. Хай шануюць яны загады Мае, каб не панесьці на сабе грэху і не памерці ў ім, калі парушаць гэта. Я Гасподзь, Які асьвячае іх.

Haj šanuûc′ âny zagady Mae, kab ne panes′cì na sabe grèhu ì ne pamercì ǔ ìm, kalì parušac′ gèta. Â Gaspodz′, Âkì as′vâčae ìh.

10. Ніхто староньні ня можа есьці сьвятыні; той, хто пасяліўся ў сьвятара, і найміт не павінен есьці сьвятыні;

Nìhto staron′nì nâ moža es′cì s′vâtynì; toj, hto pasâlìǔsâ ǔ s′vâtara, ì najmìt ne pavìnen es′cì s′vâtynì;

11. калі ж сьвятар купіць сабе чалавека за срэбра, дык гэты можа есьці яе; таксама і дамачадцы могуць есьці хлеб ягоны.

kalì ž s′vâtar kupìc′ sabe čalaveka za srèbra, dyk gèty moža es′cì âe; taksama ì damačadcy moguc′ es′cì hleb âgony.

12. Калі дачка сьвятарова выйдзе замуж за староньняга, дык яна не павінна есьці прынесеных сьвятыняў;

Kalì dačka s′vâtarova vyjdze zamuž za staron′nâga, dyk âna ne pavìnna es′cì prynesenyh s′vâtynâǔ;

13. а калі дачка сьвятаровая будзе ўдава, альбо разьведзеная, і дзяцей ня будзе ў яе, і вернецца ў дом бацькі свайго, як была ў маладосьці сваёй, тады яна можа есьці хлеб бацькі свайго; і ніхто староньні не павінен есьці яго.

a kalì dačka s′vâtarovaâ budze ǔdava, al′bo raz′vedzenaâ, ì dzâcej nâ budze ǔ âe, ì vernecca ǔ dom bac′kì svajgo, âk byla ǔ malados′cì svaëj, tady âna moža es′cì hleb bac′kì svajgo; ì nìhto staron′nì ne pavìnen es′cì âgo.

14. хто памылкова зьесьць што-колечы зь сьвятыні, той павінен аддаць сьвятару сьвятыню і дадаць да яе пятую долю яе.

hto pamylkova z′es′c′ što-kolečy z′ s′vâtynì, toj pavìnen addac′ s′vâtaru s′vâtynû ì dadac′ da âe pâtuû dolû âe.

15. Сьвятары самыя не павінны ганьбіць сьвятыні сыноў Ізраілевых, якія яны прыносяць Госпаду,

S′vâtary samyâ ne pavìnny gan′bìc′ s′vâtynì synoǔ Ìzraìlevyh, âkìâ âny prynosâc′ Gospadu,

16. і не павінны наклікаць на сябе віну ў злачынстве, калі будуць есьці сьвятыні свае, бо Я Гасподзь, Які асьвячае іх.

ì ne pavìnny naklìkac′ na sâbe vìnu ǔ zlačynstve, kalì buduc′ es′cì s′vâtynì svae, bo Â Gaspodz′, Âkì as′vâčae ìh.

17. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

18. абвясьці Аарону і сынам ягоным і ўсім сынам Ізраілевым і скажы ім: калі хто з дому Ізраілевага, альбо з прыхадняў сярод Ізраільцянаў, хай паводле абяцаньня якога, альбо з руплівасьці прыносіць ахвяру сваю, якую прыносяць Госпаду на цэласпаленьне,

abvâs′cì Aaronu ì synam âgonym ì ǔsìm synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì hto z domu Ìzraìlevaga, al′bo z pryhadnâǔ sârod Ìzraìl′cânaǔ, haj pavodle abâcan′nâ âkoga, al′bo z ruplìvas′cì prynosìc′ ahvâru svaû, âkuû prynosâc′ Gospadu na cèlaspalen′ne,

19. дык, каб гэтым набыць упадабаньне ў Бога, ахвяра павінна быць без пахібы, мужчынскага полу, з буйнога быдла, з авечак і з коз.

dyk, kab gètym nabyc′ upadaban′ne ǔ Boga, ahvâra pavìnna byc′ bez pahìby, mužčynskaga polu, z bujnoga bydla, z avečak ì z koz.

20. ніякай жывёліны, на якой ёсьць пахіба, ня прыносьце, бо гэта не здабудзе вам упадабаньня.

nìâkaj žyvëlìny, na âkoj ës′c′ pahìba, nâ prynos′ce, bo gèta ne zdabudze vam upadaban′nâ.

21. І калі хто прыносіць мірную ахвяру Госпаду, выконваючы абяцаньне, альбо з руплівасьці, з буйнога быдла альбо з дробнага, дык ахвяра павінна быць без пахібы, каб быць даспадобы Богу: ніякай пахібы не павінна быць на ёй;

Ì kalì hto prynosìc′ mìrnuû ahvâru Gospadu, vykonvaûčy abâcan′ne, al′bo z ruplìvas′cì, z bujnoga bydla al′bo z drobnaga, dyk ahvâra pavìnna byc′ bez pahìby, kab byc′ daspadoby Bogu: nìâkaj pahìby ne pavìnna byc′ na ëj;

22. жывёліны сьляпое, альбо пашкоджанай, альбо выродлівай, альбо хворай, альбо кароставай, альбо пархатай, такіх ня прыносьце Госпаду і ў ахвяру не давайце іх на ахвярнік Гасподні;

žyvëlìny s′lâpoe, al′bo paškodžanaj, al′bo vyrodlìvaj, al′bo hvoraj, al′bo karostavaj, al′bo parhataj, takìh nâ prynos′ce Gospadu ì ǔ ahvâru ne davajce ìh na ahvârnìk Gaspodnì;

23. цяля і ягня з чэлесамі, непамерна доўгімі альбо кароткімі, у ахвяру руплівасьці прынесьці можаш; а калі паводле абяцаньня, дык гэта недаспадобы будзе Богу;

câlâ ì âgnâ z čèlesamì, nepamerna doǔgìmì al′bo karotkìmì, u ahvâru ruplìvas′cì prynes′cì možaš; a kalì pavodle abâcan′nâ, dyk gèta nedaspadoby budze Bogu;

24. жывёліны, у якое яйкі раздушаныя, разьбітыя, адарваныя, альбо выразаныя, ня прыносьце Госпаду і ў зямлі вашай не рабеце гэтага;

žyvëlìny, u âkoe âjkì razdušanyâ, raz′bìtyâ, adarvanyâ, al′bo vyrazanyâ, nâ prynos′ce Gospadu ì ǔ zâmlì vašaj ne rabece gètaga;

25. і з рук іншаземцаў ня прыносьце дароў Богу вашаму, бо на іх ёсць хібіна, загана на іх: ня будуць яны прынятыя ад вас.

ì z ruk ìnšazemcaǔ nâ prynos′ce daroǔ Bogu vašamu, bo na ìh ësc′ hìbìna, zagana na ìh: nâ buduc′ âny prynâtyâ ad vas.

26. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

27. калі народзіцца цяля, альбо ягня, альбо казьляня, дык сем дзён яны павінны прабыць пры маці сваёй, а з восьмага дня і далей будзе спадобнае на прынясеньне ў ахвяру Госпаду;

kalì narodzìcca câlâ, al′bo âgnâ, al′bo kaz′lânâ, dyk sem dzën âny pavìnny prabyc′ pry macì svaëj, a z vos′maga dnâ ì dalej budze spadobnae na prynâsen′ne ǔ ahvâru Gospadu;

28. але ні каровы, ні авечкі не калеце ў той самы дзень з прыплодам яе.

ale nì karovy, nì avečkì ne kalece ǔ toj samy dzen′ z pryplodam âe.

29. Калі прыносіце Госпаду ахвяру падзякі, дык прыносьце яе так, каб яна здабыла вам упадабаньне;

Kalì prynosìce Gospadu ahvâru padzâkì, dyk prynos′ce âe tak, kab âna zdabyla vam upadaban′ne;

30. таго ж самага дня трэба зьесьці яе, не пакідайце яе да раніцы. Я Гасподзь.

tago ž samaga dnâ trèba z′es′cì âe, ne pakìdajce âe da ranìcy. Â Gaspodz′.

31. І шануйце запаведзі Мае і выконвайце іх. Я Гасподзь.

Ì šanujce zapavedzì Mae ì vykonvajce ìh. Â Gaspodz′.

32. Не зьневажайце сьвятога імя Майго, каб Я быў сьвяты сярод сыноў Ізраілевых. Я Гасподзь, які асьвячае вас,

Ne z′nevažajce s′vâtoga ìmâ Majgo, kab Â byǔ s′vâty sârod synoǔ Ìzraìlevyh. Â Gaspodz′, âkì as′vâčae vas,

33. Які вывеў вас зь зямлі Егіпецкай, каб быць вашым Богам: Я Гасподзь.

Âkì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj, kab byc′ vašym Bogam: Â Gaspodz′.

23 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім пра сьвяты Гасподнія, у якія трэба склікаць сьвяшчэнныя сходы. Вось сьвяты Мае:

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm pra s′vâty Gaspodnìâ, u âkìâ trèba sklìkac′ s′vâščènnyâ shody. Vos′ s′vâty Mae:

3. шэсьць дзён можна працаваць, а на сёмы дзень субота спакою, сьвяшчэнны сход; ніякай працы не рабеце; гэта субота Гасподняя ва ўсіх селішчах вашых.

šès′c′ dzën možna pracavac′, a na sëmy dzen′ subota spakoû, s′vâščènny shod; nìâkaj pracy ne rabece; gèta subota Gaspodnââ va ǔsìh selìščah vašyh.

4. Вось сьвяты Гасподнія, сьвяшчэнныя сходы, якія вы павінны склікаць у свой час:

Vos′ s′vâty Gaspodnìâ, s′vâščènnyâ shody, âkìâ vy pavìnny sklìkac′ u svoj čas:

5. у першы месяц, на чатырнаццаты дзень месяца ўвечары Пасха Гасподняя;

u peršy mesâc, na čatyrnaccaty dzen′ mesâca ǔvečary Pasha Gaspodnââ;

6. і на пятнаццаты дзень таго самага месяца сьвята праснакоў Госпаду; сем дзён ежце праснакі;

ì na pâtnaccaty dzen′ tago samaga mesâca s′vâta prasnakoǔ Gospadu; sem dzën ežce prasnakì;

7. у першы дзень хай будзе ў вас сьвяшчэнны сход; ніякай працы не рабеце;

u peršy dzen′ haj budze ǔ vas s′vâščènny shod; nìâkaj pracy ne rabece;

8. і сем дзён прыносьце ахвяры Госпаду; і на сёмы дзень таксама сьвяшчэнны сход; ніякай працы не рабеце.

ì sem dzën prynos′ce ahvâry Gospadu; ì na sëmy dzen′ taksama s′vâščènny shod; nìâkaj pracy ne rabece.

9. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

10. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: калі прыйдзеце ў зямлю, якую Я даю вам, і будзеце жаць на ёй жніво, дык прынясеце першы сноп жніва вашага да сьвятара;

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì pryjdzece ǔ zâmlû, âkuû Â daû vam, ì budzece žac′ na ëj žnìvo, dyk prynâsece peršy snop žnìva vašaga da s′vâtara;

11. ён падыме гэты сноп перад Госпадам, каб здабыць вам упадабаньне; на другі дзень сьвята падыме яго сьвятар;

ën padyme gèty snop perad Gospadam, kab zdabyc′ vam upadaban′ne; na drugì dzen′ s′vâta padyme âgo s′vâtar;

12. і ўдзень уздыманьня прынясеце на цэласпаленьне Госпаду ягня-адналетка, без пахібы,

ì ǔdzen′ uzdyman′nâ prynâsece na cèlaspalen′ne Gospadu âgnâ-adnaletka, bez pahìby,

13. і зь імі хлебнага прынашэньня дзьве дзясятыя долі эфы пшанічнай мукі, зьмяшанай з алеем, у ахвяру Госпаду, дзеля прыемнай духмянасьці, і выліваньне да яго чвэрць гіна віна;

ì z′ ìmì hlebnaga prynašèn′nâ dz′ve dzâsâtyâ dolì èfy pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z aleem, u ahvâru Gospadu, dzelâ pryemnaj duhmânas′cì, ì vylìvan′ne da âgo čvèrc′ gìna vìna;

14. і ніякага новага хлеба, ні сушанага зерня, ні зерня сырога ня ежце да таго дня, калі прынесяце прынашэньні Богу вашаму: гэта вечная пастанова ў роды вашыя ва ўсіх селішчах вашых.

ì nìâkaga novaga hleba, nì sušanaga zernâ, nì zernâ syroga nâ ežce da tago dnâ, kalì prynesâce prynašèn′nì Bogu vašamu: gèta večnaâ pastanova ǔ rody vašyâ va ǔsìh selìščah vašyh.

15. Адлічэце сабе ад першага дня пасьля сьвята, ад таго дня, калі прыносіце сноп трасеньня, сем поўных тыдняў,

Adlìčèce sabe ad peršaga dnâ pas′lâ s′vâta, ad tago dnâ, kalì prynosìce snop trasen′nâ, sem poǔnyh tydnâǔ,

16. да першага дня пасьля сёмага тыдня адлічэце пяцьдзясят дзён, і тады прынясеце новае хлебнае прынашэньне Госпаду:

da peršaga dnâ pas′lâ sëmaga tydnâ adlìčèce pâc′dzâsât dzën, ì tady prynâsece novae hlebnae prynašèn′ne Gospadu:

17. ад селішчаў вашых прыносьце два хлебныя прынашэньні, якія павінны складацца зь дзьвюх дзясятых долі эфы пшанічнай мукі і павінны быць сьпечаныя кіслыя, першы плод Госпаду;

ad selìščaǔ vašyh prynos′ce dva hlebnyâ prynašèn′nì, âkìâ pavìnny skladacca z′ dz′vûh dzâsâtyh dolì èfy pšanìčnaj mukì ì pavìnny byc′ s′pečanyâ kìslyâ, peršy plod Gospadu;

18. разам з хлябамі пастаўце сем ягнят без пахібы, адналетак, і з буйнога быдла адно цяля і двух бараноў; хай будзе гэта на цэласпаленьне Госпаду, і хлебнае прынашэньне і выліваньне да іх, у ахвяру, дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду.

razam z hlâbamì pastaǔce sem âgnât bez pahìby, adnaletak, ì z bujnoga bydla adno câlâ ì dvuh baranoǔ; haj budze gèta na cèlaspalen′ne Gospadu, ì hlebnae prynašèn′ne ì vylìvan′ne da ìh, u ahvâru, dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu.

19. Падрыхтуйце таксама са статку коз аднаго казла ў ахвяру за грэх і двух ягнят-адналетак у ахвяру мірную;

Padryhtujce taksama sa statku koz adnago kazla ǔ ahvâru za grèh ì dvuh âgnât-adnaletak u ahvâru mìrnuû;

20. сьвятар павінен прынесьці гэта, трасучы перад Госпадам, разам з трасёнымі хлябамі першага плоду і з двума ягнятамі, і гэта будзе сьвятыняю Госпаду: сьвятару;

s′vâtar pavìnen prynes′cì gèta, trasučy perad Gospadam, razam z trasënymì hlâbamì peršaga plodu ì z dvuma âgnâtamì, ì gèta budze s′vâtynâû Gospadu: s′vâtaru;

21. і склікайце народ у гэты дзень, сьвяшчэнны сход хай будзе ў вас, ніякай працы не рабеце: гэта пастанова вечная ва ўсіх селішчах вашых у роды вашыя.

ì sklìkajce narod u gèty dzen′, s′vâščènny shod haj budze ǔ vas, nìâkaj pracy ne rabece: gèta pastanova večnaâ va ǔsìh selìščah vašyh u rody vašyâ.

22. Калі будзеце жаць жніво на зямлі вашай, не дажынай да краю поля твайго, калі жнеш, і рэштак ад жніва твайго не зьбірай: беднаму і прыхадню пакінь гэта. Я Гасподзь, Бог ваш.

Kalì budzece žac′ žnìvo na zâmlì vašaj, ne dažynaj da kraû polâ tvajgo, kalì žneš, ì rèštak ad žnìva tvajgo ne z′bìraj: bednamu ì pryhadnû pakìn′ gèta. Â Gaspodz′, Bog vaš.

23. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

24. скажы сынам Ізраілевым: у сёмы месяц, у першы дзень месяца хай будзе ў вас спакой, сьвята трубаў, сьвяшчэнны сход;

skažy synam Ìzraìlevym: u sëmy mesâc, u peršy dzen′ mesâca haj budze ǔ vas spakoj, s′vâta trubaǔ, s′vâščènny shod;

25. ніякай працы не рабеце і прыносьце ахвяру Госпаду.

nìâkaj pracy ne rabece ì prynos′ce ahvâru Gospadu.

26. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

27. таксама на дзявяты дзень сёмага месяца гэтага, дзень ачышчэньня, хай будзе ў вас сьвяшчэнны сход: упакорвайце душы вашыя і прыносьце ахвяру Госпаду:

taksama na dzâvâty dzen′ sëmaga mesâca gètaga, dzen′ ačyščèn′nâ, haj budze ǔ vas s′vâščènny shod: upakorvajce dušy vašyâ ì prynos′ce ahvâru Gospadu:

28. ніякай працы не рабеце ў дзень гэты, бо гэта дзень ачышчэньня, каб ачысьціць вас перад абліччам Госпада, Бога вашага;

nìâkaj pracy ne rabece ǔ dzen′ gèty, bo gèta dzen′ ačyščèn′nâ, kab ačys′cìc′ vas perad ablìččam Gospada, Boga vašaga;

29. і ўсякая душа, якая не ўпакорыць сябе ў дзень гэты, зьнішчыцца з народу свайго;

ì ǔsâkaâ duša, âkaâ ne ǔpakoryc′ sâbe ǔ dzen′ gèty, z′nìščycca z narodu svajgo;

30. і калі якая душа будзе рабіць якую-небудзь працу ў дзень гэты, Я зьнішчу тую душу з народу яе;

ì kalì âkaâ duša budze rabìc′ âkuû-nebudz′ pracu ǔ dzen′ gèty, Â z′nìšču tuû dušu z narodu âe;

31. ніякай працы не рабеце: гэта пастанова вечная ў роды вашыя, ва ўсіх селішчах вашых;

nìâkaj pracy ne rabece: gèta pastanova večnaâ ǔ rody vašyâ, va ǔsìh selìščah vašyh;

32. гэта вам субота спакою, і ўпакорвайце душы вашыя, зь вечара дзявятага дня месяца; ад вечара да вечара сьвяткуйце суботу вашую.

gèta vam subota spakoû, ì ǔpakorvajce dušy vašyâ, z′ večara dzâvâtaga dnâ mesâca; ad večara da večara s′vâtkujce subotu vašuû.

33. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

34. скажы сынам Ізраілевым, зь пятнаццатага дня таго самага сёмага месяца сьвята кучак, сем дзён Госпаду;

skažy synam Ìzraìlevym, z′ pâtnaccataga dnâ tago samaga sëmaga mesâca s′vâta kučak, sem dzën Gospadu;

35. у першы дзень сьвяшчэнны сход, ніякай працы не рабеце;

u peršy dzen′ s′vâščènny shod, nìâkaj pracy ne rabece;

36. сем дзён прыносьце ахвяру Госпаду; на восьмы дзень сьвяшчэнны сход хай будзе ў вас, і прыносьце ахвяру Госпаду: гэта адданьне сьвята, ніякай працы не рабеце.

sem dzën prynos′ce ahvâru Gospadu; na vos′my dzen′ s′vâščènny shod haj budze ǔ vas, ì prynos′ce ahvâru Gospadu: gèta addan′ne s′vâta, nìâkaj pracy ne rabece.

37. Вось сьвяты Гасподнія, у якія трэба склікаць сьвяшчэнныя сходы, каб прыносіць у ахвяру Госпаду цэласпаленьне, хлебнае прынашэньне, заколатыя ахвяры і паліваньні, кожнае ў свой дзень,

Vos′ s′vâty Gaspodnìâ, u âkìâ trèba sklìkac′ s′vâščènnyâ shody, kab prynosìc′ u ahvâru Gospadu cèlaspalen′ne, hlebnae prynašèn′ne, zakolatyâ ahvâry ì palìvan′nì, kožnae ǔ svoj dzen′,

38. апрача субот Гасподніх і апрача дароў вашых, і апрача ўсіх абяцаньняў вашых і апрача ўсяго, што прыносіце з руплівасьці вашай, што вы даяце Госпаду.

aprača subot Gaspodnìh ì aprača daroǔ vašyh, ì aprača ǔsìh abâcan′nâǔ vašyh ì aprača ǔsâgo, što prynosìce z ruplìvas′cì vašaj, što vy daâce Gospadu.

39. А на пятнаццаты дзень сёмага месяца, калі вы зьбіраеце творы зямлі, сьвяткуйце сьвята Гасподняе сем дзён: у першы дзень спакой і ў восьмы дзень спакой;

A na pâtnaccaty dzen′ sëmaga mesâca, kalì vy z′bìraece tvory zâmlì, s′vâtkujce s′vâta Gaspodnâe sem dzën: u peršy dzen′ spakoj ì ǔ vos′my dzen′ spakoj;

40. у першы дзень вазьмеце сабе галінкі прыгожых дрэў, галінкі пальмавыя і галінкі дрэў шырокалістых і вербаў рачных, і весялецеся прад Госпадам, Богам вашым сем дзён

u peršy dzen′ vaz′mece sabe galìnkì prygožyh drèǔ, galìnkì pal′mavyâ ì galìnkì drèǔ šyrokalìstyh ì verbaǔ račnyh, ì vesâlecesâ prad Gospadam, Bogam vašym sem dzën

41. і сьвяткуйце гэта сьвята Гасподняе сем дзён у год: гэта пастанова вечная ў роды вашыя: на сёмым месяцы сьвяткуйце яго;

ì s′vâtkujce gèta s′vâta Gaspodnâe sem dzën u god: gèta pastanova večnaâ ǔ rody vašyâ: na sëmym mesâcy s′vâtkujce âgo;

42. у намётах жывеце сем дзён; кожны тубылец Ізраільцянін павінен жыць у намёце,

u namëtah žyvece sem dzën; kožny tubylec Ìzraìl′cânìn pavìnen žyc′ u namëce,

43. каб ведалі роды вашыя, што ў намётах пасяліў Я сыноў Ізраілевых, калі вывеў іх зь зямлі Егіпецкай. Я Гасподзь, Бог ваш.

kab vedalì rody vašyâ, što ǔ namëtah pasâlìǔ Â synoǔ Ìzraìlevyh, kalì vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj. Â Gaspodz′, Bog vaš.

44. І абвясціў Майсей сынам Ізраілевым пра сьвяты Гасподнія.

Ì abvâscìǔ Majsej synam Ìzraìlevym pra s′vâty Gaspodnìâ.

24 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. загадай сынам Ізраілевым, каб яны прынесьлі табе алею чыстага, выціснутага з алівы, дзеля асьвячэньня, каб няспынна гарэла сьвяцільня;

zagadaj synam Ìzraìlevym, kab âny prynes′lì tabe aleû čystaga, vycìsnutaga z alìvy, dzelâ as′vâčèn′nâ, kab nâspynna garèla s′vâcìl′nâ;

3. за заслонай каўчэга адкрыцьця ў скініі сходу Аарон і сыны ягоныя павінны ставіць яе прад Госпадам ад вечара да раніцы заўсёды: гэта вечная пастанова ў роды вашыя;

za zaslonaj kaǔčèga adkryc′câ ǔ skìnìì shodu Aaron ì syny âgonyâ pavìnny stavìc′ âe prad Gospadam ad večara da ranìcy zaǔsëdy: gèta večnaâ pastanova ǔ rody vašyâ;

4. на сьвечніку чыстым павінны яны ставіць сьвяцільню перад Госпадам заўсёды.

na s′večnìku čystym pavìnny âny stavìc′ s′vâcìl′nû perad Gospadam zaǔsëdy.

5. І вазьмі пшанічнай мукі і сьпячы зь яе дванаццаць хлябоў; у кожным хлебе павінны быць дзьве дзясятых эфы;

Ì vaz′mì pšanìčnaj mukì ì s′pâčy z′ âe dvanaccac′ hlâboǔ; u kožnym hlebe pavìnny byc′ dz′ve dzâsâtyh èfy;

6. і пакладзі іх у два рады, па шэсьць у рад, на чыстым стале прад Госпадам:

ì pakladzì ìh u dva rady, pa šès′c′ u rad, na čystym stale prad Gospadam:

7. і пакладзі на кожны рад чыстага лівану, і будзе гэта пры хлебе, у памяць, у ахвяру Госпаду;

ì pakladzì na kožny rad čystaga lìvanu, ì budze gèta pry hlebe, u pamâc′, u ahvâru Gospadu;

8. у кожны суботні дзень заўсёды трэба класьці іх перад Госпадам ад сыноў Ізраілевых: гэта наказ вечны;

u kožny subotnì dzen′ zaǔsëdy trèba klas′cì ìh perad Gospadam ad synoǔ Ìzraìlevyh: gèta nakaz večny;

9. Яны будуць належаць Аарону і сынам ягоным, якія будуць есьці іх на сьвятым месцы, бо гэта вялікая сьвятыня ім з ахвяраў Гасподніх: гэта пастанова вечная.

Âny buduc′ naležac′ Aaronu ì synam âgonym, âkìâ buduc′ es′cì ìh na s′vâtym mescy, bo gèta vâlìkaâ s′vâtynâ ìm z ahvâraǔ Gaspodnìh: gèta pastanova večnaâ.

10. І выйшаў сын адной Ізраільцянкі, які нарадзіўся ад Егіпцяніна, да сыноў Ізраілевых, і пасварыўся ў табары сын Ізраільцянкі зь Ізраільцянінам;

Ì vyjšaǔ syn adnoj Ìzraìl′cânkì, âkì naradzìǔsâ ad Egìpcânìna, da synoǔ Ìzraìlevyh, ì pasvaryǔsâ ǔ tabary syn Ìzraìl′cânkì z′ Ìzraìl′cânìnam;

11. ганіў сын Ізраільцянкі імя Госпада і ліхасловіў. І прывялі яго да Майсея;

ganìǔ syn Ìzraìl′cânkì ìmâ Gospada ì lìhaslovìǔ. Ì pryvâlì âgo da Majseâ;

12. і пасадзілі яго пад варту, пакуль ня будзе абвешчана ім воля Гасподняя.

ì pasadzìlì âgo pad vartu, pakul′ nâ budze abveščana ìm volâ Gaspodnââ.

13. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

14. выведзі ганьбоўца прэч з табару, і ўсе, хто чуў яго, няхай пакладуць рукі свае на галаву ягоную, і ўсё супольства пабэе яго камянямі;

vyvedzì gan′boǔca prèč z tabaru, ì ǔse, hto čuǔ âgo, nâhaj pakladuc′ rukì svae na galavu âgonuû, ì ǔsë supol′stva pabèe âgo kamânâmì;

15. і сынам Ізраілевым скажы: хто будзе ліхасловіць Бога свайго, той панясе грэх свой;

ì synam Ìzraìlevym skažy: hto budze lìhaslovìc′ Boga svajgo, toj panâse grèh svoj;

16. і ганьбовец імя Гасподняга павінен памерці, камянямі пабэе яго ўсё супольства: хай тое прыхадзень, хай тубылец пачне ганіць імя, аддадзены будзе сьмерці.

ì gan′bovec ìmâ Gaspodnâga pavìnen pamercì, kamânâmì pabèe âgo ǔsë supol′stva: haj toe pryhadzen′, haj tubylec pačne ganìc′ ìmâ, addadzeny budze s′mercì.

17. Хто забье якога-небудзь чалавека, той аддадзены будзе сьмерці.

Hto zab′e âkoga-nebudz′ čalaveka, toj addadzeny budze s′mercì.

18. Хто забье быдла, павінен заплаціць за яго, быдла за быдла.

Hto zab′e bydla, pavìnen zaplacìc′ za âgo, bydla za bydla.

19. Хто зробіць шкодзіну на целе блізкага свайго, таму трэба зрабіць тое самае, што ён зрабіў:

Hto zrobìc′ škodzìnu na cele blìzkaga svajgo, tamu trèba zrabìc′ toe samae, što ën zrabìǔ:

20. пералом за пералом, вока за вока, зуб за зуб; як ён зрабіў шкодзіну на целе чалавека, так і яму трэба зрабіць.

peralom za peralom, voka za voka, zub za zub; âk ën zrabìǔ škodzìnu na cele čalaveka, tak ì âmu trèba zrabìc′.

21. Хто забье быдла, павінен заплаціць за яго; а хто забэе чалавека, таго трэба аддаць сьмерці.

Hto zab′e bydla, pavìnen zaplacìc′ za âgo; a hto zabèe čalaveka, tago trèba addac′ s′mercì.

22. Адзін суд павінен быць у вас, як прыхадню, так і тубыльцу, бо Я Гасподзь, Бог ваш.

Adzìn sud pavìnen byc′ u vas, âk pryhadnû, tak ì tubyl′cu, bo Â Gaspodz′, Bog vaš.

23. І сказаў Майсей сынам Ізраілевым; і вывелі ліхаслоўца прэч з табара, і пабілі яго камянямі, і зрабілі сыны Ізраілевыя, як загадаў Гасподзь Майсею.

Ì skazaǔ Majsej synam Ìzraìlevym; ì vyvelì lìhasloǔca prèč z tabara, ì pabìlì âgo kamânâmì, ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

25 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею на гары Сінай, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû na gary Sìnaj, kažučy:

2. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: калі прыйдзеце ў зямлю, якую Я даю вам, тады зямля павінна пакоіцца ў суботу Гасподнюю;

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì pryjdzece ǔ zâmlû, âkuû Â daû vam, tady zâmlâ pavìnna pakoìcca ǔ subotu Gaspodnûû;

3. шэсьць гадоў засявай поле тваё і шэсьць гадоў абразай вінаграднік твой і зьбірай утворы іх,

šès′c′ gadoǔ zasâvaj pole tvaë ì šès′c′ gadoǔ abrazaj vìnagradnìk tvoj ì z′bìraj utvory ìh,

4. а ў сёмы год хай будзе субота спакою зямлі, субота Гасподняя: поля твайго не засявай і вінаградніка твайго не абразай;

a ǔ sëmy god haj budze subota spakoû zâmlì, subota Gaspodnââ: polâ tvajgo ne zasâvaj ì vìnagradnìka tvajgo ne abrazaj;

5. што самое вырасьце пасьля жніва твайго, ня зжынай, і гронак зь неабрэзаных лозаў тваіх ня здымай: хай гэта будзе год спакою зямлі;

što samoe vyras′ce pas′lâ žnìva tvajgo, nâ zžynaj, ì gronak z′ neabrèzanyh lozaǔ tvaìh nâ zdymaj: haj gèta budze god spakoû zâmlì;

6. і будзе гэта праз усю суботу зямлі ўсім вам ежаю, табе, і рабу твайму, і рабыні тваёй, і найміту твайму, і пасяленцу твайму, і таму, хто пасяліўся ў цябе;

ì budze gèta praz usû subotu zâmlì ǔsìm vam ežaû, tabe, ì rabu tvajmu, ì rabynì tvaëj, ì najmìtu tvajmu, ì pasâlencu tvajmu, ì tamu, hto pasâlìǔsâ ǔ câbe;

7. і быдлу твайму і зьвярам, якія на зямлі тваёй, хай будуць усе ўтворы яе ежаю.

ì bydlu tvajmu ì z′vâram, âkìâ na zâmlì tvaëj, haj buduc′ use ǔtvory âe ežaû.

8. І налічы сабе сем суботніх гадоў, сем разоў па сем гадоў, каб было ў цябе ў сямі суботніх гадах сорак дзевяць гадоў;

Ì nalìčy sabe sem subotnìh gadoǔ, sem razoǔ pa sem gadoǔ, kab bylo ǔ câbe ǔ sâmì subotnìh gadah sorak dzevâc′ gadoǔ;

9. і затрубі ў трубу ў сёмы месяц, у дзясяты дзень месяца, у дзень ачышчэньня затрубеце ў трубу па ўсёй зямлі вашай;

ì zatrubì ǔ trubu ǔ sëmy mesâc, u dzâsâty dzen′ mesâca, u dzen′ ačyščèn′nâ zatrubece ǔ trubu pa ǔsëj zâmlì vašaj;

10. і асьвяцеце пяцідзясяты год і абвясьцеце свабоду на зямлі ўсім жыхарам яе: хай будзе гэта ў вас юбілей; і вярнецеся кожны ў валоданьне сваё, і кожны вярніся ў свой род.

ì as′vâcece pâcìdzâsâty god ì abvâs′cece svabodu na zâmlì ǔsìm žyharam âe: haj budze gèta ǔ vas ûbìlej; ì vârnecesâ kožny ǔ valodan′ne svaë, ì kožny vârnìsâ ǔ svoj rod.

11. Пяцідзясяты год хай будзе ў вас юбілей: ня сейце і ня жнеце, што самое вырасьце на зямлі, і ня зьбірайце ягад зь неабрэзаных лозаў яе,

Pâcìdzâsâty god haj budze ǔ vas ûbìlej: nâ sejce ì nâ žnece, što samoe vyras′ce na zâmlì, ì nâ z′bìrajce âgad z′ neabrèzanyh lozaǔ âe,

12. бо гэта юбілей: сьвяшчэнны хай будзе ён вам; з поля ежце ўтворы яе.

bo gèta ûbìlej: s′vâščènny haj budze ën vam; z polâ ežce ǔtvory âe.

13. У юбілейны год вярнецеся кожны ў валоданьне сваё.

U ûbìlejny god vârnecesâ kožny ǔ valodan′ne svaë.

14. Калі будзеш прадаваць што блізкаму твайму, альбо будзеш купляць што ў блізкага твайго, ня крыўдзіце адзін аднаго;

Kalì budzeš pradavac′ što blìzkamu tvajmu, al′bo budzeš kuplâc′ što ǔ blìzkaga tvajgo, nâ kryǔdzìce adzìn adnago;

15. паводле разьліку гадоў пасьля юбілею ты павінен купляць у блізкага твайго, і паводле разьліку гадоў прыбытку ён павінен прадаваць табе;

pavodle raz′lìku gadoǔ pas′lâ ûbìleû ty pavìnen kuplâc′ u blìzkaga tvajgo, ì pavodle raz′lìku gadoǔ prybytku ën pavìnen pradavac′ tabe;

16. калі многа застаецца гадоў, памнож цану; а калі мала гадоў застаецца, паменшы цану, бо пэўную колькасьць гадоў жніва ён прадае табе.

kalì mnoga zastaecca gadoǔ, pamnož canu; a kalì mala gadoǔ zastaecca, pamenšy canu, bo pèǔnuû kol′kas′c′ gadoǔ žnìva ën pradae tabe.

17. Ня крыўдзіце адзін аднаго; бойся Бога твайго, бо Я Гасподзь, Бог ваш.

Nâ kryǔdzìce adzìn adnago; bojsâ Boga tvajgo, bo Â Gaspodz′, Bog vaš.

18. Выконвайце пастановы Мае, і шануйце законы Мае і выконвайце іх, і будзеце жыць спакойна на зямлі;

Vykonvajce pastanovy Mae, ì šanujce zakony Mae ì vykonvajce ìh, ì budzece žyc′ spakojna na zâmlì;

19. і будзе зямля даваць плод свой, і будзеце есьці ўдосыць і будзеце жыць спакойна на ёй.

ì budze zâmlâ davac′ plod svoj, ì budzece es′cì ǔdosyc′ ì budzece žyc′ spakojna na ëj.

20. Калі скажаце, што ж нам есьці ў сёмы год, калі мы ня будзем ні сеяць, ні зьбіраць утвораў нашых?

Kalì skažace, što ž nam es′cì ǔ sëmy god, kalì my nâ budzem nì seâc′, nì z′bìrac′ utvoraǔ našyh?

21. Я пашлю дабраславеньне Маё на вас у шосты год, і ён прынясе ўтворы на тры гады;

Â pašlû dabraslaven′ne Maë na vas u šosty god, ì ën prynâse ǔtvory na try gady;

22. і будзеце сеяць у восьмы год, але есьці будзеце ўтворы старыя да дзявятага года: пакуль не пасьпеюць утворы яго, будзеце есьці старое.

ì budzece seâc′ u vos′my god, ale es′cì budzece ǔtvory staryâ da dzâvâtaga goda: pakul′ ne pas′peûc′ utvory âgo, budzece es′cì staroe.

23. Зямлю нельга прадаваць назаўсёды, бо Мая зямля: вы прыхадні і пасяленцы ў Мяне;

Zâmlû nel′ga pradavac′ nazaǔsëdy, bo Maâ zâmlâ: vy pryhadnì ì pasâlency ǔ Mâne;

24. па ўсёй зямлі валоданьня вашага дазваляйце выкупляць землі.

pa ǔsëj zâmlì valodan′nâ vašaga dazvalâjce vykuplâc′ zemlì.

25. Калі брат твой зьбяднее і прадасьць з валоданьня свайго, дык прыйдзе блізкі ягоны родзіч і выкупіць прададзенае братам ягоным;

Kalì brat tvoj z′bâdnee ì pradas′c′ z valodan′nâ svajgo, dyk pryjdze blìzkì âgony rodzìč ì vykupìc′ pradadzenae bratam âgonym;

26. а калі ня будзе каму за яго выкупіць, а сам ён будзе мець дастатак і знойдзе, колькі трэба на выкуп,

a kalì nâ budze kamu za âgo vykupìc′, a sam ën budze mec′ dastatak ì znojdze, kol′kì trèba na vykup,

27. дык няхай ён разьлічыць гады продажу свайго і верне рэшту таму, каму ён прадаў, і ўступіць зноў у валоданьне сваё;

dyk nâhaj ën raz′lìčyc′ gady prodažu svajgo ì verne rèštu tamu, kamu ën pradaǔ, ì ǔstupìc′ znoǔ u valodan′ne svaë;

28. а калі ня знойдзе рука ягоная, колькі трэба вярнуць яму, дык прададзенае ім застанецца ў руках пакупца да юбілейнага года, а ў юбілейны год адыдзе яно, і ён зноў уступіць у валоданьне сваё.

a kalì nâ znojdze ruka âgonaâ, kol′kì trèba vârnuc′ âmu, dyk pradadzenae ìm zastanecca ǔ rukah pakupca da ûbìlejnaga goda, a ǔ ûbìlejny god adydze âno, ì ën znoǔ ustupìc′ u valodan′ne svaë.

29. Калі хто прадасьць жылы дом у горадзе, абнесенным мурам, дык выкупіць яго можна, пакуль пройдзе год ад продажу яго: за год выкупіць яго можна;

Kalì hto pradas′c′ žyly dom u goradze, abnesennym muram, dyk vykupìc′ âgo možna, pakul′ projdze god ad prodažu âgo: za god vykupìc′ âgo možna;

30. а калі ня будзе ён выкуплены, пакуль пройдзе год, дык дом, які ў горадзе, што мае мур, застанецца назаўсёды ў пакупца яго ў роды ягоныя і ў юбілей не адыдзе ад яго.

a kalì nâ budze ën vykupleny, pakul′ projdze god, dyk dom, âkì ǔ goradze, što mae mur, zastanecca nazaǔsëdy ǔ pakupca âgo ǔ rody âgonyâ ì ǔ ûbìlej ne adydze ad âgo.

31. А дамы ў селішчах, вакол якіх няма мура, трэба лічыць нароўні з палеткамі зямлі: выкупляць іх можна, і ў юбілей яны адыходзяць.

A damy ǔ selìščah, vakol âkìh nâma mura, trèba lìčyc′ naroǔnì z paletkamì zâmlì: vykuplâc′ ìh možna, ì ǔ ûbìlej âny adyhodzâc′.

32. А гарады лявітаў, дамы ў гарадах валоданьня іхняга, лявітам заўсёды можна выкупляць;

A garady lâvìtaǔ, damy ǔ garadah valodan′nâ ìhnâga, lâvìtam zaǔsëdy možna vykuplâc′;

33. а хто зь лявітаў ня выкупіць, дык прададзены дом у горадзе валоданьня іхняга ў юбілей адыдзе, бо дамы ў гарадах лявіцкіх складаюць іхняе валоданьне сярод сыноў Ізраілевых:

a hto z′ lâvìtaǔ nâ vykupìc′, dyk pradadzeny dom u goradze valodan′nâ ìhnâga ǔ ûbìlej adydze, bo damy ǔ garadah lâvìckìh skladaûc′ ìhnâe valodan′ne sârod synoǔ Ìzraìlevyh:

34. і палёў вакол гарадоў іхніх прадаваць нельга, бо гэта вечнае валоданьне іхняе.

ì palëǔ vakol garadoǔ ìhnìh pradavac′ nel′ga, bo gèta večnae valodan′ne ìhnâe.

35. Калі брат твой зьбяднее і занепадзе ў цябе, дык падтрымай яго, хай ён прыхадзень, хай пасяленец, каб ён жыў з табою;

Kalì brat tvoj z′bâdnee ì zanepadze ǔ câbe, dyk padtrymaj âgo, haj ën pryhadzen′, haj pasâlenec, kab ën žyǔ z taboû;

36. не бяры зь яго ліхвы і прыбытку і бойся Бога твайго; каб жыў брат твой з табою;

ne bâry z′ âgo lìhvy ì prybytku ì bojsâ Boga tvajgo; kab žyǔ brat tvoj z taboû;

37. срэбра твайго не аддавай яму ў ліхву і хлеба твайго не аддавай яму дзеля прыбытку.

srèbra tvajgo ne addavaj âmu ǔ lìhvu ì hleba tvajgo ne addavaj âmu dzelâ prybytku.

38. Я Гасподзь, Бог ваш, Які вывеў вас зь зямлі Егіпецкай, каб даць вам зямлю Ханаанскую, каб быць вашым Богам.

Â Gaspodz′, Bog vaš, Âkì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj, kab dac′ vam zâmlû Hanaanskuû, kab byc′ vašym Bogam.

39. Калі зьбяднее ў цябе брат твой і прададзены будзе табе, дык ня ўскладвай на яго працы рабскай:

Kalì z′bâdnee ǔ câbe brat tvoj ì pradadzeny budze tabe, dyk nâ ǔskladvaj na âgo pracy rabskaj:

40. ён павінен быць у цябе як найміт, як пасяленец; да юбілейнага года няхай працуе ў цябе;

ën pavìnen byc′ u câbe âk najmìt, âk pasâlenec; da ûbìlejnaga goda nâhaj pracue ǔ câbe;

41. а тады няхай адыдзе ён ад цябе, сам і дзеці ягоныя зь ім, і вернецца ў род свой і ўступіць зноў у валоданьне бацькоў сваіх, -

a tady nâhaj adydze ën ad câbe, sam ì dzecì âgonyâ z′ ìm, ì vernecca ǔ rod svoj ì ǔstupìc′ znoǔ u valodan′ne bac′koǔ svaìh, -

42. бо яны - Мае рабы, якіх Я вывеў зь зямлі Егіпецкай: нельга прадаваць іх, як прадаюць рабоў;

bo âny - Mae raby, âkìh Â vyveǔ z′ zâmlì Egìpeckaj: nel′ga pradavac′ ìh, âk pradaûc′ raboǔ;

43. не валадары над ім жорстка і бойся Бога твайго.

ne valadary nad ìm žorstka ì bojsâ Boga tvajgo.

44. А каб раб твой і рабыня твая былі ў цябе, дык купляйце сабе раба і рабыню ў народаў, якія вакол вас;

A kab rab tvoj ì rabynâ tvaâ bylì ǔ câbe, dyk kuplâjce sabe raba ì rabynû ǔ narodaǔ, âkìâ vakol vas;

45. таксама і зь дзяцей пасяленцаў, што асяліліся ў вас, можаце купляць, і з роду іхняга, які ў вас, які ў іх нарадзіўся ў зямлі вашай, і яны могуць быць вашай уласнасьцю;

taksama ì z′ dzâcej pasâlencaǔ, što asâlìlìsâ ǔ vas, možace kuplâc′, ì z rodu ìhnâga, âkì ǔ vas, âkì ǔ ìh naradzìǔsâ ǔ zâmlì vašaj, ì âny moguc′ byc′ vašaj ulasnas′cû;

46. можаце перадаваць іх у спадчыну і сынам вашым пасьля сябе, як маёмасьць; вечна валодайце імі, як рабамі. А над братамі вашымі, сынамі Ізраілевымі, адзін над адным, не валадарце жорстка.

možace peradavac′ ìh u spadčynu ì synam vašym pas′lâ sâbe, âk maëmas′c′; večna valodajce ìmì, âk rabamì. A nad bratamì vašymì, synamì Ìzraìlevymì, adzìn nad adnym, ne valadarce žorstka.

47. Калі прыхадзень альбо пасяленец твой будзе мець дастатак, а брат твой перад ім зьбяднее і прадасьць прыхадню, які асяліўся ў цябе, альбо каму-небудзь з роду прыхадня,

Kalì pryhadzen′ al′bo pasâlenec tvoj budze mec′ dastatak, a brat tvoj perad ìm z′bâdnee ì pradas′c′ pryhadnû, âkì asâlìǔsâ ǔ câbe, al′bo kamu-nebudz′ z rodu pryhadnâ,

48. дык пасьля продажу можна выкупіць яго: хто-небудзь з братоў ягоных павінен выкупіць яго,

dyk pas′lâ prodažu možna vykupìc′ âgo: hto-nebudz′ z bratoǔ âgonyh pavìnen vykupìc′ âgo,

49. альбо дзядзька ягоны, альбо сын дзядзькі ягонага павінен выкупіць яго, альбо хто-небудзь з сваяцтва ягонага, з роду ягонага, павінен выкупіць яго; альбо калі будзе мець дастатак, сам выкупіцца.

al′bo dzâdz′ka âgony, al′bo syn dzâdz′kì âgonaga pavìnen vykupìc′ âgo, al′bo hto-nebudz′ z svaâctva âgonaga, z rodu âgonaga, pavìnen vykupìc′ âgo; al′bo kalì budze mec′ dastatak, sam vykupìcca.

50. І ён павінен разьлічыцца з пакупцом ягоным, пачынаючы з таго года, калі ён прадаў сябе, да года юбілейнага, і срэбра, за якое ён прадаў сябе, трэба аддаць яму па колькасьці гадоў; як часовы найміт ён павінен быць у яго:

Ì ën pavìnen raz′lìčycca z pakupcom âgonym, pačynaûčy z tago goda, kalì ën pradaǔ sâbe, da goda ûbìlejnaga, ì srèbra, za âkoe ën pradaǔ sâbe, trèba addac′ âmu pa kol′kas′cì gadoǔ; âk časovy najmìt ën pavìnen byc′ u âgo:

51. І калі яшчэ шмат застаецца гадоў, дык па меры іх ён павінен аддаць на выкуп за сябе срэбра, за якое ён куплены;

Ì kalì âščè šmat zastaecca gadoǔ, dyk pa mery ìh ën pavìnen addac′ na vykup za sâbe srèbra, za âkoe ën kupleny;

52. а калі мала застаецца гадоў да юбілейнага года, дык ён павінен палічыць і па меры гадоў аддаць за сябе выкуп.

a kalì mala zastaecca gadoǔ da ûbìlejnaga goda, dyk ën pavìnen palìčyc′ ì pa mery gadoǔ addac′ za sâbe vykup.

53. Ён павінен быць у яго, як найміт, ва ўсе гады; ён не павінен панаваць над ім жорстка ў вачах тваіх.

Ën pavìnen byc′ u âgo, âk najmìt, va ǔse gady; ën ne pavìnen panavac′ nad ìm žorstka ǔ vačah tvaìh.

54. А калі ён ня выкупіцца такім чынам, дык у юбілейны год адыдзе сам і дзеці ягоныя зь ім,

A kalì ën nâ vykupìcca takìm čynam, dyk u ûbìlejny god adydze sam ì dzecì âgonyâ z′ ìm,

55. бо сыны Ізраілевыя Мае рабы; яны Мае рабы, якіх Я вывеў зь зямлі Егіпецкай. Я Гасподзь, Бог ваш.

bo syny Ìzraìlevyâ Mae raby; âny Mae raby, âkìh Â vyveǔ z′ zâmlì Egìpeckaj. Â Gaspodz′, Bog vaš.

26 Кіраўнік

1. Не рабеце сабе куміраў і выяваў, і слупоў ня стаўце ў сябе, і камянёў з выявамі не кладзеце ў зямлі вашай, каб кланяцца перад імі, бо Я Гасподзь, Бог ваш.

Ne rabece sabe kumìraǔ ì vyâvaǔ, ì slupoǔ nâ staǔce ǔ sâbe, ì kamânëǔ z vyâvamì ne kladzece ǔ zâmlì vašaj, kab klanâcca perad ìmì, bo Â Gaspodz′, Bog vaš.

2. Суботы Мае шануйце і сьвятыню Маю паважайце: Я Гасподзь.

Suboty Mae šanujce ì s′vâtynû Maû pavažajce: Â Gaspodz′.

3. Калі вы будзеце рабіць паводле статутаў Маіх і запаведзі Мае будзеце шанаваць і выконваць іх,

Kalì vy budzece rabìc′ pavodle statutaǔ Maìh ì zapavedzì Mae budzece šanavac′ ì vykonvac′ ìh,

4. дык Я дам вам дажджы ў свой час, і зямля дасьць парасьліны сваёй, і дрэвы польныя дадуць плод свой;

dyk Â dam vam daždžy ǔ svoj čas, ì zâmlâ das′c′ paras′lìny svaëj, ì drèvy pol′nyâ daduc′ plod svoj;

5. і малацьба хлеба будзе дасягаць у вас збору вінаграду, збор вінаграду будзе дасягаць севу, і будзеце есьці хлеб свой удосыць, і будзеце жыць на зямлі ў бясьпецы;

ì malac′ba hleba budze dasâgac′ u vas zboru vìnagradu, zbor vìnagradu budze dasâgac′ sevu, ì budzece es′cì hleb svoj udosyc′, ì budzece žyc′ na zâmlì ǔ bâs′pecy;

6. пашлю мір на зямлю, ляжаце, і ніхто вас не занепакоіцца, выганю лютых зьвяроў зь зямлі, і меч ня пройдзе па зямлі вашай;

pašlû mìr na zâmlû, lâžace, ì nìhto vas ne zanepakoìcca, vyganû lûtyh z′vâroǔ z′ zâmlì, ì meč nâ projdze pa zâmlì vašaj;

7. і праганяцьмеце ворагаў вашых, і ўпадуць яны перад вамі ад меча;

ì praganâc′mece voragaǔ vašyh, ì ǔpaduc′ âny perad vamì ad meča;

8. пяцёра з вас прагоняць сто, і сто з вас прагоняць дзесяць тысяч, і ўпадуць ворагі вашы перад вамі ад меча;

pâcëra z vas pragonâc′ sto, ì sto z vas pragonâc′ dzesâc′ tysâč, ì ǔpaduc′ voragì vašy perad vamì ad meča;

9. пагляджу на вас, і пладаноснымі зраблю вас, і памножу вас, і ўстанаўлю запавет Мой з вамі;

paglâdžu na vas, ì pladanosnymì zrablû vas, ì pamnožu vas, ì ǔstanaǔlû zapavet Moj z vamì;

10. і будзеце есьці старое леташняе, і выкінеце старое дзеля новага;

ì budzece es′cì staroe letašnâe, ì vykìnece staroe dzelâ novaga;

11. і пастаўлю селішча Маё сярод вас, і душа Мая не пагрэбуе вамі;

ì pastaǔlû selìšča Maë sârod vas, ì duša Maâ ne pagrèbue vamì;

12. і хадзіцьму сярод вас і буду вашым Богам, і вы будзеце Маім народам.

ì hadzìc′mu sârod vas ì budu vašym Bogam, ì vy budzece Maìm narodam.

13. Я Гасподзь Бог ваш, Які вывеў вас зь зямлі Егіпецкай, каб вы ня былі там рабамі, і разарваў повязі ярма вашага і павёў вас з паднятаю галавою.

Â Gaspodz′ Bog vaš, Âkì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj, kab vy nâ bylì tam rabamì, ì razarvaǔ povâzì ârma vašaga ì pavëǔ vas z padnâtaû galavoû.

14. Калі ж не паслухаецеся Мяне і ня будзеце выконваць усіх наказаў гэтых,

Kalì ž ne pasluhaecesâ Mâne ì nâ budzece vykonvac′ usìh nakazaǔ gètyh,

15. і калі пагардзіце Маімі пастановамі, і калі душа вашая пагрэбуе Маімі законамі, так што вы ня будзеце выконваць усіх наказаў Маіх, парушыўшы запавет Мой, -

ì kalì pagardzìce Maìmì pastanovamì, ì kalì duša vašaâ pagrèbue Maìmì zakonamì, tak što vy nâ budzece vykonvac′ usìh nakazaǔ Maìh, parušyǔšy zapavet Moj, -

16. дык Я зраблю з вамі так: пашлю на вас жудасьць, чэзласьць і гарачку, ад якіх стомяцца вочы і вымучыцца душа, і будзеце сеяць насеньне вашае марна, і ворагі вашыя зьядуць яго;

dyk Â zrablû z vamì tak: pašlû na vas žudas′c′, čèzlas′c′ ì garačku, ad âkìh stomâcca vočy ì vymučycca duša, ì budzece seâc′ nasen′ne vašae marna, ì voragì vašyâ z′âduc′ âgo;

17. павярну аблічча Маё на вас, і будзеце перад ворагамі вашымі, і будуць валадарыць над вамі непрыяцелі вашыя, і пабяжыце, калі ніхто ня гнацьмецца за вамі.

pavârnu ablìčča Maë na vas, ì budzece perad voragamì vašymì, ì buduc′ valadaryc′ nad vamì nepryâcelì vašyâ, ì pabâžyce, kalì nìhto nâ gnac′mecca za vamì.

18. І калі пры ўсім гэтым не паслухаецеся Мяне, дык Я сямікроць павялічу пакараньне за грахі вашыя,

Ì kalì pry ǔsìm gètym ne pasluhaecesâ Mâne, dyk Â sâmìkroc′ pavâlìču pakaran′ne za grahì vašyâ,

19. і зламаю ганарыстую зацятасьць вашую, і неба вашае зраблю, як жалеза, і зямлю вашую, як медзь;

ì zlamaû ganarystuû zacâtas′c′ vašuû, ì neba vašae zrablû, âk žaleza, ì zâmlû vašuû, âk medz′;

20. і марна будзе вычэрпвацца сіла вашая, і зямля вашая ня дасьць парасьліны сваёй, і дрэвы зямлі не дадуць пладоў сваіх.

ì marna budze vyčèrpvacca sìla vašaâ, ì zâmlâ vašaâ nâ das′c′ paras′lìny svaëj, ì drèvy zâmlì ne daduc′ pladoǔ svaìh.

21. А калі пойдзеце супроць Мяне і не захочаце слухацца Мяне, дык Я дадам вам удараў сямікроць за грахі вашыя:

A kalì pojdzece suproc′ Mâne ì ne zahočace sluhacca Mâne, dyk Â dadam vam udaraǔ sâmìkroc′ za grahì vašyâ:

22. пашлю на вас зьвяроў польных, якія пазбавяць вас дзяцей, зьнішчаць быдла ваша і вас паменшаць, так што апусьцеюць дарогі вашыя.

pašlû na vas z′vâroǔ pol′nyh, âkìâ pazbavâc′ vas dzâcej, z′nìščac′ bydla vaša ì vas pamenšac′, tak što apus′ceûc′ darogì vašyâ.

23. Калі і пасьля гэтага не паправіцеся і пойдзеце супроць Мяне,

Kalì ì pas′lâ gètaga ne papravìcesâ ì pojdzece suproc′ Mâne,

24. дык і Я пайду супроць вас і пабэю вас сямікроць за грахі вашыя,

dyk ì Â pajdu suproc′ vas ì pabèû vas sâmìkroc′ za grahì vašyâ,

25. і навяду на вас помсны меч у адплату за запавет; калі ж пахаваецеся ў гарады вашыя, дык пашлю на вас пошасьць, і аддадзены будзеце ў рукі ворага;

ì navâdu na vas pomsny meč u adplatu za zapavet; kalì ž pahavaecesâ ǔ garady vašyâ, dyk pašlû na vas pošas′c′, ì addadzeny budzece ǔ rukì voraga;

26. хлеб, які мацуе чалавека, зьнішчу ў вас; дзесяць жанчын будуць пячы хлеб ваш у адной печы і аддавацьмуць хлеб ваш на вагу; вы будзеце есьці і ня будзеце сытыя.

hleb, âkì macue čalaveka, z′nìšču ǔ vas; dzesâc′ žančyn buduc′ pâčy hleb vaš u adnoj pečy ì addavac′muc′ hleb vaš na vagu; vy budzece es′cì ì nâ budzece sytyâ.

27. А калі і пасьля гэтага не паслухаецеся Мяне і пойдзеце супроць Мяне,

A kalì ì pas′lâ gètaga ne pasluhaecesâ Mâne ì pojdzece suproc′ Mâne,

28. дык і Я ў лютасьці пайду супроць вас і пакараю вас сямікроць за грахі вашыя,

dyk ì Â ǔ lûtas′cì pajdu suproc′ vas ì pakaraû vas sâmìkroc′ za grahì vašyâ,

29. і будзеце есьці плоць сыноў вашых, і плоць дочак вашых есьцімеце:

ì budzece es′cì ploc′ synoǔ vašyh, ì ploc′ dočak vašyh es′cìmece:

30. спустошу вышыні вашыя, і разбуру слупы вашыя, і скіну трупы вашыя на руіны ідалаў вашых, і пагрэбуе душа Мая вамі;

spustošu vyšynì vašyâ, ì razburu slupy vašyâ, ì skìnu trupy vašyâ na ruìny ìdalaǔ vašyh, ì pagrèbue duša Maâ vamì;

31. гарады вашыя зраблю пустыняю, і спустошу сьвятыні вашыя, і ня буду нюхаць прыемнай духмянасьці ахвяраў вашых;

garady vašyâ zrablû pustynâû, ì spustošu s′vâtynì vašyâ, ì nâ budu nûhac′ pryemnaj duhmânas′cì ahvâraǔ vašyh;

32. і спустошу зямлю вашу, так што зьдзівяцца зь яе ворагі вашы, што пасяліліся на ёй;

ì spustošu zâmlû vašu, tak što z′dzìvâcca z′ âe voragì vašy, što pasâlìlìsâ na ëj;

33. а вас расьсею сярод народаў і агалю сьледам за вамі меч, і будзе зямля ваша пустая і гарады вашы разбураныя.

a vas ras′seû sârod narodaǔ ì agalû s′ledam za vamì meč, ì budze zâmlâ vaša pustaâ ì garady vašy razburanyâ.

34. Тады адшкадуе сябе зямля за суботы свае ва ўсе дні запусьценьня свайго; а калі вы будзеце ў зямлі ворагаў вашых, тады будзе пакоіцца зямля і адшкадуе сябе за суботы свае;

Tady adškadue sâbe zâmlâ za suboty svae va ǔse dnì zapus′cen′nâ svajgo; a kalì vy budzece ǔ zâmlì voragaǔ vašyh, tady budze pakoìcca zâmlâ ì adškadue sâbe za suboty svae;

35. ва ўсе дні запусьценьня будзе яна пакоіцца, колькі не пакоілася ў суботы вашыя, калі вы жылі на ёй.

va ǔse dnì zapus′cen′nâ budze âna pakoìcca, kol′kì ne pakoìlasâ ǔ suboty vašyâ, kalì vy žylì na ëj.

36. Астаткам вашым пашлю ў сэрца баязьлівасьць у зямлі ворагаў іхніх, і шум трапятаньня ліста пагоніць іх, і пабягуць як ад меча, і ўпадуць, калі ніхто не даганяе,

Astatkam vašym pašlû ǔ sèrca baâz′lìvas′c′ u zâmlì voragaǔ ìhnìh, ì šum trapâtan′nâ lìsta pagonìc′ ìh, ì pabâguc′ âk ad meča, ì ǔpaduc′, kalì nìhto ne daganâe,

37. і спатыкнуцца адзін аб аднаго, як ад меча, тым часам як ніхто не даганяцьме, і ня будзе ў вас сілы супроцьстаяць ворагам вашым;

ì spatyknucca adzìn ab adnago, âk ad meča, tym časam âk nìhto ne daganâc′me, ì nâ budze ǔ vas sìly suproc′staâc′ voragam vašym;

38. і загінеце сярод народаў, і зжарэ вас зямля ворагаў вашых;

ì zagìnece sârod narodaǔ, ì zžarè vas zâmlâ voragaǔ vašyh;

39. а астаткі вашыя счэзнуць за свае беззаконьні ў землях ворагаў вашых і за беззаконьні бацькоў сваіх счэзнуць;

a astatkì vašyâ sčèznuc′ za svae bezzakon′nì ǔ zemlâh voragaǔ vašyh ì za bezzakon′nì bac′koǔ svaìh sčèznuc′;

40. тады прызнаюцца яны ў беззаконьні сваім і ў беззаконьні бацькоў сваіх, як яны ўчынялі злачынствы супроць Мяне і ішлі супроць Мяне,

tady pryznaûcca âny ǔ bezzakon′nì svaìm ì ǔ bezzakon′nì bac′koǔ svaìh, âk âny ǔčynâlì zlačynstvy suproc′ Mâne ì ìšlì suproc′ Mâne,

41. за што і Я ішоў супроць іх і ўвёў іх у зямлю ворагаў іхніх; тады ўпакорыцца неабрэзанае сэрца іхняе, і тады пацерпяць яны за беззаконьні свае.

za što ì Â ìšoǔ suproc′ ìh ì ǔvëǔ ìh u zâmlû voragaǔ ìhnìh; tady ǔpakorycca neabrèzanae sèrca ìhnâe, ì tady pacerpâc′ âny za bezzakon′nì svae.

42. І Я ўзгадаю запавет Мой зь Якавам і запавет Мой зь Ісаакам, і запавет Мой з Абрагамам узгадаю, і зямлю ўзгадаю;

Ì Â ǔzgadaû zapavet Moj z′ Âkavam ì zapavet Moj z′ Ìsaakam, ì zapavet Moj z Abragamam uzgadaû, ì zâmlû ǔzgadaû;

43. тым часам як зямля пакінута будзе імі і будзе адшкадоўваць сябе за суботы свае, апусьцеўшы ад іх, і яны будуць цярпець за сваё беззаконьне, за тое, што пагарджалі законамі Маімі і душа іхняя грэбавала пастановамі Маімі,

tym časam âk zâmlâ pakìnuta budze ìmì ì budze adškadoǔvac′ sâbe za suboty svae, apus′ceǔšy ad ìh, ì âny buduc′ cârpec′ za svaë bezzakon′ne, za toe, što pagardžalì zakonamì Maìmì ì duša ìhnââ grèbavala pastanovamì Maìmì,

44. і тады як яны будуць у зямлі ворагаў іхніх, - Я не пагляджу на іх і не пагрэбую імі настолькі, каб зьнішчыць іх, каб разбурыць запавет Мой зь імі, бо Я Гасподзь, Бог іхні;

ì tady âk âny buduc′ u zâmlì voragaǔ ìhnìh, - Â ne paglâdžu na ìh ì ne pagrèbuû ìmì nastol′kì, kab z′nìščyc′ ìh, kab razburyc′ zapavet Moj z′ ìmì, bo Â Gaspodz′, Bog ìhnì;

45. нагадаю ім пра запавет іхні з продкамі, якіх вывеў Я зь зямлі Егіпецкай перад вачыма народаў, каб быць іхнім Богам. Я Гасподзь.

nagadaû ìm pra zapavet ìhnì z prodkamì, âkìh vyveǔ Â z′ zâmlì Egìpeckaj perad vačyma narodaǔ, kab byc′ ìhnìm Bogam. Â Gaspodz′.

46. Вось пастановы і вызначэньні і законы, якія пастанавіў Гасподзь паміж Сабою і сынамі Ізраілевымі на гары Сінай праз Майсея.

Vos′ pastanovy ì vyznačèn′nì ì zakony, âkìâ pastanavìǔ Gaspodz′ pamìž Saboû ì synamì Ìzraìlevymì na gary Sìnaj praz Majseâ.

27 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: калі хто дае абяцаньне прысьвяціць душу Госпаду паводле ацэны тваёй,

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì hto dae abâcan′ne prys′vâcìc′ dušu Gospadu pavodle acèny tvaëj,

3. дык ацэна твая мужчыну ад дваццаці гадоў да шасьцідзесяці павінна быць пяцьдзясят сікляў срэбраных, па сіклі сьвяшчэнным;

dyk acèna tvaâ mužčynu ad dvaccacì gadoǔ da šas′cìdzesâcì pavìnna byc′ pâc′dzâsât sìklâǔ srèbranyh, pa sìklì s′vâščènnym;

4. а калі гэта жанчына, дык ацэна твая павінна быць трыццаць сікляў;

a kalì gèta žančyna, dyk acèna tvaâ pavìnna byc′ tryccac′ sìklâǔ;

5. ад пяці гадоў да дваццаці ацэна твая мужчыну павінна быць дваццаць сікляў, а жанчыне дзесяць сікляў;

ad pâcì gadoǔ da dvaccacì acèna tvaâ mužčynu pavìnna byc′ dvaccac′ sìklâǔ, a žančyne dzesâc′ sìklâǔ;

6. а ад месяца да пяці гадоў ацэна твая мужчыну павінна быць пяць сікляў срэбра, а жанчыне ацэна твая тры сіклі срэбра;

a ad mesâca da pâcì gadoǔ acèna tvaâ mužčynu pavìnna byc′ pâc′ sìklâǔ srèbra, a žančyne acèna tvaâ try sìklì srèbra;

7. ад шасьцідзесяці гадоў і вышэй мужчыну ацэна твая павінна быць пятнаццаць сікляў срэбра, а жанчыне дзесяць сікляў.

ad šas′cìdzesâcì gadoǔ ì vyšèj mužčynu acèna tvaâ pavìnna byc′ pâtnaccac′ sìklâǔ srèbra, a žančyne dzesâc′ sìklâǔ.

8. А калі ён бедны і ня мае сілы аддаць паводле ацэны тваёй, дык няхай прывядуць яго да сьвятара, і сьвятар няхай ацэніць яго: суразьмерна са станам таго, хто даў абяцаньне, няхай ацэніць яго сьвятар.

A kalì ën bedny ì nâ mae sìly addac′ pavodle acèny tvaëj, dyk nâhaj pryvâduc′ âgo da s′vâtara, ì s′vâtar nâhaj acènìc′ âgo: suraz′merna sa stanam tago, hto daǔ abâcan′ne, nâhaj acènìc′ âgo s′vâtar.

9. А калі тое будзе быдла, якое прыносяць у ахвяру Госпаду, дык усё, што дадзена Госпаду, павінна быць сьвятое:

A kalì toe budze bydla, âkoe prynosâc′ u ahvâru Gospadu, dyk usë, što dadzena Gospadu, pavìnna byc′ s′vâtoe:

10. нельга выменьваць яго і замяняць добрае благім, альбо благое добрым; а калі пачне хто замяняць быдла быдлам, дык і яно і замена ягоная будзе сьвятыняю.

nel′ga vymen′vac′ âgo ì zamânâc′ dobrae blagìm, al′bo blagoe dobrym; a kalì pačne hto zamânâc′ bydla bydlam, dyk ì âno ì zamena âgonaâ budze s′vâtynâû.

11. А калі тое будзе якое-небудзь быдла нячыстае, якое ня прыносяць у ахвяру Госпаду, дык трэба прывесьці быдла сьвятару,

A kalì toe budze âkoe-nebudz′ bydla nâčystae, âkoe nâ prynosâc′ u ahvâru Gospadu, dyk trèba pryves′cì bydla s′vâtaru,

12. і сьвятар ацэніць яго, добрае яно ці благое, і як ацэніць сьвятар, так і павінна быць;

ì s′vâtar acènìc′ âgo, dobrae âno cì blagoe, ì âk acènìc′ s′vâtar, tak ì pavìnna byc′;

13. а калі хто хоча выкупіць яго, дык няхай дадасьць пятую долю да ацэны сваёй.

a kalì hto hoča vykupìc′ âgo, dyk nâhaj dadas′c′ pâtuû dolû da acèny svaëj.

14. Калі хто прысьвячае дом свой у сьвятыню Госпаду, дык сьвятар павінен ацаніць яго, добры ён ці благі, і як ацэніць яго сьвятар, так і станецца;

Kalì hto prys′vâčae dom svoj u s′vâtynû Gospadu, dyk s′vâtar pavìnen acanìc′ âgo, dobry ën cì blagì, ì âk acènìc′ âgo s′vâtar, tak ì stanecca;

15. а калі той, хто прысьвяціў, захоча выкупіць дом свой, дык няхай дадасьць пятую долю срэбра ацэны тваёй, і будзе ягоны.

a kalì toj, hto prys′vâcìǔ, zahoča vykupìc′ dom svoj, dyk nâhaj dadas′c′ pâtuû dolû srèbra acèny tvaëj, ì budze âgony.

16. Калі поле з валоданьня свайго прысьвяціў хто Госпаду, дык ацэна твая павінна быць паводле меры пасеву: за пасеў гомера ячменю пяцьдзясят сікляў срэбра;

Kalì pole z valodan′nâ svajgo prys′vâcìǔ hto Gospadu, dyk acèna tvaâ pavìnna byc′ pavodle mery pasevu: za paseǔ gomera âčmenû pâc′dzâsât sìklâǔ srèbra;

17. калі ад юбілейнага года прысьвячае хто поле сваё, - павінна стацца паводле ацэны тваёй;

kalì ad ûbìlejnaga goda prys′vâčae hto pole svaë, - pavìnna stacca pavodle acèny tvaëj;

18. а калі пасьля юбілею прысьвячае хто поле сваё, дык сьвятар павінен разьлічыць срэбра па меры гадоў, што засталіся да юбілейнага года і трэба ўбавіць з ацэны тваёй;

a kalì pas′lâ ûbìleû prys′vâčae hto pole svaë, dyk s′vâtar pavìnen raz′lìčyc′ srèbra pa mery gadoǔ, što zastalìsâ da ûbìlejnaga goda ì trèba ǔbavìc′ z acèny tvaëj;

19. а калі захоча выкупіць поле той, хто прысьвяціў яго, дык няхай ён дадасьць пятую долю срэбра ацэны тваёй, і яно застанецца за ім;

a kalì zahoča vykupìc′ pole toj, hto prys′vâcìǔ âgo, dyk nâhaj ën dadas′c′ pâtuû dolû srèbra acèny tvaëj, ì âno zastanecca za ìm;

20. а калі ён ня выкупіць поля, і будзе прададзена поле іншаму чалавеку, дык ужо нельга выкупіць:

a kalì ën nâ vykupìc′ polâ, ì budze pradadzena pole ìnšamu čalaveku, dyk užo nel′ga vykupìc′:

21. поле тое, калі яно ў юбілей адыдзе, будзе сьвятыняю Госпаду, як бы поле заклятае; сьвятару дастанецца яно на валоданьне.

pole toe, kalì âno ǔ ûbìlej adydze, budze s′vâtynâû Gospadu, âk by pole zaklâtae; s′vâtaru dastanecca âno na valodan′ne.

22. А калі хто прысьвеціць Госпаду поле купленае, якое не з палеткаў яго валоданьня,

A kalì hto prys′vecìc′ Gospadu pole kuplenae, âkoe ne z paletkaǔ âgo valodan′nâ,

23. дык сьвятар павінен разьлічыць яму колькасьць ацэны да юбілейнага года, і павінен ён аддаць паводле разьліку ў той самы дзень, як сьвятыню Гасподнюю;

dyk s′vâtar pavìnen raz′lìčyc′ âmu kol′kas′c′ acèny da ûbìlejnaga goda, ì pavìnen ën addac′ pavodle raz′lìku ǔ toj samy dzen′, âk s′vâtynû Gaspodnûû;

24. а поле ў юбілейны год пяройдзе зноў да таго, у каго куплена, каму належыць валоданьне тою зямлёю.

a pole ǔ ûbìlejny god pârojdze znoǔ da tago, u kago kuplena, kamu naležyc′ valodan′ne toû zâmlëû.

25. Усякая ацэна твая павінна быць у сіклях сьвяшчэнных, дваццаць гераў павінна быць у сіклі.

Usâkaâ acèna tvaâ pavìnna byc′ u sìklâh s′vâščènnyh, dvaccac′ geraǔ pavìnna byc′ u sìklì.

26. Толькі першынцаў з быдла, якія паводле першаснасьці належаць Госпаду, не павінен ніхто прысьвячаць: хай тое вол, хай дробнае быдла, - Гасподнія яны.

Tol′kì peršyncaǔ z bydla, âkìâ pavodle peršasnas′cì naležac′ Gospadu, ne pavìnen nìhto prys′vâčac′: haj toe vol, haj drobnae bydla, - Gaspodnìâ âny.

27. А калі быдла нячыстае, дык трэба выкупіць паводле ацэны тваёй і дадаць да таго пятую долю; калі ня выкупяць, дык трэба прадаць паводле ацэны тваёй.

A kalì bydla nâčystae, dyk trèba vykupìc′ pavodle acèny tvaëj ì dadac′ da tago pâtuû dolû; kalì nâ vykupâc′, dyk trèba pradac′ pavodle acèny tvaëj.

28. Толькі ўсё заклятае, што пад закляцьцем аддае чалавек Госпаду са сваёй уласнасьці, - хай чалавека, хай быдла, хай поле свайго валоданьня, - не прадаецца і не выкупаецца: усё заклятае ёсьць вялікая сьвятыня Гасподняя;

Tol′kì ǔsë zaklâtae, što pad zaklâc′cem addae čalavek Gospadu sa svaëj ulasnas′cì, - haj čalaveka, haj bydla, haj pole svajgo valodan′nâ, - ne pradaecca ì ne vykupaecca: usë zaklâtae ës′c′ vâlìkaâ s′vâtynâ Gaspodnââ;

29. усё заклятае, што заклята ад людзей, ня выкупаецца: яно павінна быць аддадзена сьмерці.

usë zaklâtae, što zaklâta ad lûdzej, nâ vykupaecca: âno pavìnna byc′ addadzena s′mercì.

30. І ўсякая дзесяціна на зямлі з насеньня зямлі і з пладоў дрэва належыць Госпаду: гэта сьвятыня Гасподняя;

Ì ǔsâkaâ dzesâcìna na zâmlì z nasen′nâ zâmlì ì z pladoǔ drèva naležyc′ Gospadu: gèta s′vâtynâ Gaspodnââ;

31. а калі хто захоча выкупіць дзесяціну сваю, дык няхай прыкладзе да цаны яе пятую долю.

a kalì hto zahoča vykupìc′ dzesâcìnu svaû, dyk nâhaj prykladze da cany âe pâtuû dolû.

32. І ўсякую дзесяціну з буйнога і дробнага быдла, з усяго, што праходзіць пад кіем дзясятае, трэба прысьвячаць Госпаду;

Ì ǔsâkuû dzesâcìnu z bujnoga ì drobnaga bydla, z usâgo, što prahodzìc′ pad kìem dzâsâtae, trèba prys′vâčac′ Gospadu;

33. ня трэба разьбіраць, добрае яно, ці благое, і ня трэба замяняць яго; а калі хто заменіць яго, дык і само яно і замена ягоная будзе сьвятыняю і ня можа быць выкуплена.

nâ trèba raz′bìrac′, dobrae âno, cì blagoe, ì nâ trèba zamânâc′ âgo; a kalì hto zamenìc′ âgo, dyk ì samo âno ì zamena âgonaâ budze s′vâtynâû ì nâ moža byc′ vykuplena.

34. Вось запаведзі, якія наказаў Гасподзь Майсею дзеля сыноў Ізраілевых на гары Сінай.

Vos′ zapavedzì, âkìâ nakazaǔ Gaspodz′ Majseû dzelâ synoǔ Ìzraìlevyh na gary Sìnaj.

ЛІКІ LÌKÌ

1 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею ў пустыні Сінайскай, у скініі сходу, у першы дзень другога месяца, на другі год пасьля выхаду іх зь зямлі Егіпецкай, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ǔ pustynì Sìnajskaj, u skìnìì shodu, u peršy dzen′ drugoga mesâca, na drugì god pas′lâ vyhadu ìh z′ zâmlì Egìpeckaj, kažučy:

2. палічэце ўсё супольства сыноў Ізраілевых па родах іхніх, па сямействах іхніх, па ліку імёнаў усіх мужчынскага роду пагалоўна:

palìčèce ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh pa rodah ìhnìh, pa sâmejstvah ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ usìh mužčynskaga rodu pagaloǔna:

3. ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць у Ізраіля, па рушэньнях іхніх палічэце іх - ты і Аарон;

ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′ u Ìzraìlâ, pa rušèn′nâh ìhnìh palìčèce ìh - ty ì Aaron;

4. з вамі павінны быць з кожнага племя па адным чалавеку, які ў родзе сваім галоўны.

z vamì pavìnny byc′ z kožnaga plemâ pa adnym čalaveku, âkì ǔ rodze svaìm galoǔny.

5. І вось імёны мужоў, якія будуць з вамі: ад Рувіма Еліцур, сын Шэдэураў;

Ì vos′ ìmëny mužoǔ, âkìâ buduc′ z vamì: ad Ruvìma Elìcur, syn Šèdèuraǔ;

6. ад Сымона Шэлумііл, сын Цурышадаеў;

ad Symona Šèlumììl, syn Curyšadaeǔ;

7. ад Юды Наасон, сын Амінадаваў;

ad Ûdy Naason, syn Amìnadavaǔ;

8. ад Ісахара Натанаіл, сын Цуараў;

ad Ìsahara Natanaìl, syn Cuaraǔ;

9. ад Завулона Эліяў, сын Хэлонаў;

ad Zavulona Èlìâǔ, syn Hèlonaǔ;

10. ад сыноў Язэпа: ад Яфрэма Элішама, сын Аміудаў; ад Манасіі Гамалііл, сын Пэдацураў;

ad synoǔ Âzèpa: ad Âfrèma Èlìšama, syn Amìudaǔ; ad Manasìì Gamalììl, syn Pèdacuraǔ;

11. ад Веньяміна Авідан, сын Гідэонаў;

ad Ven′âmìna Avìdan, syn Gìdèonaǔ;

12. ад Дана Ахіязэр, сын Амішадаеў;

ad Dana Ahìâzèr, syn Amìšadaeǔ;

13. ад Асіра Пагііл, сын Ахранаў;

ad Asìra Pagììl, syn Ahranaǔ;

14. ад Гада Эліясаф, сын Рэгуілаў;

ad Gada Èlìâsaf, syn Règuìlaǔ;

15. ад Нэфталіма Ахіра, сын Энанаў.

ad Nèftalìma Ahìra, syn Ènanaǔ.

16. Гэта - выбраныя мужы супольства, правадыры плямёнаў бацькоў сваіх, галовы тысячаў Ізраілевых.

Gèta - vybranyâ mužy supol′stva, pravadyry plâmënaǔ bac′koǔ svaìh, galovy tysâčaǔ Ìzraìlevyh.

17. І ўзяў Майсей і Аарон мужоў гэтых, якія названы паіменна,

Ì ǔzâǔ Majsej ì Aaron mužoǔ gètyh, âkìâ nazvany paìmenna,

18. і сабралі яны ўсё супольства ў першы дзень другога месяца; і абвясьцілі яны радаводы свае, паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў, ад дваццаці гадоў і вышэй, пагалоўна,

ì sabralì âny ǔsë supol′stva ǔ peršy dzen′ drugoga mesâca; ì abvâs′cìlì âny radavody svae, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, pagaloǔna,

19. як загадаў Гасподзь Майсею. І зрабіў ён пералік ім у пустыні Сінайскай.

âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. Ì zrabìǔ ën peralìk ìm u pustynì Sìnajskaj.

20. І было сыноў Рувіма, першынца Ізраілевага, паводле родаў іхніх, паводле плямёнаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў, пагалоўна, усіх мужчынскага полу, ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць,

Ì bylo synoǔ Ruvìma, peršynca Ìzraìlevaga, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle plâmënaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ, pagaloǔna, usìh mužčynskaga polu, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′,

21. налічана ў калене Рувімавым сорак шэсьць тысяч пяцьсот.

nalìčana ǔ kalene Ruvìmavym sorak šès′c′ tysâč pâc′sot.

22. Сыноў Сымонавых паводле родаў іхніх, паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў, пагалоўна, усіх мужчынскага полу, ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць,

Synoǔ Symonavyh pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ, pagaloǔna, usìh mužčynskaga polu, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′,

23. налічана ў калене Сымонавым пяцьдзясят дзевяць тысяч трыста.

nalìčana ǔ kalene Symonavym pâc′dzâsât dzevâc′ tysâč trysta.

24. Сыноў Гадавых паводле родаў іхніх, паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў, ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць,

Synoǔ Gadavyh pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′,

25. налічана ў калене Гадавым сорак пяць тысяч шэсьцьсот пяцьдзясят.

nalìčana ǔ kalene Gadavym sorak pâc′ tysâč šès′c′sot pâc′dzâsât.

26. Сыноў Юдавых паводле родаў іхніх, паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў, ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць,

Synoǔ Ûdavyh pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′,

27. налічана ў калене Юдавым сямсот чатыры тысячы шэсьцьсот.

nalìčana ǔ kalene Ûdavym sâmsot čatyry tysâčy šès′c′sot.

28. Сыноў Ісахаравых паводле родаў іхніх, паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў, ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць,

Synoǔ Ìsaharavyh pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′,

29. налічана ў калене Ісахаравым пяцьдзясят чатыры тысячы чатырыста.

nalìčana ǔ kalene Ìsaharavym pâc′dzâsât čatyry tysâčy čatyrysta.

30. Сыноў Завулонавых паводле родаў іхніх, паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў, ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць,

Synoǔ Zavulonavyh pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′,

31. налічана ў калене Завулонавым пяцьдзясят сем тысяч чатырыста.

nalìčana ǔ kalene Zavulonavym pâc′dzâsât sem tysâč čatyrysta.

32. Сыноў Язэпавых, сыноў Яфрэмавых, паводле родаў іхніх, паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў, ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць,

Synoǔ Âzèpavyh, synoǔ Âfrèmavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′,

33. налічана ў калене Яфрэмавым сорак тысяч пяцьсот.

nalìčana ǔ kalene Âfrèmavym sorak tysâč pâc′sot.

34. Сыноў Манасііных паводле родаў іхніх, паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў, ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць,

Synoǔ Manasììnyh pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′,

35. налічана ў калене Манасііным трыццаць дзьве тысячы дзьвесьце.

nalìčana ǔ kalene Manasììnym tryccac′ dz′ve tysâčy dz′ves′ce.

36. Сыноў Веньямінавых паводле родаў іхніх, паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў, ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць,

Synoǔ Ven′âmìnavyh pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′,

37. налічана ў калене Веньямінавым трыццаць пяць тысяч чатырыста.

nalìčana ǔ kalene Ven′âmìnavym tryccac′ pâc′ tysâč čatyrysta.

38. Сыноў Данавых паводле родаў іхніх, паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў, ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць,

Synoǔ Danavyh pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′,

39. налічана ў калене Данавым шэсьцьдзясят дзьве тысячы сямсот.

nalìčana ǔ kalene Danavym šès′c′dzâsât dz′ve tysâčy sâmsot.

40. Сыноў Асіравых паводле родаў іхніх, паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў, ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць,

Synoǔ Asìravyh pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′,

41. налічана ў калене Асіравым сорак адна тысяча пяцьсот.

nalìčana ǔ kalene Asìravym sorak adna tysâča pâc′sot.

42. Сыноў Нэфталімавых паводле родаў іхніх, паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, па ліку імёнаў ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць,

Synoǔ Nèftalìmavyh pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pa lìku ìmënaǔ ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′,

43. налічана ў калене Нэфталімавым пяцьдзясят тры тысячы чатырыста.

nalìčana ǔ kalene Nèftalìmavym pâc′dzâsât try tysâčy čatyrysta.

44. Вось тыя, што ўвайшлі ў пералік, якіх палічыў Майсей і Аарон і правадыры Ізраіля - дванаццаць чалавек, па адным чалавеку з кожнага роду.

Vos′ tyâ, što ǔvajšlì ǔ peralìk, âkìh palìčyǔ Majsej ì Aaron ì pravadyry Ìzraìlâ - dvanaccac′ čalavek, pa adnym čalaveku z kožnaga rodu.

45. І было ўсіх, што ўвайшлі ў пералік, сыноў Ізраілевых, паводле сямействаў іхніх, ад дваццаці гадоў і вышэй, усіх здольных ваяваць у Ізраіля,

Ì bylo ǔsìh, što ǔvajšlì ǔ peralìk, synoǔ Ìzraìlevyh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, usìh zdol′nyh vaâvac′ u Ìzraìlâ,

46. і было ўсіх, што ўвайшлі ў пералік, шэсьцьсот тры тысячы пяцьсот пяцьдзясят.

ì bylo ǔsìh, što ǔvajšlì ǔ peralìk, šès′c′sot try tysâčy pâc′sot pâc′dzâsât.

47. А лявіты паводле пакаленьняў бацькоў іхніх ня былі палічаны сярод іх.

A lâvìty pavodle pakalen′nâǔ bac′koǔ ìhnìh nâ bylì palìčany sârod ìh.

48. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

49. Толькі племя Лявіінага ня ўнось у перапіс і ня лічы іх разам з сынамі Ізраіля;

Tol′kì plemâ Lâvììnaga nâ ǔnos′ u perapìs ì nâ lìčy ìh razam z synamì Ìzraìlâ;

50. а даручы лявітам скінію адкрыцьця і ўсе прылады яе і ўсё, што пры ёй: няхай яны носяць скінію і ўсе прылады яе, і служаць пры ёй, і каля скініі няхай ставяць табар свой;

a daručy lâvìtam skìnìû adkryc′câ ì ǔse prylady âe ì ǔsë, što pry ëj: nâhaj âny nosâc′ skìnìû ì ǔse prylady âe, ì služac′ pry ëj, ì kalâ skìnìì nâhaj stavâc′ tabar svoj;

51. і калі трэба пераносіць скінію, няхай падымаюць яе лявіты, калі трэба спыняцца скініі, няхай ставяць яе лявіты; а калі падступіцца хто староньні, аддадзены будзе сьмерці.

ì kalì trèba peranosìc′ skìnìû, nâhaj padymaûc′ âe lâvìty, kalì trèba spynâcca skìnìì, nâhaj stavâc′ âe lâvìty; a kalì padstupìcca hto staron′nì, addadzeny budze s′mercì.

52. Сыны Ізраілевыя павінны станавіцца кожны ў табары сваім і кожны пры сваім сьцягу, рушэньнямі сваімі;

Syny Ìzraìlevyâ pavìnny stanavìcca kožny ǔ tabary svaìm ì kožny pry svaìm s′câgu, rušèn′nâmì svaìmì;

53. а лявіты павінны ставіць табар каля скініі адкрыцьця, каб ня было гневу на супольства сыноў Ізраілевых, і будуць лявіты стаяць на варце каля скініі адкрыцьця.

a lâvìty pavìnny stavìc′ tabar kalâ skìnìì adkryc′câ, kab nâ bylo gnevu na supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh, ì buduc′ lâvìty staâc′ na varce kalâ skìnìì adkryc′câ.

54. І зрабілі сыны Ізраілевыя: як загадаў Гасподзь Майсею, так яны і зрабілі.

Ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ: âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, tak âny ì zrabìlì.

2 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, kažučy:

2. сыны Ізраілевыя павінны кожны ставіць табар свой каля сьцяга свайго, каля знакаў сямействаў сваіх; перад скініяй сходу вакол павінны ставіць табар свой.

syny Ìzraìlevyâ pavìnny kožny stavìc′ tabar svoj kalâ s′câga svajgo, kalâ znakaǔ sâmejstvaǔ svaìh; perad skìnìâj shodu vakol pavìnny stavìc′ tabar svoj.

3. Сьпераду на ўсход ставяць табар: сьцяг табару Юдавага па рушэньнях іхніх, і правадыр сыноў Юды Наасон, сын Амінадаваў,

S′peradu na ǔshod stavâc′ tabar: s′câg tabaru Ûdavaga pa rušèn′nâh ìhnìh, ì pravadyr synoǔ Ûdy Naason, syn Amìnadavaǔ,

4. і войска ягонага, якое ўвайшло ў падлік ягоны, семдзесят чатыры тысячы шэсьцьсот;

ì vojska âgonaga, âkoe ǔvajšlo ǔ padlìk âgony, semdzesât čatyry tysâčy šès′c′sot;

5. пасля яго ставіць табар племя Ісахаравае, і правадыр сыноў Ісахаравых Натанаіл, сын Цуараў,

paslâ âgo stavìc′ tabar plemâ Ìsaharavae, ì pravadyr synoǔ Ìsaharavyh Natanaìl, syn Cuaraǔ,

6. і войска ягонага, якое ўвайшло ў падлік ягоны, пяцьдзясят чатыры тысячы чатырыста;

ì vojska âgonaga, âkoe ǔvajšlo ǔ padlìk âgony, pâc′dzâsât čatyry tysâčy čatyrysta;

7. племя Завулонавае, і правадыр сыноў Завулонавых Эліяў, сын Хэлонаў,

plemâ Zavulonavae, ì pravadyr synoǔ Zavulonavyh Èlìâǔ, syn Hèlonaǔ,

8. і войска ягонага, якое ўвайшло ў падлік ягоны, пяцьдзясят сем тысяч чатырыста;

ì vojska âgonaga, âkoe ǔvajšlo ǔ padlìk âgony, pâc′dzâsât sem tysâč čatyrysta;

9. усіх, што ўвайшлі ў падлік да табару Юдавага, сто восемдзесят шэсьць тысяч чатырыста, па рушэньнях іхніх; яны павінны выпраўляцца першыя.

usìh, što ǔvajšlì ǔ padlìk da tabaru Ûdavaga, sto vosemdzesât šès′c′ tysâč čatyrysta, pa rušèn′nâh ìhnìh; âny pavìnny vypraǔlâcca peršyâ.

10. Сьцяг табару Рувімавага на поўдзень, па рушэньнях іхніх, і правадыр сыноў Рувімавых Эліцур, сын Шэдэураў,

S′câg tabaru Ruvìmavaga na poǔdzen′, pa rušèn′nâh ìhnìh, ì pravadyr synoǔ Ruvìmavyh Èlìcur, syn Šèdèuraǔ,

11. і войска ягонага, якое ўвайшло ў падлік ягоны, сорак шэсьць тысяч пяцьсот;

ì vojska âgonaga, âkoe ǔvajšlo ǔ padlìk âgony, sorak šès′c′ tysâč pâc′sot;

12. каля яго ставіць табар племя Сымонавага, і правадыр сыноў Сымона Шалумііл, сын Цурышадаеў,

kalâ âgo stavìc′ tabar plemâ Symonavaga, ì pravadyr synoǔ Symona Šalumììl, syn Curyšadaeǔ,

13. і войска ягонага, якое ўвайшло ў падлік ягоны, пяцьдзясят дзевяць тысяч трыста;

ì vojska âgonaga, âkoe ǔvajšlo ǔ padlìk âgony, pâc′dzâsât dzevâc′ tysâč trysta;

14. потым племя Гадавае, і правадыр сыноў Гадавых Эліясаф, сын Рэгуілаў,

potym plemâ Gadavae, ì pravadyr synoǔ Gadavyh Èlìâsaf, syn Règuìlaǔ,

15. і воінства ягонага, што ўвайшло ў падлік ягоны, сорак пяць тысяч шэсьцьсот пяцьдзясят;

ì voìnstva âgonaga, što ǔvajšlo ǔ padlìk âgony, sorak pâc′ tysâč šès′c′sot pâc′dzâsât;

16. усіх, што ўвайшлі ў падлік да табару Рувімавага, сто пяцьдзясят адна тысяча чатырыста пяцьдзясят, па рушэньнях іхніх; другімі яны павінны выпраўляцца.

usìh, što ǔvajšlì ǔ padlìk da tabaru Ruvìmavaga, sto pâc′dzâsât adna tysâča čatyrysta pâc′dzâsât, pa rušèn′nâh ìhnìh; drugìmì âny pavìnny vypraǔlâcca.

17. Калі пойдзе скінія сходу, табар лявітаў будзе ўсярэдзіне табараў. Як стаяць, так і павінны ісьці, кожны на сваім месцы пад сьцягамі сваімі.

Kalì pojdze skìnìâ shodu, tabar lâvìtaǔ budze ǔsârèdzìne tabaraǔ. Âk staâc′, tak ì pavìnny ìs′cì, kožny na svaìm mescy pad s′câgamì svaìmì.

18. Сьцяг табару Яфрэмавага паводле рушэньняў іхніх на захад, і правадыр сыноў Яфрэмавых Элішама, сын Аміудаў,

S′câg tabaru Âfrèmavaga pavodle rušèn′nâǔ ìhnìh na zahad, ì pravadyr synoǔ Âfrèmavyh Èlìšama, syn Amìudaǔ,

19. і войска ягонага, што ўвайшло ў падлік ягоны, сорак тысяч пяцьсот;

ì vojska âgonaga, što ǔvajšlo ǔ padlìk âgony, sorak tysâč pâc′sot;

20. Каля яго племя Манасіінае, і правадыр сыноў Манасііных Гамалііл, сын Пэдацураў,

Kalâ âgo plemâ Manasììnae, ì pravadyr synoǔ Manasììnyh Gamalììl, syn Pèdacuraǔ,

21. і войска ягонага, што ўвайшло ў падлік ягоны, трыццаць дзьве тысячы дзьвесьце;

ì vojska âgonaga, što ǔvajšlo ǔ padlìk âgony, tryccac′ dz′ve tysâčy dz′ves′ce;

22. потым племя Веньямінавае, і правадыр сыноў Веньямінавых Авідан, сын Гідэонаў,

potym plemâ Ven′âmìnavae, ì pravadyr synoǔ Ven′âmìnavyh Avìdan, syn Gìdèonaǔ,

23. і войска ягонага, што ўвайшло ў падлік ягоны, трыццаць пяць тысяч чатырыста; трэцімі яны павінны выпраўляцца

ì vojska âgonaga, što ǔvajšlo ǔ padlìk âgony, tryccac′ pâc′ tysâč čatyrysta; trècìmì âny pavìnny vypraǔlâcca

24. Усіх, што ўвайшлі ў падлік да табару Яфрэма, сто восем тысяч сто, паводле рушэньняў іхніх, трэцімі яны павінны выпраўляцца.

Usìh, što ǔvajšlì ǔ padlìk da tabaru Âfrèma, sto vosem tysâč sto, pavodle rušèn′nâǔ ìhnìh, trècìmì âny pavìnny vypraǔlâcca.

25. Сьцяг табару Данавага на поўнач, паводле рушэньняў іхніх, і правадыр сыноў Данавых Ахіезэр, сын Амішадаеў,

S′câg tabaru Danavaga na poǔnač, pavodle rušèn′nâǔ ìhnìh, ì pravadyr synoǔ Danavyh Ahìezèr, syn Amìšadaeǔ,

26. і войска ягонага, што ўвайшло ў падлік ягоны, шэсьцьдзясят дзьве тысячы сямсот;

ì vojska âgonaga, što ǔvajšlo ǔ padlìk âgony, šès′c′dzâsât dz′ve tysâčy sâmsot;

27. каля яго ставіць табар племя Асіравае, і правадыр сыноў Асіравых Пагііл, сын Ахранаў,

kalâ âgo stavìc′ tabar plemâ Asìravae, ì pravadyr synoǔ Asìravyh Pagììl, syn Ahranaǔ,

28. і войска ягонага, што ўвайшло ў падлік ягоны, сорак адна тысяча пяцьсот;

ì vojska âgonaga, što ǔvajšlo ǔ padlìk âgony, sorak adna tysâča pâc′sot;

29. далей племя Нэфталімавае, і правадыр сыноў Нэфталімавых Ахіра, сын Энанаў,

dalej plemâ Nèftalìmavae, ì pravadyr synoǔ Nèftalìmavyh Ahìra, syn Ènanaǔ,

30. і войска ягонага, што ўвайшло ў падлік ягоны, пяцьдзясят тры тысячы чатырыста;

ì vojska âgonaga, što ǔvajšlo ǔ padlìk âgony, pâc′dzâsât try tysâčy čatyrysta;

31. усіх, што ўвайшлі ў падлік да табару Данавага, сто пяцьдзясят сем тысяч шэсьцьсот; яны павінны ісьці апошнія пад сьцягамі сваімі.

usìh, što ǔvajšlì ǔ padlìk da tabaru Danavaga, sto pâc′dzâsât sem tysâč šès′c′sot; âny pavìnny ìs′cì apošnìâ pad s′câgamì svaìmì.

32. Вось сыны Ізраіля паводле сямействаў іхніх, што ўвайшлі ў падлік. Усіх, што ўвайшлі ў падлік у табарах, паводле рушэньняў іхніх, шэсьцьсот тры тысячы пяцьсот пяцьдзясят.

Vos′ syny Ìzraìlâ pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, što ǔvajšlì ǔ padlìk. Usìh, što ǔvajšlì ǔ padlìk u tabarah, pavodle rušèn′nâǔ ìhnìh, šès′c′sot try tysâčy pâc′sot pâc′dzâsât.

33. А лявіты не ўвайшлі ў падлік разам з сынамі Ізраіля, як загадаў Гасподзь Майсею.

A lâvìty ne ǔvajšlì ǔ padlìk razam z synamì Ìzraìlâ, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

34. І зрабілі сыны Ізраілевыя ўсё, што загадаў Гасподзь Майсею: так станавіліся табарамі пад сьцягамі сваімі і так ішлі кожны па родах сваіх, па сямействах сваіх.

Ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ ǔsë, što zagadaǔ Gaspodz′ Majseû: tak stanavìlìsâ tabaramì pad s′câgamì svaìmì ì tak ìšlì kožny pa rodah svaìh, pa sâmejstvah svaìh.

3 Кіраўнік

1. Вось радавод Ааронаў і Майсееў, калі гаварыў Гасподзь Майсею на гары Сінаі,

Vos′ radavod Aaronaǔ ì Majseeǔ, kalì gavaryǔ Gaspodz′ Majseû na gary Sìnaì,

2. вось імёны сыноў Ааронавых: першынец Надаў, Авіуд, Элеазар і Ітамар;

vos′ ìmëny synoǔ Aaronavyh: peršynec Nadaǔ, Avìud, Èleazar ì Ìtamar;

3. гэта імёны сыноў Ааронавых, сьвятароў, памазаных, якіх ён прысьвяціў, каб сьвятарылі;

gèta ìmëny synoǔ Aaronavyh, s′vâtaroǔ, pamazanyh, âkìh ën prys′vâcìǔ, kab s′vâtarylì;

4. але Надаў і Авіуд памерлі перад абліччам Гасподнім, калі яны прынесьлі агонь чужы перад аблічча Госпада ў пустыні Сінайскай, а дзяцей у іх ня было, і засталіся сьвятарамі Элеазар і Ітамар пры Аароне,

ale Nadaǔ ì Avìud pamerlì perad ablìččam Gaspodnìm, kalì âny prynes′lì agon′ čužy perad ablìčča Gospada ǔ pustynì Sìnajskaj, a dzâcej u ìh nâ bylo, ì zastalìsâ s′vâtaramì Èleazar ì Ìtamar pry Aarone,

5. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

6. прывядзі племя Лявіінае і пастаў яго перад Ааронам сьвятаром, каб яны служылі яму;

pryvâdzì plemâ Lâvììnae ì pastaǔ âgo perad Aaronam s′vâtarom, kab âny služylì âmu;

7. і няхай яны будуць на варце замест яго і на варце замест усяго супольства пры скініі сходу, каб несьці службы пры скініі;

ì nâhaj âny buduc′ na varce zamest âgo ì na varce zamest usâgo supol′stva pry skìnìì shodu, kab nes′cì služby pry skìnìì;

8. і няхай шануюць усе рэчы скініі сходу і будуць на варце замест сыноў Ізраілевых, каб несьці службу пры скініі;

ì nâhaj šanuûc′ use rèčy skìnìì shodu ì buduc′ na varce zamest synoǔ Ìzraìlevyh, kab nes′cì službu pry skìnìì;

9. аддай лявітаў Аарону і сынам ягоным: няхай будуць яны аддадзены яму з сыноў Ізраілевых;

addaj lâvìtaǔ Aaronu ì synam âgonym: nâhaj buduc′ âny addadzeny âmu z synoǔ Ìzraìlevyh;

10. а Аарону і сынам ягоным даручы, каб яны даглядалі сьвятарскую пасаду сваю; а калі падступіцца хто староньні, аддадзены будзе сьмерці.

a Aaronu ì synam âgonym daručy, kab âny daglâdalì s′vâtarskuû pasadu svaû; a kalì padstupìcca hto staron′nì, addadzeny budze s′mercì.

11. І наказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

12. вось, я ўзяў лявітаў з сыноў Ізраілевых замест усіх першынцаў, якія размыкаюць сьцёгны з сыноў Ізраілевых; лявіты будуць Мае,

vos′, â ǔzâǔ lâvìtaǔ z synoǔ Ìzraìlevyh zamest usìh peršyncaǔ, âkìâ razmykaûc′ s′cëgny z synoǔ Ìzraìlevyh; lâvìty buduc′ Mae,

13. бо ўсе першынцы - Мае; таго дня, калі пабіў Я ўсіх першынцаў у зямлі Егіпецкай, асьвяціў Я Сабе ўсіх першынцаў Ізраілевых ад чалавека да быдла: яны павінны быць Мае. Я Гасподзь.

bo ǔse peršyncy - Mae; tago dnâ, kalì pabìǔ Â ǔsìh peršyncaǔ u zâmlì Egìpeckaj, as′vâcìǔ Â Sabe ǔsìh peršyncaǔ Ìzraìlevyh ad čalaveka da bydla: âny pavìnny byc′ Mae. Â Gaspodz′.

14. І наказаў Гасподзь Майсею ў пустыні Сінайскай:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû ǔ pustynì Sìnajskaj:

15. палічы сыноў Лявііных паводле сямействаў іхніх, паводле родаў іхніх, усіх мужчынскага полу ад аднаго месяца і вышэй палічы.

palìčy synoǔ Lâvììnyh pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh, usìh mužčynskaga polu ad adnago mesâca ì vyšèj palìčy.

16. І палічыў іх Майсей па слове Гасподнім, як загадана.

Ì palìčyǔ ìh Majsej pa slove Gaspodnìm, âk zagadana.

17. І вось сыны Лявііныя па імёнах іхніх: Гірсон, Каат і Мэрары.

Ì vos′ syny Lâvììnyâ pa ìmënah ìhnìh: Gìrson, Kaat ì Mèrary.

18. І вось імёны сыноў Гірсонавых па родах іхніх: Ліўні і Шымэй.

Ì vos′ ìmëny synoǔ Gìrsonavyh pa rodah ìhnìh: Lìǔnì ì Šymèj.

19. І сыны Каата па родах іхніх: Амрам і Іцгар, Хэўрон і Ўзііл.

Ì syny Kaata pa rodah ìhnìh: Amram ì Ìcgar, Hèǔron ì Ǔzììl.

20. І сыны Мэрары па родах іхніх, Махлі і Мушы. Вось роды Лявііныя па сямействах іхніх.

Ì syny Mèrary pa rodah ìhnìh, Mahlì ì Mušy. Vos′ rody Lâvììnyâ pa sâmejstvah ìhnìh.

21. Ад Гірсона род Ліўні і род Шымэя: гэта роды Гірсонавыя.

Ad Gìrsona rod Lìǔnì ì rod Šymèâ: gèta rody Gìrsonavyâ.

22. Палічаных было ўсіх мужчынскага полу, ад аднаго месяца і вышэй, сем тысяч пяцьсот.

Palìčanyh bylo ǔsìh mužčynskaga polu, ad adnago mesâca ì vyšèj, sem tysâč pâc′sot.

23. Роды Гірсонавыя павінны спыняцца за скініяй на захад;

Rody Gìrsonavyâ pavìnny spynâcca za skìnìâj na zahad;

24. правадыр пакаленьня сыноў Гірсонавых Эліясаф, сын Лаэлаў;

pravadyr pakalen′nâ synoǔ Gìrsonavyh Èlìâsaf, syn Laèlaǔ;

25. ахове сыноў Гірсонавых у скініі сходу даручаецца скінія і покрыва яе, і заслона на ўваходзе ў скінію сходу,

ahove synoǔ Gìrsonavyh u skìnìì shodu daručaecca skìnìâ ì pokryva âe, ì zaslona na ǔvahodze ǔ skìnìû shodu,

26. і заслоны двара, і заслона на ўваходзе ў двор, які вакол скініі і ахвярніка, і вяроўкі яе, з усімі іх прыладамі.

ì zaslony dvara, ì zaslona na ǔvahodze ǔ dvor, âkì vakol skìnìì ì ahvârnìka, ì vâroǔkì âe, z usìmì ìh pryladamì.

27. Ад Каата род Амрамаў і род Іцгараў, і род Хэўронаў і род Узіілаў: гэта роды Каатавыя.

Ad Kaata rod Amramaǔ ì rod Ìcgaraǔ, ì rod Hèǔronaǔ ì rod Uzììlaǔ: gèta rody Kaatavyâ.

28. Па ліку ўсіх мужчынскага полу, ад аднаго месяца і вышэй, восем тысяч шэсьцьсот, якія ахоўвалі сьвятыню.

Pa lìku ǔsìh mužčynskaga polu, ad adnago mesâca ì vyšèj, vosem tysâč šès′c′sot, âkìâ ahoǔvalì s′vâtynû.

29. Роды сыноў Каатавых павінны ставіць табар свой з паўднёвага боку скініі;

Rody synoǔ Kaatavyh pavìnny stavìc′ tabar svoj z paǔdnëvaga boku skìnìì;

30. а правадыр пакаленьня родаў Каатавых Элцатан, сын Узіілаў;

a pravadyr pakalen′nâ rodaǔ Kaatavyh Èlcatan, syn Uzììlaǔ;

31. пад аховаю ў іх каўчэг, стол, сьвяцільня, ахвярнікі, сьвяшчэнны посуд, які ўжываецца пры службе, і заслона з усімі яе прыладамі.

pad ahovaû ǔ ìh kaǔčèg, stol, s′vâcìl′nâ, ahvârnìkì, s′vâščènny posud, âkì ǔžyvaecca pry službe, ì zaslona z usìmì âe pryladamì.

32. Правадыр над правадырамі лявітаў Элеазар, сын Аарона сьвятара; пад яго наглядам тыя, каму даверана ахова сьвятыні.

Pravadyr nad pravadyramì lâvìtaǔ Èleazar, syn Aarona s′vâtara; pad âgo naglâdam tyâ, kamu daverana ahova s′vâtynì.

33. Ад Мэрары род Махлі і род Мушы: гэта род Мэрары;

Ad Mèrary rod Mahlì ì rod Mušy: gèta rod Mèrary;

34. палічаных па ліку ўсіх мужчынскага полу, ад аднаго месяца і вышэй - шэсьць тысяч дзьвесьце;

palìčanyh pa lìku ǔsìh mužčynskaga polu, ad adnago mesâca ì vyšèj - šès′c′ tysâč dz′ves′ce;

35. правадыр пакаленьня родаў Мэрары Цурыіл, сын Авіхаілаў; яны павінны ставіць табар свой на паўночным баку скініі;

pravadyr pakalen′nâ rodaǔ Mèrary Curyìl, syn Avìhaìlaǔ; âny pavìnny stavìc′ tabar svoj na paǔnočnym baku skìnìì;

36. ахове сыноў Мэрары даручаюцца брусы скініі і жэрдзі яе, і слупы яе і падножжы яе і ўсе рэчы яе, з усім уладкаваньнем іх.

ahove synoǔ Mèrary daručaûcca brusy skìnìì ì žèrdzì âe, ì slupy âe ì padnožžy âe ì ǔse rèčy âe, z usìm uladkavan′nem ìh.

37. І слупы двара з усіх бакоў і падножжа іхняе, і колцы іхнія і вяроўкі іхнія.

Ì slupy dvara z usìh bakoǔ ì padnožža ìhnâe, ì kolcy ìhnìâ ì vâroǔkì ìhnìâ.

38. А зь пярэдняга боку скініі, на ўсход перад скініяй сходу, павінны ставіць табар Майсей і Аарон і сыны ягоныя, якім даверана ахаваньне сьвятыні за сыноў Ізраілевых; а калі падступіцца хто староньні, аддадзены будзе сьмерці.

A z′ pârèdnâga boku skìnìì, na ǔshod perad skìnìâj shodu, pavìnny stavìc′ tabar Majsej ì Aaron ì syny âgonyâ, âkìm daverana ahavan′ne s′vâtynì za synoǔ Ìzraìlevyh; a kalì padstupìcca hto staron′nì, addadzeny budze s′mercì.

39. Усіх палічаных лявітаў, якіх палічыў Майсей і Аарон па загадзе Гасподнім, паводле родаў іхніх, усіх мужчынскага полу, ад аднаго месяца і вышэй, дваццаць дзьве тысячы.

Usìh palìčanyh lâvìtaǔ, âkìh palìčyǔ Majsej ì Aaron pa zagadze Gaspodnìm, pavodle rodaǔ ìhnìh, usìh mužčynskaga polu, ad adnago mesâca ì vyšèj, dvaccac′ dz′ve tysâčy.

40. І сказаў Гасподзь Майсею: палічы ўсіх першынцаў мужчынскага полу з сыноў Ізраілевых, ад аднаго месяца і вышэй, і пералічы іх паіменна;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: palìčy ǔsìh peršyncaǔ mužčynskaga polu z synoǔ Ìzraìlevyh, ad adnago mesâca ì vyšèj, ì peralìčy ìh paìmenna;

41. і вазьмі лявітаў дзеля Мяне, - Я Гасподзь, - замест усіх першынцаў з сыноў Ізраіля, а быдла лявітаў замест усяго першароднага быдла сыноў Ізраілевых.

ì vaz′mì lâvìtaǔ dzelâ Mâne, - Â Gaspodz′, - zamest usìh peršyncaǔ z synoǔ Ìzraìlâ, a bydla lâvìtaǔ zamest usâgo peršarodnaga bydla synoǔ Ìzraìlevyh.

42. І палічыў Майсей, як загадаў яму Гасподзь, усіх, першынцаў з сыноў Ізраілевых,

Ì palìčyǔ Majsej, âk zagadaǔ âmu Gaspodz′, usìh, peršyncaǔ z synoǔ Ìzraìlevyh,

43. і было ўсіх першынцаў мужчынскага полу, па ліку імёнаў, ад аднаго месяца і вышэй, дваццаць дзьве тысячы дзьвесьце семдзесят тры.

ì bylo ǔsìh peršyncaǔ mužčynskaga polu, pa lìku ìmënaǔ, ad adnago mesâca ì vyšèj, dvaccac′ dz′ve tysâčy dz′ves′ce semdzesât try.

44. І наказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

45. вазьмі лявітаў замест усіх першынцаў з сыноў Ізраіля і быдла лявітаў замест быдла іхняга; няхай лявіты будуць Мае. Я Гасподзь.

vaz′mì lâvìtaǔ zamest usìh peršyncaǔ z synoǔ Ìzraìlâ ì bydla lâvìtaǔ zamest bydla ìhnâga; nâhaj lâvìty buduc′ Mae. Â Gaspodz′.

46. А выкуп двухсот сямідзесяці трох, якія лішнія ў ліку лявітаў, зь першынцаў Ізраілевых,

A vykup dvuhsot sâmìdzesâcì troh, âkìâ lìšnìâ ǔ lìku lâvìtaǔ, z′ peršyncaǔ Ìzraìlevyh,

47. вазьмі па пяць сікляў за чалавека, па сіклі сьвяшчэнным вазьмі, дваццаць гераў у сіклі

vaz′mì pa pâc′ sìklâǔ za čalaveka, pa sìklì s′vâščènnym vaz′mì, dvaccac′ geraǔ u sìklì

48. і аддай срэбра гэта Аарону і сынам ягоным, у выкуп за лішніх у ліку іхнім.

ì addaj srèbra gèta Aaronu ì synam âgonym, u vykup za lìšnìh u lìku ìhnìm.

49. І ўзяў Майсей срэбра выкупу за лішніх у ліку замененых лявітамі,

Ì ǔzâǔ Majsej srèbra vykupu za lìšnìh u lìku zamenenyh lâvìtamì,

50. ад першынцаў Ізраілевых узяў срэбра тысячу трыста шэсьцьдзясят пяць сікляў, па сіклі сьвяшчэнным,

ad peršyncaǔ Ìzraìlevyh uzâǔ srèbra tysâču trysta šès′c′dzâsât pâc′ sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym,

51. і аддаў Майсей срэбра выкупу Аарону і сынам ягоным па слове Гасподнім, як загадаў Гасподзь Майсею.

ì addaǔ Majsej srèbra vykupu Aaronu ì synam âgonym pa slove Gaspodnìm, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

4 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею і Аарону, кажучы:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, kažučy:

2. палічы сыноў Каатавых з сыноў Лявіі паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх,

palìčy synoǔ Kaatavyh z synoǔ Lâvìì pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh,

3. ад трыццаці гадоў і вышэй да пяцідзесяці гадоў, усіх здольных да службы, каб несьці працу ў скініі сходу.

ad tryccacì gadoǔ ì vyšèj da pâcìdzesâcì gadoǔ, usìh zdol′nyh da služby, kab nes′cì pracu ǔ skìnìì shodu.

4. Вось служба сыноў Каатавых у скініі сходу: насіць Сьвятое Сьвятых.

Vos′ služba synoǔ Kaatavyh u skìnìì shodu: nasìc′ S′vâtoe S′vâtyh.

5. Калі табару трэба выправіцца ў дарогу, Аарон і сыны ягоныя ўвойдуць, і здымуць заслону, якою закрываюць, і накрыюць ёю каўчэг адкрыцьця;

Kalì tabaru trèba vypravìcca ǔ darogu, Aaron ì syny âgonyâ ǔvojduc′, ì zdymuc′ zaslonu, âkoû zakryvaûc′, ì nakryûc′ ëû kaǔčèg adkryc′câ;

6. і пакладуць на яе покрыва са скураў сіняга колеру, а паўзьверх яго накінуць покрыва ўсё з блакітнай воўны, і ўставяць жэрдкі яго;

ì pakladuc′ na âe pokryva sa skuraǔ sìnâga koleru, a paǔz′verh âgo nakìnuc′ pokryva ǔsë z blakìtnaj voǔny, ì ǔstavâc′ žèrdkì âgo;

7. і стол хлябоў ахвяраваньня накрыюць тканінай з блакітнай воўны, і паставяць на ім місы, талеркі, чары і кубкі для паліваньня, і хлеб яго заўсёдны павінен быць на ім;

ì stol hlâboǔ ahvâravan′nâ nakryûc′ tkanìnaj z blakìtnaj voǔny, ì pastavâc′ na ìm mìsy, talerkì, čary ì kubkì dlâ palìvan′nâ, ì hleb âgo zaǔsëdny pavìnen byc′ na ìm;

8. і пакладуць на іх тканіну барвовую, і накрыюць яе покрывам са скуры сіняга колеру, і ўставяць жэрдкі яго;

ì pakladuc′ na ìh tkanìnu barvovuû, ì nakryûc′ âe pokryvam sa skury sìnâga koleru, ì ǔstavâc′ žèrdkì âgo;

9. і возьмуць тканіну з блакітнай воўны, і накрыюць сьвяцільню і лампады яго, і абцугі яго і латкі яго, і ўвесь посуд пад алей, які ўжываецца пры ім,

ì voz′muc′ tkanìnu z blakìtnaj voǔny, ì nakryûc′ s′vâcìl′nû ì lampady âgo, ì abcugì âgo ì latkì âgo, ì ǔves′ posud pad alej, âkì ǔžyvaecca pry ìm,

10. і накрыюць яго і ўсе прылады яго покрывам са скураў сініх, і пакладуць на насілкі;

ì nakryûc′ âgo ì ǔse prylady âgo pokryvam sa skuraǔ sìnìh, ì pakladuc′ na nasìlkì;

11. і на залаты ахвярнік пакладуць тканіну з блакітнай воўны, і накрыюць яго покрывам са скураў сініх, і ўставяць жэрдкі яго.

ì na zalaty ahvârnìk pakladuc′ tkanìnu z blakìtnaj voǔny, ì nakryûc′ âgo pokryvam sa skuraǔ sìnìh, ì ǔstavâc′ žèrdkì âgo.

12. І возьмуць усе рэчы службовыя, якія ўжываюцца на служэньні ў сьвятыні, і пакладуць у тканіну з блакітнай воўны, і накрыюць іх покрывам са скураў сініх, і пакладуць на насілкі.

Ì voz′muc′ use rèčy službovyâ, âkìâ ǔžyvaûcca na služèn′nì ǔ s′vâtynì, ì pakladuc′ u tkanìnu z blakìtnaj voǔny, ì nakryûc′ ìh pokryvam sa skuraǔ sìnìh, ì pakladuc′ na nasìlkì.

13. І ачысьцяць ахвярнік ад попелу і накрыюць яго тканінаю пурпуроваю;

Ì ačys′câc′ ahvârnìk ad popelu ì nakryûc′ âgo tkanìnaû purpurovaû;

14. і пакладуць на яго ўвесь посуд яго, які ўжываецца ў служэньні каля яго - вугольніцы, відэльцы, лапаткі і чары, увесь посуд ахвярніка - і накрыюць яго покрывам са скураў сініх, і ўставяць жэрдкі яго.

ì pakladuc′ na âgo ǔves′ posud âgo, âkì ǔžyvaecca ǔ služèn′nì kalâ âgo - vugol′nìcy, vìdèl′cy, lapatkì ì čary, uves′ posud ahvârnìka - ì nakryûc′ âgo pokryvam sa skuraǔ sìnìh, ì ǔstavâc′ žèrdkì âgo.

15. Калі, пры выпраўленьні ў дарогу табара, Аарон і сыны ягоныя накрыюць усю сьвятыню і ўсе рэчы сьвятыні, тады сыны Кааты падыдуць, каб несьці; але не павінны яны дакранацца да сьвятыні, каб не памерці. Гэтыя часткі скініі сходу павінны насіць сыны Каатавыя.

Kalì, pry vypraǔlen′nì ǔ darogu tabara, Aaron ì syny âgonyâ nakryûc′ usû s′vâtynû ì ǔse rèčy s′vâtynì, tady syny Kaaty padyduc′, kab nes′cì; ale ne pavìnny âny dakranacca da s′vâtynì, kab ne pamercì. Gètyâ častkì skìnìì shodu pavìnny nasìc′ syny Kaatavyâ.

16. Элеазару, сыну Аарона сьвятара, даручаецца алей для сьвяцільні і пахучае дымленьне, і заўсёднае хлебнае прынашэньне і алей памазаньня, - даручаецца ўся скінія і ўсё, што ў ёй, сьвятыня і прылады яе.

Èleazaru, synu Aarona s′vâtara, daručaecca alej dlâ s′vâcìl′nì ì pahučae dymlen′ne, ì zaǔsëdnae hlebnae prynašèn′ne ì alej pamazan′nâ, - daručaecca ǔsâ skìnìâ ì ǔsë, što ǔ ëj, s′vâtynâ ì prylady âe.

17. І наказаў Гасподзь Майсею і Аарону, кажучы:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, kažučy:

18. не загубеце племя родаў Каатавых спасярод лявітаў,

ne zagubece plemâ rodaǔ Kaatavyh spasârod lâvìtaǔ,

19. але вось, што зрабеце ім, каб яны былі жывыя і не памерлі, калі падыходзяць да Сьвятога Сьвятых: Аарон і сыны Ягоныя няхай прыйдуць і паставяць іх кожнага ў служэньні ягоным і каля ношы ягонае;

ale vos′, što zrabece ìm, kab âny bylì žyvyâ ì ne pamerlì, kalì padyhodzâc′ da S′vâtoga S′vâtyh: Aaron ì syny Âgonyâ nâhaj pryjduc′ ì pastavâc′ ìh kožnaga ǔ služèn′nì âgonym ì kalâ nošy âgonae;

20. але самыя яны не павінны падыходзіць, глядзець сьвятыню; калі накрываюць яе, каб не памерці.

ale samyâ âny ne pavìnny padyhodzìc′, glâdzec′ s′vâtynû; kalì nakryvaûc′ âe, kab ne pamercì.

21. І наказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

22. палічы і сыноў Гірсонавых паводле сямействаў іхніх, паводле родаў іхніх,

palìčy ì synoǔ Gìrsonavyh pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, pavodle rodaǔ ìhnìh,

23. ад трыццаці гадоў і вышэй да пяцідзесяці гадоў, палічы іх усіх здольных да службы, каб рабіць працу пры скініі сходу.

ad tryccacì gadoǔ ì vyšèj da pâcìdzesâcì gadoǔ, palìčy ìh usìh zdol′nyh da služby, kab rabìc′ pracu pry skìnìì shodu.

24. Вось працы сямействаў Гірсонавых, пры іхнім служэньні і нашэньні цяжараў:

Vos′ pracy sâmejstvaǔ Gìrsonavyh, pry ìhnìm služèn′nì ì našèn′nì câžaraǔ:

25. яны павінны насіць покрывы скініі, і скінію сходу, і покрыва яе, і покрыва скураное сіняе, якое паверсе яго, і заслону на ўваход у скінію сходу,

âny pavìnny nasìc′ pokryvy skìnìì, ì skìnìû shodu, ì pokryva âe, ì pokryva skuranoe sìnâe, âkoe paverse âgo, ì zaslonu na ǔvahod u skìnìû shodu,

26. і заслоны двара, і заслону на ўваход у двор, які вакол скініі і ахвярніка, і вяроўкі іх і ўсе рэчы, якія належаць да іх; і ўсё, што робіцца пры іх, яны павінны рабіць;

ì zaslony dvara, ì zaslonu na ǔvahod u dvor, âkì vakol skìnìì ì ahvârnìka, ì vâroǔkì ìh ì ǔse rèčy, âkìâ naležac′ da ìh; ì ǔsë, što robìcca pry ìh, âny pavìnny rabìc′;

27. па загадзе Аарона і сыноў ягоных павінны чыніцца ўсе службы сыноў Гірсонавых пры ўсякім нашэньні цяжараў і ўсякай працы іхняй, і даручэце іх захаваньню ўсё, што яны носяць;

pa zagadze Aarona ì synoǔ âgonyh pavìnny čynìcca ǔse služby synoǔ Gìrsonavyh pry ǔsâkìm našèn′nì câžaraǔ ì ǔsâkaj pracy ìhnâj, ì daručèce ìh zahavan′nû ǔsë, što âny nosâc′;

28. вось службы родаў сыноў Гірсонавых у скініі сходу, і вось, што даручаецца іх захаваньню пад наглядам Ітамара, сына Аарона, сьвятара.

vos′ služby rodaǔ synoǔ Gìrsonavyh u skìnìì shodu, ì vos′, što daručaecca ìh zahavan′nû pad naglâdam Ìtamara, syna Aarona, s′vâtara.

29. Сыноў Мэрарыных паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх палічы,

Synoǔ Mèrarynyh pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh palìčy,

30. ад трыццаці гадоў і вышэй да пяцідзесяці гадоў, палічы ўсіх здольных да службы, каб рабіць працу пры скініі сходу.

ad tryccacì gadoǔ ì vyšèj da pâcìdzesâcì gadoǔ, palìčy ǔsìh zdol′nyh da služby, kab rabìc′ pracu pry skìnìì shodu.

31. Вось, што яны павінны насіць, пасьля службы іхняй пры скініі сходу: брусы скініі і жэрдкі яе, і слупы яе і падножжы яе,

Vos′, što âny pavìnny nasìc′, pas′lâ služby ìhnâj pry skìnìì shodu: brusy skìnìì ì žèrdkì âe, ì slupy âe ì padnožžy âe,

32. і слупы двара з усіх бакоў і падножжы іх, і калы іх і вяроўкі іх, і ўсе рэчы пры іх і ўсе прылады іх; і паімнённа палічэце рэчы, якія яны абавязаны насіць;

ì slupy dvara z usìh bakoǔ ì padnožžy ìh, ì kaly ìh ì vâroǔkì ìh, ì ǔse rèčy pry ìh ì ǔse prylady ìh; ì paìmnënna palìčèce rèčy, âkìâ âny abavâzany nasìc′;

33. вось працы родаў сыноў Мэрарыных, пасьля службы іх пры скініі сходу, пад нагладам Ітамара, сына Аарона, сьвятара.

vos′ pracy rodaǔ synoǔ Mèrarynyh, pas′lâ služby ìh pry skìnìì shodu, pad nagladam Ìtamara, syna Aarona, s′vâtara.

34. І палічылі Майсей і Аарон і правадыры супольства сыноў Каатавых паводле родаў іхніх і паводле сямействаў іхніх,

Ì palìčylì Majsej ì Aaron ì pravadyry supol′stva synoǔ Kaatavyh pavodle rodaǔ ìhnìh ì pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh,

35. ад трыццаці гадоў і вышэй да пяцідзесяці гадоў, усіх здольных да службы, для працы ў скініі сходу;

ad tryccacì gadoǔ ì vyšèj da pâcìdzesâcì gadoǔ, usìh zdol′nyh da služby, dlâ pracy ǔ skìnìì shodu;

36. і было палічана, паводле родаў іхніх, дзьве тысячы сямсот пяцьдзясят:

ì bylo palìčana, pavodle rodaǔ ìhnìh, dz′ve tysâčy sâmsot pâc′dzâsât:

37. гэта - палічаныя з родаў Каатавых, усе службы пры скініі сходу, якіх палічыў Майсей і Аарон па загадзе Гасподнім, наказаным праз Майсея.

gèta - palìčanyâ z rodaǔ Kaatavyh, use služby pry skìnìì shodu, âkìh palìčyǔ Majsej ì Aaron pa zagadze Gaspodnìm, nakazanym praz Majseâ.

38. І палічаны сыны Гірсонавыя паводле родаў іхніх і паводле сямействаў іхніх,

Ì palìčany syny Gìrsonavyâ pavodle rodaǔ ìhnìh ì pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh,

39. ад трыццаці гадоў і вышэй да пяцідзесяці гадоў, усе здольныя да службы, для працы ў скініі сходу;

ad tryccacì gadoǔ ì vyšèj da pâcìdzesâcì gadoǔ, use zdol′nyâ da služby, dlâ pracy ǔ skìnìì shodu;

40. і было палічана паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх, дзьве тысячы шэсьцьсот трыццаць:

ì bylo palìčana pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, dz′ve tysâčy šès′c′sot tryccac′:

41. гэта - палічаныя з родаў сыноў Гірсона, усе службіты пры скініі сходу, якіх палічыў Майсей і Аарон, па загадзе Гасподнім.

gèta - palìčanyâ z rodaǔ synoǔ Gìrsona, use službìty pry skìnìì shodu, âkìh palìčyǔ Majsej ì Aaron, pa zagadze Gaspodnìm.

42. І палічаны роды сыноў Мэрарыных паводле родаў іхніх, паводле сямействаў іхніх,

Ì palìčany rody synoǔ Mèrarynyh pavodle rodaǔ ìhnìh, pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh,

43. ад трыццаці гадоў і вышэй да пяцідзесяці гадоў, усе здольныя да службы, для працы пры скініі сходу;

ad tryccacì gadoǔ ì vyšèj da pâcìdzesâcì gadoǔ, use zdol′nyâ da služby, dlâ pracy pry skìnìì shodu;

44. і было налічана паводле родаў іхніх тры тысячы дзьвесьце:

ì bylo nalìčana pavodle rodaǔ ìhnìh try tysâčy dz′ves′ce:

45. гэта - палічаныя з родаў сыноў Мэрарыных, якіх палічыў Майсей і Аарон па загадзе Гасподнім, наказаным праз Майсея.

gèta - palìčanyâ z rodaǔ synoǔ Mèrarynyh, âkìh palìčyǔ Majsej ì Aaron pa zagadze Gaspodnìm, nakazanym praz Majseâ.

46. І палічаны ўсе лявіты, якіх палічыў Майсей і Аарон і правадыры Ізраіля паводле родаў іхніх і паводле сямействаў іхніх,

Ì palìčany ǔse lâvìty, âkìh palìčyǔ Majsej ì Aaron ì pravadyry Ìzraìlâ pavodle rodaǔ ìhnìh ì pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh,

47. ад трыццаці гадоў і вышэй да пяцідзесяці гадоў, усе здольныя да службы ў працы і нашэньня ў скініі сходу;

ad tryccacì gadoǔ ì vyšèj da pâcìdzesâcì gadoǔ, use zdol′nyâ da služby ǔ pracy ì našèn′nâ ǔ skìnìì shodu;

48. і было налічана іх восем тысяч пяцьсот восемдзесят;

ì bylo nalìčana ìh vosem tysâč pâc′sot vosemdzesât;

49. па загадзе Гасподнім праз Майсея вызначаны яны кожны да сваёй працы і нашэньня, і палічаны, як загадаў Гасподзь Майсею.

pa zagadze Gaspodnìm praz Majseâ vyznačany âny kožny da svaëj pracy ì našèn′nâ, ì palìčany, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

5 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû:

2. загадай сынам Ізраілевым выслаць з табара ўсіх пракажоных, і ўсіх кравацечных, і ўсіх, што апаганіліся ад мёртвага,

zagadaj synam Ìzraìlevym vyslac′ z tabara ǔsìh prakažonyh, ì ǔsìh kravacečnyh, ì ǔsìh, što apaganìlìsâ ad mërtvaga,

3. і мужчын і жанчын вышліце, за табар вышліце іх, каб не апаганьвалі яны табараў сваіх, сярод якіх Я жыву.

ì mužčyn ì žančyn vyšlìce, za tabar vyšlìce ìh, kab ne apagan′valì âny tabaraǔ svaìh, sârod âkìh Â žyvu.

4. І зрабілі так сыны Ізраілевыя і вынесьлі прэч з табара: так казаў Гасподзь Майсею, так і зрабілі сыны Ізраілевыя.

Ì zrabìlì tak syny Ìzraìlevyâ ì vynes′lì prèč z tabara: tak kazaǔ Gaspodz′ Majseû, tak ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ.

5. І наказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

6. скажы сынам Ізраілевым: калі мужчына альбо жанчына зробіць які-небудзь грэх супроць чалавека і праз гэта ўчыніць злачынства супроць Госпада, і вінаватая будзе душа тая,

skažy synam Ìzraìlevym: kalì mužčyna al′bo žančyna zrobìc′ âkì-nebudz′ grèh suproc′ čalaveka ì praz gèta ǔčynìc′ zlačynstva suproc′ Gospada, ì vìnavataâ budze duša taâ,

7. дык няхай паспавядаюцца ў грэху сваім, які яны зрабілі, і вернуць поўніцай тое, у чым яны вінаватыя, і дакладуць да таго пятую долю і аддадуць таму, супроць каго зграшылі;

dyk nâhaj paspavâdaûcca ǔ grèhu svaìm, âkì âny zrabìlì, ì vernuc′ poǔnìcaj toe, u čym âny vìnavatyâ, ì dakladuc′ da tago pâtuû dolû ì addaduc′ tamu, suproc′ kago zgrašylì;

8. а калі ў яго няма спадчыньніка, якому трэба было б аддаць за віну, дык прысьвяціць гэта Госпаду: няхай будзе гэта сьвятару, звыш барана ачышчэньня, якім ён ачысьціць яго;

a kalì ǔ âgo nâma spadčyn′nìka, âkomu trèba bylo b addac′ za vìnu, dyk prys′vâcìc′ gèta Gospadu: nâhaj budze gèta s′vâtaru, zvyš barana ačyščèn′nâ, âkìm ën ačys′cìc′ âgo;

9. і ўсякае паднашэньне з усіх сьвятыняў сыноў Ізраілевых, якія яны прыносяць да сьвятара, яму належыць,

ì ǔsâkae padnašèn′ne z usìh s′vâtynâǔ synoǔ Ìzraìlevyh, âkìâ âny prynosâc′ da s′vâtara, âmu naležyc′,

10. і прысьвечанае кім-небудзь яму належыць; усё, што дасьць хто сьвятару, яму належыць.

ì prys′večanae kìm-nebudz′ âmu naležyc′; usë, što das′c′ hto s′vâtaru, âmu naležyc′.

11. І наказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

12. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: калі здрадзіць каму жонка і парушыць вернасьць яму,

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì zdradzìc′ kamu žonka ì parušyc′ vernas′c′ âmu,

13. і перасьпіць хто зь ёю і вылье семя, і гэта будзе схавана ад вачэй мужа яе, і яна апаганіцца тайна, і ня будзе на яе сьведкі, і ня будзе выкрыта,

ì peras′pìc′ hto z′ ëû ì vyl′e semâ, ì gèta budze shavana ad vačèj muža âe, ì âna apaganìcca tajna, ì nâ budze na âe s′vedkì, ì nâ budze vykryta,

14. і ўвойдзе ў яго дух рэўнасьці, і будзе раўнаваць жонку сваю, калі яна апаганеная, альбо ўвойдзе ў яго дух рэўнасьці, і ён будзе раўнаваць жонку сваю, калі яна не апаганеная, -

ì ǔvojdze ǔ âgo duh rèǔnas′cì, ì budze raǔnavac′ žonku svaû, kalì âna apaganenaâ, al′bo ǔvojdze ǔ âgo duh rèǔnas′cì, ì ën budze raǔnavac′ žonku svaû, kalì âna ne apaganenaâ, -

15. няхай прывядзе муж жонку сваю да сьвятара і прынясе за яе ў ахвяру дзясятую долю эфы ячнай мукі, але ня вылівае на яе алею і не кладзе лівану, бо гэта прынашэньне раўнаваньня, прынашэньне ўспаміну, якое нагадвае пра беззаконства;

nâhaj pryvâdze muž žonku svaû da s′vâtara ì prynâse za âe ǔ ahvâru dzâsâtuû dolû èfy âčnaj mukì, ale nâ vylìvae na âe aleû ì ne kladze lìvanu, bo gèta prynašèn′ne raǔnavan′nâ, prynašèn′ne ǔspamìnu, âkoe nagadvae pra bezzakonstva;

16. а сьвятар няхай прывядзе і паставіць яе перад абліччам Гасподнім,

a s′vâtar nâhaj pryvâdze ì pastavìc′ âe perad ablìččam Gaspodnìm,

17. і возьме сьвятар сьвятой вады ў гліняны посуд, і возьме сьвятар зямлі з падлогі скініі і пакладзе ў ваду;

ì voz′me s′vâtar s′vâtoj vady ǔ glìnâny posud, ì voz′me s′vâtar zâmlì z padlogì skìnìì ì pakladze ǔ vadu;

18. і паставіць сьвятар жонку перад абліччам Гасподнім, і аголіць галаву жонцы, і дасьць ёй у рукі прынашэньне ўспаміну, гэта прынашэньне раўнаваньня, а ў руцэ ў сьвятара будзе горкая вада, якая наводзіць праклён.

ì pastavìc′ s′vâtar žonku perad ablìččam Gaspodnìm, ì agolìc′ galavu žoncy, ì das′c′ ëj u rukì prynašèn′ne ǔspamìnu, gèta prynašèn′ne raǔnavan′nâ, a ǔ rucè ǔ s′vâtara budze gorkaâ vada, âkaâ navodzìc′ praklën.

19. І закляне яе сьвятар і скажа жонцы: калі ніхто не пераспаў з табою, і ты не апаганілася і ня здрадзіла мужу свайму, дык цэлая будзеш ад гэтай вады горкай, якая наводзіць праклён;

Ì zaklâne âe s′vâtar ì skaža žoncy: kalì nìhto ne peraspaǔ z taboû, ì ty ne apaganìlasâ ì nâ zdradzìla mužu svajmu, dyk cèlaâ budzeš ad gètaj vady gorkaj, âkaâ navodzìc′ praklën;

20. але калі ты здрадзіла мужу твайму і апаганілася, і калі хто пераспаў з табою апрача мужа твайго, -

ale kalì ty zdradzìla mužu tvajmu ì apaganìlasâ, ì kalì hto peraspaǔ z taboû aprača muža tvajgo, -

21. тады сьвятар хай закляне жонку кляцьбою праклёну і скажа сьвятар жонцы: хай пракляне цябе Гасподзь і аддасьць кляцьбе ў народзе тваім, і хай зробіць Гасподзь, каб улоньне тваё апала і жывот твой апух;

tady s′vâtar haj zaklâne žonku klâc′boû praklënu ì skaža s′vâtar žoncy: haj praklâne câbe Gaspodz′ ì addas′c′ klâc′be ǔ narodze tvaìm, ì haj zrobìc′ Gaspodz′, kab ulon′ne tvaë apala ì žyvot tvoj apuh;

22. і хай пройдзе вада гэтая, якая наводзіць праклён, у нутрыну тваю, каб апух жывот і апала ўлоньне. І скажа жонка: амін, амін.

ì haj projdze vada gètaâ, âkaâ navodzìc′ praklën, u nutrynu tvaû, kab apuh žyvot ì apala ǔlon′ne. Ì skaža žonka: amìn, amìn.

23. І напіша сьвятар заклёны гэтыя на зьвітку і змые іх горкаю вадою;

Ì napìša s′vâtar zaklëny gètyâ na z′vìtku ì zmye ìh gorkaû vadoû;

24. і дасьць выпіць жонцы горкую ваду, якая наводзіць праклён, і ўвойдзе ў яе вада, якая наводзіць праклён, на шкоду ёй.

ì das′c′ vypìc′ žoncy gorkuû vadu, âkaâ navodzìc′ praklën, ì ǔvojdze ǔ âe vada, âkaâ navodzìc′ praklën, na škodu ëj.

25. І возьме сьвятар з рук жонкі хлебнае прынашэньне раўнаваньня, і паднясе гэтае прынашэньне перад Госпада, і занясе яго да ахвярніка;

Ì voz′me s′vâtar z ruk žonkì hlebnae prynašèn′ne raǔnavan′nâ, ì padnâse gètae prynašèn′ne perad Gospada, ì zanâse âgo da ahvârnìka;

26. і возьме сьвятар жменю з хлебнага прынашэньня частку на памяць, і спаліць на ахвярніку, і потым дасьць жонцы выпіць вады:

ì voz′me s′vâtar žmenû z hlebnaga prynašèn′nâ častku na pamâc′, ì spalìc′ na ahvârnìku, ì potym das′c′ žoncy vypìc′ vady:

27. і калі напоіць яе вадою, тады, калі яна нячыстая і зрабіла злачынства супроць мужа свайго, горкая вада, якая наводзіць праклён, увойдзе ў яе, на шкоду ёй, і апухне чэрава яе і ападзе ўлоньне яе, і будзе тая жонка праклятая ў народзе сваім;

ì kalì napoìc′ âe vadoû, tady, kalì âna nâčystaâ ì zrabìla zlačynstva suproc′ muža svajgo, gorkaâ vada, âkaâ navodzìc′ praklën, uvojdze ǔ âe, na škodu ëj, ì apuhne čèrava âe ì apadze ǔlon′ne âe, ì budze taâ žonka praklâtaâ ǔ narodze svaìm;

28. а калі жонка не апаганілася і была чыстая, дык застанецца цэлая і будзе апладняцца семем.

a kalì žonka ne apaganìlasâ ì byla čystaâ, dyk zastanecca cèlaâ ì budze apladnâcca semem.

29. Вось закон пра раўнаваньне: калі жонка здрадзіць мужу свайму і апаганіцца,

Vos′ zakon pra raǔnavan′ne: kalì žonka zdradzìc′ mužu svajmu ì apaganìcca,

30. альбо калі на мужа сыдзе дух рэўнасьці, і ён будзе раўнаваць жонку сваю, тады няхай ён паставіць жонку сваю прад абліччам Госпада, і зробіць зь ёю сьвятар усё паводле гэтага закона, -

al′bo kalì na muža sydze duh rèǔnas′cì, ì ën budze raǔnavac′ žonku svaû, tady nâhaj ën pastavìc′ žonku svaû prad ablìččam Gospada, ì zrobìc′ z′ ëû s′vâtar usë pavodle gètaga zakona, -

31. і будзе муж чысты ад грэху, а жонка панясе на сабе грэх свой.

ì budze muž čysty ad grèhu, a žonka panâse na sabe grèh svoj.

6 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû:

2. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: калі мужчына альбо жанчына рашыцца даць заруку назарэйства, каб прысьвяціць сябе ў назарэі Госпаду,

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì mužčyna al′bo žančyna rašycca dac′ zaruku nazarèjstva, kab prys′vâcìc′ sâbe ǔ nazarèì Gospadu,

3. дык ён павінен устрымацца ад віна і моцнага напою, і не павінен спажываць ні воцату зь віна, ні воцату з напою, і нічога згатаванага зь вінаграду не павінен піць, і не павінен есьці ні сырых, ні сушаных вінаградных ягад;

dyk ën pavìnen ustrymacca ad vìna ì mocnaga napoû, ì ne pavìnen spažyvac′ nì vocatu z′ vìna, nì vocatu z napoû, ì nìčoga zgatavanaga z′ vìnagradu ne pavìnen pìc′, ì ne pavìnen es′cì nì syryh, nì sušanyh vìnagradnyh âgad;

4. праз усе дні назарэйства свайго не павінен ён есьці нічога, што вырабляецца зь вінаграду, ад зерня да скуркі.

praz use dnì nazarèjstva svajgo ne pavìnen ën es′cì nìčoga, što vyrablâecca z′ vìnagradu, ad zernâ da skurkì.

5. Праз усе дні зарукі назарэйства ягоная брытва не павінна дакранацца да галавы ягонай; пакуль ня скончацца дні, на якія ён прысьвяціў сябе ў назарэі Госпаду, сьвяты ён: павінен адпускаць валасы на галаве сваёй.

Praz use dnì zarukì nazarèjstva âgonaâ brytva ne pavìnna dakranacca da galavy âgonaj; pakul′ nâ skončacca dnì, na âkìâ ën prys′vâcìǔ sâbe ǔ nazarèì Gospadu, s′vâty ën: pavìnen adpuskac′ valasy na galave svaëj.

6. Праз усе дні, на якія ён прысьвяціў сябе ў назарэі Госпаду, не павінен ён падыходзіць да мёртвага цела:

Praz use dnì, na âkìâ ën prys′vâcìǔ sâbe ǔ nazarèì Gospadu, ne pavìnen ën padyhodzìc′ da mërtvaga cela:

7. дакрананьнем да бацькі свайго і да маці сваёй, і брата свайго і сястры сваёй не павінен ён апаганьвацца, калі яны памруць, бо прысьвячэньне Богу яго на галаве ягонай;

dakranan′nem da bac′kì svajgo ì da macì svaëj, ì brata svajgo ì sâstry svaëj ne pavìnen ën apagan′vacca, kalì âny pamruc′, bo prys′vâčèn′ne Bogu âgo na galave âgonaj;

8. праз усе дні назарэйства свайго сьвяты ён Госпаду.

praz use dnì nazarèjstva svajgo s′vâty ën Gospadu.

9. А калі памрэ пры ім хто-небудзь раптам, зьнянацку, і ён апаганіць тым самым галаву назарэйства свайго, дык ён павінен астрыгчы галаву сваю ў дзень ачышчэньня яго, на сёмы дзень павінен астрыгчы яе,

A kalì pamrè pry ìm hto-nebudz′ raptam, z′nânacku, ì ën apaganìc′ tym samym galavu nazarèjstva svajgo, dyk ën pavìnen astrygčy galavu svaû ǔ dzen′ ačyščèn′nâ âgo, na sëmy dzen′ pavìnen astrygčy âe,

10. і на восьмы дзень павінен прынесьці дзьве галубкі, альбо двух маладых галубоў, сьвятару, да ўваходу ў скінію сходу;

ì na vos′my dzen′ pavìnen prynes′cì dz′ve galubkì, al′bo dvuh maladyh galuboǔ, s′vâtaru, da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu;

11. сьвятар адну птушку прынясе ў ахвяру за грэх, а другую на цэласпаленьне, і ачысьціць яго ад апаганеньня мёртвым целам, і асьвеціць галаву ў той дзень;

s′vâtar adnu ptušku prynâse ǔ ahvâru za grèh, a druguû na cèlaspalen′ne, ì ačys′cìc′ âgo ad apaganen′nâ mërtvym celam, ì as′vecìc′ galavu ǔ toj dzen′;

12. і павінен ён зноў пачаць прысьвечаныя Госпаду дні назарэйства свайго і прынесьці ягня-адналетка ў ахвяру павіннасьці; а ранейшыя дні прапалі, бо назарэйства ягонае апаганена.

ì pavìnen ën znoǔ pačac′ prys′večanyâ Gospadu dnì nazarèjstva svajgo ì prynes′cì âgnâ-adnaletka ǔ ahvâru pavìnnas′cì; a ranejšyâ dnì prapalì, bo nazarèjstva âgonae apaganena.

13. І вось закон пра назарэя, калі скончацца дні назарэйства ягонага: трэба прывесьці яго да ўваходу ў скінію сходу,

Ì vos′ zakon pra nazarèâ, kalì skončacca dnì nazarèjstva âgonaga: trèba pryves′cì âgo da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu,

14. і ён прынясе ў ахвяру Госпаду адно адналетняе ягня без пахібы на цэласпаленьне, і адну адналетнюю авечку без пахібы ў ахвяру за грэх, і аднаго барана без пахібы ў ахвяру мірную,

ì ën prynâse ǔ ahvâru Gospadu adno adnaletnâe âgnâ bez pahìby na cèlaspalen′ne, ì adnu adnaletnûû avečku bez pahìby ǔ ahvâru za grèh, ì adnago barana bez pahìby ǔ ahvâru mìrnuû,

15. і кош праснакоў з пшанічнай мукі, хлябоў, сьпечаных з алеем, і прэсных ляпёшак, памазаных алеем, і пры іх хлебнае прынашэньне і паліваньне;

ì koš prasnakoǔ z pšanìčnaj mukì, hlâboǔ, s′pečanyh z aleem, ì prèsnyh lâpëšak, pamazanyh aleem, ì pry ìh hlebnae prynašèn′ne ì palìvan′ne;

16. і паставіць гэта сьвятар перад Госпадам і прынясе ахвяру ягоную за грэх і цэласпаленьне ягонае;

ì pastavìc′ gèta s′vâtar perad Gospadam ì prynâse ahvâru âgonuû za grèh ì cèlaspalen′ne âgonae;

17. барана прынясе ў ахвяру мірную Госпаду з кашом праснакоў, таксама ўчыніць сьвятар хлебнае прынашэньне ягонае і паліваньне ягонае;

barana prynâse ǔ ahvâru mìrnuû Gospadu z kašom prasnakoǔ, taksama ǔčynìc′ s′vâtar hlebnae prynašèn′ne âgonae ì palìvan′ne âgonae;

18. і астрыжэ назарэй каля ўваходу ў скінію сходу галаву назарэйства свайго, і возьме валасы галавы назарэйства свайго, і пакладзе на агонь, які пад мірнаю ахвяраю;

ì astryžè nazarèj kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu galavu nazarèjstva svajgo, ì voz′me valasy galavy nazarèjstva svajgo, ì pakladze na agon′, âkì pad mìrnaû ahvâraû;

19. і возьме сьвятар згатаваную лапатку барана і адзін прэсны пірог і адну прэсную ляпёшку, і пакладзе на рукі назарэю пасьля таго, як астрыжэ ён галаву назарэйства свайго;

ì voz′me s′vâtar zgatavanuû lapatku barana ì adzìn prèsny pìrog ì adnu prèsnuû lâpëšku, ì pakladze na rukì nazarèû pas′lâ tago, âk astryžè ën galavu nazarèjstva svajgo;

20. і паднясе ўсё гэта сьвятар, патрасаючы перад Госпадам: гэта - сьвятыня сьвятару, звыш грудзей патрасаньня і звыш лапаткі паднашэньня. Пасьля гэтага назарэй можа піць віно.

ì padnâse ǔsë gèta s′vâtar, patrasaûčy perad Gospadam: gèta - s′vâtynâ s′vâtaru, zvyš grudzej patrasan′nâ ì zvyš lapatkì padnašèn′nâ. Pas′lâ gètaga nazarèj moža pìc′ vìno.

21. Вось закон пра назарэя, які даў заруку, і ахвяра ягоная Госпаду за назарэйства сваё, апроч таго, што дазволіць яму дастатак ягоны; паводле зарукі сваёй, якую ён дасьць, так і павінен ён рабіць, звыш узаконенага пра назарэйства ягонае.

Vos′ zakon pra nazarèâ, âkì daǔ zaruku, ì ahvâra âgonaâ Gospadu za nazarèjstva svaë, aproč tago, što dazvolìc′ âmu dastatak âgony; pavodle zarukì svaëj, âkuû ën das′c′, tak ì pavìnen ën rabìc′, zvyš uzakonenaga pra nazarèjstva âgonae.

22. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

23. скажы Аарону і сынам ягоным: так дабраслаўляйце сыноў Ізраілевых, кажучы ім:

skažy Aaronu ì synam âgonym: tak dabraslaǔlâjce synoǔ Ìzraìlevyh, kažučy ìm:

24. хай дабраславіць цябе Гасподзь і захавае цябе!

haj dabraslavìc′ câbe Gaspodz′ ì zahavae câbe!

25. хай паглядзіць на цябе Гасподзь сьветлым тварам Сваім і ўмілажаліцца зь цябе!

haj paglâdzìc′ na câbe Gaspodz′ s′vetlym tvaram Svaìm ì ǔmìlažalìcca z′ câbe!

26. хай паверне Гасподзь твар Свой да цябе і дасьць табе спакой!

haj paverne Gaspodz′ tvar Svoj da câbe ì das′c′ tabe spakoj!

27. Так няхай заклікаюць імя Маё на сыноў Ізраілевых, і Я дабраслаўлю іх.

Tak nâhaj zaklìkaûc′ ìmâ Maë na synoǔ Ìzraìlevyh, ì Â dabraslaǔlû ìh.

7 Кіраўнік

1. Калі Майсей паставіў скінію, і памазаў яе, і асьвяціў яе і ўсе прылады яе, і ахвярнік і ўсе прылады яго, і памазаў іх і асьвяціў іх,

Kalì Majsej pastavìǔ skìnìû, ì pamazaǔ âe, ì as′vâcìǔ âe ì ǔse prylady âe, ì ahvârnìk ì ǔse prylady âgo, ì pamazaǔ ìh ì as′vâcìǔ ìh,

2. тады прыйшлі дванаццаць правадыроў Ізраілевых, галовы сямействаў іхніх, правадыры плямёнаў, якія кіравалі падлікам,

tady pryjšlì dvanaccac′ pravadyroǔ Ìzraìlevyh, galovy sâmejstvaǔ ìhnìh, pravadyry plâmënaǔ, âkìâ kìravalì padlìkam,

3. і паставілі прынашэньне сваё перад Госпадам, шэсьць накрытых падводаў і дванаццаць валоў, па адной падводзе ад двух правадыроў і па адным вале аж кожнага, і паставілі гэта перад скініяй.

ì pastavìlì prynašèn′ne svaë perad Gospadam, šès′c′ nakrytyh padvodaǔ ì dvanaccac′ valoǔ, pa adnoj padvodze ad dvuh pravadyroǔ ì pa adnym vale až kožnaga, ì pastavìlì gèta perad skìnìâj.

4. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

5. вазьмі ад іх; гэта будзе дзеля ўчыненьня працы пры скініі сходу; і аддам гэта лявітам, адпаведна з родам службы іхняй.

vaz′mì ad ìh; gèta budze dzelâ ǔčynen′nâ pracy pry skìnìì shodu; ì addam gèta lâvìtam, adpavedna z rodam služby ìhnâj.

6. І ўзяў Майсей падводы і валоў і аддаў іх лявітам;

Ì ǔzâǔ Majsej padvody ì valoǔ ì addaǔ ìh lâvìtam;

7. дзьве падводы і чатырох валоў аддаў сынам Гірсонавым, адпаведна з родам службы іхняй;

dz′ve padvody ì čatyroh valoǔ addaǔ synam Gìrsonavym, adpavedna z rodam služby ìhnâj;

8. і чатыры падводы і восем валоў аддаў сынам Мэрарыным, паводле роду службы іхняй, пад наглядам Ітамара, сына Аарона, сьвятара;

ì čatyry padvody ì vosem valoǔ addaǔ synam Mèrarynym, pavodle rodu služby ìhnâj, pad naglâdam Ìtamara, syna Aarona, s′vâtara;

9. а сынам Каатавым ня даў, бо служба іхняя - насіць сьвятыню; на плячах павінны яны насіць.

a synam Kaatavym nâ daǔ, bo služba ìhnââ - nasìc′ s′vâtynû; na plâčah pavìnny âny nasìc′.

10. І прынесьлі правадыры ахвяры асьвячэньня ў дзень памазаньня ягонага, і паставілі правадыры прынашэньне сваё перад ахвярнікам.

Ì prynes′lì pravadyry ahvâry as′vâčèn′nâ ǔ dzen′ pamazan′nâ âgonaga, ì pastavìlì pravadyry prynašèn′ne svaë perad ahvârnìkam.

11. І сказаў Гасподзь Майсею: па адным правадыру ў дзень няхай прыносяць прынашэньне сваё дзеля асьвячэньня ахвярніка.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: pa adnym pravadyru ǔ dzen′ nâhaj prynosâc′ prynašèn′ne svaë dzelâ as′vâčèn′nâ ahvârnìka.

12. У першы дзень прынёс прынашэньне сваё Наасон, сын Амінадаваў, ад племя Юдавага;

U peršy dzen′ prynës prynašèn′ne svaë Naason, syn Amìnadavaǔ, ad plemâ Ûdavaga;

13. і прынашэньне ягонае было: адна срэбраная міса, вагою ў сто трыццаць сікляў, адна срэбраная чара ў семдзесят сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, напоўненыя пшанічнаю мукою, зьмяшанаю з алеем, у прынашэньне хлебнае,

ì prynašèn′ne âgonae bylo: adna srèbranaâ mìsa, vagoû ǔ sto tryccac′ sìklâǔ, adna srèbranaâ čara ǔ semdzesât sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, napoǔnenyâ pšanìčnaû mukoû, z′mâšanaû z aleem, u prynašèn′ne hlebnae,

14. адно залатое кадзіла ў семдзесят сікляў, напоўненае дымленьнем,

adno zalatoe kadzìla ǔ semdzesât sìklâǔ, napoǔnenae dymlen′nem,

15. адно цяля, адзін баран, адно ягня-адналетак, на цэласпаленьне,

adno câlâ, adzìn baran, adno âgnâ-adnaletak, na cèlaspalen′ne,

16. адзін казёл у ахваяру за грэх,

adzìn kazël u ahvaâru za grèh,

17. і ў ахвяру мірную два валы, пяць бараноў, пяць казлоў, пяць ягнят-адналетак; вось прынашэньне Наасона, сына Амінадававага.

ì ǔ ahvâru mìrnuû dva valy, pâc′ baranoǔ, pâc′ kazloǔ, pâc′ âgnât-adnaletak; vos′ prynašèn′ne Naasona, syna Amìnadavavaga.

18. На другі дзень прынёс Натанаіл, сын Цураў, правадыр племя Ісахаравага;

Na drugì dzen′ prynës Natanaìl, syn Curaǔ, pravadyr plemâ Ìsaharavaga;

19. ён прынёс ад сябе прынашэньне: адну срэбраную місу вагою ў сто трыццаць сікляў, адну срэбраную чару ў семдзесят сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, напоўненых пшанічнай мукою, зьмяшанаю з алеем, у прынашэньне хлебнае,

ën prynës ad sâbe prynašèn′ne: adnu srèbranuû mìsu vagoû ǔ sto tryccac′ sìklâǔ, adnu srèbranuû čaru ǔ semdzesât sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, napoǔnenyh pšanìčnaj mukoû, z′mâšanaû z aleem, u prynašèn′ne hlebnae,

20. адно залатое кадзіла ў дзесяць сікляў, напоўненае дымленьнем,

adno zalatoe kadzìla ǔ dzesâc′ sìklâǔ, napoǔnenae dymlen′nem,

21. адно цяля, аднаго барана, адно ягня-адналетка, на цэласпаленьне,

adno câlâ, adnago barana, adno âgnâ-adnaletka, na cèlaspalen′ne,

22. аднаго казла ў ахвяру за грэх,

adnago kazla ǔ ahvâru za grèh,

23. і ў ахвяру мірную двух валоў, пяць бараноў, пяць казлоў, пяць ягнят-адналетак; вось прынашэньне Натанаіла, сына Цуаравага.

ì ǔ ahvâru mìrnuû dvuh valoǔ, pâc′ baranoǔ, pâc′ kazloǔ, pâc′ âgnât-adnaletak; vos′ prynašèn′ne Natanaìla, syna Cuaravaga.

24. На трэці дзень правадыр сыноў Завулонавых Эліяў, сын Хэлонаў;

Na trècì dzen′ pravadyr synoǔ Zavulonavyh Èlìâǔ, syn Hèlonaǔ;

25. прынашэньне ягонае: адна срэбраная міса вагою ў сто трыццаць сікляў, адна срэбраная чара ў семдзесят сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, напоўненыя пшанічнай мукою, зьмяшанаю з алеем, у прынашэньне хлебнае,

prynašèn′ne âgonae: adna srèbranaâ mìsa vagoû ǔ sto tryccac′ sìklâǔ, adna srèbranaâ čara ǔ semdzesât sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, napoǔnenyâ pšanìčnaj mukoû, z′mâšanaû z aleem, u prynašèn′ne hlebnae,

26. адно залатое кадзіла ў дзесяць сікляў, напоўненае дымленьнем,

adno zalatoe kadzìla ǔ dzesâc′ sìklâǔ, napoǔnenae dymlen′nem,

27. адно цяля, адзін баран, адно ягня-адналетак, на цэласпаленьне,

adno câlâ, adzìn baran, adno âgnâ-adnaletak, na cèlaspalen′ne,

28. адзін казёл у ахвяру за грэх,

adzìn kazël u ahvâru za grèh,

29. і ў ахвяру мірную два валы, пяць бараноў, пяць казлоў, пяць ягнят-адналетак; вось прынашэньне Эліява, сына Хэлонавага.

ì ǔ ahvâru mìrnuû dva valy, pâc′ baranoǔ, pâc′ kazloǔ, pâc′ âgnât-adnaletak; vos′ prynašèn′ne Èlìâva, syna Hèlonavaga.

30. На чацьвёрты дзень правадыр сыноў Рувімавых Эліцур, сын Шадаураў;

Na čac′vërty dzen′ pravadyr synoǔ Ruvìmavyh Èlìcur, syn Šadauraǔ;

31. прынашэньне ягонае: адна срэбраная міса вагою ў сто трыццаць сікляў, адна срэбраная чара ў семдзесят сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, напоўненыя пшанічнай мукою, зьмяшанаю з алеем, у прынашэньне хлебнае,

prynašèn′ne âgonae: adna srèbranaâ mìsa vagoû ǔ sto tryccac′ sìklâǔ, adna srèbranaâ čara ǔ semdzesât sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, napoǔnenyâ pšanìčnaj mukoû, z′mâšanaû z aleem, u prynašèn′ne hlebnae,

32. адно залатое кадзіла ў дзесяць сікляў, напоўненае дымленьнем,

adno zalatoe kadzìla ǔ dzesâc′ sìklâǔ, napoǔnenae dymlen′nem,

33. адно цяля, адзін баран, адно ягня-адналетак, на цэласпаленьне,

adno câlâ, adzìn baran, adno âgnâ-adnaletak, na cèlaspalen′ne,

34. адзін казёл у ахвяру за грэх,

adzìn kazël u ahvâru za grèh,

35. і ў ахвяру мірную два валы, пяць бараноў, пяць казлоў і пяць ягнят-адналетак; вось прынашэньне Эліцура, сына Шадауравага.

ì ǔ ahvâru mìrnuû dva valy, pâc′ baranoǔ, pâc′ kazloǔ ì pâc′ âgnât-adnaletak; vos′ prynašèn′ne Èlìcura, syna Šadauravaga.

36. На пяты дзень правадыр сыноў Сымонавых Шалумііл, сын Цурышадаеў;

Na pâty dzen′ pravadyr synoǔ Symonavyh Šalumììl, syn Curyšadaeǔ;

37. прынашэньне ягонае: адна срэбраная міса вагою ў сто трыццаць сікляў, адна срэбраная чара ў семдзесят сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, напоўненыя пшанічнай мукою, зьмяшанаю з алеем, у прынашэньне хлебнае,

prynašèn′ne âgonae: adna srèbranaâ mìsa vagoû ǔ sto tryccac′ sìklâǔ, adna srèbranaâ čara ǔ semdzesât sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, napoǔnenyâ pšanìčnaj mukoû, z′mâšanaû z aleem, u prynašèn′ne hlebnae,

38. адно залатое кадзіла ў дзесяць сікляў, напоўненае дымленьнем,

adno zalatoe kadzìla ǔ dzesâc′ sìklâǔ, napoǔnenae dymlen′nem,

39. адно цяля, адзін баран, адно ягня-адналетак, на цэласпаленьне,

adno câlâ, adzìn baran, adno âgnâ-adnaletak, na cèlaspalen′ne,

40. адзін казёл у ахвяру за грэх,

adzìn kazël u ahvâru za grèh,

41. і ў ахвяру мірную два валы, пяць бараноў, пяць казлоў і пяць ягнят-адналетак; вось прынашэньне Шалумііла, сына Цурышадаевага.

ì ǔ ahvâru mìrnuû dva valy, pâc′ baranoǔ, pâc′ kazloǔ ì pâc′ âgnât-adnaletak; vos′ prynašèn′ne Šalumììla, syna Curyšadaevaga.

42. На шосты дзень правадыр сыноў Гадавых Эліясаф, сын Рэгуілаў:

Na šosty dzen′ pravadyr synoǔ Gadavyh Èlìâsaf, syn Règuìlaǔ:

43. прынашэньне ягонае: адна срэбраная міса вагою ў сто трыццаць сікляў, адна срэбраная чара ў семдзесят сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, напоўненыя пшанічнай мукою, зьмяшанаю з алеем, у прынашэньне хлебнае,

prynašèn′ne âgonae: adna srèbranaâ mìsa vagoû ǔ sto tryccac′ sìklâǔ, adna srèbranaâ čara ǔ semdzesât sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, napoǔnenyâ pšanìčnaj mukoû, z′mâšanaû z aleem, u prynašèn′ne hlebnae,

44. адно залатое кадзіла ў дзесяць сікляў, напоўненае дымленьнем,

adno zalatoe kadzìla ǔ dzesâc′ sìklâǔ, napoǔnenae dymlen′nem,

45. адно цяля, адзін баран, адно ягня-адналетак, на цэласпаленьне,

adno câlâ, adzìn baran, adno âgnâ-adnaletak, na cèlaspalen′ne,

46. адзін казёл у ахвяру за грэх,

adzìn kazël u ahvâru za grèh,

47. і ў ахвяру мірную два валы, пяць бараноў, пяць казлоў і пяць ягнят-адналетак; вось прынашэньне Эліясафа, сына Дэгуілавага.

ì ǔ ahvâru mìrnuû dva valy, pâc′ baranoǔ, pâc′ kazloǔ ì pâc′ âgnât-adnaletak; vos′ prynašèn′ne Èlìâsafa, syna Dèguìlavaga.

48. На сёмы дзень правадыр сыноў Яфрэмавых Элішама, сын Амуілаў;

Na sëmy dzen′ pravadyr synoǔ Âfrèmavyh Èlìšama, syn Amuìlaǔ;

49. прынашэньне ягонае: адна срэбраная міса вагою ў сто трыццаць сікляў, адна срэбраная чара ў семдзесят сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, напоўненыя пшанічнай мукою, зьмяшанаю з алеем, у прынашэньне хлебнае,

prynašèn′ne âgonae: adna srèbranaâ mìsa vagoû ǔ sto tryccac′ sìklâǔ, adna srèbranaâ čara ǔ semdzesât sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, napoǔnenyâ pšanìčnaj mukoû, z′mâšanaû z aleem, u prynašèn′ne hlebnae,

50. адно залатое кадзіла ў дзесяць сікляў, напоўненае дымленьнем,

adno zalatoe kadzìla ǔ dzesâc′ sìklâǔ, napoǔnenae dymlen′nem,

51. адно цяля, адзін баран, адно ягня-адналетак, на цэласпаленьне,

adno câlâ, adzìn baran, adno âgnâ-adnaletak, na cèlaspalen′ne,

52. адзін казёл у ахвяру за грэх,

adzìn kazël u ahvâru za grèh,

53. і ў ахвяру мірную два валы, пяць бараноў, пяць казлоў, пяць ягнят-адналетак; вось прынашэньне Элішамы, сына Аміудавага.

ì ǔ ahvâru mìrnuû dva valy, pâc′ baranoǔ, pâc′ kazloǔ, pâc′ âgnât-adnaletak; vos′ prynašèn′ne Èlìšamy, syna Amìudavaga.

54. На восьмы дзень правадыр сыноў Манасііных Гамалііл, сын Пэдацураў;

Na vos′my dzen′ pravadyr synoǔ Manasììnyh Gamalììl, syn Pèdacuraǔ;

55. прынашэньне ягонае: адна срэбраная міса вагою ў сто трыццаць сікляў, адна срэбраная чара ў семдзесят сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, напоўненыя пшанічнай мукою, зьмяшанаю з алеем, у прынашэньне хлебнае,

prynašèn′ne âgonae: adna srèbranaâ mìsa vagoû ǔ sto tryccac′ sìklâǔ, adna srèbranaâ čara ǔ semdzesât sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, napoǔnenyâ pšanìčnaj mukoû, z′mâšanaû z aleem, u prynašèn′ne hlebnae,

56. адно залатое кадзіла ў дзесяць сікляў, напоўненае дымленьнем,

adno zalatoe kadzìla ǔ dzesâc′ sìklâǔ, napoǔnenae dymlen′nem,

57. адно цяля, адзін баран, адно ягня-адналетак, на цэласпаленьне,

adno câlâ, adzìn baran, adno âgnâ-adnaletak, na cèlaspalen′ne,

58. адзін казёл у ахвяру за грэх,

adzìn kazël u ahvâru za grèh,

59. і ў ахвяру мірную два валы, пяць бараноў, пяць казлоў, пяць ягнят-адналетак; вось прынашэньне Гамалііла, сына Пецадуравага.

ì ǔ ahvâru mìrnuû dva valy, pâc′ baranoǔ, pâc′ kazloǔ, pâc′ âgnât-adnaletak; vos′ prynašèn′ne Gamalììla, syna Pecaduravaga.

60. На дзявяты дзень правадыр сыноў Веньямінавых Авідан, сын Гідэонаў;

Na dzâvâty dzen′ pravadyr synoǔ Ven′âmìnavyh Avìdan, syn Gìdèonaǔ;

61. прынашэньне ягонае: адна срэбраная міса вагою ў сто трыццаць сікляў, адна срэбраная чара зь семдзесят сікляў, па сіклі сьвяшчэннным, напоўненыя пшанічнаю мукою, зьмяшанаю з алеем, у прынашэньне хлебнае,

prynašèn′ne âgonae: adna srèbranaâ mìsa vagoû ǔ sto tryccac′ sìklâǔ, adna srèbranaâ čara z′ semdzesât sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnnym, napoǔnenyâ pšanìčnaû mukoû, z′mâšanaû z aleem, u prynašèn′ne hlebnae,

62. адно залатое кадзіла ў дзесяць сікляў, напоўненае дымленьнем,

adno zalatoe kadzìla ǔ dzesâc′ sìklâǔ, napoǔnenae dymlen′nem,

63. адно цяля, адзін баран, адно ягня-адналетак, на цэласпаленьне,

adno câlâ, adzìn baran, adno âgnâ-adnaletak, na cèlaspalen′ne,

64. адзін казёл у ахвяру за грэх,

adzìn kazël u ahvâru za grèh,

65. і ў ахвяру мірную два валы, пяць бараноў, пяць казлоў, пяць ягнят-адналетак; вось прынашэньне Авідана, сына Гідэонавага.

ì ǔ ahvâru mìrnuû dva valy, pâc′ baranoǔ, pâc′ kazloǔ, pâc′ âgnât-adnaletak; vos′ prynašèn′ne Avìdana, syna Gìdèonavaga.

66. На дзясяты дзень правадыр сыноў Данавых Ахіезэр, сын Амішадаеў;

Na dzâsâty dzen′ pravadyr synoǔ Danavyh Ahìezèr, syn Amìšadaeǔ;

67. прынашэньне ягонае: адна срэбраная міса вагою ў сто трыццаць сікляў, адна срэбраная чара ў семдзесят сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, напоўненыя пшанічнай мукою, зьмяшанаю з алеем, у прынашэньне хлебнае,

prynašèn′ne âgonae: adna srèbranaâ mìsa vagoû ǔ sto tryccac′ sìklâǔ, adna srèbranaâ čara ǔ semdzesât sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, napoǔnenyâ pšanìčnaj mukoû, z′mâšanaû z aleem, u prynašèn′ne hlebnae,

68. адно залатое кадзіла ў дзесяць сікляў, напоўненае дымленьнем,

adno zalatoe kadzìla ǔ dzesâc′ sìklâǔ, napoǔnenae dymlen′nem,

69. адно цяля, адзін баран, адно ягня-адналетак, на цэласпаленьне,

adno câlâ, adzìn baran, adno âgnâ-adnaletak, na cèlaspalen′ne,

70. адзін казёл у ахвяру за грэх,

adzìn kazël u ahvâru za grèh,

71. і ў ахвяру мірную два валы, пяць бараноў, пяць казлоў, пяць цялят-адналетак; вось прынашэньне Ахіезэра, сына Амішадаевага.

ì ǔ ahvâru mìrnuû dva valy, pâc′ baranoǔ, pâc′ kazloǔ, pâc′ câlât-adnaletak; vos′ prynašèn′ne Ahìezèra, syna Amìšadaevaga.

72. На адзінаццаты дзень правадыр сыноў Асіравых Пагііл, сын Ахранаў;

Na adzìnaccaty dzen′ pravadyr synoǔ Asìravyh Pagììl, syn Ahranaǔ;

73. прынашэньне ягонае: адна срэбраная міса вагою ў сто трыццаць сікляў, адна срэбраная чара ў семдзесят сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, напоўненыя пшанічнай мукою, зьмяшанаю з алеем, у прынашэньне хлебнае,

prynašèn′ne âgonae: adna srèbranaâ mìsa vagoû ǔ sto tryccac′ sìklâǔ, adna srèbranaâ čara ǔ semdzesât sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, napoǔnenyâ pšanìčnaj mukoû, z′mâšanaû z aleem, u prynašèn′ne hlebnae,

74. адно залатое кадзіла ў дзесяць сікляў, напоўненае дымленьнем,

adno zalatoe kadzìla ǔ dzesâc′ sìklâǔ, napoǔnenae dymlen′nem,

75. адно цяля, адзін баран, адно ягня-адналетак, на цэласпаленьне,

adno câlâ, adzìn baran, adno âgnâ-adnaletak, na cèlaspalen′ne,

76. адзін казёл у ахвяру за грэх,

adzìn kazël u ahvâru za grèh,

77. і ў ахвяру мірную два валы, пяць бараноў, пяць казлоў, пяць ягнят-адналетак; вось прынашэньне Пагііла, сына Ахранавага.

ì ǔ ahvâru mìrnuû dva valy, pâc′ baranoǔ, pâc′ kazloǔ, pâc′ âgnât-adnaletak; vos′ prynašèn′ne Pagììla, syna Ahranavaga.

78. На дванаццаты дзень правадыр сыноў Нэфталімавых Ахіра, сын Энанаў;

Na dvanaccaty dzen′ pravadyr synoǔ Nèftalìmavyh Ahìra, syn Ènanaǔ;

79. прынашэньне ягонае: адна срэбраная міса вагою ў сто трыццаць сікляў, адна срэбраная чара ў семдзесят сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, напоўненыя пшанічнай мукою, зьмяшанаю з алеем, у прынашэньне хлебнае,

prynašèn′ne âgonae: adna srèbranaâ mìsa vagoû ǔ sto tryccac′ sìklâǔ, adna srèbranaâ čara ǔ semdzesât sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, napoǔnenyâ pšanìčnaj mukoû, z′mâšanaû z aleem, u prynašèn′ne hlebnae,

80. адно залатое кадзіла ў дзесяць сікляў, напоўненае дымленьнем,

adno zalatoe kadzìla ǔ dzesâc′ sìklâǔ, napoǔnenae dymlen′nem,

81. адно цяля, адзін баран, адно ягня-адналетак, на цэласпаленьне,

adno câlâ, adzìn baran, adno âgnâ-adnaletak, na cèlaspalen′ne,

82. адзін казёл у ахвяру за грэх,

adzìn kazël u ahvâru za grèh,

83. і ў ахвяру мірную два валы, пяць бараноў, пяць казлоў, пяць ягнят-адналетак; вось прынашэньне Ахіры, сына Энанавага.

ì ǔ ahvâru mìrnuû dva valy, pâc′ baranoǔ, pâc′ kazloǔ, pâc′ âgnât-adnaletak; vos′ prynašèn′ne Ahìry, syna Ènanavaga.

84. Вось прынашэньні правадыроў Ізраілевых пры асьвячэньні ахвярніка ў дзень памазаньня яго: дванаццаць срэбраных місаў, дванаццаць срэбраных чараў, дванаццаць залатых кадзілаў;

Vos′ prynašèn′nì pravadyroǔ Ìzraìlevyh pry as′vâčèn′nì ahvârnìka ǔ dzen′ pamazan′nâ âgo: dvanaccac′ srèbranyh mìsaǔ, dvanaccac′ srèbranyh čaraǔ, dvanaccac′ zalatyh kadzìlaǔ;

85. па сто трыццаць сікляў срэбра ў кожнай місе і па семдзесят у кожнай чары: так, усяго срэбра ў гэтым посудзе па дзьве тысячы чатырыста сікляў, па сіклі сьвяшчэнным;

pa sto tryccac′ sìklâǔ srèbra ǔ kožnaj mìse ì pa semdzesât u kožnaj čary: tak, usâgo srèbra ǔ gètym posudze pa dz′ve tysâčy čatyrysta sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym;

86. залатых кадзілаў, напоўненых дымленьнем, дванаццаць, у кожным кадзіле па дзесяць сікляў, па сіклі сьвяшчэнным: усяго золата ў кадзілах сто дваццаць сікляў;

zalatyh kadzìlaǔ, napoǔnenyh dymlen′nem, dvanaccac′, u kožnym kadzìle pa dzesâc′ sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym: usâgo zolata ǔ kadzìlah sto dvaccac′ sìklâǔ;

87. на цэласпаленьне ўсяго дванаццаць цялят з быдла буйнога, дванаццаць бараноў, дванаццаць ягнят-адналетак і пры іх хлебнае прынашэньне, і ў ахвяру за грэх дванаццаць казлоў,

na cèlaspalen′ne ǔsâgo dvanaccac′ câlât z bydla bujnoga, dvanaccac′ baranoǔ, dvanaccac′ âgnât-adnaletak ì pry ìh hlebnae prynašèn′ne, ì ǔ ahvâru za grèh dvanaccac′ kazloǔ,

88. і ў ахвяру мірную ўсяго з буйнога быдла дваццаць чатыры цяляці, шэсьцьдзясят бараноў, шэсьцьдзясят казлоў, шэсьцьдзясят ягнят-адналетак; вось прынашэньні пры асьвячэньні ахвярніка пасьля памазаньня яго.

ì ǔ ahvâru mìrnuû ǔsâgo z bujnoga bydla dvaccac′ čatyry câlâcì, šès′c′dzâsât baranoǔ, šès′c′dzâsât kazloǔ, šès′c′dzâsât âgnât-adnaletak; vos′ prynašèn′nì pry as′vâčèn′nì ahvârnìka pas′lâ pamazan′nâ âgo.

89. Калі Майсей уваходзіў у скінію сходу, каб гаварыць з Госпадам, чуў голас, які гаварыў яму з даха, які над каўчэгам адкрыцьця паміж двума херувімамі, і ён гаварыў яму.

Kalì Majsej uvahodzìǔ u skìnìû shodu, kab gavaryc′ z Gospadam, čuǔ golas, âkì gavaryǔ âmu z daha, âkì nad kaǔčègam adkryc′câ pamìž dvuma heruvìmamì, ì ën gavaryǔ âmu.

8 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû:

2. абвясьці Аарону і скажы яму: калі ты будзеш запальваць лампады, дык на пярэднім баку сьвяцільні павінны гарэць сем лампадаў.

abvâs′cì Aaronu ì skažy âmu: kalì ty budzeš zapal′vac′ lampady, dyk na pârèdnìm baku s′vâcìl′nì pavìnny garèc′ sem lampadaǔ.

3. Аарон так і зрабіў: на пярэднім баку сьвяцільні запаліў лампады яе, як загадаў Гасподзь Майсею.

Aaron tak ì zrabìǔ: na pârèdnìm baku s′vâcìl′nì zapalìǔ lampady âe, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

4. І вось, як складзена сьвяцільня: чаканеная яна з золата, ад сьцябла яе і да кветак чаканеная; паводле ўзору, які паказаў Гасподзь Майсею, ён зрабіў сьвяцільню.

Ì vos′, âk skladzena s′vâcìl′nâ: čakanenaâ âna z zolata, ad s′câbla âe ì da kvetak čakanenaâ; pavodle ǔzoru, âkì pakazaǔ Gaspodz′ Majseû, ën zrabìǔ s′vâcìl′nû.

5. І наказаў Гасподзь Майсею:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû:

6. вазьмі лявітаў спасярод сыноў Ізраілевых і ачысьці іх;

vaz′mì lâvìtaǔ spasârod synoǔ Ìzraìlevyh ì ačys′cì ìh;

7. а каб ачысьціць іх, зрабі зь імі так: акрапі іх ачышчальнаю вадою, і няхай яны паголяць брытваю ўсё цела сваё і вымыюць вопратку сваю, і будуць чыстыя;

a kab ačys′cìc′ ìh, zrabì z′ ìmì tak: akrapì ìh ačyščal′naû vadoû, ì nâhaj âny pagolâc′ brytvaû ǔsë cela svaë ì vymyûc′ vopratku svaû, ì buduc′ čystyâ;

8. і няхай возьмуць цяля і хлебнае прынашэньне да яго, пшанічнае мукі, зьмяшанай з алеем, і другое цяля вазьмі ў ахвяру за грэх;

ì nâhaj voz′muc′ câlâ ì hlebnae prynašèn′ne da âgo, pšanìčnae mukì, z′mâšanaj z aleem, ì drugoe câlâ vaz′mì ǔ ahvâru za grèh;

9. і прывядзі лявітаў да скініі сходу; і зьбяры ўсё супольства сыноў Ізраілевых

ì pryvâdzì lâvìtaǔ da skìnìì shodu; ì z′bâry ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh

10. і прывядзі лявітаў іхніх да Госпада, і няхай пакладуць сыны Ізраілевыя рукі свае на лявітаў;

ì pryvâdzì lâvìtaǔ ìhnìh da Gospada, ì nâhaj pakladuc′ syny Ìzraìlevyâ rukì svae na lâvìtaǔ;

11. а Аарон няхай учыніць над лявітамі пасьвячэньне іх перад Госпадам ад сыноў Ізраілевых, каб чынілі яны служэньне Госпаду;

a Aaron nâhaj učynìc′ nad lâvìtamì pas′vâčèn′ne ìh perad Gospadam ad synoǔ Ìzraìlevyh, kab čynìlì âny služèn′ne Gospadu;

12. а лявіты няхай пакладуць рукі свае на галаву цялят, і прынясі аднаго ў ахвяру за грэх, а другога на цэласпаленьне Госпаду, дзеля ачышчэньня лявітаў;

a lâvìty nâhaj pakladuc′ rukì svae na galavu câlât, ì prynâsì adnago ǔ ahvâru za grèh, a drugoga na cèlaspalen′ne Gospadu, dzelâ ačyščèn′nâ lâvìtaǔ;

13. і пастаў лявітаў перад Ааронам і перад сынамі ягонымі і ўчыні над імі пасьвячэньне іх Госпаду;

ì pastaǔ lâvìtaǔ perad Aaronam ì perad synamì âgonymì ì ǔčynì nad ìmì pas′vâčèn′ne ìh Gospadu;

14. і так аддзялі лявітаў ад сыноў Ізраілевых, каб лявіты былі Мае.

ì tak addzâlì lâvìtaǔ ad synoǔ Ìzraìlevyh, kab lâvìty bylì Mae.

15. Пасьля гэтага ўвойдуць лявіты служыць скініі сходу, калі ты ачысьціш іх і ўчыніш над імі пасьвячэньне іх; бо яны аддадзены мне з сыноў Ізраілевых:

Pas′lâ gètaga ǔvojduc′ lâvìty služyc′ skìnìì shodu, kalì ty ačys′cìš ìh ì ǔčynìš nad ìmì pas′vâčèn′ne ìh; bo âny addadzeny mne z synoǔ Ìzraìlevyh:

16. замест усіх першынцаў з сыноў Ізраілевых, якія размыкаюць усякія сьцёгны, Я бяру іх Сабе;

zamest usìh peršyncaǔ z synoǔ Ìzraìlevyh, âkìâ razmykaûc′ usâkìâ s′cëgny, Â bâru ìh Sabe;

17. бо Мае ўсе першынцы ў сыноў Ізраілевых, ад чалавека да быдла: у той дзень, калі Я пабіў усіх першынцаў у зямлі Егіпецкай, Я асьвяціў іх Сабе

bo Mae ǔse peršyncy ǔ synoǔ Ìzraìlevyh, ad čalaveka da bydla: u toj dzen′, kalì Â pabìǔ usìh peršyncaǔ u zâmlì Egìpeckaj, Â as′vâcìǔ ìh Sabe

18. і ўзяў лявітаў замест усіх першынцаў у сыноў Ізраілевых;

ì ǔzâǔ lâvìtaǔ zamest usìh peršyncaǔ u synoǔ Ìzraìlevyh;

19. і аддаў лявітаў Аарону і сынам ягоным спасярод сыноў Ізраілевых, каб яны ўчынялі службы за сыноў Ізраілевых пры скініі сходу і служылі аховаю сынам Ізраілевым, каб не спасьцігла сыноў Ізраілевых кара, калі б сыны Ізраілевыя прыступілі да сьвятыні.

ì addaǔ lâvìtaǔ Aaronu ì synam âgonym spasârod synoǔ Ìzraìlevyh, kab âny ǔčynâlì služby za synoǔ Ìzraìlevyh pry skìnìì shodu ì služylì ahovaû synam Ìzraìlevym, kab ne spas′cìgla synoǔ Ìzraìlevyh kara, kalì b syny Ìzraìlevyâ prystupìlì da s′vâtynì.

20. І зрабілі так Майсей і Аарон і ўсё супольства сыноў Ізраілевых зь лявітамі: як загадаў Гасподзь Майсею пра лявітаў, так і зрабілі зь імі сыны Ізраілевыя.

Ì zrabìlì tak Majsej ì Aaron ì ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh z′ lâvìtamì: âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû pra lâvìtaǔ, tak ì zrabìlì z′ ìmì syny Ìzraìlevyâ.

21. І ачысьціліся лявіты і абмылі вопратку сваю, і ўчыніў над імі Аарон прысьвячэньне іх перад Госпадам, і ачысьціў іх Аарон, каб зрабіць іх чыстымі;

Ì ačys′cìlìsâ lâvìty ì abmylì vopratku svaû, ì ǔčynìǔ nad ìmì Aaron prys′vâčèn′ne ìh perad Gospadam, ì ačys′cìǔ ìh Aaron, kab zrabìc′ ìh čystymì;

22. пасьля гэтага ўвайшлі лявіты правіць службы свае ў скініі сходу перад Ааронам і перад сынамі ягонымі. Як загадаў Гасподзь Майсею пра лявітаў, так і зрабілі яны зь імі.

pas′lâ gètaga ǔvajšlì lâvìty pravìc′ služby svae ǔ skìnìì shodu perad Aaronam ì perad synamì âgonymì. Âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû pra lâvìtaǔ, tak ì zrabìlì âny z′ ìmì.

23. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

24. вось закон пра лявітаў: ад дваццаці пяці гадоў і вышэй павінны ісьці на службу дзеля працы пры скініі сходу,

vos′ zakon pra lâvìtaǔ: ad dvaccacì pâcì gadoǔ ì vyšèj pavìnny ìs′cì na službu dzelâ pracy pry skìnìì shodu,

25. а ў пяцьдзясят гадоў павінны спыняць працу і больш не працаваць,

a ǔ pâc′dzâsât gadoǔ pavìnny spynâc′ pracu ì bol′š ne pracavac′,

26. тады няхай яны дапамагаюць братам сваім трымаць варту пры скініі сходу, працаваць - хай не працуюць; так рабі зь лявітамі што да служэньня іхняга.

tady nâhaj âny dapamagaûc′ bratam svaìm trymac′ vartu pry skìnìì shodu, pracavac′ - haj ne pracuûc′; tak rabì z′ lâvìtamì što da služèn′nâ ìhnâga.

9 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею ў пустыні Сінайскай на другі год пасьля выхаду іх зь зямлі Егіпецкай, у першы месяц, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ǔ pustynì Sìnajskaj na drugì god pas′lâ vyhadu ìh z′ zâmlì Egìpeckaj, u peršy mesâc, kažučy:

2. хай сыны Ізраілевыя ўчыняць Пасху ў вызначаны час:

haj syny Ìzraìlevyâ ǔčynâc′ Pashu ǔ vyznačany čas:

3. на чатырнаццаты дзень гэтага месяца ўвечары ўчынеце яе ў вызначаны на яе час, паводле ўсіх пастановаў і паводле ўсіх абрадаў яе ўчынеце яе.

na čatyrnaccaty dzen′ gètaga mesâca ǔvečary ǔčynece âe ǔ vyznačany na âe čas, pavodle ǔsìh pastanovaǔ ì pavodle ǔsìh abradaǔ âe ǔčynece âe.

4. І сказаў Майсей сынам Ізраілевым, каб учынілі Пасху.

Ì skazaǔ Majsej synam Ìzraìlevym, kab učynìlì Pashu.

5. І ўчынілі яны Пасху ў першы месяц, на чатырнаццаты дзень месяца ўвечары ў пустыні Сінайскай: ва ўсім, як загадаў Гасподзь Майсею, так і зрабілі сыны Ізраілевыя.

Ì ǔčynìlì âny Pashu ǔ peršy mesâc, na čatyrnaccaty dzen′ mesâca ǔvečary ǔ pustynì Sìnajskaj: va ǔsìm, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, tak ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ.

6. Былі людзі, якія былі нячыстыя ад дакрананьня да мёртвых целаў чалавечых, і не маглі ўчыніць Пасхі ў той дзень; і прыйшлі яны да Майсея і Аарона ў той дзень,

Bylì lûdzì, âkìâ bylì nâčystyâ ad dakranan′nâ da mërtvyh celaǔ čalavečyh, ì ne maglì ǔčynìc′ Pashì ǔ toj dzen′; ì pryjšlì âny da Majseâ ì Aarona ǔ toj dzen′,

7. і сказалі яму тыя людзі: мы нячыстыя ад дакрананьня да мёртвых целаў чалавечых; навошта нас пазбаўляць таго, каб мы прынесьлі прынашэньне Госпаду ў вызначаны час сярод сыноў Ізраілевых?

ì skazalì âmu tyâ lûdzì: my nâčystyâ ad dakranan′nâ da mërtvyh celaǔ čalavečyh; navošta nas pazbaǔlâc′ tago, kab my prynes′lì prynašèn′ne Gospadu ǔ vyznačany čas sârod synoǔ Ìzraìlevyh?

8. І сказаў ім Майсей: пастойце, я паслухаю, што загадае пра вас Гасподзь.

Ì skazaǔ ìm Majsej: pastojce, â pasluhaû, što zagadae pra vas Gaspodz′.

9. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць;

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′;

10. скажы сынам Ізраілевым: калі хто з вас альбо з наступнікаў вашых будзе нячысты ад дакрананьня да мёртвага цела, альбо будзе ў далёкай дарозе, дык і ён павінен учыніць Пасху Гасподнюю;

skažy synam Ìzraìlevym: kalì hto z vas al′bo z nastupnìkaǔ vašyh budze nâčysty ad dakranan′nâ da mërtvaga cela, al′bo budze ǔ dalëkaj daroze, dyk ì ën pavìnen učynìc′ Pashu Gaspodnûû;

11. а на чатырнаццаты дзень другога месяца ўвечары няхай яны ўчыняць яе і з праснакамі і з горкімі травамі няхай ядуць яе;

a na čatyrnaccaty dzen′ drugoga mesâca ǔvečary nâhaj âny ǔčynâc′ âe ì z prasnakamì ì z gorkìmì travamì nâhaj âduc′ âe;

12. і няхай не пакідаюць ад яе да раніцы і касьцей яе ня трушчаць; няхай учыняць яе паводле ўсіх пастановаў пра Пасху;

ì nâhaj ne pakìdaûc′ ad âe da ranìcy ì kas′cej âe nâ truščac′; nâhaj učynâc′ âe pavodle ǔsìh pastanovaǔ pra Pashu;

13. а хто чысты і не ў дарозе і ня ўчыніць Пасхі, - зьнішчыцца душа тая з народу свайго, бо ён не прынясе прынашэньня Госпаду ў свой час, панясе на сабе грэх чалавек той;

a hto čysty ì ne ǔ daroze ì nâ ǔčynìc′ Pashì, - z′nìščycca duša taâ z narodu svajgo, bo ën ne prynâse prynašèn′nâ Gospadu ǔ svoj čas, panâse na sabe grèh čalavek toj;

14. калі будзе жыць у вас прыхадзень, дык і ён павінен учыняць Пасху Гасподнюю: паводле пастановы пра Пасху і паводле абраду яе ён павінен учыніць яе; адзін статут хай будзе ў вас і прыхадню і тубыльцу.

kalì budze žyc′ u vas pryhadzen′, dyk ì ën pavìnen učynâc′ Pashu Gaspodnûû: pavodle pastanovy pra Pashu ì pavodle abradu âe ën pavìnen učynìc′ âe; adzìn statut haj budze ǔ vas ì pryhadnû ì tubyl′cu.

15. У той дзень, калі ўстаноўлена была скінія, воблака ахінула скінію адкрыцьця, і зь вечара над скініяй як бы агонь быў відзён да самае раніцы.

U toj dzen′, kalì ǔstanoǔlena byla skìnìâ, voblaka ahìnula skìnìû adkryc′câ, ì z′ večara nad skìnìâj âk by agon′ byǔ vìdzën da samae ranìcy.

16. Так было і заўсёды: воблака ахінала яе ўдзень і падабенства агню ўначы.

Tak bylo ì zaǔsëdy: voblaka ahìnala âe ǔdzen′ ì padabenstva agnû ǔnačy.

17. І калі воблака падымалася ад скініі, тады сыны Ізраілевыя выпраўляліся ў дарогу, і на месцы, дзе спынялася воблака, там спыняліся табарам сыны Ізраілевыя.

Ì kalì voblaka padymalasâ ad skìnìì, tady syny Ìzraìlevyâ vypraǔlâlìsâ ǔ darogu, ì na mescy, dze spynâlasâ voblaka, tam spynâlìsâ tabaram syny Ìzraìlevyâ.

18. Па загадзе Гасподнім выпраўляліся сыны Ізраілевыя ў дарогу і па загадзе Гасподнім спыняліся: увесь той час, калі воблака стаяла над скініяй, стаялі і яны;

Pa zagadze Gaspodnìm vypraǔlâlìsâ syny Ìzraìlevyâ ǔ darogu ì pa zagadze Gaspodnìm spynâlìsâ: uves′ toj čas, kalì voblaka staâla nad skìnìâj, staâlì ì âny;

19. і калі воблака доўгі час было над скініяй, дык і сыны Ізраілевыя сьледавалі гэтаму ўказаньню Госпада і не выпраўляліся;

ì kalì voblaka doǔgì čas bylo nad skìnìâj, dyk ì syny Ìzraìlevyâ s′ledavalì gètamu ǔkazan′nû Gospada ì ne vypraǔlâlìsâ;

20. а часам воблака нядоўга было над скініяй: яны па ўказаньні Гасподнім спыняліся і па ўказаньні Гасподнім выпраўляліся ў дарогу;

a časam voblaka nâdoǔga bylo nad skìnìâj: âny pa ǔkazan′nì Gaspodnìm spynâlìsâ ì pa ǔkazan′nì Gaspodnìm vypraǔlâlìsâ ǔ darogu;

21. часам воблака стаяла толькі ад вечара да раніцы, і раніцай падымалася воблака, тады і яны выпраўляліся; альбо дзень і ноч стаяла воблака, і калі падымалася, і яны тады выпраўляліся;

časam voblaka staâla tol′kì ad večara da ranìcy, ì ranìcaj padymalasâ voblaka, tady ì âny vypraǔlâlìsâ; al′bo dzen′ ì noč staâla voblaka, ì kalì padymalasâ, ì âny tady vypraǔlâlìsâ;

22. альбо калі два дні альбо месяц, альбо некалькі дзён стаяла воблака над скініяй, дык і сыны Ізраілевыя стаялі і не выпраўляліся ў дарогу; а калі яно падымалася, тады выпраўляліся;

al′bo kalì dva dnì al′bo mesâc, al′bo nekal′kì dzën staâla voblaka nad skìnìâj, dyk ì syny Ìzraìlevyâ staâlì ì ne vypraǔlâlìsâ ǔ darogu; a kalì âno padymalasâ, tady vypraǔlâlìsâ;

23. па ўказаньні Гасподнім спыняліся і па ўказаньні Гасподнім выпраўляліся ў дарогу: сьледавалі ўказанью Гасподняму і паводле загаду Гасподняга Майсею.

pa ǔkazan′nì Gaspodnìm spynâlìsâ ì pa ǔkazan′nì Gaspodnìm vypraǔlâlìsâ ǔ darogu: s′ledavalì ǔkazan′û Gaspodnâmu ì pavodle zagadu Gaspodnâga Majseû.

10 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

2. зрабі сабе дзьве срэбраныя трубы, каваныя зрабі іх, каб яны служылі табе на скліканьне супольства і каб здымаць табары;

zrabì sabe dz′ve srèbranyâ truby, kavanyâ zrabì ìh, kab âny služylì tabe na sklìkan′ne supol′stva ì kab zdymac′ tabary;

3. калі затрубяць у іх, зьбярэцца да цябе ўсё супольства да ўваходу ў скінію сходу:

kalì zatrubâc′ u ìh, z′bârècca da câbe ǔsë supol′stva da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu:

4. калі ў адну трубу затрубяць, зьбяруцца да цябе князі і тысячнікі Ізраільскія;

kalì ǔ adnu trubu zatrubâc′, z′bârucca da câbe knâzì ì tysâčnìkì Ìzraìl′skìâ;

5. калі затрубіце трывогу, падымуцца табары, што стаяць з усходу;

kalì zatrubìce tryvogu, padymucca tabary, što staâc′ z ushodu;

6. калі другі раз затрубіце трывогу, падымуцца табары, што стаяць з поўдня; трывогу няхай трубяць, калі яны выпраўляюцца ў дарогу;

kalì drugì raz zatrubìce tryvogu, padymucca tabary, što staâc′ z poǔdnâ; tryvogu nâhaj trubâc′, kalì âny vypraǔlâûcca ǔ darogu;

7. а калі трэба склікаць сход, трубеце, але ня трывогу;

a kalì trèba sklìkac′ shod, trubece, ale nâ tryvogu;

8. сыны Ааронавыя, сьвятары, павінны трубіць у трубы: гэта будзе вам пастанова вечная ў роды вашыя;

syny Aaronavyâ, s′vâtary, pavìnny trubìc′ u truby: gèta budze vam pastanova večnaâ ǔ rody vašyâ;

9. і калі пойдзеце на вайну ў зямлі вашай супроць ворага, які наступацьме на вас, трубеце трывогу ў трубы, - і будзеце ўспомненыя перад Госпадам, Богам вашым, і ўратаваныя будзеце ад ворагаў вашых;

ì kalì pojdzece na vajnu ǔ zâmlì vašaj suproc′ voraga, âkì nastupac′me na vas, trubece tryvogu ǔ truby, - ì budzece ǔspomnenyâ perad Gospadam, Bogam vašym, ì ǔratavanyâ budzece ad voragaǔ vašyh;

10. і ў дзень весялосьці вашай, і ў сьвяты вашыя, і ў час маладзікоў вашых трубеце ў трубы пры цэласпаленьнях вашых і пры мірных ахвярах вашых, - і гэта будзе нагадваць пра вас перад Богам вашым. Я Гасподзь, Бог ваш.

ì ǔ dzen′ vesâlos′cì vašaj, ì ǔ s′vâty vašyâ, ì ǔ čas maladzìkoǔ vašyh trubece ǔ truby pry cèlaspalen′nâh vašyh ì pry mìrnyh ahvârah vašyh, - ì gèta budze nagadvac′ pra vas perad Bogam vašym. Â Gaspodz′, Bog vaš.

11. На другі год, у другі месяц, на дваццаты дзень месяца, паднялося воблака ад скініі адкрыцьця;

Na drugì god, u drugì mesâc, na dvaccaty dzen′ mesâca, padnâlosâ voblaka ad skìnìì adkryc′câ;

12. і выправіліся сыны Ізраілевыя па табарах сваіх з пустыні Сінайскай, і спынілася воблака ў пустыні Фаран.

ì vypravìlìsâ syny Ìzraìlevyâ pa tabarah svaìh z pustynì Sìnajskaj, ì spynìlasâ voblaka ǔ pustynì Faran.

13. І падняліся яны першы раз, па загадзе Гасподнім, дадзеным праз Майсея.

Ì padnâlìsâ âny peršy raz, pa zagadze Gaspodnìm, dadzenym praz Majseâ.

14. Падняты быў найперш прапар сыноў Юдавых па рушэньнях іхніх; над рушэньнем іхнім Наасон, сын Амінадаваў;

Padnâty byǔ najperš prapar synoǔ Ûdavyh pa rušèn′nâh ìhnìh; nad rušèn′nem ìhnìm Naason, syn Amìnadavaǔ;

15. і над рушэньнем племені сыноў Ісахаравых Натанаіл, сын Цуараў;

ì nad rušèn′nem plemenì synoǔ Ìsaharavyh Natanaìl, syn Cuaraǔ;

16. і над рушэньнем племені сыноў Завулонавых Эліяў, сын Хэлонаў.

ì nad rušèn′nem plemenì synoǔ Zavulonavyh Èlìâǔ, syn Hèlonaǔ.

17. І зьнята была скінія, і пайшлі сыны Гірсонавыя і сыны Мэрарыныя, якія носяць скінію.

Ì z′nâta byla skìnìâ, ì pajšlì syny Gìrsonavyâ ì syny Mèrarynyâ, âkìâ nosâc′ skìnìû.

18. І падняты быў сьцяг табару Рувімавага па рушэньнях іхніх; і над рушэньнем ягоным Эліцур, сын Шэдэураў;

Ì padnâty byǔ s′câg tabaru Ruvìmavaga pa rušèn′nâh ìhnìh; ì nad rušèn′nem âgonym Èlìcur, syn Šèdèuraǔ;

19. і над рушэньнем племені сыноў Сымонавых Шэлумііл, сын Цурышадаеў;

ì nad rušèn′nem plemenì synoǔ Symonavyh Šèlumììl, syn Curyšadaeǔ;

20. і над рушэньнем племені сыноў Гадавых Эліясаф, сын Рэгуілаў.

ì nad rušèn′nem plemenì synoǔ Gadavyh Èlìâsaf, syn Règuìlaǔ.

21. Потым пайшлі сыны Каатавыя, якія носяць сьвятыню; а скінію ставілі да іхняга прыходу.

Potym pajšlì syny Kaatavyâ, âkìâ nosâc′ s′vâtynû; a skìnìû stavìlì da ìhnâga pryhodu.

22. і падняты быў сьцяг табару сыноў Яфрэмавых па рушэньнях іхніх; і над рушэньнем іхнім Элішама, сын Аміудаў;

ì padnâty byǔ s′câg tabaru synoǔ Âfrèmavyh pa rušèn′nâh ìhnìh; ì nad rušèn′nem ìhnìm Èlìšama, syn Amìudaǔ;

23. і над рушэньнем племені сыноў Манасііных Гамалііл, сын Пэдацураў:

ì nad rušèn′nem plemenì synoǔ Manasììnyh Gamalììl, syn Pèdacuraǔ:

24. і над рушэньнем племені сыноў Веньямінавых Авідан, сын Гідэонаў.

ì nad rušèn′nem plemenì synoǔ Ven′âmìnavyh Avìdan, syn Gìdèonaǔ.

25. Апошні з усіх табараў падняты быў сьцяг табару сыноў Данавых з рушэньнямі іхнімі: і над рушэньнем іхнім Ахіезэр, сын Амішадаеў;

Apošnì z usìh tabaraǔ padnâty byǔ s′câg tabaru synoǔ Danavyh z rušèn′nâmì ìhnìmì: ì nad rušèn′nem ìhnìm Ahìezèr, syn Amìšadaeǔ;

26. і над рушэньнем племені сыноў Асіравых Пагііл, сын Ахранаў;

ì nad rušèn′nem plemenì synoǔ Asìravyh Pagììl, syn Ahranaǔ;

27. і над рушэньнем племені сыноў Нэфталімавых Ахіра, сын Энанаў.

ì nad rušèn′nem plemenì synoǔ Nèftalìmavyh Ahìra, syn Ènanaǔ.

28. Вось парадак шэсьця сыноў Ізраілевых па рушэньнях іхніх. І выправіліся яны.

Vos′ paradak šès′câ synoǔ Ìzraìlevyh pa rušèn′nâh ìhnìh. Ì vypravìlìsâ âny.

29. І сказаў Майсей Хававу, сыну Рагуілаваму, Мадыяніцяніну, родзічу Майсееваму: мы выпраўляемся ў тую мясьціну, пра якую Гасподзь сказаў: вам аддам яе; ідзі з намі, мы зробім табе дабро, бо Гасподзь добрае мовіў пра Ізраіля.

Ì skazaǔ Majsej Havavu, synu Raguìlavamu, Madyânìcânìnu, rodzìču Majseevamu: my vypraǔlâemsâ ǔ tuû mâs′cìnu, pra âkuû Gaspodz′ skazaǔ: vam addam âe; ìdzì z namì, my zrobìm tabe dabro, bo Gaspodz′ dobrae movìǔ pra Ìzraìlâ.

30. Але ён сказаў яму: не пайду; я пайду ў сваю зямлю і на сваю радзіму.

Ale ën skazaǔ âmu: ne pajdu; â pajdu ǔ svaû zâmlû ì na svaû radzìmu.

31. А Майсей сказаў: не пакідай нас, бо ты ведаеш, як разьмяшчаемся мы табарам у пустыні, і будзеш нам вокам;

A Majsej skazaǔ: ne pakìdaj nas, bo ty vedaeš, âk raz′mâščaemsâ my tabaram u pustynì, ì budzeš nam vokam;

32. калі пойдзеш з намі, дык дабро, якое Гасподзь зробіць нам, мы зробім табе.

kalì pojdzeš z namì, dyk dabro, âkoe Gaspodz′ zrobìc′ nam, my zrobìm tabe.

33. І выправіліся яны ад гары Гасподняй на тры дні дарогі, і, каб нагледзець мясьціну, дзе спыніцца.

Ì vypravìlìsâ âny ad gary Gaspodnâj na try dnì darogì, ì, kab nagledzec′ mâs′cìnu, dze spynìcca.

34. І воблака Гасподняе ахінала іх удзень, калі яны выпраўляліся з табару.

Ì voblaka Gaspodnâe ahìnala ìh udzen′, kalì âny vypraǔlâlìsâ z tabaru.

35. Калі падымаўся каўчэг у дарогу, Майсей казаў: паўстань, Госпадзе, і рассыплюцца ворагі Твае, і пабягуць ад аблічча Твайго ненавісьнікі Твае!

Kalì padymaǔsâ kaǔčèg u darogu, Majsej kazaǔ: paǔstan′, Gospadze, ì rassyplûcca voragì Tvae, ì pabâguc′ ad ablìčča Tvajgo nenavìs′nìkì Tvae!

36. А калі спыняўся каўчэг, ён казаў: вярніся Госпадзе, да тысячаў і цьмоў Ізраілевых!

A kalì spynâǔsâ kaǔčèg, ën kazaǔ: vârnìsâ Gospadze, da tysâčaǔ ì c′moǔ Ìzraìlevyh!

11 Кіраўнік

1. Народ пачаў наракаць уголас на Госпада; і Гасподзь пачуў, і ўспалымніўся гнеў Ягоны, і загарэўся ў іх агонь Гасподні і пачаў паліць край табару.

Narod pačaǔ narakac′ ugolas na Gospada; ì Gaspodz′ pačuǔ, ì ǔspalymnìǔsâ gneǔ Âgony, ì zagarèǔsâ ǔ ìh agon′ Gaspodnì ì pačaǔ palìc′ kraj tabaru.

2. І закрычаў народ Майсею; і памаліўся Майсей Госпаду, і патух агонь.

Ì zakryčaǔ narod Majseû; ì pamalìǔsâ Majsej Gospadu, ì patuh agon′.

3. І далі назву мясьціне гэтай: Тавэра, бо загарэўся ў іх агонь Гасподні.

Ì dalì nazvu mâs′cìne gètaj: Tavèra, bo zagarèǔsâ ǔ ìh agon′ Gaspodnì.

4. Прыхадні сярод іх пачалі аддавацца прыхамаці; а зь імі і сыны Ізраілевыя сядзелі і плакалі і казалі: хто накорміць нас мясам?

Pryhadnì sârod ìh pačalì addavacca pryhamacì; a z′ ìmì ì syny Ìzraìlevyâ sâdzelì ì plakalì ì kazalì: hto nakormìc′ nas mâsam?

5. мы памятаем рыбу, якую ў Егіпце мы елі задарам, гуркі і дыні, цыбулю-рэпку і часнык:

my pamâtaem rybu, âkuû ǔ Egìpce my elì zadaram, gurkì ì dynì, cybulû-rèpku ì časnyk:

6. а цяпер душа нашая зьнемагае; нічога няма, толькі манна ў вачах нашых.

a câper duša našaâ z′nemagae; nìčoga nâma, tol′kì manna ǔ vačah našyh.

7. А манна была падобная на каляндравае насеньне, з выгляду, як бдолах;

A manna byla padobnaâ na kalândravae nasen′ne, z vyglâdu, âk bdolah;

8. народ хадзіў і зьбіраў яе, і малоў у жорнах альбо тоўк у ступе, і гатаваў у катле, і рабіў зь яе ляпёшкі; а смак яе падобны быў да смаку ляпёшак з алеем.

narod hadzìǔ ì z′bìraǔ âe, ì maloǔ u žornah al′bo toǔk u stupe, ì gatavaǔ u katle, ì rabìǔ z′ âe lâpëškì; a smak âe padobny byǔ da smaku lâpëšak z aleem.

9. І калі раса ападала ўначы на табар, тады сыходзіла на яго і манна.

Ì kalì rasa apadala ǔnačy na tabar, tady syhodzìla na âgo ì manna.

10. Майсей чуў, што народ плача ў семэях сваіх, кожны каля дзьвярэй намёта свайго; і моцна ўспалымнеў гнеў Гасподні, і скрушліва зрабілася Майсею.

Majsej čuǔ, što narod plača ǔ semèâh svaìh, kožny kalâ dz′vârèj namëta svajgo; ì mocna ǔspalymneǔ gneǔ Gaspodnì, ì skrušlìva zrabìlasâ Majseû.

11. І сказаў Майсей Госпаду: навошта Ты мучыш раба Твайго? і чаму я не знайшоў літасьці перад вачыма Тваімі, што Ты ўсклаў на мяне цяжар усяго народу гэтага?

Ì skazaǔ Majsej Gospadu: navošta Ty mučyš raba Tvajgo? ì čamu â ne znajšoǔ lìtas′cì perad vačyma Tvaìmì, što Ty ǔsklaǔ na mâne câžar usâgo narodu gètaga?

12. хіба я насіў у чэраве ўвесь народ гэты і хіба я спарадзіў яго, што Ты кажаш мне: нясі яго на руках тваіх, як нянька носіць дзіця, у зямлю, якую Ты прысягаю абяцаў бацькам ягоным?

hìba â nasìǔ u čèrave ǔves′ narod gèty ì hìba â sparadzìǔ âgo, što Ty kažaš mne: nâsì âgo na rukah tvaìh, âk nân′ka nosìc′ dzìcâ, u zâmlû, âkuû Ty prysâgaû abâcaǔ bac′kam âgonym?

13. дзе мне ўзяць мяса, каб даць усяму народу гэтаму? бо яны плачуць перад мною і кажуць: дай нам есьці мяса.

dze mne ǔzâc′ mâsa, kab dac′ usâmu narodu gètamu? bo âny plačuc′ perad mnoû ì kažuc′: daj nam es′cì mâsa.

14. Я адзін не магу несьці народу гэтага, бо ён цяжкі мне;

Â adzìn ne magu nes′cì narodu gètaga, bo ën câžkì mne;

15. калі Ты так робіш са мною, дык лепей аддай мяне сьмерці, калі я знайшоў літасьць перад вачыма Тваімі, каб ня бачыць мне бедства майго.

kalì Ty tak robìš sa mnoû, dyk lepej addaj mâne s′mercì, kalì â znajšoǔ lìtas′c′ perad vačyma Tvaìmì, kab nâ bačyc′ mne bedstva majgo.

16. І сказаў Гасподзь Майсею: зьбяры мне семдзесят мужчын са старэйшынаў Ізраілевых, якіх ты ведаеш, што яны старэйшыны і наглядчыкі ягоныя і вазьмі іх да скініі сходу, каб яны сталі там з табою;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: z′bâry mne semdzesât mužčyn sa starèjšynaǔ Ìzraìlevyh, âkìh ty vedaeš, što âny starèjšyny ì naglâdčykì âgonyâ ì vaz′mì ìh da skìnìì shodu, kab âny stalì tam z taboû;

17. Я сыду, і буду гутарыць там з табою, і вазьму ад Духа, Які на табе, і ўскладу на іх несьці цяжар народу, каб не адзін ты насіў.

Â sydu, ì budu gutaryc′ tam z taboû, ì vaz′mu ad Duha, Âkì na tabe, ì ǔskladu na ìh nes′cì câžar narodu, kab ne adzìn ty nasìǔ.

18. А народу скажы: ачысьціцеся да заўтрашняга дня, і будзеце есьці мяса; бо вы ўголас плакаліся Богу і казалі: хто накорміць нас мясам? добра нам было ў Егіпце, - дык і дасьць вам Гасподзь мяса, і есьцімеце:

A narodu skažy: ačys′cìcesâ da zaǔtrašnâga dnâ, ì budzece es′cì mâsa; bo vy ǔgolas plakalìsâ Bogu ì kazalì: hto nakormìc′ nas mâsam? dobra nam bylo ǔ Egìpce, - dyk ì das′c′ vam Gaspodz′ mâsa, ì es′cìmece:

19. не адзін дзень будзеце есьці, ня два дні, ня пяць дзён, ня дзесяць дзён і ня дваццаць дзён,

ne adzìn dzen′ budzece es′cì, nâ dva dnì, nâ pâc′ dzën, nâ dzesâc′ dzën ì nâ dvaccac′ dzën,

20. а цэлы месяц, пакуль ня пойдзе яно з ноздраў вашых і ня зробіцца вам агідным за тое, што вы пагардзілі Госпадам, Які сярод вас, і енчылі перад Ім, кажучы: навошта нам было выходзіць зь Егіпта?

a cèly mesâc, pakul′ nâ pojdze âno z nozdraǔ vašyh ì nâ zrobìcca vam agìdnym za toe, što vy pagardzìlì Gospadam, Âkì sârod vas, ì enčylì perad Ìm, kažučy: navošta nam bylo vyhodzìc′ z′ Egìpta?

21. І сказаў Майсей: шэсьцьсот тысяч пешых у народзе гэтым, сярод якога і я; а Ты кажаш: Я дам ім мяса, і будуць есьці цэлы месяц!

Ì skazaǔ Majsej: šès′c′sot tysâč pešyh u narodze gètym, sârod âkoga ì â; a Ty kažaš: Â dam ìm mâsa, ì buduc′ es′cì cèly mesâc!

22. ці закалоць усіх авечак і валоў, каб ім было даволі? альбо ўся рыба марская зьбярэцца, каб задаволіць іх?

cì zakaloc′ usìh avečak ì valoǔ, kab ìm bylo davolì? al′bo ǔsâ ryba marskaâ z′bârècca, kab zadavolìc′ ìh?

23. І сказаў Гасподзь Майсею: хіба рука Гасподняя кароткая? сёньня ты ўбачыш, ці збудзецца слова Маё табе, а ці не.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: hìba ruka Gaspodnââ karotkaâ? sën′nâ ty ǔbačyš, cì zbudzecca slova Maë tabe, a cì ne.

24. Майсей выйшаў і сказаў народу словы Гасподнія, і сабраў семдзесят мужчын са старэйшынаў народу і паставіў іх каля скініі.

Majsej vyjšaǔ ì skazaǔ narodu slovy Gaspodnìâ, ì sabraǔ semdzesât mužčyn sa starèjšynaǔ narodu ì pastavìǔ ìh kalâ skìnìì.

25. І сышоў Гасподзь у воблаку і гутарыў зь ім, і ўзяў ад Духа, Які на ім, і даў сямідзесяці мужчынам старэйшынам. І калі спачыў на іх Дух, яны пачалі прарочыць, але потым перасталі.

Ì syšoǔ Gaspodz′ u voblaku ì gutaryǔ z′ ìm, ì ǔzâǔ ad Duha, Âkì na ìm, ì daǔ sâmìdzesâcì mužčynam starèjšynam. Ì kalì spačyǔ na ìh Duh, âny pačalì praročyc′, ale potym perastalì.

26. Двое мужчын заставаліся ў табары, імя аднаго Элдад, а імя другога Модад; але і на іх спачыў дух, і яны прарочылі ў табары.

Dvoe mužčyn zastavalìsâ ǔ tabary, ìmâ adnago Èldad, a ìmâ drugoga Modad; ale ì na ìh spačyǔ duh, ì âny praročylì ǔ tabary.

27. І прыбег хлопчык, і данёс Майсею, і сказаў: Элдад і Модад прарочаць у табары.

Ì prybeg hlopčyk, ì danës Majseû, ì skazaǔ: Èldad ì Modad praročac′ u tabary.

28. У адказ на гэта Ісус, сын Наваў, службіт Майсееў, адзін з выбраных ягоных, сказаў: спадару мой Майсею! забарані ім.

U adkaz na gèta Ìsus, syn Navaǔ, službìt Majseeǔ, adzìn z vybranyh âgonyh, skazaǔ: spadaru moj Majseû! zabaranì ìm.

29. Але Майсей сказаў яму: ці не раўнуеш ты за мяне? о, калі б усе ў народзе Гасподнім былі прарокі, калі б Гасподзь паслаў Духа Свайго на іх!

Ale Majsej skazaǔ âmu: cì ne raǔnueš ty za mâne? o, kalì b use ǔ narodze Gaspodnìm bylì prarokì, kalì b Gaspodz′ paslaǔ Duha Svajgo na ìh!

30. І вярнуўся Майсей у табар, ён і старэйшыны Ізраілевыя.

Ì vârnuǔsâ Majsej u tabar, ën ì starèjšyny Ìzraìlevyâ.

31. І падняўся вецер ад Госпада, і прынёс ад мора перапёлак, і накідаў іх каля табара, на дзень дарогі з аднаго боку і на дзень дарогі з другога боку табара, амаль на два локці ад зямлі.

Ì padnâǔsâ vecer ad Gospada, ì prynës ad mora perapëlak, ì nakìdaǔ ìh kalâ tabara, na dzen′ darogì z adnago boku ì na dzen′ darogì z drugoga boku tabara, amal′ na dva lokcì ad zâmlì.

32. І ўстаў народ, і ўвесь той дзень і ўсю ноч і ўвесь наступны дзень зьбіралі перапёлак; і хто мала зьбіраў, той назьбіраў дзесяць хомераў: і расклалі іх сабе вакол табара.

Ì ǔstaǔ narod, ì ǔves′ toj dzen′ ì ǔsû noč ì ǔves′ nastupny dzen′ z′bìralì perapëlak; ì hto mala z′bìraǔ, toj naz′bìraǔ dzesâc′ homeraǔ: ì rasklalì ìh sabe vakol tabara.

33. Мяса яшчэ было ў зубах у іх і ня было зьедзена, як гнеў Гасподні запаліўся на народ, і пакараў Гасподзь народ даволі моцнаю пошасьцю.

Mâsa âščè bylo ǔ zubah u ìh ì nâ bylo z′edzena, âk gneǔ Gaspodnì zapalìǔsâ na narod, ì pakaraǔ Gaspodz′ narod davolì mocnaû pošas′cû.

34. І далі назву мясьціне гэтай: Кіброт-Гатаава, бо там пахавалі прыхаматлівых людзей.

Ì dalì nazvu mâs′cìne gètaj: Kìbrot-Gataava, bo tam pahavalì pryhamatlìvyh lûdzej.

35. Ад Кіброт-Гатаавы рушыў народ у Асірот і спыніліся ў Асіроце.

Ad Kìbrot-Gataavy rušyǔ narod u Asìrot ì spynìlìsâ ǔ Asìroce.

12 Кіраўнік

1. І дакаралі Марыям і Аарон Майсея за жонку Эфіопку, якую ён узяў, - бо ён узяў за сябе Эфіопку, -

Ì dakaralì Maryâm ì Aaron Majseâ za žonku Èfìopku, âkuû ën uzâǔ, - bo ën uzâǔ za sâbe Èfìopku, -

2. і сказалі: ці ж аднаму Майсею гаварыў Гасподзь? ці не гаварыў Ён і нам? І пачуў гэта Гасподзь.

ì skazalì: cì ž adnamu Majseû gavaryǔ Gaspodz′? cì ne gavaryǔ Ën ì nam? Ì pačuǔ gèta Gaspodz′.

3. А Майсей быў чалавек найрахманейшы з усіх людзей на зямлі.

A Majsej byǔ čalavek najrahmanejšy z usìh lûdzej na zâmlì.

4. І сказаў Гасподзь зьнянацку Майсею і Аарону і Марыям: выйдзіце вы трое да скініі сходу. І выйшлі ўсе трое.

Ì skazaǔ Gaspodz′ z′nânacku Majseû ì Aaronu ì Maryâm: vyjdzìce vy troe da skìnìì shodu. Ì vyjšlì ǔse troe.

5. І сышоў Гасподзь у воблачным слупе, і стаў каля ўваходу ў скінію, і паклікаў Аарона і Марыям, і выйшлі яны абое.

Ì syšoǔ Gaspodz′ u voblačnym slupe, ì staǔ kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû, ì paklìkaǔ Aarona ì Maryâm, ì vyjšlì âny aboe.

6. І сказаў: слухайце словы Мае: калі бывае ў вас прарок Гасподні, дык Я адкрываюся яму ва ўяве, у сьне гутару зь ім;

Ì skazaǔ: sluhajce slovy Mae: kalì byvae ǔ vas prarok Gaspodnì, dyk Â adkryvaûsâ âmu va ǔâve, u s′ne gutaru z′ ìm;

7. але ня так, як з рабом Маім Майсеем, - ён верны ва ўсім дому Майму:

ale nâ tak, âk z rabom Maìm Majseem, - ën verny va ǔsìm domu Majmu:

8. вусны ў вусны гавару Я зь ім, і яўна, а не ва ўявах, і вобраз Госпада бачыць ён; як жа не пабаяліся вы дакараць раба Майго Майсея?

vusny ǔ vusny gavaru Â z′ ìm, ì âǔna, a ne va ǔâvah, ì vobraz Gospada bačyc′ ën; âk ža ne pabaâlìsâ vy dakarac′ raba Majgo Majseâ?

9. І ўспалымніўся гнеў Гасподні на іх, і Ён адышоў.

Ì ǔspalymnìǔsâ gneǔ Gaspodnì na ìh, ì Ën adyšoǔ.

10. І воблака адышло ад скініі, і вось, Марыям пакрылася праказаю, як сьнегам. Аарон зірнуў на Марыям, і вось яна ў праказе.

Ì voblaka adyšlo ad skìnìì, ì vos′, Maryâm pakrylasâ prakazaû, âk s′negam. Aaron zìrnuǔ na Maryâm, ì vos′ âna ǔ prakaze.

11. І сказаў Аарон Майсею: гаспадару мой! не палічы нам за грэх, што мы зрабілі неразумна і зграшылі;

Ì skazaǔ Aaron Majseû: gaspadaru moj! ne palìčy nam za grèh, što my zrabìlì nerazumna ì zgrašylì;

12. не дапусьці, каб яна была, як дзіця, што нарадзілася мёртвае, у якога, калі яно выходзіць з чэрава маці сваёй, стлела ўжо палавіна цела.

ne dapus′cì, kab âna byla, âk dzìcâ, što naradzìlasâ mërtvae, u âkoga, kalì âno vyhodzìc′ z čèrava macì svaëj, stlela ǔžo palavìna cela.

13. І залямантаваў Майсей да Госпада, кажучы: Божа, ацалі яе!

Ì zalâmantavaǔ Majsej da Gospada, kažučy: Boža, acalì âe!

14. І сказаў Гасподзь Майсею: калі б бацька яе плюнуў ёй у твар, дык ці ня мусіла б яна саромецца сем дзён? дык вось, няхай будзе яна ў затачэньні сем дзён па-за табарам, а пасьля зноў вернецца.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: kalì b bac′ka âe plûnuǔ ëj u tvar, dyk cì nâ musìla b âna saromecca sem dzën? dyk vos′, nâhaj budze âna ǔ zatačèn′nì sem dzën pa-za tabaram, a pas′lâ znoǔ vernecca.

15. І прабыла Марыям у затачэньні па-за табарам сем дзён, і народ не выпраўляўся ў дарогу, пакуль не вярнулася Марыям.

Ì prabyla Maryâm u zatačèn′nì pa-za tabaram sem dzën, ì narod ne vypraǔlâǔsâ ǔ darogu, pakul′ ne vârnulasâ Maryâm.

13 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага народ рушыў з Асірота і спыніўся ў пустыні Фаран.

Pas′lâ gètaga narod rušyǔ z Asìrota ì spynìǔsâ ǔ pustynì Faran.

2. І сказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

3. Пашлі ад сябе людзей, каб яны агледзелі зямлю Ханаанскую, якую Я дам сынам Ізраілевым; па адным чалавеку ад племені бацькоў іхніх пашлеце, галоўных зь іх.

Pašlì ad sâbe lûdzej, kab âny agledzelì zâmlû Hanaanskuû, âkuû Â dam synam Ìzraìlevym; pa adnym čalaveku ad plemenì bac′koǔ ìhnìh pašlece, galoǔnyh z′ ìh.

4. І паслаў іх Майсей з пустыні Фаран, па загадзе Гасподнім, і ўсе яны мужы галоўныя ў сыноў Ізраілевых.

Ì paslaǔ ìh Majsej z pustynì Faran, pa zagadze Gaspodnìm, ì ǔse âny mužy galoǔnyâ ǔ synoǔ Ìzraìlevyh.

5. Вось імёны іхнія: з племені Рувімавага Самуа, сын Закхураў,

Vos′ ìmëny ìhnìâ: z plemenì Ruvìmavaga Samua, syn Zakhuraǔ,

6. з племені Сымонавага Сафат, сын Харыеў,

z plemenì Symonavaga Safat, syn Haryeǔ,

7. з племені Юдавага Халеў, сын Ефаніін,

z plemenì Ûdavaga Haleǔ, syn Efanììn,

8. з племені Ісахаравага Ігал, сын Язэпаў,

z plemenì Ìsaharavaga Ìgal, syn Âzèpaǔ,

9. з племені Яфрэмавага Асія, сын Наваў,

z plemenì Âfrèmavaga Asìâ, syn Navaǔ,

10. з племені Веньямінавага Фалтый, сын Рафуеў,

z plemenì Ven′âmìnavaga Faltyj, syn Rafueǔ,

11. з племені Завулонавага Гадыіл, сын Садыеў,

z plemenì Zavulonavaga Gadyìl, syn Sadyeǔ,

12. з племені Язэпавага ад Манасіі Гадый, сын Сусіеў,

z plemenì Âzèpavaga ad Manasìì Gadyj, syn Susìeǔ,

13. з племені Данавага Амііл, сын Гемаліеў,

z plemenì Danavaga Amììl, syn Gemalìeǔ,

14. з племені Асіравага Сэтур, сын Міхаілеў,

z plemenì Asìravaga Sètur, syn Mìhaìleǔ,

15. з племені Нэфталімавага Нахбій, сын Вофсіеў,

z plemenì Nèftalìmavaga Nahbìj, syn Vofsìeǔ,

16. з племені Гадавага Геуіл, сын Махіеў.

z plemenì Gadavaga Geuìl, syn Mahìeǔ.

17. Вось імёны мужоў, якіх пасылаў Майсей агледзець зямлю. І назваў Майсей Асію, сына Нававага, Ісусам.

Vos′ ìmëny mužoǔ, âkìh pasylaǔ Majsej agledzec′ zâmlû. Ì nazvaǔ Majsej Asìû, syna Navavaga, Ìsusam.

18. І паслаў іх Майсей агледзець зямлю Ханаанскую і сказаў ім: ідзеце ў гэтую паўднёвую краіну, і падымецеся на гару,

Ì paslaǔ ìh Majsej agledzec′ zâmlû Hanaanskuû ì skazaǔ ìm: ìdzece ǔ gètuû paǔdnëvuû kraìnu, ì padymecesâ na garu,

19. і агледзьце зямлю, якая яна, і народ, які жыве на ёй, ці моцны ён, ці слабы, ці малы ён лікам, ці вялікі?

ì agledz′ce zâmlû, âkaâ âna, ì narod, âkì žyve na ëj, cì mocny ën, cì slaby, cì maly ën lìkam, cì vâlìkì?

20. і якая зямля, на якой ён жыве, ці добрая яна, ці благая? і якія гарады, у якіх ён жыве? ці ў намётах ён жыве, ці ва ўмацаваньнях?

ì âkaâ zâmlâ, na âkoj ën žyve, cì dobraâ âna, cì blagaâ? ì âkìâ garady, u âkìh ën žyve? cì ǔ namëtah ën žyve, cì va ǔmacavan′nâh?

21. і якая зямля, ці тлустая яна, ці пустая? ці ёсьць на ёй дрэвы, ці няма? будзьце адважныя і вазьмеце ад пладоў зямлі. І было гэта ў пару пасьпяваньня вінаграду.

ì âkaâ zâmlâ, cì tlustaâ âna, cì pustaâ? cì ës′c′ na ëj drèvy, cì nâma? budz′ce advažnyâ ì vaz′mece ad pladoǔ zâmlì. Ì bylo gèta ǔ paru pas′pâvan′nâ vìnagradu.

22. Яны пайшлі і агледзелі зямлю ад пустыні Сін нават да Рэхова, непадалёк ад Эмата;

Âny pajšlì ì agledzelì zâmlû ad pustynì Sìn navat da Rèhova, nepadalëk ad Èmata;

23. і пайшлі ў паўднёвую краіну і дайшлі да Хэўрона, дзе жылі Ахіман, Сэсай і Талмай, дзеці Энакавы: а Хэўрон пабудаваны быў на сем гадоў раней за Цоан Егіпецкі;

ì pajšlì ǔ paǔdnëvuû kraìnu ì dajšlì da Hèǔrona, dze žylì Ahìman, Sèsaj ì Talmaj, dzecì Ènakavy: a Hèǔron pabudavany byǔ na sem gadoǔ ranej za Coan Egìpeckì;

24. і прыйшлі да даліны Эсхол, і зрэзалі там вінаградную галінку з адной гронкаю ягад, і панесьлі яе на жардзіне двое; узялі таксама гранатавых яблыкаў і смокваў;

ì pryjšlì da dalìny Èshol, ì zrèzalì tam vìnagradnuû galìnku z adnoj gronkaû âgad, ì panes′lì âe na žardzìne dvoe; uzâlì taksama granatavyh âblykaǔ ì smokvaǔ;

25. мясьціну гэтую назвалі далінаю Эсхол, з прычыны вінаграднай гронкі, якую зрэзалі там сыны Ізраілевыя.

mâs′cìnu gètuû nazvalì dalìnaû Èshol, z pryčyny vìnagradnaj gronkì, âkuû zrèzalì tam syny Ìzraìlevyâ.

26. І агледзеўшы зямлю, вярнуліся яны праз сорак дзён.

Ì agledzeǔšy zâmlû, vârnulìsâ âny praz sorak dzën.

27. І пайшлі і прыйшлі да Майсея і Аарона і ад усяго супольства сыноў Ізраілевых у пустыню Фаран, у Кадэс, і прынесьлі ім і ўсяму супольству адказ, і паказалі ім плады зямлі;

Ì pajšlì ì pryjšlì da Majseâ ì Aarona ì ad usâgo supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh u pustynû Faran, u Kadès, ì prynes′lì ìm ì ǔsâmu supol′stvu adkaz, ì pakazalì ìm plady zâmlì;

28. і расказвалі яму і казалі: мы хадзілі ў зямлю, у якую ты пасылаў нас; у ёй сапраўды цячэ малако і мёд, і вось плады яе;

ì raskazvalì âmu ì kazalì: my hadzìlì ǔ zâmlû, u âkuû ty pasylaǔ nas; u ëj sapraǔdy câčè malako ì mëd, ì vos′ plady âe;

29. але народ, які жыве на зямлі той, моцны, і гарады ўмацаваныя, даволі вялікія, і сыноў Энакавых мы бачылі там.

ale narod, âkì žyve na zâmlì toj, mocny, ì garady ǔmacavanyâ, davolì vâlìkìâ, ì synoǔ Ènakavyh my bačylì tam.

30. Амалік жыве на паўднёвай частцы зямлі, Хэтэі, Евусэі і Амарэі жывуць на гары, Хананэі жывуць каля мора і на беразе Ярдана.

Amalìk žyve na paǔdnëvaj častcy zâmlì, Hètèì, Evusèì ì Amarèì žyvuc′ na gary, Hananèì žyvuc′ kalâ mora ì na beraze Ârdana.

31. Але Халеў супакойваў народ перад Майсеем, кажучы: пойдзем і завалодаем ёю, бо мы можам адолець яе.

Ale Haleǔ supakojvaǔ narod perad Majseem, kažučy: pojdzem ì zavalodaem ëû, bo my možam adolec′ âe.

32. А тыя, якія хадзілі зь ім, казалі: ня можам мы ісьці супроць народу гэтага, бо ён мацнейшы за нас.

A tyâ, âkìâ hadzìlì z′ ìm, kazalì: nâ možam my ìs′cì suproc′ narodu gètaga, bo ën macnejšy za nas.

33. І распускалі благія чуткі пра зямлю, якую яны аглядалі, сярод сыноў Ізраілевых, кажучы: зямля, якую праходзілі мы для агляду, ёсьць зямля, якая паядае тых, што жывуць на ёй, і ўвесь народ, які мы бачылі сярод яе, людзі рослыя;

Ì raspuskalì blagìâ čutkì pra zâmlû, âkuû âny aglâdalì, sârod synoǔ Ìzraìlevyh, kažučy: zâmlâ, âkuû prahodzìlì my dlâ aglâdu, ës′c′ zâmlâ, âkaâ paâdae tyh, što žyvuc′ na ëj, ì ǔves′ narod, âkì my bačylì sârod âe, lûdzì roslyâ;

34. там бачылі мы і волатаў, сыноў Энакавых, ад валатоўскага роду; і мы былі ў вачах нашых перад імі, як саранча, такімі самымі былі мы і ў вачах іхніх.

tam bačylì my ì volataǔ, synoǔ Ènakavyh, ad valatoǔskaga rodu; ì my bylì ǔ vačah našyh perad ìmì, âk saranča, takìmì samymì bylì my ì ǔ vačah ìhnìh.

14 Кіраўнік

1. І нарабіла ўсё супольства ляманту, і плакаў народ усю тую ноч;

Ì narabìla ǔsë supol′stva lâmantu, ì plakaǔ narod usû tuû noč;

2. і наракалі на Майсея і Аарона ўсе сыны Ізраілевыя, і ўсё супольства сказала ім: о, лепей бы мы памерлі ў зямлі Егіпецкай, альбо сканалі ў пустыні гэтай!

ì narakalì na Majseâ ì Aarona ǔse syny Ìzraìlevyâ, ì ǔsë supol′stva skazala ìm: o, lepej by my pamerlì ǔ zâmlì Egìpeckaj, al′bo skanalì ǔ pustynì gètaj!

3. і навошта Гасподзь вядзе нас у зямлю гэтую, каб мы загінулі ад меча? жонкі нашыя і дзеці нашыя дастануцца ў здабычу ворагам; ці ня лепей нам вярнуцца ў Егіпет?

ì navošta Gaspodz′ vâdze nas u zâmlû gètuû, kab my zagìnulì ad meča? žonkì našyâ ì dzecì našyâ dastanucca ǔ zdabyču voragam; cì nâ lepej nam vârnucca ǔ Egìpet?

4. І сказалі адзін аднаму: паставім сабе правадыра і вернемся ў Егіпет.

Ì skazalì adzìn adnamu: pastavìm sabe pravadyra ì vernemsâ ǔ Egìpet.

5. І ўпалі Майсей і Аарон на абліччы свае перад усім сходам супольства сыноў Ізраілевых.

Ì ǔpalì Majsej ì Aaron na ablìččy svae perad usìm shodam supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh.

6. І Ісус, сын Наваў, і Халеў, сын Ефаніін, з тых, што аглядалі зямлю, разадралі вопратку на сабе

Ì Ìsus, syn Navaǔ, ì Haleǔ, syn Efanììn, z tyh, što aglâdalì zâmlû, razadralì vopratku na sabe

7. і сказалі ўсяму супольству сыноў Ізраілевых: зямля, якую мы праходзілі дзеля агляду, вельмі, вельмі добрая;

ì skazalì ǔsâmu supol′stvu synoǔ Ìzraìlevyh: zâmlâ, âkuû my prahodzìlì dzelâ aglâdu, vel′mì, vel′mì dobraâ;

8. калі Гасподзь літасьцівы да нас, дык увядзе нас у зямлю гэтую і дасьць нам яе - гэтую зямлю, у якой цячэ малако і мёд;

kalì Gaspodz′ lìtas′cìvy da nas, dyk uvâdze nas u zâmlû gètuû ì das′c′ nam âe - gètuû zâmlû, u âkoj câčè malako ì mëd;

9. толькі супроць Госпада не паўставайце і ня бойцеся народу зямлі гэтай, бо ён дастанецца нам у наедак: абароны ў іх ня стала, а з намі Гасподзь; ня бойцеся іх.

tol′kì suproc′ Gospada ne paǔstavajce ì nâ bojcesâ narodu zâmlì gètaj, bo ën dastanecca nam u naedak: abarony ǔ ìh nâ stala, a z namì Gaspodz′; nâ bojcesâ ìh.

10. І сказала ўсё супольства: пабіць іх камянямі! Але слава Гасподняя явілася ў скініі сходу ўсім сынам Ізраілевым.

Ì skazala ǔsë supol′stva: pabìc′ ìh kamânâmì! Ale slava Gaspodnââ âvìlasâ ǔ skìnìì shodu ǔsìm synam Ìzraìlevym.

11. І сказаў Гасподзь Майсею: дакуль будзе дражніць Мяне народ гэты? і дакуль ён будзе ня верыць Мне пры ўсіх азнаках, якія рабіў Я сярод яго?

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: dakul′ budze dražnìc′ Mâne narod gèty? ì dakul′ ën budze nâ veryc′ Mne pry ǔsìh aznakah, âkìâ rabìǔ Â sârod âgo?

12. пакараю яго пошасьцю і зьнішчу яго і выведу ад цябе народ болей шматлікі і мацнейшы за яго.

pakaraû âgo pošas′cû ì z′nìšču âgo ì vyvedu ad câbe narod bolej šmatlìkì ì macnejšy za âgo.

13. Але Майсей сказаў Госпаду: пачуюць Егіпцяне, спасярод якіх Ты сілаю Тваёю вывеў народ гэты,

Ale Majsej skazaǔ Gospadu: pačuûc′ Egìpcâne, spasârod âkìh Ty sìlaû Tvaëû vyveǔ narod gèty,

14. і скажуць жыхарам зямлі гэтай, якія чулі, што Ты, Госпадзе, сярод народу гэтага, і што Ты, Госпадзе, дазваляеш ім бачыць Сябе твар у твар, і воблака Тваё стаіць над імі, і Ты ідзеш перад імі ўдзень у слупе воблачным, а ўначы ў слупе вогненным;

ì skažuc′ žyharam zâmlì gètaj, âkìâ čulì, što Ty, Gospadze, sârod narodu gètaga, ì što Ty, Gospadze, dazvalâeš ìm bačyc′ Sâbe tvar u tvar, ì voblaka Tvaë staìc′ nad ìmì, ì Ty ìdzeš perad ìmì ǔdzen′ u slupe voblačnym, a ǔnačy ǔ slupe vognennym;

15. і калі Ты зьнішчыш народ гэты, як аднаго чалавека, дык народы, якія чулі славу Тваю, скажуць:

ì kalì Ty z′nìščyš narod gèty, âk adnago čalaveka, dyk narody, âkìâ čulì slavu Tvaû, skažuc′:

16. Гасподзь ня мог увесьці народ гэты ў зямлю, якую Ён запрысягнуўся даць яму, а таму і загубіў яго ў пустыні.

Gaspodz′ nâ mog uves′cì narod gèty ǔ zâmlû, âkuû Ën zaprysâgnuǔsâ dac′ âmu, a tamu ì zagubìǔ âgo ǔ pustynì.

17. Дык вось, няхай узьвялічыцца сіла Гасподняя, як Ты сказаў, кажучы:

Dyk vos′, nâhaj uz′vâlìčycca sìla Gaspodnââ, âk Ty skazaǔ, kažučy:

18. Гасподзь доўгацярплівы і шматлітасьцівы, даруе беззаконьні і злачынствы, і не пакідае без пакараньня, а карае беззаконьне бацькоў у дзецях да трэцяга і чацьвёртага роду.

Gaspodz′ doǔgacârplìvy ì šmatlìtas′cìvy, darue bezzakon′nì ì zlačynstvy, ì ne pakìdae bez pakaran′nâ, a karae bezzakon′ne bac′koǔ u dzecâh da trècâga ì čac′vërtaga rodu.

19. Даруй грэх народу гэтаму зь вялікай міласьці Тваёй, як Ты дараваў народу гэтаму ад Егіпта дагэтуль.

Daruj grèh narodu gètamu z′ vâlìkaj mìlas′cì Tvaëj, âk Ty daravaǔ narodu gètamu ad Egìpta dagètul′.

20. І сказаў Гасподзь: дарую па слове тваім:

Ì skazaǔ Gaspodz′: daruû pa slove tvaìm:

21. але жывы Я, і славай Гасподняй поўная ўся зямля;

ale žyvy Â, ì slavaj Gaspodnâj poǔnaâ ǔsâ zâmlâ;

22. усе, хто бачыў славу Маю і азнакі Мае, зробленыя Мною ў Егіпце і ў пустыні, і ня слухалі голасу Майго,

use, hto bačyǔ slavu Maû ì aznakì Mae, zroblenyâ Mnoû ǔ Egìpce ì ǔ pustynì, ì nâ sluhalì golasu Majgo,

23. ня ўбачаць зямлі, якую Я запрысягнуўся даць бацькам іхнім; усе, хто дражніў Мяне, ня ўбачаць яе;

nâ ǔbačac′ zâmlì, âkuû Â zaprysâgnuǔsâ dac′ bac′kam ìhnìm; use, hto dražnìǔ Mâne, nâ ǔbačac′ âe;

24. але раба Майго, Халева, за тое, што ў ім быў іншы дух, і ён цалкам слухаўся Мяне, увяду ў зямлю, у якую ён хадзіў, і семя ягонае ўспадкуе яе;

ale raba Majgo, Haleva, za toe, što ǔ ìm byǔ ìnšy duh, ì ën calkam sluhaǔsâ Mâne, uvâdu ǔ zâmlû, u âkuû ën hadzìǔ, ì semâ âgonae ǔspadkue âe;

25. Амалікіцяне і Хананэі жывуць у даліне; заўтра павярнецеся і ідзеце ў даліну да Чэрмнага мора.

Amalìkìcâne ì Hananèì žyvuc′ u dalìne; zaǔtra pavârnecesâ ì ìdzece ǔ dalìnu da Čèrmnaga mora.

26. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

27. дакуль ліхое супольства гэтае будзе наракаць на Мяне? Нараканьне сыноў Ізраілевых, якім яны наракаюць на Мяне, Я чую.

dakul′ lìhoe supol′stva gètae budze narakac′ na Mâne? Narakan′ne synoǔ Ìzraìlevyh, âkìm âny narakaûc′ na Mâne, Â čuû.

28. Скажы ім: жыву Я, кажа Гасподзь: як казалі вы ў вушы Мне, так і зраблю вам;

Skažy ìm: žyvu Â, kaža Gaspodz′: âk kazalì vy ǔ vušy Mne, tak ì zrablû vam;

29. у пустыні гэтай палягуць целы вашыя, і ўсе вы палічаныя, колькі вас лікам, ад дваццаці гадоў і вышэй, якія наракалі на Мяне,

u pustynì gètaj palâguc′ cely vašyâ, ì ǔse vy palìčanyâ, kol′kì vas lìkam, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, âkìâ narakalì na Mâne,

30. ня ўвойдзеце ў зямлю, на якой Я, падымаючы руку Маю, прысягаўся асяліць вас, акрамя Халева, сына Ефаніінага, і Ісуса, сына Нававага;

nâ ǔvojdzece ǔ zâmlû, na âkoj Â, padymaûčy ruku Maû, prysâgaǔsâ asâlìc′ vas, akramâ Haleva, syna Efanììnaga, ì Ìsusa, syna Navavaga;

31. дзяцей вашых, пра якіх вы казалі, што яны дастануцца здабычай ворагам, Я ўвяду туды, і яны ўведаюць зямлю, якою вы пагардзілі,

dzâcej vašyh, pra âkìh vy kazalì, što âny dastanucca zdabyčaj voragam, Â ǔvâdu tudy, ì âny ǔvedaûc′ zâmlû, âkoû vy pagardzìlì,

32. а вашыя трупы палягуць у пустыні гэтай;

a vašyâ trupy palâguc′ u pustynì gètaj;

33. а сыны вашыя будуць качаваць у пустыні сорак гадоў і будуць несьці кару за блудадзейства вашае, пакуль не загінуць усе целы вашыя ў пустыні;

a syny vašyâ buduc′ kačavac′ u pustynì sorak gadoǔ ì buduc′ nes′cì karu za bludadzejstva vašae, pakul′ ne zagìnuc′ use cely vašyâ ǔ pustynì;

34. па ліку сарака дзён, у якія вы аглядалі зямлю, вы панесяце кару за грахі вашыя сорак гадоў, год за дзень, каб вы спазналі, што значыцца быць пакінутым Мною.

pa lìku saraka dzën, u âkìâ vy aglâdalì zâmlû, vy panesâce karu za grahì vašyâ sorak gadoǔ, god za dzen′, kab vy spaznalì, što značycca byc′ pakìnutym Mnoû.

35. Я, Гасподзь, кажу і так зраблю з усім гэтым ліхім супольствам, што паўстала супроць Мяне: у пустыні гэтай усе яны загінуць і перамруць.

Â, Gaspodz′, kažu ì tak zrablû z usìm gètym lìhìm supol′stvam, što paǔstala suproc′ Mâne: u pustynì gètaj use âny zagìnuc′ ì peramruc′.

36. І тыя, каго пасылаў Майсей на агледзіны зямлі, і якія, вярнуўшыся, узбурылі супроць яго ўсё гэта супольства, распускаючы ліхія чуткі пра зямлю,

Ì tyâ, kago pasylaǔ Majsej na agledzìny zâmlì, ì âkìâ, vârnuǔšysâ, uzburylì suproc′ âgo ǔsë gèta supol′stva, raspuskaûčy lìhìâ čutkì pra zâmlû,

37. гэтыя, што распусьцілі благія чуткі пра зямлю, памерлі, пабітыя прад Госпадам;

gètyâ, što raspus′cìlì blagìâ čutkì pra zâmlû, pamerlì, pabìtyâ prad Gospadam;

38. толькі Ісус, сын Наваў, і Халеў, сын Ефаніін, засталіся жывыя з тых мужоў, якія хадзілі аглядаць зямлю.

tol′kì Ìsus, syn Navaǔ, ì Haleǔ, syn Efanììn, zastalìsâ žyvyâ z tyh mužoǔ, âkìâ hadzìlì aglâdac′ zâmlû.

39. І сказаў Майсей словы гэтыя перад усімі сынамі Ізраілевымі, і народ моцна засмуціўся.

Ì skazaǔ Majsej slovy gètyâ perad usìmì synamì Ìzraìlevymì, ì narod mocna zasmucìǔsâ.

40. І ўстаўшы з самага рана, пайшлі на вяршыню гары, кажучы: вось, мы пойдзем на тое месца, пра якое сказаў Гасподзь, бо мы зграшылі.

Ì ǔstaǔšy z samaga rana, pajšlì na vâršynû gary, kažučy: vos′, my pojdzem na toe mesca, pra âkoe skazaǔ Gaspodz′, bo my zgrašylì.

41. Майсей сказаў: навошта вы пераступаеце загад Гасподні? гэта ня дасьць посьпеху;

Majsej skazaǔ: navošta vy perastupaece zagad Gaspodnì? gèta nâ das′c′ pos′pehu;

42. не хадзеце, бо няма сярод вас Госпада, каб не пабілі вас ворагі вашыя;

ne hadzece, bo nâma sârod vas Gospada, kab ne pabìlì vas voragì vašyâ;

43. бо Амалікіцяне і Хананэі там перад вамі, і вы паляжаце ад меча, бо вы адступіліся ад Госпада, і ня будзе з вамі Госпада.

bo Amalìkìcâne ì Hananèì tam perad vamì, ì vy palâžace ad meča, bo vy adstupìlìsâ ad Gospada, ì nâ budze z vamì Gospada.

44. Але яны дзёрзка рашылі падняцца на вяршыню гары; а каўчэг запавета Гасподняга і Майсей не пакідалі табару.

Ale âny dzërzka rašylì padnâcca na vâršynû gary; a kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga ì Majsej ne pakìdalì tabaru.

45. І сышлі Амалікіцяне і Хананэі, якія жылі на гары той, і разьбілі іх, і гналі іх да Хормы.

Ì syšlì Amalìkìcâne ì Hananèì, âkìâ žylì na gary toj, ì raz′bìlì ìh, ì gnalì ìh da Hormy.

15 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: калі вы ўвойдзеце ў зямлю вашага жыхарства, якую Я даю вам,

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì vy ǔvojdzece ǔ zâmlû vašaga žyharstva, âkuû Â daû vam,

3. і будзеце прыносіць ахвяру Госпаду, цэласпаленьне, альбо ахвяру колатую, з валоў і авечак, у выкананьне абяцаньня, альбо з руплівасьці, альбо ў сьвяты вашыя, каб зрабіць прыемную духмянасьць Госпаду, -

ì budzece prynosìc′ ahvâru Gospadu, cèlaspalen′ne, al′bo ahvâru kolatuû, z valoǔ ì avečak, u vykanan′ne abâcan′nâ, al′bo z ruplìvas′cì, al′bo ǔ s′vâty vašyâ, kab zrabìc′ pryemnuû duhmânas′c′ Gospadu, -

4. тады той, хто прыносіць ахвяру сваю Госпаду, павінен прынесьці ў прынашэньне ад хлеба дзясятую частку эфы пшанічнай мукі, зьмяшанай з чацьвёртаю часткаю гіна алею;

tady toj, hto prynosìc′ ahvâru svaû Gospadu, pavìnen prynes′cì ǔ prynašèn′ne ad hleba dzâsâtuû častku èfy pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z čac′vërtaû častkaû gìna aleû;

5. і віна дзеля паліваньня прынось чацьвяціну гіна пры цэласпаленьні альбо пры ахвяры, якую колеш, на кожнае ягня.

ì vìna dzelâ palìvan′nâ prynos′ čac′vâcìnu gìna pry cèlaspalen′nì al′bo pry ahvâry, âkuû koleš, na kožnae âgnâ.

6. А прыносячы барана, прынось у прынашэньне хлебнае дзьве дзясятыя долі эфы пшанічнай мукі, зьмяшанай з трацінай гіна алею;

A prynosâčy barana, prynos′ u prynašèn′ne hlebnae dz′ve dzâsâtyâ dolì èfy pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z tracìnaj gìna aleû;

7. і віна для паліваньня прынось траціну гіна дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду.

ì vìna dlâ palìvan′nâ prynos′ tracìnu gìna dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu.

8. Калі маладога вала прыносіш на цэласпаленьне альбо ў ахвяру колеш, дзеля выкананьня абяцаньня альбо ў мірную ахвяру Госпаду,

Kalì maladoga vala prynosìš na cèlaspalen′ne al′bo ǔ ahvâru koleš, dzelâ vykanan′nâ abâcan′nâ al′bo ǔ mìrnuû ahvâru Gospadu,

9. дык разам з валом трэба прынесьці прынашэньня хлебнага тры дзясятыя долі эфы пшанічнай мукі, зьмяшанай з палавінаю гіна алею;

dyk razam z valom trèba prynes′cì prynašèn′nâ hlebnaga try dzâsâtyâ dolì èfy pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z palavìnaû gìna aleû;

10. і віна на паліваньне прынось паўгіна ў ахвяру, дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду.

ì vìna na palìvan′ne prynos′ paǔgìna ǔ ahvâru, dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu.

11. Так рабі пры кожным прынашэньні вала і барана і ягняці з авечак альбо коз;

Tak rabì pry kožnym prynašèn′nì vala ì barana ì âgnâcì z avečak al′bo koz;

12. па ліку ахвяр, якія вы прыносіце, так рабеце пры кожнай, па ліку іх.

pa lìku ahvâr, âkìâ vy prynosìce, tak rabece pry kožnaj, pa lìku ìh.

13. Кожны тубылец так павінен рабіць гэта, прыносячы ахвяру дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду;

Kožny tubylec tak pavìnen rabìc′ gèta, prynosâčy ahvâru dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu;

14. і калі будзе паміж вамі жыць прыхадзень, альбо хто б там ні быў сярод вас у роды вашыя, і прынясе ахвяру дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду, дык і ён павінен рабіць так, як вы робіце;

ì kalì budze pamìž vamì žyc′ pryhadzen′, al′bo hto b tam nì byǔ sârod vas u rody vašyâ, ì prynâse ahvâru dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu, dyk ì ën pavìnen rabìc′ tak, âk vy robìce;

15. вам, супольства, і прыхадню, які жыве, статут адзін, статут вечны ў роды вашыя: што вы, тое і прыхадзень хай будзе перад Госпадам;

vam, supol′stva, ì pryhadnû, âkì žyve, statut adzìn, statut večny ǔ rody vašyâ: što vy, toe ì pryhadzen′ haj budze perad Gospadam;

16. закон адзін і адны правы хай будуць вам і прыхадню, які жыве ў вас.

zakon adzìn ì adny pravy haj buduc′ vam ì pryhadnû, âkì žyve ǔ vas.

17. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

18. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: калі вы ўвойдзеце ў зямлю, у якую Я вяду вас,

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì vy ǔvojdzece ǔ zâmlû, u âkuû Â vâdu vas,

19. і будзеце есьці хлеб той зямлі, дык прыносьце прынашэньне Госпаду;

ì budzece es′cì hleb toj zâmlì, dyk prynos′ce prynašèn′ne Gospadu;

20. ад пачаткаў цеста вашага ляпёшку прыносьце ў прынашэньне; прыносьце яе так, як прынашэньне з гумна;

ad pačatkaǔ cesta vašaga lâpëšku prynos′ce ǔ prynašèn′ne; prynos′ce âe tak, âk prynašèn′ne z gumna;

21. ад пачаткаў цеста вашага аддавайце ў прынашэньне Госпаду ў роды вашыя.

ad pačatkaǔ cesta vašaga addavajce ǔ prynašèn′ne Gospadu ǔ rody vašyâ.

22. А калі парушыце ад няведаньня і ня выканаеце ўсіх гэтых наказаў, якія сказаў Гасподзь Майсею,

A kalì parušyce ad nâvedan′nâ ì nâ vykanaece ǔsìh gètyh nakazaǔ, âkìâ skazaǔ Gaspodz′ Majseû,

23. усяго, што наказаў вам Гасподзь праз Майсея, ад таго дня, калі Гасподзь наказаў вам, і наперад у роды вашыя, -

usâgo, što nakazaǔ vam Gaspodz′ praz Majseâ, ad tago dnâ, kalì Gaspodz′ nakazaǔ vam, ì naperad u rody vašyâ, -

24. дык, калі зь недагляду супольства зроблена памылка, няхай уся супольнасьць прынясе аднаго маладога вала на цэласпаленьне, дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду, з хлебным прынашэньнем і паліваньнем яго, паводле статуту, і аднаго казла ў ахвяру за грэх;

dyk, kalì z′ nedaglâdu supol′stva zroblena pamylka, nâhaj usâ supol′nas′c′ prynâse adnago maladoga vala na cèlaspalen′ne, dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu, z hlebnym prynašèn′nem ì palìvan′nem âgo, pavodle statutu, ì adnago kazla ǔ ahvâru za grèh;

25. і ачысьціць сьвятар усё супольства сыноў Ізраілевых, і будзе даравана ім, бо гэта была памылка, і яны прынесьлі прынашэньне сваё ў ахвяру Госпаду, і ахвяру за грэх свой перад Госпадам, за сваю памылку;

ì ačys′cìc′ s′vâtar usë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh, ì budze daravana ìm, bo gèta byla pamylka, ì âny prynes′lì prynašèn′ne svaë ǔ ahvâru Gospadu, ì ahvâru za grèh svoj perad Gospadam, za svaû pamylku;

26. і будзе даравана ўсяму супольству сыноў Ізраілевых і прыхадню, які жыве сярод іх, бо ўвесь народ зрабіў гэта з памылкі.

ì budze daravana ǔsâmu supol′stvu synoǔ Ìzraìlevyh ì pryhadnû, âkì žyve sârod ìh, bo ǔves′ narod zrabìǔ gèta z pamylkì.

27. А калі адзін хто згрэшыць зь няведаньня, дык няхай прынясе казу-адналетку ў ахвяру за грэх;

A kalì adzìn hto zgrèšyc′ z′ nâvedan′nâ, dyk nâhaj prynâse kazu-adnaletku ǔ ahvâru za grèh;

28. і ачысьціць сьвятар душу, якая зрабіла з памылкі грэх перад Госпадам, і ачышчана будзе, і даравана будзе ёй,

ì ačys′cìc′ s′vâtar dušu, âkaâ zrabìla z pamylkì grèh perad Gospadam, ì ačyščana budze, ì daravana budze ëj,

29. адзін закон хай будзе ўсім вам, як прыроднаму жыхару з сыноў Ізраілевых, так і прыхадню, які жыве ў вас, калі хто зробіць што з памылкі.

adzìn zakon haj budze ǔsìm vam, âk pryrodnamu žyharu z synoǔ Ìzraìlevyh, tak ì pryhadnû, âkì žyve ǔ vas, kalì hto zrobìc′ što z pamylkì.

30. А калі хто з тубыльцаў альбо з прыхадняў зробіць што дзёрзкаю рукою, дык ён зьневажае Госпада: зьнішчыцца душа тая з народу свайго,

A kalì hto z tubyl′caǔ al′bo z pryhadnâǔ zrobìc′ što dzërzkaû rukoû, dyk ën z′nevažae Gospada: z′nìščycca duša taâ z narodu svajgo,

31. бо словам Гасподнім ён пагардзіў і запавет Ягоны парушыў; зьнішчыцца душа тая; грэх яе на ёй.

bo slovam Gaspodnìm ën pagardzìǔ ì zapavet Âgony parušyǔ; z′nìščycca duša taâ; grèh âe na ëj.

32. Калі сыны Ізраілевыя былі ў пустыні, знайшлі чалавека, які зьбіраў дровы ў суботу;

Kalì syny Ìzraìlevyâ bylì ǔ pustynì, znajšlì čalaveka, âkì z′bìraǔ drovy ǔ subotu;

33. і прывялі яго, зборшчыка дроў, да Майсея і Аарона і да ўсяго супольства;

ì pryvâlì âgo, zborščyka droǔ, da Majseâ ì Aarona ì da ǔsâgo supol′stva;

34. і пасадзілі яго пад варту, бо ня было яшчэ вызначана, што трэба зь ім зрабіць.

ì pasadzìlì âgo pad vartu, bo nâ bylo âščè vyznačana, što trèba z′ ìm zrabìc′.

35. І сказаў Гасподзь Майсею: павінен памерці чалавек гэты; хай пабэе яго камянямі ўсё супольства за табарам.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: pavìnen pamercì čalavek gèty; haj pabèe âgo kamânâmì ǔsë supol′stva za tabaram.

36. І вывела яго ўсё супольства з табара, і пабілі яго камянямі, і ён памёр, як загадаў Гасподзь Майсею.

Ì vyvela âgo ǔsë supol′stva z tabara, ì pabìlì âgo kamânâmì, ì ën pamër, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

37. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

38. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім, каб яны рабілі сабе кутасы на краях вопраткі сваёй у роды іхнія, і ў кутасы, якія на краях, устаўлялі ніткі з блакітнай воўны;

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm, kab âny rabìlì sabe kutasy na kraâh vopratkì svaëj u rody ìhnìâ, ì ǔ kutasy, âkìâ na kraâh, ustaǔlâlì nìtkì z blakìtnaj voǔny;

39. і будуць яны ў кутасах у вас дзеля таго, каб вы, гледзячы на іх, успаміналі ўсе наказы Гасподнія і выконвалі іх і не хадзілі сьледам за сэрцам вашым і вачамі вашымі, якія вабяць вас да блудадзейства,

ì buduc′ âny ǔ kutasah u vas dzelâ tago, kab vy, gledzâčy na ìh, uspamìnalì ǔse nakazy Gaspodnìâ ì vykonvalì ìh ì ne hadzìlì s′ledam za sèrcam vašym ì vačamì vašymì, âkìâ vabâc′ vas da bludadzejstva,

40. каб вы памяталі і выконвалі ўсе наказы Мае і былі сьвятыя перад Богам вашым.

kab vy pamâtalì ì vykonvalì ǔse nakazy Mae ì bylì s′vâtyâ perad Bogam vašym.

41. Я Гасподзь, Бог ваш, Які вывеў вас зь зямлі Егіпецкай, каб быць вашым Богам: Я Гасподзь, Бог ваш.

Â Gaspodz′, Bog vaš, Âkì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj, kab byc′ vašym Bogam: Â Gaspodz′, Bog vaš.

16 Кіраўнік

1. Карэй, сын Ісаараў, сын Каатаў, сын Лявіін, і Датан і Авірон, сын Эліяваў, і Аўнан, сын Фалетаў, сыны Рувімавыя,

Karèj, syn Ìsaaraǔ, syn Kaataǔ, syn Lâvììn, ì Datan ì Avìron, syn Èlìâvaǔ, ì Aǔnan, syn Faletaǔ, syny Ruvìmavyâ,

2. паўсталі на Майсея, і зь імі з сыноў Ізраілевых дзьвесьце пяцьдзясят мужоў, правадыры супольства, якіх клічуць на сходы, людзі знакамітыя.

paǔstalì na Majseâ, ì z′ ìmì z synoǔ Ìzraìlevyh dz′ves′ce pâc′dzâsât mužoǔ, pravadyry supol′stva, âkìh klìčuc′ na shody, lûdzì znakamìtyâ.

3. І сабраліся супроць Майсея і Аарона і сказалі ім: годзе вам; усё супольства, усе сьвятыя, і сярод іх Гасподзь! чаму ж вы ставіце сябе вышэй народу Гасподняга?

Ì sabralìsâ suproc′ Majseâ ì Aarona ì skazalì ìm: godze vam; usë supol′stva, use s′vâtyâ, ì sârod ìh Gaspodz′! čamu ž vy stavìce sâbe vyšèj narodu Gaspodnâga?

4. Майсей, пачуўшы гэта, упаў на аблічча сваё

Majsej, pačuǔšy gèta, upaǔ na ablìčča svaë

5. і сказаў Карэю і ўсім саўдзельнікам ягоным, кажучы: заўтра пакажа Гасподзь, хто Ягоны, і хто сьвяты, каб наблізіць яго да Сябе; і каго Ён выбера, таго і наблізіць да Сябе;

ì skazaǔ Karèû ì ǔsìm saǔdzel′nìkam âgonym, kažučy: zaǔtra pakaža Gaspodz′, hto Âgony, ì hto s′vâty, kab nablìzìc′ âgo da Sâbe; ì kago Ën vybera, tago ì nablìzìc′ da Sâbe;

6. вось, што зрабеце: Карэй і ўсе саўдзельнікі ягоныя вазьмеце сабе кадзілы

vos′, što zrabece: Karèj ì ǔse saǔdzel′nìkì âgonyâ vaz′mece sabe kadzìly

7. і заўтра пакладзеце ў іх агню і ўсыпце ў іх дымленьні перад Госпадам; і каго выбера Гасподзь, той і будзе сьвяты. Годзе вам, сыны Лявііныя!

ì zaǔtra pakladzece ǔ ìh agnû ì ǔsypce ǔ ìh dymlen′nì perad Gospadam; ì kago vybera Gaspodz′, toj ì budze s′vâty. Godze vam, syny Lâvììnyâ!

8. І сказаў Майсей Карэю: паслухайце, сыны Лявііныя!

Ì skazaǔ Majsej Karèû: pasluhajce, syny Lâvììnyâ!

9. няўжо мала вам таго, што Бог Ізраілеў вылучыў вас з супольства Ізраільскага і наблізіў вас да Сябе, каб вы выконвалі службу пры скініі Гасподняй і стаялі перад супольствам, служачы ім?

nâǔžo mala vam tago, što Bog Ìzraìleǔ vylučyǔ vas z supol′stva Ìzraìl′skaga ì nablìzìǔ vas da Sâbe, kab vy vykonvalì službu pry skìnìì Gaspodnâj ì staâlì perad supol′stvam, služačy ìm?

10. Ён наблізіў цябе і з табою ўсіх братоў тваіх, сыноў Лявія, а вы дамагаецеся яшчэ і сьвятарства.

Ën nablìzìǔ câbe ì z taboû ǔsìh bratoǔ tvaìh, synoǔ Lâvìâ, a vy damagaecesâ âščè ì s′vâtarstva.

11. Дык вось, ты і ўвесь твой хаўрус сабраліся супроць Госпада. Што Аарон, чаго вы наракаеце на яго?

Dyk vos′, ty ì ǔves′ tvoj haǔrus sabralìsâ suproc′ Gospada. Što Aaron, čago vy narakaece na âgo?

12. І паслаў Майсей паклікаць Датана і Авірона, сыноў Эліявавых. Але яны сказалі: ня пойдзем!

Ì paslaǔ Majsej paklìkac′ Datana ì Avìrona, synoǔ Èlìâvavyh. Ale âny skazalì: nâ pojdzem!

13. хіба мала таго, што ты вывеў нас зь зямлі, у якой цячэ малако і мёд, каб загубіць нас у пустыні? і ты яшчэ хочаш валадарыць над намі!

hìba mala tago, što ty vyveǔ nas z′ zâmlì, u âkoj câčè malako ì mëd, kab zagubìc′ nas u pustynì? ì ty âščè hočaš valadaryc′ nad namì!

14. ці прывёў ты нас у зямлю, дзе цячэ малако і мёд, і ці даў нам ва ўладаньне палі і вінаграднікі? вочы людзей гэтых ты хочаш асьляпіць? ня пойдзем!

cì pryvëǔ ty nas u zâmlû, dze câčè malako ì mëd, ì cì daǔ nam va ǔladan′ne palì ì vìnagradnìkì? vočy lûdzej gètyh ty hočaš as′lâpìc′? nâ pojdzem!

15. Майсей вельмі засмуціўся і сказаў Госпаду: не зьвяртай пагляду Твайго на прынашэньне іхняе; я ня ўзяў ані ў воднага зь іх асла і не зрабіў благога ніводнаму з іх.

Majsej vel′mì zasmucìǔsâ ì skazaǔ Gospadu: ne z′vârtaj paglâdu Tvajgo na prynašèn′ne ìhnâe; â nâ ǔzâǔ anì ǔ vodnaga z′ ìh asla ì ne zrabìǔ blagoga nìvodnamu z ìh.

16. І сказаў Майсей Карэю: заўтра ты і ўвесь хаўрус твой будзьце прад абліччам Госпада, ты, яны і Аарон;

Ì skazaǔ Majsej Karèû: zaǔtra ty ì ǔves′ haǔrus tvoj budz′ce prad ablìččam Gospada, ty, âny ì Aaron;

17. і вазьмеце кожны сваё кадзіла, і пакладзеце ў іх дымленьне, і прынясеце прад аблічча Гасподняе кожны сваё кадзіла, дзьвесьце пяцьдзясят кадзілаў; ты і Аарон, кожны сваё кадзіла.

ì vaz′mece kožny svaë kadzìla, ì pakladzece ǔ ìh dymlen′ne, ì prynâsece prad ablìčča Gaspodnâe kožny svaë kadzìla, dz′ves′ce pâc′dzâsât kadzìlaǔ; ty ì Aaron, kožny svaë kadzìla.

18. І ўзяў кожны сваё кадзіла, і паклалі ў іх агню, і ўсыпалі ў іх дымленьняў, і сталі перад уваходам у скінію сходу; гэтак сама і Майсей і Аарон.

Ì ǔzâǔ kožny svaë kadzìla, ì paklalì ǔ ìh agnû, ì ǔsypalì ǔ ìh dymlen′nâǔ, ì stalì perad uvahodam u skìnìû shodu; gètak sama ì Majsej ì Aaron.

19. І сабраў супроць іх Карэй увесь хаўрус каля ўваходу ў скінію сходу. І зьявілася слава Гасподняя ўсяму супольству.

Ì sabraǔ suproc′ ìh Karèj uves′ haǔrus kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu. Ì z′âvìlasâ slava Gaspodnââ ǔsâmu supol′stvu.

20. І наказаў Гасподзь Майсею і Аарону, кажучы:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, kažučy:

21. аддзялецеся ад гурту гэтага, і Я зьнішчу іх у імгненьне.

addzâlecesâ ad gurtu gètaga, ì Â z′nìšču ìh u ìmgnen′ne.

22. А яны ўпалі на абліччы свае і сказалі: Божа, Божа духаў усякай плоці! адзін чалавек зграшыў, і Ты гневаешся на ўсё супольства?

A âny ǔpalì na ablìččy svae ì skazalì: Boža, Boža duhaǔ usâkaj plocì! adzìn čalavek zgrašyǔ, ì Ty gnevaešsâ na ǔsë supol′stva?

23. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

24. скажы супольству: адступеце з усіх бакоў ад жытлішча Карэевага, Датанавага і Авіронавага.

skažy supol′stvu: adstupece z usìh bakoǔ ad žytlìšča Karèevaga, Datanavaga ì Avìronavaga.

25. І ўстаў Майсей і пайшоў да Датана і Авірона, і за імі пайшлі старэйшыны Ізраілевыя.

Ì ǔstaǔ Majsej ì pajšoǔ da Datana ì Avìrona, ì za ìmì pajšlì starèjšyny Ìzraìlevyâ.

26. І сказаў супольству: адыдзеце ад палатак грэшных людзей гэтых і не дакранайцеся ні да чога, што належыць ім, каб не загінуць вам ва ўсіх грахах іхніх.

Ì skazaǔ supol′stvu: adydzece ad palatak grèšnyh lûdzej gètyh ì ne dakranajcesâ nì da čoga, što naležyc′ ìm, kab ne zagìnuc′ vam va ǔsìh grahah ìhnìh.

27. І адышлі яны з усіх бакоў ад жытлішча Карэя, Датана і Авірона; а Датан і Авірон выйшлі і стаялі каля дзьвярэй палатак сваіх з жонкамі сваімі і сынамі сваімі і з малымі дзецьмі сваімі.

Ì adyšlì âny z usìh bakoǔ ad žytlìšča Karèâ, Datana ì Avìrona; a Datan ì Avìron vyjšlì ì staâlì kalâ dz′vârèj palatak svaìh z žonkamì svaìmì ì synamì svaìmì ì z malymì dzec′mì svaìmì.

28. І сказаў Майсей: з гэтага даведаецеся, што Гасподзь паслаў мяне рабіць усе дзеі гэтыя, а не па сваёй самахоці я раблю гэта:

Ì skazaǔ Majsej: z gètaga davedaecesâ, što Gaspodz′ paslaǔ mâne rabìc′ use dzeì gètyâ, a ne pa svaëj samahocì â rablû gèta:

29. калі яны памруць, як паміраюць усе людзі, і спасьцігне іх такая кара, як і ўсіх людзей, дык не Гасподзь паслаў мяне;

kalì âny pamruc′, âk pamìraûc′ use lûdzì, ì spas′cìgne ìh takaâ kara, âk ì ǔsìh lûdzej, dyk ne Gaspodz′ paslaǔ mâne;

30. а калі Гасподзь учыніць нязвычайнае, і зямля разьзявіць вусны свае і праглыне іх і ўсё, што ў іх, і яны жывыя сыдуць у апраметную, дык ведайце, што людзі гэтыя пагардзілі Госпадам.

a kalì Gaspodz′ učynìc′ nâzvyčajnae, ì zâmlâ raz′zâvìc′ vusny svae ì praglyne ìh ì ǔsë, što ǔ ìh, ì âny žyvyâ syduc′ u aprametnuû, dyk vedajce, što lûdzì gètyâ pagardzìlì Gospadam.

31. Толькі ён сказаў словы гэтыя, як расьселася зямля пад імі;

Tol′kì ën skazaǔ slovy gètyâ, âk ras′selasâ zâmlâ pad ìmì;

32. і разьзявіла зямля вусны свае і праглынула іх і дамы іхнія, і ўсіх людзей Карэевых і ўсю маёмасьць;

ì raz′zâvìla zâmlâ vusny svae ì praglynula ìh ì damy ìhnìâ, ì ǔsìh lûdzej Karèevyh ì ǔsû maëmas′c′;

33. і сышлі яны з усім, што належала ім, жывыя ў апраметную, і накрыла іх зямля, і згінулі яны спасярод супольства.

ì syšlì âny z usìm, što naležala ìm, žyvyâ ǔ aprametnuû, ì nakryla ìh zâmlâ, ì zgìnulì âny spasârod supol′stva.

34. І ўсе Ізраільцяне, якія былі вакол іх, пабеглі пры іх енку, каб, казалі яны, і нас не праглынула зямля.

Ì ǔse Ìzraìl′câne, âkìâ bylì vakol ìh, pabeglì pry ìh enku, kab, kazalì âny, ì nas ne praglynula zâmlâ.

35. І выйшаў агонь ад Госпада і зжэр тых дзвесьце пяцьдзясят мужоў, якія прынесьлі дымленьне.

Ì vyjšaǔ agon′ ad Gospada ì zžèr tyh dzves′ce pâc′dzâsât mužoǔ, âkìâ prynes′lì dymlen′ne.

36. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

37. скажы Элеазару, сыну Ааронаваму, сьвятару, няхай ён зьбярэ кадзілы спаленых і агонь выкіне прэч; бо асьвяціліся

skažy Èleazaru, synu Aaronavamu, s′vâtaru, nâhaj ën z′bârè kadzìly spalenyh ì agon′ vykìne prèč; bo as′vâcìlìsâ

38. кадзілы грэшнікаў гэтых сьмерцю іхняю, і няхай расплешчуць іх на лісты, каб накрываць ахвярнік, бо яны прынесьлі іх прад аблічча Госпада, і яны зрабіліся асьвечаныя; і будуць яны азнакаю сынам Ізраілевым.

kadzìly grèšnìkaǔ gètyh s′mercû ìhnâû, ì nâhaj raspleščuc′ ìh na lìsty, kab nakryvac′ ahvârnìk, bo âny prynes′lì ìh prad ablìčča Gospada, ì âny zrabìlìsâ as′večanyâ; ì buduc′ âny aznakaû synam Ìzraìlevym.

39. І ўзяў Элеазар сьвятар медныя кадзілы, якія прынесьлі спаленыя, і распляскалі іх на лісты, каб накрываць ахвярнік

Ì ǔzâǔ Èleazar s′vâtar mednyâ kadzìly, âkìâ prynes′lì spalenyâ, ì rasplâskalì ìh na lìsty, kab nakryvac′ ahvârnìk

40. на памяць сынам Ізраілевым, каб ніхто староньні, які не ад семені Аарона, не прыступаў прыносіць дымленьне прад аблічча Гасподняе, і ня было зь ім, што з Карэем і хаўрусьнікамі ягонымі, як казаў яму Гасподзь праз Майсея.

na pamâc′ synam Ìzraìlevym, kab nìhto staron′nì, âkì ne ad semenì Aarona, ne prystupaǔ prynosìc′ dymlen′ne prad ablìčča Gaspodnâe, ì nâ bylo z′ ìm, što z Karèem ì haǔrus′nìkamì âgonymì, âk kazaǔ âmu Gaspodz′ praz Majseâ.

41. На другі дзень усё супольства сыноў Ізраілевых пачало наракаць на Майсея і Аарона і казала: вы забілі народ Гасподні.

Na drugì dzen′ usë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh pačalo narakac′ na Majseâ ì Aarona ì kazala: vy zabìlì narod Gaspodnì.

42. І калі сабралася супольства супроць Майсея і Аарона, яны павярнуліся да скініі сходу, і вось, хмара накрыла яе, і зьявілася слава Гасподняя.

Ì kalì sabralasâ supol′stva suproc′ Majseâ ì Aarona, âny pavârnulìsâ da skìnìì shodu, ì vos′, hmara nakryla âe, ì z′âvìlasâ slava Gaspodnââ.

43. І прыйшоў Майсей і Аарон да скініі сходу.

Ì pryjšoǔ Majsej ì Aaron da skìnìì shodu.

44. І сказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

45. адхілецеся ад супольства гэтага, і Я зьнішчу іх у імгненьне. Але яны абодва ўпалі на аблічы свае.

adhìlecesâ ad supol′stva gètaga, ì Â z′nìšču ìh u ìmgnen′ne. Ale âny abodva ǔpalì na ablìčy svae.

46. І сказаў Майсей Аарону: вазьмі кадзіла і пакладзі ў яго агню з ахвярніка і ўсып дымленьня, і нясі хутчэй да супольства і заступіся за іх, бо выйшаў гнеў ад Госпада, пачалася пагібель.

Ì skazaǔ Majsej Aaronu: vaz′mì kadzìla ì pakladzì ǔ âgo agnû z ahvârnìka ì ǔsyp dymlen′nâ, ì nâsì hutčèj da supol′stva ì zastupìsâ za ìh, bo vyjšaǔ gneǔ ad Gospada, pačalasâ pagìbel′.

47. І ўзяў Аарон, як сказаў Майсей, і пабег да супольства, і вось, ужо пачалася пагібель у народзе. І ён паклаў дымленьне і заступіўся за народ;

Ì ǔzâǔ Aaron, âk skazaǔ Majsej, ì pabeg da supol′stva, ì vos′, užo pačalasâ pagìbel′ u narodze. Ì ën paklaǔ dymlen′ne ì zastupìǔsâ za narod;

48. стаў ён паміж мёртвымі і жывымі, і пагібель спынілася.

staǔ ën pamìž mërtvymì ì žyvymì, ì pagìbel′ spynìlasâ.

49. І памерла ад пагібелі чатырнаццаць тысяч сямсот чалавек, апрача памерлых па справе Карэевай.

Ì pamerla ad pagìbelì čatyrnaccac′ tysâč sâmsot čalavek, aprača pamerlyh pa sprave Karèevaj.

50. І вярнуўся Аарон да Майсея, да ўваходу ў скінію сходу, пасьля таго як пагібель спынілася.

Ì vârnuǔsâ Aaron da Majseâ, da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, pas′lâ tago âk pagìbel′ spynìlasâ.

17 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

2. скажы сынам Ізраілевым і вазьмі ў іх посах ад кожнага роду, ад усіх правадыроў іхніх па плямёнах, дванаццаць посахаў, і імя кожнага напішы на посаху ягоным;

skažy synam Ìzraìlevym ì vaz′mì ǔ ìh posah ad kožnaga rodu, ad usìh pravadyroǔ ìhnìh pa plâmënah, dvanaccac′ posahaǔ, ì ìmâ kožnaga napìšy na posahu âgonym;

3. імя Аарона напішы на посаху Лявііным, бо адзін посах ад правадыра племені іхняга;

ìmâ Aarona napìšy na posahu Lâvììnym, bo adzìn posah ad pravadyra plemenì ìhnâga;

4. і пакладзі іх у скініі сходу, перад каўчэгам адкрыцьця, дзе зьяўляюся Я вам;

ì pakladzì ìh u skìnìì shodu, perad kaǔčègam adkryc′câ, dze z′âǔlâûsâ Â vam;

5. і каго Я выберу, посах таго зацьвіце; і так Я суйму нараканьне сыноў Ізраілевых, якім яны наракаюць на вас.

ì kago Â vyberu, posah tago zac′vìce; ì tak Â sujmu narakan′ne synoǔ Ìzraìlevyh, âkìm âny narakaûc′ na vas.

6. І сказаў Майсей сынам Ізраілевым, і далі яму ўсе правадыры іхнія, ад кожнага правадыра посах паводле плямёнаў іхніх дванаццаць посахаў, і посах Ааронаў быў сярод посахаў іхніх.

Ì skazaǔ Majsej synam Ìzraìlevym, ì dalì âmu ǔse pravadyry ìhnìâ, ad kožnaga pravadyra posah pavodle plâmënaǔ ìhnìh dvanaccac′ posahaǔ, ì posah Aaronaǔ byǔ sârod posahaǔ ìhnìh.

7. І паклаў Майсей посахі прад абліччам Госпада ў скініі сходу.

Ì paklaǔ Majsej posahì prad ablìččam Gospada ǔ skìnìì shodu.

8. На другі дзень увайшоў Майсей у скінію сходу, і вось, посах Ааронаў, ад дома Лявіінага, зацьвіў, пусьціў парасткі, даў цьвет і ўрадзіў міндаліны.

Na drugì dzen′ uvajšoǔ Majsej u skìnìû shodu, ì vos′, posah Aaronaǔ, ad doma Lâvììnaga, zac′vìǔ, pus′cìǔ parastkì, daǔ c′vet ì ǔradzìǔ mìndalìny.

9. І вынес Майсей усе посахі ад аблічча Гасподняга да ўсіх сыноў Ізраілевых; і ўгледзелі яны гэта і ўзялі кожны свой посах.

Ì vynes Majsej use posahì ad ablìčča Gaspodnâga da ǔsìh synoǔ Ìzraìlevyh; ì ǔgledzelì âny gèta ì ǔzâlì kožny svoj posah.

10. І сказаў Гасподзь Майсею: пакладзі зноў посах Ааронаў перад каўчэгам адкрыцьця на захаваньне, як азнаку непакорлівым, каб перасталі наракаць на Мяне, і каб яны не памерлі.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: pakladzì znoǔ posah Aaronaǔ perad kaǔčègam adkryc′câ na zahavan′ne, âk aznaku nepakorlìvym, kab perastalì narakac′ na Mâne, ì kab âny ne pamerlì.

11. Майсей зрабіў гэта: як загадаў яму Гасподзь, так ён і зрабіў.

Majsej zrabìǔ gèta: âk zagadaǔ âmu Gaspodz′, tak ën ì zrabìǔ.

12. І сказалі сыны Ізраілевыя Майсею: вось, мы паміраем, гінем, усе гінем!

Ì skazalì syny Ìzraìlevyâ Majseû: vos′, my pamìraem, gìnem, use gìnem!

13. кожны, хто набліжаецца да скініі Гасподняй, памірае: ці не давядзецца ўсім нам памерці?

kožny, hto nablìžaecca da skìnìì Gaspodnâj, pamìrae: cì ne davâdzecca ǔsìm nam pamercì?

18 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Аарону: ты і сыны твае і дом бацькі твайго з табою панесяце на сабе грэх за нядбальства ў сьвятыні; і ты і сыны твае з табою панесяце на сабе грэх за няўпраўнасьць у сьвятарстве вашым.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Aaronu: ty ì syny tvae ì dom bac′kì tvajgo z taboû panesâce na sabe grèh za nâdbal′stva ǔ s′vâtynì; ì ty ì syny tvae z taboû panesâce na sabe grèh za nâǔpraǔnas′c′ u s′vâtarstve vašym.

2. Гэтак сама і братоў тваіх, племя Лявіінага, род бацькі твайго, вазьмі сабе: няхай яны будуць пры табе і служаць табе, а ты і сыны твае з табою будзеце пры скініі адкрыцьця;

Gètak sama ì bratoǔ tvaìh, plemâ Lâvììnaga, rod bac′kì tvajgo, vaz′mì sabe: nâhaj âny buduc′ pry tabe ì služac′ tabe, a ty ì syny tvae z taboû budzece pry skìnìì adkryc′câ;

3. няхай яны правяць службу табе і службу ва ўсёй скініі; толькі каб не падыходзілі да рэчаў сьвятыні і да ахвярніка, каб не памерці і ім і вам.

nâhaj âny pravâc′ službu tabe ì službu va ǔsëj skìnìì; tol′kì kab ne padyhodzìlì da rèčaǔ s′vâtynì ì da ahvârnìka, kab ne pamercì ì ìm ì vam.

4. Няхай яны будуць пры табе і правяць службу ў скініі сходу, усю працу ў скініі; а староньні не павінен набліжацца да вас.

Nâhaj âny buduc′ pry tabe ì pravâc′ službu ǔ skìnìì shodu, usû pracu ǔ skìnìì; a staron′nì ne pavìnen nablìžacca da vas.

5. Так чынеце службу ў сьвяцілішчы і каля ахвярніка, каб ня было больш гневу на сыноў Ізраілевых;

Tak čynece službu ǔ s′vâcìlìščy ì kalâ ahvârnìka, kab nâ bylo bol′š gnevu na synoǔ Ìzraìlevyh;

6. бо братоў вашых, лявітаў, Я ўзяў з сыноў Ізраілевых і даў іх вам, у дарунак Госпаду, дзеля ўчыненьня службы пры скініі сходу;

bo bratoǔ vašyh, lâvìtaǔ, Â ǔzâǔ z synoǔ Ìzraìlevyh ì daǔ ìh vam, u darunak Gospadu, dzelâ ǔčynen′nâ služby pry skìnìì shodu;

7. і ты і сыны твае з табою захоўвайце сьвятарства вашае ва ўсім, што належыць ахвярніку, і што ўсярэдзіне за заслонаю, і служэце; Я даю вам у дарунак службу сьвятарства, а староньні, які возьмецца, аддадзены будзе сьмерці.

ì ty ì syny tvae z taboû zahoǔvajce s′vâtarstva vašae va ǔsìm, što naležyc′ ahvârnìku, ì što ǔsârèdzìne za zaslonaû, ì služèce; Â daû vam u darunak službu s′vâtarstva, a staron′nì, âkì voz′mecca, addadzeny budze s′mercì.

8. І сказаў Гасподзь Аарону: вось, Я даручаю табе сачыць за паднашэньнямі Мне; з усяго, што пасьвячаецца сынамі Ізраілевымі, Я дам табе і сынам тваім, дзеля сьвятарства вашага, статутам вечным;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Aaronu: vos′, Â daručaû tabe sačyc′ za padnašèn′nâmì Mne; z usâgo, što pas′vâčaecca synamì Ìzraìlevymì, Â dam tabe ì synam tvaìm, dzelâ s′vâtarstva vašaga, statutam večnym;

9. вось, што належыць табе са сьвятыняў вялікіх, з таго, што паліцца: любое прынашэньне іхняе хлебнае, і ўсякая ахвяра іхняя за грэх, і кожная іхняя ахвяра за віну, што яны прынясуць Мне; гэта вялікая сьвятыня табе і сынам тваім.

vos′, što naležyc′ tabe sa s′vâtynâǔ vâlìkìh, z tago, što palìcca: lûboe prynašèn′ne ìhnâe hlebnae, ì ǔsâkaâ ahvâra ìhnââ za grèh, ì kožnaâ ìhnââ ahvâra za vìnu, što âny prynâsuc′ Mne; gèta vâlìkaâ s′vâtynâ tabe ì synam tvaìm.

10. На самым сьвятым месцы ежце гэта; усе мужчынскага полу могуць есьці; гэта сьвятыняю і будзе табе.

Na samym s′vâtym mescy ežce gèta; use mužčynskaga polu moguc′ es′cì; gèta s′vâtynâû ì budze tabe.

11. І вось, што табе з паднесеных дароў іхніх: усе паднашэньні сыноў Ізраілевых Я даў табе і сынам тваім і дочкам тваім з табою, статутам вечным; усякі чысты ў доме тваім можа есьці гэта.

Ì vos′, što tabe z padnesenyh daroǔ ìhnìh: use padnašèn′nì synoǔ Ìzraìlevyh Â daǔ tabe ì synam tvaìm ì dočkam tvaìm z taboû, statutam večnym; usâkì čysty ǔ dome tvaìm moža es′cì gèta.

12. Усё найлепшае з алею і ўсё найлепшае зь вінаграду і хлеба, пачаткі іх, якія яны даюць Госпаду, Я аддаў табе;

Usë najlepšae z aleû ì ǔsë najlepšae z′ vìnagradu ì hleba, pačatkì ìh, âkìâ âny daûc′ Gospadu, Â addaǔ tabe;

13. усе першыя ўтворы зямлі іхняй, першыя яны прынясуць Госпаду, хай будуць твае; кожны чысты ў доме тваім можа есьці гэта.

use peršyâ ǔtvory zâmlì ìhnâj, peršyâ âny prynâsuc′ Gospadu, haj buduc′ tvae; kožny čysty ǔ dome tvaìm moža es′cì gèta.

14. Усё заклятае ў зямлі Ізраілевай хай будзе тваё.

Usë zaklâtae ǔ zâmlì Ìzraìlevaj haj budze tvaë.

15. Усё, што размыкае сцёгны ў кожнай плоці, якую прыносяць Госпаду, зь людзей і з быдла, хай будзе тваё; толькі першынец зь людзей павінен быць выкуплены, і першароднае з быдла нячыстага павінна быць выкуплена;

Usë, što razmykae scëgny ǔ kožnaj plocì, âkuû prynosâc′ Gospadu, z′ lûdzej ì z bydla, haj budze tvaë; tol′kì peršynec z′ lûdzej pavìnen byc′ vykupleny, ì peršarodnae z bydla nâčystaga pavìnna byc′ vykuplena;

16. а выкуп за іх: пачынаючы з аднаго месяца, паводле ацэнкі тваёй, бяры выкуп пяць сікляў срэбра, па сіклі сьвяшчэнным, які ў дваццаць гераў;

a vykup za ìh: pačynaûčy z adnago mesâca, pavodle acènkì tvaëj, bâry vykup pâc′ sìklâǔ srèbra, pa sìklì s′vâščènnym, âkì ǔ dvaccac′ geraǔ;

17. а за першароднае з валоў і за першароднае з авечак і за першароднае з коз не бяры выкупу: яны сьвятыня; крывёю іх акрапляй ахвярнік і тлушч зь іх палі ў ахвяру, дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду;

a za peršarodnae z valoǔ ì za peršarodnae z avečak ì za peršarodnae z koz ne bâry vykupu: âny s′vâtynâ; kryvëû ìh akraplâj ahvârnìk ì tlušč z′ ìh palì ǔ ahvâru, dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu;

18. а мяса іх табе належыць, гэтаксама як і грудзіна паднашэньня - правая лапатка табе належыць.

a mâsa ìh tabe naležyc′, gètaksama âk ì grudzìna padnašèn′nâ - pravaâ lapatka tabe naležyc′.

19. Усе ахвярныя сьвятыні, якія падносяць сыны Ізраілевыя Госпаду, аддаю табе і сынам тваім і дочкам тваім з табою, статутам вечным; гэта запавет солі вечны перад Госпадам, дадзены табе і нашчадкам тваім з табою.

Use ahvârnyâ s′vâtynì, âkìâ padnosâc′ syny Ìzraìlevyâ Gospadu, addaû tabe ì synam tvaìm ì dočkam tvaìm z taboû, statutam večnym; gèta zapavet solì večny perad Gospadam, dadzeny tabe ì naščadkam tvaìm z taboû.

20. І сказаў Гасподзь Аарону: у зямлі іхняй ня будзеш мець надзелу і долі ня будзе з табою сярод іх; Я доля твая і надзел твой сярод сыноў Ізраілевых;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Aaronu: u zâmlì ìhnâj nâ budzeš mec′ nadzelu ì dolì nâ budze z taboû sârod ìh; Â dolâ tvaâ ì nadzel tvoj sârod synoǔ Ìzraìlevyh;

21. а сынам Лявіі, вось, Я даў у надзел дзесяціну з усяго, што ў Ізраіля, за службу іхнюю, за тое, што яны правяць службы ў скініі сходу;

a synam Lâvìì, vos′, Â daǔ u nadzel dzesâcìnu z usâgo, što ǔ Ìzraìlâ, za službu ìhnûû, za toe, što âny pravâc′ služby ǔ skìnìì shodu;

22. і сыны Ізраілевыя не павінны больш падыходзіць да скініі сходу, каб не панесьці грэху і не памерці:

ì syny Ìzraìlevyâ ne pavìnny bol′š padyhodzìc′ da skìnìì shodu, kab ne panes′cì grèhu ì ne pamercì:

23. няхай лявіты правяць службы ў скініі сходу і нясуць на сабе грэх іхні. Гэта статут вечны ў роды вашыя; а сярод сыноў Ізраілевых яны не атрымаюць долі;

nâhaj lâvìty pravâc′ služby ǔ skìnìì shodu ì nâsuc′ na sabe grèh ìhnì. Gèta statut večny ǔ rody vašyâ; a sârod synoǔ Ìzraìlevyh âny ne atrymaûc′ dolì;

24. а як што дзесяціну сыноў Ізраілевых, якую яны прыносяць у паднашэньне Госпаду, Я аддаю лявітам у надзел, таму і сказаў Я ім: сярод сыноў Ізраілевых не атрымаюць яны долі.

a âk što dzesâcìnu synoǔ Ìzraìlevyh, âkuû âny prynosâc′ u padnašèn′ne Gospadu, Â addaû lâvìtam u nadzel, tamu ì skazaǔ Â ìm: sârod synoǔ Ìzraìlevyh ne atrymaûc′ âny dolì.

25. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

26. абвясьці лявітам і скажы ім: калі брацьмеце ў сыноў Ізраілевых дзесяціну, якую Я даў вам у долю, дык падносьце зь яе паднашэньне Госпаду, дзесяціну зь дзесяціны, -

abvâs′cì lâvìtam ì skažy ìm: kalì brac′mece ǔ synoǔ Ìzraìlevyh dzesâcìnu, âkuû Â daǔ vam u dolû, dyk padnos′ce z′ âe padnašèn′ne Gospadu, dzesâcìnu z′ dzesâcìny, -

27. і ўскладзена будзе на вас гэта паднашэньне, як хлеб з гумна і як узятае з чавільні;

ì ǔskladzena budze na vas gèta padnašèn′ne, âk hleb z gumna ì âk uzâtae z čavìl′nì;

28. так і вы будзеце падносіць паднашэньне Госпаду з усіх дзесяцін вашых, якія брацьмеце ў сыноў Ізраілевых, і будзеце даваць зь іх паднашэньне Гасподняе Аарону сьвятару;

tak ì vy budzece padnosìc′ padnašèn′ne Gospadu z usìh dzesâcìn vašyh, âkìâ brac′mece ǔ synoǔ Ìzraìlevyh, ì budzece davac′ z′ ìh padnašèn′ne Gaspodnâe Aaronu s′vâtaru;

29. з усяго, што даруецца вам, падносьце паднашэньне Госпаду, з усяго найлепшага, што асьвячаецца.

z usâgo, što daruecca vam, padnos′ce padnašèn′ne Gospadu, z usâgo najlepšaga, što as′vâčaecca.

30. І скажы ім: калі вы прынесяце з гэтага найлепшае, дык гэта ўскладзена будзе на лявітаў, як тое, што атрымліваецца з гумна і што атрымліваецца з чавільні;

Ì skažy ìm: kalì vy prynesâce z gètaga najlepšae, dyk gèta ǔskladzena budze na lâvìtaǔ, âk toe, što atrymlìvaecca z gumna ì što atrymlìvaecca z čavìl′nì;

31. вы можаце есьці гэта ў любым месцы, вы і семэі вашыя, бо гэта вам плата за працу вашую ў скініі сходу;

vy možace es′cì gèta ǔ lûbym mescy, vy ì semèì vašyâ, bo gèta vam plata za pracu vašuû ǔ skìnìì shodu;

32. і не панесяце за гэта грэху, калі прынесяце найлепшае з гэтага; і таго, што пасьвячаецца сынамі Ізраілевымі, не апаганьце, і не памраце.

ì ne panesâce za gèta grèhu, kalì prynesâce najlepšae z gètaga; ì tago, što pas′vâčaecca synamì Ìzraìlevymì, ne apagan′ce, ì ne pamrace.

19 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею і Аарону сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu skazac′:

2. вось статут закона, які запавядаў Гасподзь, кажучы: скажы сынам Ізраілевым, няхай прывядуць табе рыжую цялушку без пахібы, у якое няма заганы, на якой ня было ярма;

vos′ statut zakona, âkì zapavâdaǔ Gaspodz′, kažučy: skažy synam Ìzraìlevym, nâhaj pryvâduc′ tabe ryžuû câlušku bez pahìby, u âkoe nâma zagany, na âkoj nâ bylo ârma;

3. і аддайце яе Элеазару сьвятару, і выведзе яе прэч з табара, і заколюць яе пры ім;

ì addajce âe Èleazaru s′vâtaru, ì vyvedze âe prèč z tabara, ì zakolûc′ âe pry ìm;

4. і няхай возьме Элеазар сьвятар пальцам сваім крыві яе і крывёю пакропіць да пярэдняга боку скініі сходу сем разоў;

ì nâhaj voz′me Èleazar s′vâtar pal′cam svaìm kryvì âe ì kryvëû pakropìc′ da pârèdnâga boku skìnìì shodu sem razoǔ;

5. і спаляць цялушку на вачах у яго: скуру зь яе і мяса яе і кроў зь яе зь нячыстасьцю няхай спаляць;

ì spalâc′ câlušku na vačah u âgo: skuru z′ âe ì mâsa âe ì kroǔ z′ âe z′ nâčystas′cû nâhaj spalâc′;

6. і няхай возьме сьвятар кедровых дроў і ісопу і нітку з чырванёнай воўны і кіне на спальваную цялушку;

ì nâhaj voz′me s′vâtar kedrovyh droǔ ì ìsopu ì nìtku z čyrvanënaj voǔny ì kìne na spal′vanuû câlušku;

7. і няхай вымые сьвятар вопратку сваю і абмые цела сваё вадою, і потым увойдзе ў табар, і нячысты будзе сьвятар да вечара;

ì nâhaj vymye s′vâtar vopratku svaû ì abmye cela svaë vadoû, ì potym uvojdze ǔ tabar, ì nâčysty budze s′vâtar da večara;

8. і той, хто паліў, няхай вымые вопратку сваю вадою, і абмые цела сваё вадою, і нячысты будзе да вечара;

ì toj, hto palìǔ, nâhaj vymye vopratku svaû vadoû, ì abmye cela svaë vadoû, ì nâčysty budze da večara;

9. і хто-небудзь чысты няхай зьбярэ попел ад цялушкі і пакладзе за табарам на чыстым месцы, і будзе ён захоўвацца для супольства сыноў Ізраілевых, дзеля вады ачышчальнай: гэта ахвяра за грэх;

ì hto-nebudz′ čysty nâhaj z′bârè popel ad câluškì ì pakladze za tabaram na čystym mescy, ì budze ën zahoǔvacca dlâ supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh, dzelâ vady ačyščal′naj: gèta ahvâra za grèh;

10. і той, хто зьбіраў попел ад цялушкі, няхай вымые вопратку сваю, і нячысты будзе да вечара. Гэта сынам Ізраілевым і прыхадням, якія жывуць у іх, хай будзе статутам вечным.

ì toj, hto z′bìraǔ popel ad câluškì, nâhaj vymye vopratku svaû, ì nâčysty budze da večara. Gèta synam Ìzraìlevym ì pryhadnâm, âkìâ žyvuc′ u ìh, haj budze statutam večnym.

11. Хто дакранецца да мёртвага цела якога-небудзь чалавека, нячысты будзе сем дзён;

Hto dakranecca da mërtvaga cela âkoga-nebudz′ čalaveka, nâčysty budze sem dzën;

12. ён павінен ачысьціць сябе гэтаю вадою на трэці дзень і на сёмы дзень, і будзе чысты; а калі ён не ачысьціць сябе на трэці дзень і на сёмы дзень, дык ня будзе чысты;

ën pavìnen ačys′cìc′ sâbe gètaû vadoû na trècì dzen′ ì na sëmy dzen′, ì budze čysty; a kalì ën ne ačys′cìc′ sâbe na trècì dzen′ ì na sëmy dzen′, dyk nâ budze čysty;

13. кожны, хто дакрануўся да мёртвага цела якога-небудзь чалавека, што памёр, і не ачысьціў сябе, апаганіць жытлішча Госпада: зьнішчыцца чалавек той спасярод Ізраіля, бо ён не акроплены ачышчальнаю вадою, ён нячысты, яшчэ нячыстасьць ягоная на ім.

kožny, hto dakranuǔsâ da mërtvaga cela âkoga-nebudz′ čalaveka, što pamër, ì ne ačys′cìǔ sâbe, apaganìc′ žytlìšča Gospada: z′nìščycca čalavek toj spasârod Ìzraìlâ, bo ën ne akropleny ačyščal′naû vadoû, ën nâčysty, âščè nâčystas′c′ âgonaâ na ìm.

14. Вось закон: калі чалавек памрэ ў намёце, дык кожны, хто прыйдзе ў намёт, і ўсё ў намёце нячыстае будзе сем дзён;

Vos′ zakon: kalì čalavek pamrè ǔ namëce, dyk kožny, hto pryjdze ǔ namët, ì ǔsë ǔ namëce nâčystae budze sem dzën;

15. кожны адкрыты посуд, які не абвязаны і не накрыты, нячысты.

kožny adkryty posud, âkì ne abvâzany ì ne nakryty, nâčysty.

16. Кожны, хто дакранецца на полі да забітага мечам, альбо да памерлага, альбо да косткі чалавечай, альбо да дамавіны, нячысты будзе сем дзён.

Kožny, hto dakranecca na polì da zabìtaga mečam, al′bo da pamerlaga, al′bo da kostkì čalavečaj, al′bo da damavìny, nâčysty budze sem dzën.

17. Нячыстаму няхай возьмуць попелу з той спаленай ахвяры за грэх і нальюць на яго жывой вады ў посуд;

Nâčystamu nâhaj voz′muc′ popelu z toj spalenaj ahvâry za grèh ì nal′ûc′ na âgo žyvoj vady ǔ posud;

18. і няхай хто-небудзь чысты возьме ізопу, і абмочыць яго ў вадзе, і акропіць намёт і ўвесь посуд і людзей, якія ў ім, і таго, хто дакрануўся да косткі, альбо да забітага, альбо да памерлага, альбо да дамавіны;

ì nâhaj hto-nebudz′ čysty voz′me ìzopu, ì abmočyc′ âgo ǔ vadze, ì akropìc′ namët ì ǔves′ posud ì lûdzej, âkìâ ǔ ìm, ì tago, hto dakranuǔsâ da kostkì, al′bo da zabìtaga, al′bo da pamerlaga, al′bo da damavìny;

19. і няхай акропіць чысты нячыстага на трэці і на сёмы дзень і ачысьціць яго на сёмы дзень; і вымые ён вопратку сваю, і абмые вадою, і пад вечар будзе чысты.

ì nâhaj akropìc′ čysty nâčystaga na trècì ì na sëmy dzen′ ì ačys′cìc′ âgo na sëmy dzen′; ì vymye ën vopratku svaû, ì abmye vadoû, ì pad večar budze čysty.

20. А калі хто будзе нячысты і не ачысціць сябе, дык вынішчыцца чалавек той спасярод народу, бо ён апаганіў сьвяцілішча Госпада: ачышчальнаю вадою ён не акроплены, ён нячысты.

A kalì hto budze nâčysty ì ne ačyscìc′ sâbe, dyk vynìščycca čalavek toj spasârod narodu, bo ën apaganìǔ s′vâcìlìšča Gospada: ačyščal′naû vadoû ën ne akropleny, ën nâčysty.

21. І няхай будзе гэта ім устанаўленьнем вечным. І той, хто крапіў ачышчальнаю вадою, няхай вымые вопратку сваю; і хто дакрануўся да ачышчальнай вады, нячысты будзе да вечара.

Ì nâhaj budze gèta ìm ustanaǔlen′nem večnym. Ì toj, hto krapìǔ ačyščal′naû vadoû, nâhaj vymye vopratku svaû; ì hto dakranuǔsâ da ačyščal′naj vady, nâčysty budze da večara.

22. І ўсё, да чаго дакранецца нячысты, будзе нячыстае; і той чалавек, які дакрануўся, нячысты будзе да вечара.

Ì ǔsë, da čago dakranecca nâčysty, budze nâčystae; ì toj čalavek, âkì dakranuǔsâ, nâčysty budze da večara.

20 Кіраўнік

1. І прыйшлі сыны Ізраілевыя, усё супольства, у пустыню Сін у першы месяц, і спыніўся народ у Кадэсе, і памерла там Марыям і пахавана там.

Ì pryjšlì syny Ìzraìlevyâ, usë supol′stva, u pustynû Sìn u peršy mesâc, ì spynìǔsâ narod u Kadèse, ì pamerla tam Maryâm ì pahavana tam.

2. І ня было вады ў супольства, і сабраліся яны супроць Майсея і Аарона;

Ì nâ bylo vady ǔ supol′stva, ì sabralìsâ âny suproc′ Majseâ ì Aarona;

3. і абурыўся народ на Майсея і сказаў: о, калі б памерлі тады і мы, калі памерлі браты нашыя перад Госпадам!

ì aburyǔsâ narod na Majseâ ì skazaǔ: o, kalì b pamerlì tady ì my, kalì pamerlì braty našyâ perad Gospadam!

4. навошта вы прывялі супольства Гасподняе ў гэтую пустыню, каб памерці тут нам і быдлу нашаму?

navošta vy pryvâlì supol′stva Gaspodnâe ǔ gètuû pustynû, kab pamercì tut nam ì bydlu našamu?

5. і навошта вывелі вы нас зь Егіпта, каб прывесьці нас у гэта нягоднае месца, дзе нельга сеяць, няма ні смакоўніц, ні вінаграду, ні гранатавых яблыкаў, ні нават вады пітной?

ì navošta vyvelì vy nas z′ Egìpta, kab pryves′cì nas u gèta nâgodnae mesca, dze nel′ga seâc′, nâma nì smakoǔnìc, nì vìnagradu, nì granatavyh âblykaǔ, nì navat vady pìtnoj?

6. І пайшоў Майсей і Аарон ад народу да ўваходу ў скінію сходу, і ўпалі на абліччы свае, і зьявілася ім слава Гасподняя.

Ì pajšoǔ Majsej ì Aaron ad narodu da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, ì ǔpalì na ablìččy svae, ì z′âvìlasâ ìm slava Gaspodnââ.

7. І сказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

8. вазьмі посах і зьбяры супольства, ты і Аарон, брат твой, і скажэце на вачах у іх скале, і яна дасьць зь сябе ваду: і так ты выведзеш ім ваду са скалы і напоіш супольства і быдла ягонае.

vaz′mì posah ì z′bâry supol′stva, ty ì Aaron, brat tvoj, ì skažèce na vačah u ìh skale, ì âna das′c′ z′ sâbe vadu: ì tak ty vyvedzeš ìm vadu sa skaly ì napoìš supol′stva ì bydla âgonae.

9. І ўзяў Майсей посах перад абліччам Госпада, як Ён загадаў яму.

Ì ǔzâǔ Majsej posah perad ablìččam Gospada, âk Ën zagadaǔ âmu.

10. І сабралі Майсей і Аарон народ да скалы, і сказаў ён ім: паслухайце, непакорныя, хіба нам з гэтае скалы вывесьці вам ваду?

Ì sabralì Majsej ì Aaron narod da skaly, ì skazaǔ ën ìm: pasluhajce, nepakornyâ, hìba nam z gètae skaly vyves′cì vam vadu?

11. І падняў Майсей руку сваю і ўдарыў у скалу посахам сваім двойчы, і пацякло многа вады, і піло супольства і быдла ягонае.

Ì padnâǔ Majsej ruku svaû ì ǔdaryǔ u skalu posaham svaìm dvojčy, ì pacâklo mnoga vady, ì pìlo supol′stva ì bydla âgonae.

12. І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону: за тое, што вы не паверылі Мне, каб зьявіць сьвятасьць Маю на вачах у сыноў Ізраілевых, не ўведзяце вы народу свайго ў зямлю, якую Я даю яму.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu: za toe, što vy ne paverylì Mne, kab z′âvìc′ s′vâtas′c′ Maû na vačah u synoǔ Ìzraìlevyh, ne ǔvedzâce vy narodu svajgo ǔ zâmlû, âkuû Â daû âmu.

13. Гэта вада Мэрывы, у якой увайшлі ў раздор сыны Ізраілевыя з Госпадам, і Ён зьявіў ім сьвятасьць Сваю.

Gèta vada Mèryvy, u âkoj uvajšlì ǔ razdor syny Ìzraìlevyâ z Gospadam, ì Ën z′âvìǔ ìm s′vâtas′c′ Svaû.

14. І паслаў Майсей з Кадэса паслоў да цара Эдомскага: так кажа брат твой, Ізраіль: ты ведаеш усе цяжкасьці, якія спасьціглі нас;

Ì paslaǔ Majsej z Kadèsa pasloǔ da cara Èdomskaga: tak kaža brat tvoj, Ìzraìl′: ty vedaeš use câžkas′cì, âkìâ spas′cìglì nas;

15. бацькі нашыя перайшлі ў Егіпет, і мы жылі ў Егіпце многа часу, і дрэнна абыходзіліся Егіпцяне з намі і бацькамі нашымі;

bac′kì našyâ perajšlì ǔ Egìpet, ì my žylì ǔ Egìpce mnoga času, ì drènna abyhodzìlìsâ Egìpcâne z namì ì bac′kamì našymì;

16. і паклікалі мы Госпада, і пачуў Ён голас наш, і паслаў анёла, і вывеў нас зь Егіпта; і вось, мы ў Кадэсе, горадзе каля самай мяжы тваёй;

ì paklìkalì my Gospada, ì pačuǔ Ën golas naš, ì paslaǔ anëla, ì vyveǔ nas z′ Egìpta; ì vos′, my ǔ Kadèse, goradze kalâ samaj mâžy tvaëj;

17. дазволь нам прайсьці зямлёю тваёю; мы ня пойдзем па палях і па вінаградніках і ня будзем піць ваду з калодзежаў; а пойдзем дарогаю царскаю, ня збочым ні направа, ні налева, пакуль не пяройдзем межаў тваіх.

dazvol′ nam prajs′cì zâmlëû tvaëû; my nâ pojdzem pa palâh ì pa vìnagradnìkah ì nâ budzem pìc′ vadu z kalodzežaǔ; a pojdzem darogaû carskaû, nâ zbočym nì naprava, nì naleva, pakul′ ne pârojdzem mežaǔ tvaìh.

18. Але Эдом сказаў яму: не праходзь празь мяне, інакш я зь мечам выступлю супроць цябе.

Ale Èdom skazaǔ âmu: ne prahodz′ praz′ mâne, ìnakš â z′ mečam vystuplû suproc′ câbe.

19. І сказалі яму сыны Ізраілевыя: мы пойдзем вялікаю дарогаю, і калі будзем піць тваю ваду, я і быдла маё, дык будзем плаціць за яе; толькі нагамі маімі прайду, што нічога не каштуе.

Ì skazalì âmu syny Ìzraìlevyâ: my pojdzem vâlìkaû darogaû, ì kalì budzem pìc′ tvaû vadu, â ì bydla maë, dyk budzem placìc′ za âe; tol′kì nagamì maìmì prajdu, što nìčoga ne kaštue.

20. Але ён сказаў: не праходзь. І выступіў супроць яго Эдом з шматлікім народам і з моцнаю рукою.

Ale ën skazaǔ: ne prahodz′. Ì vystupìǔ suproc′ âgo Èdom z šmatlìkìm narodam ì z mocnaû rukoû.

21. І вось не згадзіўся Эдом дазволіць Ізраілю прайсьці праз ягоныя межы, і Ізраіль пайшоў убок ад яго.

Ì vos′ ne zgadzìǔsâ Èdom dazvolìc′ Ìzraìlû prajs′cì praz âgonyâ mežy, ì Ìzraìl′ pajšoǔ ubok ad âgo.

22. І выправіліся сыны Ізраіля з Кадэса, і пайшло ўсё супольства да гары Ор.

Ì vypravìlìsâ syny Ìzraìlâ z Kadèsa, ì pajšlo ǔsë supol′stva da gary Or.

23. І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону на гары Ор, каля межаў зямлі Эдомскай, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu na gary Or, kalâ mežaǔ zâmlì Èdomskaj, kažučy:

24. няхай прыкладзецца Аарон да народу свайго, бо ён ня ўвойдзе ў зямлю, якую Я даю сынам Ізраілевым, за тое, што вы непакорныя былі загаду Майму каля водаў Мэрывы;

nâhaj prykladzecca Aaron da narodu svajgo, bo ën nâ ǔvojdze ǔ zâmlû, âkuû Â daû synam Ìzraìlevym, za toe, što vy nepakornyâ bylì zagadu Majmu kalâ vodaǔ Mèryvy;

25. і вазьмі Аарона і Элеазара, сына ягонага, і ўзьвядзі іх на гару Ор;

ì vaz′mì Aarona ì Èleazara, syna âgonaga, ì ǔz′vâdzì ìh na garu Or;

26. і здымі з Аарона вопратку ягоную і апрані ў яе Элеазара, сына ягонага, і няхай Аарон адыдзе і памрэ там.

ì zdymì z Aarona vopratku âgonuû ì apranì ǔ âe Èleazara, syna âgonaga, ì nâhaj Aaron adydze ì pamrè tam.

27. І зрабіў Майсей так, як загадаў Гасподзь. Пайшлі яны на гару Ор на вачах ва ўсяго супольства,

Ì zrabìǔ Majsej tak, âk zagadaǔ Gaspodz′. Pajšlì âny na garu Or na vačah va ǔsâgo supol′stva,

28. і зьняў Майсей з Аарона вопратку ягоную і апрануў у яе Элеазара, сына ягонага; і памёр там Аарон на вяршыні гары. А Майсей і Элеазар сышлі з гары.

ì z′nâǔ Majsej z Aarona vopratku âgonuû ì apranuǔ u âe Èleazara, syna âgonaga; ì pamër tam Aaron na vâršynì gary. A Majsej ì Èleazar syšlì z gary.

29. І ўбачыла ўсё супольства, што Аарон памёр, і аплакваў Аарона ўвесь дом Ізраілеў трыццаць дзён.

Ì ǔbačyla ǔsë supol′stva, što Aaron pamër, ì aplakvaǔ Aarona ǔves′ dom Ìzraìleǔ tryccac′ dzën.

21 Кіраўнік

1. Ханаанскі цар Арада, які жыў на поўдні, пачуўшы, што Ізраіль ідзе дарогаю ад Атарыма, уступіў у бітву зь Ізраільцянамі і некалькіх зь іх узяў у палон.

Hanaanskì car Arada, âkì žyǔ na poǔdnì, pačuǔšy, što Ìzraìl′ ìdze darogaû ad Ataryma, ustupìǔ u bìtvu z′ Ìzraìl′cânamì ì nekal′kìh z′ ìh uzâǔ u palon.

2. І даў Ізраіль абяцаньне Госпаду і сказаў: калі аддасі народ гэты ў рукі мае, дык накладу заклён на гарады іхнія.

Ì daǔ Ìzraìl′ abâcan′ne Gospadu ì skazaǔ: kalì addasì narod gèty ǔ rukì mae, dyk nakladu zaklën na garady ìhnìâ.

3. Гасподзь пачуў голас Ізраіля і аддаў Хананэяў у рукі яму, і ён паклаў заклён на іх і на гарады іхнія і даў імя месцу таму: Хорма.

Gaspodz′ pačuǔ golas Ìzraìlâ ì addaǔ Hananèâǔ u rukì âmu, ì ën paklaǔ zaklën na ìh ì na garady ìhnìâ ì daǔ ìmâ mescu tamu: Horma.

4. Ад гары Ор выправіліся яны дарогаю Чэрмнага мора, каб абмінуць зямлю Эдома. І пачаў маладушнічаць народ у дарозе,

Ad gary Or vypravìlìsâ âny darogaû Čèrmnaga mora, kab abmìnuc′ zâmlû Èdoma. Ì pačaǔ maladušnìčac′ narod u daroze,

5. і гаварыў народ супроць Бога і супроць Майсея: навошта вывелі вы нас зь Егіпта, каб памерці ў пустыні, бо тут няма ні хлеба, ні вады, і душы нашай абрыдла нягодная ежа.

ì gavaryǔ narod suproc′ Boga ì suproc′ Majseâ: navošta vyvelì vy nas z′ Egìpta, kab pamercì ǔ pustynì, bo tut nâma nì hleba, nì vady, ì dušy našaj abrydla nâgodnaâ eža.

6. І паслаў Гасподзь на народ ядавітых зьмеяў, якія джгалі народ, і памерла мноства народу з Ізраілевых.

Ì paslaǔ Gaspodz′ na narod âdavìtyh z′meâǔ, âkìâ džgalì narod, ì pamerla mnostva narodu z Ìzraìlevyh.

7. І прыйшоў народ да Майсея і сказаў: зграшылі мы, што гаварылі супроць Госпада і супроць цябе; памаліся Госпаду, каб ён адвёў ад нас зьмеяў. І памаліўся Майсей за народ.

Ì pryjšoǔ narod da Majseâ ì skazaǔ: zgrašylì my, što gavarylì suproc′ Gospada ì suproc′ câbe; pamalìsâ Gospadu, kab ën advëǔ ad nas z′meâǔ. Ì pamalìǔsâ Majsej za narod.

8. І сказаў Гасподзь Майсею: зрабі сабе зьмея і выставі яго на сьцяг, і ўкушаны, зірнуўшы на яго, застанецца жывы.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: zrabì sabe z′meâ ì vystavì âgo na s′câg, ì ǔkušany, zìrnuǔšy na âgo, zastanecca žyvy.

9. І зрабіў Майсей меднага зьмея і выставіў яго на сьцяг, і калі зьмяя кусала чалавека, ён, зірнуўшы на меднага зьмея, заставаўся жывы.

Ì zrabìǔ Majsej mednaga z′meâ ì vystavìǔ âgo na s′câg, ì kalì z′mââ kusala čalaveka, ën, zìrnuǔšy na mednaga z′meâ, zastavaǔsâ žyvy.

10. І выправіліся сыны Ізраілевыя і спыніліся ў Авоце;

Ì vypravìlìsâ syny Ìzraìlevyâ ì spynìlìsâ ǔ Avoce;

11. і выправіліся з Авота і спыніліся ў Іў-Аварыме, у пустыні, што насупраць Маава, на ўсход сонца;

ì vypravìlìsâ z Avota ì spynìlìsâ ǔ Ìǔ-Avaryme, u pustynì, što nasuprac′ Maava, na ǔshod sonca;

12. адтуль выправіліся і спыніліся ў даліне Зарэд;

adtul′ vypravìlìsâ ì spynìlìsâ ǔ dalìne Zarèd;

13. выправіўшыся адтуль, спыніліся ў той частцы Арнона ў пустыні, якая цячэ за межамі Амарэя, бо Арнон мяжа Маава, паміж Маавам і Амарэем.

vypravìǔšysâ adtul′, spynìlìsâ ǔ toj častcy Arnona ǔ pustynì, âkaâ câčè za mežamì Amarèâ, bo Arnon mâža Maava, pamìž Maavam ì Amarèem.

14. Таму і сказана ў кнізе змаганьняў Гасподніх:

Tamu ì skazana ǔ knìze zmagan′nâǔ Gaspodnìh:

15. Вагеб у Суфе і патокі Арнона, і вярхоўе патоку, якое схіляецца да Шабэт-Ару і прымыкае да межаў Маава.

Vageb u Sufe ì patokì Arnona, ì vârhoǔe patoku, âkoe shìlâecca da Šabèt-Aru ì prymykae da mežaǔ Maava.

16. Адсюль да Баэр; гэта той калодзеж, пра які Гасподзь сказаў Майсею: зьбяры народ, і дам ім вады.

Adsûl′ da Baèr; gèta toj kalodzež, pra âkì Gaspodz′ skazaǔ Majseû: z′bâry narod, ì dam ìm vady.

17. Тады засьпяваў Ізраіль песьню гэтую: напаўняйся, калодзеж, сьпявайце яму;

Tady zas′pâvaǔ Ìzraìl′ pes′nû gètuû: napaǔnâjsâ, kalodzež, s′pâvajce âmu;

18. калодзеж, які выкапалі князі, выкапалі правадыры народу з законаўстаноўцам посахамі сваімі. З пустыні ў Матану,

kalodzež, âkì vykapalì knâzì, vykapalì pravadyry narodu z zakonaǔstanoǔcam posahamì svaìmì. Z pustynì ǔ Matanu,

19. з Матаны ў Нагалііл, з Нагалііла ў Вамот,

z Matany ǔ Nagalììl, z Nagalììla ǔ Vamot,

20. з Вамота ў Гай, што ў зямлі Маава, на вяршыні гары Фасгі, павернутай відам да пустыні.

z Vamota ǔ Gaj, što ǔ zâmlì Maava, na vâršynì gary Fasgì, pavernutaj vìdam da pustynì.

21. І паслаў Ізраіль паслоў да Сігона, цара Амарэйскага, каб сказаць:

Ì paslaǔ Ìzraìl′ pasloǔ da Sìgona, cara Amarèjskaga, kab skazac′:

22. дазволь мне прайсьці зямлёю тваёю; ня будзем заходзіць на палі і ў вінаграднікі, ня будзем піць вады з калодзежаў, а пойдзем дарогаю царскаю, пакуль не пяройдзем межаў тваіх.

dazvol′ mne prajs′cì zâmlëû tvaëû; nâ budzem zahodzìc′ na palì ì ǔ vìnagradnìkì, nâ budzem pìc′ vady z kalodzežaǔ, a pojdzem darogaû carskaû, pakul′ ne pârojdzem mežaǔ tvaìh.

23. Але Сігон не дазволіў ісьці праз свае межы; і сабраў Сігон увесь народ свой і выступіў супроць Ізраіля ў пустыню, і дайшоў да Яацы і ўступіў у бітву зь Ізраілем.

Ale Sìgon ne dazvolìǔ ìs′cì praz svae mežy; ì sabraǔ Sìgon uves′ narod svoj ì vystupìǔ suproc′ Ìzraìlâ ǔ pustynû, ì dajšoǔ da Âacy ì ǔstupìǔ u bìtvu z′ Ìzraìlem.

24. І пабіў яго Ізраіль мечам і ўзяў у валоданьне зямлю ягоную ад Арнона да Явока, да межаў Аманіцкіх, бо моцныя былі межы Аманіцянаў;

Ì pabìǔ âgo Ìzraìl′ mečam ì ǔzâǔ u valodan′ne zâmlû âgonuû ad Arnona da Âvoka, da mežaǔ Amanìckìh, bo mocnyâ bylì mežy Amanìcânaǔ;

25. і ўзяў Ізраіль усе гарады гэтыя, і жыў Ізраіль ва ўсіх гарадах Амарэйскіх, у Эсэвоне і ва ўсіх залежных ад яго;

ì ǔzâǔ Ìzraìl′ use garady gètyâ, ì žyǔ Ìzraìl′ va ǔsìh garadah Amarèjskìh, u Èsèvone ì va ǔsìh zaležnyh ad âgo;

26. бо Эсэвон быў горад Сігона, цара Амарэйскага, і ён ваяваў з ранейшым царом Маавіцкім і ўзяў з рук ягоных усю зямлю ягоную да Арнона.

bo Èsèvon byǔ gorad Sìgona, cara Amarèjskaga, ì ën vaâvaǔ z ranejšym carom Maavìckìm ì ǔzâǔ z ruk âgonyh usû zâmlû âgonuû da Arnona.

27. Таму і гаворыцца ў вершах: Ідзеце ў Эсэвон, хай уладзяць і ўмацуюць горад Сігонаў,

Tamu ì gavorycca ǔ veršah: Ìdzece ǔ Èsèvon, haj uladzâc′ ì ǔmacuûc′ gorad Sìgonaǔ,

28. бо выйшаў агонь зь Эсэвона, полымя з горада Сігонавага, і зжэр яго Мааў і валадароў вышыняў Арнона.

bo vyjšaǔ agon′ z′ Èsèvona, polymâ z gorada Sìgonavaga, ì zžèr âgo Maaǔ ì valadaroǔ vyšynâǔ Arnona.

29. Гора, Мааве, табе! загінуў ты, Хамосаў народзе! Паразьбягаліся сыны ягоныя, і дочкі яго зрабіліся паланянкамі Амарэйскага цара Сігона;

Gora, Maave, tabe! zagìnuǔ ty, Hamosaǔ narodze! Paraz′bâgalìsâ syny âgonyâ, ì dočkì âgo zrabìlìsâ palanânkamì Amarèjskaga cara Sìgona;

30. мы пабілі іх стрэламі; загінуў Эсэвон да Дывона, мы спустошылі іх да Нофы, што паблізу Мэдэвы.

my pabìlì ìh strèlamì; zagìnuǔ Èsèvon da Dyvona, my spustošylì ìh da Nofy, što pablìzu Mèdèvy.

31. І жыў Ізраіль у зямлі Амарэйскай.

Ì žyǔ Ìzraìl′ u zâmlì Amarèjskaj.

32. І паслаў Майсей агледзець Язэр, і ўзялі селішчы, залежныя ад яго, і прагналі Амарэяў, якія былі ў іх.

Ì paslaǔ Majsej agledzec′ Âzèr, ì ǔzâlì selìščy, zaležnyâ ad âgo, ì pragnalì Amarèâǔ, âkìâ bylì ǔ ìh.

33. І павярнуліся і пайшлі да Васана. І выступіў супроць іх Ог, цар Васанскі, сам і ўвесь народ ягоны, на бітву да Эдрэі.

Ì pavârnulìsâ ì pajšlì da Vasana. Ì vystupìǔ suproc′ ìh Og, car Vasanskì, sam ì ǔves′ narod âgony, na bìtvu da Èdrèì.

34. І сказаў Гасподзь Майсею: ня бойся яго, бо Я аддам яго і ўвесь народ ягоны і ўсю зямлю ягоную ў рукі твае, і зробіш зь ім, як зрабіў зь Сігонам, царом Амарэйскім, які жыў у Эсэвоне.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: nâ bojsâ âgo, bo Â addam âgo ì ǔves′ narod âgony ì ǔsû zâmlû âgonuû ǔ rukì tvae, ì zrobìš z′ ìm, âk zrabìǔ z′ Sìgonam, carom Amarèjskìm, âkì žyǔ u Èsèvone.

35. І пабілі яны яго і сыноў ягоных і ўвесь народ ягоны, так што ніводнага не засталося, і завалодалі зямлёю ягонай.

Ì pabìlì âny âgo ì synoǔ âgonyh ì ǔves′ narod âgony, tak što nìvodnaga ne zastalosâ, ì zavalodalì zâmlëû âgonaj.

22 Кіраўнік

1. І выправіліся сыны Ізраілевыя і спыніліся на руінах Маава, каля Ярдана, насупраць Ерыхона.

Ì vypravìlìsâ syny Ìzraìlevyâ ì spynìlìsâ na ruìnah Maava, kalâ Ârdana, nasuprac′ Eryhona.

2. І ўбачыў Валак, сын Сэпфораў, усё, што зрабіў Ізраіль Амарэям;

Ì ǔbačyǔ Valak, syn Sèpforaǔ, usë, što zrabìǔ Ìzraìl′ Amarèâm;

3. і вельмі баяліся Маавіцяне народу гэтага, бо ён быў шматлікі; і збаяліся Маавіцяне сыноў Ізраілевых.

ì vel′mì baâlìsâ Maavìcâne narodu gètaga, bo ën byǔ šmatlìkì; ì zbaâlìsâ Maavìcâne synoǔ Ìzraìlevyh.

4. І сказалі Маавіцяне старэйшынам Мадыямскім: гэты народ зьядае цяпер усё вакол нас, як вол зьядае траву палявую. А Валак, сын Сэпфораў быў царом Маавіцянаў у той час.

Ì skazalì Maavìcâne starèjšynam Madyâmskìm: gèty narod z′âdae câper usë vakol nas, âk vol z′âdae travu palâvuû. A Valak, syn Sèpforaǔ byǔ carom Maavìcânaǔ u toj čas.

5. І паслаў ён паслоў да Валаама, сына Вэоравага, у Пэтор, што на рацэ Еўфраце, у зямлі сыноў народу яго, каб паклікаць яго і сказаць: вось, народ выйшаў зь Егіпта і пакрыў улоньне зямлі, і жыве ён каля мяне;

Ì paslaǔ ën pasloǔ da Valaama, syna Vèoravaga, u Pètor, što na racè Eǔfrace, u zâmlì synoǔ narodu âgo, kab paklìkac′ âgo ì skazac′: vos′, narod vyjšaǔ z′ Egìpta ì pakryǔ ulon′ne zâmlì, ì žyve ën kalâ mâne;

6. дык вось, прыйдзі, пракляні мне народ гэты, бо ён мацнейшы за мяне: можа, тады я змагу разьбіць яго і выгнаць яго зь зямлі; я ведаю, што каго ты дабраславіш, той дабраславёны, і каго ты праклянеш, той пракляты.

dyk vos′, pryjdzì, praklânì mne narod gèty, bo ën macnejšy za mâne: moža, tady â zmagu raz′bìc′ âgo ì vygnac′ âgo z′ zâmlì; â vedaû, što kago ty dabraslavìš, toj dabraslavëny, ì kago ty praklâneš, toj praklâty.

7. І пайшлі старэйшыны Маавіцкія і старэйшыны Мадыямскія, з дарункамі ў руках за чарадзейства, і пайшлі да Валаама, і пераказалі яму словы Валакавыя.

Ì pajšlì starèjšyny Maavìckìâ ì starèjšyny Madyâmskìâ, z darunkamì ǔ rukah za čaradzejstva, ì pajšlì da Valaama, ì perakazalì âmu slovy Valakavyâ.

8. І сказаў ён ім: заначуйце тут ноч, і дам вам адказ, як скажа мне Гасподзь. І засталіся старэйшыны Маавіцкія ў Валаама.

Ì skazaǔ ën ìm: zanačujce tut noč, ì dam vam adkaz, âk skaža mne Gaspodz′. Ì zastalìsâ starèjšyny Maavìckìâ ǔ Valaama.

9. І прыйшоў Бог да Валаама і сказаў: якія гэта людзі ў цябе?

Ì pryjšoǔ Bog da Valaama ì skazaǔ: âkìâ gèta lûdzì ǔ câbe?

10. Валаам сказаў Богу: Валак, сын Сэпфораў, цар Маавіцкі, прыслаў да мяне:

Valaam skazaǔ Bogu: Valak, syn Sèpforaǔ, car Maavìckì, pryslaǔ da mâne:

11. вось, народ выйшаў зь Егіпта і пакрыў улоньне зямлі; дык вось, прыйдзі, пракляні мне яго; можа, я тады змагу падужацца зь ім і выгнаць яго.

vos′, narod vyjšaǔ z′ Egìpta ì pakryǔ ulon′ne zâmlì; dyk vos′, pryjdzì, praklânì mne âgo; moža, â tady zmagu padužacca z′ ìm ì vygnac′ âgo.

12. І сказаў Бог Валааму: не хадзі зь імі, не праклінай народу гэтага, бо ён дабраславёны.

Ì skazaǔ Bog Valaamu: ne hadzì z′ ìmì, ne praklìnaj narodu gètaga, bo ën dabraslavëny.

13. І ўстаў Валаам раніцай і сказаў князям Валакавым: ідзеце ў зямлю вашу, бо ня хоча Гасподзь дазволіць мне ісьці з вамі.

Ì ǔstaǔ Valaam ranìcaj ì skazaǔ knâzâm Valakavym: ìdzece ǔ zâmlû vašu, bo nâ hoča Gaspodz′ dazvolìc′ mne ìs′cì z vamì.

14. І ўсталі князі Маавіцкія, і прыйшлі да Валака, і сказалі: не згадзіўся Валаам ісьці з намі.

Ì ǔstalì knâzì Maavìckìâ, ì pryjšlì da Valaka, ì skazalì: ne zgadzìǔsâ Valaam ìs′cì z namì.

15. Валак паслаў яшчэ князёў, пабольш і знакаміцейшых за тых.

Valak paslaǔ âščè knâzëǔ, pabol′š ì znakamìcejšyh za tyh.

16. І прыйшлі яны да Валаама і сказалі яму: так кажа Валак, сын Сэпфораў: не адмоўся прыйсьці да мяне;

Ì pryjšlì âny da Valaama ì skazalì âmu: tak kaža Valak, syn Sèpforaǔ: ne admoǔsâ pryjs′cì da mâne;

17. я зраблю табе вялікі гонар і зраблю ўсё, што ні скажаш мне; прыйдзі ж, пракляні мне народ гэты.

â zrablû tabe vâlìkì gonar ì zrablû ǔsë, što nì skažaš mne; pryjdzì ž, praklânì mne narod gèty.

18. І адказваў Валаам і сказаў рабам Валакавым: хоць бы Валак даваў мне поўны дом срэбра і золата, не магу пераступіць загадаў Госпада, Бога майго, і зрабіць што-небудзь малое альбо вялікае;

Ì adkazvaǔ Valaam ì skazaǔ rabam Valakavym: hoc′ by Valak davaǔ mne poǔny dom srèbra ì zolata, ne magu perastupìc′ zagadaǔ Gospada, Boga majgo, ì zrabìc′ što-nebudz′ maloe al′bo vâlìkae;

19. зрэшты, застаньцеся і вы тут нанач, і я даведаюся, што яшчэ скажа мне Гасподзь.

zrèšty, zastan′cesâ ì vy tut nanač, ì â davedaûsâ, što âščè skaža mne Gaspodz′.

20. І прыйшоў Бог да Валаама ўначы і сказаў яму: калі людзі гэтыя прыйшлі клікаць цябе, устань, і ідзі зь імі! але толькі рабі тое, што Я буду казаць табе.

Ì pryjšoǔ Bog da Valaama ǔnačy ì skazaǔ âmu: kalì lûdzì gètyâ pryjšlì klìkac′ câbe, ustan′, ì ìdzì z′ ìmì! ale tol′kì rabì toe, što Â budu kazac′ tabe.

21. Валаам устаў раніцай, асядлаў асьліцу сваю і пайшоў з князямі Маавіцкімі.

Valaam ustaǔ ranìcaj, asâdlaǔ as′lìcu svaû ì pajšoǔ z knâzâmì Maavìckìmì.

22. І запалаў гнеў Божы за тое, што ён пайшоў, і стаў анёл Гасподні на дарозе, каб перашкодзіць яму. Ён ехаў на асьліцы сваёй і два слугі ягоныя.

Ì zapalaǔ gneǔ Božy za toe, što ën pajšoǔ, ì staǔ anël Gaspodnì na daroze, kab peraškodzìc′ âmu. Ën ehaǔ na as′lìcy svaëj ì dva slugì âgonyâ.

23. І ўбачыла асьліца анёла Гасподняга, які стаяў на дарозе з аголеным мечам у руцэ, і зьвярнула асьліца з дарогі і пайшла на поле; а Валаам пачаў біць асьліцу, каб вярнуць яе на дарогу.

Ì ǔbačyla as′lìca anëla Gaspodnâga, âkì staâǔ na daroze z agolenym mečam u rucè, ì z′vârnula as′lìca z darogì ì pajšla na pole; a Valaam pačaǔ bìc′ as′lìcu, kab vârnuc′ âe na darogu.

24. І стаў анёл Гасподні на вузкай дарозе, паміж вінаграднікамі, дзе з аднаго боку сьцяна і з другога боку сьцяна.

Ì staǔ anël Gaspodnì na vuzkaj daroze, pamìž vìnagradnìkamì, dze z adnago boku s′câna ì z drugoga boku s′câna.

25. Асьліца, убачыўшы анёла Гасподняга, прыціснулася да сьцяны і прыціснула нагу Валаама да сцяны; і ён зноў пачаў біць яе.

As′lìca, ubačyǔšy anëla Gaspodnâga, prycìsnulasâ da s′câny ì prycìsnula nagu Valaama da scâny; ì ën znoǔ pačaǔ bìc′ âe.

26. Анёл Гасподні зноў перайшоў і стаў у цесным месцы, дзе ня было куды зьвярнуць, ні налева, ні направа.

Anël Gaspodnì znoǔ perajšoǔ ì staǔ u cesnym mescy, dze nâ bylo kudy z′vârnuc′, nì naleva, nì naprava.

27. Асьліца, убачыўшы анёла Гасподняга, легла пад Валаамам. І запалаў гнеў Валаама, і пачаў ён біць асьліцу кіем.

As′lìca, ubačyǔšy anëla Gaspodnâga, legla pad Valaamam. Ì zapalaǔ gneǔ Valaama, ì pačaǔ ën bìc′ as′lìcu kìem.

28. І разамкнуў Гасподзь вусны асьліцы, і яна сказала Валааму: што я табе зрабіла, што ты бэеш мяне вось ужо трэці раз?

Ì razamknuǔ Gaspodz′ vusny as′lìcy, ì âna skazala Valaamu: što â tabe zrabìla, što ty bèeš mâne vos′ užo trècì raz?

29. Валаам сказаў асьліцы: за тое, што ты паглумілася зь мяне; калі б у мяне ў руцэ быў меч, дык я цяпер ужо забіў бы цябе.

Valaam skazaǔ as′lìcy: za toe, što ty paglumìlasâ z′ mâne; kalì b u mâne ǔ rucè byǔ meč, dyk â câper užo zabìǔ by câbe.

30. А асьліца сказала Валааму: ці ня я твая асьліца, на якой ты езьдзіў з пачатку да гэтага дня? ці мела я звычку так рабіць з табою? Ён сказаў: не.

A as′lìca skazala Valaamu: cì nâ â tvaâ as′lìca, na âkoj ty ez′dzìǔ z pačatku da gètaga dnâ? cì mela â zvyčku tak rabìc′ z taboû? Ën skazaǔ: ne.

31. І адкрыў Гасподзь вочы Валааму, і ўбачыў ён анёла Гасподняга, які стаяў на дарозе з аголеным мечам у руцэ, і пакланіўся, і ўпаў на аблічча сваё.

Ì adkryǔ Gaspodz′ vočy Valaamu, ì ǔbačyǔ ën anëla Gaspodnâga, âkì staâǔ na daroze z agolenym mečam u rucè, ì paklanìǔsâ, ì ǔpaǔ na ablìčča svaë.

32. І сказаў яму анёл Гасподні: за што ты біў асьліцу тваю аж тры разы? Я выйшаў, каб перашкодзіць табе, бо шлях твой няправільны перад Мною;

Ì skazaǔ âmu anël Gaspodnì: za što ty bìǔ as′lìcu tvaû až try razy? Â vyjšaǔ, kab peraškodzìc′ tabe, bo šlâh tvoj nâpravìl′ny perad Mnoû;

33. і асьліца, убачыўшы Мяне, зьвярнула ад Мяне вось ужо тры разы; калі б яна не зьвярнула ад Мяне, дык Я забіў бы цябе, а яе пакінуў бы жывую.

ì as′lìca, ubačyǔšy Mâne, z′vârnula ad Mâne vos′ užo try razy; kalì b âna ne z′vârnula ad Mâne, dyk Â zabìǔ by câbe, a âe pakìnuǔ by žyvuû.

34. І сказаў Валаам анёлу Гасподняму: зграшыў я, бо ня ведаў, што Ты стаіш насупраць мяне на дарозе; дык вось, калі гэта няпрыемна ў вачах Тваіх, дык я вярнуся.

Ì skazaǔ Valaam anëlu Gaspodnâmu: zgrašyǔ â, bo nâ vedaǔ, što Ty staìš nasuprac′ mâne na daroze; dyk vos′, kalì gèta nâpryemna ǔ vačah Tvaìh, dyk â vârnusâ.

35. І сказаў анёл Гасподні Валааму: ідзі зь людзьмі гэтымі, толькі кажы тое, што Я буду казаць табе. І пайшоў Валаам з князямі Валакавымі.

Ì skazaǔ anël Gaspodnì Valaamu: ìdzì z′ lûdz′mì gètymì, tol′kì kažy toe, što Â budu kazac′ tabe. Ì pajšoǔ Valaam z knâzâmì Valakavymì.

36. Валак, пачуўшы, што ідзе Валаам, выйшаў насустрач яму ў горад Маавіцкі, які на граніцы пры Арноне, што каля самай мяжы.

Valak, pačuǔšy, što ìdze Valaam, vyjšaǔ nasustrač âmu ǔ gorad Maavìckì, âkì na granìcy pry Arnone, što kalâ samaj mâžy.

37. І сказаў Валак Валааму: ці не пасылаў я да цябе клікаць цябе? чаму ты ня ішоў да мяне? няўжо я і праўда не магу ўшанаваць цябе?

Ì skazaǔ Valak Valaamu: cì ne pasylaǔ â da câbe klìkac′ câbe? čamu ty nâ ìšoǔ da mâne? nâǔžo â ì praǔda ne magu ǔšanavac′ câbe?

38. І сказаў Валаам Валаку: вось, я і прыйшоў да цябе, але ці магу я штосьці ад сябе сказаць? што ўкладзе Бог у вусны мае, тое і буду гаварыць.

Ì skazaǔ Valaam Valaku: vos′, â ì pryjšoǔ da câbe, ale cì magu â štos′cì ad sâbe skazac′? što ǔkladze Bog u vusny mae, toe ì budu gavaryc′.

39. І пайшоў Валаам з Валакам, і прыйшлі ў Кірыят-Хуцот.

Ì pajšoǔ Valaam z Valakam, ì pryjšlì ǔ Kìryât-Hucot.

40. І закалоў Валак валоў і авечак і паслаў да Валаама і князёў, якія былі зь ім.

Ì zakaloǔ Valak valoǔ ì avečak ì paslaǔ da Valaama ì knâzëǔ, âkìâ bylì z′ ìm.

41. На другі дзень раніцай Валак узяў Валаама і ўзьвёў яго на вышыні Ваалавыя, каб ён убачыў адтуль частку народу.

Na drugì dzen′ ranìcaj Valak uzâǔ Valaama ì ǔz′vëǔ âgo na vyšynì Vaalavyâ, kab ën ubačyǔ adtul′ častku narodu.

23 Кіраўнік

1. І сказаў Валаам Валаку: пастаў мне тут сем ахвярнікаў і падрыхтуй мне сем цялят і сем бараноў.

Ì skazaǔ Valaam Valaku: pastaǔ mne tut sem ahvârnìkaǔ ì padryhtuj mne sem câlât ì sem baranoǔ.

2. Валак зрабіў так, як казаў Валаам, і ўзьнесьлі Валак і Валаам па цяляці і па барану на кожным ахвярніку.

Valak zrabìǔ tak, âk kazaǔ Valaam, ì ǔz′nes′lì Valak ì Valaam pa câlâcì ì pa baranu na kožnym ahvârnìku.

3. І сказаў Валаам Валаку: пастой каля цэласпаленьня твайго, а я пайду; можа, Гасподзь выйдзе мне насустрач, і што Ён адкрые мне, я абвяшчу табе.

Ì skazaǔ Valaam Valaku: pastoj kalâ cèlaspalen′nâ tvajgo, a â pajdu; moža, Gaspodz′ vyjdze mne nasustrač, ì što Ën adkrye mne, â abvâšču tabe.

4. І сустрэўся Бог з Валаамам, і сказаў яму Валаам: сем ахвярнікаў паставіў я і ўзьнёс па цяляці і па барану на кожным ахвярніку.

Ì sustrèǔsâ Bog z Valaamam, ì skazaǔ âmu Valaam: sem ahvârnìkaǔ pastavìǔ â ì ǔz′nës pa câlâcì ì pa baranu na kožnym ahvârnìku.

5. І ўклаў Гасподзь слова ў вусны Валаамавыя і сказаў: вярніся да Валака і так кажы.

Ì ǔklaǔ Gaspodz′ slova ǔ vusny Valaamavyâ ì skazaǔ: vârnìsâ da Valaka ì tak kažy.

6. І вярнуўся да яго, і вось, ён стаіць каля цэласпаленьня свайго, ён і ўсе князі Маавіцкія.

Ì vârnuǔsâ da âgo, ì vos′, ën staìc′ kalâ cèlaspalen′nâ svajgo, ën ì ǔse knâzì Maavìckìâ.

7. І прамовіў прыпавесьць сваю і сказаў: зь Месапатаміі прывёў мяне Валак, цар Маава, ад гор усходніх: прыйдзі, пракляні мне Якава, прыйдзі, выкажы зло на Ізраіля!

Ì pramovìǔ prypaves′c′ svaû ì skazaǔ: z′ Mesapatamìì pryvëǔ mâne Valak, car Maava, ad gor ushodnìh: pryjdzì, praklânì mne Âkava, pryjdzì, vykažy zlo na Ìzraìlâ!

8. Як пракляну я? Бог не праклінае яго. Як выкажу зло? Гасподзь не выказвае зла.

Âk praklânu â? Bog ne praklìnae âgo. Âk vykažu zlo? Gaspodz′ ne vykazvae zla.

9. Зь вяршыні скал бачу яго і з пагоркаў гляджу на яго: вось, народ жыве асобна і сярод народаў ня лічыцца.

Z′ vâršynì skal baču âgo ì z pagorkaǔ glâdžu na âgo: vos′, narod žyve asobna ì sârod narodaǔ nâ lìčycca.

10. Хто палічыць пясок Якава і велічыню чацьвёртай часткі Ізраіля? Хай памрэ душа мая сьмерцю праведнікаў, і хай будзе скон мой, як і іхні!

Hto palìčyc′ pâsok Âkava ì velìčynû čac′vërtaj častkì Ìzraìlâ? Haj pamrè duša maâ s′mercû pravednìkaǔ, ì haj budze skon moj, âk ì ìhnì!

11. І сказаў Валак Валааму: што ты са мною робіш? я ўзяў цябе, каб праклясьці ворагаў маіх, а ты, вось, дабраслаўляеш?

Ì skazaǔ Valak Valaamu: što ty sa mnoû robìš? â ǔzâǔ câbe, kab praklâs′cì voragaǔ maìh, a ty, vos′, dabraslaǔlâeš?

12. І адказваў ён і сказаў: ці не павінен я дакладна сказаць тое, што ўкладвае Гасподзь у вусны мае?

Ì adkazvaǔ ën ì skazaǔ: cì ne pavìnen â dakladna skazac′ toe, što ǔkladvae Gaspodz′ u vusny mae?

13. І сказаў яму Валак: ідзі са мною на другое месца, зь якога ты ўбачыш яго, але толькі частку яго ўбачыш, а ўсяго яго ня ўбачыш, і пракляні мне яго адтуль.

Ì skazaǔ âmu Valak: ìdzì sa mnoû na drugoe mesca, z′ âkoga ty ǔbačyš âgo, ale tol′kì častku âgo ǔbačyš, a ǔsâgo âgo nâ ǔbačyš, ì praklânì mne âgo adtul′.

14. І ўзяў яго на месца вартаўнікоў, на вяршыню гары Фасгі, і паставіў сем ахвярнікаў, і ўзьнёс па цяляці і па барану на кожным ахвярніку.

Ì ǔzâǔ âgo na mesca vartaǔnìkoǔ, na vâršynû gary Fasgì, ì pastavìǔ sem ahvârnìkaǔ, ì ǔz′nës pa câlâcì ì pa baranu na kožnym ahvârnìku.

15. І сказаў Валаку: пастой тут каля цэласпаленьня твайго, а я пайду туды насустрач.

Ì skazaǔ Valaku: pastoj tut kalâ cèlaspalen′nâ tvajgo, a â pajdu tudy nasustrač.

16. І сустрэўся Гасподзь з Валаамам, і ўклаў слова ў вусны ягоныя, і сказаў: вярніся да Валака і так кажы.

Ì sustrèǔsâ Gaspodz′ z Valaamam, ì ǔklaǔ slova ǔ vusny âgonyâ, ì skazaǔ: vârnìsâ da Valaka ì tak kažy.

17. І прыйшоў да яго, і вось, ён стаіць каля цэласпаленьня свайго, і зь ім князі Маавіцкія. І сказаў яму Валак: што сказаў Гасподзь?

Ì pryjšoǔ da âgo, ì vos′, ën staìc′ kalâ cèlaspalen′nâ svajgo, ì z′ ìm knâzì Maavìckìâ. Ì skazaǔ âmu Valak: što skazaǔ Gaspodz′?

18. Ён прамовіў прытчу сваю і сказаў: устань, Валак, і паслухай, уважай мне, сыне Сэпфораў.

Ën pramovìǔ prytču svaû ì skazaǔ: ustan′, Valak, ì pasluhaj, uvažaj mne, syne Sèpforaǔ.

19. Бог не чалавек, каб няпраўду казаць, і ня сын чалавечы, каб Яму шкадаваць. Ці скажа Ён і ня зробіць? будзе казаць і ня выканае?

Bog ne čalavek, kab nâpraǔdu kazac′, ì nâ syn čalavečy, kab Âmu škadavac′. Cì skaža Ën ì nâ zrobìc′? budze kazac′ ì nâ vykanae?

20. Вось, дабраслаўляць пачаў я, бо Ён дабраславіў, і я не магу зьмяніць гэтага.

Vos′, dabraslaǔlâc′ pačaǔ â, bo Ën dabraslavìǔ, ì â ne magu z′mânìc′ gètaga.

21. Ня відаць бяды ў Якаве, і ня прыкметна няшчасьця ў Ізраіле; Гасподзь, Бог ягоны, зь ім, і трубны царскі гук у яго;

Nâ vìdac′ bâdy ǔ Âkave, ì nâ prykmetna nâščas′câ ǔ Ìzraìle; Gaspodz′, Bog âgony, z′ ìm, ì trubny carskì guk u âgo;

22. Бог вывеў іх зь Егіпта, імклівасьць адзінарога ў яго;

Bog vyveǔ ìh z′ Egìpta, ìmklìvas′c′ adzìnaroga ǔ âgo;

23. няма чарадзейства ў Якаве і няма варажнечы ў Ізраілі. Сваім часам скажуць пра Якава і пра Ізраіля: вось, што творыць Бог!

nâma čaradzejstva ǔ Âkave ì nâma varažnečy ǔ Ìzraìlì. Svaìm časam skažuc′ pra Âkava ì pra Ìzraìlâ: vos′, što tvoryc′ Bog!

24. Вось народ, як ільвіца ўстае, і як леў падымаецца; ня ляжа, пакуль ня зьесьць здабычы і пакуль не напэецца крыві забітых.

Vos′ narod, âk ìl′vìca ǔstae, ì âk leǔ padymaecca; nâ lâža, pakul′ nâ z′es′c′ zdabyčy ì pakul′ ne napèecca kryvì zabìtyh.

25. І сказаў Валак Валааму: ні клясьці не кляні яго, ні дабраслаўляць не дабраслаўляй яго.

Ì skazaǔ Valak Valaamu: nì klâs′cì ne klânì âgo, nì dabraslaǔlâc′ ne dabraslaǔlâj âgo.

26. І адказваў Валаам і сказаў Валаку: ці не казаў я табе, што я буду рабіць усё тое, што скажа мне Гасподзь?

Ì adkazvaǔ Valaam ì skazaǔ Valaku: cì ne kazaǔ â tabe, što â budu rabìc′ usë toe, što skaža mne Gaspodz′?

27. І сказаў Валак Валааму: ідзі, я вазьму цябе на другое месца; можа, заўгодна будзе Богу, і адтуль праклянеш мне яго.

Ì skazaǔ Valak Valaamu: ìdzì, â vaz′mu câbe na drugoe mesca; moža, zaǔgodna budze Bogu, ì adtul′ praklâneš mne âgo.

28. І ўзяў Валак Валаама на верх Фегора, абернутага да пустыні.

Ì ǔzâǔ Valak Valaama na verh Fegora, abernutaga da pustynì.

29. І сказаў Валаам Валаку: пастаў мне тут сем ахвярнікаў і падрыхтуй мне тут сем цялят і сем бараноў.

Ì skazaǔ Valaam Valaku: pastaǔ mne tut sem ahvârnìkaǔ ì padryhtuj mne tut sem câlât ì sem baranoǔ.

30. І зрабіў Валак, як сказаў Валаам, і ўзьнёс па цяляці і барану на кожным ахвярніку.

Ì zrabìǔ Valak, âk skazaǔ Valaam, ì ǔz′nës pa câlâcì ì baranu na kožnym ahvârnìku.

24 Кіраўнік

1. Валаам убачыў, што Госпаду заўгодна дабраслаўляць Ізраіля, і не пайшоў, як раней, чарадзейнічаць, а павярнуўся тварам сваім да пустыні.

Valaam ubačyǔ, što Gospadu zaǔgodna dabraslaǔlâc′ Ìzraìlâ, ì ne pajšoǔ, âk ranej, čaradzejnìčac′, a pavârnuǔsâ tvaram svaìm da pustynì.

2. І зірнуў Валаам і ўбачыў Ізраіля, які стаяў паводле родаў сваіх, і быў на ім Дух Божы.

Ì zìrnuǔ Valaam ì ǔbačyǔ Ìzraìlâ, âkì staâǔ pavodle rodaǔ svaìh, ì byǔ na ìm Duh Božy.

3. І прамовіў ён прытчу і сказаў: гаворыць Валаам, сын Вэораў, гаворыць муж з адкрытым вокам,

Ì pramovìǔ ën prytču ì skazaǔ: gavoryc′ Valaam, syn Vèoraǔ, gavoryc′ muž z adkrytym vokam,

4. гаворыць той, хто чуе словы Божыя, які бачыць уявы Ўсемагутнага; падае, але адкрытыя вочы ягоныя:

gavoryc′ toj, hto čue slovy Božyâ, âkì bačyc′ uâvy Ǔsemagutnaga; padae, ale adkrytyâ vočy âgonyâ:

5. такія цудоўныя намёты твае, Якаў, селішчы твае, Ізраіле!

takìâ cudoǔnyâ namëty tvae, Âkaǔ, selìščy tvae, Ìzraìle!

6. расьсьцілаюцца яны як даліны, як сады над ракою, як альясавыя дрэвы, пасаджаныя Госпадам, як кедры каля вады;

ras′s′cìlaûcca âny âk dalìny, âk sady nad rakoû, âk al′âsavyâ drèvy, pasadžanyâ Gospadam, âk kedry kalâ vady;

7. пальецца вада зь вёдраў ягоных, і насеньне ягонае будзе як вялікія воды, пераўзыдзе Агага цар яго і ўзвысіцца царства ягонае.

pal′ecca vada z′ vëdraǔ âgonyh, ì nasen′ne âgonae budze âk vâlìkìâ vody, peraǔzydze Agaga car âgo ì ǔzvysìcca carstva âgonae.

8. Бог вывеў яго зь Егіпта, імклівасьць адзінарога ў яго, пажырае народы, варожыя яму, дробіць косьці іхнія і стрэламі сваімі бье.

Bog vyveǔ âgo z′ Egìpta, ìmklìvas′c′ adzìnaroga ǔ âgo, pažyrae narody, varožyâ âmu, drobìc′ kos′cì ìhnìâ ì strèlamì svaìmì b′e.

9. Нахіліўся, і лёг, як леў і як ільвіца, - хто падыме яго? Хто дабраслаўляе цябе, той дабраславёны, і хто праклінае цябе, той пракляты!

Nahìlìǔsâ, ì lëg, âk leǔ ì âk ìl′vìca, - hto padyme âgo? Hto dabraslaǔlâe câbe, toj dabraslavëny, ì hto praklìnae câbe, toj praklâty!

10. І ўспалымніўся гнеў Валака на Валаама, і пляснуў ён рукамі сваімі, і сказаў Валак Валааму: я паклікаў цябе праклясьці ворагаў маіх, а ты дабраслаўляеш іх вось ужо трэці раз;

Ì ǔspalymnìǔsâ gneǔ Valaka na Valaama, ì plâsnuǔ ën rukamì svaìmì, ì skazaǔ Valak Valaamu: â paklìkaǔ câbe praklâs′cì voragaǔ maìh, a ty dabraslaǔlâeš ìh vos′ užo trècì raz;

11. дык вось, бяжы ў сваё месца; я хацеў ушанаваць цябе, але вось, Гасподзь пазбаўляе цябе гонару.

dyk vos′, bâžy ǔ svaë mesca; â haceǔ ušanavac′ câbe, ale vos′, Gaspodz′ pazbaǔlâe câbe gonaru.

12. І сказаў Валаам Валаку: "ці не казаў я паслам тваім, якіх ты пасылаеш да мяне:

Ì skazaǔ Valaam Valaku: "cì ne kazaǔ â paslam tvaìm, âkìh ty pasylaeš da mâne:

13. ўхоць бы даваў мне Валак поўны свой дом срэбра і золата, не магу пераступіць загаду Гасподняга, каб зрабіць што-небудзь добрае альбо благое па сваёй волі: што скажа Гасподзь, тое і буду казаць"?

ǔhoc′ by davaǔ mne Valak poǔny svoj dom srèbra ì zolata, ne magu perastupìc′ zagadu Gaspodnâga, kab zrabìc′ što-nebudz′ dobrae al′bo blagoe pa svaëj volì: što skaža Gaspodz′, toe ì budu kazac′"?

14. дык вось, я іду да народу свайго; ідзі, я абвяшчу табе, што зробіць народ гэты з народам тваім зь бегам часу.

dyk vos′, â ìdu da narodu svajgo; ìdzì, â abvâšču tabe, što zrobìc′ narod gèty z narodam tvaìm z′ begam času.

15. І прамовіў прыпавесьць сваю і сказаў: гаворыць Валаам, сын Вэораў, гаворыць муж з адкрытым вокам,

Ì pramovìǔ prypaves′c′ svaû ì skazaǔ: gavoryc′ Valaam, syn Vèoraǔ, gavoryc′ muž z adkrytym vokam,

16. гаворыць той, хто чуе словы Божыя, хто мае ўяву ад Усявышняга, хто бачыць уявы Ўсемагутнага, падае, але адкрытыя вочы ў яго.

gavoryc′ toj, hto čue slovy Božyâ, hto mae ǔâvu ad Usâvyšnâga, hto bačyc′ uâvy Ǔsemagutnaga, padae, ale adkrytyâ vočy ǔ âgo.

17. Бачу Яго, але яшчэ ня сёньня; бачу Яго, але ня блізка. Узыходзіць зорка ад Якава і паўстае жазло ад Ізраіля, і бэе князёў Маава і валіць усіх сыноў Сітавых.

Baču Âgo, ale âščè nâ sën′nâ; baču Âgo, ale nâ blìzka. Uzyhodzìc′ zorka ad Âkava ì paǔstae žazlo ad Ìzraìlâ, ì bèe knâzëǔ Maava ì valìc′ usìh synoǔ Sìtavyh.

18. Эдом будзе пад валоданьнем, Сэір будзе пад валоданьнем ворагаў сваіх, а Ізраіль пакажа сілу.

Èdom budze pad valodan′nem, Sèìr budze pad valodan′nem voragaǔ svaìh, a Ìzraìl′ pakaža sìlu.

19. Той, хто паходзіць ад Якава, авалодае і загубіць рэшткі горада.

Toj, hto pahodzìc′ ad Âkava, avalodae ì zagubìc′ rèštkì gorada.

20. І ўгледзеў ён Амаліка, і прамовіў прытчу сваю, і сказаў: першы з народаў Амалік, але канец ягоны - пагібель.

Ì ǔgledzeǔ ën Amalìka, ì pramovìǔ prytču svaû, ì skazaǔ: peršy z narodaǔ Amalìk, ale kanec âgony - pagìbel′.

21. І ўгледзеў ён Кенэяў, і прамовіў ён прыпавесьць сваю, і сказаў: моцнае селішча тваё, і на скале ўладжана гняздо тваё;

Ì ǔgledzeǔ ën Kenèâǔ, ì pramovìǔ ën prypaves′c′ svaû, ì skazaǔ: mocnae selìšča tvaë, ì na skale ǔladžana gnâzdo tvaë;

22. але спустошаны будзе Каін, і неўзабаве Асур паняволіць цябе.

ale spustošany budze Kaìn, ì neǔzabave Asur panâvolìc′ câbe.

23. І прамовіў прыпавесьць сваю і сказаў: гора, хто ацалее, калі навядзе гэта Бог!

Ì pramovìǔ prypaves′c′ svaû ì skazaǔ: gora, hto acalee, kalì navâdze gèta Bog!

24. прыйдуць караблі ад Кітыма і ўрымсьцяць Асура і ўрымсьцяць Эвэра; але і ім пагібель!

pryjduc′ karablì ad Kìtyma ì ǔryms′câc′ Asura ì ǔryms′câc′ Èvèra; ale ì ìm pagìbel′!

25. І ўстаў Валаам і пайшоў назад у сваю мясьціну, а Валак таксама пайшоў сваёю дарогаю.

Ì ǔstaǔ Valaam ì pajšoǔ nazad u svaû mâs′cìnu, a Valak taksama pajšoǔ svaëû darogaû.

25 Кіраўнік

1. І жыў Ізраіль у Сітыме, і пачаў народ блудадзейнічаць з дочкамі Маава,

Ì žyǔ Ìzraìl′ u Sìtyme, ì pačaǔ narod bludadzejnìčac′ z dočkamì Maava,

2. і запрашалі яны народ да ахвяраваньня багам сваім, і еў народ і кланяўся багам іхнім.

ì zaprašalì âny narod da ahvâravan′nâ bagam svaìm, ì eǔ narod ì klanâǔsâ bagam ìhnìm.

3. І прыляпіўся Ізраіль да Ваал-Фегора. І ўспалымніўся гнеў Гасподні на Ізраіля.

Ì prylâpìǔsâ Ìzraìl′ da Vaal-Fegora. Ì ǔspalymnìǔsâ gneǔ Gaspodnì na Ìzraìlâ.

4. І сказаў Гасподзь Майсею: вазьмі ўсіх правадыроў народу і павесь іх Госпаду перад сонцам, і адвернецца ад Ізраіля лютасьць гневу Гасподняга.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vaz′mì ǔsìh pravadyroǔ narodu ì paves′ ìh Gospadu perad soncam, ì advernecca ad Ìzraìlâ lûtas′c′ gnevu Gaspodnâga.

5. І сказаў Майсей судзьдзям Ізраілевым: забеце кожны людзей сваіх, якія прыляпіліся да Ваал-Фегора.

Ì skazaǔ Majsej sudz′dzâm Ìzraìlevym: zabece kožny lûdzej svaìh, âkìâ prylâpìlìsâ da Vaal-Fegora.

6. І вось, нехта з сыноў Ізраілевых прыйшоў і прывёў да братоў сваіх Мадыяніцянку, на вачах у Майсея і на вачах ва ўсяго супольства сыноў Ізраілевых, калі яны плакалі каля ўваходу ў скінію сходу.

Ì vos′, nehta z synoǔ Ìzraìlevyh pryjšoǔ ì pryvëǔ da bratoǔ svaìh Madyânìcânku, na vačah u Majseâ ì na vačah va ǔsâgo supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh, kalì âny plakalì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu.

7. Фінээс, сын Элеазара, сына Аарона сьвятара, убачыўшы гэта, устаў з супольства і ўзяў у руку сваю дзіду,

Fìnèès, syn Èleazara, syna Aarona s′vâtara, ubačyǔšy gèta, ustaǔ z supol′stva ì ǔzâǔ u ruku svaû dzìdu,

8. і ўвайшоў сьледам за Ізраільцянінам у спальню і пракалоў абодвух іх, Ізраільцяніна і жанчыну ў чэрава яе: і спынілася параза сыноў Ізраілевых.

ì ǔvajšoǔ s′ledam za Ìzraìl′cânìnam u spal′nû ì prakaloǔ abodvuh ìh, Ìzraìl′cânìna ì žančynu ǔ čèrava âe: ì spynìlasâ paraza synoǔ Ìzraìlevyh.

9. А памерлых ад паразы было дваццаць чатыры тысячы.

A pamerlyh ad parazy bylo dvaccac′ čatyry tysâčy.

10. І сказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

11. Фінээс, сын Элеазара, сына Аарона сьвятара, адвёў лютасьць Маю ад сыноў Ізраілевых, парупіўшыся за Мяне сярод іх, і Я ня зьнішчыў сыноў Ізраілевых у руплівасьці Маёй;

Fìnèès, syn Èleazara, syna Aarona s′vâtara, advëǔ lûtas′c′ Maû ad synoǔ Ìzraìlevyh, parupìǔšysâ za Mâne sârod ìh, ì Â nâ z′nìščyǔ synoǔ Ìzraìlevyh u ruplìvas′cì Maëj;

12. таму скажы: вось Я даю яму Мой запавет міру,

tamu skažy: vos′ Â daû âmu Moj zapavet mìru,

13. і будзе ён яму і нашчадкам ягоным пасьля яго запаветам сьвятарства вечнага, за тое, што ён паказаў руплівасьць за Бога свайго і заступіўся за сыноў Ізраілевых.

ì budze ën âmu ì naščadkam âgonym pas′lâ âgo zapavetam s′vâtarstva večnaga, za toe, što ën pakazaǔ ruplìvas′c′ za Boga svajgo ì zastupìǔsâ za synoǔ Ìzraìlevyh.

14. Імя забітага Ізраільцяніна, які забіты з Мадыяніцянкаю, было Зімры, сын Салу, правадыр пакаленьня Сымонавага;

Ìmâ zabìtaga Ìzraìl′cânìna, âkì zabìty z Madyânìcânkaû, bylo Zìmry, syn Salu, pravadyr pakalen′nâ Symonavaga;

15. а імя забітай Мадыяніцянкі Хазва; яна была дачка Цура, правадыра Амота, з роду Мадыямскага.

a ìmâ zabìtaj Madyânìcânkì Hazva; âna byla dačka Cura, pravadyra Amota, z rodu Madyâmskaga.

16. І сказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

17. уціскай Мадыямаў, і беце іх,

ucìskaj Madyâmaǔ, ì bece ìh,

18. бо яны варожа зрабілі з вамі ў падступнасьці сваёй, завабіўшы вас Фегорам і Хазвою, дачкою правадыра Мадыямскага, сястрою сваёю, забітаю ў дзень паразы за Фегора.

bo âny varoža zrabìlì z vamì ǔ padstupnas′cì svaëj, zavabìǔšy vas Fegoram ì Hazvoû, dačkoû pravadyra Madyâmskaga, sâstroû svaëû, zabìtaû ǔ dzen′ parazy za Fegora.

26 Кіраўнік

1. Пасьля гэтай паразы сказаў Гасподзь Майсею і Элеазару, сыну Аарона, сьвятару, кажучы:

Pas′lâ gètaj parazy skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Èleazaru, synu Aarona, s′vâtaru, kažučy:

2. палічэце ўсё супольства сыноў Ізраілевых ад дваццаці гадоў і вышэй, па семэях іхніх, усіх здольных ваяваць у Ізраіля.

palìčèce ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, pa semèâh ìhnìh, usìh zdol′nyh vaâvac′ u Ìzraìlâ.

3. І сказаў ім Майсей і Элеазар сьвятар на раўнінах Маавіцкіх каля Ярдана, насупраць Ерыхона, кажучы:

Ì skazaǔ ìm Majsej ì Èleazar s′vâtar na raǔnìnah Maavìckìh kalâ Ârdana, nasuprac′ Eryhona, kažučy:

4. палічэце ўсіх ад дваццаці гадоў і вышэй, як загадаў Гасподзь Майсею і сынам Ізраілевым, якія выйшлі зь зямлі Егіпецкай:

palìčèce ǔsìh ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû ì synam Ìzraìlevym, âkìâ vyjšlì z′ zâmlì Egìpeckaj:

5. Рувім, першынец Ізраіля. Сыны Рувімавыя: ад Ханоха пакаленьне Ханохавае, ад Фалу, пакаленьне Фалуевае,

Ruvìm, peršynec Ìzraìlâ. Syny Ruvìmavyâ: ad Hanoha pakalen′ne Hanohavae, ad Falu, pakalen′ne Faluevae,

6. ад Хецрона пакаленьне Хецронавае, ад Хармі пакаленьне Харміевае;

ad Hecrona pakalen′ne Hecronavae, ad Harmì pakalen′ne Harmìevae;

7. вось пакаленьні Рувімавыя; і налічана іх сорак тры тысячы сямсот трыццаць.

vos′ pakalen′nì Ruvìmavyâ; ì nalìčana ìh sorak try tysâčy sâmsot tryccac′.

8. І сыны Фалуевыя: Эліяў.

Ì syny Faluevyâ: Èlìâǔ.

9. Сыны Эліява: Нэмуіл, Датан і Авірон. Гэта тыя Датан і Авірон, якіх клічуць на сход, якія ўчынілі бунт супроць Майсея і Аарона разам з саўдзельнікамі Карэя, калі гэтыя ўчынілі бунт супроць Госпада;

Syny Èlìâva: Nèmuìl, Datan ì Avìron. Gèta tyâ Datan ì Avìron, âkìh klìčuc′ na shod, âkìâ ǔčynìlì bunt suproc′ Majseâ ì Aarona razam z saǔdzel′nìkamì Karèâ, kalì gètyâ ǔčynìlì bunt suproc′ Gospada;

10. і разьзявіла зямля вусны свае і праглынула іх і Карэя: разам зь імі памерлі і саўдзельнікі іхнія, калі агонь зжэр дзьвесьце пяцьдзясят чалавек, і сталіся яны азнакаю;

ì raz′zâvìla zâmlâ vusny svae ì praglynula ìh ì Karèâ: razam z′ ìmì pamerlì ì saǔdzel′nìkì ìhnìâ, kalì agon′ zžèr dz′ves′ce pâc′dzâsât čalavek, ì stalìsâ âny aznakaû;

11. але сыны Карэевыя не памерлі.

ale syny Karèevyâ ne pamerlì.

12. Сыны Сымонавыя паводле пакаленьняў іхніх: ад Нэмуіла пакаленьне Нэмуілавае, ад Яміна пакаленьне Ямінавае, ад Яхіна пакаленьне Яхінавае,

Syny Symonavyâ pavodle pakalen′nâǔ ìhnìh: ad Nèmuìla pakalen′ne Nèmuìlavae, ad Âmìna pakalen′ne Âmìnavae, ad Âhìna pakalen′ne Âhìnavae,

13. ад Зары пакаленьне Зарынавае, ад Саўла пакаленьне Саўлавае;

ad Zary pakalen′ne Zarynavae, ad Saǔla pakalen′ne Saǔlavae;

14. вось пакаленьні Сымонавыя: дваццаць дзьве тысячы дзьвесьце.

vos′ pakalen′nì Symonavyâ: dvaccac′ dz′ve tysâčy dz′ves′ce.

15. Сыны Гадавыя паводле пакаленьняў іхніх: ад Цафона пакаленьне Цафонавае, ад Хагія пакаленьне Хагіевае, ад Шунія пакаленьне Шуніевае,

Syny Gadavyâ pavodle pakalen′nâǔ ìhnìh: ad Cafona pakalen′ne Cafonavae, ad Hagìâ pakalen′ne Hagìevae, ad Šunìâ pakalen′ne Šunìevae,

16. ад Азьнія пакаленьне Азьніевае, ад Эрыя пакаленьне Эрыевае,

ad Az′nìâ pakalen′ne Az′nìevae, ad Èryâ pakalen′ne Èryevae,

17. ад Арода пакаленьне Ародавае, ад Арэлія пакаленьне Арэліевае;

ad Aroda pakalen′ne Arodavae, ad Arèlìâ pakalen′ne Arèlìevae;

18. вось пакаленьні сыноў Гадавых, паводле падліку іх: сорак тысяч пяцьсот.

vos′ pakalen′nì synoǔ Gadavyh, pavodle padlìku ìh: sorak tysâč pâc′sot.

19. Сыны Юды: Ір і Анан; але Ір і Анан памерлі ў зямлі Ханаанскай;

Syny Ûdy: Ìr ì Anan; ale Ìr ì Anan pamerlì ǔ zâmlì Hanaanskaj;

20. і былі сыны Юдавыя паводле пакаленьняў іхніх: ад Шэлы пакаленьне Шэлавае, ад Фарэса пакаленьне Фарэсавае, ад Зары пакаленьне Заравае;

ì bylì syny Ûdavyâ pavodle pakalen′nâǔ ìhnìh: ad Šèly pakalen′ne Šèlavae, ad Farèsa pakalen′ne Farèsavae, ad Zary pakalen′ne Zaravae;

21. і былі сыны Фарэсавыя: ад Эсрома пакаленьне Эсромавае, ад Хамула пакаленьне Хамулавае;

ì bylì syny Farèsavyâ: ad Èsroma pakalen′ne Èsromavae, ad Hamula pakalen′ne Hamulavae;

22. вось пакаленьні Юдавыя, паводле падліку іх: семдзесят шэсьць тысяч пяцьсот.

vos′ pakalen′nì Ûdavyâ, pavodle padlìku ìh: semdzesât šès′c′ tysâč pâc′sot.

23. Сыны Ісахаравыя паводле пакаленьняў іх: ад Толы пакаленьне Толавае, ад Фувы пакаленьне Фувавае,

Syny Ìsaharavyâ pavodle pakalen′nâǔ ìh: ad Toly pakalen′ne Tolavae, ad Fuvy pakalen′ne Fuvavae,

24. ад Яшува пакаленьне Яшувавае, ад Шымрона пакаленьне Шымронавае;

ad Âšuva pakalen′ne Âšuvavae, ad Šymrona pakalen′ne Šymronavae;

25. вось пакаленьні Ісахаравыя, паводле падліку іх: шэсьцьдзясят чатыры тысячы трыста.

vos′ pakalen′nì Ìsaharavyâ, pavodle padlìku ìh: šès′c′dzâsât čatyry tysâčy trysta.

26. Сыны Завулонавыя паводле пакаленьняў іх: ад Сарэда пакаленьне Сарэдавае, ад Элона пакаленьне Элонавае, ад Яхлэіла пакаленьне Яхлэілавае;

Syny Zavulonavyâ pavodle pakalen′nâǔ ìh: ad Sarèda pakalen′ne Sarèdavae, ad Èlona pakalen′ne Èlonavae, ad Âhlèìla pakalen′ne Âhlèìlavae;

27. вось пакаленьні Завулонавыя, паводле падліку іх: шэсьцьдзясят тысяч пяцьсот.

vos′ pakalen′nì Zavulonavyâ, pavodle padlìku ìh: šès′c′dzâsât tysâč pâc′sot.

28. Сыны Язэпа паводле пакаленьняў іх: Манасія і Яфрэм.

Syny Âzèpa pavodle pakalen′nâǔ ìh: Manasìâ ì Âfrèm.

29. Сыны Манасііныя: ад Махіра пакаленьне Махіравае; ад Махіра нарадзіўся Галаад, ад Галаада пакаленьне Галаадавае.

Syny Manasììnyâ: ad Mahìra pakalen′ne Mahìravae; ad Mahìra naradzìǔsâ Galaad, ad Galaada pakalen′ne Galaadavae.

30. Вось сыны Галаадавыя: ад Езэра пакаленьне Езэравае, ад Хэлэка пакаленьне Хэлэкавае,

Vos′ syny Galaadavyâ: ad Ezèra pakalen′ne Ezèravae, ad Hèlèka pakalen′ne Hèlèkavae,

31. ад Асрыіла пакаленьне Асрыілавае, ад Шахэма пакаленьне Шахэмавае,

ad Asryìla pakalen′ne Asryìlavae, ad Šahèma pakalen′ne Šahèmavae,

32. ад Шаміды пакаленьне Шамідавае, ад Хэфэра пакаленьне Хэфэравае.

ad Šamìdy pakalen′ne Šamìdavae, ad Hèfèra pakalen′ne Hèfèravae.

33. У Салпаада, сына Хэфэравага, ня было сыноў, а толькі дочкі; імя дочак Салпаадавых: Махла, Ноа, Хогла, Мілка і Тырца.

U Salpaada, syna Hèfèravaga, nâ bylo synoǔ, a tol′kì dočkì; ìmâ dočak Salpaadavyh: Mahla, Noa, Hogla, Mìlka ì Tyrca.

34. Вось пакаленьні Манасііныя; а налічана іх пяцьдзясят дзьве тысячы сямсот.

Vos′ pakalen′nì Manasììnyâ; a nalìčana ìh pâc′dzâsât dz′ve tysâčy sâmsot.

35. Вось сыны Яфрэмавыя паводле пакаленьняў іх: ад Шутэлы пакаленьне Шутэлавае, ад Бэхера, пакаленьне Бэхеравае, ад Тахана пакаленьне Таханавае;

Vos′ syny Âfrèmavyâ pavodle pakalen′nâǔ ìh: ad Šutèly pakalen′ne Šutèlavae, ad Bèhera, pakalen′ne Bèheravae, ad Tahana pakalen′ne Tahanavae;

36. і вось сыны Шутэлавыя: ад Арана пакаленьне Аранавае;

ì vos′ syny Šutèlavyâ: ad Arana pakalen′ne Aranavae;

37. вось пакаленьне сыноў Яфрэмавых, паводле падліку іх: трыццаць дзьве тысячы пяцьсот. Вось сыны Язэпавыя паводле пакаленьняў іх.

vos′ pakalen′ne synoǔ Âfrèmavyh, pavodle padlìku ìh: tryccac′ dz′ve tysâčy pâc′sot. Vos′ syny Âzèpavyâ pavodle pakalen′nâǔ ìh.

38. Сыны Веньямінавыя паводле пакаленьняў іх: ад Бэлы пакаленьне Бэлавае, ад Ашбэла пакаленьне Ашбэлавае, ад Ахірама пакаленьне Ахірамавае,

Syny Ven′âmìnavyâ pavodle pakalen′nâǔ ìh: ad Bèly pakalen′ne Bèlavae, ad Ašbèla pakalen′ne Ašbèlavae, ad Ahìrama pakalen′ne Ahìramavae,

39. ад Шэфуфама пакаленьне Шэфуфамавае, ад Хуфама пакаленьне Хуфамавае;

ad Šèfufama pakalen′ne Šèfufamavae, ad Hufama pakalen′ne Hufamavae;

40. і былі сыны Бэлавыя: Ард і Нааман; пакаленьне Ардавае, ад Наамана пакаленьне Нааманавае;

ì bylì syny Bèlavyâ: Ard ì Naaman; pakalen′ne Ardavae, ad Naamana pakalen′ne Naamanavae;

41. вось сыны Веньямінавыя паводле пакаленьняў іх; а налічана іх сорак пяць тысяч шэсьцьсот.

vos′ syny Ven′âmìnavyâ pavodle pakalen′nâǔ ìh; a nalìčana ìh sorak pâc′ tysâč šès′c′sot.

42. Вось сыны Данавыя паводле пакаленьняў іх: ад Шухама пакаленьне Шухамавае; вось сямействы Данавыя паводле пакаленьня іх.

Vos′ syny Danavyâ pavodle pakalen′nâǔ ìh: ad Šuhama pakalen′ne Šuhamavae; vos′ sâmejstvy Danavyâ pavodle pakalen′nâ ìh.

43. І ўсіх пакаленьняў Шухама, паводле падліку іх: шэсьцьдзясят чатыры тысячы чатырыста.

Ì ǔsìh pakalen′nâǔ Šuhama, pavodle padlìku ìh: šès′c′dzâsât čatyry tysâčy čatyrysta.

44. Сыны Асіравыя паводле пакаленьняў іх: ад Імны пакаленьне Імнавае, ад Ішвы пакаленьне Ішвавае, ад Вэрыі пакаленьньне Вэрыінае;

Syny Asìravyâ pavodle pakalen′nâǔ ìh: ad Ìmny pakalen′ne Ìmnavae, ad Ìšvy pakalen′ne Ìšvavae, ad Vèryì pakalen′n′ne Vèryìnae;

45. ад сыноў Вэрыі, ад Хэвэра пакаленьне Хэвэравае, ад Малхііла пакаленьне Малхіілавае;

ad synoǔ Vèryì, ad Hèvèra pakalen′ne Hèvèravae, ad Malhììla pakalen′ne Malhììlavae;

46. імя дачкі Асіравай Сара;

ìmâ dačkì Asìravaj Sara;

47. вось пакаленьне сыноў Асіравых, паводле падліку іх: пяцьдзясят тры тысячы чатырыста.

vos′ pakalen′ne synoǔ Asìravyh, pavodle padlìku ìh: pâc′dzâsât try tysâčy čatyrysta.

48. Сыны Нэфталімавыя паводле пакаленьняў іх; ад Яхцаіла пакаленьне Яхцаілавае, ад Гунія пакаленьне Гуніевае,

Syny Nèftalìmavyâ pavodle pakalen′nâǔ ìh; ad Âhcaìla pakalen′ne Âhcaìlavae, ad Gunìâ pakalen′ne Gunìevae,

49. ад Ецэра, пакаленьне Ецэравае, ад Шылэма пакаленьне Шылэмавае;

ad Ecèra, pakalen′ne Ecèravae, ad Šylèma pakalen′ne Šylèmavae;

50. вось пакаленьні Нэфталімавыя паводле пакаленьняў іх; а налічана іх сорак пяць тысяч чатырыста.

vos′ pakalen′nì Nèftalìmavyâ pavodle pakalen′nâǔ ìh; a nalìčana ìh sorak pâc′ tysâč čatyrysta.

51. Вось лік тых, што ўвайшлі ў падлік сыноў Ізраілевых: шэсьцьсот адна тысяча сямсот трыццаць.

Vos′ lìk tyh, što ǔvajšlì ǔ padlìk synoǔ Ìzraìlevyh: šès′c′sot adna tysâča sâmsot tryccac′.

52. І сказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

53. гэтым на долю табе трэба разьдзяліць зямлю па колькасьці імёнаў;

gètym na dolû tabe trèba raz′dzâlìc′ zâmlû pa kol′kas′cì ìmënaǔ;

54. хто большы лікам, тым дай долю большую, а хто меншы лікам, тым дай долю меншую: кожнаму трэба даць долю суразьмерна з колькасьцю тых, што ўвайшлі ў падлік;

hto bol′šy lìkam, tym daj dolû bol′šuû, a hto menšy lìkam, tym daj dolû menšuû: kožnamu trèba dac′ dolû suraz′merna z kol′kas′cû tyh, što ǔvajšlì ǔ padlìk;

55. паводле жэрабя трэба падзяліць зямлю, паводле плямёнаў бацькоў іхніх павінны яны атрымаць долі;

pavodle žèrabâ trèba padzâlìc′ zâmlû, pavodle plâmënaǔ bac′koǔ ìhnìh pavìnny âny atrymac′ dolì;

56. паводле жэрабя трэба падзяліць ім долі іхнія, як шматлікім, так і малалікім.

pavodle žèrabâ trèba padzâlìc′ ìm dolì ìhnìâ, âk šmatlìkìm, tak ì malalìkìm.

57. Гэтыя лявіты ўвайшлі ў падлік паводле пакаленьняў іх: ад Гірсона пакаленьне Гірсонавае, ад Каата пакаленьне Каатавае, ад Мэрары пакаленьне Мэрарынае.

Gètyâ lâvìty ǔvajšlì ǔ padlìk pavodle pakalen′nâǔ ìh: ad Gìrsona pakalen′ne Gìrsonavae, ad Kaata pakalen′ne Kaatavae, ad Mèrary pakalen′ne Mèrarynae.

58. Вось пакаленьні Лявііныя: пакаленьне Ліўніевае, пакаленьне Хэўронавае, пакаленьне Махліевае, пакаленьне Мушыевае, пакаленьне Карэевае. Ад Каата нарадлзіўся Амрам.

Vos′ pakalen′nì Lâvììnyâ: pakalen′ne Lìǔnìevae, pakalen′ne Hèǔronavae, pakalen′ne Mahlìevae, pakalen′ne Mušyevae, pakalen′ne Karèevae. Ad Kaata naradlzìǔsâ Amram.

59. Імя жонкі Амрамавай Ёхавэд, дачка Лявііная, якую нарадзіла жонка Лявііная ў Егіпце, а яна Амраму нарадзіла Аарона, Майсея і Марыям, сястру іхнюю.

Ìmâ žonkì Amramavaj Ëhavèd, dačka Lâvììnaâ, âkuû naradzìla žonka Lâvììnaâ ǔ Egìpce, a âna Amramu naradzìla Aarona, Majseâ ì Maryâm, sâstru ìhnûû.

60. І нарадзіліся ў Аарона Надаў і Авіуд, Элеазар і Ітамар;

Ì naradzìlìsâ ǔ Aarona Nadaǔ ì Avìud, Èleazar ì Ìtamar;

61. Але Надаў і Авіуд памерлі, калі прынесьлі чужы агонь да Госпада.

Ale Nadaǔ ì Avìud pamerlì, kalì prynes′lì čužy agon′ da Gospada.

62. І было налічана дваццаць тры тысячы ўсіх мужчынскага полу, ад аднаго месяца і вышэй; бо яны ня былі палічаны разам з сынамі Ізраілевымі, бо ня дадзена ім долі сярод сыноў Ізраілевых.

Ì bylo nalìčana dvaccac′ try tysâčy ǔsìh mužčynskaga polu, ad adnago mesâca ì vyšèj; bo âny nâ bylì palìčany razam z synamì Ìzraìlevymì, bo nâ dadzena ìm dolì sârod synoǔ Ìzraìlevyh.

63. Вось палічаны Майсеем і Элеазарам сьвятаром, якія палічылі сыноў Ізраілевых на раўнінах Маавіцкіх каля Ярдана, насупраць Ерыхона;

Vos′ palìčany Majseem ì Èleazaram s′vâtarom, âkìâ palìčylì synoǔ Ìzraìlevyh na raǔnìnah Maavìckìh kalâ Ârdana, nasuprac′ Eryhona;

64. у ліку іх ня было ніводнага чалавека з палічаных Майсеем і Ааронам сьвятаром, якія лічылі сыноў Ізраілевых у пустыні Сінайскай;

u lìku ìh nâ bylo nìvodnaga čalaveka z palìčanyh Majseem ì Aaronam s′vâtarom, âkìâ lìčylì synoǔ Ìzraìlevyh u pustynì Sìnajskaj;

65. бо Гасподзь сказаў ім, што памруць яны ў пустыні, - і не засталося зь іх нікога, акрамя Халева, сына Ефаніінага, і Ісуса, сына Нававага.

bo Gaspodz′ skazaǔ ìm, što pamruc′ âny ǔ pustynì, - ì ne zastalosâ z′ ìh nìkoga, akramâ Haleva, syna Efanììnaga, ì Ìsusa, syna Navavaga.

27 Глава.

1. И пришли дочери Салпаада, сына Хеферова, сына Галаадова, сына Махирова, сына Манассиина из поколения Манассии, сына Иосифова, и вот имена дочерей его: Махла, Ноа, Хогла, Милка и Фирца;.

I prišli dočeri Salpaada, syna Heferova, syna Galaadova, syna Mahirova, syna Manassiina iz pokoleniâ Manassii, syna Iosifova, i vot imena dočerej ego: Mahla, Noa, Hogla, Milka i Firca;

2. И предстали пред Моисея и пред Елеазара священника, и пред князей и пред все общество, у входа скинии собрания, и сказали:.

I predstali pred Moiseâ i pred Eleazara svâŝennika, i pred knâzej i pred vse obŝestvo, u vhoda skinii sobraniâ, i skazali:

3. Отец наш умер в пустыне, и он не был в числе сообщников, собравшихся против Господа со скопищем Кореевым, но за свой грех умер, и сыновей у него не было;.

Otec naš umer v pustyne, i on ne byl v čisle soobŝnikov, sobravšihsâ protiv Gospoda so skopiŝem Koreevym, no za svoj greh umer, i synovej u nego ne bylo;

4. За что исчезать имени отца нашего из племени его, потому что нет у него сына? дай нам удел среди братьев отца нашего

Za čto isčezat’ imeni otca našego iz plemeni ego, potomu čto net u nego syna? daj nam udel sredi brat’ev otca našego.

5. И представил Моисей дело их Господу

I predstavil Moisej delo ih Gospodu.

6. И сказал Господь Моисею:.

I skazal Gospod’ Moiseû:

7. Правду говорят дочери Салпаадовы; дай им наследственный удел среди братьев отца их и передай им удел отца их;.

Pravdu govorât dočeri Salpaadovy; daj im nasledstvennyj udel sredi brat’ev otca ih i peredaj im udel otca ih;

8. И сынам Израилевым объяви и скажи: если кто умрет, не имея у себя сына, то передавайте удел его дочери его;.

I synam Izrailevym obʺâvi i skaži: esli kto umret, ne imeâ u sebâ syna, to peredavajte udel ego dočeri ego;

9. Если же нет у него дочери, передавайте удел его братьям его;.

Esli že net u nego dočeri, peredavajte udel ego brat’âm ego;

10. Если же нет у него братьев, отдайте удел его братьям отца его;.

Esli že net u nego brat’ev, otdajte udel ego brat’âm otca ego;

11. Если же нет братьев отца его, отдайте удел его близкому его родственнику из поколения его, чтоб он наследовал его; и да будет это для сынов Израилевых постановлено в закон, как повелел Господь Моисею

Esli že net brat’ev otca ego, otdajte udel ego blizkomu ego rodstvenniku iz pokoleniâ ego, čtob on nasledoval ego; i da budet èto dlâ synov Izrailevyh postanovleno v zakon, kak povelel Gospod’ Moiseû.

12. И сказал Господь Моисею: взойди на сию гору Аварим, и посмотри на землю, которую Я даю сынам Израилевым;.

I skazal Gospod’ Moiseû: vzojdi na siû goru Avarim, i posmotri na zemlû, kotoruû Â daû synam Izrailevym;

13. И когда посмотришь на нее, приложись к народу своему и ты, как приложился Аарон, брат твой;.

I kogda posmotriš’ na nee, priložis’ k narodu svoemu i ty, kak priložilsâ Aaron, brat tvoj;

14. Потому что вы не послушались повеления Моего в пустыне Син, во время распри общества, чтоб явить пред глазами их святость Мою при водах Меривы

Potomu čto vy ne poslušalis’ poveleniâ Moego v pustyne Sin, vo vremâ raspri obŝestva, čtob âvit’ pred glazami ih svâtost’ Moû pri vodah Merivy .

15. И сказал Моисей Господу, говоря:.

I skazal Moisej Gospodu, govorâ:

16. Да поставит Господь, Бог духов всякой плоти, над обществом сим человека,.

Da postavit Gospod’, Bog duhov vsâkoj ploti, nad obŝestvom sim čeloveka,

17. Который выходил бы пред ними и который входил бы пред ними, который выводил бы их и который приводил бы их, чтобы не осталось общество Господне, как овцы, у которых нет пастыря

Kotoryj vyhodil by pred nimi i kotoryj vhodil by pred nimi, kotoryj vyvodil by ih i kotoryj privodil by ih, čtoby ne ostalos’ obŝestvo Gospodne, kak ovcy, u kotoryh net pastyrâ.

18. И сказал Господь Моисею: возьми себе Иисуса, сына Навина, человека, в котором есть Дух, и возложи на него руку твою,.

I skazal Gospod’ Moiseû: voz’mi sebe Iisusa, syna Navina, čeloveka, v kotorom est’ Duh, i vozloži na nego ruku tvoû,

19. И поставь его пред Елеазаром священником и пред всем обществом, и дай ему наставление пред глазами их,.

I postav’ ego pred Eleazarom svâŝennikom i pred vsem obŝestvom, i daj emu nastavlenie pred glazami ih,

20. И дай ему от славы твоей, чтобы слушало его все общество сынов Израилевых;.

I daj emu ot slavy tvoej, čtoby slušalo ego vse obŝestvo synov Izrailevyh;

21. И будет он обращаться к Елеазару священнику и спрашивать его о решении, посредством урима пред Господом; и по его слову должны выходить, и по его слову должны входить он и все сыны Израилевы с ним и все общество

I budet on obraŝat’sâ k Eleazaru svâŝenniku i sprašivat’ ego o rešenii, posredstvom urima pred Gospodom; i po ego slovu dolžny vyhodit’, i po ego slovu dolžny vhodit’ on i vse syny Izrailevy s nim i vse obŝestvo.

22. И сделал Моисей, как повелел ему Господь, и взял Иисуса, и поставил его пред Елеазаром священником и пред всем обществом;.

I sdelal Moisej, kak povelel emu Gospod’, i vzâl Iisusa, i postavil ego pred Eleazarom svâŝennikom i pred vsem obŝestvom;

23. И возложил на него руки свои и дал ему наставление, как говорил Господь чрез Моисея

I vozložil na nego ruki svoi i dal emu nastavlenie, kak govoril Gospod’ črez Moiseâ.

27 Кіраўнік

1. І прыйшлі дочкі Салпаада, сына Хэфэра, сына Галаадавага, сына Махіравага, сына Манасіінага з пакаленьня Манасіі, сына Язэпавага, і вось імёны дочак ягоных: Махла, Ноа, Хогла, Мілка і Тырца:

Ì pryjšlì dočkì Salpaada, syna Hèfèra, syna Galaadavaga, syna Mahìravaga, syna Manasììnaga z pakalen′nâ Manasìì, syna Âzèpavaga, ì vos′ ìmëny dočak âgonyh: Mahla, Noa, Hogla, Mìlka ì Tyrca:

2. і сталі перад Майсеем і перад Элеазарам сьвятаром, і перад князямі і перад усім супольствам, каля ўваходу ў скінію сходу, і сказалі:

ì stalì perad Majseem ì perad Èleazaram s′vâtarom, ì perad knâzâmì ì perad usìm supol′stvam, kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, ì skazalì:

3. бацька наш памёр у пустыні, і ён ня быў у ліку саўдзельнікаў, што сабраліся супроць Госпада разам з грамадою Карэевай, але за свой грэх памёр, і сыноў у яго ня было;

bac′ka naš pamër u pustynì, ì ën nâ byǔ u lìku saǔdzel′nìkaǔ, što sabralìsâ suproc′ Gospada razam z gramadoû Karèevaj, ale za svoj grèh pamër, ì synoǔ u âgo nâ bylo;

4. за што зьнікаць імю бацькі нашага зь роду ягонага, бо няма ў яго сына? дай нам долю сярод братоў бацькі нашага.

za što z′nìkac′ ìmû bac′kì našaga z′ rodu âgonaga, bo nâma ǔ âgo syna? daj nam dolû sârod bratoǔ bac′kì našaga.

5. І падаў Майсей справу іхнюю Госпаду.

Ì padaǔ Majsej spravu ìhnûû Gospadu.

6. І сказаў Гасподзь Майсею:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû:

7. праўду кажуць дочкі Салпаадавыя; дай ім спадчынны надзел сярод братоў бацькі іхняга і перадай ім надзел бацькі іхняга;

praǔdu kažuc′ dočkì Salpaadavyâ; daj ìm spadčynny nadzel sârod bratoǔ bac′kì ìhnâga ì peradaj ìm nadzel bac′kì ìhnâga;

8. і сынам Ізраілевым абвясьці і скажы: калі хто памрэ, ня маючы сына, дык перадавайце надзел ягоны дачцэ ягонай;

ì synam Ìzraìlevym abvâs′cì ì skažy: kalì hto pamrè, nâ maûčy syna, dyk peradavajce nadzel âgony dačcè âgonaj;

9. а калі няма ў яго дачкі, перадавайце надзел ягоны братам ягоным;

a kalì nâma ǔ âgo dačkì, peradavajce nadzel âgony bratam âgonym;

10. а калі няма ў яго братоў, аддавайце надзел ягоны братам бацькі ягонага;

a kalì nâma ǔ âgo bratoǔ, addavajce nadzel âgony bratam bac′kì âgonaga;

11. а калі няма братоў бацькі ягонага, аддайце надзел ягоны блізкаму ягонаму родзічу з пакаленьня ягонага, каб ён успадкаваў яго; і хай будзе гэта сынам Ізраілевым пастаўлена ў закон, як загадаў Гасподзь Майсею.

a kalì nâma bratoǔ bac′kì âgonaga, addajce nadzel âgony blìzkamu âgonamu rodzìču z pakalen′nâ âgonaga, kab ën uspadkavaǔ âgo; ì haj budze gèta synam Ìzraìlevym pastaǔlena ǔ zakon, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

12. І сказаў Гасподзь Майсею: падыміся на гэтую гару Аварым, і паглядзі на зямлю, якую Я дам сынам Ізраілевым;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: padymìsâ na gètuû garu Avarym, ì paglâdzì na zâmlû, âkuû Â dam synam Ìzraìlevym;

13. і калі паглядзіш на яе, прыкладзіся да народу свайго і ты, як прыклаўся Аарон, брат твой;

ì kalì paglâdzìš na âe, prykladzìsâ da narodu svajgo ì ty, âk pryklaǔsâ Aaron, brat tvoj;

14. бо вы не паслухаліся загаду Майго ў пустыні Сін, падчас раздору супольства, каб выявіць перад вачыма іхнімі сьвятасьць Маю каля водаў.

bo vy ne pasluhalìsâ zagadu Majgo ǔ pustynì Sìn, padčas razdoru supol′stva, kab vyâvìc′ perad vačyma ìhnìmì s′vâtas′c′ Maû kalâ vodaǔ.

15. І сказаў Майсей Госпаду, кажучы:

Ì skazaǔ Majsej Gospadu, kažučy:

16. хай паставіць Гасподзь, Бог духаў усякай плоці, над супольствам гэтым чалавека,

haj pastavìc′ Gaspodz′, Bog duhaǔ usâkaj plocì, nad supol′stvam gètym čalaveka,

17. які выходзіў бы перад імі і які ўваходзіў бы перад імі, які выводзіў бы іх, каб не засталося супольства Гасподняе, як авечкі, у якіх няма пастуха.

âkì vyhodzìǔ by perad ìmì ì âkì ǔvahodzìǔ by perad ìmì, âkì vyvodzìǔ by ìh, kab ne zastalosâ supol′stva Gaspodnâe, âk avečkì, u âkìh nâma pastuha.

18. І сказаў Гасподзь Майсею: вазьмі сабе Ісуса, сына Нава, чалавека, у якім ёсьць Дух, і пакладзі на яго руку тваю,

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vaz′mì sabe Ìsusa, syna Nava, čalaveka, u âkìm ës′c′ Duh, ì pakladzì na âgo ruku tvaû,

19. і пастаў яго перад Элеазарам сьвятаром і перад усім супольствам, і дай яму настаўленьне перад вачыма іхнімі,

ì pastaǔ âgo perad Èleazaram s′vâtarom ì perad usìm supol′stvam, ì daj âmu nastaǔlen′ne perad vačyma ìhnìmì,

20. і дай яму ад славы тваёй, каб слухала яго ўсё супольства сыноў Ізраілевых;

ì daj âmu ad slavy tvaëj, kab sluhala âgo ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh;

21. і будзе ён зьвяртацца да Элеазара сьвятара і пытацца ў яго пра рашэньне праз урым перад Госпадам; і па ягоным слове павінны ўваходзіць ён і ўсе сыны Ізраілевыя зь ім і ўсё супольства.

ì budze ën z′vârtacca da Èleazara s′vâtara ì pytacca ǔ âgo pra rašèn′ne praz urym perad Gospadam; ì pa âgonym slove pavìnny ǔvahodzìc′ ën ì ǔse syny Ìzraìlevyâ z′ ìm ì ǔsë supol′stva.

22. І зрабіў Майсей, як загадаў ім Гасподзь, і ўзяў Ісуса, і паставіў яго перад Элеазарам сьвятаром і перад усім супольствам;

Ì zrabìǔ Majsej, âk zagadaǔ ìm Gaspodz′, ì ǔzâǔ Ìsusa, ì pastavìǔ âgo perad Èleazaram s′vâtarom ì perad usìm supol′stvam;

23. і паклаў на яго рукі свае і даў яму настаўленьне, як казаў Гасподзь праз Майсея.

ì paklaǔ na âgo rukì svae ì daǔ âmu nastaǔlen′ne, âk kazaǔ Gaspodz′ praz Majseâ.

28 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

2. загадай сынам Ізраілевым і скажы ім: сачэце, каб прынашэньне Маё, хлеб Мой у ахвяру Мне, дзеля прыемнай духмянасьці Мне, прыносілі Мне своечасова.

zagadaj synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: sačèce, kab prynašèn′ne Maë, hleb Moj u ahvâru Mne, dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Mne, prynosìlì Mne svoečasova.

3. І скажы ім: вось агнявая ахвяра, якую вы павінны прыносіць Госпаду: два ягняці-адналеткі без пахібы на дзень, на цэласпаленьне пастаяннае;

Ì skažy ìm: vos′ agnâvaâ ahvâra, âkuû vy pavìnny prynosìc′ Gospadu: dva âgnâcì-adnaletkì bez pahìby na dzen′, na cèlaspalen′ne pastaânnae;

4. адно ягня прынось раніцай, а другое ягня прынось увечары;

adno âgnâ prynos′ ranìcaj, a drugoe âgnâ prynos′ uvečary;

5. і ў прынашэньне хлебнае дзясятую долю эфы пшанічнай мукі, зьмяшанай з чацьвярцінаю гіна чаўленага алею;

ì ǔ prynašèn′ne hlebnae dzâsâtuû dolû èfy pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z čac′vârcìnaû gìna čaǔlenaga aleû;

6. гэта цэласпаленьне пастаяннае, якое ўчынена было каля гары Сінай, дзеля прыемнай духмянасьці, у ахвяру Госпаду;

gèta cèlaspalen′ne pastaânnae, âkoe ǔčynena bylo kalâ gary Sìnaj, dzelâ pryemnaj duhmânas′cì, u ahvâru Gospadu;

7. і паліваньне пры ёй чацьвярціну гіна на адно ягня; на сьвятым месцы палівай паліваньне, віно Госпаду.

ì palìvan′ne pry ëj čac′vârcìnu gìna na adno âgnâ; na s′vâtym mescy palìvaj palìvan′ne, vìno Gospadu.

8. Другое ягня прынось увечары, з такім хлебным прынашэньнем, як раніцай, і з такім самым паліваньнем пры ім прынось яго ў ахвяру, дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду.

Drugoe âgnâ prynos′ uvečary, z takìm hlebnym prynašèn′nem, âk ranìcaj, ì z takìm samym palìvan′nem pry ìm prynos′ âgo ǔ ahvâru, dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu.

9. А ў суботу прыносьце два ягняці адналеткі без пахібы, і ў прынашэньне хлебнае дзьве дзясятыя долі эфы пшанічнай мукі, зьмяшанай з алеем, і паліваньне пры ім:

A ǔ subotu prynos′ce dva âgnâcì adnaletkì bez pahìby, ì ǔ prynašèn′ne hlebnae dz′ve dzâsâtyâ dolì èfy pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z aleem, ì palìvan′ne pry ìm:

10. гэта суботняе цэласпаленьне кожнае суботы, звыш пастаяннага цэласпаленьня і паліваньня пры ім.

gèta subotnâe cèlaspalen′ne kožnae suboty, zvyš pastaânnaga cèlaspalen′nâ ì palìvan′nâ pry ìm.

11. І на маладзікі вашыя прыносьце цэласпаленьне Госпаду: з буйнога быдла два цяляці, аднаго барана і сем ягнят-адналетак без пахібы,

Ì na maladzìkì vašyâ prynos′ce cèlaspalen′ne Gospadu: z bujnoga bydla dva câlâcì, adnago barana ì sem âgnât-adnaletak bez pahìby,

12. і тры дзясятыя долі эфы пшанічнай мукі, зьмяшанай з алеем, у прынашэньне хлебнае на адно цяля, і дзьве дзясятыя долі эфы пшанічнай мукі, зьмяшанай з алеем, у прынашэньне хлебнае на барана,

ì try dzâsâtyâ dolì èfy pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z aleem, u prynašèn′ne hlebnae na adno câlâ, ì dz′ve dzâsâtyâ dolì èfy pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z aleem, u prynašèn′ne hlebnae na barana,

13. і па дзясятай долі эфы пшанічнай мукі, зьмяшанай з алеем, у прынашэньне хлебнае на кожнае ягня; гэта цэласпаленьне, прыемная духмянасьць, ахвяра Госпаду;

ì pa dzâsâtaj dolì èfy pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z aleem, u prynašèn′ne hlebnae na kožnae âgnâ; gèta cèlaspalen′ne, pryemnaâ duhmânas′c′, ahvâra Gospadu;

14. і паліваньня пры іх павінна быць паўгіна віна на цяля, траціна гіна на барана і чацьвярціна гіна на ягня; гэта цэласпаленьне на час кожнага маладзіка ў кожны месяц года.

ì palìvan′nâ pry ìh pavìnna byc′ paǔgìna vìna na câlâ, tracìna gìna na barana ì čac′vârcìna gìna na âgnâ; gèta cèlaspalen′ne na čas kožnaga maladzìka ǔ kožny mesâc goda.

15. І аднаго казла прыносьце Госпаду ў ахвяру за грэх; звыш цэласпаленьня пастаяннага трэба прыносіць яго з паліваньнем яго.

Ì adnago kazla prynos′ce Gospadu ǔ ahvâru za grèh; zvyš cèlaspalen′nâ pastaânnaga trèba prynosìc′ âgo z palìvan′nem âgo.

16. У першы месяц, на чатырнаццаты дзень месяца Пасха Гасподняя.

U peršy mesâc, na čatyrnaccaty dzen′ mesâca Pasha Gaspodnââ.

17. І на пятнаццаты дзень гэтага месяца сьвята; сем дзён трэба есьці праснакі.

Ì na pâtnaccaty dzen′ gètaga mesâca s′vâta; sem dzën trèba es′cì prasnakì.

18. У першы дзень сьвяшчэнны сход; ніякай працы не рабеце;

U peršy dzen′ s′vâščènny shod; nìâkaj pracy ne rabece;

19. і прыносьце ахвяру, цэласпаленьне Госпаду: з буйнога быдла два цяляці, аднаго барана і сем ягнят-адналетак; без пахібы яны павінны быць у вас;

ì prynos′ce ahvâru, cèlaspalen′ne Gospadu: z bujnoga bydla dva câlâcì, adnago barana ì sem âgnât-adnaletak; bez pahìby âny pavìnny byc′ u vas;

20. і пры іх у прынашэньне хлебнае прыносьце пшанічнай мукі, зьмяшанай з алеем, тры дзясятыя долі эфы на кожнае цяля, і дзьве дзясятыя долі эфы на барана,

ì pry ìh u prynašèn′ne hlebnae prynos′ce pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z aleem, try dzâsâtyâ dolì èfy na kožnae câlâ, ì dz′ve dzâsâtyâ dolì èfy na barana,

21. і па дзясятай долі эфы прынось на кожнае зь сямі ягнят,

ì pa dzâsâtaj dolì èfy prynos′ na kožnae z′ sâmì âgnât,

22. і аднаго казла ў ахвяру за грэх, для ачышчэньня вас;

ì adnago kazla ǔ ahvâru za grèh, dlâ ačyščèn′nâ vas;

23. звыш ранішняга цэласпаленьня, якое ёсьць цэласпаленьне пастаяннае, прыносьце гэта.

zvyš ranìšnâga cèlaspalen′nâ, âkoe ës′c′ cèlaspalen′ne pastaânnae, prynos′ce gèta.

24. Так прыносьце і ў кожны зь сямі дзён; гэта хлеб, ахвяра, прыемная духмянасьць Госпаду; звыш цэласпаленьня пастаяннага і паліваньня яго, трэба прыносіць гэта.

Tak prynos′ce ì ǔ kožny z′ sâmì dzën; gèta hleb, ahvâra, pryemnaâ duhmânas′c′ Gospadu; zvyš cèlaspalen′nâ pastaânnaga ì palìvan′nâ âgo, trèba prynosìc′ gèta.

25. І на сёмы дзень хай будзе ў вас сьвяшчэнны сход; ніякай працы не рабеце.

Ì na sëmy dzen′ haj budze ǔ vas s′vâščènny shod; nìâkaj pracy ne rabece.

26. І ў дзень першых пладоў, калі прыносіце Госпаду новае прынашэньне хлебнае ў сяміцы вашыя, хай будзе сьвяшчэнны сход; ніякай працы не рабеце;

Ì ǔ dzen′ peršyh pladoǔ, kalì prynosìce Gospadu novae prynašèn′ne hlebnae ǔ sâmìcy vašyâ, haj budze s′vâščènny shod; nìâkaj pracy ne rabece;

27. і прыносьце цэласпаленьне дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду: з буйнога быдла два цяляці, аднаго барана і сем ягнят-адналетак,

ì prynos′ce cèlaspalen′ne dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu: z bujnoga bydla dva câlâcì, adnago barana ì sem âgnât-adnaletak,

28. і пры іх у прынашэньне хлебнае пшанічнай мукі, зьмяшанай з алеем, тры дзясятыя долі эфы на кожнае цяля, дзьве дзясятыя эфы на барана;

ì pry ìh u prynašèn′ne hlebnae pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z aleem, try dzâsâtyâ dolì èfy na kožnae câlâ, dz′ve dzâsâtyâ èfy na barana;

29. і па дзясятай долі эфы на кожнае зь сямі ягнят,

ì pa dzâsâtaj dolì èfy na kožnae z′ sâmì âgnât,

30. і аднаго казла, дзеля ачышчэньня вас,

ì adnago kazla, dzelâ ačyščèn′nâ vas,

31. звыш пастаяннага цэласпаленьня і хлебнага прынашэньня пры ім, прыносьце з паліваньнем іх; без пахібы павінны быць яны ў вас.

zvyš pastaânnaga cèlaspalen′nâ ì hlebnaga prynašèn′nâ pry ìm, prynos′ce z palìvan′nem ìh; bez pahìby pavìnny byc′ âny ǔ vas.

29 Кіраўнік

1. І сёмага месяца, у першы дзень месяца, хай будзе ў вас сьвяшчэнны сход; ніякай працы не рабеце; хай будзе гэта ў вас дзень трубнага гуку;

Ì sëmaga mesâca, u peršy dzen′ mesâca, haj budze ǔ vas s′vâščènny shod; nìâkaj pracy ne rabece; haj budze gèta ǔ vas dzen′ trubnaga guku;

2. і прыносьце цэласпаленьне дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду: адно цяля, аднаго барана, сем ягнят-адналетак, без пахібы,

ì prynos′ce cèlaspalen′ne dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu: adno câlâ, adnago barana, sem âgnât-adnaletak, bez pahìby,

3. і зь імі ў прынашэньне хлебнае пшанічнай мукі, зьмяшанай з алеем, тры дзясятыя долі эфы на цяля, дзьве дзясятыя долі эфы на барана,

ì z′ ìmì ǔ prynašèn′ne hlebnae pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z aleem, try dzâsâtyâ dolì èfy na câlâ, dz′ve dzâsâtyâ dolì èfy na barana,

4. і адну дзясятую долі эфы на кожнае зь сямі ягнят,

ì adnu dzâsâtuû dolì èfy na kožnae z′ sâmì âgnât,

5. і аднаго казла ў ахвяру за грэх, дзеля ачышчэньня вас,

ì adnago kazla ǔ ahvâru za grèh, dzelâ ačyščèn′nâ vas,

6. звыш цэласпаленьня і хлебнага прынашэньня яго ў дзень маладзіка, і звыш пастаяннага цэласпаленьня і хлебнага прынашэньня яго і паліваньня іх, паводле ўстанаўленьня, дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду.

zvyš cèlaspalen′nâ ì hlebnaga prynašèn′nâ âgo ǔ dzen′ maladzìka, ì zvyš pastaânnaga cèlaspalen′nâ ì hlebnaga prynašèn′nâ âgo ì palìvan′nâ ìh, pavodle ǔstanaǔlen′nâ, dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu.

7. І на дзясяты дзень гэтага сёмага месяца хай будзе ў вас сьвяшчэнны сход: упакорвайце тады душы вашыя і ніякай працы не рабеце;

Ì na dzâsâty dzen′ gètaga sëmaga mesâca haj budze ǔ vas s′vâščènny shod: upakorvajce tady dušy vašyâ ì nìâkaj pracy ne rabece;

8. і прыносьце цэласпаленьне Госпаду дзеля прыемнай духмянасьці: адно цяля, аднаго барана сем ягнят-адналетак; без пахібы хай будуць яны ў вас;

ì prynos′ce cèlaspalen′ne Gospadu dzelâ pryemnaj duhmânas′cì: adno câlâ, adnago barana sem âgnât-adnaletak; bez pahìby haj buduc′ âny ǔ vas;

9. і зь імі ў прынашэньне хлебнае пшанічнай мукі, зьмяшанай з алеем, тры дзясятыя долі эфы на цяля, дзьве дзясятыя долі эфы на барана,

ì z′ ìmì ǔ prynašèn′ne hlebnae pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z aleem, try dzâsâtyâ dolì èfy na câlâ, dz′ve dzâsâtyâ dolì èfy na barana,

10. і па дзясятай долі эфы на кожнае зь сямі ягнят,

ì pa dzâsâtaj dolì èfy na kožnae z′ sâmì âgnât,

11. і аднаго казла ў ахвяру за грэх, звыш ахвяры за грэх, якая прыносіцца ў дзень ачышчэньня, і звыш цэласпаленьня пастаяннага і хлебнага прынашэньня яго і паліваньня іх.

ì adnago kazla ǔ ahvâru za grèh, zvyš ahvâry za grèh, âkaâ prynosìcca ǔ dzen′ ačyščèn′nâ, ì zvyš cèlaspalen′nâ pastaânnaga ì hlebnaga prynašèn′nâ âgo ì palìvan′nâ ìh.

12. І на пятнаццацты дзень сёмага месяца хай будзе ў вас сьвяшчэнны сход; ніякай працы не рабеце і сьвяткуйце сьвята Гасподняе сем дзён;

Ì na pâtnaccacty dzen′ sëmaga mesâca haj budze ǔ vas s′vâščènny shod; nìâkaj pracy ne rabece ì s′vâtkujce s′vâta Gaspodnâe sem dzën;

13. і прыносьце цэласпаленьне, ахвяру, прыемную духмянасьць Госпаду: трынаццаць цялят, двух бараноў, чатырнаццаць ягнят-адналетак; без пахібы хай будуць яны;

ì prynos′ce cèlaspalen′ne, ahvâru, pryemnuû duhmânas′c′ Gospadu: trynaccac′ câlât, dvuh baranoǔ, čatyrnaccac′ âgnât-adnaletak; bez pahìby haj buduc′ âny;

14. і зь імі ў прынашэньне хлебнае пшанічнай мукі, зьмяшанай з алеем, тры дзясятыя долі эфы нам кожнае з трынаццаці цялят, дзьве дзясятыя долі эфы на кожнага з двух бараноў,

ì z′ ìmì ǔ prynašèn′ne hlebnae pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z aleem, try dzâsâtyâ dolì èfy nam kožnae z trynaccacì câlât, dz′ve dzâsâtyâ dolì èfy na kožnaga z dvuh baranoǔ,

15. і па дзясятай долі эфы на кожнае з чатырнаццаці ягнят,

ì pa dzâsâtaj dolì èfy na kožnae z čatyrnaccacì âgnât,

16. і аднаго казла ў ахвяру за грэх, звыш цэласпаленьня пастаяннага і хлебнага прынашэньня яго і паліваньня яго.

ì adnago kazla ǔ ahvâru za grèh, zvyš cèlaspalen′nâ pastaânnaga ì hlebnaga prynašèn′nâ âgo ì palìvan′nâ âgo.

17. І на другі дзень дванаццаць цялят, двух бараноў, чатырнаццаць ягнят-адналетак, без пахібы,

Ì na drugì dzen′ dvanaccac′ câlât, dvuh baranoǔ, čatyrnaccac′ âgnât-adnaletak, bez pahìby,

18. і зь імі прынашэньне хлебнае і паліваньне для цялят, бараноў і ягнят, па ліку іх, паводле ўстанаўленьня,

ì z′ ìmì prynašèn′ne hlebnae ì palìvan′ne dlâ câlât, baranoǔ ì âgnât, pa lìku ìh, pavodle ǔstanaǔlen′nâ,

19. і аднаго казла ў ахвяру за грэх, звыш цэласпаленьня пастаяннага і хлебнага прынашэньня і паліваньня іх.

ì adnago kazla ǔ ahvâru za grèh, zvyš cèlaspalen′nâ pastaânnaga ì hlebnaga prynašèn′nâ ì palìvan′nâ ìh.

20. І на трэці дзень адзінаццаць цялят, двух бараноў, чатырнаццаць ягнят адналеткаў, без пахібы,

Ì na trècì dzen′ adzìnaccac′ câlât, dvuh baranoǔ, čatyrnaccac′ âgnât adnaletkaǔ, bez pahìby,

21. і зь імі прынашэньне хлебнае і паліваньне для цялят, бараноў і ягнят, па ліку іх, паводле ўстанаўленьня,

ì z′ ìmì prynašèn′ne hlebnae ì palìvan′ne dlâ câlât, baranoǔ ì âgnât, pa lìku ìh, pavodle ǔstanaǔlen′nâ,

22. і аднаго казла ў ахвяру за грэх, звыш цэласпаленьня пастаяннага хлебнага прынашэньня і паліваньня яго.

ì adnago kazla ǔ ahvâru za grèh, zvyš cèlaspalen′nâ pastaânnaga hlebnaga prynašèn′nâ ì palìvan′nâ âgo.

23. І на чацьвёрты дзень дзесяць цялят, двух бараноў, чатырнаццаць ягнят-адналетак, без пахібы,

Ì na čac′vërty dzen′ dzesâc′ câlât, dvuh baranoǔ, čatyrnaccac′ âgnât-adnaletak, bez pahìby,

24. і зь імі прынашэньне хлебнае і паліваньне для цялят, бараноў і ягнят, па ліку іх, паводле ўстанаўленьня,

ì z′ ìmì prynašèn′ne hlebnae ì palìvan′ne dlâ câlât, baranoǔ ì âgnât, pa lìku ìh, pavodle ǔstanaǔlen′nâ,

25. і аднаго казла ў ахвяру за грэх, звыш цэласпаленьня пастаяннага і хлебнага прынашэньня і паліваньня яго.

ì adnago kazla ǔ ahvâru za grèh, zvyš cèlaspalen′nâ pastaânnaga ì hlebnaga prynašèn′nâ ì palìvan′nâ âgo.

26. і на пяты дзень дзевяць цялят, двух бараноў, чатырнаццаць ягнят-адналетак, без пахібы,

ì na pâty dzen′ dzevâc′ câlât, dvuh baranoǔ, čatyrnaccac′ âgnât-adnaletak, bez pahìby,

27. і зь імі прынашэньбне хлебнае і паліваньне для цялят, бараноў і ягнят, па ліку іх, паводле ўстанаўленьня,

ì z′ ìmì prynašèn′bne hlebnae ì palìvan′ne dlâ câlât, baranoǔ ì âgnât, pa lìku ìh, pavodle ǔstanaǔlen′nâ,

28. і аднаго казла ў ахвяру за грэх, звыш цэласпаленьня пастаяннага і хлебнага прынашэньня і паліваньня яго.

ì adnago kazla ǔ ahvâru za grèh, zvyš cèlaspalen′nâ pastaânnaga ì hlebnaga prynašèn′nâ ì palìvan′nâ âgo.

29. І на шосты дзень восем цялят, двух бараноў, чатырнаццаць ягнят-адналетак, без пахібы,

Ì na šosty dzen′ vosem câlât, dvuh baranoǔ, čatyrnaccac′ âgnât-adnaletak, bez pahìby,

30. і зь імі прынашэньне хлебнае і паліваньне для цялят, бараноў і ягнят, па ліку іх, паводле ўстанаўленьня,

ì z′ ìmì prynašèn′ne hlebnae ì palìvan′ne dlâ câlât, baranoǔ ì âgnât, pa lìku ìh, pavodle ǔstanaǔlen′nâ,

31. і аднаго казла ў ахвяру за грэх, звыш цэласпаленьня пастаяннага і хлебнага прынашэньня і паліваньня яго.

ì adnago kazla ǔ ahvâru za grèh, zvyš cèlaspalen′nâ pastaânnaga ì hlebnaga prynašèn′nâ ì palìvan′nâ âgo.

32. і на сёмы дзень сем цялят, двух бараноў, чатырнаццаць ягнят-адналетак, без пахібы,

ì na sëmy dzen′ sem câlât, dvuh baranoǔ, čatyrnaccac′ âgnât-adnaletak, bez pahìby,

33. і зь імі прынашэньне хлебнае і паліваньне для цялят, бараноў і ягнят, па ліку іх, паводле ўстанаўленьня,

ì z′ ìmì prynašèn′ne hlebnae ì palìvan′ne dlâ câlât, baranoǔ ì âgnât, pa lìku ìh, pavodle ǔstanaǔlen′nâ,

34. і аднаго казла ў ахвяру за грэх, звыш цэласпаленьня пастаяннага і хлебнага прынашэньня і паліваньня яго.

ì adnago kazla ǔ ahvâru za grèh, zvyš cèlaspalen′nâ pastaânnaga ì hlebnaga prynašèn′nâ ì palìvan′nâ âgo.

35. На восьмы дзень хай будзе ў вас адданьне сьвята; ніякай працы не рабеце;

Na vos′my dzen′ haj budze ǔ vas addan′ne s′vâta; nìâkaj pracy ne rabece;

36. і прыносьце цэласпаленьне, ахвяру, прыемную духмянасьць Госпаду: адно цяля, аднаго барана, сем ягнят-адналетак, без пахібы,

ì prynos′ce cèlaspalen′ne, ahvâru, pryemnuû duhmânas′c′ Gospadu: adno câlâ, adnago barana, sem âgnât-adnaletak, bez pahìby,

37. і зь імі прынашэньне хлебнае і паліваньне для цяляці, барана і ягнят, па ліку іх, паводле ўстанаўленьня,

ì z′ ìmì prynašèn′ne hlebnae ì palìvan′ne dlâ câlâcì, barana ì âgnât, pa lìku ìh, pavodle ǔstanaǔlen′nâ,

38. і аднаго казла ў ахвяру за грэх, звыш цэласпаленьня пастаяннага і хлебнага прынашэньня і паліваньня яго.

ì adnago kazla ǔ ahvâru za grèh, zvyš cèlaspalen′nâ pastaânnaga ì hlebnaga prynašèn′nâ ì palìvan′nâ âgo.

39. Прыносьце гэта Госпаду ў сьвяты вашыя, звыш таго, што вы прыносіце, паводле абяцаньня і па рупнасьці, цэласпаленьняў вашых і хлебных прынашэньняў вашых і паліваньняў вашых і мірных ахвяраў вашых.

Prynos′ce gèta Gospadu ǔ s′vâty vašyâ, zvyš tago, što vy prynosìce, pavodle abâcan′nâ ì pa rupnas′cì, cèlaspalen′nâǔ vašyh ì hlebnyh prynašèn′nâǔ vašyh ì palìvan′nâǔ vašyh ì mìrnyh ahvâraǔ vašyh.

30 Кіраўнік

1. І пераказаў Майсей сынам Ізраілевым усё, што загадаў Гасподзь Майсею.

Ì perakazaǔ Majsej synam Ìzraìlevym usë, što zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

2. І сказаў Майсей правадырам плямёнаў сыноў Ізраілевых, кажучы: вось, што загадаў Гасподзь:

Ì skazaǔ Majsej pravadyram plâmënaǔ synoǔ Ìzraìlevyh, kažučy: vos′, što zagadaǔ Gaspodz′:

3. калі хто дасьць абяцаньне Госпаду, альбо прысягне клятваю, паклаўшы зарок на душу сваю, дык ён не павінен парушаць слова свайго, а павінен выконваць усё, што выйшла з вуснаў ягоных.

kalì hto das′c′ abâcan′ne Gospadu, al′bo prysâgne klâtvaû, paklaǔšy zarok na dušu svaû, dyk ën ne pavìnen parušac′ slova svajgo, a pavìnen vykonvac′ usë, što vyjšla z vusnaǔ âgonyh.

4. Калі жанчына дасьць абяцаньне Госпаду і накладзе на сябе зарок у доме бацькі свайго, у маладосьці сваёй,

Kalì žančyna das′c′ abâcan′ne Gospadu ì nakladze na sâbe zarok u dome bac′kì svajgo, u malados′cì svaëj,

5. і пачуе бацька абяцаньне яе і зарок, які яна наклала на душу сваю, і змоўчыць пра тое бацька яе, дык усе абяцаньні яе збудуцца, і кожны зарок яе, які яна паклала на душу сваю, збудзецца;

ì pačue bac′ka abâcan′ne âe ì zarok, âkì âna naklala na dušu svaû, ì zmoǔčyc′ pra toe bac′ka âe, dyk use abâcan′nì âe zbuducca, ì kožny zarok âe, âkì âna paklala na dušu svaû, zbudzecca;

6. калі ж бацька яе, пачуўшы, забароніць ёй, дык усе абяцаньні яе і зарокі, якія яна паклала на душу сваю, ня збудуцца, і Гасподзь даруе ёй, бо забараніў ёй бацька яе.

kalì ž bac′ka âe, pačuǔšy, zabaronìc′ ëj, dyk use abâcan′nì âe ì zarokì, âkìâ âna paklala na dušu svaû, nâ zbuducca, ì Gaspodz′ darue ëj, bo zabaranìǔ ëj bac′ka âe.

7. Калі яна выйдзе замуж, а на ёй абяцаньне яе, альбо слова вуснаў яе, якім яна зьвязала сябе,

Kalì âna vyjdze zamuž, a na ëj abâcan′ne âe, al′bo slova vusnaǔ âe, âkìm âna z′vâzala sâbe,

8. і пачуе муж яе і, пачуўшы, змоўчыць, дык абяцаньні яе збудуцца, і зарокі яе, якія яна наклала на душу сваю, збудуцца;

ì pačue muž âe ì, pačuǔšy, zmoǔčyc′, dyk abâcan′nì âe zbuducca, ì zarokì âe, âkìâ âna naklala na dušu svaû, zbuducca;

9. а калі муж яе, пачуўшы, забароніць ёй і адкіне абяцаньне яе, якое на ёй, і слова вуснаў яе, якім яна зьвязала сябе, і Гасподзь даруе ёй.

a kalì muž âe, pačuǔšy, zabaronìc′ ëj ì adkìne abâcan′ne âe, âkoe na ëj, ì slova vusnaǔ âe, âkìm âna z′vâzala sâbe, ì Gaspodz′ darue ëj.

10. А абяцаньне ўдавы і разьведзенай, які б яна ні паклала зарок на душу сваю, адбудзецца.

A abâcan′ne ǔdavy ì raz′vedzenaj, âkì b âna nì paklala zarok na dušu svaû, adbudzecca.

11. Калі жонка ў доме мужа свайго дала абяцаньне, альбо паклала зарок на душу сваю з клятваю,

Kalì žonka ǔ dome muža svajgo dala abâcan′ne, al′bo paklala zarok na dušu svaû z klâtvaû,

12. і муж яе чуў, і змоўчаў пра тое, і не забараніў ёй, дык усе абяцаньні яе збудуцца, і ўсякі зарок, які яна паклала на душу сваю, адбудзецца;

ì muž âe čuǔ, ì zmoǔčaǔ pra toe, ì ne zabaranìǔ ëj, dyk use abâcan′nì âe zbuducca, ì ǔsâkì zarok, âkì âna paklala na dušu svaû, adbudzecca;

13. а калі муж яе, пачуўшы, адхіліў іх, дык усе абяцаньні яе, што выйшлі з вуснаў яе, і зарокі душы яе не адбудуцца: муж яе зьнішчыў іх, і Гасподзь даруе ёй.

a kalì muž âe, pačuǔšy, adhìlìǔ ìh, dyk use abâcan′nì âe, što vyjšlì z vusnaǔ âe, ì zarokì dušy âe ne adbuducca: muž âe z′nìščyǔ ìh, ì Gaspodz′ darue ëj.

14. Кожнае абяцаньне і кожны зарок з клятваю, каб упакорыць душу, муж яе можа сьцьвердзіць, і муж яе можа адхіліць;

Kožnae abâcan′ne ì kožny zarok z klâtvaû, kab upakoryc′ dušu, muž âe moža s′c′verdzìc′, ì muž âe moža adhìlìc′;

15. а калі муж яе маўчаў пра тое дзень у дзень, дык ён тым самым сьцьвердзіў усе абяцаньні яе і ўсе зарокі яе, якія на ёй, сьцьвердзіў, бо ён, пачуўшы, маўчаў пра тое;

a kalì muž âe maǔčaǔ pra toe dzen′ u dzen′, dyk ën tym samym s′c′verdzìǔ use abâcan′nì âe ì ǔse zarokì âe, âkìâ na ëj, s′c′verdzìǔ, bo ën, pačuǔšy, maǔčaǔ pra toe;

16. а калі адхіліў іх, пасьля таго як пачуў, дык ён узяў на сябе грахі яе.

a kalì adhìlìǔ ìh, pas′lâ tago âk pačuǔ, dyk ën uzâǔ na sâbe grahì âe.

17. Вось устанаўленьні, якія Гасподзь наказаў Майсею пра адносіны паміж мужам і жонкаю ягонай, паміж бацькам і дачкою ягонай у маладосьці яе, у доме ў бацькі яе.

Vos′ ustanaǔlen′nì, âkìâ Gaspodz′ nakazaǔ Majseû pra adnosìny pamìž mužam ì žonkaû âgonaj, pamìž bac′kam ì dačkoû âgonaj u malados′cì âe, u dome ǔ bac′kì âe.

31 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

2. адпомсьці Мадыяніцянам за сыноў Ізраілевых, і потым адыдзеш да народу твайго.

adpoms′cì Madyânìcânam za synoǔ Ìzraìlevyh, ì potym adydzeš da narodu tvajgo.

3. І сказаў Майсей народу, кажучы: узбройце спаміж сябе людзей на вайну, каб яны пайшлі супроць Мадыяніцянаў учыніць помсту Гасподнюю Мадыяніцянам;

Ì skazaǔ Majsej narodu, kažučy: uzbrojce spamìž sâbe lûdzej na vajnu, kab âny pajšlì suproc′ Madyânìcânaǔ učynìc′ pomstu Gaspodnûû Madyânìcânam;

4. па тысячы з племя, ад усіх плямёнаў Ізраілевых пашлеце на вайну.

pa tysâčy z plemâ, ad usìh plâmënaǔ Ìzraìlevyh pašlece na vajnu.

5. І вылучана з тысячаў Ізраілевых, па тысячы з племя, дванаццаць тысяч узброеных на вайну.

Ì vylučana z tysâčaǔ Ìzraìlevyh, pa tysâčy z plemâ, dvanaccac′ tysâč uzbroenyh na vajnu.

6. І паслаў іх Майсей на вайну, па тысячы з племя, іх і Фінээса, сына Элеазара, сьвятара, на вайну, і ў руцэ ў яго сьвяшчэнны посуд і трубы на трывогу.

Ì paslaǔ ìh Majsej na vajnu, pa tysâčy z plemâ, ìh ì Fìnèèsa, syna Èleazara, s′vâtara, na vajnu, ì ǔ rucè ǔ âgo s′vâščènny posud ì truby na tryvogu.

7. І пайшлі вайною на Мадыяма, як загадаў Гасподзь Майсею, і забілі ўсіх мужчынскага полу;

Ì pajšlì vajnoû na Madyâma, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, ì zabìlì ǔsìh mužčynskaga polu;

8. і разам з забітымі іхнімі забілі цароў Мадыямскіх: Эвія, Рэкема, Цура, Хура і Рэву, пяць цароў Мадыямскіх, і Валаама, сына Вэоравага, забілі мечам;

ì razam z zabìtymì ìhnìmì zabìlì caroǔ Madyâmskìh: Èvìâ, Rèkema, Cura, Hura ì Rèvu, pâc′ caroǔ Madyâmskìh, ì Valaama, syna Vèoravaga, zabìlì mečam;

9. а жанок Мадыямскіх і дзяцей іхніх сыны Ізраілевыя ўзялі ў палон, і ўсё быдла іхняе, і ўсе статкі іхнія, і ўсю маёмасьць іхнюю ўзялі як здабычу,

a žanok Madyâmskìh ì dzâcej ìhnìh syny Ìzraìlevyâ ǔzâlì ǔ palon, ì ǔsë bydla ìhnâe, ì ǔse statkì ìhnìâ, ì ǔsû maëmas′c′ ìhnûû ǔzâlì âk zdabyču,

10. і ўсе гарады іхнія ва ўладаньнях іхніх і ўсе селішчы іхнія спалілі агнём;

ì ǔse garady ìhnìâ va ǔladan′nâh ìhnìh ì ǔse selìščy ìhnìâ spalìlì agnëm;

11. і ўзялі ўсё захопленае і ўсю здабычу, ад чалавека да быдла;

ì ǔzâlì ǔsë zahoplenae ì ǔsû zdabyču, ad čalaveka da bydla;

12. і даставілі палонных і здабычу і захопленае да Майсея і да Элеазара сьвятара і да супольства сыноў Ізраілевых, да табара, на раўніны Маавіцкія, што каля Ярдана, насупраць Ерыхона.

ì dastavìlì palonnyh ì zdabyču ì zahoplenae da Majseâ ì da Èleazara s′vâtara ì da supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh, da tabara, na raǔnìny Maavìckìâ, što kalâ Ârdana, nasuprac′ Eryhona.

13. І выйшлі Майсей і Элеазар сьвятар і ўсе князі супольства насустрач ім з табара.

Ì vyjšlì Majsej ì Èleazar s′vâtar ì ǔse knâzì supol′stva nasustrač ìm z tabara.

14. І ўгневаўся Майсей на ваеначальнікаў, тысячнікаў і сотнікаў, якія прыйшлі з вайны,

Ì ǔgnevaǔsâ Majsej na vaenačal′nìkaǔ, tysâčnìkaǔ ì sotnìkaǔ, âkìâ pryjšlì z vajny,

15. і сказаў ім Майсей: вы пакінулі жывымі ўсіх жанчын?

ì skazaǔ ìm Majsej: vy pakìnulì žyvymì ǔsìh žančyn?

16. вось яны, з парады Валаамавай, былі сынам Ізраілевым прычынаю адступленьня ад Госпада дзеля дагоды Фэгору, за што і параза была ў супольстве Гасподнім;

vos′ âny, z parady Valaamavaj, bylì synam Ìzraìlevym pryčynaû adstuplen′nâ ad Gospada dzelâ dagody Fègoru, za što ì paraza byla ǔ supol′stve Gaspodnìm;

17. дык вось, забеце ўсіх дзяцей мужчынскага полу, і ўсіх жанчын, якія спазналі мужа на мужавым ложку, забеце;

dyk vos′, zabece ǔsìh dzâcej mužčynskaga polu, ì ǔsìh žančyn, âkìâ spaznalì muža na mužavym ložku, zabece;

18. а ўсіх дзяцей жаночага полу, якія не спазналі мужавага ложка, пакіньце жывымі сабе;

a ǔsìh dzâcej žanočaga polu, âkìâ ne spaznalì mužavaga ložka, pakìn′ce žyvymì sabe;

19. і прабудзьце за табарам сем дзён; кожны, хто забіў чалавека і дакрануўся да мёртвага, ачысьціцеся на трэці дзень і на сёмы дзень, вы і палонныя вашыя;

ì prabudz′ce za tabaram sem dzën; kožny, hto zabìǔ čalaveka ì dakranuǔsâ da mërtvaga, ačys′cìcesâ na trècì dzen′ ì na sëmy dzen′, vy ì palonnyâ vašyâ;

20. і ўсё адзеньне, і ўсе скураныя рэчы, і ўсё зробленае з казінай воўны, і ўвесь драўляны посуд ачысьціце.

ì ǔsë adzen′ne, ì ǔse skuranyâ rèčy, ì ǔsë zroblenae z kazìnaj voǔny, ì ǔves′ draǔlâny posud ačys′cìce.

21. І сказаў Элеазар сьвятар воінам, якія хадзілі на вайну: вось пастанова закона, які наказаў Гасподзь Майсею:

Ì skazaǔ Èleazar s′vâtar voìnam, âkìâ hadzìlì na vajnu: vos′ pastanova zakona, âkì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû:

22. золата, срэбра, медзь, жалеза, волава і сьвінец,

zolata, srèbra, medz′, žaleza, volava ì s′vìnec,

23. і ўсё, што праходзіць праз агонь, правядзеце праз агонь, каб яно ачысьцілася, а акрамя таго і ачышчальнаю вадою трэба ачысьціць; а ўсё, што не праходзіць праз агонь, правядзеце праз ваду;

ì ǔsë, što prahodzìc′ praz agon′, pravâdzece praz agon′, kab âno ačys′cìlasâ, a akramâ tago ì ačyščal′naû vadoû trèba ačys′cìc′; a ǔsë, što ne prahodzìc′ praz agon′, pravâdzece praz vadu;

24. і вопратку вашу вымыйце на сёмы дзень, і ачысьціцеся, і пасьля таго ўваходзьце ў табар.

ì vopratku vašu vymyjce na sëmy dzen′, ì ačys′cìcesâ, ì pas′lâ tago ǔvahodz′ce ǔ tabar.

25. І сказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

26. палічы здабычу палону, ад чалавека да быдла, ты і Элеазар сьвятар і правадыры плямёнаў супольства;

palìčy zdabyču palonu, ad čalaveka da bydla, ty ì Èleazar s′vâtar ì pravadyry plâmënaǔ supol′stva;

27. і падзялі здабычу напалам паміж ваярамі, якія хадзілі на вайну, і супольствам;

ì padzâlì zdabyču napalam pamìž vaâramì, âkìâ hadzìlì na vajnu, ì supol′stvam;

28. і з ваяроў, якія хадзілі на вайну, вазьмі даніну Госпаду, па адной душы зь пяцісот, зь людзей і буйнога быдла, і з аслоў і з дробнага быдла;

ì z vaâroǔ, âkìâ hadzìlì na vajnu, vaz′mì danìnu Gospadu, pa adnoj dušy z′ pâcìsot, z′ lûdzej ì bujnoga bydla, ì z asloǔ ì z drobnaga bydla;

29. вазьмі гэта з палавіны іхняй і аддай Элеазару сьвятару дзеля прынашэньня Госпаду;

vaz′mì gèta z palavìny ìhnâj ì addaj Èleazaru s′vâtaru dzelâ prynašèn′nâ Gospadu;

30. і з палавіны сыноў Ізраілевых вазьмі па адной долі зь пяцідзесяці, зь людзей, з буйнога быдла, з аслоў і з дробнага быдла і аддай гэта лявітам, якія служаць пры скініі Гасподняй.

ì z palavìny synoǔ Ìzraìlevyh vaz′mì pa adnoj dolì z′ pâcìdzesâcì, z′ lûdzej, z bujnoga bydla, z asloǔ ì z drobnaga bydla ì addaj gèta lâvìtam, âkìâ služac′ pry skìnìì Gaspodnâj.

31. І зрабіў Майсей і Элеазар сьвятар, як загадаў Гасподзь Майсею.

Ì zrabìǔ Majsej ì Èleazar s′vâtar, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

32. І было здабычы, якая засталася ад захопленага, што захапілі тыя, якія былі на вайне: дробнага быдла шэсьцьсот семдзесят пяць тысяч,

Ì bylo zdabyčy, âkaâ zastalasâ ad zahoplenaga, što zahapìlì tyâ, âkìâ bylì na vajne: drobnaga bydla šès′c′sot semdzesât pâc′ tysâč,

33. буйнога быдла семдзесят дзьве тысячы,

bujnoga bydla semdzesât dz′ve tysâčy,

34. аслоў шэсьцьдзясят адна тысяча,

asloǔ šès′c′dzâsât adna tysâča,

35. людзей, жанчын, якія ня ведалі мужчынскага ложка, усіх душ трыццаць дзьве тысячы.

lûdzej, žančyn, âkìâ nâ vedalì mužčynskaga ložka, usìh duš tryccac′ dz′ve tysâčy.

36. Палавіна, доля тых, што хадзілі на вайну, пасьля падліку была: дробнага быдла трыста трыццаць сем тысяч пяцьсот,

Palavìna, dolâ tyh, što hadzìlì na vajnu, pas′lâ padlìku byla: drobnaga bydla trysta tryccac′ sem tysâč pâc′sot,

37. і даніна Госпаду з дробнага быдла шэсьцьсот семдзесят пяць;

ì danìna Gospadu z drobnaga bydla šès′c′sot semdzesât pâc′;

38. буйнога быдла трыццаць шэсьць тысяч, і даніна зь іх Госпаду семдзесят два;

bujnoga bydla tryccac′ šès′c′ tysâč, ì danìna z′ ìh Gospadu semdzesât dva;

39. аслоў трыццаць тысяч пяцьсот, і даніна зь іх Госпаду шэсьцьдзясят адзін;

asloǔ tryccac′ tysâč pâc′sot, ì danìna z′ ìh Gospadu šès′c′dzâsât adzìn;

40. людзей шаснаццаць тысяч, і даніна зь іх Госпаду трыццаць дзьве душы.

lûdzej šasnaccac′ tysâč, ì danìna z′ ìh Gospadu tryccac′ dz′ve dušy.

41. І аддаў Майсей даніну, прынашэньне Госпаду, Элеазару сьвятару, як загадаў Гасподзь Майсею.

Ì addaǔ Majsej danìnu, prynašèn′ne Gospadu, Èleazaru s′vâtaru, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

42. І з палавіны сыноў Ізраілевых, якую аддзяліў Майсей ад тых, што былі на вайне;

Ì z palavìny synoǔ Ìzraìlevyh, âkuû addzâlìǔ Majsej ad tyh, što bylì na vajne;

43. а палавінам на долю супольства была: дробнага быдла трыста трыццаць сем тысяч пяцьсот,

a palavìnam na dolû supol′stva byla: drobnaga bydla trysta tryccac′ sem tysâč pâc′sot,

44. буйнога быдла трыццаць шэсьць тысяч,

bujnoga bydla tryccac′ šès′c′ tysâč,

45. аслоў трыццаць тысяч пяцьсот,

asloǔ tryccac′ tysâč pâc′sot,

46. людзей шаснаццаць тысяч.

lûdzej šasnaccac′ tysâč.

47. З палавіны сыноў Ізраілевых узяў Майсей адну пяцідзясятую частку зь людзей і з быдла і аддаў гэта лявітам, якія выконваюць службу пры скініі Гасподняй, як загадаў Гасподзь Майсею.

Z palavìny synoǔ Ìzraìlevyh uzâǔ Majsej adnu pâcìdzâsâtuû častku z′ lûdzej ì z bydla ì addaǔ gèta lâvìtam, âkìâ vykonvaûc′ službu pry skìnìì Gaspodnâj, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

48. І прыйшлі да Майсея правадыры над тысячамі войска, тысячнікі і сотнікі,

Ì pryjšlì da Majseâ pravadyry nad tysâčamì vojska, tysâčnìkì ì sotnìkì,

49. і сказалі Майсею: рабы твае палічылі воінаў, якія нам даручаны, і ня было ніводнага зь іх;

ì skazalì Majseû: raby tvae palìčylì voìnaǔ, âkìâ nam daručany, ì nâ bylo nìvodnaga z′ ìh;

50. і вось, мы прынесьлі прынашэньне Госпаду, хто што дастаў з залатых рэчаў, ланцужкі, запясьці, пярсьцёнкі, завушніцы і падвескі, дзеля ачышчэньня душаў нашых перад Госпадам.

ì vos′, my prynes′lì prynašèn′ne Gospadu, hto što dastaǔ z zalatyh rèčaǔ, lancužkì, zapâs′cì, pârs′cënkì, zavušnìcy ì padveskì, dzelâ ačyščèn′nâ dušaǔ našyh perad Gospadam.

51. І ўзяў у іх Майсей і Элеазар сьвятар золата ва ўсіх гэтых вырабах;

Ì ǔzâǔ u ìh Majsej ì Èleazar s′vâtar zolata va ǔsìh gètyh vyrabah;

52. і было ўсяго золата, якое прынесена ў прынашэньне Госпаду, шаснаццаць тысяч сямсот пяцьдзясят сікляў, ад тысячнікаў і сотнікаў.

ì bylo ǔsâgo zolata, âkoe prynesena ǔ prynašèn′ne Gospadu, šasnaccac′ tysâč sâmsot pâc′dzâsât sìklâǔ, ad tysâčnìkaǔ ì sotnìkaǔ.

53. Воіны рабавалі кожны сабе.

Voìny rabavalì kožny sabe.

54. І ўзяў Майсей і Элеазар сьвятар золата ад тысячнікаў і сотнікаў, і прынесьлі яго ў скінію сходу, у памяць сыноў Ізраілевых перад Госпадам.

Ì ǔzâǔ Majsej ì Èleazar s′vâtar zolata ad tysâčnìkaǔ ì sotnìkaǔ, ì prynes′lì âgo ǔ skìnìû shodu, u pamâc′ synoǔ Ìzraìlevyh perad Gospadam.

32 Кіраўнік

1. У сыноў Рувімавых і ў сыноў Гадавых статкаў было вельмі многа; і ўбачылі яны, што зямля Язэр і зямля Галаад ёсьць месца прыдатнае статкам;

U synoǔ Ruvìmavyh ì ǔ synoǔ Gadavyh statkaǔ bylo vel′mì mnoga; ì ǔbačylì âny, što zâmlâ Âzèr ì zâmlâ Galaad ës′c′ mesca prydatnae statkam;

2. і прыйшлі сыны Гадавыя і сыны Рувімавыя і сказалі Майсею і Элеазару і князям супольства, кажучы:

ì pryjšlì syny Gadavyâ ì syny Ruvìmavyâ ì skazalì Majseû ì Èleazaru ì knâzâm supol′stva, kažučy:

3. Атарот і Дывон, і Язэр і Німра, і Эсэвон і Элале, і Сэвам і Нэво і Вэон.

Atarot ì Dyvon, ì Âzèr ì Nìmra, ì Èsèvon ì Èlale, ì Sèvam ì Nèvo ì Vèon.

4. зямля, якую Гасподзь пабіў перад супольствам Ізраілевым, ёсьць зямля прыдатная для статкаў, а ў рабоў тваіх ёсьць статкі.

zâmlâ, âkuû Gaspodz′ pabìǔ perad supol′stvam Ìzraìlevym, ës′c′ zâmlâ prydatnaâ dlâ statkaǔ, a ǔ raboǔ tvaìh ës′c′ statkì.

5. І сказалі: калі мы здабылі ўпадабаньне ў вачах тваіх, аддай зямлю гэтую рабам тваім у валоданьне; не пераводзь нас праз Ярдан.

Ì skazalì: kalì my zdabylì ǔpadaban′ne ǔ vačah tvaìh, addaj zâmlû gètuû rabam tvaìm u valodan′ne; ne peravodz′ nas praz Ârdan.

6. І сказаў Майсей сынам Гадавым і сынам Рувімавым: браты вашыя пойдуць на вайну, а вы застанецеся тут?

Ì skazaǔ Majsej synam Gadavym ì synam Ruvìmavym: braty vašyâ pojduc′ na vajnu, a vy zastanecesâ tut?

7. дзеля чаго вы ўхіляеце сэрца сыноў Ізраілевых ад пераходу ў зямлю, якую дае ім Гасподзь?

dzelâ čago vy ǔhìlâece sèrca synoǔ Ìzraìlevyh ad perahodu ǔ zâmlû, âkuû dae ìm Gaspodz′?

8. так рабілі бацькі вашыя, калі я пасылаў іх з Кадэс-Варні на агляд зямлі:

tak rabìlì bac′kì vašyâ, kalì â pasylaǔ ìh z Kadès-Varnì na aglâd zâmlì:

9. яны даходзілі да даліны Эсхол, і бачылі зямлю і ўхілілі сэрца сыноў Ізраілевых, каб ня йшлі яны ў зямлю, якую Гасподзь дае ім;

âny dahodzìlì da dalìny Èshol, ì bačylì zâmlû ì ǔhìlìlì sèrca synoǔ Ìzraìlevyh, kab nâ jšlì âny ǔ zâmlû, âkuû Gaspodz′ dae ìm;

10. і запалаў таго дня гнеў Госпада, і пакляўся ён, кажучы:

ì zapalaǔ tago dnâ gneǔ Gospada, ì paklâǔsâ ën, kažučy:

11. людзі гэтыя, якія выйшлі зь Егіпта, ад дваццаці гадоў і вышэй, не пабачаць зямлі, пра якую я запрысягаўся Абрагаму, Ісааку і Якаву, бо яны ня слухаліся Мяне,

lûdzì gètyâ, âkìâ vyjšlì z′ Egìpta, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, ne pabačac′ zâmlì, pra âkuû â zaprysâgaǔsâ Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu, bo âny nâ sluhalìsâ Mâne,

12. апрача Халева, сына Ефаніінага, Кенэзэяніна, і Ісуса, сына Нававага, бо яны слухаліся Госпада.

aprača Haleva, syna Efanììnaga, Kenèzèânìna, ì Ìsusa, syna Navavaga, bo âny sluhalìsâ Gospada.

13. І запалаў гнеў Госпада на Ізраіля, і вадзіў Ён іх па пустыні сорак гадоў, пакуль ня скончыўся ўвесь род, які ўчыніў зло ў вачах Гасподніх.

Ì zapalaǔ gneǔ Gospada na Ìzraìlâ, ì vadzìǔ Ën ìh pa pustynì sorak gadoǔ, pakul′ nâ skončyǔsâ ǔves′ rod, âkì ǔčynìǔ zlo ǔ vačah Gaspodnìh.

14. І вось, замест бацькоў вашых паўсталі вы, выродзьдзе грэшнікаў, каб узмацніць яшчэ больш лютасьць гневу Гасподняга на Ізраіля.

Ì vos′, zamest bac′koǔ vašyh paǔstalì vy, vyrodz′dze grèšnìkaǔ, kab uzmacnìc′ âščè bol′š lûtas′c′ gnevu Gaspodnâga na Ìzraìlâ.

15. Калі вы адвернецеся ад Яго, дык Ён зноў пакіне яго ў пустыні, і вы згубіце ўвесь народ гэты.

Kalì vy advernecesâ ad Âgo, dyk Ën znoǔ pakìne âgo ǔ pustynì, ì vy zgubìce ǔves′ narod gèty.

16. І пайшлі яны да яго і сказалі: мы пабудуем тут авечыя кашары для статкаў нашых і гарады дзецям нашым;

Ì pajšlì âny da âgo ì skazalì: my pabuduem tut avečyâ kašary dlâ statkaǔ našyh ì garady dzecâm našym;

17. а самыя мы першыя ўзброімся і пойдзем перад сынамі Ізраілевымі, пакуль не прывядзём іх у мясьціны іхнія; а дзеці нашыя няхай застануцца ва ўмацаваных гарадах дзеля бясьпекі ад жыхароў зямлі;

a samyâ my peršyâ ǔzbroìmsâ ì pojdzem perad synamì Ìzraìlevymì, pakul′ ne pryvâdzëm ìh u mâs′cìny ìhnìâ; a dzecì našyâ nâhaj zastanucca va ǔmacavanyh garadah dzelâ bâs′pekì ad žyharoǔ zâmlì;

18. ня вернемся ў дамы нашыя, пакуль ня ўступяць сыны Ізраілевыя кожны ў надзел свой;

nâ vernemsâ ǔ damy našyâ, pakul′ nâ ǔstupâc′ syny Ìzraìlevyâ kožny ǔ nadzel svoj;

19. бо мы ня возьмем зь імі надзелу па той бок Ярдана і далей, калі надзел нам дастанецца па гэты бок Ярдана, на ўсход.

bo my nâ voz′mem z′ ìmì nadzelu pa toj bok Ârdana ì dalej, kalì nadzel nam dastanecca pa gèty bok Ârdana, na ǔshod.

20. І сказаў ім Майсей: калі вы гэта зробіце, калі ўзброеныя пойдзеце на вайну перад Госпадам,

Ì skazaǔ ìm Majsej: kalì vy gèta zrobìce, kalì ǔzbroenyâ pojdzece na vajnu perad Gospadam,

21. і пойдзе кожны з вас узброены за Ярдан перад Госпадам, пакуль ня зьнішчыць Ён ворагаў Сваіх перад Сабою,

ì pojdze kožny z vas uzbroeny za Ârdan perad Gospadam, pakul′ nâ z′nìščyc′ Ën voragaǔ Svaìh perad Saboû,

22. і ўпакорана будзе зямля перад Госпадам, дык потым вернецеся і будзеце невінаватыя перад Госпадам і перад Ізраілем, і будзе зямля гэтая ў вас у валоданьні перад Госпадам;

ì ǔpakorana budze zâmlâ perad Gospadam, dyk potym vernecesâ ì budzece nevìnavatyâ perad Gospadam ì perad Ìzraìlem, ì budze zâmlâ gètaâ ǔ vas u valodan′nì perad Gospadam;

23. а калі ня зробіце так, дык згрэшыце перад Госпадам і зьведаеце кару за грэх ваш, якая спасьцігне вас;

a kalì nâ zrobìce tak, dyk zgrèšyce perad Gospadam ì z′vedaece karu za grèh vaš, âkaâ spas′cìgne vas;

24. будуйце сабе гарады дзецям вашым і кашары авечкам вашым і рабеце, што вымаўлена вуснамі вашымі.

budujce sabe garady dzecâm vašym ì kašary avečkam vašym ì rabece, što vymaǔlena vusnamì vašymì.

25. І сказалі сыны Гадавыя і сыны Рувімавыя Майсею: рабы твае зробяць, як загадвае гаспадар наш;

Ì skazalì syny Gadavyâ ì syny Ruvìmavyâ Majseû: raby tvae zrobâc′, âk zagadvae gaspadar naš;

26. дзеці нашыя, жонкі нашыя, статкі нашыя і ўсё быдла наша застануцца тут у гарадах Галаада,

dzecì našyâ, žonkì našyâ, statkì našyâ ì ǔsë bydla naša zastanucca tut u garadah Galaada,

27. а рабы твае, усе ўзброіўшыся, як ваяры, пойдуць перад Госпадам на вайну, як кажа гаспадар наш.

a raby tvae, use ǔzbroìǔšysâ, âk vaâry, pojduc′ perad Gospadam na vajnu, âk kaža gaspadar naš.

28. І даў Майсей пра іх загад Элеазару сьвятару і Ісусу, сыну Нава, і правадырам плямёнаў сыноў Ізраілевых,

Ì daǔ Majsej pra ìh zagad Èleazaru s′vâtaru ì Ìsusu, synu Nava, ì pravadyram plâmënaǔ synoǔ Ìzraìlevyh,

29. і сказаў ім Майсей: калі сыны Гадавыя і сыны Рувімавыя пяройдуць з вамі за Ярдан, усе ўзброіўшыся на вайну перад Госпадам, і ўпакорана будзе перад вамі зямля, дык аддайце ім зямлю Галаад у валоданьне;

ì skazaǔ ìm Majsej: kalì syny Gadavyâ ì syny Ruvìmavyâ pârojduc′ z vamì za Ârdan, use ǔzbroìǔšysâ na vajnu perad Gospadam, ì ǔpakorana budze perad vamì zâmlâ, dyk addajce ìm zâmlû Galaad u valodan′ne;

30. а калі ня пойдуць яны з вамі ўзброеныя, і яны атрымаюць валоданьне разам з вамі ў зямлі Ханаанскай.

a kalì nâ pojduc′ âny z vamì ǔzbroenyâ, ì âny atrymaûc′ valodan′ne razam z vamì ǔ zâmlì Hanaanskaj.

31. І адказвалі сыны Гадавыя і сыны Рувімавыя і сказалі: як сказаў Гасподзь рабам тваім, так і зробім;

Ì adkazvalì syny Gadavyâ ì syny Ruvìmavyâ ì skazalì: âk skazaǔ Gaspodz′ rabam tvaìm, tak ì zrobìm;

32. мы пойдзем узброеныя перад Госпадам у зямлю Ханаанскую, а надзел валоданьня нашага хай будзе па гэты бок Ярдана.

my pojdzem uzbroenyâ perad Gospadam u zâmlû Hanaanskuû, a nadzel valodan′nâ našaga haj budze pa gèty bok Ârdana.

33. І аддаў Майсей ім, сынам Гадавым і сынам Рувімавым, і палавіне племя Манасіі, сына Язэпавага, царства Сігона, цара Амарэйскага, і царства Ога, цара Васанскага, зямлю з гарадамі яе і навакольлем, гарады зямлі ва ўсе бакі.

Ì addaǔ Majsej ìm, synam Gadavym ì synam Ruvìmavym, ì palavìne plemâ Manasìì, syna Âzèpavaga, carstva Sìgona, cara Amarèjskaga, ì carstva Oga, cara Vasanskaga, zâmlû z garadamì âe ì navakol′lem, garady zâmlì va ǔse bakì.

34. І пабудавалі сыны Гадавыя Дывон і Атарот і Араэр,

Ì pabudavalì syny Gadavyâ Dyvon ì Atarot ì Araèr,

35. і Атарот-Шотан і Язэр і Ёгбэгу,

ì Atarot-Šotan ì Âzèr ì Ëgbègu,

36. і Бэт-Німру і Бэт Гаран, гарады ўмацаваныя і кашары авечкам.

ì Bèt-Nìmru ì Bèt Garan, garady ǔmacavanyâ ì kašary avečkam.

37. і сыны Рувімавыя пабудавалі Эсэвон, Элэале, Кірыятаім,

ì syny Ruvìmavyâ pabudavalì Èsèvon, Èlèale, Kìryâtaìm,

38. і Нэво і Ваал-Мэон, назвы якіх пераменены, і Сімву, і далі назвы гарадам, якія яны пабудавалі.

ì Nèvo ì Vaal-Mèon, nazvy âkìh perameneny, ì Sìmvu, ì dalì nazvy garadam, âkìâ âny pabudavalì.

39. І пайшлі сыны Махіра, сына Манасіінага, у Галаад, і ўзялі яго, і выгналі Амарэяў, якія былі ў ім;

Ì pajšlì syny Mahìra, syna Manasììnaga, u Galaad, ì ǔzâlì âgo, ì vygnalì Amarèâǔ, âkìâ bylì ǔ ìm;

40. і аддаў Майсей Галаад Махіру, сыну Манасіінаму, і ён пасяліўся ў ім.

ì addaǔ Majsej Galaad Mahìru, synu Manasììnamu, ì ën pasâlìǔsâ ǔ ìm.

41. І Яір, сын Манасіін, пайшоў і ўзяў селішчы іхнія, і назваў іх: селішчы Яіравыя.

Ì Âìr, syn Manasììn, pajšoǔ ì ǔzâǔ selìščy ìhnìâ, ì nazvaǔ ìh: selìščy Âìravyâ.

42. І Новах пайшоў і ўзяў Кенат і залежныя ад яго гарады, і назваў яго сваім імем: Новах.

Ì Novah pajšoǔ ì ǔzâǔ Kenat ì zaležnyâ ad âgo garady, ì nazvaǔ âgo svaìm ìmem: Novah.

33 Кіраўнік

1. Вось табары сыноў Ізраілевых, якія выйшлі зь зямлі Егіпецкай рушэньнямі сваімі, пад начальствам Майсея і Аарона,

Vos′ tabary synoǔ Ìzraìlevyh, âkìâ vyjšlì z′ zâmlì Egìpeckaj rušèn′nâmì svaìmì, pad načal′stvam Majseâ ì Aarona,

2. Майсей, па загадзе Гасподнім, апісаў падарожжа іхняе па табарах іхніх, і вось табары падарожжа іхняга:

Majsej, pa zagadze Gaspodnìm, apìsaǔ padarožža ìhnâe pa tabarah ìhnìh, ì vos′ tabary padarožža ìhnâga:

3. з Раамсэса выправіліся яны ў першы месяц, у пятнаццаты дзень першага месяца; на другі дзень Пасхі выйшлі сыны Ізраілевыя пад рукою высокаю на вачах усяго Егіпта;

z Raamsèsa vypravìlìsâ âny ǔ peršy mesâc, u pâtnaccaty dzen′ peršaga mesâca; na drugì dzen′ Pashì vyjšlì syny Ìzraìlevyâ pad rukoû vysokaû na vačah usâgo Egìpta;

4. між тым Егіпцяне хавалі сваіх першынцаў, якіх пабіў у іх Гасподзь, і над багамі іхнімі Гасподзь учыніў суд.

mìž tym Egìpcâne havalì svaìh peršyncaǔ, âkìh pabìǔ u ìh Gaspodz′, ì nad bagamì ìhnìmì Gaspodz′ učynìǔ sud.

5. Так выправіліся сыны Ізраілевыя з Раамсэса і разьмясьціліся табарам у Сакхоце.

Tak vypravìlìsâ syny Ìzraìlevyâ z Raamsèsa ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Sakhoce.

6. І выправіліся з Сакхота і разьмясьціліся табарам у Этаме, што на краі пустыні.

Ì vypravìlìsâ z Sakhota ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Ètame, što na kraì pustynì.

7. І выправіліся з Этама, і павярнулі да Пі-Гахірота, што перад Ваал-Цэфонам, і разьмясьціліся табарам перад Мігдолам.

Ì vypravìlìsâ z Ètama, ì pavârnulì da Pì-Gahìrota, što perad Vaal-Cèfonam, ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram perad Mìgdolam.

8. Выправіліся ад Гахірота, прайшлі сярод мора ў пустыню, і ішлі тры дні пустыняю Этам, і разьмясьціліся табарам у Мэры.

Vypravìlìsâ ad Gahìrota, prajšlì sârod mora ǔ pustynû, ì ìšlì try dnì pustynâû Ètam, ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Mèry.

9. І выправіліся з Мэры і прыйшлі ў Элім; а ў Эліме дванаццаць крыніц вады і семдзесят фінікавых дрэў, і разьмясьціліся там табарам.

Ì vypravìlìsâ z Mèry ì pryjšlì ǔ Èlìm; a ǔ Èlìme dvanaccac′ krynìc vady ì semdzesât fìnìkavyh drèǔ, ì raz′mâs′cìlìsâ tam tabaram.

10. І выправіліся з Эліма і разьмясьціліся табарам каля Чэрмнага мора.

Ì vypravìlìsâ z Èlìma ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram kalâ Čèrmnaga mora.

11. І выправіліся ад Чэрмнага мора і разьмясьціліся табарам у пустыні Сін.

Ì vypravìlìsâ ad Čèrmnaga mora ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u pustynì Sìn.

12. І выправіліся з пустыні Сін і разьмясьціліся табарам у Дофцы.

Ì vypravìlìsâ z pustynì Sìn ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Dofcy.

13. І выправіліся з Дофкі і разьмясьціліся табарам у Алушы.

Ì vypravìlìsâ z Dofkì ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Alušy.

14. І выправіліся з Алуша і разьмясьціліся табарам у Рэфідыме, і ня было там вады, каб піць народу.

Ì vypravìlìsâ z Aluša ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Rèfìdyme, ì nâ bylo tam vady, kab pìc′ narodu.

15. І выправіліся з Рэфідыма і разьмясьціліся табарам у пустыні Сінайскай.

Ì vypravìlìsâ z Rèfìdyma ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u pustynì Sìnajskaj.

16. І выправіліся з пустыні Сінайскай і разьмясьціліся табарам у Кіброт-Гатааве.

Ì vypravìlìsâ z pustynì Sìnajskaj ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Kìbrot-Gataave.

17. І выправіліся зь Кіброт-Гатаавы і разьмясьціліся табарам у Асіроце.

Ì vypravìlìsâ z′ Kìbrot-Gataavy ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Asìroce.

18. І выправіліся з Асірота і разьмясьціліся табарам у Рытме.

Ì vypravìlìsâ z Asìrota ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Rytme.

19. І выправіліся з Рытмы і разьмясьціліся табарам у Рымнон-Фарэце.

Ì vypravìlìsâ z Rytmy ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Rymnon-Farèce.

20. І выправіліся з Рымнон-Фарэца і разьмясьціліся табарам у Ліўне.

Ì vypravìlìsâ z Rymnon-Farèca ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Lìǔne.

21. І выправіліся зь Ліўны і разьмясьціліся табарам у Рысе.

Ì vypravìlìsâ z′ Lìǔny ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Ryse.

22. І выправіліся з Рысы і разьмясьціліся табарам у Кегелаце.

Ì vypravìlìsâ z Rysy ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Kegelace.

23. І выправіліся зь Кегелаты і разьмясьціліся табарам на гары Шафэр.

Ì vypravìlìsâ z′ Kegelaty ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram na gary Šafèr.

24. І выправіліся ад гары Шафэр і разьмясьціліся табарам у Харадзе.

Ì vypravìlìsâ ad gary Šafèr ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Haradze.

25. І выправіліся з Харады і разьмясьціліся табарам у Макелоце.

Ì vypravìlìsâ z Harady ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Makeloce.

26. І выправіліся з Макелота і разьмясьціліся табарам у Тахаце.

Ì vypravìlìsâ z Makelota ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Tahace.

27. І выправіліся з Тахата і разьмясьціліся табарам у Тараху.

Ì vypravìlìsâ z Tahata ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Tarahu.

28. І выправіліся з Тараха і разьмясьціліся табарам у Мітцы.

Ì vypravìlìsâ z Taraha ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Mìtcy.

29. І выправіліся з Міткі і разьмясьціліся табарам у Хашмоне.

Ì vypravìlìsâ z Mìtkì ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Hašmone.

30. І выправіліся з Хашмоны і разьмясьціліся табарам у Масэроце.

Ì vypravìlìsâ z Hašmony ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Masèroce.

31. І выправіліся з Масэрота і разьмясьціліся табарам у Бэнэ-Яакане.

Ì vypravìlìsâ z Masèrota ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Bènè-Âakane.

32. І выправіліся з Бэнэ-Яакана і разьмясьціліся табарам у Хор-Агідгадзе.

Ì vypravìlìsâ z Bènè-Âakana ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Hor-Agìdgadze.

33. І выправіліся з Хор-Агідгада і разьмясьціліся табарам у Ётваце.

Ì vypravìlìsâ z Hor-Agìdgada ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Ëtvace.

34. І выправіліся ад Ётваты і разьмясьціліся табарам у Аўроне.

Ì vypravìlìsâ ad Ëtvaty ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Aǔrone.

35. І выправіліся з Аўрона і разьмясьціліся табарам у Эцэён-Гавэры.

Ì vypravìlìsâ z Aǔrona ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Ècèën-Gavèry.

36. І выправіліся з Эцэён-Гавэра і разьмясьціліся табарам у пустыні Сін; яна ж Кадэс.

Ì vypravìlìsâ z Ècèën-Gavèra ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u pustynì Sìn; âna ž Kadès.

37. І выправіліся з Кадэса і разьмясьціліся табарам на гары Ор, каля межаў зямлі Эдомскай.

Ì vypravìlìsâ z Kadèsa ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram na gary Or, kalâ mežaǔ zâmlì Èdomskaj.

38. І ўзышоў Аарон сьвятар на гару Ор па загадзе Гасподнім і памёр там на саракавым годзе пасьля выхаду зь зямлі Егіпецкай, на пятым месяцы, у першы дзень месяца.

Ì ǔzyšoǔ Aaron s′vâtar na garu Or pa zagadze Gaspodnìm ì pamër tam na sarakavym godze pas′lâ vyhadu z′ zâmlì Egìpeckaj, na pâtym mesâcy, u peršy dzen′ mesâca.

39. Аарону было сто дваццаць тры гады, калі памёр на гары Ор.

Aaronu bylo sto dvaccac′ try gady, kalì pamër na gary Or.

40. Ханаанскі цар Арада, які жыў на поўдні зямлі Ханаанскай, пачуў тады, што ідуць сыны Ізраілевыя.

Hanaanskì car Arada, âkì žyǔ na poǔdnì zâmlì Hanaanskaj, pačuǔ tady, što ìduc′ syny Ìzraìlevyâ.

41. І выправіліся яны ад гары Ор і разьмясьціліся табарам у Салмоне.

Ì vypravìlìsâ âny ad gary Or ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Salmone.

42. І выправіліся з Салмона і разьмясьціліся табарам у Пуноне.

Ì vypravìlìsâ z Salmona ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Punone.

43. І выправіліся з Пунона і разьмясьціліся табарам у Авоце.

Ì vypravìlìsâ z Punona ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Avoce.

44. І выправіліся з Авота і разьмясьціліся табарам у Ійм-Аварыме на межах Маава.

Ì vypravìlìsâ z Avota ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Ìjm-Avaryme na mežah Maava.

45. І выправіліся зь Ійма і разьмясьціліся табарам у Дывон-Гадзе.

Ì vypravìlìsâ z′ Ìjma ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Dyvon-Gadze.

46. І выправіліся з Дывон-Гада і разьмясьціліся табарам у Алмон-Дыўлатаіме.

Ì vypravìlìsâ z Dyvon-Gada ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Almon-Dyǔlataìme.

47. І выправіліся з Алмон-Дыўлатаіма і разьмясьціліся табарам на гарах Аварымскіх перад Нэво.

Ì vypravìlìsâ z Almon-Dyǔlataìma ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram na garah Avarymskìh perad Nèvo.

48. І выправіліся ад гор Аварымскіх і разьмясьціліся табарам на раўнінах Маавіцкіх каля Ярдана, насупраць Ерыхона;

Ì vypravìlìsâ ad gor Avarymskìh ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram na raǔnìnah Maavìckìh kalâ Ârdana, nasuprac′ Eryhona;

49. яны разьмясьціліся табарам каля Ярдана ад Бэт-Ешымота да Авэ-Сітыма на раўнінах Маавіцкіх.

âny raz′mâs′cìlìsâ tabaram kalâ Ârdana ad Bèt-Ešymota da Avè-Sìtyma na raǔnìnah Maavìckìh.

50. І сказаў Гасподзь Майсею на раўнінах Маавіцкіх каля Ярдана, насупраць Ерыхона, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû na raǔnìnah Maavìckìh kalâ Ârdana, nasuprac′ Eryhona, kažučy:

51. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: калі пяройдзеце празь Ярдан у зямлю Ханаанскую,

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì pârojdzece praz′ Ârdan u zâmlû Hanaanskuû,

52. дык праганеце ад сябе ўсіх жыхароў зямлі і зьнішчыце ўсе выявы іх, і ўсіх літых ідалаў іхніх зьнішчыце і ўсе капішчы іхнія спустошце;

dyk praganece ad sâbe ǔsìh žyharoǔ zâmlì ì z′nìščyce ǔse vyâvy ìh, ì ǔsìh lìtyh ìdalaǔ ìhnìh z′nìščyce ì ǔse kapìščy ìhnìâ spustošce;

53. і вазьмеце ў валоданьне зямлю і пасялецеся на ёй, бо Я вам даю зямлю гэтую ў валоданьне;

ì vaz′mece ǔ valodan′ne zâmlû ì pasâlecesâ na ëj, bo Â vam daû zâmlû gètuû ǔ valodan′ne;

54. і падзялеце зямлю па жэрабі на надзелы плямёнам вашым: шматлікаму дайце надзел большы, а малалікаму дай надзел меншы; каму дзе выпадзе жэрабя, там яму і будзе надзел; паводле плямёнаў бацькоў вашых вазьмеце сабе надзелы;

ì padzâlece zâmlû pa žèrabì na nadzely plâmënam vašym: šmatlìkamu dajce nadzel bol′šy, a malalìkamu daj nadzel menšy; kamu dze vypadze žèrabâ, tam âmu ì budze nadzel; pavodle plâmënaǔ bac′koǔ vašyh vaz′mece sabe nadzely;

55. А калі вы не прагоніце ад сябе жыхароў зямлі, дык тыя зь іх, што застануцца, будуць цернямі для вачэй вашых і асьцюкамі для бакоў вашых і будуць уціскаць вас на зямлі, у якой вы жыцьмеце,

A kalì vy ne pragonìce ad sâbe žyharoǔ zâmlì, dyk tyâ z′ ìh, što zastanucca, buduc′ cernâmì dlâ vačèj vašyh ì as′cûkamì dlâ bakoǔ vašyh ì buduc′ ucìskac′ vas na zâmlì, u âkoj vy žyc′mece,

56. і тады, што Я намерыўся зрабіць ім, зраблю вам.

ì tady, što Â nameryǔsâ zrabìc′ ìm, zrablû vam.

34 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

2. загадай сынам Ізраілевым і скажы ім: калі ўвойдзеце ў зямлю Ханаанскую, дык вось зямля, якая дастанецца вам у надзел, зямля Ханаанская зь яе межамі:

zagadaj synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì ǔvojdzece ǔ zâmlû Hanaanskuû, dyk vos′ zâmlâ, âkaâ dastanecca vam u nadzel, zâmlâ Hanaanskaâ z′ âe mežamì:

3. паўднёвы бок будзе ў вас ад пустыні Сін, каля Эдома, і пойдзе ў вас паўднёвая мяжа ад канца Салёнага мора з усходу,

paǔdnëvy bok budze ǔ vas ad pustynì Sìn, kalâ Èdoma, ì pojdze ǔ vas paǔdnëvaâ mâža ad kanca Salënaga mora z ushodu,

4. і пойдзе мяжа на поўдзень да ўзвышша Акравіма і пойдзе праз Сін, і будуць выступы яе на поўдзень да Кадэс-Варні, адтуль пойдзе да Гацар-Адара і пройдзе праз Ацмон;

ì pojdze mâža na poǔdzen′ da ǔzvyšša Akravìma ì pojdze praz Sìn, ì buduc′ vystupy âe na poǔdzen′ da Kadès-Varnì, adtul′ pojdze da Gacar-Adara ì projdze praz Acmon;

5. ад Ацмона пойдзе мяжа да патока Егіпецкага, і будуць выступы яе да мора;

ad Acmona pojdze mâža da patoka Egìpeckaga, ì buduc′ vystupy âe da mora;

6. а мяжою заходняю будзе ў вас вялікае мора: гэта будзе ў вас мяжа на захад;

a mâžoû zahodnâû budze ǔ vas vâlìkae mora: gèta budze ǔ vas mâža na zahad;

7. а на поўнач будзе ў вас мяжа: ад вялікага мора правядзеце яе да гары Ор,

a na poǔnač budze ǔ vas mâža: ad vâlìkaga mora pravâdzece âe da gary Or,

8. ад гары Ор правядзеце да Эмата, і будуць выступы мяжы да Цэдада;

ad gary Or pravâdzece da Èmata, ì buduc′ vystupy mâžy da Cèdada;

9. адтуль пойдзе мяжа да Цыфрона, і выступы яе будуць да Гацар-Энана: гэта будзе ў вас мяжа паўночная;

adtul′ pojdze mâža da Cyfrona, ì vystupy âe buduc′ da Gacar-Ènana: gèta budze ǔ vas mâža paǔnočnaâ;

10. мяжу ўсходнюю правядзеце сабе ад Гацар-Энана да Шэфама,

mâžu ǔshodnûû pravâdzece sabe ad Gacar-Ènana da Šèfama,

11. ад Шэфама пойдзе мяжа да Рыблы, з усходняга боку Аіна, потым пойдзе мяжа і кранецца берагоў мора Кінэрэт з усходняга боку;

ad Šèfama pojdze mâža da Rybly, z ushodnâga boku Aìna, potym pojdze mâža ì kranecca beragoǔ mora Kìnèrèt z ushodnâga boku;

12. і пойдзе мяжа да Ярдана, і будуць выступы яе да Салёнага мора. Гэта будзе мяжа ваша ў межах яе з усіх бакоў.

ì pojdze mâža da Ârdana, ì buduc′ vystupy âe da Salënaga mora. Gèta budze mâža vaša ǔ mežah âe z usìh bakoǔ.

13. І загадаў Майсей сынам Ізраілевым і сказаў: вось зямля, якую вы падзеліце на надзелы па жэрабі, якую загадаў Гасподзь даць дзевяці плямёнам і палавіне племя;

Ì zagadaǔ Majsej synam Ìzraìlevym ì skazaǔ: vos′ zâmlâ, âkuû vy padzelìce na nadzely pa žèrabì, âkuû zagadaǔ Gaspodz′ dac′ dzevâcì plâmënam ì palavìne plemâ;

14. бо племя сыноў Рувімавых паводле сямействаў іхніх, і племя сыноў Гадавых паводле сямействаў іхніх, і палавіна племя Манасіінага, атрымалі надзел свой;

bo plemâ synoǔ Ruvìmavyh pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, ì plemâ synoǔ Gadavyh pavodle sâmejstvaǔ ìhnìh, ì palavìna plemâ Manasììnaga, atrymalì nadzel svoj;

15. два плямёны і палавіна племя атрымалі надзел свой за Ярданам насупраць Ерыхона на ўсход.

dva plâmëny ì palavìna plemâ atrymalì nadzel svoj za Ârdanam nasuprac′ Eryhona na ǔshod.

16. І сказаў Гасподзь Майсею, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû, kažučy:

17. вось імёны мужоў, якія будуць дзяліць вам зямлю: Элеазар сьвятар і Ісус, сын Наваў;

vos′ ìmëny mužoǔ, âkìâ buduc′ dzâlìc′ vam zâmlû: Èleazar s′vâtar ì Ìsus, syn Navaǔ;

18. і па адным князі ад племя вазьмеце для падзелу зямлі.

ì pa adnym knâzì ad plemâ vaz′mece dlâ padzelu zâmlì.

19. І вось імёны гэтых мужоў: для племя Юдавага Халеў, сын Ефаніін;

Ì vos′ ìmëny gètyh mužoǔ: dlâ plemâ Ûdavaga Haleǔ, syn Efanììn;

20. для племя сыноў Сымонавых Самуіл, сын Аміудаў;

dlâ plemâ synoǔ Symonavyh Samuìl, syn Amìudaǔ;

21. для племя Веньямінавага Элідад, сын Кіслонаў;

dlâ plemâ Ven′âmìnavaga Èlìdad, syn Kìslonaǔ;

22. для племя сыноў Данавых князь Букій, сын Ёгліі;

dlâ plemâ synoǔ Danavyh knâz′ Bukìj, syn Ëglìì;

23. для сыноў Язэпавых, для племя сыноў Манасііных князь Ханііл, сын Эфодаў;

dlâ synoǔ Âzèpavyh, dlâ plemâ synoǔ Manasììnyh knâz′ Hanììl, syn Èfodaǔ;

24. для племя сыноў Яфрэмавых князь Кемуіл, сын Шыфтанаў;

dlâ plemâ synoǔ Âfrèmavyh knâz′ Kemuìl, syn Šyftanaǔ;

25. для племя сыноў Завулонавых князь Эліцафан, сын Фарнакаў;

dlâ plemâ synoǔ Zavulonavyh knâz′ Èlìcafan, syn Farnakaǔ;

26. для племя сыноў Ісахаравых князь Фалтыіл, сын Азанаў;

dlâ plemâ synoǔ Ìsaharavyh knâz′ Faltyìl, syn Azanaǔ;

27. для племя сыноў Асіравых князь Ахіуд, сын Шэломія;

dlâ plemâ synoǔ Asìravyh knâz′ Ahìud, syn Šèlomìâ;

28. для племя сыноў Нэфталімавых князь Пэдаіл, сын Аміудаў;

dlâ plemâ synoǔ Nèftalìmavyh knâz′ Pèdaìl, syn Amìudaǔ;

29. вось тыя, каму загадаў Гасподзь падзяліць надзелы сынам Ізраілевым у зямлі Ханаанскай.

vos′ tyâ, kamu zagadaǔ Gaspodz′ padzâlìc′ nadzely synam Ìzraìlevym u zâmlì Hanaanskaj.

35 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Майсею на раўнінах Маавіцкіх каля Ярдана насупраць Ерыхона, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû na raǔnìnah Maavìckìh kalâ Ârdana nasuprac′ Eryhona, kažučy:

2. загадай сынам Ізраілевым, каб яны з надзелаў валоданьня свайго далі лявітам гарады для жыхарства; і палі пры гарадах з усіх бакоў дайце лявітам.

zagadaj synam Ìzraìlevym, kab âny z nadzelaǔ valodan′nâ svajgo dalì lâvìtam garady dlâ žyharstva; ì palì pry garadah z usìh bakoǔ dajce lâvìtam.

3. Гарады будуць ім для жыхарства, а палі будуць для быдла іхняга і для маёмасьці іхняй і для ўсіх жыцьцёвых патрэбаў іхніх.

Garady buduc′ ìm dlâ žyharstva, a palì buduc′ dlâ bydla ìhnâga ì dlâ maëmas′cì ìhnâj ì dlâ ǔsìh žyc′cëvyh patrèbaǔ ìhnìh.

4. Палі каля гарадоў, якія вы павінны даць лявітам, ад сьцяны горада павінны прасьцірацца на дзьве тысячы локцяў, ва ўсе бакі.

Palì kalâ garadoǔ, âkìâ vy pavìnny dac′ lâvìtam, ad s′câny gorada pavìnny pras′cìracca na dz′ve tysâčy lokcâǔ, va ǔse bakì.

5. І адмерце за горадам на ўсходні бок дзьве тысячы локцяў, і на паўднёвы бок дзьве тысячы локцяў, а пасярэдзіне горад: такія будуць у іх палі каля гарадоў.

Ì admerce za goradam na ǔshodnì bok dz′ve tysâčy lokcâǔ, ì na paǔdnëvy bok dz′ve tysâčy lokcâǔ, a pasârèdzìne gorad: takìâ buduc′ u ìh palì kalâ garadoǔ.

6. З гарадоў, якія вы дасьце лявітам, будуць шэсьць гарадоў пад сховы, у якія вы дазволіце ўцякаць забойцу; і звыш іх дайце сорак два гарады.

Z garadoǔ, âkìâ vy das′ce lâvìtam, buduc′ šès′c′ garadoǔ pad shovy, u âkìâ vy dazvolìce ǔcâkac′ zabojcu; ì zvyš ìh dajce sorak dva garady.

7. Усіх гарадоў, якія вы павінны даць лявітам, будзе сорак восем гарадоў, з палямі каля іх.

Usìh garadoǔ, âkìâ vy pavìnny dac′ lâvìtam, budze sorak vosem garadoǔ, z palâmì kalâ ìh.

8. І калі будзеце даваць гарады з валоданьня сыноў Ізраілевых, тады з большага дайце больш, зь меншага менш; кожнае племя, гледзячы па надзеле, які атрымае, павінна даць з гарадоў сваіх лявітам.

Ì kalì budzece davac′ garady z valodan′nâ synoǔ Ìzraìlevyh, tady z bol′šaga dajce bol′š, z′ menšaga menš; kožnae plemâ, gledzâčy pa nadzele, âkì atrymae, pavìnna dac′ z garadoǔ svaìh lâvìtam.

9. І наказаў Гасподзь Майсею сказаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Majseû skazac′:

10. абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: калі вы пяройдзеце празь Ярдан у зямлю Ханаанскую,

abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì vy pârojdzece praz′ Ârdan u zâmlû Hanaanskuû,

11. выберце сабе гарады, якія былі б у вас гарадамі пад сховы, куды мог бы ўцячы забойца, які забіў чалавека ненаўмысна.

vyberce sabe garady, âkìâ bylì b u vas garadamì pad shovy, kudy mog by ǔcâčy zabojca, âkì zabìǔ čalaveka nenaǔmysna.

12. І будуць у вас гарады гэтыя сховішчам ад помсьніка, каб ня быў забіты забойца, перш чым ён стане перад супольствам на суд.

Ì buduc′ u vas garady gètyâ shovìščam ad poms′nìka, kab nâ byǔ zabìty zabojca, perš čym ën stane perad supol′stvam na sud.

13. А гарадоў, якія вы павінны даць, гарадоў-сховішчаў, павінна быць у вас шэсьць.

A garadoǔ, âkìâ vy pavìnny dac′, garadoǔ-shovìščaǔ, pavìnna byc′ u vas šès′c′.

14. Тры гарады дайце па гэты бок Ярдана, і тры гарады дайце ў зямлі Ханаанскай; гарадамі-сховішчамі павінны быць яны.

Try garady dajce pa gèty bok Ârdana, ì try garady dajce ǔ zâmlì Hanaanskaj; garadamì-shovìščamì pavìnny byc′ âny.

15. Сынам Ізраілевым і прыхадням і пасяленцам сярод вас будуць гэтыя шэсьць гарадоў сховішчам, каб уцякаць туды кожнаму, хто забіў чалавека ненаўмысна.

Synam Ìzraìlevym ì pryhadnâm ì pasâlencam sârod vas buduc′ gètyâ šès′c′ garadoǔ shovìščam, kab ucâkac′ tudy kožnamu, hto zabìǔ čalaveka nenaǔmysna.

16. Калі хто ўдарыць каго жалезнай прыладай, так што той памрэ, - дык ён забойца: забойцу трэба аддаць на сьмерць.

Kalì hto ǔdaryc′ kago žaleznaj pryladaj, tak što toj pamrè, - dyk ën zabojca: zabojcu trèba addac′ na s′merc′.

17. І калі хто ўдарыць каго з рукі каменем, ад якога можна памерці, так што той памрэ, - дык ён забойца: забойцу трэба аддаць на сьмерць.

Ì kalì hto ǔdaryc′ kago z rukì kamenem, ad âkoga možna pamercì, tak što toj pamrè, - dyk ën zabojca: zabojcu trèba addac′ na s′merc′.

18. Альбо, калі драўлянай прыладай, ад якое можна памерці, ударыць з рукі так, што той памрэ, - дык ён забойца: забойцу трэба аддаць на сьмерць.

Al′bo, kalì draǔlânaj pryladaj, ad âkoe možna pamercì, udaryc′ z rukì tak, što toj pamrè, - dyk ën zabojca: zabojcu trèba addac′ na s′merc′.

19. Помсьнік за кроў сам можа забіць забойцу; як толькі спаткае таго, сам можа ўсьмерціць яго.

Poms′nìk za kroǔ sam moža zabìc′ zabojcu; âk tol′kì spatkae tago, sam moža ǔs′mercìc′ âgo.

20. Калі хто штурхне каго зь нянавісьці, альбо наўмысна кіне на яго што-небудзь, так што той памрэ,

Kalì hto šturhne kago z′ nânavìs′cì, al′bo naǔmysna kìne na âgo što-nebudz′, tak što toj pamrè,

21. альбо з варожасьці ўдарыць яго рукою, так што той памрэ: дык таго, хто ўдарыў, трэба аддаць сьмерці, - ён забойца; помсьнік за кроў можа ўсьмерціць забойцу, як толькі спаткае яго.

al′bo z varožas′cì ǔdaryc′ âgo rukoû, tak što toj pamrè: dyk tago, hto ǔdaryǔ, trèba addac′ s′mercì, - ën zabojca; poms′nìk za kroǔ moža ǔs′mercìc′ zabojcu, âk tol′kì spatkae âgo.

22. Калі ж ён штурхне яго незнарок, без варожасьці, альбо кіне на яго што-небудзь без намыслу,

Kalì ž ën šturhne âgo neznarok, bez varožas′cì, al′bo kìne na âgo što-nebudz′ bez namyslu,

23. альбо які-небудзь камень, ад якога можна памерці, ня бачачы ўпусьціць на яго, так што той памрэ, але ён ня быў ворагам яму і не хацеў яму благога:

al′bo âkì-nebudz′ kamen′, ad âkoga možna pamercì, nâ bačačy ǔpus′cìc′ na âgo, tak što toj pamrè, ale ën nâ byǔ voragam âmu ì ne haceǔ âmu blagoga:

24. дык супольства павінна рассудзіць забойцу і помсьніка за кроў паводле гэтых пастановаў;

dyk supol′stva pavìnna rassudzìc′ zabojcu ì poms′nìka za kroǔ pavodle gètyh pastanovaǔ;

25. і павінна супольства ўратаваць забойцу ад рукі помсьніка за кроў, і павінна вярнуць яго супольства ў горад сховішча ягонага, куды ён уцёк, каб ён жыў там да сьмерці вялікага сьвятара, які памазаны сьвяшчэнным алеем.

ì pavìnna supol′stva ǔratavac′ zabojcu ad rukì poms′nìka za kroǔ, ì pavìnna vârnuc′ âgo supol′stva ǔ gorad shovìšča âgonaga, kudy ën ucëk, kab ën žyǔ tam da s′mercì vâlìkaga s′vâtara, âkì pamazany s′vâščènnym aleem.

26. Калі ж забойца выйдзе за мяжу горада-сховішча, у які ён уцёк,

Kalì ž zabojca vyjdze za mâžu gorada-shovìšča, u âkì ën ucëk,

27. і знойдзе яго помсьнік за кроў па-за межамі горада схову ягонага, і забэе забойцу гэтага помсьнік за кроў, дык ня будзе на ім віны праліцьця крыві.

ì znojdze âgo poms′nìk za kroǔ pa-za mežamì gorada shovu âgonaga, ì zabèe zabojcu gètaga poms′nìk za kroǔ, dyk nâ budze na ìm vìny pralìc′câ kryvì.

28. Бо той павінен быў жыць у горадзе схову свайго да сьмерці вялікага сьвятара; а пасьля сьмерці вялікага сьвятара павінен быў вярнуцца забойца ў зямлю валоданьня свайго.

Bo toj pavìnen byǔ žyc′ u goradze shovu svajgo da s′mercì vâlìkaga s′vâtara; a pas′lâ s′mercì vâlìkaga s′vâtara pavìnen byǔ vârnucca zabojca ǔ zâmlû valodan′nâ svajgo.

29. Хай будзе гэта ў вас устаноўлена законам у роды вашыя, ва ўсіх селішчах вашых.

Haj budze gèta ǔ vas ustanoǔlena zakonam u rody vašyâ, va ǔsìh selìščah vašyh.

30. Калі хто забэе чалавека, дык забойцу трэба забіць па словах сьведак; але аднаго сьведкі недастаткова, каб засудзіць на сьмерць.

Kalì hto zabèe čalaveka, dyk zabojcu trèba zabìc′ pa slovah s′vedak; ale adnago s′vedkì nedastatkova, kab zasudzìc′ na s′merc′.

31. Не бярэце выкупу за душу ўбойцы, які заслужыў сьмерці, ён сьмерцю памрэ.

Ne bârèce vykupu za dušu ǔbojcy, âkì zaslužyǔ s′mercì, ën s′mercû pamrè.

32. І не бярэце адкупу за таго, хто ўцёк у горад схову, каб яму дазволіць жыць у зямлі сваёй да сьмерці вялікага сьвятара.

Ì ne bârèce adkupu za tago, hto ǔcëk u gorad shovu, kab âmu dazvolìc′ žyc′ u zâmlì svaëj da s′mercì vâlìkaga s′vâtara.

33. Не апаганьвайце зямлі, на якой вы будзеце жыць; бо кроў апаганьвае зямлю, і зямля ня йнакш ачышчаецца ад пралітай на ёй крыві, як крывёю таго, хто праліў яе.

Ne apagan′vajce zâmlì, na âkoj vy budzece žyc′; bo kroǔ apagan′vae zâmlû, ì zâmlâ nâ jnakš ačyščaecca ad pralìtaj na ëj kryvì, âk kryvëû tago, hto pralìǔ âe.

34. Нельга апаганьваць зямлю, на якой вы жывяце, сярод якое жыву Я; бо Я Гасподзь жыву сярод сыноў Ізраілевых.

Nel′ga apagan′vac′ zâmlû, na âkoj vy žyvâce, sârod âkoe žyvu Â; bo Â Gaspodz′ žyvu sârod synoǔ Ìzraìlevyh.

36 Кіраўнік

1. Прыйшлі ўзначальнікі сямействаў ад роду сыноў Галаада, сына Махіравага, сына Манасіінага з роду сыноў Язэпавых, і гаварылі перад Майсеем і перад князямі, узначальнікамі пакаленьняў сыноў Ізраілевых,

Pryjšlì ǔznačal′nìkì sâmejstvaǔ ad rodu synoǔ Galaada, syna Mahìravaga, syna Manasììnaga z rodu synoǔ Âzèpavyh, ì gavarylì perad Majseem ì perad knâzâmì, uznačal′nìkamì pakalen′nâǔ synoǔ Ìzraìlevyh,

2. і сказалі: Гасподзь загадаў гаспадару нашаму даць зямлю ў надзел сынам Ізраілевых па жэрабі, а гаспадару нашаму загадана ад Госпада даць надзел Салпаада, брата нашага, дочкам ягоным.

ì skazalì: Gaspodz′ zagadaǔ gaspadaru našamu dac′ zâmlû ǔ nadzel synam Ìzraìlevyh pa žèrabì, a gaspadaru našamu zagadana ad Gospada dac′ nadzel Salpaada, brata našaga, dočkam âgonym.

3. А калі яны будуць жонкамі сыноў якога-небудзь іншага племя сыноў Ізраілевых, дык надзел іхні адымецца ад надзелу бацькоў нашых і дадасца да надзелу таго племя, у якім яны будуць, і адымецца ад надзелу нашага, які дастаўся па жэрабі.

A kalì âny buduc′ žonkamì synoǔ âkoga-nebudz′ ìnšaga plemâ synoǔ Ìzraìlevyh, dyk nadzel ìhnì adymecca ad nadzelu bac′koǔ našyh ì dadasca da nadzelu tago plemâ, u âkìm âny buduc′, ì adymecca ad nadzelu našaga, âkì dastaǔsâ pa žèrabì.

4. І нават калі будзе ў сыноў Ізраілевых юбілей, тады надзел іхні дадасца да надзелу таго племя, у якім яны будуць, і ад таго надзелу бацькоў нашых адымецца надзел іхні.

Ì navat kalì budze ǔ synoǔ Ìzraìlevyh ûbìlej, tady nadzel ìhnì dadasca da nadzelu tago plemâ, u âkìm âny buduc′, ì ad tago nadzelu bac′koǔ našyh adymecca nadzel ìhnì.

5. І даў Майсей загад сынам Ізраілевым, па слове Гасподнім, і сказаў: праўду кажа племя сыноў Язэпавых.

Ì daǔ Majsej zagad synam Ìzraìlevym, pa slove Gaspodnìm, ì skazaǔ: praǔdu kaža plemâ synoǔ Âzèpavyh.

6. Вось што наказвае Гасподзь пра дочак Салпаадавых: яны могуць быць жонкамі тых, хто спадабаецца вачам іхнім, толькі павінны быць жонкамі ў родзе племя бацькі свайго,

Vos′ što nakazvae Gaspodz′ pra dočak Salpaadavyh: âny moguc′ byc′ žonkamì tyh, hto spadabaecca vačam ìhnìm, tol′kì pavìnny byc′ žonkamì ǔ rodze plemâ bac′kì svajgo,

7. каб надзел сыноў Ізраілевых не пераходзіў з племя ў племя; бо кожны з сыноў Ізраілевых павінен быць прывязаны да надзелу племя бацькоў сваіх.

kab nadzel synoǔ Ìzraìlevyh ne perahodzìǔ z plemâ ǔ plemâ; bo kožny z synoǔ Ìzraìlevyh pavìnen byc′ pryvâzany da nadzelu plemâ bac′koǔ svaìh.

8. І кожная дачка, якая спадкуе надзел у каленах сыноў Ізраілевых, павінна быць жонкаю каго-небудзь з роду племя бацькі свайго, калі сыны Ізраілевыя спадкавалі кожны надзел бацькоў сваіх,

Ì kožnaâ dačka, âkaâ spadkue nadzel u kalenah synoǔ Ìzraìlevyh, pavìnna byc′ žonkaû kago-nebudz′ z rodu plemâ bac′kì svajgo, kalì syny Ìzraìlevyâ spadkavalì kožny nadzel bac′koǔ svaìh,

9. і каб не пераходзіў надзел з племя ў другое племя; бо кожнае племя сыноў Ізраілевых павінна быць прывязана да свайго надзелу.

ì kab ne perahodzìǔ nadzel z plemâ ǔ drugoe plemâ; bo kožnae plemâ synoǔ Ìzraìlevyh pavìnna byc′ pryvâzana da svajgo nadzelu.

10. Як загадаў Гасподзь Майсею, так і зрабілі дочкі Салпаадавыя.

Âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, tak ì zrabìlì dočkì Salpaadavyâ.

11. І выйшлі дочкі Салпаадавыя Махла, Тырца, Хогла, Мілка і Ноа замуж за сыноў дзядзькоў сваіх.

Ì vyjšlì dočkì Salpaadavyâ Mahla, Tyrca, Hogla, Mìlka ì Noa zamuž za synoǔ dzâdz′koǔ svaìh.

12. У родзе сыноў Манасіі, сына Язэпавага яны былі жонкамі, і застаўся надзел іхні ў племі роду бацькі іхняга.

U rodze synoǔ Manasìì, syna Âzèpavaga âny bylì žonkamì, ì zastaǔsâ nadzel ìhnì ǔ plemì rodu bac′kì ìhnâga.

13. Вось запаведзі і пастановы, якія даў Гасподзь сынам Ізраілевым праз Майсея на раўнінах Маавіцкіх, каля Ярдана, насупраць Ерыхона.

Vos′ zapavedzì ì pastanovy, âkìâ daǔ Gaspodz′ synam Ìzraìlevym praz Majseâ na raǔnìnah Maavìckìh, kalâ Ârdana, nasuprac′ Eryhona.

ДРУГІ ЗАКОН DRUGÌ ZAKON

1 Кіраўнік

1. І вось словы, якія казаў Майсей усяму Ізраілю за Ярданам у пустыні на раўніне насупраць Суфа, паміж Фаранам і Тафэлем, і Лаванам і Асіротам і Дызагавам,

Ì vos′ slovy, âkìâ kazaǔ Majsej usâmu Ìzraìlû za Ârdanam u pustynì na raǔnìne nasuprac′ Sufa, pamìž Faranam ì Tafèlem, ì Lavanam ì Asìrotam ì Dyzagavam,

2. на адлегласьці ў адзінаццаць дзён дарогі ад Харыва, па дарозе ад гары Сэір да Кадэс-Варні.

na adleglas′cì ǔ adzìnaccac′ dzën darogì ad Haryva, pa daroze ad gary Sèìr da Kadès-Varnì.

3. Саракавога году, адзінаццатага месяца, першага дня месяца, казаў Майсей сынам Ізраілевым усё, што наказаў яму Гасподзь пра іх.

Sarakavoga godu, adzìnaccataga mesâca, peršaga dnâ mesâca, kazaǔ Majsej synam Ìzraìlevym usë, što nakazaǔ âmu Gaspodz′ pra ìh.

4. Пасьля таго, як забіў ён Сігона, цара Амарэйскага, які жыў у Эсэвоне, і Ога, цара Васанскага, які жыў у Амтэроце ў Эдрэі,

Pas′lâ tago, âk zabìǔ ën Sìgona, cara Amarèjskaga, âkì žyǔ u Èsèvone, ì Oga, cara Vasanskaga, âkì žyǔ u Amtèroce ǔ Èdrèì,

5. за Ярданам, у зямлі Маавіцкай, пачаў Майсей тлумачыць закон гэты і сказаў:

za Ârdanam, u zâmlì Maavìckaj, pačaǔ Majsej tlumačyc′ zakon gèty ì skazaǔ:

6. Гасподзь, Бог наш, гаварыў нам у Харыве і сказаў: годзе вам жыць на гары гэтай!

Gaspodz′, Bog naš, gavaryǔ nam u Haryve ì skazaǔ: godze vam žyc′ na gary gètaj!

7. павярнецеся, выпраўцеся ў дарогу і йдзеце на гару Амарэяў і да ўсіх суседзяў іхніх, на раўніну, на гару, на нізкія мясьціны і на паўднёвы край і да берагоў мора, у зямлю Ханаанскую і да Лівана, нават да ракі вялікай, ракі Еўфрата;

pavârnecesâ, vypraǔcesâ ǔ darogu ì jdzece na garu Amarèâǔ ì da ǔsìh susedzâǔ ìhnìh, na raǔnìnu, na garu, na nìzkìâ mâs′cìny ì na paǔdnëvy kraj ì da beragoǔ mora, u zâmlû Hanaanskuû ì da Lìvana, navat da rakì vâlìkaj, rakì Eǔfrata;

8. вось, Я даю вам зямлю гэтую, ідзеце, вазьмеце ў спадчыну зямлю, якую Гасподзь з клятваю абяцаў даць бацькам вашым, Абрагаму, Ісааку і Якаву, ім і нашчадкам іхнім.

vos′, Â daû vam zâmlû gètuû, ìdzece, vaz′mece ǔ spadčynu zâmlû, âkuû Gaspodz′ z klâtvaû abâcaǔ dac′ bac′kam vašym, Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu, ìm ì naščadkam ìhnìm.

9. І я сказаў вам у той час: не магу адзін вадзіць вас;

Ì â skazaǔ vam u toj čas: ne magu adzìn vadzìc′ vas;

10. Гасподзь, Бог ваш, памножыў вас, і вось, вы сёньня шматлікія, як зоркі нябесныя;

Gaspodz′, Bog vaš, pamnožyǔ vas, ì vos′, vy sën′nâ šmatlìkìâ, âk zorkì nâbesnyâ;

11. Гасподзь, Бог бацькоў вашых, хай памножыць вас у тысячу разоў ад таго, колькі вас сёньня, і хай дабраславіць вас, як ён казаў вам:

Gaspodz′, Bog bac′koǔ vašyh, haj pamnožyc′ vas u tysâču razoǔ ad tago, kol′kì vas sën′nâ, ì haj dabraslavìc′ vas, âk ën kazaǔ vam:

12. як жа мне аднаму насіць цяжары вашыя, ношкі вашыя і раздоры вашыя?

âk ža mne adnamu nasìc′ câžary vašyâ, noškì vašyâ ì razdory vašyâ?

13. выберыце сабе па плямёнах вашых мужоў мудрых, разумных і выпрабаваных, і я пастаўлю іх правадырамі вашымі.

vyberyce sabe pa plâmënah vašyh mužoǔ mudryh, razumnyh ì vyprabavanyh, ì â pastaǔlû ìh pravadyramì vašymì.

14. Вы адказвалі мне і сказалі: добрую дзею загадваеш ты ўчыніць.

Vy adkazvalì mne ì skazalì: dobruû dzeû zagadvaeš ty ǔčynìc′.

15. І ўзяў я галоўных з плямёнаў вашых, мужоў мудрых і выпрабаваных, і зрабіў іх правадырамі над вамі, тысячнікамі, сотнікамі, пяцідзясяцкімі, дзясятнікамі і наглядчыкамі паводле плямёнаў вашых.

Ì ǔzâǔ â galoǔnyh z plâmënaǔ vašyh, mužoǔ mudryh ì vyprabavanyh, ì zrabìǔ ìh pravadyramì nad vamì, tysâčnìkamì, sotnìkamì, pâcìdzâsâckìmì, dzâsâtnìkamì ì naglâdčykamì pavodle plâmënaǔ vašyh.

16. І даў я загад судзьдзям вашым у той час, кажучы: выслухвайце братоў вашых і судзеце справядліва як брата з братам, так і прыхадня ягонага;

Ì daǔ â zagad sudz′dzâm vašym u toj čas, kažučy: vysluhvajce bratoǔ vašyh ì sudzece spravâdlìva âk brata z bratam, tak ì pryhadnâ âgonaga;

17. ня вырозьнівайце асобаў на судзе, як малога, так і вялікага выслухоўвайце: ня бойцеся аблічча чалавечага, бо суд - дзея Божая; а справу, якая вам цяжкая, даводзьце да мяне, і я выслухаю яе.

nâ vyroz′nìvajce asobaǔ na sudze, âk maloga, tak ì vâlìkaga vysluhoǔvajce: nâ bojcesâ ablìčča čalavečaga, bo sud - dzeâ Božaâ; a spravu, âkaâ vam câžkaâ, davodz′ce da mâne, ì â vysluhaû âe.

18. І даў я вам у той час загады пра ўсё, што трэба вам рабіць.

Ì daǔ â vam u toj čas zagady pra ǔsë, što trèba vam rabìc′.

19. І выправіліся мы ад Гарыва, і йшлі па ўсёй гэтай вялікай і страшнай пустыні, якую вы бачылі па дарозе да гары Амарэйскай, як загадаў Гасподзь, Бог наш, і прыйшлі ў Кадэс-Варні.

Ì vypravìlìsâ my ad Garyva, ì jšlì pa ǔsëj gètaj vâlìkaj ì strašnaj pustynì, âkuû vy bačylì pa daroze da gary Amarèjskaj, âk zagadaǔ Gaspodz′, Bog naš, ì pryjšlì ǔ Kadès-Varnì.

20. І сказаў я вам: вы прыйшлі да гары Амарэйскай, якую Гасподзь, Бог наш, дае вам;

Ì skazaǔ â vam: vy pryjšlì da gary Amarèjskaj, âkuû Gaspodz′, Bog naš, dae vam;

21. вось, Гасподзь, Бог твой, аддае табе зямлю гэтую, ідзі, вазьмі яе ў валоданьне, як казаў табе Гасподзь, Бог бацькоў тваіх, ня бойся і не жахайся.

vos′, Gaspodz′, Bog tvoj, addae tabe zâmlû gètuû, ìdzì, vaz′mì âe ǔ valodan′ne, âk kazaǔ tabe Gaspodz′, Bog bac′koǔ tvaìh, nâ bojsâ ì ne žahajsâ.

22. Але вы ўсе падышлі да мяне і сказалі: пашлём перад сабою людзей, каб яны нагледзелі нам зямлю і прынесьлі нам вестку пра дарогу, па якой нам ісьці, і пра гарады, у якія нам ісьці.

Ale vy ǔse padyšlì da mâne ì skazalì: pašlëm perad saboû lûdzej, kab âny nagledzelì nam zâmlû ì prynes′lì nam vestku pra darogu, pa âkoj nam ìs′cì, ì pra garady, u âkìâ nam ìs′cì.

23. Слова гэтае мне спадабалася, і я ўзяў з вас дванаццаць чалавек, па адным чалавеку ад племя.

Slova gètae mne spadabalasâ, ì â ǔzâǔ z vas dvanaccac′ čalavek, pa adnym čalaveku ad plemâ.

24. Яны пайшлі, узышлі на гару і дайшлі да даліны Эсхол і агледзелі яе;

Âny pajšlì, uzyšlì na garu ì dajšlì da dalìny Èshol ì agledzelì âe;

25. і ўзялі ў рукі свае пладоў зямлі й прынесьлі нам, і прынесьлі нам вестку і сказалі: добрая зямля, якую Гасподзь, Бог наш, дае нам.

ì ǔzâlì ǔ rukì svae pladoǔ zâmlì j prynes′lì nam, ì prynes′lì nam vestku ì skazalì: dobraâ zâmlâ, âkuû Gaspodz′, Bog naš, dae nam.

26. Але вы не захацелі йсьці і ўсупрацівіліся загаду Госпада, Бога вашага,

Ale vy ne zahacelì js′cì ì ǔsupracìvìlìsâ zagadu Gospada, Boga vašaga,

27. і наракалі ў намётах вашых і казалі: Гасподзь, зь нянавісьці да нас, вывеў нас зь зямлі Егіпецкай, каб аддаць нас у рукі Амарэяў, і зьнішчыць нас;

ì narakalì ǔ namëtah vašyh ì kazalì: Gaspodz′, z′ nânavìs′cì da nas, vyveǔ nas z′ zâmlì Egìpeckaj, kab addac′ nas u rukì Amarèâǔ, ì z′nìščyc′ nas;

28. куды мы пойдзем? браты нашыя расслабілі сэрца наша, кажучы: народ той большы і вышэйшы за нас, гарады там большыя і з умацаваньнямі да нябёсаў, ды й сыноў Энакавых бачылі мы там.

kudy my pojdzem? braty našyâ rasslabìlì sèrca naša, kažučy: narod toj bol′šy ì vyšèjšy za nas, garady tam bol′šyâ ì z umacavan′nâmì da nâbësaǔ, dy j synoǔ Ènakavyh bačylì my tam.

29. І я сказаў вам: не палохайцеся і ня бойцеся іх,

Ì â skazaǔ vam: ne palohajcesâ ì nâ bojcesâ ìh,

30. Гасподзь, Бог ваш, ідзе перад вамі; Ён будзе біцца за вас, як Ён зрабіў з вамі ў Егіпце, перад вачыма вашымі,

Gaspodz′, Bog vaš, ìdze perad vamì; Ën budze bìcca za vas, âk Ën zrabìǔ z vamì ǔ Egìpce, perad vačyma vašymì,

31. і ў пустыні той, дзе, як ты бачыў, Гасподзь, Бог твой, насіў цябе, як чалавек носіць сына свайго, на ўсім шляху, які вы праходзілі, да прыходу вашага на гэта месца.

ì ǔ pustynì toj, dze, âk ty bačyǔ, Gaspodz′, Bog tvoj, nasìǔ câbe, âk čalavek nosìc′ syna svajgo, na ǔsìm šlâhu, âkì vy prahodzìlì, da pryhodu vašaga na gèta mesca.

32. Але і пры гэтым вы ня верыце Госпаду, Богу вашаму,

Ale ì pry gètym vy nâ veryce Gospadu, Bogu vašamu,

33. Які йшоў прад вамі дарогаю шукаць вам месца, дзе спыніцца вам, уначы ў агні, каб паказваць вам дарогу, па якой ісьці, а ўдзень у воблаку.

Âkì jšoǔ prad vamì darogaû šukac′ vam mesca, dze spynìcca vam, unačy ǔ agnì, kab pakazvac′ vam darogu, pa âkoj ìs′cì, a ǔdzen′ u voblaku.

34. І Гасподзь пачуў словы вашыя, і разгневаўся, і запрысягнуўся, кажучы:

Ì Gaspodz′ pačuǔ slovy vašyâ, ì razgnevaǔsâ, ì zaprysâgnuǔsâ, kažučy:

35. ніхто зь людзей гэтых, з гэтага ліхога роду, не пабачыць добрай зямлі, якую Я прысягнуўся даць бацькам вашым;

nìhto z′ lûdzej gètyh, z gètaga lìhoga rodu, ne pabačyc′ dobraj zâmlì, âkuû Â prysâgnuǔsâ dac′ bac′kam vašym;

36. Толькі Халеў, сын Ефаніеў, пабачыць яе; яму дам Я зямлю, па якой ён праходзіў, і сынам ягоным, за тое, што ён слухаўся Госпада.

Tol′kì Haleǔ, syn Efanìeǔ, pabačyc′ âe; âmu dam Â zâmlû, pa âkoj ën prahodzìǔ, ì synam âgonym, za toe, što ën sluhaǔsâ Gospada.

37. І на мяне ўгневаўся Гасподзь за вас, кажучы: і ты ня ўвойдзеш туды;

Ì na mâne ǔgnevaǔsâ Gaspodz′ za vas, kažučy: ì ty nâ ǔvojdzeš tudy;

38. Ісус, сын Наваў, які пры табе, ён увойдзе туды; яго ўмацуй, бо ён увядзе Ізраіля ў валоданьне ёю;

Ìsus, syn Navaǔ, âkì pry tabe, ën uvojdze tudy; âgo ǔmacuj, bo ën uvâdze Ìzraìlâ ǔ valodan′ne ëû;

39. дзеці вашыя, пра якіх вы казалі, што яны дастануцца здабычаю ворагам, і сыны вашыя, якія ня ведаюць сёньня ні дабра, ні ліха, яны ўвойдуць туды, ім дам яе, і яны авалодаюць ёю;

dzecì vašyâ, pra âkìh vy kazalì, što âny dastanucca zdabyčaû voragam, ì syny vašyâ, âkìâ nâ vedaûc′ sën′nâ nì dabra, nì lìha, âny ǔvojduc′ tudy, ìm dam âe, ì âny avalodaûc′ ëû;

40. а вы павярнецеся і выпраўцеся ў пустыню па дарозе да Чэрмнага мора.

a vy pavârnecesâ ì vypraǔcesâ ǔ pustynû pa daroze da Čèrmnaga mora.

41. І вы адказвалі тады і сказалі мне: зграшылі мы прад Госпадам, пойдзем і будзем біцца, як загадаў нам Гасподзь, Бог наш. І аперазаліся вы, кожны баявой зброяй сваёю, і неразумна рашыліся ўзысьці на гару.

Ì vy adkazvalì tady ì skazalì mne: zgrašylì my prad Gospadam, pojdzem ì budzem bìcca, âk zagadaǔ nam Gaspodz′, Bog naš. Ì aperazalìsâ vy, kožny baâvoj zbroâj svaëû, ì nerazumna rašylìsâ ǔzys′cì na garu.

42. Але Гасподзь сказаў мне: скажы ім: ня ўзыходзьце і ня бецеся, бо няма Мяне сярод вас, каб не пабілі вас ворагі вашыя.

Ale Gaspodz′ skazaǔ mne: skažy ìm: nâ ǔzyhodz′ce ì nâ becesâ, bo nâma Mâne sârod vas, kab ne pabìlì vas voragì vašyâ.

43. І я казаў вам, але вы не паслухаліся і ўсупрацівіліся загаду Гасподняму і з упартасьці сваёй узышлі на гару.

Ì â kazaǔ vam, ale vy ne pasluhalìsâ ì ǔsupracìvìlìsâ zagadu Gaspodnâmu ì z upartas′cì svaëj uzyšlì na garu.

44. І выступіў супроць вас Амарэй, які жыў на гары той, і гналі вас так, як робяць пчолы, і білі вас на Сэіры да самай Хормы.

Ì vystupìǔ suproc′ vas Amarèj, âkì žyǔ na gary toj, ì gnalì vas tak, âk robâc′ pčoly, ì bìlì vas na Sèìry da samaj Hormy.

45. І вярнуліся вы і плакалі прад Госпадам; але Гасподзь не пачуў ляманту вашага і не паслухаў вас.

Ì vârnulìsâ vy ì plakalì prad Gospadam; ale Gaspodz′ ne pačuǔ lâmantu vašaga ì ne pasluhaǔ vas.

46. І прабылі вы ў Кадэсе шмат часу, колькі часу вы там былі.

Ì prabylì vy ǔ Kadèse šmat času, kol′kì času vy tam bylì.

2 Кіраўнік

1. І павярнуліся мы і выправіліся ў пустыню да Чэрмнага мора, як казаў мне Гасподзь, і многа часу хадзілі вакол гары Сэіра.

Ì pavârnulìsâ my ì vypravìlìsâ ǔ pustynû da Čèrmnaga mora, âk kazaǔ mne Gaspodz′, ì mnoga času hadzìlì vakol gary Sèìra.

2. І сказаў мне Гасподзь, кажучы:

Ì skazaǔ mne Gaspodz′, kažučy:

3. годзе вам хадзіць вакол гэтай гары, павярнецеся на поўнач;

godze vam hadzìc′ vakol gètaj gary, pavârnecesâ na poǔnač;

4. і дай народу загад і скажы, вы будзеце праходзіць межы братоў вашых, сыноў Ісававых, якія жывуць на Сэіры, і яны збаяцца вас; але сьцеражэцеся

ì daj narodu zagad ì skažy, vy budzece prahodzìc′ mežy bratoǔ vašyh, synoǔ Ìsavavyh, âkìâ žyvuc′ na Sèìry, ì âny zbaâcca vas; ale s′ceražècesâ

5. пачынаць зь імі вайну, бо Я ня дам вам зямлі іхняй ні на ступак нагі, бо гару Сэір Я даў у валоданьне Ісаву;

pačynac′ z′ ìmì vajnu, bo Â nâ dam vam zâmlì ìhnâj nì na stupak nagì, bo garu Sèìr Â daǔ u valodan′ne Ìsavu;

6. ежу купляйце ў іх за срэбра і ежце; і ваду купляйце ў іх за срэбра і пеце;

ežu kuplâjce ǔ ìh za srèbra ì ežce; ì vadu kuplâjce ǔ ìh za srèbra ì pece;

7. бо Гасподзь, Бог твой, дабраславіў цябе ў любой дзеі рук тваіх, спрыяў табе ў час падарожжа твайго па вялікай пустыні гэтай; вось, сорак гадоў Гасподзь, Бог твой, з табою; ты ні ў чым ня меў нястачы.

bo Gaspodz′, Bog tvoj, dabraslavìǔ câbe ǔ lûboj dzeì ruk tvaìh, spryâǔ tabe ǔ čas padarožža tvajgo pa vâlìkaj pustynì gètaj; vos′, sorak gadoǔ Gaspodz′, Bog tvoj, z taboû; ty nì ǔ čym nâ meǔ nâstačy.

8. І йшлі мы міма братоў нашых, сыноў Ісававых, якія жывуць на Сэіры, дарогаю раўніны, ад Элата і Эцыён-Гавэра, і павярнуліся, і йшлі да пустыні Маава.

Ì jšlì my mìma bratoǔ našyh, synoǔ Ìsavavyh, âkìâ žyvuc′ na Sèìry, darogaû raǔnìny, ad Èlata ì Ècyën-Gavèra, ì pavârnulìsâ, ì jšlì da pustynì Maava.

9. І сказаў мне Гасподзь: ня ўступай у варожасьць з Маавам і не пачынай зь ім вайны; бо Я ня дам табе нічога зь зямлі ягонай у валоданьне, бо Ар аддаў я ў валоданьне сынам Лотавым;

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: nâ ǔstupaj u varožas′c′ z Maavam ì ne pačynaj z′ ìm vajny; bo Â nâ dam tabe nìčoga z′ zâmlì âgonaj u valodan′ne, bo Ar addaǔ â ǔ valodan′ne synam Lotavym;

10. раней жылі там Эмімы, народ вялікі, шматлікі й высокі, як сыны Энакавыя,

ranej žylì tam Èmìmy, narod vâlìkì, šmatlìkì j vysokì, âk syny Ènakavyâ,

11. і яны лічыліся паміж Рэфаімамі, як сыны Энакавыя; а Маавіцяне іх называюць Эмімамі;

ì âny lìčylìsâ pamìž Rèfaìmamì, âk syny Ènakavyâ; a Maavìcâne ìh nazyvaûc′ Èmìmamì;

12. а на Сэіры жылі раней Харэі; але сыны Ісававыя прагналі іх і зьнішчылі іх ад аблічча свайго і пасяліліся замест іх - так, як зрабіў Ізраіль зь зямлёю спадчыны сваёй, якую даў ім Гасподзь;

a na Sèìry žylì ranej Harèì; ale syny Ìsavavyâ pragnalì ìh ì z′nìščylì ìh ad ablìčča svajgo ì pasâlìlìsâ zamest ìh - tak, âk zrabìǔ Ìzraìl′ z′ zâmlëû spadčyny svaëj, âkuû daǔ ìm Gaspodz′;

13. дык вось, устаньце і прайдзеце даліну Зарэд. І прайшлі мы даліну Зарэд.

dyk vos′, ustan′ce ì prajdzece dalìnu Zarèd. Ì prajšlì my dalìnu Zarèd.

14. З таго часу, як мы пайшлі ў Кадэс-Варні і як прайшлі даліну Зарэд мінула трыццаць восем гадоў, і ў нас у табары перавёўся ўвесь род тых, што ходзяць на вайну, як запрысягаўся ім Гасподзь;

Z tago času, âk my pajšlì ǔ Kadès-Varnì ì âk prajšlì dalìnu Zarèd mìnula tryccac′ vosem gadoǔ, ì ǔ nas u tabary peravëǔsâ ǔves′ rod tyh, što hodzâc′ na vajnu, âk zaprysâgaǔsâ ìm Gaspodz′;

15. ды і рука Гасподняя была на іх, каб вынішчаць іх з табара, пакуль ня вымерлі.

dy ì ruka Gaspodnââ byla na ìh, kab vynìščac′ ìh z tabara, pakul′ nâ vymerlì.

16. А калі перавяліся ўсе тыя, што ходзяць на вайну і вымерлі з асяродзьдзя народу,

A kalì peravâlìsâ ǔse tyâ, što hodzâc′ na vajnu ì vymerlì z asârodz′dzâ narodu,

17. тады сказаў мне Гасподзь, кажучы:

tady skazaǔ mne Gaspodz′, kažučy:

18. ты праходзіш сёньня міма межаў Маава, міма Ара,

ty prahodzìš sën′nâ mìma mežaǔ Maava, mìma Ara,

19. і наблізіўся да Аманіцянаў; ня ўступай зь імі ў варожасьць і не пачынай зь імі вайны, бо Я ня дам табе нічога зь зямлі сыноў Амонавых у валоданьне, бо Я аддаў яе ў валоданьне сынам Лотавым;

ì nablìzìǔsâ da Amanìcânaǔ; nâ ǔstupaj z′ ìmì ǔ varožas′c′ ì ne pačynaj z′ ìmì vajny, bo Â nâ dam tabe nìčoga z′ zâmlì synoǔ Amonavyh u valodan′ne, bo Â addaǔ âe ǔ valodan′ne synam Lotavym;

20. і яна лічылася зямлёю Рэфаімаў; раней жылі на ёй Рэфаімы; а Аманіцяне называюць іх Замзумімамі;

ì âna lìčylasâ zâmlëû Rèfaìmaǔ; ranej žylì na ëj Rèfaìmy; a Amanìcâne nazyvaûc′ ìh Zamzumìmamì;

21. народ вялікі, шматлікі й высокі, як сыны Энакавыя, і зьнішчыў іх Гасподзь перад абліччам іх, і выгналі яны іх і пасяліліся на іх месцы,

narod vâlìkì, šmatlìkì j vysokì, âk syny Ènakavyâ, ì z′nìščyǔ ìh Gaspodz′ perad ablìččam ìh, ì vygnalì âny ìh ì pasâlìlìsâ na ìh mescy,

22. як Ён зрабіў сынам Ісававым, што жылі на Сэіры, зьнішчыўшы перад абліччам іхнім Харэяў, і яны прагналі іх, і пасяліліся на іх месцы, і жывуць да сёньня;

âk Ën zrabìǔ synam Ìsavavym, što žylì na Sèìry, z′nìščyǔšy perad ablìččam ìhnìm Harèâǔ, ì âny pragnalì ìh, ì pasâlìlìsâ na ìh mescy, ì žyvuc′ da sën′nâ;

23. і Авэяў, што жылі ў селішчах да самай Газы, Кафтарымы, выйшаўшы з Кафтора, зьнішчылі й пасяліліся на іх месцы.

ì Avèâǔ, što žylì ǔ selìščah da samaj Gazy, Kaftarymy, vyjšaǔšy z Kaftora, z′nìščylì j pasâlìlìsâ na ìh mescy.

24. Устаньце, выпраўцеся і перайдзеце паток Арнон; вось, Я аддаю ў руку тваю Сігона, цара Эсэвонскага, Амарэяніна, і зямлю ягоную; пачынай авалодваць ёю і вядзі зь ім вайну;

Ustan′ce, vypraǔcesâ ì perajdzece patok Arnon; vos′, Â addaû ǔ ruku tvaû Sìgona, cara Èsèvonskaga, Amarèânìna, ì zâmlû âgonuû; pačynaj avalodvac′ ëû ì vâdzì z′ ìm vajnu;

25. ад сёньня Я пачну пашыраць страх і жудасьць перад табою на народы пад усім небам; тыя, якія пачуюць пра цябе, задрыжаць і жахнуцца цябе.

ad sën′nâ Â pačnu pašyrac′ strah ì žudas′c′ perad taboû na narody pad usìm nebam; tyâ, âkìâ pačuûc′ pra câbe, zadryžac′ ì žahnucca câbe.

26. І паслаў я паслоў з пустыні Кедэмот да Сігона, цара Эсэвонскага, са словамі мірнымі, каб сказаць:

Ì paslaǔ â pasloǔ z pustynì Kedèmot da Sìgona, cara Èsèvonskaga, sa slovamì mìrnymì, kab skazac′:

27. дазволь мне прайсьці зямлёю тваёю; я пайду дарогаю, ня сыду ні направа, ні налева;

dazvol′ mne prajs′cì zâmlëû tvaëû; â pajdu darogaû, nâ sydu nì naprava, nì naleva;

28. ежу прадавай мне за срэбра, і я буду есьці, і ваду піць давай мне за срэбра, і я буду піць, толькі нагамі маімі прайду -

ežu pradavaj mne za srèbra, ì â budu es′cì, ì vadu pìc′ davaj mne za srèbra, ì â budu pìc′, tol′kì nagamì maìmì prajdu -

29. так, як зрабілі мне сыны Ісава, што жывуць на Сэіры, і Маавіцяне, што жывуць у Ары, пакуль не перайду празь Ярдан у зямлю, якую Гасподзь, Бог наш, дае нам.

tak, âk zrabìlì mne syny Ìsava, što žyvuc′ na Sèìry, ì Maavìcâne, što žyvuc′ u Ary, pakul′ ne perajdu praz′ Ârdan u zâmlû, âkuû Gaspodz′, Bog naš, dae nam.

30. Але Сігон, цар Эсэвонскі, не згадзіўся дазволіць нам прайсьці празь ягоную зямлю, бо Гасподзь, Бог твой, ажарсьцьвіў дух ягоны і сэрца ягонае зрабіў упартым, каб аддаць яго ў руку тваю, як гэта відно сёньня.

Ale Sìgon, car Èsèvonskì, ne zgadzìǔsâ dazvolìc′ nam prajs′cì praz′ âgonuû zâmlû, bo Gaspodz′, Bog tvoj, ažars′c′vìǔ duh âgony ì sèrca âgonae zrabìǔ upartym, kab addac′ âgo ǔ ruku tvaû, âk gèta vìdno sën′nâ.

31. І сказаў мне Гасподзь: вось, я пачынаю перадаваць табе Сігона і зямлю ягоную; пачынай авалодваць зямлёй ягонай.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: vos′, â pačynaû peradavac′ tabe Sìgona ì zâmlû âgonuû; pačynaj avalodvac′ zâmlëj âgonaj.

32. І Сігон з усім народам сваім выступіў супроць нас на бітву да Яаца;

Ì Sìgon z usìm narodam svaìm vystupìǔ suproc′ nas na bìtvu da Âaca;

33. і перадаў яго Гасподзь, Бог наш, і мы пабілі яго і сыноў ягоных і ўвесь народ ягоны,

ì peradaǔ âgo Gaspodz′, Bog naš, ì my pabìlì âgo ì synoǔ âgonyh ì ǔves′ narod âgony,

34. і ўзялі ў той час усе гарады ягоныя і выклялі ўсе гарады, мужчын і жанчын і дзяцей, не пакінулі нікога жывога;

ì ǔzâlì ǔ toj čas use garady âgonyâ ì vyklâlì ǔse garady, mužčyn ì žančyn ì dzâcej, ne pakìnulì nìkoga žyvoga;

35. толькі ўзялі мы сабе здабычаю быдла іхняе і захопленае ва ўзятых намі гарадах.

tol′kì ǔzâlì my sabe zdabyčaû bydla ìhnâe ì zahoplenae va ǔzâtyh namì garadah.

36. Ад Араіра, які на беразе патока Арнона, і ад горада, які ў даліне, да Галаада ня было горада, які быў бы няпрыступны нам: усё перадаў Гасподзь, Бог наш.

Ad Araìra, âkì na beraze patoka Arnona, ì ad gorada, âkì ǔ dalìne, da Galaada nâ bylo gorada, âkì byǔ by nâprystupny nam: usë peradaǔ Gaspodz′, Bog naš.

37. Толькі да зямлі Аманіцянаў ты не падыходзіў, ні да мясьцінаў паблізу патока Явока, ні да гарадоў на гары, ні да ўсяго, да чаго не загадаў Гасподзь, Бог наш.

Tol′kì da zâmlì Amanìcânaǔ ty ne padyhodzìǔ, nì da mâs′cìnaǔ pablìzu patoka Âvoka, nì da garadoǔ na gary, nì da ǔsâgo, da čago ne zagadaǔ Gaspodz′, Bog naš.

3 Кіраўнік

1. І павярнулі мы адтуль і йшлі да Васана, і выступіў супроць нас на вайну Ог, цар Васанскі, з усім народам сваім каля Эдрэі.

Ì pavârnulì my adtul′ ì jšlì da Vasana, ì vystupìǔ suproc′ nas na vajnu Og, car Vasanskì, z usìm narodam svaìm kalâ Èdrèì.

2. І сказаў мне Гасподзь: ня бойся яго, бо Я аддам у руку тваю яго і ўвесь народ ягоны і ўсю зямлю ягоную, і ты зробіш зь ім так, як зрабіў зь Сігонам, царом Амарэйскім, які жыў у Эсэвоне.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: nâ bojsâ âgo, bo Â addam u ruku tvaû âgo ì ǔves′ narod âgony ì ǔsû zâmlû âgonuû, ì ty zrobìš z′ ìm tak, âk zrabìǔ z′ Sìgonam, carom Amarèjskìm, âkì žyǔ u Èsèvone.

3. І аддаў Гасподзь, Бог наш, у рукі нашыя і Ога, цара Васанскага, і ўвесь народ ягоны; і мы пабілі яго, так што нікога не засталося ў яго жывога;

Ì addaǔ Gaspodz′, Bog naš, u rukì našyâ ì Oga, cara Vasanskaga, ì ǔves′ narod âgony; ì my pabìlì âgo, tak što nìkoga ne zastalosâ ǔ âgo žyvoga;

4. і ўзялі мы ў той час усе гарады ягоныя; ня было горада, якога мы не ўзялі б у іх: шэсьцьдзясят гарадоў, усю вобласьць Аргоў, царства Ога Васанскага;

ì ǔzâlì my ǔ toj čas use garady âgonyâ; nâ bylo gorada, âkoga my ne ǔzâlì b u ìh: šès′c′dzâsât garadoǔ, usû voblas′c′ Argoǔ, carstva Oga Vasanskaga;

5. усе гэтыя гарады ўмацаваныя былі высокімі сьценамі, брамамі й заваламі, апрача гарадоў неўмацаваных, даволі многіх;

use gètyâ garady ǔmacavanyâ bylì vysokìmì s′cenamì, bramamì j zavalamì, aprača garadoǔ neǔmacavanyh, davolì mnogìh;

6. і выклялі мы іх, як зрабілі зь Сігонам, царом Эсэвонскім, выкляўшы кожны горад з мужчынамі, жанчынамі й дзецьмі;

ì vyklâlì my ìh, âk zrabìlì z′ Sìgonam, carom Èsèvonskìm, vyklâǔšy kožny gorad z mužčynamì, žančynamì j dzec′mì;

7. а ўсё быдла і захопленае ў гарадах узялі сабе здабычаю.

a ǔsë bydla ì zahoplenae ǔ garadah uzâlì sabe zdabyčaû.

8. І ўзялі мы ў той час з рукі двух цароў Амарэйскіх зямлю гэтую, якая па гэты бок Ярдана, ад патока Арнона да гары Эрмона, -

Ì ǔzâlì my ǔ toj čas z rukì dvuh caroǔ Amarèjskìh zâmlû gètuû, âkaâ pa gèty bok Ârdana, ad patoka Arnona da gary Èrmona, -

9. Сіданяне Эрмон называюць Сірыёнам, а Амарэі называюць яго Сэнірам, -

Sìdanâne Èrmon nazyvaûc′ Sìryënam, a Amarèì nazyvaûc′ âgo Sènìram, -

10. усе гарады на раўніне, увесь Галаад і ўвесь Васан да Салхі й Эдрэі, гарады царства Ога Васанскага;

use garady na raǔnìne, uves′ Galaad ì ǔves′ Vasan da Salhì j Èdrèì, garady carstva Oga Vasanskaga;

11. бо толькі Ог, цар Васанскі, заставаўся з Рэфаімаў. Вось, ложак ягоны, ложак жалезны, і цяпер у Раве, у сыноў Амонавых: даўжыня яго дзевяць локцяў, а шырыня яго чатыры локці, локцяў мужчынскіх.

bo tol′kì Og, car Vasanskì, zastavaǔsâ z Rèfaìmaǔ. Vos′, ložak âgony, ložak žalezny, ì câper u Rave, u synoǔ Amonavyh: daǔžynâ âgo dzevâc′ lokcâǔ, a šyrynâ âgo čatyry lokcì, lokcâǔ mužčynskìh.

12. Зямлю гэтую ўзялі мы ў той час, пачынаючы ад Араіра, які каля патока Арнона; і палавіну гары Галаада з гарадамі яе аддаў я племю Рувімаваму і Гадаваму;

Zâmlû gètuû ǔzâlì my ǔ toj čas, pačynaûčy ad Araìra, âkì kalâ patoka Arnona; ì palavìnu gary Galaada z garadamì âe addaǔ â plemû Ruvìmavamu ì Gadavamu;

13. а рэшту Галаада і ўвесь Васан, царства Ога, аддаў я палавіне племя Манасіінага, усю вобласьць Аргаў з усім Васанам.

a rèštu Galaada ì ǔves′ Vasan, carstva Oga, addaǔ â palavìne plemâ Manasììnaga, usû voblas′c′ Argaǔ z usìm Vasanam.

14. Яір, сын Манасіін, узяў усю вобласьць Аргаў да межаў Гесурскіх І Маахскіх, і назваў Васан, паводле імя свайго, селішчамі Яіравымі, як і да сёньня;

Âìr, syn Manasììn, uzâǔ usû voblas′c′ Argaǔ da mežaǔ Gesurskìh Ì Maahskìh, ì nazvaǔ Vasan, pavodle ìmâ svajgo, selìščamì Âìravymì, âk ì da sën′nâ;

15. Махіру даў я Галаад;

Mahìru daǔ â Galaad;

16. а племю Рувімаваму і Гадаваму даў ад Галаада да патока Арнона, зямлю паміж патокам і мяжою, да патока Явока, мяжы сыноў Амонавых,

a plemû Ruvìmavamu ì Gadavamu daǔ ad Galaada da patoka Arnona, zâmlû pamìž patokam ì mâžoû, da patoka Âvoka, mâžy synoǔ Amonavyh,

17. таксама раўніну і Ярдан, які ёсьць і мяжа, ад Кінэрата да мора раўніны, мора Салёнага, каля падножжа гары Фасгі на ўсход.

taksama raǔnìnu ì Ârdan, âkì ës′c′ ì mâža, ad Kìnèrata da mora raǔnìny, mora Salënaga, kalâ padnožža gary Fasgì na ǔshod.

18. І загадаў я вам у той час, кажучы: Гасподзь, Бог ваш, даў вам зямлю гэтую ў валоданьне; усе здольныя да вайны, узброіўшыся, ідзеце паперадзе братоў вашых, сыноў Ізраілевых,

Ì zagadaǔ â vam u toj čas, kažučy: Gaspodz′, Bog vaš, daǔ vam zâmlû gètuû ǔ valodan′ne; use zdol′nyâ da vajny, uzbroìǔšysâ, ìdzece paperadze bratoǔ vašyh, synoǔ Ìzraìlevyh,

19. толькі жонкі вашыя і дзеці вашыя і быдла вашае няхай застануцца ў гарадах вашых, якія я даў вам,

tol′kì žonkì vašyâ ì dzecì vašyâ ì bydla vašae nâhaj zastanucca ǔ garadah vašyh, âkìâ â daǔ vam,

20. пакуль Гасподзь ня дасьць спакою братам нашым, і пакуль і яны не атрымаюць у валоданьне зямлю, якую Гасподзь, Бог ваш, дасьць ім за Ярданам; тады вернецеся кожны ў сваё валоданьне, якое я даў вам.

pakul′ Gaspodz′ nâ das′c′ spakoû bratam našym, ì pakul′ ì âny ne atrymaûc′ u valodan′ne zâmlû, âkuû Gaspodz′, Bog vaš, das′c′ ìm za Ârdanam; tady vernecesâ kožny ǔ svaë valodan′ne, âkoe â daǔ vam.

21. І Ісусу наказаў я ў той час, кажучы: вочы твае бачылі ўсё, што зрабіў Гасподзь, Бог ваш, з двума царамі гэтымі; тое самае зробіць Гасподзь з усімі царствамі, якія ты будзеш праходзіць;

Ì Ìsusu nakazaǔ â ǔ toj čas, kažučy: vočy tvae bačylì ǔsë, što zrabìǔ Gaspodz′, Bog vaš, z dvuma caramì gètymì; toe samae zrobìc′ Gaspodz′ z usìmì carstvamì, âkìâ ty budzeš prahodzìc′;

22. ня бойцеся іх, бо Гасподзь, Бог ваш, Сам змагаецца за вас.

nâ bojcesâ ìh, bo Gaspodz′, Bog vaš, Sam zmagaecca za vas.

23. І маліўся я Госпаду ў той час, кажучы:

Ì malìǔsâ â Gospadu ǔ toj čas, kažučy:

24. Уладару Госпадзе, Ты пачаў паказваць рабу Твайму веліч Тваю і моцную руку Тваю; бо які бог ёсьць на небе, альбо на зямлі, які мог бы чыніць такія дзеі, як Твае, і з магутнасьцю такою, як Твая?

Uladaru Gospadze, Ty pačaǔ pakazvac′ rabu Tvajmu velìč Tvaû ì mocnuû ruku Tvaû; bo âkì bog ës′c′ na nebe, al′bo na zâmlì, âkì mog by čynìc′ takìâ dzeì, âk Tvae, ì z magutnas′cû takoû, âk Tvaâ?

25. дай мне перайсьці і ўбачыць тую добрую зямлю, якая за Ярданам, і тую цудоўную гару і Ліван.

daj mne perajs′cì ì ǔbačyc′ tuû dobruû zâmlû, âkaâ za Ârdanam, ì tuû cudoǔnuû garu ì Lìvan.

26. Але Гасподзь гневаўся на мяне за вас і не паслухаў мяне, і сказаў мне Гасподзь: годзе табе, больш не кажы Мне пра гэта;

Ale Gaspodz′ gnevaǔsâ na mâne za vas ì ne pasluhaǔ mâne, ì skazaǔ mne Gaspodz′: godze tabe, bol′š ne kažy Mne pra gèta;

27. узыдзі на вяршыню Фасгі й зірні вачыма тваімі да мора і на поўнач, і на поўдзень і на ўсход, і паглядзі вачыма тваімі, бо ты не пяройдзеш за Ярдан гэты;

uzydzì na vâršynû Fasgì j zìrnì vačyma tvaìmì da mora ì na poǔnač, ì na poǔdzen′ ì na ǔshod, ì paglâdzì vačyma tvaìmì, bo ty ne pârojdzeš za Ârdan gèty;

28. і дай настаўленьне Ісусу, і ўмацуй яго, і ўцьвердзі яго; бо ён будзе папярэднічаць народу гэтаму і ён падзеліць ім на надзелы зямлю, на якую ты паглядзіш.

ì daj nastaǔlen′ne Ìsusu, ì ǔmacuj âgo, ì ǔc′verdzì âgo; bo ën budze papârèdnìčac′ narodu gètamu ì ën padzelìc′ ìm na nadzely zâmlû, na âkuû ty paglâdzìš.

29. І спыніліся мы ў даліне насупраць Бэт-Фэгора.

Ì spynìlìsâ my ǔ dalìne nasuprac′ Bèt-Fègora.

4 Кіраўнік

1. Дык вось, Ізраіле, слухай пастановы і законы, якія я вучу вас выконваць, каб вы былі жывыя і пайшлі і ўспадкавалі тую зямлю, якую Гасподзь, Бог бацькоў вашых, дае вам;

Dyk vos′, Ìzraìle, sluhaj pastanovy ì zakony, âkìâ â vuču vas vykonvac′, kab vy bylì žyvyâ ì pajšlì ì ǔspadkavalì tuû zâmlû, âkuû Gaspodz′, Bog bac′koǔ vašyh, dae vam;

2. і не дадавайце да таго, што я наказваю вам, і не адымайце ад таго; шануйце запаведзі Госпада, Бога вашага, якія я вам наказваю.

ì ne dadavajce da tago, što â nakazvaû vam, ì ne adymajce ad tago; šanujce zapavedzì Gospada, Boga vašaga, âkìâ â vam nakazvaû.

3. Вочы вашыя бачылі, што зрабіў Гасподзь з Ваал-Фэгорам: кожнага чалавека, які пайшоў сьледамі Ваал-Фэгора, вынішчыў Гасподзь Бог твой спасярод цябе;

Vočy vašyâ bačylì, što zrabìǔ Gaspodz′ z Vaal-Fègoram: kožnaga čalaveka, âkì pajšoǔ s′ledamì Vaal-Fègora, vynìščyǔ Gaspodz′ Bog tvoj spasârod câbe;

4. а вы, што прыляпіліся да Госпада, Бога вашага, жывыя ўсе да сёньня.

a vy, što prylâpìlìsâ da Gospada, Boga vašaga, žyvyâ ǔse da sën′nâ.

5. Вось, я навучыў вас пастановам і законам, як загадаў мне Гасподзь, Бог мой, каб вы так рабілі ў той зямлі, у якую вы ўступаеце, каб авалодаць ёю;

Vos′, â navučyǔ vas pastanovam ì zakonam, âk zagadaǔ mne Gaspodz′, Bog moj, kab vy tak rabìlì ǔ toj zâmlì, u âkuû vy ǔstupaece, kab avalodac′ ëû;

6. дык вось, шануйце і выконвайце іх, бо ў гэтым мудрасьць вашая і розум ваш перад вачыма народаў, якія, пачуўшы пра ўсе гэтыя пастановы, скажуць: толькі гэты вялікі народ ёсьць народ мудры і разумны.

dyk vos′, šanujce ì vykonvajce ìh, bo ǔ gètym mudras′c′ vašaâ ì rozum vaš perad vačyma narodaǔ, âkìâ, pačuǔšy pra ǔse gètyâ pastanovy, skažuc′: tol′kì gèty vâlìkì narod ës′c′ narod mudry ì razumny.

7. Бо ці ёсьць які вялікі народ, да якога багі былі б так блізкія, як блізкі да нас Гасподзь, Бог наш, калі ні паклічам Яго?

Bo cì ës′c′ âkì vâlìkì narod, da âkoga bagì bylì b tak blìzkìâ, âk blìzkì da nas Gaspodz′, Bog naš, kalì nì paklìčam Âgo?

8. і ці ёсьць які вялікі народ, у якога былі б такія справядлівыя пастановы і законы, як увесь закон гэты, які я прапаную вам сёньня?

ì cì ës′c′ âkì vâlìkì narod, u âkoga bylì b takìâ spravâdlìvyâ pastanovy ì zakony, âk uves′ zakon gèty, âkì â prapanuû vam sën′nâ?

9. Толькі сьцеражыся і старанна хавай душу тваю, каб табе не забыць тых дзеяў, якія бачылі вочы твае, і каб яны ня выходзілі з сэрца твайго праз усе дні жыцьця твайго; і распавядзі пра іх сынам тваім і сынам сыноў тваіх, -

Tol′kì s′ceražysâ ì staranna havaj dušu tvaû, kab tabe ne zabyc′ tyh dzeâǔ, âkìâ bačylì vočy tvae, ì kab âny nâ vyhodzìlì z sèrca tvajgo praz use dnì žyc′câ tvajgo; ì raspavâdzì pra ìh synam tvaìm ì synam synoǔ tvaìh, -

10. пра той дзень, калі ты стаяў прад Госпадам, Богам тваім, каля Харыва, і калі сказаў Гасподзь мне: зьбяры да Мяне народ, і Я абвяшчу ім словы Мае, зь якіх яны навучацца баяцца Мяне праз усе дні жыцьця свайго на зямлі й навучаць сыноў сваіх.

pra toj dzen′, kalì ty staâǔ prad Gospadam, Bogam tvaìm, kalâ Haryva, ì kalì skazaǔ Gaspodz′ mne: z′bâry da Mâne narod, ì Â abvâšču ìm slovy Mae, z′ âkìh âny navučacca baâcca Mâne praz use dnì žyc′câ svajgo na zâmlì j navučac′ synoǔ svaìh.

11. Вы наблізіліся і сталі пад гарою, а гара гарэла агнём да самых нябёсаў і была цемра, хмара і змрок.

Vy nablìzìlìsâ ì stalì pad garoû, a gara garèla agnëm da samyh nâbësaǔ ì byla cemra, hmara ì zmrok.

12. І гаварыў Гасподзь да вас зь сярэдзіны агню; голас словаў вы чулі, але вобліку ня бачылі, а толькі голас;

Ì gavaryǔ Gaspodz′ da vas z′ sârèdzìny agnû; golas slovaǔ vy čulì, ale voblìku nâ bačylì, a tol′kì golas;

13. і абвясьціў Ён вам запавет Свой, які загадваў вам выконваць, дзясятаслоўе, і напісаў яго на дзьвюх скрыжалях;

ì abvâs′cìǔ Ën vam zapavet Svoj, âkì zagadvaǔ vam vykonvac′, dzâsâtasloǔe, ì napìsaǔ âgo na dz′vûh skryžalâh;

14. і загадаў мне Гасподзь у той час навучыць вас пастановам і законам, каб вы выконвалі іх у той зямлі, у якую вы ўваходзіце, каб авалодаць ёю.

ì zagadaǔ mne Gaspodz′ u toj čas navučyc′ vas pastanovam ì zakonam, kab vy vykonvalì ìh u toj zâmlì, u âkuû vy ǔvahodzìce, kab avalodac′ ëû.

15. Цьвёрда трымайце ў душах вашых, што вы ня бачылі ніякага вобліку ў той дзень, калі гаварыў да вас Гасподзь на Харыве зь сярэдзіны агню,

C′vërda trymajce ǔ dušah vašyh, što vy nâ bačylì nìâkaga voblìku ǔ toj dzen′, kalì gavaryǔ da vas Gaspodz′ na Haryve z′ sârèdzìny agnû,

16. каб вы не распусьціліся і не зрабілі сабе выяваў, малюнкаў якога-небудзь балвана, у выглядзе мужчыны альбо жанчыны,

kab vy ne raspus′cìlìsâ ì ne zrabìlì sabe vyâvaǔ, malûnkaǔ âkoga-nebudz′ balvana, u vyglâdze mužčyny al′bo žančyny,

17. выявы якой-небудзь жывёліны які на зямлі, выявы якой-небудзь птушкі крылатай, якая лётае пад нябёсамі,

vyâvy âkoj-nebudz′ žyvëlìny âkì na zâmlì, vyâvy âkoj-nebudz′ ptuškì krylataj, âkaâ lëtae pad nâbësamì,

18. выявы якога-небудзь гада, што поўзае па зямлі, выявы якой-небудзь рыбіны, якая ў водах ніжэй зямлі;

vyâvy âkoga-nebudz′ gada, što poǔzae pa zâmlì, vyâvy âkoj-nebudz′ rybìny, âkaâ ǔ vodah nìžèj zâmlì;

19. і каб ты, зірнуўшы на неба і ўбачыўшы сонца, месяц і зоркі і ўсё войска нябеснае, не спакусіўся і не пакланіўся ім і ня служыў ім, бо Гасподзь, Бог твой, удзяліў іх усім народам пад усім небам.

ì kab ty, zìrnuǔšy na neba ì ǔbačyǔšy sonca, mesâc ì zorkì ì ǔsë vojska nâbesnae, ne spakusìǔsâ ì ne paklanìǔsâ ìm ì nâ služyǔ ìm, bo Gaspodz′, Bog tvoj, udzâlìǔ ìh usìm narodam pad usìm nebam.

20. А вас узяў Гасподзь і вывеў вас зь печы жалезнай, зь Егіпта, каб вы былі народам Ягонага надзелу, як гэта сёньня відаць.

A vas uzâǔ Gaspodz′ ì vyveǔ vas z′ pečy žaleznaj, z′ Egìpta, kab vy bylì narodam Âgonaga nadzelu, âk gèta sën′nâ vìdac′.

21. І Гасподзь угневаўся на мяне за вас і прысягнуў, што я не перайду за Ярдан і не ўвайду ў тую добрую зямлю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў надзел;

Ì Gaspodz′ ugnevaǔsâ na mâne za vas ì prysâgnuǔ, što â ne perajdu za Ârdan ì ne ǔvajdu ǔ tuû dobruû zâmlû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ nadzel;

22. я памру ў гэтай зямлі, не перайшоўшы за Ярдан, а вы пяройдзеце і авалодаеце тою добраю зямлёю.

â pamru ǔ gètaj zâmlì, ne perajšoǔšy za Ârdan, a vy pârojdzece ì avalodaece toû dobraû zâmlëû.

23. Сьцеражэцеся, каб не забыць вам наказу Госпада, Бога вашага, які Ён пастанавіў з вамі, і каб не рабілі сабе балваноў, якія выяўляюць што-небудзь, як загадаў табе Гасподзь, Бог твой;

S′ceražècesâ, kab ne zabyc′ vam nakazu Gospada, Boga vašaga, âkì Ën pastanavìǔ z vamì, ì kab ne rabìlì sabe balvanoǔ, âkìâ vyâǔlâûc′ što-nebudz′, âk zagadaǔ tabe Gaspodz′, Bog tvoj;

24. бо Гасподзь, Бог твой, ёсьць агонь, які паядае, Бог руплівец.

bo Gaspodz′, Bog tvoj, ës′c′ agon′, âkì paâdae, Bog ruplìvec.

25. А калі народзяцца ў цябе сыны і сыны ў сыноў, і, доўга жыўшы на зямлі, вы разбэсьціцеся і зробіце выяву, якая выяўляе нешта, і зробіце ліха гэтае прад вачыма Госпада, Бога вашага, і ўгневаеце Яго,

A kalì narodzâcca ǔ câbe syny ì syny ǔ synoǔ, ì, doǔga žyǔšy na zâmlì, vy razbès′cìcesâ ì zrobìce vyâvu, âkaâ vyâǔlâe nešta, ì zrobìce lìha gètae prad vačyma Gospada, Boga vašaga, ì ǔgnevaece Âgo,

26. дык сьведчу вам сёньня небам і зямлёю, што неўзабаве страціце зямлю, дзеля ўспадкаваньня якое вы пераходзіце Ярдан; не прабудзеце многа часу на ёй, а загінеце;

dyk s′vedču vam sën′nâ nebam ì zâmlëû, što neǔzabave stracìce zâmlû, dzelâ ǔspadkavan′nâ âkoe vy perahodzìce Ârdan; ne prabudzece mnoga času na ëj, a zagìnece;

27. і расьсее вас Гасподзь па народах, і застаняцеся ў малой колькасьці сярод народаў, да якіх завядзе вас Гасподзь;

ì ras′see vas Gaspodz′ pa narodah, ì zastanâcesâ ǔ maloj kol′kas′cì sârod narodaǔ, da âkìh zavâdze vas Gaspodz′;

28. і будзеце там служыць багам, зробленым рукамі чалавечымі з дрэва і каменлю, якія ня бачаць і ня чуюць, і не ядуць і на нюх не адчуваюць.

ì budzece tam služyc′ bagam, zroblenym rukamì čalavečymì z drèva ì kamenlû, âkìâ nâ bačac′ ì nâ čuûc′, ì ne âduc′ ì na nûh ne adčuvaûc′.

29. Але калі ты знойдзеш там Госпада, Бога твайго, дык здабудзеш, калі шукацьмеш Яго ўсім сэрцам тваім і ўсёю душою тваёю.

Ale kalì ty znojdzeš tam Gospada, Boga tvajgo, dyk zdabudzeš, kalì šukac′meš Âgo ǔsìm sèrcam tvaìm ì ǔsëû dušoû tvaëû.

30. Калі ты будзеш у смутку, і калі ўсё гэта спасьцігне цябе зь бегам часу, дык павернешся да Госпада, Бога твайго, і паслухаеш голасу Ягонага.

Kalì ty budzeš u smutku, ì kalì ǔsë gèta spas′cìgne câbe z′ begam času, dyk pavernešsâ da Gospada, Boga tvajgo, ì pasluhaeš golasu Âgonaga.

31. Гасподзь, Бог твой, ёсьць Бог мілажальны; Ён не пакіне цябе і не загубіць цябе і не забудзе запавету з бацькамі тваімі, які Ён прысягаю зацьвердзіў ім.

Gaspodz′, Bog tvoj, ës′c′ Bog mìlažal′ny; Ën ne pakìne câbe ì ne zagubìc′ câbe ì ne zabudze zapavetu z bac′kamì tvaìmì, âkì Ën prysâgaû zac′verdzìǔ ìm.

32. Бо спытаўся ў часу былога, які быў раней цябе, з таго дня, у які стварыў Бог чалавека на зямлі, і ад краю неба да краю неба: ці бывала што-небудзь такое, як гэтая вялікая дзея, альбо ці чулі што падобнае на гэта?

Bo spytaǔsâ ǔ času byloga, âkì byǔ ranej câbe, z tago dnâ, u âkì stvaryǔ Bog čalaveka na zâmlì, ì ad kraû neba da kraû neba: cì byvala što-nebudz′ takoe, âk gètaâ vâlìkaâ dzeâ, al′bo cì čulì što padobnae na gèta?

33. ці чуў народ голас Бога, які б гаварыў зь сярэдзіны агню, і застаўся жывы, як чуў ты?

cì čuǔ narod golas Boga, âkì b gavaryǔ z′ sârèdzìny agnû, ì zastaǔsâ žyvy, âk čuǔ ty?

34. ці спрабаваў які бог пайсьці - узяць сабе народ спасярод іншага народу карамі, азнакамі й цудамі і вайною, і рукою моцнаю і мышцаю высокаю і вялікімі жахамі, як зрабіў вам Гасподзь, Бог ваш, у Егіпце перад вачыма тваімі?

cì sprabavaǔ âkì bog pajs′cì - uzâc′ sabe narod spasârod ìnšaga narodu karamì, aznakamì j cudamì ì vajnoû, ì rukoû mocnaû ì myšcaû vysokaû ì vâlìkìmì žahamì, âk zrabìǔ vam Gaspodz′, Bog vaš, u Egìpce perad vačyma tvaìmì?

35. Табе дадзена бачыць гэта, каб ты ведаў, што толькі Гасподзь ёсьць Бог, няма яшчэ апрача Яго;

Tabe dadzena bačyc′ gèta, kab ty vedaǔ, što tol′kì Gaspodz′ ës′c′ Bog, nâma âščè aprača Âgo;

36. зь неба даў Ён пачуць табе голас Свой, каб навучыць цябе, і на зямлі паказаць табе вялікі агонь Свой, і ты чуў словы Ягоныя зь сярэдзіны агню;

z′ neba daǔ Ën pačuc′ tabe golas Svoj, kab navučyc′ câbe, ì na zâmlì pakazac′ tabe vâlìkì agon′ Svoj, ì ty čuǔ slovy Âgonyâ z′ sârèdzìny agnû;

37. і як што Ён палюбіў бацькоў тваіх і выбраў, нашчадкаў іхніх пасьля іх, дык і вывеў цябе Сам вялікаю сілаю Сваёю зь Егіпта,

ì âk što Ën palûbìǔ bac′koǔ tvaìh ì vybraǔ, naščadkaǔ ìhnìh pas′lâ ìh, dyk ì vyveǔ câbe Sam vâlìkaû sìlaû Svaëû z′ Egìpta,

38. каб прагнаць ад аблічча твайго народы, якія большыя і мацнейшыя за цябе, і ўвесьці цябе і даць табе зямлю іхнюю ў надзел, як гэта сёньня відаць.

kab pragnac′ ad ablìčča tvajgo narody, âkìâ bol′šyâ ì macnejšyâ za câbe, ì ǔves′cì câbe ì dac′ tabe zâmlû ìhnûû ǔ nadzel, âk gèta sën′nâ vìdac′.

39. Дык вось, ведай цяпер і пакладзі на сэрца тваё, што Гасподзь ёсьць Бог на небе ўгары і на зямлі ўнізе, няма больш;

Dyk vos′, vedaj câper ì pakladzì na sèrca tvaë, što Gaspodz′ ës′c′ Bog na nebe ǔgary ì na zâmlì ǔnìze, nâma bol′š;

40. і шануй пастановы Ягоныя і запаведзі Ягоныя, якія я наказваю табе сёньня, каб добра было табе і сынам тваім пасьля цябе, і каб ты многа часу быў на той зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе назаўсёды.

ì šanuj pastanovy Âgonyâ ì zapavedzì Âgonyâ, âkìâ â nakazvaû tabe sën′nâ, kab dobra bylo tabe ì synam tvaìm pas′lâ câbe, ì kab ty mnoga času byǔ na toj zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe nazaǔsëdy.

41. Тады аддзяліў Майсей тры гарады па гэты бок Ярдана на ўсход сонца,

Tady addzâlìǔ Majsej try garady pa gèty bok Ârdana na ǔshod sonca,

42. каб уцякаў туды забойца, які забэе блізкага свайго бяз намыслу, ня быўшы ворагам яму ні ўчора, ні заўчора, і каб, уцёкшы ў адзін з гэтых гарадоў, застаўся жывы:

kab ucâkaǔ tudy zabojca, âkì zabèe blìzkaga svajgo bâz namyslu, nâ byǔšy voragam âmu nì ǔčora, nì zaǔčora, ì kab, ucëkšy ǔ adzìn z gètyh garadoǔ, zastaǔsâ žyvy:

43. Бэцэр у пустыні, на раўніне ў племі Рувімавым, і Рамот у Галаадзе ў племі Гадавым, і Галан у Васане ў племі Манасііным.

Bècèr u pustynì, na raǔnìne ǔ plemì Ruvìmavym, ì Ramot u Galaadze ǔ plemì Gadavym, ì Galan u Vasane ǔ plemì Manasììnym.

44. Вось закон, які прапанаваў Майсей сынам Ізраілевым;

Vos′ zakon, âkì prapanavaǔ Majsej synam Ìzraìlevym;

45. вось загады, пастановы і статуты, якія прамовіў Майсей сынам Ізраілевым, пасьля выхаду іх зь Егіпта,

vos′ zagady, pastanovy ì statuty, âkìâ pramovìǔ Majsej synam Ìzraìlevym, pas′lâ vyhadu ìh z′ Egìpta,

46. за Ярданам, у даліне насупраць Бэт-Фэгора, у зямлі Сігона, цара Амарэйскага, які жыў у Эсэвоне, якога пабіў Майсей з сынамі Ізраілевымі, пасьля выхаду іх зь Егіпта.

za Ârdanam, u dalìne nasuprac′ Bèt-Fègora, u zâmlì Sìgona, cara Amarèjskaga, âkì žyǔ u Èsèvone, âkoga pabìǔ Majsej z synamì Ìzraìlevymì, pas′lâ vyhadu ìh z′ Egìpta.

47. І авалодалі яны зямлёю ягонай і зямлёю Ога, цара Васанскага, двух цароў Амарэйскіх, якая за Ярданам на ўсход сонца,

Ì avalodalì âny zâmlëû âgonaj ì zâmlëû Oga, cara Vasanskaga, dvuh caroǔ Amarèjskìh, âkaâ za Ârdanam na ǔshod sonca,

48. пачынаючы ад Араэра, які ляжыць на беразе патока Арнона, да гары Сіёна, яна ж Эрмон,

pačynaûčy ad Araèra, âkì lâžyc′ na beraze patoka Arnona, da gary Sìëna, âna ž Èrmon,

49. і ўсёю раўнінаю па гэты бок Ярдана на ўсход, да самага мора раўніны каля падножжа Фасгі.

ì ǔsëû raǔnìnaû pa gèty bok Ârdana na ǔshod, da samaga mora raǔnìny kalâ padnožža Fasgì.

5 Кіраўнік

1. І паклікаў Майсей увесь Ізраіль і сказаў ім: слухай, Ізраіле, пастановы і законы, якія я сёньня скажу ў вушы вашыя, і вывучыце іх і старайцеся выконваць іх.

Ì paklìkaǔ Majsej uves′ Ìzraìl′ ì skazaǔ ìm: sluhaj, Ìzraìle, pastanovy ì zakony, âkìâ â sën′nâ skažu ǔ vušy vašyâ, ì vyvučyce ìh ì starajcesâ vykonvac′ ìh.

2. Гасподзь, Бог наш, паклаў з намі запавет на Харыве;

Gaspodz′, Bog naš, paklaǔ z namì zapavet na Haryve;

3. не з бацькамі нашымі паклаў Гасподзь запавет гэты, а з намі, хто тут сёньня ўсе жывыя.

ne z bac′kamì našymì paklaǔ Gaspodz′ zapavet gèty, a z namì, hto tut sën′nâ ǔse žyvyâ.

4. Твар у твар гаварыў Гасподзь з вамі на гары зь сярэдзіны агню;

Tvar u tvar gavaryǔ Gaspodz′ z vamì na gary z′ sârèdzìny agnû;

5. а я стаяў паміж Госпадам і вамі ў той час, каб пераказваць вам слова Гасподняе, бо вы баяліся агню і ня ўзыходзілі на гару. Ён тады сказаў:

a â staâǔ pamìž Gospadam ì vamì ǔ toj čas, kab perakazvac′ vam slova Gaspodnâe, bo vy baâlìsâ agnû ì nâ ǔzyhodzìlì na garu. Ën tady skazaǔ:

6. Я Гасподзь, Бог твой, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай, з дому рабства;

Â Gaspodz′, Bog tvoj, Âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj, z domu rabstva;

7. хай ня будзе ў цябе іншых багоў прад абліччам Маім.

haj nâ budze ǔ câbe ìnšyh bagoǔ prad ablìččam Maìm.

8. Не рабі сабе балвана і ніякай выявы таго, што на небе ўгары і што на зямлі ўнізе і што ў вадзе ніжэй зямлі,

Ne rabì sabe balvana ì nìâkaj vyâvy tago, što na nebe ǔgary ì što na zâmlì ǔnìze ì što ǔ vadze nìžèj zâmlì,

9. не пакланяйся ім і ня служы ім; бо Я Гасподзь, Бог твой, Бог руплівец, Які за правіну бацькоў карае дзяцей да трэцяга і чацьвёртага пакаленьня што ненавідзяць Мяне,

ne paklanâjsâ ìm ì nâ služy ìm; bo Â Gaspodz′, Bog tvoj, Bog ruplìvec, Âkì za pravìnu bac′koǔ karae dzâcej da trècâga ì čac′vërtaga pakalen′nâ što nenavìdzâc′ Mâne,

10. Які творыць міласьць тысячам тых, хто любіць Мяне і шануе запаветы Мае.

Âkì tvoryc′ mìlas′c′ tysâčam tyh, hto lûbìc′ Mâne ì šanue zapavety Mae.

11. Не вымаўляй імя Госпада, Бога твайго, марна; бо не пакіне Гасподзь без пакараньня таго, хто ўжывае імя Ягонае марна.

Ne vymaǔlâj ìmâ Gospada, Boga tvajgo, marna; bo ne pakìne Gaspodz′ bez pakaran′nâ tago, hto ǔžyvae ìmâ Âgonae marna.

12. Сачы за днём суботнім, каб сьвята шанаваць яго, як наказаў табе Гасподзь, Бог твой;

Sačy za dnëm subotnìm, kab s′vâta šanavac′ âgo, âk nakazaǔ tabe Gaspodz′, Bog tvoj;

13. шэсьць дзён працуй і рабі ўсякія працы твае,

šès′c′ dzën pracuj ì rabì ǔsâkìâ pracy tvae,

14. а дзень сёмы субота Госпаду, Богу твайму: не рабі ніякае працы, ні ты, ні сын твой, ні дачка твая, ні раб твой, ні рабыня твая, ні вол твой, ні асёл твой, ні ўсякае быдла тваё, ні прыхадзень твой, які ў цябе, каб адпачыў раб твой і рабыня твая, як і ты;

a dzen′ sëmy subota Gospadu, Bogu tvajmu: ne rabì nìâkae pracy, nì ty, nì syn tvoj, nì dačka tvaâ, nì rab tvoj, nì rabynâ tvaâ, nì vol tvoj, nì asël tvoj, nì ǔsâkae bydla tvaë, nì pryhadzen′ tvoj, âkì ǔ câbe, kab adpačyǔ rab tvoj ì rabynâ tvaâ, âk ì ty;

15. і памятай, што быў рабом у зямлі Егіпецкай, але Гасподзь, Бог твой, вывеў цябе адтуль рукою моцнаю і мышцаю высокаю, таму і загадаў табе Гасподзь, Бог твой, сьвяткаваць дзень суботні.

ì pamâtaj, što byǔ rabom u zâmlì Egìpeckaj, ale Gaspodz′, Bog tvoj, vyveǔ câbe adtul′ rukoû mocnaû ì myšcaû vysokaû, tamu ì zagadaǔ tabe Gaspodz′, Bog tvoj, s′vâtkavac′ dzen′ subotnì.

16. Шануй бацьку твайго і маці тваю, як загадаў табе Гасподзь, Бог твой, каб падоўжыліся дні твае, і каб добра было табе на той зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе.

Šanuj bac′ku tvajgo ì macì tvaû, âk zagadaǔ tabe Gaspodz′, Bog tvoj, kab padoǔžylìsâ dnì tvae, ì kab dobra bylo tabe na toj zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe.

17. Не забівай.

Ne zabìvaj.

18. Ня чыні пералюбу.

Nâ čynì peralûbu.

19. Ня крадзь.

Nâ kradz′.

20. Не кажы фальшывага сьведчаньня на блізкага твайго.

Ne kažy fal′šyvaga s′vedčan′nâ na blìzkaga tvajgo.

21. Не жадай жонкі блізкага твайго і не жадай дома блізкага твайго, ні поля ягонага, ні раба ягонага, ні рабыні ягонай, ні вала ягонага, ні асла ягонага, ні ўсяго, што ёсьць у блізкага твайго.

Ne žadaj žonkì blìzkaga tvajgo ì ne žadaj doma blìzkaga tvajgo, nì polâ âgonaga, nì raba âgonaga, nì rabynì âgonaj, nì vala âgonaga, nì asla âgonaga, nì ǔsâgo, što ës′c′ u blìzkaga tvajgo.

22. Словы гэтыя сказаў Гасподзь усяму сходу вашаму на гары зь сярэдзіны агню, воблака і мораку громазычна, і больш не гаварыў, а напісаў іх на дзьвюх каменных табліцах, і даў іх мне.

Slovy gètyâ skazaǔ Gaspodz′ usâmu shodu vašamu na gary z′ sârèdzìny agnû, voblaka ì moraku gromazyčna, ì bol′š ne gavaryǔ, a napìsaǔ ìh na dz′vûh kamennyh tablìcah, ì daǔ ìh mne.

23. І калі вы пачулі голас зь сярэдзіны мораку, і гара гарэла агнём, дык вы падышлі да мяне, усе правадыры плямёнаў вашых і старэйшыны вашыя,

Ì kalì vy pačulì golas z′ sârèdzìny moraku, ì gara garèla agnëm, dyk vy padyšlì da mâne, use pravadyry plâmënaǔ vašyh ì starèjšyny vašyâ,

24. і сказалі: вось, паказаў нам Гасподзь, Бог наш, славу Сваю і веліч Сваю, і голас Ягоны чулі мы зь сярэдзіны агню; сёньня бачылі мы, што Бог гаворыць з чалавекам, і той застаецца жывы;

ì skazalì: vos′, pakazaǔ nam Gaspodz′, Bog naš, slavu Svaû ì velìč Svaû, ì golas Âgony čulì my z′ sârèdzìny agnû; sën′nâ bačylì my, što Bog gavoryc′ z čalavekam, ì toj zastaecca žyvy;

25. але цяпер навошта нам паміраць? бо вялікі агонь гэты зжарэ нас; калі мы яшчэ пачуем голас Госпада, Бога нашага, дык памрэм,

ale câper navošta nam pamìrac′? bo vâlìkì agon′ gèty zžarè nas; kalì my âščè pačuem golas Gospada, Boga našaga, dyk pamrèm,

26. бо ці ёсьць якое цела, якое пачула б голас Бога жывога, Які гаворыць зь сярэдзіны агню, як мы, і засталася б жывая?

bo cì ës′c′ âkoe cela, âkoe pačula b golas Boga žyvoga, Âkì gavoryc′ z′ sârèdzìny agnû, âk my, ì zastalasâ b žyvaâ?

27. падступіся ж і ты і слухай усё, што скажа Гасподзь, Бог наш, і ты пераказвай нам усё, што будзе казаць табе Гасподзь, Бог наш, і мы будзем слухаць і выконваць.

padstupìsâ ž ì ty ì sluhaj usë, što skaža Gaspodz′, Bog naš, ì ty perakazvaj nam usë, što budze kazac′ tabe Gaspodz′, Bog naš, ì my budzem sluhac′ ì vykonvac′.

28. І Гасподзь пачуў словы вашыя, як вы гутарылі са мною, і сказаў мне Гасподзь: чуў Я словы народу гэтага, якія яны казалі табе; усё, што ні казалі яны, добра;

Ì Gaspodz′ pačuǔ slovy vašyâ, âk vy gutarylì sa mnoû, ì skazaǔ mne Gaspodz′: čuǔ Â slovy narodu gètaga, âkìâ âny kazalì tabe; usë, što nì kazalì âny, dobra;

29. о, калі б сэрца іхняе было ў іх такое, каб баяцца Мяне і шанаваць усе запаветы Мае праз усе дні, каб добра было ім і сынам іхнім вечна!

o, kalì b sèrca ìhnâe bylo ǔ ìh takoe, kab baâcca Mâne ì šanavac′ use zapavety Mae praz use dnì, kab dobra bylo ìm ì synam ìhnìm večna!

30. ідзі скажы ім: "вярнецеся ў намёты свае",

ìdzì skažy ìm: "vârnecesâ ǔ namëty svae",

31. а ты тут застанься са Мною, і Я выкажу табе запаветы і пастановы і законы, якім ты павінен навучыць іх, каб яны рабілі на той зямлі, якую Я даю ім у валоданьне.

a ty tut zastan′sâ sa Mnoû, ì Â vykažu tabe zapavety ì pastanovy ì zakony, âkìm ty pavìnen navučyc′ ìh, kab âny rabìlì na toj zâmlì, âkuû Â daû ìm u valodan′ne.

32. Глядзеце, рабеце так, як загадаў вам Гасподзь, Бог ваш; ня ўхіляйцеся ні направа, ні налева;

Glâdzece, rabece tak, âk zagadaǔ vam Gaspodz′, Bog vaš; nâ ǔhìlâjcesâ nì naprava, nì naleva;

33. хадзеце тым шляхам, якім загадаў вам Гасподзь, Бог ваш, каб вы былі жывыя, і добра было вам, і пражылі багата часу на той зямлі, якую атрымаеце ў валоданьне.

hadzece tym šlâham, âkìm zagadaǔ vam Gaspodz′, Bog vaš, kab vy bylì žyvyâ, ì dobra bylo vam, ì pražylì bagata času na toj zâmlì, âkuû atrymaece ǔ valodan′ne.

6 Кіраўнік

1. Вось запаведзі, пастановы і законы, якім загадаў Гасподзь, Бог ваш, навучыць вас, каб вы рабілі ў той зямлі, у якую вы ідзяце, каб завалодаць ёю;

Vos′ zapavedzì, pastanovy ì zakony, âkìm zagadaǔ Gaspodz′, Bog vaš, navučyc′ vas, kab vy rabìlì ǔ toj zâmlì, u âkuû vy ìdzâce, kab zavalodac′ ëû;

2. каб ты баяўся Госпада, Бога твайго, і ўсіх пастанова - Ягоных і запаведзя - Ягоных, якія наказваю табе, захоўваў ты і сыны твае і сыны сыноў тваіх праз усе дні жыцьця твайго, каб падоўжыліся дні твае.

kab ty baâǔsâ Gospada, Boga tvajgo, ì ǔsìh pastanova - Âgonyh ì zapavedzâ - Âgonyh, âkìâ nakazvaû tabe, zahoǔvaǔ ty ì syny tvae ì syny synoǔ tvaìh praz use dnì žyc′câ tvajgo, kab padoǔžylìsâ dnì tvae.

3. Дык вось, слухай, Ізраіле, і старайся выканаць гэта, каб табе добра было, і каб вы вельмі памножыліся, як Гасподзь, Бог бацькоў тваіх, казаў табе, што Ён дасьць табе зямлю, дзе цячэ малако і мёд.

Dyk vos′, sluhaj, Ìzraìle, ì starajsâ vykanac′ gèta, kab tabe dobra bylo, ì kab vy vel′mì pamnožylìsâ, âk Gaspodz′, Bog bac′koǔ tvaìh, kazaǔ tabe, što Ën das′c′ tabe zâmlû, dze câčè malako ì mëd.

4. Слухай, Ізраіле: Гасподзь, Бог наш, Гасподзь адзіны ёсьць;

Sluhaj, Ìzraìle: Gaspodz′, Bog naš, Gaspodz′ adzìny ës′c′;

5. і любі Госпада, Бога твайго, усім сэрцам тваім і ўсёю душою тваёю і ўсімі сіламі тваімі.

ì lûbì Gospada, Boga tvajgo, usìm sèrcam tvaìm ì ǔsëû dušoû tvaëû ì ǔsìmì sìlamì tvaìmì.

6. І хай будуць словы гэтыя, якія Я наказваю табе сёньня, у сэрцы тваім;

Ì haj buduc′ slovy gètyâ, âkìâ Â nakazvaû tabe sën′nâ, u sèrcy tvaìm;

7. і перадавай іх дзецям тваім і кажы пра іх, седзячы ў доме тваім і йдучы дарогаю, і кладучыся і ўстаючы;

ì peradavaj ìh dzecâm tvaìm ì kažy pra ìh, sedzâčy ǔ dome tvaìm ì jdučy darogaû, ì kladučysâ ì ǔstaûčy;

8. і завяжы іх у знак на руку тваю, і хай будуць яны павязкаю над вачыма тваімі,

ì zavâžy ìh u znak na ruku tvaû, ì haj buduc′ âny pavâzkaû nad vačyma tvaìmì,

9. і напішы іх на вушаках дома твайго і на брамах тваіх.

ì napìšy ìh na vušakah doma tvajgo ì na bramah tvaìh.

10. А калі ўвядзе цябе Гасподзь, Бог твой, у тую зямлю, якую Ён прысягнуў бацькам тваім, Абрагаму, Ісааку і Якаву, даць табе зь вялікімі й добрымі гарадамі, якіх ты не будаваў,

A kalì ǔvâdze câbe Gaspodz′, Bog tvoj, u tuû zâmlû, âkuû Ën prysâgnuǔ bac′kam tvaìm, Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu, dac′ tabe z′ vâlìkìmì j dobrymì garadamì, âkìh ty ne budavaǔ,

11. і з дамамі, напоўненымі ўсякім дабром, якіх ты не напаўняў, і з калодзежамі, вычасанымі з камянё, якіх ты не часаў, зь вінаграднікамі й масьлінамі, якіх ты не садзіў, і будзеш есьці й наядацца,

ì z damamì, napoǔnenymì ǔsâkìm dabrom, âkìh ty ne napaǔnâǔ, ì z kalodzežamì, vyčasanymì z kamânë, âkìh ty ne časaǔ, z′ vìnagradnìkamì j mas′lìnamì, âkìh ty ne sadzìǔ, ì budzeš es′cì j naâdacca,

12. тады пільнуйся, каб не забыў ты Госпада, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай, з дому рабства.

tady pìl′nujsâ, kab ne zabyǔ ty Gospada, Âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj, z domu rabstva.

13. Госпада, Бога твайго, бойся, і Яму служы, і Ягоным імем прысягай.

Gospada, Boga tvajgo, bojsâ, ì Âmu služy, ì Âgonym ìmem prysâgaj.

14. Ня йдзеце сьледам за іншымі багамі, багамі тых народаў, якія будуць вакол вас;

Nâ jdzece s′ledam za ìnšymì bagamì, bagamì tyh narodaǔ, âkìâ buduc′ vakol vas;

15. бо Гасподзь, Бог твой, Які сярод цябе, ёсьць Бог руплівец; каб не запаліўся гнеў Госпада, Бога твайго, на цябе, і ня зьнішчыў Ён цябе з улоньня зямлі.

bo Gaspodz′, Bog tvoj, Âkì sârod câbe, ës′c′ Bog ruplìvec; kab ne zapalìǔsâ gneǔ Gospada, Boga tvajgo, na câbe, ì nâ z′nìščyǔ Ën câbe z ulon′nâ zâmlì.

16. Не спакушайце Госпада, Бога вашага, як вы спакушалі Яго ў Масе.

Ne spakušajce Gospada, Boga vašaga, âk vy spakušalì Âgo ǔ Mase.

17. Цьвёрда захоўвайце запаведзі Госпада, Бога вашага, і статуты Ягоныя і пастановы, якія Ён наказаў табе;

C′vërda zahoǔvajce zapavedzì Gospada, Boga vašaga, ì statuty Âgonyâ ì pastanovy, âkìâ Ën nakazaǔ tabe;

18. і рабі справядлівае і добрае перад вачыма Госпада, каб добра табе было, і каб ты ўвайшоў і авалодаў добраю зямлёю, якую Гасподзь з прысягаю абяцаў бацькам тваім,

ì rabì spravâdlìvae ì dobrae perad vačyma Gospada, kab dobra tabe bylo, ì kab ty ǔvajšoǔ ì avalodaǔ dobraû zâmlëû, âkuû Gaspodz′ z prysâgaû abâcaǔ bac′kam tvaìm,

19. і каб Ён прагнаў усіх ворагаў тваіх ад аблічча твайго, як казаў Гасподзь.

ì kab Ën pragnaǔ usìh voragaǔ tvaìh ad ablìčča tvajgo, âk kazaǔ Gaspodz′.

20. Калі спытаецца ў цябе сын твой у наступны час, кажучы: "што азначаюць гэтыя статуты, пастановы і законы, якія наказаў вам Гасподзь, Бог ваш?",

Kalì spytaecca ǔ câbe syn tvoj u nastupny čas, kažučy: "što aznačaûc′ gètyâ statuty, pastanovy ì zakony, âkìâ nakazaǔ vam Gaspodz′, Bog vaš?",

21. дык скажы сыну твайму: "рабамі былі мы ў фараона ў Егіпце, але Гасподзь вывеў нас зь Егіпта рукою моцнаю,

dyk skažy synu tvajmu: "rabamì bylì my ǔ faraona ǔ Egìpce, ale Gaspodz′ vyveǔ nas z′ Egìpta rukoû mocnaû,

22. і паказаў Гасподзь азнакі й цуды вялікія і кары Егіпту, фараонам і ўсяму дому ягонаму, перад вачыма нашымі,

ì pakazaǔ Gaspodz′ aznakì j cudy vâlìkìâ ì kary Egìptu, faraonam ì ǔsâmu domu âgonamu, perad vačyma našymì,

23. а нас вывеў адтуль, каб увесьці нас і даць нам зямлю, якую Гасподзь запрысягнуў бацькам нашым;

a nas vyveǔ adtul′, kab uves′cì nas ì dac′ nam zâmlû, âkuû Gaspodz′ zaprysâgnuǔ bac′kam našym;

24. і наказаў нам Гасподзь выконваць усе пастановы гэтыя, каб мы баяліся Госпада, Бога нашага, каб добра было нам ва ўсе дні, каб захаваць наша жыцьцё, як і цяпер;

ì nakazaǔ nam Gaspodz′ vykonvac′ use pastanovy gètyâ, kab my baâlìsâ Gospada, Boga našaga, kab dobra bylo nam va ǔse dnì, kab zahavac′ naša žyc′cë, âk ì câper;

25. і ў гэтым будзе наша праведнасьць, калі мы будзем намагацца выконваць усе гэтыя запаведзі прад абліччам Госпада, Бога нашага, як Ён наказаў нам".

ì ǔ gètym budze naša pravednas′c′, kalì my budzem namagacca vykonvac′ use gètyâ zapavedzì prad ablìččam Gospada, Boga našaga, âk Ën nakazaǔ nam".

7 Кіраўнік

1. Калі ўвядзе цябе Гасподзь, Бог твой, у зямлю, у якую ты ідзеш, каб авалодаць ёю, і прагоніць ад аблічча твайго шматлікія народы, Хэтэяў, Гергесэяў, Амарэяў, Хананэяў, Фэрэзэяў, Эвэяў і Эвусэяў, сем народаў, якія большыя лікам і мацнейшыя за цябе,

Kalì ǔvâdze câbe Gaspodz′, Bog tvoj, u zâmlû, u âkuû ty ìdzeš, kab avalodac′ ëû, ì pragonìc′ ad ablìčča tvajgo šmatlìkìâ narody, Hètèâǔ, Gergesèâǔ, Amarèâǔ, Hananèâǔ, Fèrèzèâǔ, Èvèâǔ ì Èvusèâǔ, sem narodaǔ, âkìâ bol′šyâ lìkam ì macnejšyâ za câbe,

2. і перадасьць іх табе Гасподзь, Бог твой, і пабэеш іх, тады аддай іх праклёну, ня ўступай зь імі ў спрымірэнства і не шкадуй іх;

ì peradas′c′ ìh tabe Gaspodz′, Bog tvoj, ì pabèeš ìh, tady addaj ìh praklënu, nâ ǔstupaj z′ ìmì ǔ sprymìrènstva ì ne škaduj ìh;

3. і ня ўступай зь імі ў сваяцтва: дачкі тваёй не аддавай за сына ягонага, і дачкі ягонай не бяры за сына твайго;

ì nâ ǔstupaj z′ ìmì ǔ svaâctva: dačkì tvaëj ne addavaj za syna âgonaga, ì dačkì âgonaj ne bâry za syna tvajgo;

4. бо яны адвернуць сыноў тваіх ад Мяне, каб служыць іншым багам, і тады запаліцца на вас гнеў Госпада, і Ён хутка вынішчыць цябе.

bo âny advernuc′ synoǔ tvaìh ad Mâne, kab služyc′ ìnšym bagam, ì tady zapalìcca na vas gneǔ Gospada, ì Ën hutka vynìščyc′ câbe.

5. А зрабеце зь імі так: ахвярнікі іхнія разбурце, слупы іхнія паламайце і гаі іхнія высечыце і балванаў іхніх спалеце агнём;

A zrabece z′ ìmì tak: ahvârnìkì ìhnìâ razburce, slupy ìhnìâ palamajce ì gaì ìhnìâ vysečyce ì balvanaǔ ìhnìh spalece agnëm;

6. бо ты народ сьвяты ў Госпада, Бога твайго: цябе выбраў Гасподзь, Бог твой, каб ты быў уласным ягоным народам з усіх народаў, якія на зямлі.

bo ty narod s′vâty ǔ Gospada, Boga tvajgo: câbe vybraǔ Gaspodz′, Bog tvoj, kab ty byǔ ulasnym âgonym narodam z usìh narodaǔ, âkìâ na zâmlì.

7. Не на тое, каб вы былі большыя лікам за ўсе народы, прыняў вас Гасподзь і выбраў вас, - бо вы меншыя лікам за ўсе народы, -

Ne na toe, kab vy bylì bol′šyâ lìkam za ǔse narody, prynâǔ vas Gaspodz′ ì vybraǔ vas, - bo vy menšyâ lìkam za ǔse narody, -

8. а таму, што любіць вас Гасподзь, і на тое, каб захаваць клятву, якою Ён прысягаў бацькам вашым, вывеў вас Гасподзь рукою моцнаю і вызваліў цябе з дома рабства, з рукі фараона, цара Егіпецкага.

a tamu, što lûbìc′ vas Gaspodz′, ì na toe, kab zahavac′ klâtvu, âkoû Ën prysâgaǔ bac′kam vašym, vyveǔ vas Gaspodz′ rukoû mocnaû ì vyzvalìǔ câbe z doma rabstva, z rukì faraona, cara Egìpeckaga.

9. Дык вось, ведай, што Гасподзь, Бог твой, ёсьць Бог верны, Які захоўвае запавет і літасьць да тых, хто любіць Яго і шануе наказы Ягоныя да тысячы родаў,

Dyk vos′, vedaj, što Gaspodz′, Bog tvoj, ës′c′ Bog verny, Âkì zahoǔvae zapavet ì lìtas′c′ da tyh, hto lûbìc′ Âgo ì šanue nakazy Âgonyâ da tysâčy rodaǔ,

10. і аддасьць ненавісьнікам Ягоным у асобе іхняй, зьнішчаючы іх; Ён не замарудзіць, ненавісьніку Ягонаму самому асабіста аддасьць.

ì addas′c′ nenavìs′nìkam Âgonym u asobe ìhnâj, z′nìščaûčy ìh; Ën ne zamarudzìc′, nenavìs′nìku Âgonamu samomu asabìsta addas′c′.

11. Дык вось, шануй запаведзі й пастановы і законы, якія сёньня табе наказваю выконваць.

Dyk vos′, šanuj zapavedzì j pastanovy ì zakony, âkìâ sën′nâ tabe nakazvaû vykonvac′.

12. І калі вы будзеце слухацца законаў гэтых і захоўваць і выконваць іх, дык Гасподзь, Бог твой, будзе захоўваць запавет і літасьць да цябе, як Ён прысягаўся бацькам тваім,

Ì kalì vy budzece sluhacca zakonaǔ gètyh ì zahoǔvac′ ì vykonvac′ ìh, dyk Gaspodz′, Bog tvoj, budze zahoǔvac′ zapavet ì lìtas′c′ da câbe, âk Ën prysâgaǔsâ bac′kam tvaìm,

13. і палюбіць цябе, і дабраславіць цябе, і памножыць цябе, і дабраславіць плод улоньня твайго і плод зямлі тваёй, і хлеб твой і віно тваё і алей твой, народжанае ад буйнога быдла твайго, і ад статку авечак тваіх, на той зямлі, якую запрысягнуў бацькам тваім даць табе;

ì palûbìc′ câbe, ì dabraslavìc′ câbe, ì pamnožyc′ câbe, ì dabraslavìc′ plod ulon′nâ tvajgo ì plod zâmlì tvaëj, ì hleb tvoj ì vìno tvaë ì alej tvoj, narodžanae ad bujnoga bydla tvajgo, ì ad statku avečak tvaìh, na toj zâmlì, âkuû zaprysâgnuǔ bac′kam tvaìm dac′ tabe;

14. дабраславёны ты будзеш больш за ўсе народы; ня будзе ні бясплоднага ні бясплоднай, ні ў цябе, ні ў быдле тваім;

dabraslavëny ty budzeš bol′š za ǔse narody; nâ budze nì bâsplodnaga nì bâsplodnaj, nì ǔ câbe, nì ǔ bydle tvaìm;

15. і адвядзе ад цябе Гасподзь усякую немач, і ніякіх лютых хваробаў Егіпецкіх, якія ты ведаеш, не навядзе на цябе, а навядзе іх на ўсіх ненавіснікаў тваіх;

ì advâdze ad câbe Gaspodz′ usâkuû nemač, ì nìâkìh lûtyh hvarobaǔ Egìpeckìh, âkìâ ty vedaeš, ne navâdze na câbe, a navâdze ìh na ǔsìh nenavìsnìkaǔ tvaìh;

16. і зьнішчыш усе народы, якія Гасподзь, Бог твой, дае табе: хай не пашкадуе іх вока тваё, і ня служы багам іхнім, бо гэта сетка на цябе.

ì z′nìščyš use narody, âkìâ Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe: haj ne paškadue ìh voka tvaë, ì nâ služy bagam ìhnìm, bo gèta setka na câbe.

17. Калі скажаш у сэрцы тваім: "народы гэтыя большыя лікам за мяне; як я магу выгнаць іх?"

Kalì skažaš u sèrcy tvaìm: "narody gètyâ bol′šyâ lìkam za mâne; âk â magu vygnac′ ìh?"

18. ня бойся іх, згадай тое, што зрабіў Гасподзь, Бог твой, з фараонам і ўсім Егіптам,

nâ bojsâ ìh, zgadaj toe, što zrabìǔ Gaspodz′, Bog tvoj, z faraonam ì ǔsìm Egìptam,

19. тыя вялікія выпрабаваньні, якія бачылі вочы твае, азнакі, цуды і руку моцную і мышцу высокую, зь якімі вывеў цябе Гасподзь, Бог твой, тое самае зробіць Гасподзь, Бог твой, з усімі народамі, якіх ты баішся;

tyâ vâlìkìâ vyprabavan′nì, âkìâ bačylì vočy tvae, aznakì, cudy ì ruku mocnuû ì myšcu vysokuû, z′ âkìmì vyveǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, toe samae zrobìc′ Gaspodz′, Bog tvoj, z usìmì narodamì, âkìh ty baìšsâ;

20. і чмялёў нашле Гасподзь, Бог твой, на іх, пакуль не загінуць тыя, што засталіся і пахаваліся ад аблічча твайго;

ì čmâlëǔ našle Gaspodz′, Bog tvoj, na ìh, pakul′ ne zagìnuc′ tyâ, što zastalìsâ ì pahavalìsâ ad ablìčča tvajgo;

21. ня бойся іх, бо Гасподзь, Бог твой, сярод цябе, Бог вялікі й страшны.

nâ bojsâ ìh, bo Gaspodz′, Bog tvoj, sârod câbe, Bog vâlìkì j strašny.

22. І будзе Гасподзь, Бог твой, праганяць перад табою народы гэтыя спакваля; ня можаш ты вынішчыць іх хутка, каб не памножыліся супроць цябе польныя зьвяры;

Ì budze Gaspodz′, Bog tvoj, praganâc′ perad taboû narody gètyâ spakvalâ; nâ možaš ty vynìščyc′ ìh hutka, kab ne pamnožylìsâ suproc′ câbe pol′nyâ z′vâry;

23. але аддасьць іх табе Гасподзь, Бог твой, і прывядзе іх у вялікае бянтэжаньне, аж пакуль яны не загінуць;

ale addas′c′ ìh tabe Gaspodz′, Bog tvoj, ì pryvâdze ìh u vâlìkae bântèžan′ne, až pakul′ âny ne zagìnuc′;

24. і аддасьць цароў іхніх у рукі твае, зьнішчыш іхняе імя з-пад нябёсаў: ня ўстоіць ніхто супроць цябе, пакуль ня выкарчуеш іх.

ì addas′c′ caroǔ ìhnìh u rukì tvae, z′nìščyš ìhnâe ìmâ z-pad nâbësaǔ: nâ ǔstoìc′ nìhto suproc′ câbe, pakul′ nâ vykarčueš ìh.

25. Балваноў - багоў іхніх папалеце агнём; не пажадай узяць сабе срэбра альбо золата, якое на іх, каб гэта ня сталася табе сеткаю, бо гэта агіда Госпаду, Богу твайму;

Balvanoǔ - bagoǔ ìhnìh papalece agnëm; ne pažadaj uzâc′ sabe srèbra al′bo zolata, âkoe na ìh, kab gèta nâ stalasâ tabe setkaû, bo gèta agìda Gospadu, Bogu tvajmu;

26. і ня ўнось шкараднай брыдоты ў дом твой, каб не падупасьці праклёну, як яна; адварочвайся ад гэтага і гідзіся гэтага, бо гэта праклятае.

ì nâ ǔnos′ škaradnaj brydoty ǔ dom tvoj, kab ne padupas′cì praklënu, âk âna; advaročvajsâ ad gètaga ì gìdzìsâ gètaga, bo gèta praklâtae.

8 Кіраўнік

1. Усе запаведзі, якія я наказваю вам сёньня, старайцеся выконваць, каб вы былі жывыя і множыліся, і пайшлі й завалодалі зямлёю, даць якую запрысягнуўся Гасподзь бацькам вашым.

Use zapavedzì, âkìâ â nakazvaû vam sën′nâ, starajcesâ vykonvac′, kab vy bylì žyvyâ ì množylìsâ, ì pajšlì j zavalodalì zâmlëû, dac′ âkuû zaprysâgnuǔsâ Gaspodz′ bac′kam vašym.

2. І памятай увесь шлях, якім вёў цябе Гасподзь, Бог твой, па пустыні, вось ужо сорак гадоў, каб упакорыць цябе, каб выпрабаваць цябе і даведацца, што ў сэрцы тваім, ці будзеш шанаваць запаведзі Ягоныя, а ці не;

Ì pamâtaj uves′ šlâh, âkìm vëǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, pa pustynì, vos′ užo sorak gadoǔ, kab upakoryc′ câbe, kab vyprabavac′ câbe ì davedacca, što ǔ sèrcy tvaìm, cì budzeš šanavac′ zapavedzì Âgonyâ, a cì ne;

3. Ён упакорваў цябе, таміў цябе голадам і карміў цябе маннаю, якое ня ведаў ты і ня ведалі бацькі твае, каб паказаць табе, што не адным хлебам жыве чалавек, а ўсякім словам, якое сыходзіць з вуснаў Госпада, жыве чалавек;

Ën upakorvaǔ câbe, tamìǔ câbe goladam ì karmìǔ câbe mannaû, âkoe nâ vedaǔ ty ì nâ vedalì bac′kì tvae, kab pakazac′ tabe, što ne adnym hlebam žyve čalavek, a ǔsâkìm slovam, âkoe syhodzìc′ z vusnaǔ Gospada, žyve čalavek;

4. вопратка твая ня зношвалася на табе, і нага твая ня пухла, вось ужо сорак гадоў.

vopratka tvaâ nâ znošvalasâ na tabe, ì naga tvaâ nâ puhla, vos′ užo sorak gadoǔ.

5. І ведай у сэрцы тваім, што Гасподзь, Бог твой, вучыць цябе, як чалавек вучыць сына свайго.

Ì vedaj u sèrcy tvaìm, što Gaspodz′, Bog tvoj, vučyc′ câbe, âk čalavek vučyc′ syna svajgo.

6. Дык вось шануй запаведзі Госпада, Бога твайго, хадзі шляхамі Ягонымі й баючыся Яго.

Dyk vos′ šanuj zapavedzì Gospada, Boga tvajgo, hadzì šlâhamì Âgonymì j baûčysâ Âgo.

7. Бо Гасподзь, Бог твой, вядзе цябе ў зямлю добрую, у зямлю, дзе патокі водаў, крыніцы і азёры выходзяць з далінаў і гор

Bo Gaspodz′, Bog tvoj, vâdze câbe ǔ zâmlû dobruû, u zâmlû, dze patokì vodaǔ, krynìcy ì azëry vyhodzâc′ z dalìnaǔ ì gor

8. у зямлю, дзе пшаніца, ячмень, вінаградныя лозы, смакоўніцы і гранатавыя дрэвы, дзе аліўныя дрэвы і мёд,

u zâmlû, dze pšanìca, âčmen′, vìnagradnyâ lozy, smakoǔnìcy ì granatavyâ drèvy, dze alìǔnyâ drèvy ì mëd,

9. у зямлю, у якой бязьбедна есьцімеш хлеб твой і ні ў чым ня мецьмеш нястачы, у зямлю, у якой камяні - жалеза, і з гор якой будзеш высякаць медзь.

u zâmlû, u âkoj bâz′bedna es′cìmeš hleb tvoj ì nì ǔ čym nâ mec′meš nâstačy, u zâmlû, u âkoj kamânì - žaleza, ì z gor âkoj budzeš vysâkac′ medz′.

10. І калі будзеш есьці і наядацца, тады дабраслаўляй Госпада, Бога твайго, за добрую зямлю, якую Ён даў табе.

Ì kalì budzeš es′cì ì naâdacca, tady dabraslaǔlâj Gospada, Boga tvajgo, za dobruû zâmlû, âkuû Ën daǔ tabe.

11. Пільнуйся, каб не забыў ты Госпада, Бога твайго, не шануючы запаведзяў Ягоных і пастановаў Ягоных, якія сёньня наказваю табе.

Pìl′nujsâ, kab ne zabyǔ ty Gospada, Boga tvajgo, ne šanuûčy zapavedzâǔ Âgonyh ì pastanovaǔ Âgonyh, âkìâ sën′nâ nakazvaû tabe.

12. Калі будзеш есьці і наядацца, і пабудуеш добрыя дамы і будзеш жыць,

Kalì budzeš es′cì ì naâdacca, ì pabudueš dobryâ damy ì budzeš žyc′,

13. і калі будзе ў цябе буйнога быдла багата, і будзе многа срэбра і золата, і ўсяго ў цябе будзе многа, -

ì kalì budze ǔ câbe bujnoga bydla bagata, ì budze mnoga srèbra ì zolata, ì ǔsâgo ǔ câbe budze mnoga, -

14. дык глядзі, каб не напышылася сэрца тваё і не забыў ты Госпада, Бога твайго, які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай, з дома рабства;

dyk glâdzì, kab ne napyšylasâ sèrca tvaë ì ne zabyǔ ty Gospada, Boga tvajgo, âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj, z doma rabstva;

15. Які правёў цябе па пустыні вялікай і страшнай, дзе гады, васіліскі, скарпіёны і мясьціны сухія, на якіх няма вады; Які скрынічыў табе вады са скалы гранітнай,

Âkì pravëǔ câbe pa pustynì vâlìkaj ì strašnaj, dze gady, vasìlìskì, skarpìëny ì mâs′cìny suhìâ, na âkìh nâma vady; Âkì skrynìčyǔ tabe vady sa skaly granìtnaj,

16. карміў цябе ў пустыні маннаю, якой ня ведалі бацькі твае, каб упакорыць цябе і выпрабаваць цябе, каб пазьней зрабіць табе дабро,

karmìǔ câbe ǔ pustynì mannaû, âkoj nâ vedalì bac′kì tvae, kab upakoryc′ câbe ì vyprabavac′ câbe, kab paz′nej zrabìc′ tabe dabro,

17. і каб ты не сказаў у сэрцы тваім: "мая сіла і моц рукі маёй прыдбалі мне багацьце гэтае",

ì kab ty ne skazaǔ u sèrcy tvaìm: "maâ sìla ì moc rukì maëj prydbalì mne bagac′ce gètae",

18. але каб памятаў Госпада, Бога твайго, бо Ён дае табе сілу набываць багацьце, каб выканаць, як сёньня, запавет Свой, які Ён прысягаю зацьвердзіў бацькам тваім.

ale kab pamâtaǔ Gospada, Boga tvajgo, bo Ën dae tabe sìlu nabyvac′ bagac′ce, kab vykanac′, âk sën′nâ, zapavet Svoj, âkì Ën prysâgaû zac′verdzìǔ bac′kam tvaìm.

19. Калі ж ты забудзеш Госпада, Бога твайго, і пойдзеш за багамі іншымі, і будзеш служыць ім і пакланяцца ім, дык сьведчу вам сёньня, што вы загінеце;

Kalì ž ty zabudzeš Gospada, Boga tvajgo, ì pojdzeš za bagamì ìnšymì, ì budzeš služyc′ ìm ì paklanâcca ìm, dyk s′vedču vam sën′nâ, što vy zagìnece;

20. як народы, якія Гасподзь вынішчае ад аблічча вашага, так загінеце і вы за тое, што не паслухаеце голасу Госпада, Бога вашага.

âk narody, âkìâ Gaspodz′ vynìščae ad ablìčča vašaga, tak zagìnece ì vy za toe, što ne pasluhaece golasu Gospada, Boga vašaga.

9 Кіраўнік

1. Слухай, Ізраіле: ты цяпер ідзеш за Ярдан, каб пайсьці авалодаць народамі, якія большыя і мацнейшыя за цябе, з гарадамі вялікімі, з умацаваньнямі да нябёсаў,

Sluhaj, Ìzraìle: ty câper ìdzeš za Ârdan, kab pajs′cì avalodac′ narodamì, âkìâ bol′šyâ ì macnejšyâ za câbe, z garadamì vâlìkìmì, z umacavan′nâmì da nâbësaǔ,

2. народам, вялікім у ліку і вялікарослым, сынамі Энакавымі, пра якіх ты ведаеш і чуеш: "хто ўстоіць супроць сыноў Энакавых?"

narodam, vâlìkìm u lìku ì vâlìkaroslym, synamì Ènakavymì, pra âkìh ty vedaeš ì čueš: "hto ǔstoìc′ suproc′ synoǔ Ènakavyh?"

3. Дык ведай сёньня, што Гасподзь, Бог твой, ідзе перад табою, як агонь пажыральны: Ён будзе зьнішчаць іх і класьці іх перад табою, і ты прагоніш і вынішчыш іх неўзабаве, як казаў табе Гасподзь.

Dyk vedaj sën′nâ, što Gaspodz′, Bog tvoj, ìdze perad taboû, âk agon′ pažyral′ny: Ën budze z′nìščac′ ìh ì klas′cì ìh perad taboû, ì ty pragonìš ì vynìščyš ìh neǔzabave, âk kazaǔ tabe Gaspodz′.

4. Калі будзе праганяць іх Гасподзь, Бог твой, ад аблічча твайго, не кажы ў сэрцы тваім, што за справядлівасьць маю прывёў мяне Гасподзь авалодаць гэтай зямлёю, і што за грэх народаў гэтых Гасподзь праганяе іх ад аблічча твайго;

Kalì budze praganâc′ ìh Gaspodz′, Bog tvoj, ad ablìčča tvajgo, ne kažy ǔ sèrcy tvaìm, što za spravâdlìvas′c′ maû pryvëǔ mâne Gaspodz′ avalodac′ gètaj zâmlëû, ì što za grèh narodaǔ gètyh Gaspodz′ praganâe ìh ad ablìčča tvajgo;

5. не за справядлівасьць тваю і не за праўду сэрца твайго ідзеш ты спадкаваць зямлю іхнюю, а за грэх народаў гэтых Гасподзь, Бог твой, праганяе іх ад аблічча твайго, і каб выканаць слова, якім прысягаўся Гасподзь бацькам тваім Абрагаму, Ісааку і Якаву;

ne za spravâdlìvas′c′ tvaû ì ne za praǔdu sèrca tvajgo ìdzeš ty spadkavac′ zâmlû ìhnûû, a za grèh narodaǔ gètyh Gaspodz′, Bog tvoj, praganâe ìh ad ablìčča tvajgo, ì kab vykanac′ slova, âkìm prysâgaǔsâ Gaspodz′ bac′kam tvaìm Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu;

6. таму ведай, што не за праведнасьць тваю Гасподзь, Бог твой, дае табе авалодаць гэтаю добраю зямлёю, - бо ты народ цьвёрдахрыбетны.

tamu vedaj, što ne za pravednas′c′ tvaû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe avalodac′ gètaû dobraû zâmlëû, - bo ty narod c′vërdahrybetny.

7. Памятай, не забудзь, колькі ты дражніў Госпада, Бога твайго, у пустыні: з самага таго дня, як выйшаў ты зь зямлі Егіпецкай, і да самага прыходу вашага на месца гэта вы супрацівіліся Госпаду.

Pamâtaj, ne zabudz′, kol′kì ty dražnìǔ Gospada, Boga tvajgo, u pustynì: z samaga tago dnâ, âk vyjšaǔ ty z′ zâmlì Egìpeckaj, ì da samaga pryhodu vašaga na mesca gèta vy supracìvìlìsâ Gospadu.

8. І каля Харыва, вы раздражнілі Госпада, і ўгневаўся на вас Гасподзь, аж хацеў быў зьнішчыць вас,

Ì kalâ Haryva, vy razdražnìlì Gospada, ì ǔgnevaǔsâ na vas Gaspodz′, až haceǔ byǔ z′nìščyc′ vas,

9. калі я ўзышоў на гару, каб узяць скрыжалі каменныя, скрыжалі запавета, які пастанавіў Гасподзь з вамі, і прабыў на гары сорак дзён і сорак ночаў, хлеба ня еў і вады ня піў,

kalì â ǔzyšoǔ na garu, kab uzâc′ skryžalì kamennyâ, skryžalì zapaveta, âkì pastanavìǔ Gaspodz′ z vamì, ì prabyǔ na gary sorak dzën ì sorak nočaǔ, hleba nâ eǔ ì vady nâ pìǔ,

10. і даў мне Гасподзь дзьве скрыжалі каменныя, напісаныя пальцам Божым, а на іх усе словы, якія сказаў вам Гасподзь на гары зь сярэдзіны агню ў дзень сходу.

ì daǔ mne Gaspodz′ dz′ve skryžalì kamennyâ, napìsanyâ pal′cam Božym, a na ìh use slovy, âkìâ skazaǔ vam Gaspodz′ na gary z′ sârèdzìny agnû ǔ dzen′ shodu.

11. Як мінуліся сорак дзён і сорак ночаў, даў мне Гасподзь дзьве скрыжалі каменныя, скрыжалі запавета,

Âk mìnulìsâ sorak dzën ì sorak nočaǔ, daǔ mne Gaspodz′ dz′ve skryžalì kamennyâ, skryžalì zapaveta,

12. і сказаў мне Гасподзь: устань, ідзі хутчэй адгэтуль, бо разбэсьціўся народ твой, які ты вывеў зь Егіпта; хутка ўхіліліся яны з дарогі, якую Я наказаў ім; яны зрабілі сабе літага ідала.

ì skazaǔ mne Gaspodz′: ustan′, ìdzì hutčèj adgètul′, bo razbès′cìǔsâ narod tvoj, âkì ty vyveǔ z′ Egìpta; hutka ǔhìlìlìsâ âny z darogì, âkuû Â nakazaǔ ìm; âny zrabìlì sabe lìtaga ìdala.

13. І сказаў мне Гасподзь: бачу Я народ гэты, вось, ён народ цьвёрдахрыбетны;

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: baču Â narod gèty, vos′, ën narod c′vërdahrybetny;

14. ня стрымлівай Мяне, і Я зьнішчу іх і згладжу імя іхняе з-пад нябёсаў, а ад цябе выведу народ, які будзе мацнейшы і большы ў ліку за іх.

nâ strymlìvaj Mâne, ì Â z′nìšču ìh ì zgladžu ìmâ ìhnâe z-pad nâbësaǔ, a ad câbe vyvedu narod, âkì budze macnejšy ì bol′šy ǔ lìku za ìh.

15. Я павярнуўся і пайшоў з гары, а гара гарэла агнём; дзьве скрыжалі запавета былі ў абедзьвюх руках у мяне;

Â pavârnuǔsâ ì pajšoǔ z gary, a gara garèla agnëm; dz′ve skryžalì zapaveta bylì ǔ abedz′vûh rukah u mâne;

16. і бачыў я, што вы зграшылі супроць Госпада, Бога вашага, зрабілі сабе літае цяля, хутка ўхіліліся з дарогі, наказанае вам Госпадам;

ì bačyǔ â, što vy zgrašylì suproc′ Gospada, Boga vašaga, zrabìlì sabe lìtae câlâ, hutka ǔhìlìlìsâ z darogì, nakazanae vam Gospadam;

17. і ўзяў я абедзьве скрыжалі, і кінуў іх з абедзьвюх рук сваіх, і разьбіў іх перад вачыма вашымі.

ì ǔzâǔ â abedz′ve skryžalì, ì kìnuǔ ìh z abedz′vûh ruk svaìh, ì raz′bìǔ ìh perad vačyma vašymì.

18. І ўпаўшы прад Госпадам, маліўся я, як раней, сорак дзён і сорак ночаў, хлеба ня еў і вады ня піў, за ўсе грахі вашыя, якімі вы зграшылі, зрабіўшы ліхое ў вачах Госпада і раздражніўшы Яго;

Ì ǔpaǔšy prad Gospadam, malìǔsâ â, âk ranej, sorak dzën ì sorak nočaǔ, hleba nâ eǔ ì vady nâ pìǔ, za ǔse grahì vašyâ, âkìmì vy zgrašylì, zrabìǔšy lìhoe ǔ vačah Gospada ì razdražnìǔšy Âgo;

19. бо я баяўся гневу і лютасьці, якімі Гасподзь прагневаўся на вас і хацеў пагубіць вас. І паслухаў мяне Гасподзь і гэтым разам.

bo â baâǔsâ gnevu ì lûtas′cì, âkìmì Gaspodz′ pragnevaǔsâ na vas ì haceǔ pagubìc′ vas. Ì pasluhaǔ mâne Gaspodz′ ì gètym razam.

20. І на Аарона вельмі прагневаўся Гасподзь і хацеў пагубіць яго; але я маліўся і за Аарона ў той час.

Ì na Aarona vel′mì pragnevaǔsâ Gaspodz′ ì haceǔ pagubìc′ âgo; ale â malìǔsâ ì za Aarona ǔ toj čas.

21. А грэх ваш, у які вы дапусьціліся, - цяля я ўзяў, спаліў яго ў агні, разьбіў яго і ўсяго сьцёр да таго, што ён стаў дробны, як пыл, і я кінуў пыл гэты ў паток, які цячэ з гары.

A grèh vaš, u âkì vy dapus′cìlìsâ, - câlâ â ǔzâǔ, spalìǔ âgo ǔ agnì, raz′bìǔ âgo ì ǔsâgo s′cër da tago, što ën staǔ drobny, âk pyl, ì â kìnuǔ pyl gèty ǔ patok, âkì câčè z gary.

22. І ў Тавэры, у Масе і ў Кіброт-Гатааве вы дражнілі Госпада.

Ì ǔ Tavèry, u Mase ì ǔ Kìbrot-Gataave vy dražnìlì Gospada.

23. І калі пасылаў вас Гасподзь з Кадэс-Варні, кажучы: ідзеце, авалодайце зямлёю, якую Я даю вам, - дык вы ўсупрацівіліся загаду Госпада, Бога вашага, і не паверылі яму і не паслухаліся голасу Ягонага.

Ì kalì pasylaǔ vas Gaspodz′ z Kadès-Varnì, kažučy: ìdzece, avalodajce zâmlëû, âkuû Â daû vam, - dyk vy ǔsupracìvìlìsâ zagadu Gospada, Boga vašaga, ì ne paverylì âmu ì ne pasluhalìsâ golasu Âgonaga.

24. Вы былі непакорныя Госпаду з таго самага дня, як я ўведаў вас.

Vy bylì nepakornyâ Gospadu z tago samaga dnâ, âk â ǔvedaǔ vas.

25. І ўпаўшы прад Госпадам, маліў я сорак дзён і сорак ночаў, у якія я маліўся, бо Гасподзь хацеў пагубіць вас;

Ì ǔpaǔšy prad Gospadam, malìǔ â sorak dzën ì sorak nočaǔ, u âkìâ â malìǔsâ, bo Gaspodz′ haceǔ pagubìc′ vas;

26. І маліўся я Госпаду і казаў: Валадару Госпадзе, не загубі народу Твайго і долі Тваёй, якую ты выкупіў велічнасьцю Тваёю, якую Ты вывеў зь Егіпта рукою моцнаю;

Ì malìǔsâ â Gospadu ì kazaǔ: Valadaru Gospadze, ne zagubì narodu Tvajgo ì dolì Tvaëj, âkuû ty vykupìǔ velìčnas′cû Tvaëû, âkuû Ty vyveǔ z′ Egìpta rukoû mocnaû;

27. успомні рабоў Тваіх Абрагама, Ісаака і Якава; не зважай на жорсткасьць народу гэтага і на нявернасьць ягоную і на грахі ягоныя,

uspomnì raboǔ Tvaìh Abragama, Ìsaaka ì Âkava; ne zvažaj na žorstkas′c′ narodu gètaga ì na nâvernas′c′ âgonuû ì na grahì âgonyâ,

28. каб у той зямлі, адкуль Ты вывеў нас, не сказалі: "Гасподзь ня мог увесьці іх у зямлю, якую абяцаў ім, і, зьненавідзеўшы іх, вывеў Ён іх, каб усьмерціць іх у пустыні".

kab u toj zâmlì, adkul′ Ty vyveǔ nas, ne skazalì: "Gaspodz′ nâ mog uves′cì ìh u zâmlû, âkuû abâcaǔ ìm, ì, z′nenavìdzeǔšy ìh, vyveǔ Ën ìh, kab us′mercìc′ ìh u pustynì".

29. А яны Твой народ і Твая доля, іх Ты вывеў сілаю Тваёю вялікаю і мышцаю высокаю.

A âny Tvoj narod ì Tvaâ dolâ, ìh Ty vyveǔ sìlaû Tvaëû vâlìkaû ì myšcaû vysokaû.

10 Кіраўнік

1. У той час сказаў мне Гасподзь: вычашы сабе дзьве скрыжалі каменныя, падобныя да першых, і падыміся да Мяне на гару, і зрабі сабе драўняны каўчэг;

U toj čas skazaǔ mne Gaspodz′: vyčašy sabe dz′ve skryžalì kamennyâ, padobnyâ da peršyh, ì padymìsâ da Mâne na garu, ì zrabì sabe draǔnâny kaǔčèg;

2. і Я напішу на скрыжалях тыя словы, якія былі на ранейшых скрыжалях, якія ты разьбіў; і пакладзі іх у каўчэг.

ì Â napìšu na skryžalâh tyâ slovy, âkìâ bylì na ranejšyh skryžalâh, âkìâ ty raz′bìǔ; ì pakladzì ìh u kaǔčèg.

3. І зрабіў я каўчэг з дрэва сітым, і выцясаў дзьве каменныя скрыжалі, як ранейшыя, і пайшоў на гару; і дзьве гэтыя скрыжалі былі ў руках маіх.

Ì zrabìǔ â kaǔčèg z drèva sìtym, ì vycâsaǔ dz′ve kamennyâ skryžalì, âk ranejšyâ, ì pajšoǔ na garu; ì dz′ve gètyâ skryžalì bylì ǔ rukah maìh.

4. І напісаў Ён на скрыжалях, як напісана было раней, тыя дзесяць слоў, якія сказаў вам Гасподзь на гары зь сярэдзіны агню ў дзень сходу, і аддаў іх Гасподзь мне.

Ì napìsaǔ Ën na skryžalâh, âk napìsana bylo ranej, tyâ dzesâc′ sloǔ, âkìâ skazaǔ vam Gaspodz′ na gary z′ sârèdzìny agnû ǔ dzen′ shodu, ì addaǔ ìh Gaspodz′ mne.

5. І павярнуўся я, і сышоў з гары, і паклаў скрыжалі ў каўчэг, каб яны там былі, як загадаў мне Гасподзь.

Ì pavârnuǔsâ â, ì syšoǔ z gary, ì paklaǔ skryžalì ǔ kaǔčèg, kab âny tam bylì, âk zagadaǔ mne Gaspodz′.

6. І сыны Ізраілевыя выправіліся з Бээрот-Бэнэ-Яакана ў Мозэр; там памёр Аарон і пахаваны там, і стаў сьвятаром замест яго сын ягоны Элеазар.

Ì syny Ìzraìlevyâ vypravìlìsâ z Bèèrot-Bènè-Âakana ǔ Mozèr; tam pamër Aaron ì pahavany tam, ì staǔ s′vâtarom zamest âgo syn âgony Èleazar.

7. Адтуль выправіліся ў Гудгод, з Гудгода ў Ётвату, у зямлю, дзе патокі водаў.

Adtul′ vypravìlìsâ ǔ Gudgod, z Gudgoda ǔ Ëtvatu, u zâmlû, dze patokì vodaǔ.

8. У той час аддзяліў Гасподзь племя Лявіінае, каб насіла каўчэг запавета Гасподняга, каб стаяла прад Госпадам, служыла Яму і дабраслаўляла імем Ягоным, да сёньня;

U toj čas addzâlìǔ Gaspodz′ plemâ Lâvììnae, kab nasìla kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, kab staâla prad Gospadam, služyla Âmu ì dabraslaǔlâla ìmem Âgonym, da sën′nâ;

9. таму няма лявіту долі й дзялянкі з братамі ягонымі: Сам Гасподзь ёсьць дзялянка ягоная, як казаў яму Гасподзь, Бог твой.

tamu nâma lâvìtu dolì j dzâlânkì z bratamì âgonymì: Sam Gaspodz′ ës′c′ dzâlânka âgonaâ, âk kazaǔ âmu Gaspodz′, Bog tvoj.

10. І прабыў я на гары, як і ў ранейшы час, сорак дзён і сорак ночаў; і ўважыў мне Гасподзь і гэтым разам, не захацеў Гасподзь загубіць цябе;

Ì prabyǔ â na gary, âk ì ǔ ranejšy čas, sorak dzën ì sorak nočaǔ; ì ǔvažyǔ mne Gaspodz′ ì gètym razam, ne zahaceǔ Gaspodz′ zagubìc′ câbe;

11. і сказаў мне Гасподзь: устань, ідзі ў дарогу перад народам; няхай яны пойдуць і авалодаюць зямлёю, якую Я запрысягнуўся даць бацькам іхнім.

ì skazaǔ mne Gaspodz′: ustan′, ìdzì ǔ darogu perad narodam; nâhaj âny pojduc′ ì avalodaûc′ zâmlëû, âkuû Â zaprysâgnuǔsâ dac′ bac′kam ìhnìm.

12. Дык вось, Ізраіле, чаго патрабуе ад цябе Гасподзь, Бог твой? Таго толькі, каб ты баяўся Госпада, Бога твайго, хадзіў усімі шляхамі Ягонымі і любіў Яго, і служыў Госпаду, Богу твайму, ад усяго сэрца твайго і ад усёй душы тваёй,

Dyk vos′, Ìzraìle, čago patrabue ad câbe Gaspodz′, Bog tvoj? Tago tol′kì, kab ty baâǔsâ Gospada, Boga tvajgo, hadzìǔ usìmì šlâhamì Âgonymì ì lûbìǔ Âgo, ì služyǔ Gospadu, Bogu tvajmu, ad usâgo sèrca tvajgo ì ad usëj dušy tvaëj,

13. каб трымаўся запаведзяў Госпада і пастановаў Ягоных, якія сёньня наказваю табе, каб табе было добра.

kab trymaǔsâ zapavedzâǔ Gospada ì pastanovaǔ Âgonyh, âkìâ sën′nâ nakazvaû tabe, kab tabe bylo dobra.

14. Вось у Госпада, Бога твайго, неба і нябёсы нябёсаў, зямля і ўсё, што на ёй;

Vos′ u Gospada, Boga tvajgo, neba ì nâbësy nâbësaǔ, zâmlâ ì ǔsë, što na ëj;

15. але толькі бацькоў тваіх прыняў Гасподзь і палюбіў іх, і выбраў вас, насеньне іхняе пасьля іх, з усіх народаў, як сёньня бачыш.

ale tol′kì bac′koǔ tvaìh prynâǔ Gaspodz′ ì palûbìǔ ìh, ì vybraǔ vas, nasen′ne ìhnâe pas′lâ ìh, z usìh narodaǔ, âk sën′nâ bačyš.

16. Дык вось, абрэжце крайнюю плоць сэрца вашага і ня будзьце болей цьвёрдахрыбетныя;

Dyk vos′, abrèžce krajnûû ploc′ sèrca vašaga ì nâ budz′ce bolej c′vërdahrybetnyâ;

17. бо Гасподзь, Бог ваш, ёсьць Бог над багамі і Валадар над валадарамі, Бог вялікі, моцны і страшны, які не зважае на абліччы і не бярэ дарункаў,

bo Gaspodz′, Bog vaš, ës′c′ Bog nad bagamì ì Valadar nad valadaramì, Bog vâlìkì, mocny ì strašny, âkì ne zvažae na ablìččy ì ne bârè darunkaǔ,

18. Які дае суд сіраце і ўдаве, і любіць прыхадня, і дае яму хлеб і вопратку.

Âkì dae sud sìrace ì ǔdave, ì lûbìc′ pryhadnâ, ì dae âmu hleb ì vopratku.

19. Любеце і вы прыхадня, бо самыя былі прыхаднямі ў зямлі Егіпецкай.

Lûbece ì vy pryhadnâ, bo samyâ bylì pryhadnâmì ǔ zâmlì Egìpeckaj.

20. Госпада, Бога твайго, бойся, Яму служы, і да Яго прыхініся і Ягоным імем прысягай:

Gospada, Boga tvajgo, bojsâ, Âmu služy, ì da Âgo pryhìnìsâ ì Âgonym ìmem prysâgaj:

21. Ён хвала твая і Ён Бог твой, Які зрабіў з табою тыя вялікія і страшныя дзеі, якія бачылі вочы твае;

Ën hvala tvaâ ì Ën Bog tvoj, Âkì zrabìǔ z taboû tyâ vâlìkìâ ì strašnyâ dzeì, âkìâ bačylì vočy tvae;

22. у сямідзесяці душах прыйшлі бацькі твае ў Егіпет, а сёньня Гасподзь, Бог твой, зрабіў цябе шматлікім, як зоркі нябесныя.

u sâmìdzesâcì dušah pryjšlì bac′kì tvae ǔ Egìpet, a sën′nâ Gaspodz′, Bog tvoj, zrabìǔ câbe šmatlìkìm, âk zorkì nâbesnyâ.

11 Кіраўнік

1. Дык вось, любі Госпада, Бога твайго, і шануй, што загадана Ім шанаваць, і пастановы Ягоныя і законы Ягоныя і запаведзі Ягоныя ва ўсе дні.

Dyk vos′, lûbì Gospada, Boga tvajgo, ì šanuj, što zagadana Ìm šanavac′, ì pastanovy Âgonyâ ì zakony Âgonyâ ì zapavedzì Âgonyâ va ǔse dnì.

2. І ведайце сёньня, - бо я гутару ня з сынамі вашымі, якія ня ведаюць і ня бачылі кары Госпада, Бога вашага, - Ягоную велічнасьць, Ягоную моцную руку і высокую мышцу Ягоную,

Ì vedajce sën′nâ, - bo â gutaru nâ z synamì vašymì, âkìâ nâ vedaûc′ ì nâ bačylì kary Gospada, Boga vašaga, - Âgonuû velìčnas′c′, Âgonuû mocnuû ruku ì vysokuû myšcu Âgonuû,

3. азнакі Ягоныя і дзеі Ягоныя, якія Ён зрабіў сярод Егіпта з фараонам, царом Егіпецкім, і з усёю зямлёю ягонай,

aznakì Âgonyâ ì dzeì Âgonyâ, âkìâ Ën zrabìǔ sârod Egìpta z faraonam, carom Egìpeckìm, ì z usëû zâmlëû âgonaj,

4. і што Ён зрабіў з войскам Егіпецкім, з конямі ягонымі і калясьніцамі ягонымі, якія Ён утапіў у водах Чэрмнага мора, калі яны гналіся за вамі, - і пагубіў іх Гасподзь, і так трывае аж да сёньня;

ì što Ën zrabìǔ z vojskam Egìpeckìm, z konâmì âgonymì ì kalâs′nìcamì âgonymì, âkìâ Ën utapìǔ u vodah Čèrmnaga mora, kalì âny gnalìsâ za vamì, - ì pagubìǔ ìh Gaspodz′, ì tak tryvae až da sën′nâ;

5. і што Ён рабіў дзеля вас у пустыні, пакуль вы не дайшлі да месца гэтага,

ì što Ën rabìǔ dzelâ vas u pustynì, pakul′ vy ne dajšlì da mesca gètaga,

6. і што Ён зрабіў з Датанам і Авіронам, сынамі Эліява, сына Рувімавага, калі зямля разьзявіла вусны свае і сярод усяго Ізраіля праглынула іх і сямействы іхнія, і намёты іхнія і ўсю маёмасьць іхнюю, якая была ў іх;

ì što Ën zrabìǔ z Datanam ì Avìronam, synamì Èlìâva, syna Ruvìmavaga, kalì zâmlâ raz′zâvìla vusny svae ì sârod usâgo Ìzraìlâ praglynula ìh ì sâmejstvy ìhnìâ, ì namëty ìhnìâ ì ǔsû maëmas′c′ ìhnûû, âkaâ byla ǔ ìh;

7. бо вочы вашыя бачылі ўсе вялікія дзеі Госпада, якія Ён учыніў.

bo vočy vašyâ bačylì ǔse vâlìkìâ dzeì Gospada, âkìâ Ën učynìǔ.

8. Дык вось, захоўвайце ўсе запаведзі, якія я пераказваю вам сёньня, каб вы ўмацаваліся і пайшлі і авалодалі зямлёю, у якую вы пераходзіце, каб авалодаць ёю;

Dyk vos′, zahoǔvajce ǔse zapavedzì, âkìâ â perakazvaû vam sën′nâ, kab vy ǔmacavalìsâ ì pajšlì ì avalodalì zâmlëû, u âkuû vy perahodzìce, kab avalodac′ ëû;

9. і каб жылі вы доўга на той зямлі, даць якую запрысягнуўся Гасподзь бацькам вашым і насеньню іхняму, на зямлі, у якой цячэ малако і мёд.

ì kab žylì vy doǔga na toj zâmlì, dac′ âkuû zaprysâgnuǔsâ Gaspodz′ bac′kam vašym ì nasen′nû ìhnâmu, na zâmlì, u âkoj câčè malako ì mëd.

10. Бо зямля, у якую ты ідзеш, каб авалодаць ёю, не такая, як зямля Егіпецкая, зь якой выйшлі вы, дзе ты, пасеяўшы семя тваё, паліваў з дапамогаю ног тваіх, як аліўны сад;

Bo zâmlâ, u âkuû ty ìdzeš, kab avalodac′ ëû, ne takaâ, âk zâmlâ Egìpeckaâ, z′ âkoj vyjšlì vy, dze ty, paseâǔšy semâ tvaë, palìvaǔ z dapamogaû nog tvaìh, âk alìǔny sad;

11. а зямля, у якую вы пераходзіце, каб авалодаць ёю, ёсьць зямля з гарамі і далінамі, і ад дажджу нябеснага напойваецца вадою, -

a zâmlâ, u âkuû vy perahodzìce, kab avalodac′ ëû, ës′c′ zâmlâ z garamì ì dalìnamì, ì ad daždžu nâbesnaga napojvaecca vadoû, -

12. зямля, пра якую Гасподзь, Бог ваш, рупіцца: вочы Госпада, Бога твайго, няспынна на ёй, ад пачатку года да канца года.

zâmlâ, pra âkuû Gaspodz′, Bog vaš, rupìcca: vočy Gospada, Boga tvajgo, nâspynna na ëj, ad pačatku goda da kanca goda.

13. калі вы будзеце слухаць наказы мае, якія пераказваю вам сёньня, любіць Госпада, Бога вашага, і служыць Яму ад усяго сэрца вашага і ад усёй душы вашай,

kalì vy budzece sluhac′ nakazy mae, âkìâ perakazvaû vam sën′nâ, lûbìc′ Gospada, Boga vašaga, ì služyc′ Âmu ad usâgo sèrca vašaga ì ad usëj dušy vašaj,

14. дык дам зямлі вашай дажджу ў свой час, раньняга і позьняга, і ты зьбярэш хлеб твой і віно тваё і алей твой;

dyk dam zâmlì vašaj daždžu ǔ svoj čas, ran′nâga ì poz′nâga, ì ty z′bârèš hleb tvoj ì vìno tvaë ì alej tvoj;

15. і дам траву на полі тваім быдлу твайму, і будзеш есьці і наядацца.

ì dam travu na polì tvaìm bydlu tvajmu, ì budzeš es′cì ì naâdacca.

16. Пільнуйцеся, каб не засмуцілася сэрца вашае і ня ўхіліліся вы і не пачалі служыць іншым багам і не пакланяліся ім;

Pìl′nujcesâ, kab ne zasmucìlasâ sèrca vašae ì nâ ǔhìlìlìsâ vy ì ne pačalì služyc′ ìnšym bagam ì ne paklanâlìsâ ìm;

17. і тады запаліцца гнеў Госпада на вас, і замкне Ён неба, і ня будзе дажджу, і зямля ня ўродзіць твораў сваіх, і вы неўзабаве зьнікнеце з добрай зямлі, якую Гасподзь вам дае.

ì tady zapalìcca gneǔ Gospada na vas, ì zamkne Ën neba, ì nâ budze daždžu, ì zâmlâ nâ ǔrodzìc′ tvoraǔ svaìh, ì vy neǔzabave z′nìknece z dobraj zâmlì, âkuû Gaspodz′ vam dae.

18. Дык вось, пакладзеце гэтыя словы Мае ў сэрца вашае і ў душу вашую і навяжэце іх як знак на руку сваю, і хай будуць яны павязкаю над вачыма вашымі;

Dyk vos′, pakladzece gètyâ slovy Mae ǔ sèrca vašae ì ǔ dušu vašuû ì navâžèce ìh âk znak na ruku svaû, ì haj buduc′ âny pavâzkaû nad vačyma vašymì;

19. вучэце сыноў сваіх, кажучы пра іх, калі ты сядзіш у доме тваім і калі ідзеш дарогаю, і калі кладзешся і калі ўстаеш;

vučèce synoǔ svaìh, kažučy pra ìh, kalì ty sâdzìš u dome tvaìm ì kalì ìdzeš darogaû, ì kalì kladzešsâ ì kalì ǔstaeš;

20. і напішы іх на вушаках дома твайго і на варотах тваіх,

ì napìšy ìh na vušakah doma tvajgo ì na varotah tvaìh,

21. каб гэтулькі ж многа было дзён вашых і дзён дзяцей вашых на той зямлі, даць якую Гасподзь запрысягнуўся бацькам вашым, колькі дзён неба будзе над зямлёю.

kab gètul′kì ž mnoga bylo dzën vašyh ì dzën dzâcej vašyh na toj zâmlì, dac′ âkuû Gaspodz′ zaprysâgnuǔsâ bac′kam vašym, kol′kì dzën neba budze nad zâmlëû.

22. Бо калі вы будзеце шанаваць усе запаведзі гэтыя, якія наказваю вам выконваць, будзеце любіць Госпада, Бога вашага, хадзіць усімі шляхамі Ягонымі і гарнуцца да Яго,

Bo kalì vy budzece šanavac′ use zapavedzì gètyâ, âkìâ nakazvaû vam vykonvac′, budzece lûbìc′ Gospada, Boga vašaga, hadzìc′ usìmì šlâhamì Âgonymì ì garnucca da Âgo,

23. дык прагоніць Гасподзь усе народы гэтыя ад аблічча вашага, і вы авалодаеце народамі, якія большыя і мацнейшыя за вас;

dyk pragonìc′ Gaspodz′ use narody gètyâ ad ablìčča vašaga, ì vy avalodaece narodamì, âkìâ bol′šyâ ì macnejšyâ za vas;

24. усякае месца, на якое ступіць нага ваша, будзе ваша: ад пустыні і Лівана, ад ракі, ракі Еўфрата, аж да мора заходняга будуць межы вашыя;

usâkae mesca, na âkoe stupìc′ naga vaša, budze vaša: ad pustynì ì Lìvana, ad rakì, rakì Eǔfrata, až da mora zahodnâga buduc′ mežy vašyâ;

25. ніхто ня ўстоіць супроць вас: Гасподзь, Бог ваш, навядзе страх і трымценьне перад вамі на ўсякую зямлю, на якую вы ступіце, як Ён казаў вам.

nìhto nâ ǔstoìc′ suproc′ vas: Gaspodz′, Bog vaš, navâdze strah ì trymcen′ne perad vamì na ǔsâkuû zâmlû, na âkuû vy stupìce, âk Ën kazaǔ vam.

26. Вось, я прапаную вам сёньня дабраславеньне і праклён:

Vos′, â prapanuû vam sën′nâ dabraslaven′ne ì praklën:

27. дабраславеньне, калі паслухаецеся наказаў Госпада, Бога вашага, якія я пераказваю вам сёньня,

dabraslaven′ne, kalì pasluhaecesâ nakazaǔ Gospada, Boga vašaga, âkìâ â perakazvaû vam sën′nâ,

28. а праклён, калі не паслухаецеся запаведзяў Госпада, Бога вашага, і ўхіліцеся ад шляху, які наказваю вам сёньня, і пойдзеце за багамі іншымі, якіх вы ня ведаеце.

a praklën, kalì ne pasluhaecesâ zapavedzâǔ Gospada, Boga vašaga, ì ǔhìlìcesâ ad šlâhu, âkì nakazvaû vam sën′nâ, ì pojdzece za bagamì ìnšymì, âkìh vy nâ vedaece.

29. Калі ўвядзе цябе Гасподзь, Бог ваш, у тую зямлю, у якую ты ідзеш, каб авалодаць ёю, тады вымаві дабраславеньне на гары Гарызім, а праклён на гары Гевал:

Kalì ǔvâdze câbe Gaspodz′, Bog vaš, u tuû zâmlû, u âkuû ty ìdzeš, kab avalodac′ ëû, tady vymavì dabraslaven′ne na gary Garyzìm, a praklën na gary Geval:

30. вось ён за Ярданам, па дарозе да захаду сонца, у зямлі Хананэяў, якія жывуць на раўніне, насупраць Галгала, паблізу дубровы Марэ.

vos′ ën za Ârdanam, pa daroze da zahadu sonca, u zâmlì Hananèâǔ, âkìâ žyvuc′ na raǔnìne, nasuprac′ Galgala, pablìzu dubrovy Marè.

31. Бо вы пераходзіце Ярдан, каб пайсьці авалодаць зямлёю, якую Гасподзь, Бог ваш, дае вам, і авалодаеце ёю і будзеце жыць на ёй.

Bo vy perahodzìce Ârdan, kab pajs′cì avalodac′ zâmlëû, âkuû Gaspodz′, Bog vaš, dae vam, ì avalodaece ëû ì budzece žyc′ na ëj.

32. Дык вось, старайцеся выконваць усе пастановы і законы, якія прапаную вам я сёньня.

Dyk vos′, starajcesâ vykonvac′ use pastanovy ì zakony, âkìâ prapanuû vam â sën′nâ.

12 Кіраўнік

1. Вось пастановы і законы, якія вы павінны выконваць у зямлі, якую Гасподзь, Бог бацькоў тваіх, дае табе ў валоданьне, на ўсе дні, якія вы жыцьмеце на той зямлі.

Vos′ pastanovy ì zakony, âkìâ vy pavìnny vykonvac′ u zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog bac′koǔ tvaìh, dae tabe ǔ valodan′ne, na ǔse dnì, âkìâ vy žyc′mece na toj zâmlì.

2. Зьнішчыце ўсе мясьціны, дзе народы, якімі вы авалодаеце, служылі багам сваім, на высокіх горах і на пагорках і пад усякім галінастым дрэвам;

Z′nìščyce ǔse mâs′cìny, dze narody, âkìmì vy avalodaece, služylì bagam svaìm, na vysokìh gorah ì na pagorkah ì pad usâkìm galìnastym drèvam;

3. і разбурце ахвярнікі іхнія і паламайце слупы іхнія, і спалеце агнём гаі іхнія і пабеце балваноў - багоў іхніх, і вынішчыце імя іхняе ў месцы тым.

ì razburce ahvârnìkì ìhnìâ ì palamajce slupy ìhnìâ, ì spalece agnëm gaì ìhnìâ ì pabece balvanoǔ - bagoǔ ìhnìh, ì vynìščyce ìmâ ìhnâe ǔ mescy tym.

4. Але ня тое павінны вы рабіць Госпаду, Богу вашаму,

Ale nâ toe pavìnny vy rabìc′ Gospadu, Bogu vašamu,

5. бо толькі на месцы, якое выбера Гасподзь, Бог ваш, з усіх плямёнаў вашых, каб быць імю Ягонаму там, зьвяртайцеся і туды прыходзьце,

bo tol′kì na mescy, âkoe vybera Gaspodz′, Bog vaš, z usìh plâmënaǔ vašyh, kab byc′ ìmû Âgonamu tam, z′vârtajcesâ ì tudy pryhodz′ce,

6. і туды прыносьце цэласпаленьні вашыя і ахвяры вашыя, і дзесяціны вашыя і ўзьнясеньне рук вашых, і абяцаньні вашыя і дабравольныя прынашэньні вашыя, і першынцаў буйнога быдла вашага і дробнага быдла вашага;

ì tudy prynos′ce cèlaspalen′nì vašyâ ì ahvâry vašyâ, ì dzesâcìny vašyâ ì ǔz′nâsen′ne ruk vašyh, ì abâcan′nì vašyâ ì dabravol′nyâ prynašèn′nì vašyâ, ì peršyncaǔ bujnoga bydla vašaga ì drobnaga bydla vašaga;

7. і ежце там прад Госпадам, Богам вашым, і радуйцеся вы і сем'і вашыя з усяго, што рабілася рукамі вашымі, чым дабраславіў цябе Гасподзь, Бог твой.

ì ežce tam prad Gospadam, Bogam vašym, ì radujcesâ vy ì sem'ì vašyâ z usâgo, što rabìlasâ rukamì vašymì, čym dabraslavìǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj.

8. Там вы не павінны рабіць усяго, як мы цяпер тут робім, кожны, што яму здаецца правільным;

Tam vy ne pavìnny rabìc′ usâgo, âk my câper tut robìm, kožny, što âmu zdaecca pravìl′nym;

9. бо вы сёньня яшчэ ня ўступілі ў мясьціну спакою і дзялянку, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе.

bo vy sën′nâ âščè nâ ǔstupìlì ǔ mâs′cìnu spakoû ì dzâlânku, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe.

10. Але калі пяройдзе Ярдан і аселіцца на зямлі, якую Гасподзь, Бог ваш, дае вам у долю, і калі Ён супакоіць вас ад усіх ворагаў вашых, што атачаюць вас, і жыцьмеце ў бясьпецы,

Ale kalì pârojdze Ârdan ì aselìcca na zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog vaš, dae vam u dolû, ì kalì Ën supakoìc′ vas ad usìh voragaǔ vašyh, što atačaûc′ vas, ì žyc′mece ǔ bâs′pecy,

11. туды, якое месца выбера Гасподзь, Бог ваш, каб быць імю Ягонаму там, туды прыносьце ўсё, што я наказваю вам: цэласпаленьні вашыя і ахвяры вашыя, дзесяціны вашыя і ўзьнясенье рук вашых і ўсё, выбранае паводле абяцаньняў вашых, што вы абяцалі Госпаду вашаму;

tudy, âkoe mesca vybera Gaspodz′, Bog vaš, kab byc′ ìmû Âgonamu tam, tudy prynos′ce ǔsë, što â nakazvaû vam: cèlaspalen′nì vašyâ ì ahvâry vašyâ, dzesâcìny vašyâ ì ǔz′nâsen′e ruk vašyh ì ǔsë, vybranae pavodle abâcan′nâǔ vašyh, što vy abâcalì Gospadu vašamu;

12. і радуйцеся прад Госпадам, Богам вашым, вы і сыны вашыя і дочкі вашыя, і рабы вашыя і рабыні вашыя, і лявіт, які сярод селішчаў вашых, бо няма яму долі і дзялянкі з вамі.

ì radujcesâ prad Gospadam, Bogam vašym, vy ì syny vašyâ ì dočkì vašyâ, ì raby vašyâ ì rabynì vašyâ, ì lâvìt, âkì sârod selìščaǔ vašyh, bo nâma âmu dolì ì dzâlânkì z vamì.

13. Асьцерагайся прыносіць цэласпаленьні твае на ўсякім месцы, якое ты ўбачыш;

As′ceragajsâ prynosìc′ cèlaspalen′nì tvae na ǔsâkìm mescy, âkoe ty ǔbačyš;

14. а толькі на тым месцы, якое выбера Гасподзь у адным з плямёнаў тваіх, прынось цэласпаленьні твае і рабі ўсё, што наказваю табе.

a tol′kì na tym mescy, âkoe vybera Gaspodz′ u adnym z plâmënaǔ tvaìh, prynos′ cèlaspalen′nì tvae ì rabì ǔsë, što nakazvaû tabe.

15. А ў астатнім калі толькі зажадае душа твая, можаш закалоць і есьці, па дабраславеньні Госпада, Бога твайго, мяса, якое Ён даў табе, ва ўсіх селішчах тваіх: нячысты і чысты можа есьці гэта, як сарну і як аленя;

A ǔ astatnìm kalì tol′kì zažadae duša tvaâ, možaš zakaloc′ ì es′cì, pa dabraslaven′nì Gospada, Boga tvajgo, mâsa, âkoe Ën daǔ tabe, va ǔsìh selìščah tvaìh: nâčysty ì čysty moža es′cì gèta, âk sarnu ì âk alenâ;

16. толькі крыві ня ежце: на зямлю вылівайце яе, як ваду.

tol′kì kryvì nâ ežce: na zâmlû vylìvajce âe, âk vadu.

17. Нельга табе есьці ў селішчах тваіх дзесяціны хлеба твайго і віна твайго і алею твайго, і першынцаў буйнога быдла твайго і дробнага быдла твайго, і ўсіх абяцаньняў тваіх, якія ты абяцаў, і дабравольных прынашэньняў тваіх, і ўзьнясеньня рук тваіх;

Nel′ga tabe es′cì ǔ selìščah tvaìh dzesâcìny hleba tvajgo ì vìna tvajgo ì aleû tvajgo, ì peršyncaǔ bujnoga bydla tvajgo ì drobnaga bydla tvajgo, ì ǔsìh abâcan′nâǔ tvaìh, âkìâ ty abâcaǔ, ì dabravol′nyh prynašèn′nâǔ tvaìh, ì ǔz′nâsen′nâ ruk tvaìh;

18. а еж гэта прад Госпадам, Богам тваім, на тым месцы, якое выбера Гасподзь, Бог твой, - ты і сын твой і дачка твая, і раб твой і рабыня твая, і лявіт, які ў селішчах тваіх, і радуйся прад Госпадам, Богам тваім, за ўсё, што робіцца рукамі тваімі.

a ež gèta prad Gospadam, Bogam tvaìm, na tym mescy, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, - ty ì syn tvoj ì dačka tvaâ, ì rab tvoj ì rabynâ tvaâ, ì lâvìt, âkì ǔ selìščah tvaìh, ì radujsâ prad Gospadam, Bogam tvaìm, za ǔsë, što robìcca rukamì tvaìmì.

19. Глядзі, не пакідай лявіта ўсе дні, якія жыцьмеш на зямлі тваёй.

Glâdzì, ne pakìdaj lâvìta ǔse dnì, âkìâ žyc′meš na zâmlì tvaëj.

20. Калі пашырыць Гасподзь, Бог твой, межы твае, як Ён казаў табе, і ты скажаш: "паем я мяса", бо душа твая зажадае есьці мяса, - тады, па жаданьні душы тваёй, еж мяса.

Kalì pašyryc′ Gaspodz′, Bog tvoj, mežy tvae, âk Ën kazaǔ tabe, ì ty skažaš: "paem â mâsa", bo duša tvaâ zažadae es′cì mâsa, - tady, pa žadan′nì dušy tvaëj, ež mâsa.

21. Калі будзе далёка ад цябе тое месца, якое выбера Гасподзь, Бог твой, каб быць імю Ягонаму там, дык калі з буйнога і дробнага быдла твайго, якое даў табе Гасподзь, як я загадаў табе, і еж у селішчах тваіх, па жаданьні душы тваёй;

Kalì budze dalëka ad câbe toe mesca, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, kab byc′ ìmû Âgonamu tam, dyk kalì z bujnoga ì drobnaga bydla tvajgo, âkoe daǔ tabe Gaspodz′, âk â zagadaǔ tabe, ì ež u selìščah tvaìh, pa žadan′nì dušy tvaëj;

22. але еж іх так, як ядуць сарну і аленя; нячысты як і чысты могуць есьці гэта;

ale ež ìh tak, âk âduc′ sarnu ì alenâ; nâčysty âk ì čysty moguc′ es′cì gèta;

23. толькі строга сачы, каб ня есьці крыві, бо кроў ёсьць душа: ня еж душы разам зь мясам;

tol′kì stroga sačy, kab nâ es′cì kryvì, bo kroǔ ës′c′ duša: nâ ež dušy razam z′ mâsam;

24. ня еж яе: вылівай яе на зямлю, як ваду;

nâ ež âe: vylìvaj âe na zâmlû, âk vadu;

25. ня еж яе, каб добра было табе і дзецям тваім пасьля цябе, калі будзеш рабіць добрае і справядлівае прад вачыма Госпада.

nâ ež âe, kab dobra bylo tabe ì dzecâm tvaìm pas′lâ câbe, kalì budzeš rabìc′ dobrae ì spravâdlìvae prad vačyma Gospada.

26. Толькі сьвятыні твае, якія будуць у цябе, і абяцаньні твае прынось, і прыходзь на тое месца, якое выбера Гасподзь,

Tol′kì s′vâtynì tvae, âkìâ buduc′ u câbe, ì abâcan′nì tvae prynos′, ì pryhodz′ na toe mesca, âkoe vybera Gaspodz′,

27. і прынось цэласпаленьні твае, мяса і кроў, на ахвярніку Госпада, Бога твайго; а кроў ахвяраў тваіх павінна пралівацца каля ахвярніка Госпада, Бога твайго, а мяса еж.

ì prynos′ cèlaspalen′nì tvae, mâsa ì kroǔ, na ahvârnìku Gospada, Boga tvajgo; a kroǔ ahvâraǔ tvaìh pavìnna pralìvacca kalâ ahvârnìka Gospada, Boga tvajgo, a mâsa ež.

28. Слухай і выконвай усе словы гэтыя, якія наказваю табе, каб добра было табе і дзецям тваім пасьля цябе вавек, калі будзеш рабіць добрае і заўгоднае прад вачыма Госпада, Бога твайго.

Sluhaj ì vykonvaj use slovy gètyâ, âkìâ nakazvaû tabe, kab dobra bylo tabe ì dzecâm tvaìm pas′lâ câbe vavek, kalì budzeš rabìc′ dobrae ì zaǔgodnae prad vačyma Gospada, Boga tvajgo.

29. Калі Гасподзь, Бог твой, вынішчыць ад аблічча твайго народы, да якіх ты ідзеш, каб узяць іх у валоданьне, і ты, узяўшы іх, паселішся ў зямлі іхняй,

Kalì Gaspodz′, Bog tvoj, vynìščyc′ ad ablìčča tvajgo narody, da âkìh ty ìdzeš, kab uzâc′ ìh u valodan′ne, ì ty, uzâǔšy ìh, paselìšsâ ǔ zâmlì ìhnâj,

30. тады асьцерагайся, каб ты ня трапіў у сетку, ідучы за імі, пасьля зьнішчэньня іх ад аблічча твайго, і ня шукаў багоў іншых, кажучы: "як служылі народы гэтыя багам сваім, так і я рабіцьму";

tady as′ceragajsâ, kab ty nâ trapìǔ u setku, ìdučy za ìmì, pas′lâ z′nìščèn′nâ ìh ad ablìčča tvajgo, ì nâ šukaǔ bagoǔ ìnšyh, kažučy: "âk služylì narody gètyâ bagam svaìm, tak ì â rabìc′mu";

31. не рабі так Госпаду, Богу твайму, бо ўсё, чым гідзіцца Гасподзь, што ненавідзіць Ён, яны робяць багам сваім: яны і сыноў сваіх і дочак сваіх спальваюць на агні багам сваім.

ne rabì tak Gospadu, Bogu tvajmu, bo ǔsë, čym gìdzìcca Gaspodz′, što nenavìdzìc′ Ën, âny robâc′ bagam svaìm: âny ì synoǔ svaìh ì dočak svaìh spal′vaûc′ na agnì bagam svaìm.

32. Усё, што я наказваю вам, старайцеся выконваць; не дадавай да таго і не адымай ад таго.

Usë, što â nakazvaû vam, starajcesâ vykonvac′; ne dadavaj da tago ì ne adymaj ad tago.

13 Кіраўнік

1. Калі паўстане сярод цябе прарок, альбо той, хто бачыць сны, і пакажа табе азнаку альбо цуд,

Kalì paǔstane sârod câbe prarok, al′bo toj, hto bačyc′ sny, ì pakaža tabe aznaku al′bo cud,

2. і збудзецца тая азнака альбо цуд, пра што ён казаў табе, і скажа пры тым: "хадзем сьледам за багамі іншымі, якіх ты ня ведаеш, і будзем служыць ім", -

ì zbudzecca taâ aznaka al′bo cud, pra što ën kazaǔ tabe, ì skaža pry tym: "hadzem s′ledam za bagamì ìnšymì, âkìh ty nâ vedaeš, ì budzem služyc′ ìm", -

3. дык ня слухай слоў прарока гэтага, альбо тлумача сноў гэтага; бо праз гэта выпрабоўвае вас Гасподзь, Бог ваш, каб даведацца, ці любіце вы Госпада, Бога вашага, ад усяго сэрца вашага і ад усёй душы вашай;

dyk nâ sluhaj sloǔ praroka gètaga, al′bo tlumača snoǔ gètaga; bo praz gèta vypraboǔvae vas Gaspodz′, Bog vaš, kab davedacca, cì lûbìce vy Gospada, Boga vašaga, ad usâgo sèrca vašaga ì ad usëj dušy vašaj;

4. За Госпадам, Богам вашым, сьледуйце і Яго бойцеся, запаведзі Ягоныя выконвайце і голасу Ягонага слухайцеся, і Яму служэце і да Яго прыхінайцеся;

Za Gospadam, Bogam vašym, s′ledujce ì Âgo bojcesâ, zapavedzì Âgonyâ vykonvajce ì golasu Âgonaga sluhajcesâ, ì Âmu služèce ì da Âgo pryhìnajcesâ;

5. а прарока таго альбо тлумача сноў таго трэба аддаць сьмерці за тое, што ён умаўляў вас адступіцца ад Госпада, Бога вашага, Які вывеў вас зь зямлі Егіпецкай і вызваліў цябе з дома рабства, прагнучы зьвесьці цябе з дарогі, па якой ісьці наказваў табе Гасподзь, Бог твой; і гэтак зьнішчы зло спасярод сябе.

a praroka tago al′bo tlumača snoǔ tago trèba addac′ s′mercì za toe, što ën umaǔlâǔ vas adstupìcca ad Gospada, Boga vašaga, Âkì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj ì vyzvalìǔ câbe z doma rabstva, pragnučy z′ves′cì câbe z darogì, pa âkoj ìs′cì nakazvaǔ tabe Gaspodz′, Bog tvoj; ì gètak z′nìščy zlo spasârod sâbe.

6. Калі цябе пачне ўмаўляць брат твой тайна, сын маці тваёй, альбо сын твой, альбо дачка твая, альбо жонка на ўлоньні тваім, альбо сябар твой, які для цябе, як душа твая, кажучы: "хадзем і будзем служыць багам іншым, якіх ня ведаў ты і бацькі твае",

Kalì câbe pačne ǔmaǔlâc′ brat tvoj tajna, syn macì tvaëj, al′bo syn tvoj, al′bo dačka tvaâ, al′bo žonka na ǔlon′nì tvaìm, al′bo sâbar tvoj, âkì dlâ câbe, âk duša tvaâ, kažučy: "hadzem ì budzem služyc′ bagam ìnšym, âkìh nâ vedaǔ ty ì bac′kì tvae",

7. багам тых народаў, якія вакол цябе, блізкіх да цябе, альбо далёкіх ад цябе, ад аднаго краю зямлі да другога, -

bagam tyh narodaǔ, âkìâ vakol câbe, blìzkìh da câbe, al′bo dalëkìh ad câbe, ad adnago kraû zâmlì da drugoga, -

8. дык не згаджайся зь ім і ня слухай яго; і хай не пашкадуе яго вока тваё, і не шкадуй яго і не прыкрывай яго,

dyk ne zgadžajsâ z′ ìm ì nâ sluhaj âgo; ì haj ne paškadue âgo voka tvaë, ì ne škaduj âgo ì ne prykryvaj âgo,

9. а забі яго; твая рука першая павінна быць на ім, каб забіць яго, а потым рукі ўсяго народа;

a zabì âgo; tvaâ ruka peršaâ pavìnna byc′ na ìm, kab zabìc′ âgo, a potym rukì ǔsâgo naroda;

10. пабі яго камянямі да сьмерці, бо ён намышляў адвярнуць цябе ад Госпада, Бога твайго, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай, з дома рабства;

pabì âgo kamânâmì da s′mercì, bo ën namyšlâǔ advârnuc′ câbe ad Gospada, Boga tvajgo, Âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj, z doma rabstva;

11. увесь Ізраіль пачуе гэта і збаіцца, і ня будуць болей рабіць сярод цябе такога ліха.

uves′ Ìzraìl′ pačue gèta ì zbaìcca, ì nâ buduc′ bolej rabìc′ sârod câbe takoga lìha.

12. Калі пачуеш пра які-небудзь горад твой, які Гасподзь, Бог твой, дае табе на жыхарства,

Kalì pačueš pra âkì-nebudz′ gorad tvoj, âkì Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe na žyharstva,

13. што паявіліся ў ім бязбожныя людзі спасярод цябе і спакусілі жыхароў горада іхняга, кажучы: "хадзем і будзем служыць багам іншым, якіх вы ня ведалі", -

što paâvìlìsâ ǔ ìm bâzbožnyâ lûdzì spasârod câbe ì spakusìlì žyharoǔ gorada ìhnâga, kažučy: "hadzem ì budzem služyc′ bagam ìnšym, âkìh vy nâ vedalì", -

14. дык ты вышукай, дасачы і добра распытай; і калі гэта чыстая праўда, што здарылася шкарада гэтая сярод цябе,

dyk ty vyšukaj, dasačy ì dobra raspytaj; ì kalì gèta čystaâ praǔda, što zdarylasâ škarada gètaâ sârod câbe,

15. пабі жыхароў таго горада вастрыём меча, аддай праклёну яго і ўсё, што ў ім, і быдла яго пабі вастрыём меча;

pabì žyharoǔ tago gorada vastryëm meča, addaj praklënu âgo ì ǔsë, što ǔ ìm, ì bydla âgo pabì vastryëm meča;

16. А ўсю здабычу яго зьбяры на сярэдзіну плошчы яго і спалі агнём горад і ўсю здабычу яго цалкам Госпаду, Богу твайму, і хай будзе ён вечна ў руінах, ня трэба ніколі болей адбудоўваць яго;

A ǔsû zdabyču âgo z′bâry na sârèdzìnu ploščy âgo ì spalì agnëm gorad ì ǔsû zdabyču âgo calkam Gospadu, Bogu tvajmu, ì haj budze ën večna ǔ ruìnah, nâ trèba nìkolì bolej adbudoǔvac′ âgo;

17. нішто з праклятага хай ня прыліпне да рукі тваёй, каб утаймаваў Гасподзь лютасьць гневу Свайго і даў табе літасьць і памілаваў цябе, і памножыў цябе, як запрысягаўся бацькам тваім.

nìšto z praklâtaga haj nâ prylìpne da rukì tvaëj, kab utajmavaǔ Gaspodz′ lûtas′c′ gnevu Svajgo ì daǔ tabe lìtas′c′ ì pamìlavaǔ câbe, ì pamnožyǔ câbe, âk zaprysâgaǔsâ bac′kam tvaìm.

18. калі будзеш слухаць голасу Госпада, Бога твайго, захоўваючы ўсе запаведзі Ягоныя, якія сёньня пераказваю табе, робячы заўгоднае прад вачыма Госпада, Бога твайго.

kalì budzeš sluhac′ golasu Gospada, Boga tvajgo, zahoǔvaûčy ǔse zapavedzì Âgonyâ, âkìâ sën′nâ perakazvaû tabe, robâčy zaǔgodnae prad vačyma Gospada, Boga tvajgo.

14 Кіраўнік

1. Вы - сыны Госпада, Бога вашага; не рабеце нарэзаў на целе вашым і не выстрыгайце валасоў над вачыма вашымі па нябожчыку;

Vy - syny Gospada, Boga vašaga; ne rabece narèzaǔ na cele vašym ì ne vystrygajce valasoǔ nad vačyma vašymì pa nâbožčyku;

2. бо ты народ сьвяты ў Госпада, Бога твайго, і цябе выбраў Гасподзь, каб ты быў уласным Яго народам з усіх народаў, якія на зямлі.

bo ty narod s′vâty ǔ Gospada, Boga tvajgo, ì câbe vybraǔ Gaspodz′, kab ty byǔ ulasnym Âgo narodam z usìh narodaǔ, âkìâ na zâmlì.

3. Ня еж ніякай погані.

Nâ ež nìâkaj poganì.

4. Вось быдла, якое вам можна есьці: валы, авечкі, козы,

Vos′ bydla, âkoe vam možna es′cì: valy, avečkì, kozy,

5. алень і сарна, і буйвал і казуля, і зубр і жырафа, і антылопа.

alen′ ì sarna, ì bujval ì kazulâ, ì zubr ì žyrafa, ì antylopa.

6. Усякая жывёліна, у якое расшчэпленыя капыты і на абодвух капытах глыбокі разрэз, і якая жуе жуйку, тую ежце;

Usâkaâ žyvëlìna, u âkoe rasščèplenyâ kapyty ì na abodvuh kapytah glybokì razrèz, ì âkaâ žue žujku, tuû ežce;

7. толькі гэтых ня ежце з тых, што жуюць жуйку і маюць расшчэпленыя капыты з глыбокім разрэзам: вярблюда, зайца і тушканчыка, бо хоць яны жуюць жуйку, але капыты ў іх не расшчэпленыя: нячыстыя яны вам;

tol′kì gètyh nâ ežce z tyh, što žuûc′ žujku ì maûc′ rasščèplenyâ kapyty z glybokìm razrèzam: vârblûda, zajca ì tuškančyka, bo hoc′ âny žuûc′ žujku, ale kapyty ǔ ìh ne rasščèplenyâ: nâčystyâ âny vam;

8. і сьвіньні, бо капыты ў яе расшчэпленыя, але ня жуе жуйкі; нячыстая яна вам; ня ежце мяса іх і да трупаў іх не дакранайцеся.

ì s′vìn′nì, bo kapyty ǔ âe rasščèplenyâ, ale nâ žue žujkì; nâčystaâ âna vam; nâ ežce mâsa ìh ì da trupaǔ ìh ne dakranajcesâ.

9. З усіх жывёлаў, якія ў вадзе, ежце ўсіх, у якіх ёсьць пер'е і луска;

Z usìh žyvëlaǔ, âkìâ ǔ vadze, ežce ǔsìh, u âkìh ës′c′ per'e ì luska;

10. а ўсіх тых, у якіх няма пер'я і лускі, ня ежце: нячыста гэта вам.

a ǔsìh tyh, u âkìh nâma per'â ì luskì, nâ ežce: nâčysta gèta vam.

11. Усякае птаства чыстае ежце;

Usâkae ptastva čystae ežce;

12. а гэтых зь іх ня трэба есьці: арла, грыфа і марскога арла,

a gètyh z′ ìh nâ trèba es′cì: arla, gryfa ì marskoga arla,

13. і кані, і сокала і крагуля з пародаю іхняю,

ì kanì, ì sokala ì kragulâ z parodaû ìhnâû,

14. і ўсякага гругана з пародаю ягонаю,

ì ǔsâkaga grugana z parodaû âgonaû,

15. і страўса і савы, і чайкі і шуляка з пародай ягонаю,

ì straǔsa ì savy, ì čajkì ì šulâka z parodaj âgonaû,

16. і сойкі, і пушчыка, і лебедзя,

ì sojkì, ì puščyka, ì lebedzâ,

17. і пелікана, і сіпа, і кармарана,

ì pelìkana, ì sìpa, ì karmarana,

18. і чаплі, і бусла з пародаю ягонай, і ўдода, і кажана.

ì čaplì, ì busla z parodaû âgonaj, ì ǔdoda, ì kažana.

19. Усе крылатыя паўзуны нячыстыя вам, ня ежце іх.

Use krylatyâ paǔzuny nâčystyâ vam, nâ ežce ìh.

20. Усю чыстую птушку ежце.

Usû čystuû ptušku ežce.

21. Ня ежце ніякага падла: іншаземцу, які надарыцца ў селішчах тваіх, аддай яго, ён хай есьць яго, альбо прадай яму, бо ты народ сьвяты ў Госпада, Бога твайго. Не гатуй казьляня ў малацэ маці ягонай.

Nâ ežce nìâkaga padla: ìnšazemcu, âkì nadarycca ǔ selìščah tvaìh, addaj âgo, ën haj es′c′ âgo, al′bo pradaj âmu, bo ty narod s′vâty ǔ Gospada, Boga tvajgo. Ne gatuj kaz′lânâ ǔ malacè macì âgonaj.

22. Аддзяляй дзесяціну з усяго ўроджанага насеньнем тваім, якое штогоду на полі тваім узрасьце,

Addzâlâj dzesâcìnu z usâgo ǔrodžanaga nasen′nem tvaìm, âkoe štogodu na polì tvaìm uzras′ce,

23. і еж прад Госпадам, Богам тваім, на тым месцы, якое выбера Ён, каб быць імю Ягонаму там; прынось дзесяціну хлеба твайго і алею твайго, каб ты навучыўся баяцца Госпада, Бога твайго, ва ўсе дні.

ì ež prad Gospadam, Bogam tvaìm, na tym mescy, âkoe vybera Ën, kab byc′ ìmû Âgonamu tam; prynos′ dzesâcìnu hleba tvajgo ì aleû tvajgo, kab ty navučyǔsâ baâcca Gospada, Boga tvajgo, va ǔse dnì.

24. Калі ж доўгая будзе табе дарога, так што ня зможаш несьці гэтага, бо далёка ад цябе тое месца, якое выбера Гасподзь, Бог твой, каб пакласьці там імя Сваё, і Гасподзь, Бог твой, дабраславіў цябе,

Kalì ž doǔgaâ budze tabe daroga, tak što nâ zmožaš nes′cì gètaga, bo dalëka ad câbe toe mesca, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, kab paklas′cì tam ìmâ Svaë, ì Gaspodz′, Bog tvoj, dabraslavìǔ câbe,

25. дык памяняй гэта на срэбра і вазьмі срэбра ў руку тваю і прыходзь на месца, якое выбера Гасподзь, Бог твой;

dyk pamânâj gèta na srèbra ì vaz′mì srèbra ǔ ruku tvaû ì pryhodz′ na mesca, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj;

26. і купляй на срэбра гэта ўсё, што заўгодзіцца душы тваёй; і еж там прад Госпадам, Богам тваім, і радуйся ты і сямэя твая.

ì kuplâj na srèbra gèta ǔsë, što zaǔgodzìcca dušy tvaëj; ì ež tam prad Gospadam, Bogam tvaìm, ì radujsâ ty ì sâmèâ tvaâ.

27. І лявіта, які ў селішчах тваіх, не пакінь, бо няма яму долі і дзялянкі з табою.

Ì lâvìta, âkì ǔ selìščah tvaìh, ne pakìn′, bo nâma âmu dolì ì dzâlânkì z taboû.

28. А як міне тры гады, аддзяляй усе дзесяціны створанага табою ў той год і кладзі ў селішчах тваіх;

A âk mìne try gady, addzâlâj use dzesâcìny stvoranaga taboû ǔ toj god ì kladzì ǔ selìščah tvaìh;

29. і няхай прыйдзе лявіт, бо яму няма долі і дзялянкі з табою, і прыхадзень і сірата і ўдава, якія ў селішчах тваіх, і няхай ядуць і наядаюцца, каб дабраславіў цябе Гасподзь, Бог твой, ў кожнай дзеі рук тваіх, якія ты будзеш рабіць.

ì nâhaj pryjdze lâvìt, bo âmu nâma dolì ì dzâlânkì z taboû, ì pryhadzen′ ì sìrata ì ǔdava, âkìâ ǔ selìščah tvaìh, ì nâhaj âduc′ ì naâdaûcca, kab dabraslavìǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, ǔ kožnaj dzeì ruk tvaìh, âkìâ ty budzeš rabìc′.

15 Кіраўнік

1. А ў канцы кожнага сёмага года рабі адпушчэньне.

A ǔ kancy kožnaga sëmaga goda rabì adpuščèn′ne.

2. А адпушчэньне ў тым, каб кожны пазыковец, які пазычыў блізкаму свайму, дараваў пазыку і не спаганяў з блізкага свайго альбо з брата свайго, бо абвешчана дараваньне дзеля Госпада;

A adpuščèn′ne ǔ tym, kab kožny pazykovec, âkì pazyčyǔ blìzkamu svajmu, daravaǔ pazyku ì ne spaganâǔ z blìzkaga svajgo al′bo z brata svajgo, bo abveščana daravan′ne dzelâ Gospada;

3. з чужаземца спаганяй, а што будзе твайго ў брата твайго, даруй.

z čužazemca spaganâj, a što budze tvajgo ǔ brata tvajgo, daruj.

4. Хіба толькі ня будзе ў цябе ўбогага: бо дабраславіць цябе Гасподзь на той зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку, каб ты ўспадкаваў яе,

Hìba tol′kì nâ budze ǔ câbe ǔbogaga: bo dabraslavìc′ câbe Gaspodz′ na toj zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku, kab ty ǔspadkavaǔ âe,

5. калі толькі будзеш слухаць голасу Госпада, Бога твайго, і старацца выконваць усе запаведзі гэтыя, якія я сёньня наказваю табе;

kalì tol′kì budzeš sluhac′ golasu Gospada, Boga tvajgo, ì staracca vykonvac′ use zapavedzì gètyâ, âkìâ â sën′nâ nakazvaû tabe;

6. бо Гасподзь, Бог твой, дабраславіць цябе, як Ён казаў табе, і ты будзеш даваць пазыку многім народам, а сам ня будзеш браць пазыкі; і мы валадарыць будзем над многімі народамі, а яны над табою ня будуць валадарыць.

bo Gaspodz′, Bog tvoj, dabraslavìc′ câbe, âk Ën kazaǔ tabe, ì ty budzeš davac′ pazyku mnogìm narodam, a sam nâ budzeš brac′ pazykì; ì my valadaryc′ budzem nad mnogìmì narodamì, a âny nad taboû nâ buduc′ valadaryc′.

7. Калі ж будзе ў цябе ўбогі, хто-небудзь з братоў тваіх, у адным зь селішчаў тваіх на зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе, дык не ачэрсьцьві сэрца твайго і не затулі рукі тваёй перад зубожаным братам тваім,

Kalì ž budze ǔ câbe ǔbogì, hto-nebudz′ z bratoǔ tvaìh, u adnym z′ selìščaǔ tvaìh na zâmlì tvaëj, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe, dyk ne ačèrs′c′vì sèrca tvajgo ì ne zatulì rukì tvaëj perad zubožanym bratam tvaìm,

8. а растулі перад ім руку тваю і пазыч яму, гледзячы па ягонай патрэбе, у чым ён мае патрэбу;

a rastulì perad ìm ruku tvaû ì pazyč âmu, gledzâčy pa âgonaj patrèbe, u čym ën mae patrèbu;

9. пільнуйся, каб не зарадзілася ў сэрцы тваім ліхая думка: "набліжаецца сёмы год, год адпушчэньня", і каб ад таго вока тваё не зрабілася немілажальным да ўбогага брата твайго, і ты не адмовіў яму; бо ён залямантуе на цябе да Госпада, і будзе на табе грэх;

pìl′nujsâ, kab ne zaradzìlasâ ǔ sèrcy tvaìm lìhaâ dumka: "nablìžaecca sëmy god, god adpuščèn′nâ", ì kab ad tago voka tvaë ne zrabìlasâ nemìlažal′nym da ǔbogaga brata tvajgo, ì ty ne admovìǔ âmu; bo ën zalâmantue na câbe da Gospada, ì budze na tabe grèh;

10. дай яму, і калі давацьмеш яму, хай не зажурыцца сэрца тваё, бо за тое дабраславіць цябе Гасподзь, Бог твой, ва ўсіх дзеях тваіх і ва ўсім, што будзе рабіцца тваімі рукамі;

daj âmu, ì kalì davac′meš âmu, haj ne zažurycca sèrca tvaë, bo za toe dabraslavìc′ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, va ǔsìh dzeâh tvaìh ì va ǔsìm, što budze rabìcca tvaìmì rukamì;

11. бо ўбогія заўсёды будуць на зямлі; таму я і загадваю табе: растуляй руку тваю перад братам тваім, бедным тваім і жабраком тваім на зямлі тваёй.

bo ǔbogìâ zaǔsëdy buduc′ na zâmlì; tamu â ì zagadvaû tabe: rastulâj ruku tvaû perad bratam tvaìm, bednym tvaìm ì žabrakom tvaìm na zâmlì tvaëj.

12. Калі прадасца табе брат твой, Габрэй, альбо Габрэйка, дык шэсьць гадоў павінен ён быць рабом табе, а на сёмым годзе адпусьці яго ад сябе на волю;

Kalì pradasca tabe brat tvoj, Gabrèj, al′bo Gabrèjka, dyk šès′c′ gadoǔ pavìnen ën byc′ rabom tabe, a na sëmym godze adpus′cì âgo ad sâbe na volû;

13. а калі будзеш адпускаць яго ад сябе на волю, не адпусьці яго з пустымі рукамі,

a kalì budzeš adpuskac′ âgo ad sâbe na volû, ne adpus′cì âgo z pustymì rukamì,

14. а надзялі яго ад статкаў тваіх, ад гумна твайго і ад чавіла твайго: дай яму, чым спадобіў цябе Гасподзь, Бог твой;

a nadzâlì âgo ad statkaǔ tvaìh, ad gumna tvajgo ì ad čavìla tvajgo: daj âmu, čym spadobìǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj;

15. памятай, што і ты быў рабом у зямлі Егіпецкай і выбавіў цябе Гасподзь, Бог твой, таму я сёньня і наказваю табе гэта.

pamâtaj, što ì ty byǔ rabom u zâmlì Egìpeckaj ì vybavìǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, tamu â sën′nâ ì nakazvaû tabe gèta.

16. А калі ён скажа табе: "не пайду я ад цябе, бо я люблю цябе і дом твой", таму добра яму ў цябе,

A kalì ën skaža tabe: "ne pajdu â ad câbe, bo â lûblû câbe ì dom tvoj", tamu dobra âmu ǔ câbe,

17. дык вазьмі шыла і прыкалі вуха ягонае да дзьвярэй; і будзе ён рабом тваім навекі. Так рабі і з рабыняй тваёю.

dyk vaz′mì šyla ì prykalì vuha âgonae da dz′vârèj; ì budze ën rabom tvaìm navekì. Tak rabì ì z rabynâj tvaëû.

18. Ня лічы гэта сабе цяжкім, што ты павінен адпусьціць яго ад сябе на волю, бо ён за шэсьць гадоў зарабіў табе ўдвайне супроць платы найміта; і дабраславіць цябе Гасподзь, Бог твой, ва ўсім, што ні будзеш рабіць.

Nâ lìčy gèta sabe câžkìm, što ty pavìnen adpus′cìc′ âgo ad sâbe na volû, bo ën za šès′c′ gadoǔ zarabìǔ tabe ǔdvajne suproc′ platy najmìta; ì dabraslavìc′ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, va ǔsìm, što nì budzeš rabìc′.

19. Усё першароднае мужчынскага полу, што народзіцца ад буйнога быдла твайго і ад дробнага быдла твайго, пасьвячай Госпаду, Богу твайму: не працуй на першародным вале тваім і ня стрыжы першароднага з дробнага быдла твайго;

Usë peršarodnae mužčynskaga polu, što narodzìcca ad bujnoga bydla tvajgo ì ad drobnaga bydla tvajgo, pas′vâčaj Gospadu, Bogu tvajmu: ne pracuj na peršarodnym vale tvaìm ì nâ stryžy peršarodnaga z drobnaga bydla tvajgo;

20. прад Госпадам, Богам тваім, штогоду рабі гэта ты і сямэя твая, на месцы, якое выбера Гасподзь;

prad Gospadam, Bogam tvaìm, štogodu rabì gèta ty ì sâmèâ tvaâ, na mescy, âkoe vybera Gaspodz′;

21. а калі будзе на ім загана, кульгавасьць альбо слепата, альбо якая іншая пахіба, дык ня прынось яго ў ахвяру Госпаду, Богу твайму,

a kalì budze na ìm zagana, kul′gavas′c′ al′bo slepata, al′bo âkaâ ìnšaâ pahìba, dyk nâ prynos′ âgo ǔ ahvâru Gospadu, Bogu tvajmu,

22. а ў селішчах тваіх еж яго; нячысты як і чысты могуць есьці, як сарну і як аленя;

a ǔ selìščah tvaìh ež âgo; nâčysty âk ì čysty moguc′ es′cì, âk sarnu ì âk alenâ;

23. толькі крыві ягонай ня еж: на зямлю вылівай яе, як ваду.

tol′kì kryvì âgonaj nâ ež: na zâmlû vylìvaj âe, âk vadu.

16 Кіраўнік

1. Сачы за месяцам Авіў і ўчыняй Пасху Госпаду, Богу твайму, бо ў месяцы Авіве вывеў цябе Гасподзь, Бог твой, зь Егіпта ўначы.

Sačy za mesâcam Avìǔ ì ǔčynâj Pashu Gospadu, Bogu tvajmu, bo ǔ mesâcy Avìve vyveǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, z′ Egìpta ǔnačy.

2. І закалі паску Госпаду, Богу твайму, з дробнага і буйнога быдла, на месцы, якое выбера Гасподзь, каб было там імя Ягонае.

Ì zakalì pasku Gospadu, Bogu tvajmu, z drobnaga ì bujnoga bydla, na mescy, âkoe vybera Gaspodz′, kab bylo tam ìmâ Âgonae.

3. Ня еж зь ёю квашанага; сем дзён еж зь ёю праснакі, хлябы бедаваньня, бо сьпешна выйшаў ты зь зямлі Егіпецкай, каб памятаў ты дзень выхаду свайго зь зямлі Егіпецкай праз усе дні жыцьця твайго;

Nâ ež z′ ëû kvašanaga; sem dzën ež z′ ëû prasnakì, hlâby bedavan′nâ, bo s′pešna vyjšaǔ ty z′ zâmlì Egìpeckaj, kab pamâtaǔ ty dzen′ vyhadu svajgo z′ zâmlì Egìpeckaj praz use dnì žyc′câ tvajgo;

4. сем дзён не павінна быць у цябе нічога квашанага ва ўсім краі, і зь мяса, якое ты прынёс у ахвяру ўвечары перашага дня, нічога не павінна заставацца да раніцы.

sem dzën ne pavìnna byc′ u câbe nìčoga kvašanaga va ǔsìm kraì, ì z′ mâsa, âkoe ty prynës u ahvâru ǔvečary perašaga dnâ, nìčoga ne pavìnna zastavacca da ranìcy.

5. Ня можаш ты калоць паску ні ў якім доме тваім, які Гасподзь, Бог твой дасьць табе;

Nâ možaš ty kaloc′ pasku nì ǔ âkìm dome tvaìm, âkì Gaspodz′, Bog tvoj das′c′ tabe;

6. толькі на тым месцы, якое выбера Гасподзь, Бог твой, каб было там імя Ягонае, калі паску ўвечары пры захадзе сонца, тым самым часам, як ты выйшаў зь Егіпта;

tol′kì na tym mescy, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, kab bylo tam ìmâ Âgonae, kalì pasku ǔvečary pry zahadze sonca, tym samym časam, âk ty vyjšaǔ z′ Egìpta;

7. і сьпячы і зьеж на тым месцы, якое выбера Гасподзь, Бог твой, а на другі дзень можаш вярнуцца і ўвайсьці ў намёты твае.

ì s′pâčy ì z′ež na tym mescy, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, a na drugì dzen′ možaš vârnucca ì ǔvajs′cì ǔ namëty tvae.

8. Шэсьць дзён еж праснакі, а сёмага дня адданьне сьвята Госпаду, Богу твайму; не займайся працаю.

Šès′c′ dzën ež prasnakì, a sëmaga dnâ addan′ne s′vâta Gospadu, Bogu tvajmu; ne zajmajsâ pracaû.

9. Сем тыдняў адлічы сабе; і пачынай лічыць сем тыдняў з таго часу, як серп зажне сьпелае збожжа;

Sem tydnâǔ adlìčy sabe; ì pačynaj lìčyc′ sem tydnâǔ z tago času, âk serp zažne s′pelae zbožža;

10. тады ўчыняй сьвята сяміцаў Госпаду, Богу твайму, у меру дайнасьці рукі тваёй, колькі дасі, гледзячы па тым, чым спадобіць цябе Гасподзь, Бог твой;

tady ǔčynâj s′vâta sâmìcaǔ Gospadu, Bogu tvajmu, u meru dajnas′cì rukì tvaëj, kol′kì dasì, gledzâčy pa tym, čym spadobìc′ câbe Gaspodz′, Bog tvoj;

11. І радуйся прад Госпадам, Богам тваім, ты і сын твой і дачка твая, і раб твой і рабыня твая, і лявіт, які ў селішчах тваіх, і прыхадзень і сірата і ўдава, якія сярод цябе, на месцы, якое выбера Гасподзь, Бог твой, каб было там імя Ягонае;

Ì radujsâ prad Gospadam, Bogam tvaìm, ty ì syn tvoj ì dačka tvaâ, ì rab tvoj ì rabynâ tvaâ, ì lâvìt, âkì ǔ selìščah tvaìh, ì pryhadzen′ ì sìrata ì ǔdava, âkìâ sârod câbe, na mescy, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, kab bylo tam ìmâ Âgonae;

12. памятай, што ты быў рабом у Егіпце, і шануй і выконвай пастановы гэтыя.

pamâtaj, što ty byǔ rabom u Egìpce, ì šanuj ì vykonvaj pastanovy gètyâ.

13. Сьвята кучак учыняй у сябе сем дзён, калі прыбярэш з гумна твайго і з чавіла твайго;

S′vâta kučak učynâj u sâbe sem dzën, kalì prybârèš z gumna tvajgo ì z čavìla tvajgo;

14. і радуйся ў сьвята тваё ты і сын твой і дачка твая, і раб твой і рабыня твая, і лявіт і прыхадзень, і сірата і ўдава, якія ў селішчах тваіх,

ì radujsâ ǔ s′vâta tvaë ty ì syn tvoj ì dačka tvaâ, ì rab tvoj ì rabynâ tvaâ, ì lâvìt ì pryhadzen′, ì sìrata ì ǔdava, âkìâ ǔ selìščah tvaìh,

15. сем дзён сьвяткуй Госпаду, Богу твайму, на месцы, якое выбера Гасподзь, Бог твой; бо дабраславіць цябе Гасподзь, Бог твой, ва ўсім плёне тваім і ва ўсякай дзеі рук тваіх, і ты будзеш толькі радавацца.

sem dzën s′vâtkuj Gospadu, Bogu tvajmu, na mescy, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj; bo dabraslavìc′ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, va ǔsìm plëne tvaìm ì va ǔsâkaj dzeì ruk tvaìh, ì ty budzeš tol′kì radavacca.

16. Тры разы на год увесь мужчынскі пол павінен зьяўляцца прад аблічча Госпада, Бога твайго, на месца, якое выбера Ён: у сьвята праснакоў, у сьвята сяміцаў і ў сьвята кучак; і ніхто не павінен зьяўляцца прад аблічча Госпада паражняком,

Try razy na god uves′ mužčynskì pol pavìnen z′âǔlâcca prad ablìčča Gospada, Boga tvajgo, na mesca, âkoe vybera Ën: u s′vâta prasnakoǔ, u s′vâta sâmìcaǔ ì ǔ s′vâta kučak; ì nìhto ne pavìnen z′âǔlâcca prad ablìčča Gospada paražnâkom,

17. а кожны з дарункам у руцэ сваёй, паводле дабраславеньня Госпада, Бога твайго, якое Ён даў Табе.

a kožny z darunkam u rucè svaëj, pavodle dabraslaven′nâ Gospada, Boga tvajgo, âkoe Ën daǔ Tabe.

18. Ва ўсіх селішчах тваіх, якія Гасподзь, Бог твой, дасьць табе, пастаў сабе судзьдзяў і наглядчыкаў па плямёнах тваіх, каб яны судзілі народ судом справядлівым;

Va ǔsìh selìščah tvaìh, âkìâ Gaspodz′, Bog tvoj, das′c′ tabe, pastaǔ sabe sudz′dzâǔ ì naglâdčykaǔ pa plâmënah tvaìh, kab âny sudzìlì narod sudom spravâdlìvym;

19. не перакручвай закона, не зважай на асобы і не бяры дарункаў, бо дарункі сьлепяць вочы мудрым і пераварочваюць справу тых, чыя праўда;

ne perakručvaj zakona, ne zvažaj na asoby ì ne bâry darunkaǔ, bo darunkì s′lepâc′ vočy mudrym ì peravaročvaûc′ spravu tyh, čyâ praǔda;

20. праўды, праўды шукай, каб ты быў жывы і авалодаў зямлёю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе.

praǔdy, praǔdy šukaj, kab ty byǔ žyvy ì avalodaǔ zâmlëû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe.

21. Не садзі сабе гаю зь якіх-небудзь дрэў каля ахвярніка Госпада, Бога твайго, які ты зробіш сабе,

Ne sadzì sabe gaû z′ âkìh-nebudz′ drèǔ kalâ ahvârnìka Gospada, Boga tvajgo, âkì ty zrobìš sabe,

22. і ня стаў сабе слупа, ненавіснага Госпаду, Богу твайму.

ì nâ staǔ sabe slupa, nenavìsnaga Gospadu, Bogu tvajmu.

17 Кіраўнік

1. Ня прынось у ахвяру Госпаду, Богу твайму, вала, альбо авечкі, на якой будзе загана, альбо што-небудзь благое, бо гэта агіда Госпаду, Богу твайму.

Nâ prynos′ u ahvâru Gospadu, Bogu tvajmu, vala, al′bo avečkì, na âkoj budze zagana, al′bo što-nebudz′ blagoe, bo gèta agìda Gospadu, Bogu tvajmu.

2. Калі знойдзецца сярод цябе ў якім-небудзь селішчы тваім, што Гасподзь, Бог твой, дае табе, мужчына альбо жанчына, хто зробіць ліхое прад вачыма Госпада, Бога твайго, пераступіўшы запавет Бога,

Kalì znojdzecca sârod câbe ǔ âkìm-nebudz′ selìščy tvaìm, što Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe, mužčyna al′bo žančyna, hto zrobìc′ lìhoe prad vačyma Gospada, Boga tvajgo, perastupìǔšy zapavet Boga,

3. і пойдзе і пачне служыць іншым багам, альбо паклоніцца ім, альбо сонцу, альбо месяцу, альбо ўсяму войску нябеснаму, чаго я не загадаў,

ì pojdze ì pačne služyc′ ìnšym bagam, al′bo paklonìcca ìm, al′bo soncu, al′bo mesâcu, al′bo ǔsâmu vojsku nâbesnamu, čago â ne zagadaǔ,

4. і табе абвешчана будзе, і ты пачуеш, дык ты добра пашукай: і калі гэта чыстая праўда, калі зроблена мярзота гэтая ў Ізраіле,

ì tabe abveščana budze, ì ty pačueš, dyk ty dobra pašukaj: ì kalì gèta čystaâ praǔda, kalì zroblena mârzota gètaâ ǔ Ìzraìle,

5. дык выведзі мужчыну таго, альбо жанчыну тую, якія ўчынілі ліха гэта, да варотаў тваіх і пабі іх камянямі да сьмерці.

dyk vyvedzì mužčynu tago, al′bo žančynu tuû, âkìâ ǔčynìlì lìha gèta, da varotaǔ tvaìh ì pabì ìh kamânâmì da s′mercì.

6. Па словах двух сьведкаў, альбо трох сьведкаў, павінен памерці засуджаны на сьмерць: нельга аддаваць сьмерці па словах аднаго сьведкі;

Pa slovah dvuh s′vedkaǔ, al′bo troh s′vedkaǔ, pavìnen pamercì zasudžany na s′merc′: nel′ga addavac′ s′mercì pa slovah adnago s′vedkì;

7. рука сьведкаў павінна быць на ім раней за ўсё, каб забіць яго, потым рука ўсяго народа; і так вынішчы ліха спасярод сябе.

ruka s′vedkaǔ pavìnna byc′ na ìm ranej za ǔsë, kab zabìc′ âgo, potym ruka ǔsâgo naroda; ì tak vynìščy lìha spasârod sâbe.

8. Калі ў тваім судзе цяжка будзе табе рассудзіць паміж крывёю і крывёю, паміж судом і судом, паміж пабоямі і пабоямі, і будуць нязгодныя меркаваньні ў варотах тваіх, дык устань і ідзі на месца, якое выбера Гасподзь, Бог твой,

Kalì ǔ tvaìm sudze câžka budze tabe rassudzìc′ pamìž kryvëû ì kryvëû, pamìž sudom ì sudom, pamìž paboâmì ì paboâmì, ì buduc′ nâzgodnyâ merkavan′nì ǔ varotah tvaìh, dyk ustan′ ì ìdzì na mesca, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj,

9. і прыйдзі да сьвятароў лявітаў і да судзьдзі, які будзе ў тыя дні, і спытайся ў іх, і яны скажуць табе, як рассудзіць;

ì pryjdzì da s′vâtaroǔ lâvìtaǔ ì da sudz′dzì, âkì budze ǔ tyâ dnì, ì spytajsâ ǔ ìh, ì âny skažuc′ tabe, âk rassudzìc′;

10. і зрабі паводле слова, якое яны скажуць табе, на тым месцы, якое выбера Гасподзь, і пастарайся выканаць усё, чаму яны навучаць цябе;

ì zrabì pavodle slova, âkoe âny skažuc′ tabe, na tym mescy, âkoe vybera Gaspodz′, ì pastarajsâ vykanac′ usë, čamu âny navučac′ câbe;

11. паводле закона, якому яны навучаць цябе, і паводле вызначэньня, якое яны скажуць табе, зрабі і ня ўхіляйся ні направа, ні налева ад таго, што яны скажуць табе.

pavodle zakona, âkomu âny navučac′ câbe, ì pavodle vyznačèn′nâ, âkoe âny skažuc′ tabe, zrabì ì nâ ǔhìlâjsâ nì naprava, nì naleva ad tago, što âny skažuc′ tabe.

12. А хто зробіць так дзёрзка, што не паслухаецца сьвятара, які стаіць там на служэньні прад Госпадам, Богам тваім, альбо судзьдзі, той павінен памерці, - і так вынішчы зло зь Ізраіля;

A hto zrobìc′ tak dzërzka, što ne pasluhaecca s′vâtara, âkì staìc′ tam na služèn′nì prad Gospadam, Bogam tvaìm, al′bo sudz′dzì, toj pavìnen pamercì, - ì tak vynìščy zlo z′ Ìzraìlâ;

13. і ўвесь народ пачуе і збаіцца, і ня будзе болей паводзіцца дзёрзка.

ì ǔves′ narod pačue ì zbaìcca, ì nâ budze bolej pavodzìcca dzërzka.

14. Калі ты прыйдзеш у зямлю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе, і авалодаеш ёю, і аселішся на ёй, і скажаш: "пастаўлю я над сабою цара, як і ў іншых народаў, якія вакол мяне",

Kalì ty pryjdzeš u zâmlû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe, ì avalodaeš ëû, ì aselìšsâ na ëj, ì skažaš: "pastaǔlû â nad saboû cara, âk ì ǔ ìnšyh narodaǔ, âkìâ vakol mâne",

15. дык пастаў над сабою цара, якога выбера Гасподзь, Бог твой; спасярод братоў тваіх пастаў над сабою цара; ня можаш паставіць над сабою іншаземца, які ня брат табе.

dyk pastaǔ nad saboû cara, âkoga vybera Gaspodz′, Bog tvoj; spasârod bratoǔ tvaìh pastaǔ nad saboû cara; nâ možaš pastavìc′ nad saboû ìnšazemca, âkì nâ brat tabe.

16. Толькі каб ён ня множыў сабе коней і не вяртаў народа ў Егіпет дзеля памнажэньня сабе коней, бо Гасподзь сказаў вам: "не вяртайцеся больш дарогаю гэтай";

Tol′kì kab ën nâ množyǔ sabe konej ì ne vârtaǔ naroda ǔ Egìpet dzelâ pamnažèn′nâ sabe konej, bo Gaspodz′ skazaǔ vam: "ne vârtajcesâ bol′š darogaû gètaj";

17. і каб не памнажаў сабе жонак, каб не разбэсьцілася сэрца ў яго, і каб срэбра і золата ня множыў сабе празьмерна.

ì kab ne pamnažaǔ sabe žonak, kab ne razbès′cìlasâ sèrca ǔ âgo, ì kab srèbra ì zolata nâ množyǔ sabe praz′merna.

18. Але калі ён сядзе на троне царства твайго, павінен сьпісаць сабе сьпіс закона гэтага з кнігі, якая ў сьвятароў лявітаў,

Ale kalì ën sâdze na trone carstva tvajgo, pavìnen s′pìsac′ sabe s′pìs zakona gètaga z knìgì, âkaâ ǔ s′vâtaroǔ lâvìtaǔ,

19. і няхай ён будзе ў яго, няхай ён чытае яго ва ўсе дні жыцьця свайго, каб вучыцца баяцца Госпада, Бога свайго, і стараўся выконваць усе словы закона гэтага і пастановы гэтыя;

ì nâhaj ën budze ǔ âgo, nâhaj ën čytae âgo va ǔse dnì žyc′câ svajgo, kab vučycca baâcca Gospada, Boga svajgo, ì staraǔsâ vykonvac′ use slovy zakona gètaga ì pastanovy gètyâ;

20. каб не надзімалася сэрца ягонае перад братамі ягонымі, і каб ня ўхіляўся ён ад закона ні направа, ні налева, каб доўгія дні заставаўся на царстве сваім ён і сыны ягоныя сярод Ізраіля.

kab ne nadzìmalasâ sèrca âgonae perad bratamì âgonymì, ì kab nâ ǔhìlâǔsâ ën ad zakona nì naprava, nì naleva, kab doǔgìâ dnì zastavaǔsâ na carstve svaìm ën ì syny âgonyâ sârod Ìzraìlâ.

18 Кіраўнік

1. Сьвятарам лявітам, усяму калену Лявіінаму, ня будзе долі і дзялянкі зь Ізраілем: яны павінны карміцца ахвярамі Госпада і Ягонай доляй;

S′vâtaram lâvìtam, usâmu kalenu Lâvììnamu, nâ budze dolì ì dzâlânkì z′ Ìzraìlem: âny pavìnny karmìcca ahvâramì Gospada ì Âgonaj dolâj;

2. дзялянкі ж ня будзе яму сярод братоў ягоных: Сам Гасподзь дзялянка ягоная, як казаў Ён яму.

dzâlânkì ž nâ budze âmu sârod bratoǔ âgonyh: Sam Gaspodz′ dzâlânka âgonaâ, âk kazaǔ Ën âmu.

3. Вось што павінна быць удзелена сьвятарам ад народа, ад тых, што прыносяць у ахвяру валоў альбо авечак: трэба аддаваць сьвятарам лапатку, сківіцы і шлунак;

Vos′ što pavìnna byc′ udzelena s′vâtaram ad naroda, ad tyh, što prynosâc′ u ahvâru valoǔ al′bo avečak: trèba addavac′ s′vâtaram lapatku, skìvìcy ì šlunak;

4. таксама пачаткі ад хлеба твайго, віна твайго і алею твайго, і пачаткі ад воўны з авечак тваіх аддавай яму,

taksama pačatkì ad hleba tvajgo, vìna tvajgo ì aleû tvajgo, ì pačatkì ad voǔny z avečak tvaìh addavaj âmu,

5. бо яго выбраў Гасподзь, Бог твой, з усіх плямёнаў тваіх, каб ён стаяў служыць у імя Госпада, сам і сыны ягоныя ва ўсе дні.

bo âgo vybraǔ Gaspodz′, Bog tvoj, z usìh plâmënaǔ tvaìh, kab ën staâǔ služyc′ u ìmâ Gospada, sam ì syny âgonyâ va ǔse dnì.

6. І калі лявіт прыйдзе з аднаго селішча твайго, з усёй зямлі Ізраіля, дзе ён жыў, і прыйдзе з жаданьня душы сваёй на месца, якое выбера Гасподзь,

Ì kalì lâvìt pryjdze z adnago selìšča tvajgo, z usëj zâmlì Ìzraìlâ, dze ën žyǔ, ì pryjdze z žadan′nâ dušy svaëj na mesca, âkoe vybera Gaspodz′,

7. і будзе служыць у імя Госпада Бога свайго, як і ўсе браты яго лявіты, якія стаяць там прад Госпадам, -

ì budze služyc′ u ìmâ Gospada Boga svajgo, âk ì ǔse braty âgo lâvìty, âkìâ staâc′ tam prad Gospadam, -

8. дык няхай яны карыстаюцца аднолькавай доляй, звыш атрыманага ад продажу бацькоўскай маёмасьці.

dyk nâhaj âny karystaûcca adnol′kavaj dolâj, zvyš atrymanaga ad prodažu bac′koǔskaj maëmas′cì.

9. Калі ты ўвойдзеш у зямлю, якую дае табе Гасподзь, Бог твой, тады не навучыся рабіць брыдоты, якія рабілі народы гэтыя:

Kalì ty ǔvojdzeš u zâmlû, âkuû dae tabe Gaspodz′, Bog tvoj, tady ne navučysâ rabìc′ brydoty, âkìâ rabìlì narody gètyâ:

10. не павінен быць у цябе той, хто праводзіць сына свайго альбо дачку сваю праз агонь, ні вяшчун, ні варажбіт, ні чарнакніжнік, ні чарадзей,

ne pavìnen byc′ u câbe toj, hto pravodzìc′ syna svajgo al′bo dačku svaû praz agon′, nì vâščun, nì varažbìt, nì čarnaknìžnìk, nì čaradzej,

11. ні змусьнік, які заклінае духаў, ні чараўнік, які апытвае нябожчыкаў;

nì zmus′nìk, âkì zaklìnae duhaǔ, nì čaraǔnìk, âkì apytvae nâbožčykaǔ;

12. бо агідны прад Госпадам кожны, хто робіць гэта, і якраз за гэтыя мярзоты Гасподзь, Бог твой, праганяе іх ад аблічча твайго;

bo agìdny prad Gospadam kožny, hto robìc′ gèta, ì âkraz za gètyâ mârzoty Gaspodz′, Bog tvoj, praganâe ìh ad ablìčča tvajgo;

13. будзь беспахібны прад Госпадам, Богам тваім;

budz′ bespahìbny prad Gospadam, Bogam tvaìm;

14. бо народы гэтыя, якіх ты праганяеш, слухаюць варажбітоў і чараўнікоў, а табе ня тое даў Гасподзь, Бог твой.

bo narody gètyâ, âkìh ty praganâeš, sluhaûc′ varažbìtoǔ ì čaraǔnìkoǔ, a tabe nâ toe daǔ Gaspodz′, Bog tvoj.

15. Прарока спасярод цябе, з братоў тваіх, як мяне, паставіць табе Гасподзь, Бог твой, - Яго слухайце, -

Praroka spasârod câbe, z bratoǔ tvaìh, âk mâne, pastavìc′ tabe Gaspodz′, Bog tvoj, - Âgo sluhajce, -

16. бо ты прасіў у Госпада, Бога твайго, каля Харыва ў дзень сходу, кажучы: хай не пачую больш голасу Госпада, Бога майго, і агню гэтага вялікага хай не пабачу болей, каб мне не памерці.

bo ty prasìǔ u Gospada, Boga tvajgo, kalâ Haryva ǔ dzen′ shodu, kažučy: haj ne pačuû bol′š golasu Gospada, Boga majgo, ì agnû gètaga vâlìkaga haj ne pabaču bolej, kab mne ne pamercì.

17. І сказаў мне Гасподзь: добра тое, што яны казалі;

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: dobra toe, što âny kazalì;

18. Я пастаўлю ім Прарока спасярод братоў іхніх, такога як ты, і ўкладу словы Мае ў вусны Ягоныя, і Ён будзе гаварыць ім усё, што Я загадаю Яму;

Â pastaǔlû ìm Praroka spasârod bratoǔ ìhnìh, takoga âk ty, ì ǔkladu slovy Mae ǔ vusny Âgonyâ, ì Ën budze gavaryc′ ìm usë, što Â zagadaû Âmu;

19. а хто не паслухае слоў Маіх, якія гаварыцьме імем Маім, з таго Я спаганю;

a hto ne pasluhae sloǔ Maìh, âkìâ gavaryc′me ìmem Maìm, z tago Â spaganû;

20. а прарока, які асьмеліцца гаварыць Маім імем тое, чаго Я не загадаў яму гаварыць, і які будзе гаварыць імем багоў іншых, такога прарока аддайце сьмерці.

a praroka, âkì as′melìcca gavaryc′ Maìm ìmem toe, čago Â ne zagadaǔ âmu gavaryc′, ì âkì budze gavaryc′ ìmem bagoǔ ìnšyh, takoga praroka addajce s′mercì.

21. І калі скажаш у сэрцы тваім: "як мы пазнаем слова, якое не Гасподзь гаварыў?"

Ì kalì skažaš u sèrcy tvaìm: "âk my paznaem slova, âkoe ne Gaspodz′ gavaryǔ?"

22. Калі прарок скажа імем Госпада, а слова тое ня спраўдзіцца, дык не Гасподзь казаў тое слова, а казаў гэта прарок ад дзёрзкасьці сваёй, - ня бойся яго.

Kalì prarok skaža ìmem Gospada, a slova toe nâ spraǔdzìcca, dyk ne Gaspodz′ kazaǔ toe slova, a kazaǔ gèta prarok ad dzërzkas′cì svaëj, - nâ bojsâ âgo.

19 Кіраўнік

1. Калі Гасподзь, Бог твой, зьнішчыць народы, чыю зямлю дае табе Гасподзь, Бог твой, і ты ўступіш у спадчыну пасьля іх і аселішся ў гарадах іхніх і дамах іхніх,

Kalì Gaspodz′, Bog tvoj, z′nìščyc′ narody, čyû zâmlû dae tabe Gaspodz′, Bog tvoj, ì ty ǔstupìš u spadčynu pas′lâ ìh ì aselìšsâ ǔ garadah ìhnìh ì damah ìhnìh,

2. тады выдзелі сабе тры гарады сярод зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў валоданьне;

tady vydzelì sabe try garady sârod zâmlì tvaëj, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ valodan′ne;

3. пракладзі сабе дарогу і падзялі на тры часткі ўсю замлю тваю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку; яны будуць служыць сховішчам кожнаму забойцу.

prakladzì sabe darogu ì padzâlì na try častkì ǔsû zamlû tvaû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku; âny buduc′ služyc′ shovìščam kožnamu zabojcu.

4. І вось які забойца можа ўцякаць туды і заставацца жывым: хто забэе блізкага свайго без намыслу, ня быўшы ворагам яму ўчора і заўчора;

Ì vos′ âkì zabojca moža ǔcâkac′ tudy ì zastavacca žyvym: hto zabèe blìzkaga svajgo bez namyslu, nâ byǔšy voragam âmu ǔčora ì zaǔčora;

5. хто пойдзе зь блізкім сваім у лес сячы дровы, і размахнецца рука яго зь сякерай, каб сьсячы дрэва, і саскочыць жалеза з тапарышча і трапіць у блізкага, і той памрэ, - такі няхай уцячэ ў адзін з гарадоў тых, каб застацца жывым,

hto pojdze z′ blìzkìm svaìm u les sâčy drovy, ì razmahnecca ruka âgo z′ sâkeraj, kab s′sâčy drèva, ì saskočyc′ žaleza z taparyšča ì trapìc′ u blìzkaga, ì toj pamrè, - takì nâhaj ucâčè ǔ adzìn z garadoǔ tyh, kab zastacca žyvym,

6. каб помсьнік за кроў у гарачцы сэрца свайго не пагнаўся за забойцам і не дагнаў яго, калі далёкая будзе дарога, і не забіў яго, тым часам як ён ня мае быць асуджаны на сьмерць, бо ня быў ворагам яму ўчора і заўчора;

kab poms′nìk za kroǔ u garačcy sèrca svajgo ne pagnaǔsâ za zabojcam ì ne dagnaǔ âgo, kalì dalëkaâ budze daroga, ì ne zabìǔ âgo, tym časam âk ën nâ mae byc′ asudžany na s′merc′, bo nâ byǔ voragam âmu ǔčora ì zaǔčora;

7. таму я і даў табе загад, кажучы: выдзелі сабе тры гарады.

tamu â ì daǔ tabe zagad, kažučy: vydzelì sabe try garady.

8. А калі Гасподзь, Бог твой, пашырыць межы твае, як Ён прысягаўся бацькам тваім, і дасьць табе ўсю зямлю, якую Ён абяцаў даць бацькам тваім,

A kalì Gaspodz′, Bog tvoj, pašyryc′ mežy tvae, âk Ën prysâgaǔsâ bac′kam tvaìm, ì das′c′ tabe ǔsû zâmlû, âkuû Ën abâcaǔ dac′ bac′kam tvaìm,

9. калі ты будзеш старацца выконваць усе гэтыя запаведзі, якія я наказваю табе сёньня, любіць Госпада Бога твайго ўсе дні, тады да гэтых трох гарадоў дадай яшчэ тры гарады,

kalì ty budzeš staracca vykonvac′ use gètyâ zapavedzì, âkìâ â nakazvaû tabe sën′nâ, lûbìc′ Gospada Boga tvajgo ǔse dnì, tady da gètyh troh garadoǔ dadaj âščè try garady,

10. каб не пралівалася кроў невінаватага сярод зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку, і каб ня было на табе крыві.

kab ne pralìvalasâ kroǔ nevìnavataga sârod zâmlì tvaëj, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku, ì kab nâ bylo na tabe kryvì.

11. Але калі хто будзе ворагам блізкаму свайму і будзе падпільноўваць яго, і паўстане на яго і забэе яго да сьмерці, і ўцячэ ў адзін з гарадоў тых,

Ale kalì hto budze voragam blìzkamu svajmu ì budze padpìl′noǔvac′ âgo, ì paǔstane na âgo ì zabèe âgo da s′mercì, ì ǔcâčè ǔ adzìn z garadoǔ tyh,

12. дык старэйшыны горада ягонага павінны паслаць, каб узяць яго адтуль і перадаць яго ў рукі помсьніка за кроў, каб ён памёр;

dyk starèjšyny gorada âgonaga pavìnny paslac′, kab uzâc′ âgo adtul′ ì peradac′ âgo ǔ rukì poms′nìka za kroǔ, kab ën pamër;

13. хай ня літуе яго вока тваё; змый зь Ізраіля кроў невінаватага і будзе табе добра.

haj nâ lìtue âgo voka tvaë; zmyj z′ Ìzraìlâ kroǔ nevìnavataga ì budze tabe dobra.

14. Не парушай мяжы блізкага твайго, якую паклалі продкі ў дзялянцы тваёй, што дасталася табе на зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў валоданьне.

Ne parušaj mâžy blìzkaga tvajgo, âkuû paklalì prodkì ǔ dzâlâncy tvaëj, što dastalasâ tabe na zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ valodan′ne.

15. Ня досыць аднаго сьведкі супроць каго-небудзь у якой-небудзь віне і ў якім-небудзь злачынстве і ў якім-небудзь грэху, якім ён згрэшыць: пры словах двух сьведкаў, альбо пры словах трох сьведкаў адбудзецца справа.

Nâ dosyc′ adnago s′vedkì suproc′ kago-nebudz′ u âkoj-nebudz′ vìne ì ǔ âkìm-nebudz′ zlačynstve ì ǔ âkìm-nebudz′ grèhu, âkìm ën zgrèšyc′: pry slovah dvuh s′vedkaǔ, al′bo pry slovah troh s′vedkaǔ adbudzecca sprava.

16. Калі выступіць супроць каго сьведка несправядлівы, вінавацячы яго ў злачынстве,

Kalì vystupìc′ suproc′ kago s′vedka nespravâdlìvy, vìnavacâčy âgo ǔ zlačynstve,

17. дык няхай стануць абодва гэтыя чалавекі, у якіх цяжбіна, прад Госпадам, перад сьвятарамі і перад судзьдзямі, якія будуць у тыя дні;

dyk nâhaj stanuc′ abodva gètyâ čalavekì, u âkìh câžbìna, prad Gospadam, perad s′vâtaramì ì perad sudz′dzâmì, âkìâ buduc′ u tyâ dnì;

18. судзьдзі павінны добра прасачыць, і калі сьведка той - сьведка фальшывы, фальшывае данёс на брата свайго,

sudz′dzì pavìnny dobra prasačyc′, ì kalì s′vedka toj - s′vedka fal′šyvy, fal′šyvae danës na brata svajgo,

19. дык зрабеце яму тое, што ён намышляў зрабіць брату свайму; і гэтак вынішчы зло спасярод сябе;

dyk zrabece âmu toe, što ën namyšlâǔ zrabìc′ bratu svajmu; ì gètak vynìščy zlo spasârod sâbe;

20. і астатнія пачуюць, і збаяцца і ня будуць болей рабіць такога зла сярод цябе;

ì astatnìâ pačuûc′, ì zbaâcca ì nâ buduc′ bolej rabìc′ takoga zla sârod câbe;

21. хай ня літуе вока тваё: душу за душу, вока за вока, зуб за зуб, руку за руку, нагу за нагу.

haj nâ lìtue voka tvaë: dušu za dušu, voka za voka, zub za zub, ruku za ruku, nagu za nagu.

20 Кіраўнік

1. Калі ты выйдзеш на вайну супроць ворага тайго і ўбачыш коней і калясьніц і народу болей, чым у цябе, дык ня бойся іх, бо з табою Гасподзь, Бог твой, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай.

Kalì ty vyjdzeš na vajnu suproc′ voraga tajgo ì ǔbačyš konej ì kalâs′nìc ì narodu bolej, čym u câbe, dyk nâ bojsâ ìh, bo z taboû Gaspodz′, Bog tvoj, Âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj.

2. А калі прыступаеце да бітвы, тады няхай падыдзе сьвятар, і кажа люду,

A kalì prystupaece da bìtvy, tady nâhaj padydze s′vâtar, ì kaža lûdu,

3. і скажа яму: слухай, Ізраіле, вы сёньня ўступаеце ў бітву з ворагамі вашымі, хай не аслабне сэрца вашае, ня бойцеся, не бянтэжцеся і не жахайцеся ад іх,

ì skaža âmu: sluhaj, Ìzraìle, vy sën′nâ ǔstupaece ǔ bìtvu z voragamì vašymì, haj ne aslabne sèrca vašae, nâ bojcesâ, ne bântèžcesâ ì ne žahajcesâ ad ìh,

4. бо Гасподзь, Бог ваш, ідзе з вамі, каб пабіцца за вас з ворагамі вашымі і выратаваць вас.

bo Gaspodz′, Bog vaš, ìdze z vamì, kab pabìcca za vas z voragamì vašymì ì vyratavac′ vas.

5. А наглядчыкі няхай абвесьцяць людзям, кажучы: хто збудаваў новы дом і не абнавіў яго, той няхай ідзе і вернецца ў дом свой, каб не памёр у бітве, а другі не абнавіў яго;

A naglâdčykì nâhaj abves′câc′ lûdzâm, kažučy: hto zbudavaǔ novy dom ì ne abnavìǔ âgo, toj nâhaj ìdze ì vernecca ǔ dom svoj, kab ne pamër u bìtve, a drugì ne abnavìǔ âgo;

6. і хто пасадзіў вінаграднік і не карыстаўся ім, той няхай ідзе і вернецца ў дом свой, каб не памёр у бітве, і другі не пакарыстаўся ім;

ì hto pasadzìǔ vìnagradnìk ì ne karystaǔsâ ìm, toj nâhaj ìdze ì vernecca ǔ dom svoj, kab ne pamër u bìtve, ì drugì ne pakarystaǔsâ ìm;

7. і хто не заручыўся з жонкаю і ня ўзяў яе, той няхай ідзе і вернецца ў дом свой, каб не памерці ў бітве, і другі ня ўзяў яе.

ì hto ne zaručyǔsâ z žonkaû ì nâ ǔzâǔ âe, toj nâhaj ìdze ì vernecca ǔ dom svoj, kab ne pamercì ǔ bìtve, ì drugì nâ ǔzâǔ âe.

8. І яшчэ агалосяць наглядчыкі народу і скажуць: хто баязьлівы і маладушны, той няхай ідзе і вернецца ў дом свой, каб ён не зрабіў нясьмелымі сэрцы братоў сваіх, як ягонае сэрца.

Ì âščè agalosâc′ naglâdčykì narodu ì skažuc′: hto baâz′lìvy ì maladušny, toj nâhaj ìdze ì vernecca ǔ dom svoj, kab ën ne zrabìǔ nâs′melymì sèrcy bratoǔ svaìh, âk âgonae sèrca.

9. Калі наглядчыкі скажуць усё гэта люду, тады трэба паставіць правадыроў у павадыры народу.

Kalì naglâdčykì skažuc′ usë gèta lûdu, tady trèba pastavìc′ pravadyroǔ u pavadyry narodu.

10. Калі пойдзеш да горада, каб заваяваць яго, прапануй яму мір;

Kalì pojdzeš da gorada, kab zavaâvac′ âgo, prapanuj âmu mìr;

11. калі ён згодзіцца на мір з табою і адчыніць табе брамы, дык увесь люд, які знойдзецца ў ім, будзе плаціць табе даніну і служыць табе;

kalì ën zgodzìcca na mìr z taboû ì adčynìc′ tabe bramy, dyk uves′ lûd, âkì znojdzecca ǔ ìm, budze placìc′ tabe danìnu ì služyc′ tabe;

12. а калі ён ня згодзіцца на мір з табою і будзе весьці з табою вайну, дык аблажы яго,

a kalì ën nâ zgodzìcca na mìr z taboû ì budze ves′cì z taboû vajnu, dyk ablažy âgo,

13. І калі Гасподзь, Бог твой, аддасьць яго ў рукі твае, пабі ў ім увесь мужчынскі пол вастрыём меча;

Ì kalì Gaspodz′, Bog tvoj, addas′c′ âgo ǔ rukì tvae, pabì ǔ ìm uves′ mužčynskì pol vastryëm meča;

14. толькі жонак і дзяцей і быдла і ўсё, што ў горадзе, усю здабычу ягоную вазьмі сабе і карыстайся здабычаю ворагаў тваіх, якіх аддаў табе Гасподзь, Бог твой;

tol′kì žonak ì dzâcej ì bydla ì ǔsë, što ǔ goradze, usû zdabyču âgonuû vaz′mì sabe ì karystajsâ zdabyčaû voragaǔ tvaìh, âkìh addaǔ tabe Gaspodz′, Bog tvoj;

15. так рабі з усімі гарадамі, якія ад цябе даволі далёка, якія не з гарадоў народаў гэтых.

tak rabì z usìmì garadamì, âkìâ ad câbe davolì dalëka, âkìâ ne z garadoǔ narodaǔ gètyh.

16. А ў гарадах гэтых народаў, якія Гасподзь, Бог твой, дае табе ў валоданьне, не пакідай жывымі ніводнай душы,

A ǔ garadah gètyh narodaǔ, âkìâ Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ valodan′ne, ne pakìdaj žyvymì nìvodnaj dušy,

17. а пракляні іх: Хэтэяў і Амарэяў, і Хананэяў і Фэрэзэяў, і Габрэяў і Эвусэяў, як загадаў табе Гасподзь, Бог твой,

a praklânì ìh: Hètèâǔ ì Amarèâǔ, ì Hananèâǔ ì Fèrèzèâǔ, ì Gabrèâǔ ì Èvusèâǔ, âk zagadaǔ tabe Gaspodz′, Bog tvoj,

18. каб яны не навучылі вас рабіць такія самыя мярзоты, якія яны рабілі дзеля багоў сваіх, і каб вы не грашылі прад Госпадам, Богам вашым.

kab âny ne navučylì vas rabìc′ takìâ samyâ mârzoty, âkìâ âny rabìlì dzelâ bagoǔ svaìh, ì kab vy ne grašylì prad Gospadam, Bogam vašym.

19. Калі доўга будзеш трымаць у аблозе горад, каб заваяваць яго і ўзяць яго, дык ня псуй дрэваў яго, ад якіх можна карміцца, і не спусташай навакольляў, бо дрэва на полі не чалавек, каб магло пайсьці ад цябе на ўмацаваньне;

Kalì doǔga budzeš trymac′ u abloze gorad, kab zavaâvac′ âgo ì ǔzâc′ âgo, dyk nâ psuj drèvaǔ âgo, ad âkìh možna karmìcca, ì ne spustašaj navakol′lâǔ, bo drèva na polì ne čalavek, kab maglo pajs′cì ad câbe na ǔmacavan′ne;

20. толькі тыя дрэвы, пра якія ты ведаеш, што яны нічога ня родзяць на ежу, можаш псаваць і сячы і будаваць умацаваньні супроць горада, які вядзе з табою вайну, пакуль не ўпакорыш яго.

tol′kì tyâ drèvy, pra âkìâ ty vedaeš, što âny nìčoga nâ rodzâc′ na ežu, možaš psavac′ ì sâčy ì budavac′ umacavan′nì suproc′ gorada, âkì vâdze z taboû vajnu, pakul′ ne ǔpakoryš âgo.

21 Кіраўнік

1. Калі ў зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў валоданьне, знойдзены будзе забіты, які ляжыць на полі, і невядома, хто забіў яго,

Kalì ǔ zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ valodan′ne, znojdzeny budze zabìty, âkì lâžyc′ na polì, ì nevâdoma, hto zabìǔ âgo,

2. дык няхай выйдуць старэйшыны твае і судзьдзі твае і памераюць адлегласьць да гарадоў, якія вакол забітага;

dyk nâhaj vyjduc′ starèjšyny tvae ì sudz′dzì tvae ì pameraûc′ adleglas′c′ da garadoǔ, âkìâ vakol zabìtaga;

3. і старэйшыны горада таго, які будзе найбліжэй да забітага, няхай возьмуць цялушку, на якой не працавалі, якая не насіла ярма,

ì starèjšyny gorada tago, âkì budze najblìžèj da zabìtaga, nâhaj voz′muc′ câlušku, na âkoj ne pracavalì, âkaâ ne nasìla ârma,

4. і няхай старэйшыны таго горада завядуць гэтую цялушку ў дзікую даліну, якая ня ўроблена і не засеяна, і заколюць там цялушку ў даліне;

ì nâhaj starèjšyny tago gorada zavâduc′ gètuû câlušku ǔ dzìkuû dalìnu, âkaâ nâ ǔroblena ì ne zaseâna, ì zakolûc′ tam câlušku ǔ dalìne;

5. і прыйдуць сьвятары, сыны Лявііныя, - бо іх выбраў Гасподзь, Бог твой, служыць Яму, і дабраслаўляць імем Госпада, і паводле слова іхняга трэба рашыць усякую спрэчную справу і ўсякую прычыненую шкоду,

ì pryjduc′ s′vâtary, syny Lâvììnyâ, - bo ìh vybraǔ Gaspodz′, Bog tvoj, služyc′ Âmu, ì dabraslaǔlâc′ ìmem Gospada, ì pavodle slova ìhnâga trèba rašyc′ usâkuû sprèčnuû spravu ì ǔsâkuû pryčynenuû škodu,

6. і ўсе старэйшыны горада таго, найбліжэйшыя да забітага, няхай абмыюць рукі свае над цялушкай, зарэзанай у даліне,

ì ǔse starèjšyny gorada tago, najblìžèjšyâ da zabìtaga, nâhaj abmyûc′ rukì svae nad câluškaj, zarèzanaj u dalìne,

7. і абвесьцяць і скажуць: рукі нашыя не пралілі крыві гэтай, і вочы нашыя ня бачылі;

ì abves′câc′ ì skažuc′: rukì našyâ ne pralìlì kryvì gètaj, ì vočy našyâ nâ bačylì;

8. ачысьці народ Твой, Ізраіля, які Ты, Госпадзе, вызваліў, і не залічы народу Твайму, Ізраілю, нявіннай крыві. І яны ачысьцяцца ад крыві.

ačys′cì narod Tvoj, Ìzraìlâ, âkì Ty, Gospadze, vyzvalìǔ, ì ne zalìčy narodu Tvajmu, Ìzraìlû, nâvìnnaj kryvì. Ì âny ačys′câcca ad kryvì.

9. Так павінен ты змываць у сябе кроў невінаватага, калі хочаш рабіць добрае і справядлівае прад вачыма Госпада.

Tak pavìnen ty zmyvac′ u sâbe kroǔ nevìnavataga, kalì hočaš rabìc′ dobrae ì spravâdlìvae prad vačyma Gospada.

10. Калі выйдзеш на вайну супраць ворагаў тваіх, і Гасподзь, Бог твой, аддасьць іх у рукі твае, і возьмеш іх у палон,

Kalì vyjdzeš na vajnu suprac′ voragaǔ tvaìh, ì Gaspodz′, Bog tvoj, addas′c′ ìh u rukì tvae, ì voz′meš ìh u palon,

11. і ўбачыш сярод палонных жанчыну, прыгожую з твару, і пакахаеш яе, і захочаш узяць яе сабе за жонку,

ì ǔbačyš sârod palonnyh žančynu, prygožuû z tvaru, ì pakahaeš âe, ì zahočaš uzâc′ âe sabe za žonku,

12. дык прывядзі яе ў дом свой, і няхай яна астрыжэ галаву сваю і абрэжа пазногці свае,

dyk pryvâdzì âe ǔ dom svoj, ì nâhaj âna astryžè galavu svaû ì abrèža paznogcì svae,

13. і здыме зь сябе палоньніцкую вопратку сваю, і жыве ў доме тваім, і аплаквае бацьку свайго і маці сваю цэлы месяц; і пасьля таго ты можаш увайсьці да яе і зрабіцца яе мужам, і яна будзе тваёю жонкаю;

ì zdyme z′ sâbe palon′nìckuû vopratku svaû, ì žyve ǔ dome tvaìm, ì aplakvae bac′ku svajgo ì macì svaû cèly mesâc; ì pas′lâ tago ty možaš uvajs′cì da âe ì zrabìcca âe mužam, ì âna budze tvaëû žonkaû;

14. калі ж яна пасьля не спадабаецца табе, дык ты адпусьці яе, куды яна захоча, але не прадавай яе за срэбра і ня ўводзь яе ў рабства, бо ты ўпакорыў яе.

kalì ž âna pas′lâ ne spadabaecca tabe, dyk ty adpus′cì âe, kudy âna zahoča, ale ne pradavaj âe za srèbra ì nâ ǔvodz′ âe ǔ rabstva, bo ty ǔpakoryǔ âe.

15. Калі ў каго будуць дзьве жонкі - адна любая, а другая нялюбая, і як любая, так і нялюбая народзяць яму сыноў, і першынцам будзе сын нялюбай, -

Kalì ǔ kago buduc′ dz′ve žonkì - adna lûbaâ, a drugaâ nâlûbaâ, ì âk lûbaâ, tak ì nâlûbaâ narodzâc′ âmu synoǔ, ì peršyncam budze syn nâlûbaj, -

16. дык, пры падзеле сынам сваім маёмасьці сваёй, ён ня можа сыну жонкі любай аддаць першынства перад першародным сынам нялюбай;

dyk, pry padzele synam svaìm maëmas′cì svaëj, ën nâ moža synu žonkì lûbaj addac′ peršynstva perad peršarodnym synam nâlûbaj;

17. а першынцам павінен прызнаць сына нялюбай і даць яму двайную долю з усяго, што ў яго знойдзецца, бо ён ёсьць пачатак сілы ягонай, яму належыць права першародства.

a peršyncam pavìnen pryznac′ syna nâlûbaj ì dac′ âmu dvajnuû dolû z usâgo, što ǔ âgo znojdzecca, bo ën ës′c′ pačatak sìly âgonaj, âmu naležyc′ prava peršarodstva.

18. Калі ў каго будзе сын упарты і непакорлівы, які ня слухаецца голасу бацькі свайго і голасу маці сваёй, і яны каралі яго, але ён ня слухаецца іх, -

Kalì ǔ kago budze syn uparty ì nepakorlìvy, âkì nâ sluhaecca golasu bac′kì svajgo ì golasu macì svaëj, ì âny karalì âgo, ale ën nâ sluhaecca ìh, -

19. дык бацька ягоны і маці ягоная няхай возьмуць яго і прывядуць яго да старэйшынаў горада свайго і да варотаў свайго жытла

dyk bac′ka âgony ì macì âgonaâ nâhaj voz′muc′ âgo ì pryvâduc′ âgo da starèjšynaǔ gorada svajgo ì da varotaǔ svajgo žytla

20. і скажуць старэйшынам горада свайго: "гэты сын наш упарты і непакорлівы, ня слухаецца слоў нашых, ласун і пэяніца";

ì skažuc′ starèjšynam gorada svajgo: "gèty syn naš uparty ì nepakorlìvy, nâ sluhaecca sloǔ našyh, lasun ì pèânìca";

21. тады ўсе жыхары горада ягонага няхай пабэюць яго камянямі да сьмерці; і так вынішчы зло спасярод сябе, і ўсе Ізраільцяне пачуюць і збаяцца.

tady ǔse žyhary gorada âgonaga nâhaj pabèûc′ âgo kamânâmì da s′mercì; ì tak vynìščy zlo spasârod sâbe, ì ǔse Ìzraìl′câne pačuûc′ ì zbaâcca.

22. Калі ў кім знойдзецца злачынства, вартае сьмерці, і ён будзе ўсьмерчаны, і ты павесіш яго на дрэве,

Kalì ǔ kìm znojdzecca zlačynstva, vartae s′mercì, ì ën budze ǔs′merčany, ì ty pavesìš âgo na drève,

23. дык цела ягонае не павінна начаваць на дрэве, а пахавай яго таго ж самага дня, бо пракляты прад Богам павешаны на дрэве, але не апаганьвай зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку.

dyk cela âgonae ne pavìnna načavac′ na drève, a pahavaj âgo tago ž samaga dnâ, bo praklâty prad Bogam pavešany na drève, ale ne apagan′vaj zâmlì tvaëj, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku.

22 Кіраўнік

1. Калі ўбачыш вала брата твайго альбо авечку ягоную, што заблудзілася, не пакідай іх, а вярні іх брату твайму;

Kalì ǔbačyš vala brata tvajgo al′bo avečku âgonuû, što zabludzìlasâ, ne pakìdaj ìh, a vârnì ìh bratu tvajmu;

2. калі ж няблізка да цябе будзе брат твой, альбо ты ня ведаеш яго, дык прыбяры іх у двор свой, і няхай яны будуць у цябе, пакуль брат твой не пачне шукаць іх, і тады вярні іх яму;

kalì ž nâblìzka da câbe budze brat tvoj, al′bo ty nâ vedaeš âgo, dyk prybâry ìh u dvor svoj, ì nâhaj âny buduc′ u câbe, pakul′ brat tvoj ne pačne šukac′ ìh, ì tady vârnì ìh âmu;

3. так рабі і з аслом ягоным, так рабі із вопраткаю ягонай, так рабі і з усякай згубленай рэччу брата твайго, якая будзе ім згублена і якую ты знойдзеш: нельга табе ўхіляцца ад гэтага.

tak rabì ì z aslom âgonym, tak rabì ìz vopratkaû âgonaj, tak rabì ì z usâkaj zgublenaj rèčču brata tvajgo, âkaâ budze ìm zgublena ì âkuû ty znojdzeš: nel′ga tabe ǔhìlâcca ad gètaga.

4. Калі ўбачыш асла брата твайго альбо вала ягонага, якія ўпалі на дарозе, не пакідай іх, а падымі іх зь ім разам.

Kalì ǔbačyš asla brata tvajgo al′bo vala âgonaga, âkìâ ǔpalì na daroze, ne pakìdaj ìh, a padymì ìh z′ ìm razam.

5. На жанчыне не павінна быць мужчынскай вопраткі, і мужчына не павінен апранацца ў жаночае адзеньне, бо агідны прад Госпадам, Богам тваім, кожны, хто робіць гэта.

Na žančyne ne pavìnna byc′ mužčynskaj vopratkì, ì mužčyna ne pavìnen apranacca ǔ žanočae adzen′ne, bo agìdny prad Gospadam, Bogam tvaìm, kožny, hto robìc′ gèta.

6. Калі трапіцца табе на дарозе птушынае гняздо на якім-небудзь дрэве альбо на зямлі, з птушанятамі альбо яйкамі, і маці сядзіць на птушанятах альбо на яйках, дык не бяры маці разам зь дзецьмі:

Kalì trapìcca tabe na daroze ptušynae gnâzdo na âkìm-nebudz′ drève al′bo na zâmlì, z ptušanâtamì al′bo âjkamì, ì macì sâdzìc′ na ptušanâtah al′bo na âjkah, dyk ne bâry macì razam z′ dzec′mì:

7. маці пусьці, а дзяцей вазьмі сабе, каб табе было добра, і каб падоўжыліся дні твае.

macì pus′cì, a dzâcej vaz′mì sabe, kab tabe bylo dobra, ì kab padoǔžylìsâ dnì tvae.

8. Калі будзеш будаваць новы дом, дык зрабі парэнчы каля даху твайго, каб не навесьці табе крыві на дом твой, калі хто-небудзь упадзе зь яго.

Kalì budzeš budavac′ novy dom, dyk zrabì parènčy kalâ dahu tvajgo, kab ne naves′cì tabe kryvì na dom tvoj, kalì hto-nebudz′ upadze z′ âgo.

9. Не засявай вінаградніка твайго двума родамі насеньня, каб не закляў ты збору насеньня, якія ты пасееш разам з пладамі вінаградніка.

Ne zasâvaj vìnagradnìka tvajgo dvuma rodamì nasen′nâ, kab ne zaklâǔ ty zboru nasen′nâ, âkìâ ty paseeš razam z pladamì vìnagradnìka.

10. Не ары на вале і асьле разам.

Ne ary na vale ì as′le razam.

11. Не апранай адзеньня, зробленага з розных рэчываў, з воўны і лёну разам.

Ne apranaj adzen′nâ, zroblenaga z roznyh rèčyvaǔ, z voǔny ì lënu razam.

12. Зрабі сабе кутасікі на чатырох рагах покрыва твайго, якім ты накрываешся.

Zrabì sabe kutasìkì na čatyroh ragah pokryva tvajgo, âkìm ty nakryvaešsâ.

13. Калі хто возьме жонку, і ўвойдзе да яе, і ўзьненавідзіць яе,

Kalì hto voz′me žonku, ì ǔvojdze da âe, ì ǔz′nenavìdzìc′ âe,

14. і будзе ўзводзіць на яе заганныя паклёпы, і пусьціць пра яе благія чуткі, і скажа: "я ўзяў гэтую жонку, і ўвайшоў да яе, і не знайшоў у яе дзявоцкасьці",

ì budze ǔzvodzìc′ na âe zagannyâ paklëpy, ì pus′cìc′ pra âe blagìâ čutkì, ì skaža: "â ǔzâǔ gètuû žonku, ì ǔvajšoǔ da âe, ì ne znajšoǔ u âe dzâvockas′cì",

15. дык бацька дзяўчыны і маці яе няхай возьмуць і вынесуць знакі дзявоцкасьці дзяўчыны да старэйшынаў горада, да брамы;

dyk bac′ka dzâǔčyny ì macì âe nâhaj voz′muc′ ì vynesuc′ znakì dzâvockas′cì dzâǔčyny da starèjšynaǔ gorada, da bramy;

16. і бацька дзяўчыны скажа старэйшынам: дачку маю я аддаў за жонку гэтаму чалавеку, і ён зьненавідзеў яе,

ì bac′ka dzâǔčyny skaža starèjšynam: dačku maû â addaǔ za žonku gètamu čalaveku, ì ën z′nenavìdzeǔ âe,

17. і вось, ён узводзіць на яе заганныя паклёпы, кажучы: "я не знайшоў у дачкі тваёй дзявоцкасьці"; але вось знакі дзявоцкасьці дачкі маёй. І расьсцелюць вопратку перад старэйшынамі горада.

ì vos′, ën uzvodzìc′ na âe zagannyâ paklëpy, kažučy: "â ne znajšoǔ u dačkì tvaëj dzâvockas′cì"; ale vos′ znakì dzâvockas′cì dačkì maëj. Ì ras′scelûc′ vopratku perad starèjšynamì gorada.

18. Тады старэйшыны таго горада няхай возьмуць мужа і пакараюць яго,

Tady starèjšyny tago gorada nâhaj voz′muc′ muža ì pakaraûc′ âgo,

19. і накладуць на яго сто сікляў срэбра пені і аддадуць бацьку дзяўчыны за тое, што ён пусьціў благую чутку пра дзяўчыну Ізраільскую; а яна няхай застанецца ягонай жонкай, і ён ня можа разьвесьціся зь ёю праз усё жыцьцё сваё.

ì nakladuc′ na âgo sto sìklâǔ srèbra penì ì addaduc′ bac′ku dzâǔčyny za toe, što ën pus′cìǔ blaguû čutku pra dzâǔčynu Ìzraìl′skuû; a âna nâhaj zastanecca âgonaj žonkaj, ì ën nâ moža raz′ves′cìsâ z′ ëû praz usë žyc′cë svaë.

20. Калі ж сказана будзе слушна, і ня знойдзецца дзявоцкасьці ў дзяўчыны,

Kalì ž skazana budze slušna, ì nâ znojdzecca dzâvockas′cì ǔ dzâǔčyny,

21. дык дзяўчыну няхай прывядуць да дзьвярэй дома бацькі яе, і жыхары горада яе паб'юць яе камянямі да сьмерці, бо яна зрабіла вартае сораму сярод Ізраіля, калі блудадзеяла ў доме ў бацькі свайго; і так вынішчы зло спасярод сябе.

dyk dzâǔčynu nâhaj pryvâduc′ da dz′vârèj doma bac′kì âe, ì žyhary gorada âe pab'ûc′ âe kamânâmì da s′mercì, bo âna zrabìla vartae soramu sârod Ìzraìlâ, kalì bludadzeâla ǔ dome ǔ bac′kì svajgo; ì tak vynìščy zlo spasârod sâbe.

22. Калі знойдзены будзе хто лежачы з жонкаю замужняю, дык трэба аддаць сьмерці абаіх, і мужчыну, які ляжаў з жанчынаю, і жанчыну; і так вынішчы зло зь Ізраіля.

Kalì znojdzeny budze hto ležačy z žonkaû zamužnâû, dyk trèba addac′ s′mercì abaìh, ì mužčynu, âkì lâžaǔ z žančynaû, ì žančynu; ì tak vynìščy zlo z′ Ìzraìlâ.

23. Калі будзе маладая дзяўчына заручана з мужам, і хто-небудзь спаткаецца зь ёю ў горадзе і ляжа зь ёю,

Kalì budze maladaâ dzâǔčyna zaručana z mužam, ì hto-nebudz′ spatkaecca z′ ëû ǔ goradze ì lâža z′ ëû,

24. дык абаіх іх прывядзеце да брамы таго горада і пабеце іх камянямі да сьмерці: дзяўчыну за тое, што яна ня крычала ў горадзе, а мужчыну за тое, што ён зганьбіў жонку блізкага свайго; і так вынішчы зло спасярод сябе.

dyk abaìh ìh pryvâdzece da bramy tago gorada ì pabece ìh kamânâmì da s′mercì: dzâǔčynu za toe, što âna nâ kryčala ǔ goradze, a mužčynu za toe, što ën zgan′bìǔ žonku blìzkaga svajgo; ì tak vynìščy zlo spasârod sâbe.

25. А калі хто ў полі спаткаецца зь дзяўчынай заручанай і, схапіўшы яе, ляжа зь ёю, дык трэба аддаць сьмерці толькі мужчыну, які ляжаў зь ёю,

A kalì hto ǔ polì spatkaecca z′ dzâǔčynaj zaručanaj ì, shapìǔšy âe, lâža z′ ëû, dyk trèba addac′ s′mercì tol′kì mužčynu, âkì lâžaǔ z′ ëû,

26. а дзяўчыне нічога не рабі; на дзяўчыне няма злачынства сьмяротнага: бо гэта тое самае, як калі б хто паўстаў на блізкага свайго і забіў яго;

a dzâǔčyne nìčoga ne rabì; na dzâǔčyne nâma zlačynstva s′mârotnaga: bo gèta toe samae, âk kalì b hto paǔstaǔ na blìzkaga svajgo ì zabìǔ âgo;

27. бо ён спаткаўся зь ёю ў полі, і хоць дзяўчына заручаная крычала, ня было каму выратаваць яе.

bo ën spatkaǔsâ z′ ëû ǔ polì, ì hoc′ dzâǔčyna zaručanaâ kryčala, nâ bylo kamu vyratavac′ âe.

28. Калі хто-небудзь спаткаецца зь дзяўчынаю незаручанаю і схопіць яе і ляжа зь ёю, і засьпеюць іх, -

Kalì hto-nebudz′ spatkaecca z′ dzâǔčynaû nezaručanaû ì shopìc′ âe ì lâža z′ ëû, ì zas′peûc′ ìh, -

29. дык той, хто ляжаў зь ёю, павінен даць бацьку дзяўчыны пяцьдзясят сікляў срэбра, а яна няхай будзе яму жонкаю, бо ён зганьбіў яе; праз усё жыцьцё сваё ня можа ён разьвесьціся зь ёю.

dyk toj, hto lâžaǔ z′ ëû, pavìnen dac′ bac′ku dzâǔčyny pâc′dzâsât sìklâǔ srèbra, a âna nâhaj budze âmu žonkaû, bo ën zgan′bìǔ âe; praz usë žyc′cë svaë nâ moža ën raz′ves′cìsâ z′ ëû.

30. Ніхто не павінен браць жонкі бацькі свайго і адхінаць край вопраткі бацькі свайго.

Nìhto ne pavìnen brac′ žonkì bac′kì svajgo ì adhìnac′ kraj vopratkì bac′kì svajgo.

23 Кіраўнік

1. У каго раздушаны ядры альбо адрэзаны дзетародны чэлес, той ня можа ўвайсьці ў супольнасьць Гасподнюю.

U kago razdušany âdry al′bo adrèzany dzetarodny čèles, toj nâ moža ǔvajs′cì ǔ supol′nas′c′ Gaspodnûû.

2. Сын блудніцы ня можа ўвайсьці ў супольнасьць Гасподнюю, і дзясятае пакаленьне ягонае ня можа ўвайсьці ў супольнасьць Гасподнюю.

Syn bludnìcy nâ moža ǔvajs′cì ǔ supol′nas′c′ Gaspodnûû, ì dzâsâtae pakalen′ne âgonae nâ moža ǔvajs′cì ǔ supol′nas′c′ Gaspodnûû.

3. Аманіцянін і Маавіцянін ня можа ўвайсьці ў супольнасьць Гасподнюю, і дзясятае пакаленьне іх ня можа ўвайсьці ў супольнасьць Гасподнюю вавек,

Amanìcânìn ì Maavìcânìn nâ moža ǔvajs′cì ǔ supol′nas′c′ Gaspodnûû, ì dzâsâtae pakalen′ne ìh nâ moža ǔvajs′cì ǔ supol′nas′c′ Gaspodnûû vavek,

4. бо яны ня сустрэлі вас з хлебам і вадою ў дарозе, калі вы ішлі зь Егіпта, і таму што яны нанялі супроць цябе Валаама, сына Вэоравага з Пэтора Месапатамскага, каб праклясьці цябе;

bo âny nâ sustrèlì vas z hlebam ì vadoû ǔ daroze, kalì vy ìšlì z′ Egìpta, ì tamu što âny nanâlì suproc′ câbe Valaama, syna Vèoravaga z Pètora Mesapatamskaga, kab praklâs′cì câbe;

5. але Гасподзь, Бог твой, не схацеў слухаць Валаама і абярнуў Гасподзь, Бог твой, праклён ягоны ў дабраславеньне табе, бо Гасподзь, Бог твой, любіць цябе;

ale Gaspodz′, Bog tvoj, ne shaceǔ sluhac′ Valaama ì abârnuǔ Gaspodz′, Bog tvoj, praklën âgony ǔ dabraslaven′ne tabe, bo Gaspodz′, Bog tvoj, lûbìc′ câbe;

6. ня зычы ім міру і шчасьця ва ўсе дні твае, вавекі.

nâ zyčy ìm mìru ì ščas′câ va ǔse dnì tvae, vavekì.

7. Ня грэбуй Ідумэянінам, бо ён брат твой; ня грэбуй Егіпцянінам, бо ты быў прыхаднем у зямлі ягонай;

Nâ grèbuj Ìdumèânìnam, bo ën brat tvoj; nâ grèbuj Egìpcânìnam, bo ty byǔ pryhadnem u zâmlì âgonaj;

8. дзеці, якія ў іх народзяцца, у трэцім пакаленьні могуць увайсьці ў супольнасьць Гасподнюю.

dzecì, âkìâ ǔ ìh narodzâcca, u trècìm pakalen′nì moguc′ uvajs′cì ǔ supol′nas′c′ Gaspodnûû.

9. Калі пойдзеш у паход супроць ворагаў тваіх, сьцеражыся ўсяго благога.

Kalì pojdzeš u pahod suproc′ voragaǔ tvaìh, s′ceražysâ ǔsâgo blagoga.

10. Калі ў цябе будзе хто нячысты ад начнога здарэньня, дык ён павінен выйсьці з табара і не ўваходзіць у табар,

Kalì ǔ câbe budze hto nâčysty ad načnoga zdarèn′nâ, dyk ën pavìnen vyjs′cì z tabara ì ne ǔvahodzìc′ u tabar,

11. а калі зьвечарэе, павінен абмыць цела сваё вадою, і пасьля захаду сонца можа ўвайсьці ў табар.

a kalì z′večarèe, pavìnen abmyc′ cela svaë vadoû, ì pas′lâ zahadu sonca moža ǔvajs′cì ǔ tabar.

12. Месца павінна быць у цябе па-за табарам, куды б ты мог выходзіць;

Mesca pavìnna byc′ u câbe pa-za tabaram, kudy b ty mog vyhodzìc′;

13. апрача зброі тваёй павінна быць у цябе лапатка; і калі будзеш садзіцца па-за табарам, выкапай ёю ямку і зноў закапай спаражненьне тваё;

aprača zbroì tvaëj pavìnna byc′ u câbe lapatka; ì kalì budzeš sadzìcca pa-za tabaram, vykapaj ëû âmku ì znoǔ zakapaj sparažnen′ne tvaë;

14. бо Гасподзь, Бог твой, ходзіць сярод табара твайго, каб выбаўляць цябе і аддаваць ворагаў тваіх, а таму табар твой павінен быць сьвяты, каб Ён ня ўбачыў у цябе чаго брыдкага і не адступіўся ад цябе.

bo Gaspodz′, Bog tvoj, hodzìc′ sârod tabara tvajgo, kab vybaǔlâc′ câbe ì addavac′ voragaǔ tvaìh, a tamu tabar tvoj pavìnen byc′ s′vâty, kab Ën nâ ǔbačyǔ u câbe čago brydkaga ì ne adstupìǔsâ ad câbe.

15. Не выдавай раба гаспадару ягонаму, калі ён прыбяжыць да цябе ад гаспадара свайго;

Ne vydavaj raba gaspadaru âgonamu, kalì ën prybâžyc′ da câbe ad gaspadara svajgo;

16. хай ён у цябе жыве, сярод вас у месцы, якое ён выбера ў якім-небудзь селішчы тваім, дзе яму спадабаецца; ня ўціскай яго.

haj ën u câbe žyve, sârod vas u mescy, âkoe ën vybera ǔ âkìm-nebudz′ selìščy tvaìm, dze âmu spadabaecca; nâ ǔcìskaj âgo.

17. Не павінна быць блудадзейкі з дочак Ізраілевых і не павінна быць блудадзея з сыноў Ізраілевых.

Ne pavìnna byc′ bludadzejkì z dočak Ìzraìlevyh ì ne pavìnna byc′ bludadzeâ z synoǔ Ìzraìlevyh.

18. Ня ўнось платы блудадзейкі і цаны сабакі ў дом Госпада, Бога твайго, ні пасьля якога б тое ні было абяцаньня, бо тое і другое ёсьць гідота прад Госпадам, Богам тваім.

Nâ ǔnos′ platy bludadzejkì ì cany sabakì ǔ dom Gospada, Boga tvajgo, nì pas′lâ âkoga b toe nì bylo abâcan′nâ, bo toe ì drugoe ës′c′ gìdota prad Gospadam, Bogam tvaìm.

19. Не аддавай у ліхву брату твайму ні срэбра, ні хлеба, ні чаго-небудзь іншага, што можа аддаваць у ліхву;

Ne addavaj u lìhvu bratu tvajmu nì srèbra, nì hleba, nì čago-nebudz′ ìnšaga, što moža addavac′ u lìhvu;

20. іншаземцу аддавай у ліхву, а брату твайму не аддавай у ліхву, каб Гасподзь, Бог твой, дабраславіў цябе ва ўсім, што робіцца рукамі тваімі, на зямлі, у якую ты ідзеш, каб авалодаць ёю.

ìnšazemcu addavaj u lìhvu, a bratu tvajmu ne addavaj u lìhvu, kab Gaspodz′, Bog tvoj, dabraslavìǔ câbe va ǔsìm, što robìcca rukamì tvaìmì, na zâmlì, u âkuû ty ìdzeš, kab avalodac′ ëû.

21. Калі дасі абяцаньне Госпаду, Богу твайму, адразу выканай яго, бо Гасподзь, Бог твой, спагоніць зь цябе яго, і на табе будзе грэх;

Kalì dasì abâcan′ne Gospadu, Bogu tvajmu, adrazu vykanaj âgo, bo Gaspodz′, Bog tvoj, spagonìc′ z′ câbe âgo, ì na tabe budze grèh;

22. а калі ты ня даў абяцаньня, дык ня будзе на табе грэху.

a kalì ty nâ daǔ abâcan′nâ, dyk nâ budze na tabe grèhu.

23. Што выйшла з вуснаў тваіх, трымай і выконвай так, як абяцаў ты Госпаду, Богу твайму, дабраахвотнае прынашэньне, пра якое сказаў ты вуснамі тваімі.

Što vyjšla z vusnaǔ tvaìh, trymaj ì vykonvaj tak, âk abâcaǔ ty Gospadu, Bogu tvajmu, dabraahvotnae prynašèn′ne, pra âkoe skazaǔ ty vusnamì tvaìmì.

24. Калі ўвойдзеш у вінаграднік блізкага твайго, можаш есьці ягады ўдосыць, колькі хоча душа твая, а ў посуд не кладзі.

Kalì ǔvojdzeš u vìnagradnìk blìzkaga tvajgo, možaš es′cì âgady ǔdosyc′, kol′kì hoča duša tvaâ, a ǔ posud ne kladzì.

25. Калі прыйдзеш на жніво блізкага твайго, зрывай калосьсе рукамі тваімі, а сярпа не занось на жніво блізкага твайго.

Kalì pryjdzeš na žnìvo blìzkaga tvajgo, zryvaj kalos′se rukamì tvaìmì, a sârpa ne zanos′ na žnìvo blìzkaga tvajgo.

24 Кіраўнік

1. Калі хто возьме жонку і зробіцца мужам яе, і яна ня знойдзе ўпадабаньня ў вачах ягоных, бо ён знаходзіць у ёй што-небудзь агіднае, і напіша ёй разводны ліст, і дасьць ёй у рукі, і адпусьціць яе з дома свайго,

Kalì hto voz′me žonku ì zrobìcca mužam âe, ì âna nâ znojdze ǔpadaban′nâ ǔ vačah âgonyh, bo ën znahodzìc′ u ëj što-nebudz′ agìdnae, ì napìša ëj razvodny lìst, ì das′c′ ëj u rukì, ì adpus′cìc′ âe z doma svajgo,

2. і яна выйдзе з дома ягонага, пойдзе і выйдзе за другога мужа,

ì âna vyjdze z doma âgonaga, pojdze ì vyjdze za drugoga muža,

3. але і гэты апошні муж зьненавідзіць яе і напіша ёй разводны ліст, і дасьць ёй у рукі, і адпусьціць яе з дома свайго, альбо памрэ гэты апошні муж яе, які ўзяў яе сабе за жонку, -

ale ì gèty apošnì muž z′nenavìdzìc′ âe ì napìša ëj razvodny lìst, ì das′c′ ëj u rukì, ì adpus′cìc′ âe z doma svajgo, al′bo pamrè gèty apošnì muž âe, âkì ǔzâǔ âe sabe za žonku, -

4. дык ня можа першы муж яе, які адпусьціў яе, зноў узяць яе сабе за жонку, пасьля таго, як яна заплямілася, бо гэта ёсьць гідота прад Госпадам, і не рабі грэху - той зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку.

dyk nâ moža peršy muž âe, âkì adpus′cìǔ âe, znoǔ uzâc′ âe sabe za žonku, pas′lâ tago, âk âna zaplâmìlasâ, bo gèta ës′c′ gìdota prad Gospadam, ì ne rabì grèhu - toj zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku.

5. Калі хто ўзяў жонку нядаўна, дык няхай ня йдзе на вайну, і нічога нельга ўскладаць на яго; няхай ён застанецца вольны ў доме сваім цэлы год і радуе жонку сваю, якую ўзяў.

Kalì hto ǔzâǔ žonku nâdaǔna, dyk nâhaj nâ jdze na vajnu, ì nìčoga nel′ga ǔskladac′ na âgo; nâhaj ën zastanecca vol′ny ǔ dome svaìm cèly god ì radue žonku svaû, âkuû ǔzâǔ.

6. Ніхто не павінен браць у заклад верхняга і ніжняга жарона, бо такі бярэ ў заклад душу.

Nìhto ne pavìnen brac′ u zaklad verhnâga ì nìžnâga žarona, bo takì bârè ǔ zaklad dušu.

7. Калі знойдуць каго, што ён украў у каго-небудзь з братоў сваіх, з сыноў Ізраілевых, і паняволіў яго, дык такога злодзея трэба аддаць сьмерці; і так вынішчы зло спасярод сябе.

Kalì znojduc′ kago, što ën ukraǔ u kago-nebudz′ z bratoǔ svaìh, z synoǔ Ìzraìlevyh, ì panâvolìǔ âgo, dyk takoga zlodzeâ trèba addac′ s′mercì; ì tak vynìščy zlo spasârod sâbe.

8. Сьцеражыся ў пошасьці праказы, каб добра пільнавацца і рабіць усё тое, чаго навучаць сьвятары і лявіты; старанна выконвайце, што я загадаў ім;

S′ceražysâ ǔ pošas′cì prakazy, kab dobra pìl′navacca ì rabìc′ usë toe, čago navučac′ s′vâtary ì lâvìty; staranna vykonvajce, što â zagadaǔ ìm;

9. памятай, што Гасподзь, Бог твой, зрабіў Марыямі ў дарозе, калі вы ішлі зь Егіпта.

pamâtaj, što Gaspodz′, Bog tvoj, zrabìǔ Maryâmì ǔ daroze, kalì vy ìšlì z′ Egìpta.

10. Калі ты блізкаму свайму што-небудзь пазычаеш, дык не хадзі да яго ў дом, каб узяць у яго заклад,

Kalì ty blìzkamu svajmu što-nebudz′ pazyčaeš, dyk ne hadzì da âgo ǔ dom, kab uzâc′ u âgo zaklad,

11. пастой на вуліцы, а той, каму ты пазычыў, вынесе табе заклад свой на вуліцу;

pastoj na vulìcy, a toj, kamu ty pazyčyǔ, vynese tabe zaklad svoj na vulìcu;

12. а калі ён будзе чалавек бедны, дык ты не кладзіся спаць, маючы заклад ягоны;

a kalì ën budze čalavek bedny, dyk ty ne kladzìsâ spac′, maûčy zaklad âgony;

13. аддай яму заклад пры захадзе сонца, каб ён лёг спаць у вопратцы сваёй і дабраславіў цябе, - і табе залічыцца гэта ў праведнасьць прад Госпадам, Богам тваім.

addaj âmu zaklad pry zahadze sonca, kab ën lëg spac′ u vopratcy svaëj ì dabraslavìǔ câbe, - ì tabe zalìčycca gèta ǔ pravednas′c′ prad Gospadam, Bogam tvaìm.

14. Ня крыўдзі найміта, беднага і ўбогага, з братоў тваіх альбо з прыхадняў тваіх, якія ў зямлі тваёй, у жытлішчах тваіх;

Nâ kryǔdzì najmìta, bednaga ì ǔbogaga, z bratoǔ tvaìh al′bo z pryhadnâǔ tvaìh, âkìâ ǔ zâmlì tvaëj, u žytlìščah tvaìh;

15. таго ж самага дня аддай плату ягоную, каб сонца не зайшло раней таго, бо ён бедны, і чакае яе душа ягоная; каб ён не залямантаваў на цябе Госпаду, і ня было на табе грэху.

tago ž samaga dnâ addaj platu âgonuû, kab sonca ne zajšlo ranej tago, bo ën bedny, ì čakae âe duša âgonaâ; kab ën ne zalâmantavaǔ na câbe Gospadu, ì nâ bylo na tabe grèhu.

16. Бацькі не павінны карацца за дзяцей сьмерцю, і дзеці не павінны карацца сьмерцю за бацькоў; кожны павінен карацца сьмерцю за сваё злачынства.

Bac′kì ne pavìnny karacca za dzâcej s′mercû, ì dzecì ne pavìnny karacca s′mercû za bac′koǔ; kožny pavìnen karacca s′mercû za svaë zlačynstva.

17. Ня судзі навыварат прыхадня, сірату, і ва ўдавы не бяры вопраткі ў заклад;

Nâ sudzì navyvarat pryhadnâ, sìratu, ì va ǔdavy ne bâry vopratkì ǔ zaklad;

18. памятай, што і ты быў рабом у Егіпце, і Гасподзь вызваліў цябе адтуль: таму я і загадваю табе рабіць гэта.

pamâtaj, što ì ty byǔ rabom u Egìpce, ì Gaspodz′ vyzvalìǔ câbe adtul′: tamu â ì zagadvaû tabe rabìc′ gèta.

19. Калі будзеш жаць на полі тваім і забудзеш сноп на полі, дык не вяртайся па яго: няхай ён застаецца прыхадню, сіраце і ўдаве, каб Гасподзь, Бог твой, дабраславіў цябе ва ўсіх дзеях рук тваіх.

Kalì budzeš žac′ na polì tvaìm ì zabudzeš snop na polì, dyk ne vârtajsâ pa âgo: nâhaj ën zastaecca pryhadnû, sìrace ì ǔdave, kab Gaspodz′, Bog tvoj, dabraslavìǔ câbe va ǔsìh dzeâh ruk tvaìh.

20. Калі будзеш абіваць масьліну тваю, дык не пераглядай за сабою галінаў: няхай застаецца прыхадню, сіраце і ўдаве.

Kalì budzeš abìvac′ mas′lìnu tvaû, dyk ne peraglâdaj za saboû galìnaǔ: nâhaj zastaecca pryhadnû, sìrace ì ǔdave.

21. Калі будзеш зьбіраць плады ў вінаградніку тваім, не абірай рэштак за сабою: няхай застаецца прыхадню, сіраце і ўдаве;

Kalì budzeš z′bìrac′ plady ǔ vìnagradnìku tvaìm, ne abìraj rèštak za saboû: nâhaj zastaecca pryhadnû, sìrace ì ǔdave;

22. і памятай, што ты быў рабом у зямлі Егіпецкай: таму я і загадваю табе рабіць гэта.

ì pamâtaj, što ty byǔ rabom u zâmlì Egìpeckaj: tamu â ì zagadvaû tabe rabìc′ gèta.

25 Кіраўнік

1. Калі будзе цяжбіна паміж людзьмі, дык няхай прывядуць іх у суд і рассудзяць іх, чыя праўда, таго хай апраўдаюць, а вінаватага засудзяць;

Kalì budze câžbìna pamìž lûdz′mì, dyk nâhaj pryvâduc′ ìh u sud ì rassudzâc′ ìh, čyâ praǔda, tago haj apraǔdaûc′, a vìnavataga zasudzâc′;

2. і калі вінаваты варты будзе, каб яго білі, дык судзьдзя няхай загадае пакласьці яго і біць пры сабе, гледзячы на віну ягоную, на разьлік;

ì kalì vìnavaty varty budze, kab âgo bìlì, dyk sudz′dzâ nâhaj zagadae paklas′cì âgo ì bìc′ pry sabe, gledzâčy na vìnu âgonuû, na raz′lìk;

3. сорак удараў можна даць яму, а ня больш, каб ад многіх удараў брат твой ня быў зьнявечаны перад вачыма тваімі.

sorak udaraǔ možna dac′ âmu, a nâ bol′š, kab ad mnogìh udaraǔ brat tvoj nâ byǔ z′nâvečany perad vačyma tvaìmì.

4. Ня кілзай мызу валу, калі ён малоціць.

Nâ kìlzaj myzu valu, kalì ën malocìc′.

5. Калі браты жывуць разам і адзін зь іх памрэ, ня маючы сына, дык жонка памерлага не павінна выходзіць на бок за чалавека чужога, а дзевер яе павінен увайсьці да яе і ўзяць яе сабе за жонку і жыць зь ёю, -

Kalì braty žyvuc′ razam ì adzìn z′ ìh pamrè, nâ maûčy syna, dyk žonka pamerlaga ne pavìnna vyhodzìc′ na bok za čalaveka čužoga, a dzever âe pavìnen uvajs′cì da âe ì ǔzâc′ âe sabe za žonku ì žyc′ z′ ëû, -

6. і першынец, якога яна народзіць, застанецца зь імем брата ягонага памерлага, каб імя ягонае ня згладзілася ў Ізраіле.

ì peršynec, âkoga âna narodzìc′, zastanecca z′ ìmem brata âgonaga pamerlaga, kab ìmâ âgonae nâ zgladzìlasâ ǔ Ìzraìle.

7. Калі ж ён не захоча ўзяць браціху сваю, дык браціха ягоная пойдзе да брамы да старэйшынаў і скажа: "дзевер мой адмаўляецца аднавіць імя брата свайго ў Ізраіле, ня хоча жаніцца са мною";

Kalì ž ën ne zahoča ǔzâc′ bracìhu svaû, dyk bracìha âgonaâ pojdze da bramy da starèjšynaǔ ì skaža: "dzever moj admaǔlâecca adnavìc′ ìmâ brata svajgo ǔ Ìzraìle, nâ hoča žanìcca sa mnoû";

8. тады старэйшыны горада ягонага павінны паклікаць яго і ўгаворваць яго, і калі ён стане і скажа: "не хачу браць яе",

tady starèjšyny gorada âgonaga pavìnny paklìkac′ âgo ì ǔgavorvac′ âgo, ì kalì ën stane ì skaža: "ne haču brac′ âe",

9. браціха ягоная хай пойдзе да яго на вачах у старэйшынаў, і здыме бот ягоны з нагі яго, і плюне яму ў твар, і скажа: "так робяць чалавеку, які ня будуе дома брату свайму";

bracìha âgonaâ haj pojdze da âgo na vačah u starèjšynaǔ, ì zdyme bot âgony z nagì âgo, ì plûne âmu ǔ tvar, ì skaža: "tak robâc′ čalaveku, âkì nâ budue doma bratu svajmu";

10. і дадуць яму імя ў Ізраіле: дом разутага.

ì daduc′ âmu ìmâ ǔ Ìzraìle: dom razutaga.

11. Калі б'юцца паміж сабою мужчыны, і жонка аднаго падыдзе, каб адабраць мужа свайго з рук таго, хто яго б'е, і, працягнуўшы руку сваю, схопіць яго за сарамату,

Kalì b'ûcca pamìž saboû mužčyny, ì žonka adnago padydze, kab adabrac′ muža svajgo z ruk tago, hto âgo b'e, ì, pracâgnuǔšy ruku svaû, shopìc′ âgo za saramatu,

12. дык адсячы руку ёй: хай ня літуе вока тваё.

dyk adsâčy ruku ëj: haj nâ lìtue voka tvaë.

13. У мяху тваім не павінны быць дваякія гіры, вялікія і меншыя;

U mâhu tvaìm ne pavìnny byc′ dvaâkìâ gìry, vâlìkìâ ì menšyâ;

14. У доме тваім не павінна быць дваякая эфа, большая і меншая;

U dome tvaìm ne pavìnna byc′ dvaâkaâ èfa, bol′šaâ ì menšaâ;

15. гіра ў цябе павінна быць дакладная і правільная, і эфа ў цябе павінна быць дакладная і правільная, каб падоўжыліся дні твае на зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе;

gìra ǔ câbe pavìnna byc′ dakladnaâ ì pravìl′naâ, ì èfa ǔ câbe pavìnna byc′ dakladnaâ ì pravìl′naâ, kab padoǔžylìsâ dnì tvae na zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe;

16. бо агідны прад Госпадам, Богам тваім, кожны, хто ўчыняе крыўду.

bo agìdny prad Gospadam, Bogam tvaìm, kožny, hto ǔčynâe kryǔdu.

17. Памятай, як зрабіў з табою Амалік у дарозе, калі вы ішлі зь Егіпта:

Pamâtaj, âk zrabìǔ z taboû Amalìk u daroze, kalì vy ìšlì z′ Egìpta:

18. як ён сустрэў цябе па дарозе і пабіў за табою ўсіх аслабелых, калі ты зьнямогся і стаміўся, і не пабаяўся ён Бога;

âk ën sustrèǔ câbe pa daroze ì pabìǔ za taboû ǔsìh aslabelyh, kalì ty z′nâmogsâ ì stamìǔsâ, ì ne pabaâǔsâ ën Boga;

19. дык вось, калі Гасподзь, Бог твой, супакоіць цябе ад усіх ворагаў тваіх з усіх бакоў, на зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку, каб авалодаць ёю, сатры з памяці Амаліка з-пад неба; не забудзься.

dyk vos′, kalì Gaspodz′, Bog tvoj, supakoìc′ câbe ad usìh voragaǔ tvaìh z usìh bakoǔ, na zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku, kab avalodac′ ëû, satry z pamâcì Amalìka z-pad neba; ne zabudz′sâ.

26 Кіраўнік

1. Калі ты прыйдзеш у зямлю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку, і авалодаеш ёю і аселішся на ёй,

Kalì ty pryjdzeš u zâmlû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku, ì avalodaeš ëû ì aselìšsâ na ëj,

2. дык вазьмі пачаткі - сіх пладоў зямлі, якія ты атрымаеш ад зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе, і пакладзі ў кош, і йдзі на тое месца, якое Гасподзь, Бог твой, выбера, каб было там імя Ягонае:

dyk vaz′mì pačatkì - sìh pladoǔ zâmlì, âkìâ ty atrymaeš ad zâmlì tvaëj, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe, ì pakladzì ǔ koš, ì jdzì na toe mesca, âkoe Gaspodz′, Bog tvoj, vybera, kab bylo tam ìmâ Âgonae:

3. і прыйдзі да сьвятара, які будзе тымі днямі, і скажы яму; сёньня вызнаю прад Госпадам, Богам тваім, што я ўвайшоў у тую зямлю, даць якую нам Гасподзь запрысягнуўся бацькам нашым.

ì pryjdzì da s′vâtara, âkì budze tymì dnâmì, ì skažy âmu; sën′nâ vyznaû prad Gospadam, Bogam tvaìm, što â ǔvajšoǔ u tuû zâmlû, dac′ âkuû nam Gaspodz′ zaprysâgnuǔsâ bac′kam našym.

4. Сьвятар возьме кош з рукі тваёй і паставіць яго перад ахвярнікам Госпада, Бога твайго.

S′vâtar voz′me koš z rukì tvaëj ì pastavìc′ âgo perad ahvârnìkam Gospada, Boga tvajgo.

5. А ты адказвай і скажы прад Госпадам, Богам тваім: бацька мой быў вандроўны Арамэянін, і пайшоў у Егіпет і пасяліўся там зь нямногімі людзьмі, і павёўся там ад яго народ вялікі, моцны і шматлікі;

A ty adkazvaj ì skažy prad Gospadam, Bogam tvaìm: bac′ka moj byǔ vandroǔny Aramèânìn, ì pajšoǔ u Egìpet ì pasâlìǔsâ tam z′ nâmnogìmì lûdz′mì, ì pavëǔsâ tam ad âgo narod vâlìkì, mocny ì šmatlìkì;

6. але Егіпцяне блага абыходзіліся з намі і ўціскалі нас і накладвалі на нас цяжкую працу;

ale Egìpcâne blaga abyhodzìlìsâ z namì ì ǔcìskalì nas ì nakladvalì na nas câžkuû pracu;

7. і заенчылі мы да Госпада, Бога бацькоў нашых, і пачуў Гасподзь енк наш і ўбачыў гароту нашу, працу нашу і прыгнёт наш;

ì zaenčylì my da Gospada, Boga bac′koǔ našyh, ì pačuǔ Gaspodz′ enk naš ì ǔbačyǔ garotu našu, pracu našu ì prygnët naš;

8. і вывеў нас Гасподзь зь Егіпта рукою моцнаю і мышцаю ўзьнесенаю, вялікім жахам, азнакамі і цудамі,

ì vyveǔ nas Gaspodz′ z′ Egìpta rukoû mocnaû ì myšcaû ǔz′nesenaû, vâlìkìm žaham, aznakamì ì cudamì,

9. і прывёў нас на месца гэтае, і даў нам зямлю гэтую, зямлю, у якой цячэ малако і мёд;

ì pryvëǔ nas na mesca gètae, ì daǔ nam zâmlû gètuû, zâmlû, u âkoj câčè malako ì mëd;

10. дык вось, я прынёс пачаткі ад пладоў зямлі, якую Ты, Госпадзе, даў мне. І пастаў гэта прад Госпадам, Богам тваім, і пакланіся прад Госпадам, Богам тваім,

dyk vos′, â prynës pačatkì ad pladoǔ zâmlì, âkuû Ty, Gospadze, daǔ mne. Ì pastaǔ gèta prad Gospadam, Bogam tvaìm, ì paklanìsâ prad Gospadam, Bogam tvaìm,

11. і радуйся за ўсе даброты, якія Гасподзь, Бог твой, даў табе і дому твайму, ты і лявіт і прыхадзень, які будзе ў цябе.

ì radujsâ za ǔse dabroty, âkìâ Gaspodz′, Bog tvoj, daǔ tabe ì domu tvajmu, ty ì lâvìt ì pryhadzen′, âkì budze ǔ câbe.

12. Калі ты аддзеліш усе дзесяціны пладоў зямлі тваёй на трэці год, год дзесяцін, і аддасі лявіту, прыхадню, сіраце і ўдаве, каб яны елі ў селішчах тваіх і наядаліся,

Kalì ty addzelìš use dzesâcìny pladoǔ zâmlì tvaëj na trècì god, god dzesâcìn, ì addasì lâvìtu, pryhadnû, sìrace ì ǔdave, kab âny elì ǔ selìščah tvaìh ì naâdalìsâ,

13. тады скажы прад Госпадам, Богам тваім: я ўзяў ад дома сьвятыню і аддаў яе лявіту, прыхадню, сіраце і ўдаве, паводле ўсіх загадаў Тваіх, якія Ты наказаў мне: я не пераступіў запаведзяў Тваіх і не забыў;

tady skažy prad Gospadam, Bogam tvaìm: â ǔzâǔ ad doma s′vâtynû ì addaǔ âe lâvìtu, pryhadnû, sìrace ì ǔdave, pavodle ǔsìh zagadaǔ Tvaìh, âkìâ Ty nakazaǔ mne: â ne perastupìǔ zapavedzâǔ Tvaìh ì ne zabyǔ;

14. я ня еў ад яе ў смутку маім, і не аддзяляў яе ў нячыстасьці і не даваў зь яе дзеля мёртвага; я слухаўся голасу Госпада, Бога майго, выконваў усё, што Ты наказаў мне;

â nâ eǔ ad âe ǔ smutku maìm, ì ne addzâlâǔ âe ǔ nâčystas′cì ì ne davaǔ z′ âe dzelâ mërtvaga; â sluhaǔsâ golasu Gospada, Boga majgo, vykonvaǔ usë, što Ty nakazaǔ mne;

15. падзівіся са сьвятога селішча Твайго, зь нябёсаў, і дабраславі народ Твой, Ізраіле, і зямлю, якую Ты даў нам - так, як ты прысягаўся бацькам нашым даць зямлю, у якой цячэ малако і мёд.

padzìvìsâ sa s′vâtoga selìšča Tvajgo, z′ nâbësaǔ, ì dabraslavì narod Tvoj, Ìzraìle, ì zâmlû, âkuû Ty daǔ nam - tak, âk ty prysâgaǔsâ bac′kam našym dac′ zâmlû, u âkoj câčè malako ì mëd.

16. У дзень гэты Гасподзь, Бог твой, наказвае табе выконваць пастановы гэтыя і законы: трымайся іх і выконвай іх ад усяго сэрца твайго і ад усёй душы тваёй.

U dzen′ gèty Gaspodz′, Bog tvoj, nakazvae tabe vykonvac′ pastanovy gètyâ ì zakony: trymajsâ ìh ì vykonvaj ìh ad usâgo sèrca tvajgo ì ad usëj dušy tvaëj.

17. Госпаду сказаў ты цяпер, што Ён будзе тваім Богам, і што ты будзеш хадзіць шляхамі Ягонымі і запаведзі Ягоныя і законы Ягоныя і слухацца голасу Ягонага;

Gospadu skazaǔ ty câper, što Ën budze tvaìm Bogam, ì što ty budzeš hadzìc′ šlâhamì Âgonymì ì zapavedzì Âgonyâ ì zakony Âgonyâ ì sluhacca golasu Âgonaga;

18. і Гасподзь абяцаў табе цяпер, што ты будзеш уласным Ягоным народам, як Ён казаў табе, калі ты будзеш захоўваць усе запаведзі Яго,

ì Gaspodz′ abâcaǔ tabe câper, što ty budzeš ulasnym Âgonym narodam, âk Ën kazaǔ tabe, kalì ty budzeš zahoǔvac′ use zapavedzì Âgo,

19. і што Ён паставіць цябе вышэй за ўсе народы, якія Ён стварыў, у гонары, славе і велічнасьці, і што ты будзеш сьвятым народам у Госпада, Бога твайго, як Ён казаў.

ì što Ën pastavìc′ câbe vyšèj za ǔse narody, âkìâ Ën stvaryǔ, u gonary, slave ì velìčnas′cì, ì što ty budzeš s′vâtym narodam u Gospada, Boga tvajgo, âk Ën kazaǔ.

27 Кіраўнік

1. І наказаў Майсей і старэйшыны сыноў Ізраілевых народу, кажучы: выконвайце ўсе запаведзі, якія наказваю вам сёньня.

Ì nakazaǔ Majsej ì starèjšyny synoǔ Ìzraìlevyh narodu, kažučy: vykonvajce ǔse zapavedzì, âkìâ nakazvaû vam sën′nâ.

2. І калі пяройдзеце за Ярдан у зямлю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе, тады пастаў сабе вялікія камяні і абмаж іх вапнаю;

Ì kalì pârojdzece za Ârdan u zâmlû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe, tady pastaǔ sabe vâlìkìâ kamânì ì abmaž ìh vapnaû;

3. і напішы на камянях гэтых усе словы закона гэтага, калі пяройдзеш Ярдан, каб уступіць у зямлю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе, у зямлю, дзе цячэ малако і мёд, як казаў табе Гасподзь, Бог бацькоў тваіх.

ì napìšy na kamânâh gètyh use slovy zakona gètaga, kalì pârojdzeš Ârdan, kab ustupìc′ u zâmlû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe, u zâmlû, dze câčè malako ì mëd, âk kazaǔ tabe Gaspodz′, Bog bac′koǔ tvaìh.

4. Калі пяройдзеце Ярдан, пастаўце камяні тыя, як я загадваю вам сёньня, на гары Гевал і абмажце іх вапнаю;

Kalì pârojdzece Ârdan, pastaǔce kamânì tyâ, âk â zagadvaû vam sën′nâ, na gary Geval ì abmažce ìh vapnaû;

5. і зладзь там ахвярнік Госпаду, Богу твайму, ахвярнік з камянёў, не падымаючы на іх жалеза;

ì zladz′ tam ahvârnìk Gospadu, Bogu tvajmu, ahvârnìk z kamânëǔ, ne padymaûčy na ìh žaleza;

6. з камянёў цэлых зладзь ахвярнік Госпада, Бога твайго, і ўчыняй на ім цэласпаленьні Госпаду, Богу твайму,

z kamânëǔ cèlyh zladz′ ahvârnìk Gospada, Boga tvajgo, ì ǔčynâj na ìm cèlaspalen′nì Gospadu, Bogu tvajmu,

7. і прынось ахвяры мірныя, і еж там, і радуйся прад Госпадам, Богам тваім;

ì prynos′ ahvâry mìrnyâ, ì ež tam, ì radujsâ prad Gospadam, Bogam tvaìm;

8. і напішы на камянях усе словы закона гэтага вельмі выразна.

ì napìšy na kamânâh use slovy zakona gètaga vel′mì vyrazna.

9. І сказаў Майсей і сьвятары лявіты ўсяму Ізраілю, кажучы: уважай і слухай, Ізраіле; у дзень гэты ты зрабіўся народам Госпада, Бога твайго;

Ì skazaǔ Majsej ì s′vâtary lâvìty ǔsâmu Ìzraìlû, kažučy: uvažaj ì sluhaj, Ìzraìle; u dzen′ gèty ty zrabìǔsâ narodam Gospada, Boga tvajgo;

10. дык вось, слухайся голасу Госпада, Бога твайго, і выконвай запаведзі Ягоныя і пастановы Ягоныя, якія наказваю табе сёньня.

dyk vos′, sluhajsâ golasu Gospada, Boga tvajgo, ì vykonvaj zapavedzì Âgonyâ ì pastanovy Âgonyâ, âkìâ nakazvaû tabe sën′nâ.

11. І наказаў Майсей народу ў той дзень, кажучы:

Ì nakazaǔ Majsej narodu ǔ toj dzen′, kažučy:

12. гэтыя павінны стаць на гары Гарызім, каб дабраслаўляць народ, калі пяройдзеце Ярдан: Сымон, Лявій, Юда, Ісахар, Язэп і Веньямін;

gètyâ pavìnny stac′ na gary Garyzìm, kab dabraslaǔlâc′ narod, kalì pârojdzece Ârdan: Symon, Lâvìj, Ûda, Ìsahar, Âzèp ì Ven′âmìn;

13. а гэтыя павінны стаць на гары Гевал, каб праклінаць: Рувім, Гад, Асір, Завулон, Дан і Нэфталім.

a gètyâ pavìnny stac′ na gary Geval, kab praklìnac′: Ruvìm, Gad, Asìr, Zavulon, Dan ì Nèftalìm.

14. Лявіты абвесьцяць і скажуць усім Ізраільцянам гучным голасам:

Lâvìty abves′câc′ ì skažuc′ usìm Ìzraìl′cânam gučnym golasam:

15. пракляты, хто зробіць разьбёнага альбо вылітага балвана, мярзоту прад Госпадам, твор рук мастака, і паставіць яго ў патайнай мясьціне! Увесь народ абвесьціць і скажа: амін.

praklâty, hto zrobìc′ raz′bënaga al′bo vylìtaga balvana, mârzotu prad Gospadam, tvor ruk mastaka, ì pastavìc′ âgo ǔ patajnaj mâs′cìne! Uves′ narod abves′cìc′ ì skaža: amìn.

16. Пракляты той, хто ліхасловіць бацьку свайго і маці сваю! І ўвесь народ скажа: амін.

Praklâty toj, hto lìhaslovìc′ bac′ku svajgo ì macì svaû! Ì ǔves′ narod skaža: amìn.

17. Пракляты той, хто парушае мяжу блізкага свайго! І ўвесь народ скажа: амін.

Praklâty toj, hto parušae mâžu blìzkaga svajgo! Ì ǔves′ narod skaža: amìn.

18. Пракляты, хто сьляпога зьбівае з дарогі! І ўвесь народ скажа: амін.

Praklâty, hto s′lâpoga z′bìvae z darogì! Ì ǔves′ narod skaža: amìn.

19. Пракляты, хто крыва судзіць прыхадня, сірату і ўдаву! І ўвесь народ скажа: амін.

Praklâty, hto kryva sudzìc′ pryhadnâ, sìratu ì ǔdavu! Ì ǔves′ narod skaža: amìn.

20. Пракляты, хто ляжа з жонкаю бацькі свайго, бо ён адкрыў край вопраткі бацькі свайго! І ўвесь народ скажа: амін.

Praklâty, hto lâža z žonkaû bac′kì svajgo, bo ën adkryǔ kraj vopratkì bac′kì svajgo! Ì ǔves′ narod skaža: amìn.

21. Пракляты, хто ляжа зь якім-небудзь быдлам! І ўвесь народ скажа: амін.

Praklâty, hto lâža z′ âkìm-nebudz′ bydlam! Ì ǔves′ narod skaža: amìn.

22. Пракляты, хто ляжа зь сястрою сваёю, з дачкою бацькі свайго, альбо з дачкою маці сваёй! І ўвесь народ скажа: амін.

Praklâty, hto lâža z′ sâstroû svaëû, z dačkoû bac′kì svajgo, al′bo z dačkoû macì svaëj! Ì ǔves′ narod skaža: amìn.

23. Пракляты, хто ляжа зь цешчаю сваёю! І ўвесь народ скажа: амін.

Praklâty, hto lâža z′ ceščaû svaëû! Ì ǔves′ narod skaža: amìn.

24. Пракляты, хто таемна забівае блізкага свайго! І ўвесь народ скажа: амін.

Praklâty, hto taemna zabìvae blìzkaga svajgo! Ì ǔves′ narod skaža: amìn.

25. Пракляты, хто бярэ хабар, каб забіць душу і праліць кроў нявінную! І ўвесь народ скажа: амін.

Praklâty, hto bârè habar, kab zabìc′ dušu ì pralìc′ kroǔ nâvìnnuû! Ì ǔves′ narod skaža: amìn.

26. Пракляты, хто ня выконвае слоў закона гэтага і ня будзе рабіць паводле яго! І ўвесь народ скажа: амін.

Praklâty, hto nâ vykonvae sloǔ zakona gètaga ì nâ budze rabìc′ pavodle âgo! Ì ǔves′ narod skaža: amìn.

28 Кіраўнік

1. Калі ты, як пяройдзеце Ярдан, будзеш слухацца голасу Госпада, Бога твайго, старанна выконваць усе запаведзі Ягоныя, якія наказваю табе сёньня, дык Гасподзь, Бог твой, паставіць цябе вышэй за ўсе народы зямлі;

Kalì ty, âk pârojdzece Ârdan, budzeš sluhacca golasu Gospada, Boga tvajgo, staranna vykonvac′ use zapavedzì Âgonyâ, âkìâ nakazvaû tabe sën′nâ, dyk Gaspodz′, Bog tvoj, pastavìc′ câbe vyšèj za ǔse narody zâmlì;

2. і сыдуць на цябе ўсе дабраславеньні гэтыя і спраўдзяцца на табе, калі будзеш слухацца голасу Госпада, Бога твайго.

ì syduc′ na câbe ǔse dabraslaven′nì gètyâ ì spraǔdzâcca na tabe, kalì budzeš sluhacca golasu Gospada, Boga tvajgo.

3. Дабраславёны ты ў горадзе і дабраславёны ў полі.

Dabraslavëny ty ǔ goradze ì dabraslavëny ǔ polì.

4. Дабраславёны плод чэрава твайго і плод зямлі тваёй, і плод быдла твайго, і плод тваіх валоў, і плод авечак тваіх.

Dabraslavëny plod čèrava tvajgo ì plod zâmlì tvaëj, ì plod bydla tvajgo, ì plod tvaìh valoǔ, ì plod avečak tvaìh.

5. Дабраславёныя засекі твае і кладоўкі твае.

Dabraslavënyâ zasekì tvae ì kladoǔkì tvae.

6. Дабраславёны ты пры ўваходзе тваім і дабраславёны ты пры выхадзе тваім.

Dabraslavëny ty pry ǔvahodze tvaìm ì dabraslavëny ty pry vyhadze tvaìm.

7. Пабэе перад табою Гасподзь ворагаў тваіх, якія паўстаюць на цябе; адною дарогаю яны выступяць супроць цябе, а сямю дарогамі пабягуць ад цябе.

Pabèe perad taboû Gaspodz′ voragaǔ tvaìh, âkìâ paǔstaûc′ na câbe; adnoû darogaû âny vystupâc′ suproc′ câbe, a sâmû darogamì pabâguc′ ad câbe.

8. Пашле Гасподзь табе дабраславеньне ў засеках тваіх і ва ўсякай дзеі рук тваіх; і дабраславіць цябе на зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе.

Pašle Gaspodz′ tabe dabraslaven′ne ǔ zasekah tvaìh ì va ǔsâkaj dzeì ruk tvaìh; ì dabraslavìc′ câbe na zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe.

9. Паставіць цябе Гасподзь народам Сваім, як Ён запрысягаўся табе, калі ты будзеш шанаваць запаведзі Госпада, Бога твайго, і будзеш хадзіць шляхамі Ягонымі;

Pastavìc′ câbe Gaspodz′ narodam Svaìm, âk Ën zaprysâgaǔsâ tabe, kalì ty budzeš šanavac′ zapavedzì Gospada, Boga tvajgo, ì budzeš hadzìc′ šlâhamì Âgonymì;

10. і ўбачаць усе народы зямлі, што імя Госпада накладаецца на цябе, і будуць баяцца цябе.

ì ǔbačac′ use narody zâmlì, što ìmâ Gospada nakladaecca na câbe, ì buduc′ baâcca câbe.

11. І дасьць табе Гасподзь надмер ва ўсіх дабротах, у плодзе ўлоньня твайго і ў плодзе быдла твайго і ў плодзе палёў тваіх на зямлі, даць якую табе Гасподзь запрысягаўся бацькам тваім.

Ì das′c′ tabe Gaspodz′ nadmer va ǔsìh dabrotah, u plodze ǔlon′nâ tvajgo ì ǔ plodze bydla tvajgo ì ǔ plodze palëǔ tvaìh na zâmlì, dac′ âkuû tabe Gaspodz′ zaprysâgaǔsâ bac′kam tvaìm.

12. Адкрые табе Гасподзь добрую скарбніцу Сваю, неба, каб яно давала дождж зямлі тваёй у свой час, і каб дабраслаўляць усе дзеі рук тваіх: і будзеш пазычаць многім народам, а сам ня будзеш запазычвацца.

Adkrye tabe Gaspodz′ dobruû skarbnìcu Svaû, neba, kab âno davala doždž zâmlì tvaëj u svoj čas, ì kab dabraslaǔlâc′ use dzeì ruk tvaìh: ì budzeš pazyčac′ mnogìm narodam, a sam nâ budzeš zapazyčvacca.

13. Зробіць цябе Гасподзь галавою, а не хвастом, і будзеш толькі на вышыні, і ня будзеш унізе, калі будзеш слухацца запаведзяў Госпада, Бога твайго, якія наказваю табе сёньня шанаваць і выконваць.

Zrobìc′ câbe Gaspodz′ galavoû, a ne hvastom, ì budzeš tol′kì na vyšynì, ì nâ budzeš unìze, kalì budzeš sluhacca zapavedzâǔ Gospada, Boga tvajgo, âkìâ nakazvaû tabe sën′nâ šanavac′ ì vykonvac′.

14. І не адступішся ад усіх слоў, якія наказваю вам сёньня, ні направа, ні налева, каб пайсьці сьледам за іншымі багамі і слугаваць ім.

Ì ne adstupìšsâ ad usìh sloǔ, âkìâ nakazvaû vam sën′nâ, nì naprava, nì naleva, kab pajs′cì s′ledam za ìnšymì bagamì ì slugavac′ ìm.

15. А калі ня будзеш слухацца голасу Госпада, Бога твайго, і ня будзеш старацца выконваць усе запаведзі Ягоныя і пастановы Ягоныя, якія я наказваю табе сёньня, дык прыйдуць на цябе ўсе праклёны гэтыя і дастануць цябе.

A kalì nâ budzeš sluhacca golasu Gospada, Boga tvajgo, ì nâ budzeš staracca vykonvac′ use zapavedzì Âgonyâ ì pastanovy Âgonyâ, âkìâ â nakazvaû tabe sën′nâ, dyk pryjduc′ na câbe ǔse praklëny gètyâ ì dastanuc′ câbe.

16. Пракляты ты будзеш у горадзе і пракляты ты будзеш у полі.

Praklâty ty budzeš u goradze ì praklâty ty budzeš u polì.

17. Праклятыя будуць засекі твае і кладоўкі твае.

Praklâtyâ buduc′ zasekì tvae ì kladoǔkì tvae.

18. Пракляты будзе плод улоньня твайго і плод зямлі тваёй, плод тваіх валоў і плод авечак тваіх.

Praklâty budze plod ulon′nâ tvajgo ì plod zâmlì tvaëj, plod tvaìh valoǔ ì plod avečak tvaìh.

19. Пракляты ты будзеш пры ўваходзе тваім і пракляты пры выхадзе тваім.

Praklâty ty budzeš pry ǔvahodze tvaìm ì praklâty pry vyhadze tvaìm.

20. Пашле Гасподзь на цябе праклён, затлуму і няшчасьце ва ўсякай дзеі рук тваіх, якую пачнеш рабіць, пакуль ня будзеш зьнішчаны, - і ты неўзабаве загінеш за ліхія дзеі твае, за тое, што ты пакінуў Мяне.

Pašle Gaspodz′ na câbe praklën, zatlumu ì nâščas′ce va ǔsâkaj dzeì ruk tvaìh, âkuû pačneš rabìc′, pakul′ nâ budzeš z′nìščany, - ì ty neǔzabave zagìneš za lìhìâ dzeì tvae, za toe, što ty pakìnuǔ Mâne.

21. Пашле Гасподзь на цябе згубную пошасьць, пакуль ня вынішчыць Ён цябе зь зямлі, у якую ты ідзеш, каб валодаць ёю.

Pašle Gaspodz′ na câbe zgubnuû pošas′c′, pakul′ nâ vynìščyc′ Ën câbe z′ zâmlì, u âkuû ty ìdzeš, kab valodac′ ëû.

22. Паб'е цябе Гасподзь сухотамі, гарачкаю, трасцаю, запаленьнем, засухаю, палючым ветрам ды іржою, і яны будуць перасьледаваць цябе, пакуль не загінеш.

Pab'e câbe Gaspodz′ suhotamì, garačkaû, trascaû, zapalen′nem, zasuhaû, palûčym vetram dy ìržoû, ì âny buduc′ peras′ledavac′ câbe, pakul′ ne zagìneš.

23. І нябёсы твае, якія над галавою тваёю, зробяцца медзьдзю, і зямля пад табою жалезам;

Ì nâbësy tvae, âkìâ nad galavoû tvaëû, zrobâcca medz′dzû, ì zâmlâ pad taboû žalezam;

24. замест дажджу Гасподзь дасьць зямлі тваёй пыл, і попел зь неба будзе падаць, падаць на цябе, пакуль ня будзеш зьнішчаны.

zamest daždžu Gaspodz′ das′c′ zâmlì tvaëj pyl, ì popel z′ neba budze padac′, padac′ na câbe, pakul′ nâ budzeš z′nìščany.

25. Аддасьць цябе Гасподзь на паразу ворагам тваім; адною дарогаю выступіш супроць іх, а сямю дарогамі пабяжыш ад іх; і будзеш расьсеяны па ўсіх царствах зямлі.

Addas′c′ câbe Gaspodz′ na parazu voragam tvaìm; adnoû darogaû vystupìš suproc′ ìh, a sâmû darogamì pabâžyš ad ìh; ì budzeš ras′seâny pa ǔsìh carstvah zâmlì.

26. І будуць трупы твае ежаю ўсім птушкам нябесным і зьвярам, і ня будзе каму адагнаць іх.

Ì buduc′ trupy tvae ežaû ǔsìm ptuškam nâbesnym ì z′vâram, ì nâ budze kamu adagnac′ ìh.

27. Паб'е цябе Гасподзь праказаю Егіпецкаю, пранцамі, каростаю і сьвербам, ад якіх ты ня зможаш вылечыцца;

Pab'e câbe Gaspodz′ prakazaû Egìpeckaû, prancamì, karostaû ì s′verbam, ad âkìh ty nâ zmožaš vylečycca;

28. паб'е цябе Гасподзь варэяцтвам, сьлепатою і дранцьвеньнем сэрца,

pab'e câbe Gaspodz′ varèâctvam, s′lepatoû ì dranc′ven′nem sèrca,

29. і ты хадзіцьмеш навобмацак апалудні, як сьляпы навобмацак ходзіць поначы, і ня мецьмеш посьпеху на дарогах тваіх, і будуць уціскаць і крыўдзіць цябе штодня, і ніхто не абароніць цябе.

ì ty hadzìc′meš navobmacak apaludnì, âk s′lâpy navobmacak hodzìc′ ponačy, ì nâ mec′meš pos′pehu na darogah tvaìh, ì buduc′ ucìskac′ ì kryǔdzìc′ câbe štodnâ, ì nìhto ne abaronìc′ câbe.

30. З жонкаю заручышся, і іншы будзе спаць зь ёю; дом пабудуеш, і ня жыцьмеш у ім; вінаграднік пасадзіш і ня будзеш карыстацца ім.

Z žonkaû zaručyšsâ, ì ìnšy budze spac′ z′ ëû; dom pabudueš, ì nâ žyc′meš u ìm; vìnagradnìk pasadzìš ì nâ budzeš karystacca ìm.

31. Вала твайго заколюць на вачах у цябе, і ня будзеш есьці яго; асла твайго зьвядуць ад цябе і ня вернуць табе; авечкі твае аддадзены будуць ворагам тваім, і ніхто не абароніць цябе.

Vala tvajgo zakolûc′ na vačah u câbe, ì nâ budzeš es′cì âgo; asla tvajgo z′vâduc′ ad câbe ì nâ vernuc′ tabe; avečkì tvae addadzeny buduc′ voragam tvaìm, ì nìhto ne abaronìc′ câbe.

32. Сыны твае і дочкі твае аддадзены будуць іншаму народу; вочы твае будуць бачыць і кожны дзень будуць кволець, і ня будзе сілы ў руках тваіх.

Syny tvae ì dočkì tvae addadzeny buduc′ ìnšamu narodu; vočy tvae buduc′ bačyc′ ì kožny dzen′ buduc′ kvolec′, ì nâ budze sìly ǔ rukah tvaìh.

33. Плады зямлі тваёй і ўсю працу тваю будзе есьці народ, якога ты ня ведаў; і цябе будуць толькі ўціскаць і мучыць усе дні.

Plady zâmlì tvaëj ì ǔsû pracu tvaû budze es′cì narod, âkoga ty nâ vedaǔ; ì câbe buduc′ tol′kì ǔcìskac′ ì mučyc′ use dnì.

34. І страціш розум ад таго, што пабачаць вочы твае.

Ì stracìš rozum ad tago, što pabačac′ vočy tvae.

35. Паб'е цябе Гасподзь ліхою праказаю на каленях і на галенях, ад якой ты ня зможаш вылечыцца, ад падэшвы нагі тваёй да самага цемені галавы тваёй.

Pab'e câbe Gaspodz′ lìhoû prakazaû na kalenâh ì na galenâh, ad âkoj ty nâ zmožaš vylečycca, ad padèšvy nagì tvaëj da samaga cemenì galavy tvaëj.

36. Завядзе Гасподзь цябе і цара твайго, якога ты паставіш над сабою, да народу, якога ня ведаў ні ты, ні бацькі твае, і там служыцьмеш іншым багам, драўняным і каменным;

Zavâdze Gaspodz′ câbe ì cara tvajgo, âkoga ty pastavìš nad saboû, da narodu, âkoga nâ vedaǔ nì ty, nì bac′kì tvae, ì tam služyc′meš ìnšym bagam, draǔnânym ì kamennym;

37. І будзеш жудасьцю, прытчаю і пасьмешышчам усім народам, да якіх завядзе цябе Гасподзь.

Ì budzeš žudas′cû, prytčaû ì pas′mešyščam usìm narodam, da âkìh zavâdze câbe Gaspodz′.

38. Насеньня многа вынесеш у поле, а зьбярэш мала, бо паесьць іх саранча.

Nasen′nâ mnoga vyneseš u pole, a z′bârèš mala, bo paes′c′ ìh saranča.

39. Вінаграднікі будзеш садзіць і ўрабляць, а віна ня піцьмеш і не зьбярэш пладоў, бо паесьць іх чарвяк.

Vìnagradnìkì budzeš sadzìc′ ì ǔrablâc′, a vìna nâ pìc′meš ì ne z′bârèš pladoǔ, bo paes′c′ ìh čarvâk.

40. Масьліны будуць у цябе ва ўсіх межах тваіх, але алеем не памажашся, бо асыплецца масьліна твая.

Mas′lìny buduc′ u câbe va ǔsìh mežah tvaìh, ale aleem ne pamažašsâ, bo asyplecca mas′lìna tvaâ.

41. Сыноў і дочак народзіш, але іх ня будзе ў цябе, бо пойдуць у палон.

Synoǔ ì dočak narodzìš, ale ìh nâ budze ǔ câbe, bo pojduc′ u palon.

42. Усе дрэвы твае і плады зямлі тваёй загубіць іржа.

Use drèvy tvae ì plady zâmlì tvaëj zagubìc′ ìrža.

43. Прыхадзень, які сярод цябе, будзе ўзносіцца над табою вышэй і вышэй, а ты апускацца будзеш ніжэй і ніжэй;

Pryhadzen′, âkì sârod câbe, budze ǔznosìcca nad taboû vyšèj ì vyšèj, a ty apuskacca budzeš nìžèj ì nìžèj;

44. ён будзе пазычаць табе, а ты ня будзеш пазычаць яму; ён будзе галавою, а ты будзеш хвастом.

ën budze pazyčac′ tabe, a ty nâ budzeš pazyčac′ âmu; ën budze galavoû, a ty budzeš hvastom.

45. І прыйдуць на цябе ўсе праклёны гэтыя і будуць перасьледаваць цябе, пакуль ня будзеш вынішчаны, за тое, што ты ня слухаўся голасу Госпада, Бога твайго, і не захоўваў запаведзяў Ягоных і пастановаў Ягоных, якія Ён наказаў табе:

Ì pryjduc′ na câbe ǔse praklëny gètyâ ì buduc′ peras′ledavac′ câbe, pakul′ nâ budzeš vynìščany, za toe, što ty nâ sluhaǔsâ golasu Gospada, Boga tvajgo, ì ne zahoǔvaǔ zapavedzâǔ Âgonyh ì pastanovaǔ Âgonyh, âkìâ Ën nakazaǔ tabe:

46. яны будуць азнакаю і доказам на табе і на семені тваім вавек.

âny buduc′ aznakaû ì dokazam na tabe ì na semenì tvaìm vavek.

47. За тое, што ты ня служыў Госпаду, Богу твайму, з радасьцю і дабрынёю сэрца, пры надмеры ўсяго,

Za toe, što ty nâ služyǔ Gospadu, Bogu tvajmu, z radas′cû ì dabrynëû sèrca, pry nadmery ǔsâgo,

48. будзеш служыць ворагу твайму, якога пашле на цябе Гасподзь, у голадзе і ў смазе, і галізьне і ва ўсякай нястачы; ён накладзе на шыю тваю жалезнае ярмо, так што змучыць цябе.

budzeš služyc′ voragu tvajmu, âkoga pašle na câbe Gaspodz′, u goladze ì ǔ smaze, ì galìz′ne ì va ǔsâkaj nâstačy; ën nakladze na šyû tvaû žaleznae ârmo, tak što zmučyc′ câbe.

49. Пашле на цябе Гасподзь народ здалёку, ад краю зямлі: як арол, мовы якога ты не разумееш,

Pašle na câbe Gaspodz′ narod zdalëku, ad kraû zâmlì: âk arol, movy âkoga ty ne razumeeš,

50. народ нахабны, які ня ўважыць старому і не пашкадуе маладога;

narod nahabny, âkì nâ ǔvažyc′ staromu ì ne paškadue maladoga;

51. і есьціме ён плод быдла твайго і плод зямлі тваёй, пакуль ня спустошыць цябе, так што не пакіне табе ні хлеба, ні віна, ні алею, ні плоду валоў тваіх, ні плоду авечак тваіх, пакуль не загубіць цябе;

ì es′cìme ën plod bydla tvajgo ì plod zâmlì tvaëj, pakul′ nâ spustošyc′ câbe, tak što ne pakìne tabe nì hleba, nì vìna, nì aleû, nì plodu valoǔ tvaìh, nì plodu avečak tvaìh, pakul′ ne zagubìc′ câbe;

52. і ўціскацьме цябе ва ўсіх селішчах тваіх, пакуль на ўсёй зямлі тваёй не разбурыць высокіх і моцных муроў тваіх, на якія ты спадзяешся; і ўціскацьме цябе ва ўсіх селішчах тваіх, на ўсёй зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, даў табе.

ì ǔcìskac′me câbe va ǔsìh selìščah tvaìh, pakul′ na ǔsëj zâmlì tvaëj ne razburyc′ vysokìh ì mocnyh muroǔ tvaìh, na âkìâ ty spadzâešsâ; ì ǔcìskac′me câbe va ǔsìh selìščah tvaìh, na ǔsëj zâmlì tvaëj, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, daǔ tabe.

53. І ты есьцімеш плод чэрава твайго, плод сыноў тваіх і дочак тваіх, якіх Гасподзь, Бог твой, даў табе, у аблозе і ва - ціску, у якім уцісьне цябе вораг твой.

Ì ty es′cìmeš plod čèrava tvajgo, plod synoǔ tvaìh ì dočak tvaìh, âkìh Gaspodz′, Bog tvoj, daǔ tabe, u abloze ì va - cìsku, u âkìm ucìs′ne câbe vorag tvoj.

54. Чалавек сьпешчаны, які жыў сярод вас у вялікай раскошы, зайздросьлівым вокам будзе глядзець на брата свайго, на любасную жонку сваю і на астатніх дзяцей сваіх, якія застануцца ў яго,

Čalavek s′peščany, âkì žyǔ sârod vas u vâlìkaj raskošy, zajzdros′lìvym vokam budze glâdzec′ na brata svajgo, na lûbasnuû žonku svaû ì na astatnìh dzâcej svaìh, âkìâ zastanucca ǔ âgo,

55. і ня дасьць ніводнаму зь іх плоці дзяцей сваіх, якіх ён будзе есьці, бо ў яго не застанецца нічога ў аблозе і ва ўціску, у якім уцісьне цябе вораг твой ва ўсіх селішчах тваіх.

ì nâ das′c′ nìvodnamu z′ ìh plocì dzâcej svaìh, âkìh ën budze es′cì, bo ǔ âgo ne zastanecca nìčoga ǔ abloze ì va ǔcìsku, u âkìm ucìs′ne câbe vorag tvoj va ǔsìh selìščah tvaìh.

56. Жанчына, якая жыла ў цябе ў песьце і раскошы, якая ніколі нагі сваёй ня ставіла на зямлю з прычыны раскошы і сьпешчанасьці сваёй, будзе зайздросьлівым вокам глядзець на любаснага мужа свайго і на сына свайго і на дачку сваю

Žančyna, âkaâ žyla ǔ câbe ǔ pes′ce ì raskošy, âkaâ nìkolì nagì svaëj nâ stavìla na zâmlû z pryčyny raskošy ì s′peščanas′cì svaëj, budze zajzdros′lìvym vokam glâdzec′ na lûbasnaga muža svajgo ì na syna svajgo ì na dačku svaû

57. і ня дасьць пасьледу, што выходзіць спаміж ног у яе, і дзяцей, якіх яна народзіць; бо яна, пры нястачы ва ўсім, таемна есьціме іх, у аблозе і ва ва ўціску, у якім уцісьне цябе вораг твой у селішчах тваіх.

ì nâ das′c′ pas′ledu, što vyhodzìc′ spamìž nog u âe, ì dzâcej, âkìh âna narodzìc′; bo âna, pry nâstačy va ǔsìm, taemna es′cìme ìh, u abloze ì va va ǔcìsku, u âkìm ucìs′ne câbe vorag tvoj u selìščah tvaìh.

58. Калі ня будзеш старацца выконваць усе словы закона гэтага, напісаныя ў кнізе гэтай, і ня будзеш баяцца славутага і страшнага імя Госпада, Бога твайго,

Kalì nâ budzeš staracca vykonvac′ use slovy zakona gètaga, napìsanyâ ǔ knìze gètaj, ì nâ budzeš baâcca slavutaga ì strašnaga ìmâ Gospada, Boga tvajgo,

59. дык Гасподзь пабэе цябе і нашчадкаў тваіх нязвычайнымі пошасьцямі, пошасьцямі вялікімі пастаяннымі, і хваробамі ліхімі і пастаяннымі;

dyk Gaspodz′ pabèe câbe ì naščadkaǔ tvaìh nâzvyčajnymì pošas′câmì, pošas′câmì vâlìkìmì pastaânnymì, ì hvarobamì lìhìmì ì pastaânnymì;

60. і навядзе на цябе ўсе пошасьці Егіпецкія, якіх ты баяўся, і яны прыліпнуць да цябе;

ì navâdze na câbe ǔse pošas′cì Egìpeckìâ, âkìh ty baâǔsâ, ì âny prylìpnuc′ da câbe;

61. і ўсякую хваробу і ўсякую пошасьць не напісаную ў кнізе закона гэтага Гасподзь навядзе на цябе, пакуль ня будзеш вынішчаны;

ì ǔsâkuû hvarobu ì ǔsâkuû pošas′c′ ne napìsanuû ǔ knìze zakona gètaga Gaspodz′ navâdze na câbe, pakul′ nâ budzeš vynìščany;

62. і застанецца вас нямнога, тым часам калі ў мностве вы былі падобныя да зорак нябесных, бо ты ня слухаўся голасу Госпада, Бога твайго.

ì zastanecca vas nâmnoga, tym časam kalì ǔ mnostve vy bylì padobnyâ da zorak nâbesnyh, bo ty nâ sluhaǔsâ golasu Gospada, Boga tvajgo.

63. І як радаваўся Гасподзь робячы вам дабро і памнажаючы вас, губячы вас і зьнішчаючы вас, і выкінутыя будзеце зь зямлі, у якую ты ідзеш, каб валодаць ёю.

Ì âk radavaǔsâ Gaspodz′ robâčy vam dabro ì pamnažaûčy vas, gubâčy vas ì z′nìščaûčy vas, ì vykìnutyâ budzece z′ zâmlì, u âkuû ty ìdzeš, kab valodac′ ëû.

64. І расьсее цябе Гасподзь па ўсіх народах, ад краю зямлі да краю зямлі, і будзеш там служыць іншым багам, якіх ня ведаў ні ты, ні бацькі твае, дрэву і камяням.

Ì ras′see câbe Gaspodz′ pa ǔsìh narodah, ad kraû zâmlì da kraû zâmlì, ì budzeš tam služyc′ ìnšym bagam, âkìh nâ vedaǔ nì ty, nì bac′kì tvae, drèvu ì kamânâm.

65. Але і сярод гэтых народаў не супакоішся і ня будзе месца спакою назе тваёй, і Гасподзь дасьць табе там баязьлівае сэрца, цьмяныя вочы і зьнемажэньне душы;

Ale ì sârod gètyh narodaǔ ne supakoìšsâ ì nâ budze mesca spakoû naze tvaëj, ì Gaspodz′ das′c′ tabe tam baâz′lìvae sèrca, c′mânyâ vočy ì z′nemažèn′ne dušy;

66. жыцьцё тваё вісецьме перад табою, і будзеш дрыжаць уначы і ўдзень і ня будзеш пэўны за жыцьцё тваё;

žyc′cë tvaë vìsec′me perad taboû, ì budzeš dryžac′ unačy ì ǔdzen′ ì nâ budzeš pèǔny za žyc′cë tvaë;

67. ад дрыжаньня сэрца твайго, якім ты будзеш ахоплены, і ад таго, што будзеш бачыць вачыма тваімі, раніцай ты скажаш: "о, калі б зьвечарэла!", а ўвечары скажаш: "о, калі б разьвіднела!".

ad dryžan′nâ sèrca tvajgo, âkìm ty budzeš ahopleny, ì ad tago, što budzeš bačyc′ vačyma tvaìmì, ranìcaj ty skažaš: "o, kalì b z′večarèla!", a ǔvečary skažaš: "o, kalì b raz′vìdnela!".

68. І верне цябе Гасподзь у Егіпет на караблях той дарогаю, пра якую я сказаў табе: "больш ты ня ўбачыш яе"; і там будзеце прадавацца ворагам вашым у рабоў і ў рабыняў, і ня будзе пакупца.

Ì verne câbe Gaspodz′ u Egìpet na karablâh toj darogaû, pra âkuû â skazaǔ tabe: "bol′š ty nâ ǔbačyš âe"; ì tam budzece pradavacca voragam vašym u raboǔ ì ǔ rabynâǔ, ì nâ budze pakupca.

29 Кіраўнік

1. Вось словы запавету, які Гасподзь загадаў Майсею пастанавіць з сынамі Ізраілевымі ў зямлі Маавіцкай, акрамя запавету, які Гасподзь пастанавіў зь імі на Харыве.

Vos′ slovy zapavetu, âkì Gaspodz′ zagadaǔ Majseû pastanavìc′ z synamì Ìzraìlevymì ǔ zâmlì Maavìckaj, akramâ zapavetu, âkì Gaspodz′ pastanavìǔ z′ ìmì na Haryve.

2. І склікаў Майсей усіх сыноў Ізраілевых і сказаў ім: мы бачылі ўсё, што зрабіў Гасподзь перад вачыма вашымі ў зямлі Егіпецкай з фараонам і ўсімі рабамі ягонымі і ўсёю зямлёю ягонаю:

Ì sklìkaǔ Majsej usìh synoǔ Ìzraìlevyh ì skazaǔ ìm: my bačylì ǔsë, što zrabìǔ Gaspodz′ perad vačyma vašymì ǔ zâmlì Egìpeckaj z faraonam ì ǔsìmì rabamì âgonymì ì ǔsëû zâmlëû âgonaû:

3. тыя вялікія сьмяротныя кары, якія бачылі вочы твае, і тыя вялікія азнакі і цуды;

tyâ vâlìkìâ s′mârotnyâ kary, âkìâ bačylì vočy tvae, ì tyâ vâlìkìâ aznakì ì cudy;

4. але да гэтага дня ня даў вам Гасподзь сэрца, каб разумець, вачэй, каб бачыць, і вушэй, каб чуць.

ale da gètaga dnâ nâ daǔ vam Gaspodz′ sèrca, kab razumec′, vačèj, kab bačyc′, ì vušèj, kab čuc′.

5. Сорак гадоў вадзіў вас па пустыні і вопратка ваша на вас не знасілася, і абутак твой не стаптаўся на назе тваёй;

Sorak gadoǔ vadzìǔ vas pa pustynì ì vopratka vaša na vas ne znasìlasâ, ì abutak tvoj ne staptaǔsâ na naze tvaëj;

6. хлеба вы ня елі і віна і сікеру ня пілі, каб вы ведалі, што Я Гасподзь, Бог ваш.

hleba vy nâ elì ì vìna ì sìkeru nâ pìlì, kab vy vedalì, što Â Gaspodz′, Bog vaš.

7. І калі вы прыйшлі на месца гэта, выступіў супроць нас Сігон, цар Эсэвонскі, і Ог, цар Васанскі, каб ваяваць з намі, і мы пабілі іх;

Ì kalì vy pryjšlì na mesca gèta, vystupìǔ suproc′ nas Sìgon, car Èsèvonskì, ì Og, car Vasanskì, kab vaâvac′ z namì, ì my pabìlì ìh;

8. і ўзялі зямлю іхнюю і аддалі яе ў дзялянку роду Рувімаваму і Гадаваму і палавіне роду Манасіінага.

ì ǔzâlì zâmlû ìhnûû ì addalì âe ǔ dzâlânku rodu Ruvìmavamu ì Gadavamu ì palavìne rodu Manasììnaga.

9. Трымайце ж словы запавета гэтага і выконвайце іх, каб мелі вы посьпех ва ўсім, што толькі будзеце рабіць.

Trymajce ž slovy zapaveta gètaga ì vykonvajce ìh, kab melì vy pos′peh va ǔsìm, što tol′kì budzece rabìc′.

10. Усе вы сёньня стаіце прад абліччам Госпада, Бога вашага, правадыры плямёнаў вашых, старэйшыны вашыя, наглядчыкі вашыя, усе Ізраільцяне,

Use vy sën′nâ staìce prad ablìččam Gospada, Boga vašaga, pravadyry plâmënaǔ vašyh, starèjšyny vašyâ, naglâdčykì vašyâ, use Ìzraìl′câne,

11. дзеці вашыя, жонкі вашыя, і прыхадні твае, якія ў табары тваім, ад таго, хто сячэ дровы твае, да таго, хто ваду тваю чэрпае,

dzecì vašyâ, žonkì vašyâ, ì pryhadnì tvae, âkìâ ǔ tabary tvaìm, ad tago, hto sâčè drovy tvae, da tago, hto vadu tvaû čèrpae,

12. каб уступіць табе ў запавет Госпада, Бога твайго, і ў прысяжны дагавор зь Ім, які Гасподзь, Бог твой, сёньня пастанаўляе табе,

kab ustupìc′ tabe ǔ zapavet Gospada, Boga tvajgo, ì ǔ prysâžny dagavor z′ Ìm, âkì Gaspodz′, Bog tvoj, sën′nâ pastanaǔlâe tabe,

13. каб зрабіць цябе сёньня Ягоным народам, і Яму быць табе Богам, як Ён казаў табе, і як запрысягаўся бацькам тваім Абрагаму, Ісааку і Якаву.

kab zrabìc′ câbe sën′nâ Âgonym narodam, ì Âmu byc′ tabe Bogam, âk Ën kazaǔ tabe, ì âk zaprysâgaǔsâ bac′kam tvaìm Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu.

14. Ня з вамі толькі аднымі я пастанаўляю гэты запавет і гэты прысяжны дагавор,

Nâ z vamì tol′kì adnymì â pastanaǔlâû gèty zapavet ì gèty prysâžny dagavor,

15. а як з тымі, якія сёньня тут з намі стаяць прад абліччам Госпада, Бога нашага, так і з тымі, якіх няма тут з намі сёньня.

a âk z tymì, âkìâ sën′nâ tut z namì staâc′ prad ablìččam Gospada, Boga našaga, tak ì z tymì, âkìh nâma tut z namì sën′nâ.

16. Бо вы ведаеце, як мы жылі ў зямлі Егіпецкай і як мы праходзілі сярод народаў, праз якія вы прайшлі,

Bo vy vedaece, âk my žylì ǔ zâmlì Egìpeckaj ì âk my prahodzìlì sârod narodaǔ, praz âkìâ vy prajšlì,

17. і бачылі гідоты іхнія і балваноў іхніх, драўляных і каменных, срэбраных і залатых, якія ў іх.

ì bačylì gìdoty ìhnìâ ì balvanoǔ ìhnìh, draǔlânyh ì kamennyh, srèbranyh ì zalatyh, âkìâ ǔ ìh.

18. Хай ня будзе сярод вас мужчыны альбо жанчыны, альбо роду, альбо племя, сэрца якіх ухілілася б сёньня ад Госпада, Бога нашага, каб хадзіць служыць багам тых народаў; хай ня будзе сярод вас кораня, што гадуе атруту і палын,

Haj nâ budze sârod vas mužčyny al′bo žančyny, al′bo rodu, al′bo plemâ, sèrca âkìh uhìlìlasâ b sën′nâ ad Gospada, Boga našaga, kab hadzìc′ služyc′ bagam tyh narodaǔ; haj nâ budze sârod vas koranâ, što gadue atrutu ì palyn,

19. такога чалавека, які, пачуўшы словы праклёну гэтага, хваліўся б у сэрцы сваім, кажучы: "я буду шчасьлівы нягледзячы на тое, што буду хадзіць паводле волі сэрца майго"; і прападзе такім чынам сыты з галодным;

takoga čalaveka, âkì, pačuǔšy slovy praklënu gètaga, hvalìǔsâ b u sèrcy svaìm, kažučy: "â budu ščas′lìvy nâgledzâčy na toe, što budu hadzìc′ pavodle volì sèrca majgo"; ì prapadze takìm čynam syty z galodnym;

20. не даруе Гасподзь такому, а адразу запаліцца гнеў Госпада і лютасьць Ягоная на такога чалавека, і ўпадзе на яго ўсё пракляцьце, і сатрэ Гасподзь імя ягонае з-пад неба;

ne darue Gaspodz′ takomu, a adrazu zapalìcca gneǔ Gospada ì lûtas′c′ Âgonaâ na takoga čalaveka, ì ǔpadze na âgo ǔsë praklâc′ce, ì satrè Gaspodz′ ìmâ âgonae z-pad neba;

21. і аддзеліць яго Гасподзь на пагібель ад усіх плямёнаў Ізраілевых, адпаведна з усімі праклёнамі запавету, напісанымі ў гэтай кнізе закона.

ì addzelìc′ âgo Gaspodz′ na pagìbel′ ad usìh plâmënaǔ Ìzraìlevyh, adpavedna z usìmì praklënamì zapavetu, napìsanymì ǔ gètaj knìze zakona.

22. І скажа наступны род, дзеці вашыя, якія будуць пасьля вас, і чужаземец, які прыйдзе зь зямлі далёкай, убачыўшы паразу зямлі гэтай і хваробы, якімі зьнясіліць яе Гасподзь:

Ì skaža nastupny rod, dzecì vašyâ, âkìâ buduc′ pas′lâ vas, ì čužazemec, âkì pryjdze z′ zâmlì dalëkaj, ubačyǔšy parazu zâmlì gètaj ì hvaroby, âkìmì z′nâsìlìc′ âe Gaspodz′:

23. серка і соль, пажарышча - уся зямля; не засяваецца і ня родзіць яна, і ня ўзыходзіць на ёй ніякай травы, як пасьля зьнішчэньня Садомы, Гаморы, Адмы і Сэваіма, якія скінуў Гасподзь у гневе Сваім і ў лютасьці Сваёй.

serka ì sol′, pažaryšča - usâ zâmlâ; ne zasâvaecca ì nâ rodzìc′ âna, ì nâ ǔzyhodzìc′ na ëj nìâkaj travy, âk pas′lâ z′nìščèn′nâ Sadomy, Gamory, Admy ì Sèvaìma, âkìâ skìnuǔ Gaspodz′ u gneve Svaìm ì ǔ lûtas′cì Svaëj.

24. І скажуць усе народы: за што Гасподзь так зрабіў з гэтаю зямлёю якая вялікая лютасьць гневу Ягонага!

Ì skažuc′ use narody: za što Gaspodz′ tak zrabìǔ z gètaû zâmlëû âkaâ vâlìkaâ lûtas′c′ gnevu Âgonaga!

25. І скажуць: за тое, што яны пакінулі запавет Госпада, Бога бацькоў сваіх, які Ён пастанавіў зь імі, калі вывеў зь зямлі Егіпецкай,

Ì skažuc′: za toe, što âny pakìnulì zapavet Gospada, Boga bac′koǔ svaìh, âkì Ën pastanavìǔ z′ ìmì, kalì vyveǔ z′ zâmlì Egìpeckaj,

26. і пайшлі і пачалі служыць іншым багам і пакланяцца ім, багам, якіх яны ня ведалі, і якіх Ён не назначаў ім:

ì pajšlì ì pačalì služyc′ ìnšym bagam ì paklanâcca ìm, bagam, âkìh âny nâ vedalì, ì âkìh Ën ne naznačaǔ ìm:

27. за тое запаліўся гнеў Госпада на зямлю гэтую, і навёў Ён на яе ўсе пракляцьці, запісаныя ў гэтай кнізе,

za toe zapalìǔsâ gneǔ Gospada na zâmlû gètuû, ì navëǔ Ën na âe ǔse praklâc′cì, zapìsanyâ ǔ gètaj knìze,

28. і выкінуў іх Гасподзь зь зямлі іхнай у гневе, лютасьці і вялікім абурэньні, і кінуў іх на другую зямлю, як сёньня бачым.

ì vykìnuǔ ìh Gaspodz′ z′ zâmlì ìhnaj u gneve, lûtas′cì ì vâlìkìm aburèn′nì, ì kìnuǔ ìh na druguû zâmlû, âk sën′nâ bačym.

29. Схаванае належыць Госпаду, Богу нашаму, а адкрытае нам і сынам нашым давеку, каб мы выконвалі ўсе словы закона гэтага.

Shavanae naležyc′ Gospadu, Bogu našamu, a adkrytae nam ì synam našym daveku, kab my vykonvalì ǔse slovy zakona gètaga.

30 Кіраўнік

1. Калі прыйдуць на цябе ўсе словы гэтыя - дабраславеньне і пракляцьце, якія выклаў я табе, і прымеш іх да сэрца свайго сярод усіх народаў, у якіх расьсее цябе Гасподзь, Бог твой,

Kalì pryjduc′ na câbe ǔse slovy gètyâ - dabraslaven′ne ì praklâc′ce, âkìâ vyklaǔ â tabe, ì prymeš ìh da sèrca svajgo sârod usìh narodaǔ, u âkìh ras′see câbe Gaspodz′, Bog tvoj,

2. і зьвернешся да Госпада, Бога твайго і паслухаешся голасу Ягонага, як я наказваю табе сёньня, ты і сыны твае ад усяго сэрца твайго і ад усёй душы тваёй, -

ì z′vernešsâ da Gospada, Boga tvajgo ì pasluhaešsâ golasu Âgonaga, âk â nakazvaû tabe sën′nâ, ty ì syny tvae ad usâgo sèrca tvajgo ì ad usëj dušy tvaëj, -

3. тады Гасподзь, Бог твой, верне палонных тваіх і ўмілажаліцца зь цябе, і зноў зьбярэ ад усіх народаў, сярод якіх расьсее цябе Гасподзь, Бог твой.

tady Gaspodz′, Bog tvoj, verne palonnyh tvaìh ì ǔmìlažalìcca z′ câbe, ì znoǔ z′bârè ad usìh narodaǔ, sârod âkìh ras′see câbe Gaspodz′, Bog tvoj.

4. Хоць бы ты быў расьсеяны да краю неба, і адтуль зьбярэ цябе Гасподзь, Бог твой, і адтуль возьме цябе,

Hoc′ by ty byǔ ras′seâny da kraû neba, ì adtul′ z′bârè câbe Gaspodz′, Bog tvoj, ì adtul′ voz′me câbe,

5. і прывядзе цябе Гасподзь, Бог твой, у зямлю, якою валодалі бацькі твае, і атрымаеш яе ў валоданьне, і ўдабрадзеіць табе і памножыць цябе больш за бацькоў тваіх;

ì pryvâdze câbe Gaspodz′, Bog tvoj, u zâmlû, âkoû valodalì bac′kì tvae, ì atrymaeš âe ǔ valodan′ne, ì ǔdabradzeìc′ tabe ì pamnožyc′ câbe bol′š za bac′koǔ tvaìh;

6. і абрэжа Гасподзь, Бог твой, сэрца тваё і сэрца нашчадкаў тваіх, каб ты любіў Госпада, Бога твайго, ад усяго сэрца твайго і ад усёй душы тваёй, каб жыць табе;

ì abrèža Gaspodz′, Bog tvoj, sèrca tvaë ì sèrca naščadkaǔ tvaìh, kab ty lûbìǔ Gospada, Boga tvajgo, ad usâgo sèrca tvajgo ì ad usëj dušy tvaëj, kab žyc′ tabe;

7. тады Гасподзь, Бог твой, аберне ўсе праклёны гэтыя на ворагаў тваіх і ненавісьнікаў тваіх, якія гналі цябе,

tady Gaspodz′, Bog tvoj, aberne ǔse praklëny gètyâ na voragaǔ tvaìh ì nenavìs′nìkaǔ tvaìh, âkìâ gnalì câbe,

8. а ты абернешся і будзеш слухацца голасу Госпада і выконваць усе запаведзі Ягоныя, якія наказваю табе сёньня;

a ty abernešsâ ì budzeš sluhacca golasu Gospada ì vykonvac′ use zapavedzì Âgonyâ, âkìâ nakazvaû tabe sën′nâ;

9. зь лішкам дасьць табе Гасподзь, Бог твой, посьпех ва ўсякіх дзеях рук тваіх, у плодзе ўлоньня твайго, у плодзе быдла твайго, у плодзе зямлі тваёй; бо зноў радавацца будзе Гасподзь за цябе, дабрадзеючы табе, як Ён радаваўся за бацькоў тваіх,

z′ lìškam das′c′ tabe Gaspodz′, Bog tvoj, pos′peh va ǔsâkìh dzeâh ruk tvaìh, u plodze ǔlon′nâ tvajgo, u plodze bydla tvajgo, u plodze zâmlì tvaëj; bo znoǔ radavacca budze Gaspodz′ za câbe, dabradzeûčy tabe, âk Ën radavaǔsâ za bac′koǔ tvaìh,

10. калі будзеш слухацца голасу Госпада, Бога твайго, шануючы запаведзі Ягоныя і пастановы Ягоныя, запісаныя ў гэтай кнізе закона, і калі зьвернешся да Госпада, Бога твайго, усім сэрцам тваім і ўсёю душою тваёю.

kalì budzeš sluhacca golasu Gospada, Boga tvajgo, šanuûčy zapavedzì Âgonyâ ì pastanovy Âgonyâ, zapìsanyâ ǔ gètaj knìze zakona, ì kalì z′vernešsâ da Gospada, Boga tvajgo, usìm sèrcam tvaìm ì ǔsëû dušoû tvaëû.

11. Бо запаведзь гэтая, якую я наказваю табе сёньня, не недаступная табе і не далёкая;

Bo zapavedz′ gètaâ, âkuû â nakazvaû tabe sën′nâ, ne nedastupnaâ tabe ì ne dalëkaâ;

12. яна не на небе, каб можна было казаць: "хто ўзышоў бы дзеля нас на неба і прынёс бы яе нам і даў бы нам пачуць яе, і мы выканалі б яе?"

âna ne na nebe, kab možna bylo kazac′: "hto ǔzyšoǔ by dzelâ nas na neba ì prynës by âe nam ì daǔ by nam pačuc′ âe, ì my vykanalì b âe?"

13. і не за морам яна, каб можна было казаць: "хто схадзіў бы дзеля нас за мора і прынёс бы яе нам і даў бы нам пачуць яе, і мы выканалі б яе?"

ì ne za moram âna, kab možna bylo kazac′: "hto shadzìǔ by dzelâ nas za mora ì prynës by âe nam ì daǔ by nam pačuc′ âe, ì my vykanalì b âe?"

14. але даволі блізкае да цябе слова гэтае: яно ў вуснах тваіх і ў сэрцы тваім, каб выконваць яго.

ale davolì blìzkae da câbe slova gètae: âno ǔ vusnah tvaìh ì ǔ sèrcy tvaìm, kab vykonvac′ âgo.

15. Вось, я сёньня прапанаваў табе жыцьцё і дабро, сьмерць і зло.

Vos′, â sën′nâ prapanavaǔ tabe žyc′cë ì dabro, s′merc′ ì zlo.

16. Я, наказваю табе сёньня - любіць Госпада, Бога твайго, хадзіць па шляхах Ягоных і выконваць запаведзі Ягоныя і пастановы Ягоныя і законы Ягоныя, дык жыцьмеш і будзеш множыцца, і дабраславіць цябе Гасподзь, Бог твой, на зямлі, у якую ты ідзеш, каб авалодаць ёю;

Â, nakazvaû tabe sën′nâ - lûbìc′ Gospada, Boga tvajgo, hadzìc′ pa šlâhah Âgonyh ì vykonvac′ zapavedzì Âgonyâ ì pastanovy Âgonyâ ì zakony Âgonyâ, dyk žyc′meš ì budzeš množycca, ì dabraslavìc′ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, na zâmlì, u âkuû ty ìdzeš, kab avalodac′ ëû;

17. а калі адвернецца сэрца тваё, і ня будзеш слухацца, і заблудзішся, і пачнеш пакланяцца іншым багам і будзеш слугаваць ім,

a kalì advernecca sèrca tvaë, ì nâ budzeš sluhacca, ì zabludzìšsâ, ì pačneš paklanâcca ìnšym bagam ì budzeš slugavac′ ìm,

18. дык я завяшчаю вам сёньня, што вы загінеце і не прабудзеце доўга на зямлі, дзеля авалоданьня якою ты пераходзіш Ярдан.

dyk â zavâščaû vam sën′nâ, što vy zagìnece ì ne prabudzece doǔga na zâmlì, dzelâ avalodan′nâ âkoû ty perahodzìš Ârdan.

19. У сьведкі перад вамі заклікаю сёньня неба і зямлю: жыцьцё і сьмерць прапанава - я табе, дабраславеньне і пракляцьце. Выберы жыцьцё, каб жыў ты і нашчадкі твае,

U s′vedkì perad vamì zaklìkaû sën′nâ neba ì zâmlû: žyc′cë ì s′merc′ prapanava - â tabe, dabraslaven′ne ì praklâc′ce. Vybery žyc′cë, kab žyǔ ty ì naščadkì tvae,

20. любіў Госпада, Бога твайго, слухаўся голасу Ягонага і прыляпляўся да Яго; бо ў гэтым жыцьцё тваё і доўгасьць дзён тваіх, каб быць табе на зямлі, даць якую ім Гасподзь з прысягаю абяцаў бацькам тваім Абрагаму, Ісааку і Якаву.

lûbìǔ Gospada, Boga tvajgo, sluhaǔsâ golasu Âgonaga ì prylâplâǔsâ da Âgo; bo ǔ gètym žyc′cë tvaë ì doǔgas′c′ dzën tvaìh, kab byc′ tabe na zâmlì, dac′ âkuû ìm Gaspodz′ z prysâgaû abâcaǔ bac′kam tvaìm Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu.

31 Кіраўнік

1. І пайшоў Майсей, і гаварыў словы гэтыя ўсім сынам Ізраіля,

Ì pajšoǔ Majsej, ì gavaryǔ slovy gètyâ ǔsìm synam Ìzraìlâ,

2. і сказаў ім: цяпер мне сто дваццаць гадоў, я не магу ўжо выходзіць і ўваходзіць, і Гасподзь сказаў мне: "ты не пяройдзеш Ярдан гэты";

ì skazaǔ ìm: câper mne sto dvaccac′ gadoǔ, â ne magu ǔžo vyhodzìc′ ì ǔvahodzìc′, ì Gaspodz′ skazaǔ mne: "ty ne pârojdzeš Ârdan gèty";

3. Гасподзь, Бог твой, Сам пойдзе перад табою; Ён зьнішчыць народы гэтыя ад аблічча твайго, і ты авалодаеш імі; Ісус пойдзе перад табою, як казаў Гасподзь;

Gaspodz′, Bog tvoj, Sam pojdze perad taboû; Ën z′nìščyc′ narody gètyâ ad ablìčča tvajgo, ì ty avalodaeš ìmì; Ìsus pojdze perad taboû, âk kazaǔ Gaspodz′;

4. ўчыніў Гасподзь зь імі так, як Ён учыніў зь Сігонам і Огам, царамі Амарэйскімі, і зь зямлёю іхняю, якіх Ён зьнішчыў;

ǔčynìǔ Gaspodz′ z′ ìmì tak, âk Ën učynìǔ z′ Sìgonam ì Ogam, caramì Amarèjskìmì, ì z′ zâmlëû ìhnâû, âkìh Ën z′nìščyǔ;

5. і аддасьць іх Гасподзь вам, і вы зробіце зь імі паводле ўсіх запаведзяў, якія наказаў я вам;

ì addas′c′ ìh Gaspodz′ vam, ì vy zrobìce z′ ìmì pavodle ǔsìh zapavedzâǔ, âkìâ nakazaǔ â vam;

6. будзьце цьвёрдыя і мужныя, ня бойцеся, і не палохайцеся іх, бо Гасподзь, Бог твой, Сам пойдзе з табою, не адступіць ад цябе і не пакіне цябе.

budz′ce c′vërdyâ ì mužnyâ, nâ bojcesâ, ì ne palohajcesâ ìh, bo Gaspodz′, Bog tvoj, Sam pojdze z taboû, ne adstupìc′ ad câbe ì ne pakìne câbe.

7. І паклікаў Майсей Ісуса і перад вачыма ўсіх Ізраільцянаў сказаў яму: будзь цьвёрды і мужны, бо ты ўвойдзеш з народам гэтым у зямлю, даць якую яму Гасподзь запрысягаўся бацькам ягоным, і ты падзеліш яе на дзялянкі яму;

Ì paklìkaǔ Majsej Ìsusa ì perad vačyma ǔsìh Ìzraìl′cânaǔ skazaǔ âmu: budz′ c′vërdy ì mužny, bo ty ǔvojdzeš z narodam gètym u zâmlû, dac′ âkuû âmu Gaspodz′ zaprysâgaǔsâ bac′kam âgonym, ì ty padzelìš âe na dzâlânkì âmu;

8. Гасподзь Сам пойдзе перад табою, Сам будзе з табою, не адступіцца ад цябе і не пакіне цябе; ня бойся і не жахайся.

Gaspodz′ Sam pojdze perad taboû, Sam budze z taboû, ne adstupìcca ad câbe ì ne pakìne câbe; nâ bojsâ ì ne žahajsâ.

9. І напісаў Майсей закон гэты і аддаў яго сьвятарам сынам Лявііным, якія носяць каўчэг запавету Гасподняга, і ўсім старэйшынам сыноў Ізраілевых.

Ì napìsaǔ Majsej zakon gèty ì addaǔ âgo s′vâtaram synam Lâvììnym, âkìâ nosâc′ kaǔčèg zapavetu Gaspodnâga, ì ǔsìm starèjšynam synoǔ Ìzraìlevyh.

10. І наказаў ім Майсей і сказаў: як пройдзе сем гадоў, у год адпусту, у сьвята кучак,

Ì nakazaǔ ìm Majsej ì skazaǔ: âk projdze sem gadoǔ, u god adpustu, u s′vâta kučak,

11. калі ўвесь Ізраіль прыйдзе зьявіцца прад аблічча Госпада, Бога твайго, на месца, якое выбера Гасподзь, чытай гэты закон перад усім Ізраілем у слых ягоны;

kalì ǔves′ Ìzraìl′ pryjdze z′âvìcca prad ablìčča Gospada, Boga tvajgo, na mesca, âkoe vybera Gaspodz′, čytaj gèty zakon perad usìm Ìzraìlem u slyh âgony;

12. зьбяры народ, мужчын і жанчын і дзяцей і прыхадняў тваіх, якія будуць у селішчах тваіх, каб яны слухалі і вучыліся і каб баяліся Госпада, Бога вашага, і стараліся выконваць усе словы закона гэтага;

z′bâry narod, mužčyn ì žančyn ì dzâcej ì pryhadnâǔ tvaìh, âkìâ buduc′ u selìščah tvaìh, kab âny sluhalì ì vučylìsâ ì kab baâlìsâ Gospada, Boga vašaga, ì staralìsâ vykonvac′ use slovy zakona gètaga;

13. і сыны іхнія, якія ня ведаюць гэтага, пачуюць і навучацца баяцца Госпада, Бога вашага, ва ўсе дні, пакуль вы жыцьмеце на зямлі, у якую вы пераходзіце за Ярдан, каб авалодаць ёю.

ì syny ìhnìâ, âkìâ nâ vedaûc′ gètaga, pačuûc′ ì navučacca baâcca Gospada, Boga vašaga, va ǔse dnì, pakul′ vy žyc′mece na zâmlì, u âkuû vy perahodzìce za Ârdan, kab avalodac′ ëû.

14. І сказаў Гасподзь Майсею: вось, дні твае наблізіліся да сьмерці; пакліч Ісуса і станьце каля ўваходу ў скінію сходу, і Я дам яму настаўленьні. І прыйшоў Майсей і Ісус, і сталі каля ўваходу ў скінію сходу.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vos′, dnì tvae nablìzìlìsâ da s′mercì; paklìč Ìsusa ì stan′ce kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, ì Â dam âmu nastaǔlen′nì. Ì pryjšoǔ Majsej ì Ìsus, ì stalì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu.

15. І зьявіўся Гасподзь у скінію ў слупе воблачным, і стаў слуп воблачны каля ўваходу ў скінію.

Ì z′âvìǔsâ Gaspodz′ u skìnìû ǔ slupe voblačnym, ì staǔ slup voblačny kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû.

16. І сказаў Гасподзь Майсею: вось, ты спачнеш з бацькамі тваімі, і пачне народ гэты аблудна хадзіць сьледам за чужымі багамі той зямлі, у якую ён уступае, і пакіне Мяне, і парушыць запавет Мой, які я пастанавіў зь ім;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vos′, ty spačneš z bac′kamì tvaìmì, ì pačne narod gèty abludna hadzìc′ s′ledam za čužymì bagamì toj zâmlì, u âkuû ën ustupae, ì pakìne Mâne, ì parušyc′ zapavet Moj, âkì â pastanavìǔ z′ ìm;

17. і запаліцца гнеў Мой на яго ў той дзень, і Я пакіну іх і схаваю аблічча Маё ад іх, і ён зьнішчаны будзе, і дастануць яго многія бядоты і скрухі, і скажа ён у той дзень: "ці не таму спасьціглі мяне гэтыя бядоты, што няма Бога майго, сярод мяне?"

ì zapalìcca gneǔ Moj na âgo ǔ toj dzen′, ì Â pakìnu ìh ì shavaû ablìčča Maë ad ìh, ì ën z′nìščany budze, ì dastanuc′ âgo mnogìâ bâdoty ì skruhì, ì skaža ën u toj dzen′: "cì ne tamu spas′cìglì mâne gètyâ bâdoty, što nâma Boga majgo, sârod mâne?"

18. І Я схаваю аблічча Маё ў той дзень за ўсе беззаконьні ягоныя, якія ён учыніць, павярнуўшыся да іншых багоў.

Ì Â shavaû ablìčča Maë ǔ toj dzen′ za ǔse bezzakon′nì âgonyâ, âkìâ ën učynìc′, pavârnuǔšysâ da ìnšyh bagoǔ.

19. Дык вось, напішэце сабе словы песьні гэтай, і навучы ёй сыноў Ізраілевых, і ўкладзі іх у вусны іхнія, каб песьня гэтая была Мне сьведчаньнем на сыноў Ізраілевых;

Dyk vos′, napìšèce sabe slovy pes′nì gètaj, ì navučy ëj synoǔ Ìzraìlevyh, ì ǔkladzì ìh u vusny ìhnìâ, kab pes′nâ gètaâ byla Mne s′vedčan′nem na synoǔ Ìzraìlevyh;

20. бо Я ўвяду іх у зямлю добрую, як Я прысягаўся бацькам іхнім, дзе цячэ малако і мёд, і яны будуць есьці і наядацца, і атлусьцеюць, і павернуцца да іншых багоў, і слугавацьмуць ім, а Мяне адкінуць і парушаць запавет Мой;

bo Â ǔvâdu ìh u zâmlû dobruû, âk Â prysâgaǔsâ bac′kam ìhnìm, dze câčè malako ì mëd, ì âny buduc′ es′cì ì naâdacca, ì atlus′ceûc′, ì pavernucca da ìnšyh bagoǔ, ì slugavac′muc′ ìm, a Mâne adkìnuc′ ì parušac′ zapavet Moj;

21. і калі спасьцігнуць іх многія бядоты і скрухі, тады песьня гэтая будзе супроць іх сьведчыць, бо яна ня выйдзе з вуснаў нашчадкаў іхніх. Я ведаю думкі іхнія, якія яны маюць сёньня, раней чым Я ўвёў іх у зямлю, за якую Я прысягаўся.

ì kalì spas′cìgnuc′ ìh mnogìâ bâdoty ì skruhì, tady pes′nâ gètaâ budze suproc′ ìh s′vedčyc′, bo âna nâ vyjdze z vusnaǔ naščadkaǔ ìhnìh. Â vedaû dumkì ìhnìâ, âkìâ âny maûc′ sën′nâ, ranej čym Â ǔvëǔ ìh u zâmlû, za âkuû Â prysâgaǔsâ.

22. І напісаў Майсей песьню гэтую ў той дзень і навучыў ён сыноў Ізраілевых.

Ì napìsaǔ Majsej pes′nû gètuû ǔ toj dzen′ ì navučyǔ ën synoǔ Ìzraìlevyh.

23. І наказаў Гасподзь Ісусу, сыну Нава, і сказаў: будзь цьвёрды і мужны, бо ты ўвядзеш сыноў Ізраілевых у зямлю, за якую Я прысягаў ім, і Я буду з табою.

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Ìsusu, synu Nava, ì skazaǔ: budz′ c′vërdy ì mužny, bo ty ǔvâdzeš synoǔ Ìzraìlevyh u zâmlû, za âkuû Â prysâgaǔ ìm, ì Â budu z taboû.

24. Калі Майсей упісаў у кнігу ўсе словы закона гэтага да канца,

Kalì Majsej upìsaǔ u knìgu ǔse slovy zakona gètaga da kanca,

25. тады Майсей загадаў лявітам, якія носяць каўчэг запавету Гасподняга, сказаўшы:

tady Majsej zagadaǔ lâvìtam, âkìâ nosâc′ kaǔčèg zapavetu Gaspodnâga, skazaǔšy:

26. вазьмеце гэтую кнігу закона і пакладзеце яе праваруч каўчэга запавету Госпада, Бога вашага, і яна табе будзе сьведчаньнем супроць цябе;

vaz′mece gètuû knìgu zakona ì pakladzece âe pravaruč kaǔčèga zapavetu Gospada, Boga vašaga, ì âna tabe budze s′vedčan′nem suproc′ câbe;

27. бо я ведаю ўпартасьць тваю і цьвёрдахрыбетнасьць тваю: вось і цяпер, калі я жыву з вамі сёньня, вы ўпартыя прад Госпадам; ці ж ня тым болей пасьля сьмерці маёй?

bo â vedaû ǔpartas′c′ tvaû ì c′vërdahrybetnas′c′ tvaû: vos′ ì câper, kalì â žyvu z vamì sën′nâ, vy ǔpartyâ prad Gospadam; cì ž nâ tym bolej pas′lâ s′mercì maëj?

28. зьбярэце да мяне ўсіх старэйшынаў плямёнаў вашых і наглядчыкаў вашых, і я скажу ў слых іхні словы гэтыя і паклічу ў сьведчаньне на іх неба і зямлю;

z′bârèce da mâne ǔsìh starèjšynaǔ plâmënaǔ vašyh ì naglâdčykaǔ vašyh, ì â skažu ǔ slyh ìhnì slovy gètyâ ì paklìču ǔ s′vedčan′ne na ìh neba ì zâmlû;

29. бо я ведаю, што пасьля сьмерці маёй вы разбэсьціцеся і ўхіліцеся ад дарогі, якую я наказваў вам, і з часам спасьцігнуць вас бядоты за тое, што вы будзеце рабіць ліхату прад вачыма Госпада, раздражняючы Яго дзеямі рук сваіх.

bo â vedaû, što pas′lâ s′mercì maëj vy razbès′cìcesâ ì ǔhìlìcesâ ad darogì, âkuû â nakazvaǔ vam, ì z časam spas′cìgnuc′ vas bâdoty za toe, što vy budzece rabìc′ lìhatu prad vačyma Gospada, razdražnâûčy Âgo dzeâmì ruk svaìh.

30. І прамовіў Майсей у слых усяму сходу Ізраільцянаў словы песьні гэтай да канца:

Ì pramovìǔ Majsej u slyh usâmu shodu Ìzraìl′cânaǔ slovy pes′nì gètaj da kanca:

32 Кіраўнік

1. Слухай, неба, я прамаўляцьму; і слухай, зямля, словы вуснаў маіх.

Sluhaj, neba, â pramaǔlâc′mu; ì sluhaj, zâmlâ, slovy vusnaǔ maìh.

2. Пральецца як дождж вучэньне маё, як раса мова мая, як дробны дождж на зяленіва, як зьліва на траву.

Pral′ecca âk doždž vučèn′ne maë, âk rasa mova maâ, âk drobny doždž na zâlenìva, âk z′lìva na travu.

3. Імя Госпада праслаўлю; узьнясеце славу Госпаду нашаму.

Ìmâ Gospada praslaǔlû; uz′nâsece slavu Gospadu našamu.

4. Ён цьвярдыня; дасканалыя дзеі Ягоныя, і ўсе шляхі Яго праведныя; Бог правільны і няма няпраўды ў Ім; Ён праведны і ісьціны;

Ën c′vârdynâ; daskanalyâ dzeì Âgonyâ, ì ǔse šlâhì Âgo pravednyâ; Bog pravìl′ny ì nâma nâpraǔdy ǔ Ìm; Ën pravedny ì ìs′cìny;

5. але яны разбэсьціліся прад Ім, яны ня дзеці Ягоныя ў сваіх заганах, род упарцісты і разбэшчаны.

ale âny razbès′cìlìsâ prad Ìm, âny nâ dzecì Âgonyâ ǔ svaìh zaganah, rod uparcìsty ì razbèščany.

6. Ці гэта аддаяце вы Госпаду, народ неразумны і няцямны? ці ж ня Ён Айцец твой, Які засвоіў цябе, стварыў цябе і ўладзіў цябе?

Cì gèta addaâce vy Gospadu, narod nerazumny ì nâcâmny? cì ž nâ Ën Ajcec tvoj, Âkì zasvoìǔ câbe, stvaryǔ câbe ì ǔladzìǔ câbe?

7. Згадай пра дні старадаўнія, падумай пра гады ранейшых родаў; спытайся ў бацькі тайго, і абвесьціць табе, у старцаў тваіх, і яны скажуць табе.

Zgadaj pra dnì staradaǔnìâ, padumaj pra gady ranejšyh rodaǔ; spytajsâ ǔ bac′kì tajgo, ì abves′cìc′ tabe, u starcaǔ tvaìh, ì âny skažuc′ tabe.

8. Калі Ўсявышні даваў надзелы народам і расьсяляў сыноў чалавечых, тады паставіў межы народаў па ліку сыноў Ізраілевых;

Kalì Ǔsâvyšnì davaǔ nadzely narodam ì ras′sâlâǔ synoǔ čalavečyh, tady pastavìǔ mežy narodaǔ pa lìku synoǔ Ìzraìlevyh;

9. бо доля Госпада народ Ягоны; Якаў спадчынны надзел Ягоны.

bo dolâ Gospada narod Âgony; Âkaǔ spadčynny nadzel Âgony.

10. Ён знайшоў яго ў пустыні, у стэпе панылым і дзікім, асланяў яго, даглядаў яго, ахоўваў яго, як вока Сваё;

Ën znajšoǔ âgo ǔ pustynì, u stèpe panylym ì dzìkìm, aslanâǔ âgo, daglâdaǔ âgo, ahoǔvaǔ âgo, âk voka Svaë;

11. як арол будзіць гняздо сваё, носіцца над птушанятамі сваімі, распасьцірае крылы свае, бярэ іх і носіць іх на перэі сваім,

âk arol budzìc′ gnâzdo svaë, nosìcca nad ptušanâtamì svaìmì, raspas′cìrae kryly svae, bârè ìh ì nosìc′ ìh na perèì svaìm,

12. так Гасподзь адзін вадзіў яго, і ня было зь ім чужога бога.

tak Gaspodz′ adzìn vadzìǔ âgo, ì nâ bylo z′ ìm čužoga boga.

13. Ён узьнёс яго на вышыні зямлі і карміў пладамі палёў, і паіў яго мёдам з каменя і алеем зь цьвёрдай скалы,

Ën uz′nës âgo na vyšynì zâmlì ì karmìǔ pladamì palëǔ, ì paìǔ âgo mëdam z kamenâ ì aleem z′ c′vërdaj skaly,

14. маслам каровіным і малаком авечым, і тлушчам ягнятаў і бараноў Васанскіх і казлоў, і тлустаю пшаніцаю, і ты піў віно, кроў вінаградных ягад.

maslam karovìnym ì malakom avečym, ì tluščam âgnâtaǔ ì baranoǔ Vasanskìh ì kazloǔ, ì tlustaû pšanìcaû, ì ty pìǔ vìno, kroǔ vìnagradnyh âgad.

15. І атлусьцеў Ізраіль, і зрабіўся зацяты; атлусьцеў, патаўсьцеў і распасьвіўся; і пакінуў ён Бога, які стварыў яго, і пагардзіў цьвярдыняю выратаваньня свайго.

Ì atlus′ceǔ Ìzraìl′, ì zrabìǔsâ zacâty; atlus′ceǔ, pataǔs′ceǔ ì raspas′vìǔsâ; ì pakìnuǔ ën Boga, âkì stvaryǔ âgo, ì pagardzìǔ c′vârdynâû vyratavan′nâ svajgo.

16. Багамі чужымі яны раздражнілі Яго, і мярзотамі Яго ўгневілі:

Bagamì čužymì âny razdražnìlì Âgo, ì mârzotamì Âgo ǔgnevìlì:

17. прыносілі ахвяры дэманам, а ня Богу, божышчам, якіх яны ня ведалі, новым, якія прыйшлі ад суседзяў і пра якіх ня думалі бацькі вашыя.

prynosìlì ahvâry dèmanam, a nâ Bogu, božyščam, âkìh âny nâ vedalì, novym, âkìâ pryjšlì ad susedzâǔ ì pra âkìh nâ dumalì bac′kì vašyâ.

18. А Скала, Якая спарадзіла цябе, ты забыў, і не памятаў Бога, Які стварыў цябе.

A Skala, Âkaâ sparadzìla câbe, ty zabyǔ, ì ne pamâtaǔ Boga, Âkì stvaryǔ câbe.

19. Гасподзь убачыў, і ў абурэньні пагардзіў сынамі Сваімі і дочкамі Сваімі,

Gaspodz′ ubačyǔ, ì ǔ aburèn′nì pagardzìǔ synamì Svaìmì ì dočkamì Svaìmì,

20. і сказаў: схаваю аблічча Маё ад іх і ўбачу, які будзе іхні канец; бо яны род разбэшчаны, дзеці, у якіх няма вернасьці;

ì skazaǔ: shavaû ablìčča Maë ad ìh ì ǔbaču, âkì budze ìhnì kanec; bo âny rod razbèščany, dzecì, u âkìh nâma vernas′cì;

21. ня богам яны раздражнілі Мяне, марнасьцю сваёю Мяне засмуцілі: і Я раздражню іх не народам, народам бязглуздым іх засмучу;

nâ bogam âny razdražnìlì Mâne, marnas′cû svaëû Mâne zasmucìlì: ì Â razdražnû ìh ne narodam, narodam bâzgluzdym ìh zasmuču;

22. бо агонь запаліўся ў гневе Маім, паліць да пекла апраметнага, і паядае зямлю і плады яе, і спальвае падваліны гор;

bo agon′ zapalìǔsâ ǔ gneve Maìm, palìc′ da pekla aprametnaga, ì paâdae zâmlû ì plady âe, ì spal′vae padvalìny gor;

23. зьбяру на іх бядоты і патрачу на іх стрэлы Мае:

z′bâru na ìh bâdoty ì patraču na ìh strèly Mae:

24. будуць зьнясілены голадам, зьнішчаны гарачкаю і заразаю лютай; і пашлю на іх іклы зьвярыныя і яд паўзуноў зямных;

buduc′ z′nâsìleny goladam, z′nìščany garačkaû ì zarazaû lûtaj; ì pašlû na ìh ìkly z′vârynyâ ì âd paǔzunoǔ zâmnyh;

25. звонку будзе губіць іх меч, а ў дамах - вусьцішнасьць - і хлапца і дзяўчыну, і немаўля і пакрытага сівізнаю старца.

zvonku budze gubìc′ ìh meč, a ǔ damah - vus′cìšnas′c′ - ì hlapca ì dzâǔčynu, ì nemaǔlâ ì pakrytaga sìvìznaû starca.

26. Я сказаў бы: "расьсею іх і згладжу з асяродзьдзя людзей памяць пра іх".

Â skazaǔ by: "ras′seû ìh ì zgladžu z asârodz′dzâ lûdzej pamâc′ pra ìh".

27. але адклаў гэта дзеля азлабленьня ворагаў, каб ворагі ягоныя не заносіліся і не сказалі: нашая рука высокая, і не Гасподзь зрабіў усё гэта.

ale adklaǔ gèta dzelâ azlablen′nâ voragaǔ, kab voragì âgonyâ ne zanosìlìsâ ì ne skazalì: našaâ ruka vysokaâ, ì ne Gaspodz′ zrabìǔ usë gèta.

28. Бо яны народ, які страціў розум, і няма ў іх сэнсу.

Bo âny narod, âkì stracìǔ rozum, ì nâma ǔ ìh sènsu.

29. О, калі б яны памеркавалі, падумалі пра гэта, уразумелі, што зь імі будзе!

O, kalì b âny pamerkavalì, padumalì pra gèta, urazumelì, što z′ ìmì budze!

30. як бы мог адзін перасьледаваць тысячу і двое прагнаць цемру, калі б Скала іхняя ня выдаў іх, і Гасподзь не аддаў іх!

âk by mog adzìn peras′ledavac′ tysâču ì dvoe pragnac′ cemru, kalì b Skala ìhnââ nâ vydaǔ ìh, ì Gaspodz′ ne addaǔ ìh!

31. бо скала іхняя не такая, як нашая Скала; самі ворагі нашыя судзьдзі ў тым.

bo skala ìhnââ ne takaâ, âk našaâ Skala; samì voragì našyâ sudz′dzì ǔ tym.

32. Бо вінаград іхні ад вінаграднай лазы Садомскай і з палёў Гаморскіх; ягады іхнія ядавітыя, гронкі іх горкія;

Bo vìnagrad ìhnì ad vìnagradnaj lazy Sadomskaj ì z palëǔ Gamorskìh; âgady ìhnìâ âdavìtyâ, gronkì ìh gorkìâ;

33. віно іхняе яд драконаў і пагібельная труцізна асьпідаў.

vìno ìhnâe âd drakonaǔ ì pagìbel′naâ trucìzna as′pìdaǔ.

34. Ці не схавана гэта ў Мяне? ці не запячатана ў сховах Маіх?

Cì ne shavana gèta ǔ Mâne? cì ne zapâčatana ǔ shovah Maìh?

35. У Мяне помста і аддача, калі пахісьнецца нага іхняя; бо блізкі дзень пагібелі іх, неўзабаве настане ўгатаванае ім.

U Mâne pomsta ì addača, kalì pahìs′necca naga ìhnââ; bo blìzkì dzen′ pagìbelì ìh, neǔzabave nastane ǔgatavanae ìm.

36. Але Гасподь судзіцьме народ Свой і з рабоў Сваіх умілажаліцца, калі Ён угледзіць, што рука іхняя аслабла, і не засталося ні заключаных, ні тых, што засталіся звонку.

Ale Gaspod′ sudzìc′me narod Svoj ì z raboǔ Svaìh umìlažalìcca, kalì Ën ugledzìc′, što ruka ìhnââ aslabla, ì ne zastalosâ nì zaklûčanyh, nì tyh, što zastalìsâ zvonku.

37. Тады скажа Гасподзь; дзе багі іхнія, цьвярдыня, на якую яны спадзяваліся,

Tady skaža Gaspodz′; dze bagì ìhnìâ, c′vârdynâ, na âkuû âny spadzâvalìsâ,

38. якія елі тлушч ад ахвяраў іхніх і пілі віно паліваньняў іхніх? няхай яны паўстануць і дапамогуць вам, няхай будуць ім покрывам!

âkìâ elì tlušč ad ahvâraǔ ìhnìh ì pìlì vìno palìvan′nâǔ ìhnìh? nâhaj âny paǔstanuc′ ì dapamoguc′ vam, nâhaj buduc′ ìm pokryvam!

39. Бачыце сёньня, што гэта Я, Я - і няма Бога, апрача Мяне; Я ўсьмерчваю і ажыўляю, Я бэю і ацаляю, і ніхто ня выбавіць ад рукі Маёй.

Bačyce sën′nâ, što gèta Â, Â - ì nâma Boga, aprača Mâne; Â ǔs′merčvaû ì ažyǔlâû, Â bèû ì acalâû, ì nìhto nâ vybavìc′ ad rukì Maëj.

40. Я падымаю да нябёсаў руку Маю і кажу: Я жыву вечна!

Â padymaû da nâbësaǔ ruku Maû ì kažu: Â žyvu večna!

41. Калі навастру бліскучы Мой меч, і рука Мая прыме суд, дык адпомшчу ворагам Маім і ненавісьнікам Маім аддам;

Kalì navastru blìskučy Moj meč, ì ruka Maâ pryme sud, dyk adpomšču voragam Maìm ì nenavìs′nìkam Maìm addam;

42. напаю стрэлы Маёю крывёю, і меч Мой насыціцца целам, крывёю забітых і палонных, галовамі правадыроў ворага.

napaû strèly Maëû kryvëû, ì meč Moj nasycìcca celam, kryvëû zabìtyh ì palonnyh, galovamì pravadyroǔ voraga.

43. Радуйцеся, язычнікі, з народам Ягоным! бо Ён адпомсьціць за кроў рабоў Сваіх, і аддасьць помсту ворагам Сваім, і ачысьціць зямлю Сваю і народ Свой!

Radujcesâ, âzyčnìkì, z narodam Âgonym! bo Ën adpoms′cìc′ za kroǔ raboǔ Svaìh, ì addas′c′ pomstu voragam Svaìm, ì ačys′cìc′ zâmlû Svaû ì narod Svoj!

44. І прыйшоў Майсей і прамовіў усе словы песьні гэтай у слых народу, ён і Ісус, сын Наваў.

Ì pryjšoǔ Majsej ì pramovìǔ use slovy pes′nì gètaj u slyh narodu, ën ì Ìsus, syn Navaǔ.

45. Калі Майсей прамовіў усе словы гэтыя ўсяму Ізраілю,

Kalì Majsej pramovìǔ use slovy gètyâ ǔsâmu Ìzraìlû,

46. тады сказаў ім: пакладзеце на сэрца ваша ўсе словы, якія я абвясьціў вам сёньня, і накажэце іх дзецям сваім, каб яны стараліся выконваць усе словы закона гэтага;

tady skazaǔ ìm: pakladzece na sèrca vaša ǔse slovy, âkìâ â abvâs′cìǔ vam sën′nâ, ì nakažèce ìh dzecâm svaìm, kab âny staralìsâ vykonvac′ use slovy zakona gètaga;

47. бо гэта ня пустое для вас, а гэта жыцьцё вашае, і праз гэта вы доўгі час прабудзеце на той зямлі, у якую вы ідзяце церазь Ярдан, каб авалодаць ёю.

bo gèta nâ pustoe dlâ vas, a gèta žyc′cë vašae, ì praz gèta vy doǔgì čas prabudzece na toj zâmlì, u âkuû vy ìdzâce ceraz′ Ârdan, kab avalodac′ ëû.

48. І казаў Гасподзь Майсею ў той самы дзень і сказаў:

Ì kazaǔ Gaspodz′ Majseû ǔ toj samy dzen′ ì skazaǔ:

49. узыдзі на гэтую гару Аварым, на гару Нэво, якая ў зямлі Маавіцкай, насупраць Ерыхона, і паглядзі на зямлю Ханаанскую, якую Я даю вам у валоданьне сынам Ізраілевым;

uzydzì na gètuû garu Avarym, na garu Nèvo, âkaâ ǔ zâmlì Maavìckaj, nasuprac′ Eryhona, ì paglâdzì na zâmlû Hanaanskuû, âkuû Â daû vam u valodan′ne synam Ìzraìlevym;

50. і памры на гары, на якую ты ўзыдзеш, і прыкладзіся да народу твайго, як памёр Аарон, брат твой, на гары Ор, і прыкладзіся да народу свайго,

ì pamry na gary, na âkuû ty ǔzydzeš, ì prykladzìsâ da narodu tvajgo, âk pamër Aaron, brat tvoj, na gary Or, ì prykladzìsâ da narodu svajgo,

51. за тое, што вы зграшылі супроць Мяне сярод сыноў Ізраілевых каля водаў Мэрывы ў Кадэсе, у пустыні Сін, за тое, што не паказалі сьвятасьці Маёй сярод сыноў Ізраілевых;

za toe, što vy zgrašylì suproc′ Mâne sârod synoǔ Ìzraìlevyh kalâ vodaǔ Mèryvy ǔ Kadèse, u pustynì Sìn, za toe, što ne pakazalì s′vâtas′cì Maëj sârod synoǔ Ìzraìlevyh;

52. перад сабою ты ўбачыш зямлю, а ня ўвойдзеш туды, у зямлю, якую Я даю сынам Ізраілевым.

perad saboû ty ǔbačyš zâmlû, a nâ ǔvojdzeš tudy, u zâmlû, âkuû Â daû synam Ìzraìlevym.

33 Кіраўнік

1. Вось дабраславеньне, якім Майсей, муж Божы, дабраславіў сыноў Ізраілевых перад сьмерцю сваёю.

Vos′ dabraslaven′ne, âkìm Majsej, muž Božy, dabraslavìǔ synoǔ Ìzraìlevyh perad s′mercû svaëû.

2. Ён сказаў: Гасподзь прыйшоў ад Сіная, адкрыўся ім ад Сэіра, успрамяніўся ад гары Фарана і ішоў з процьмай сьвятых; праваруч Яго сьветач закона.

Ën skazaǔ: Gaspodz′ pryjšoǔ ad Sìnaâ, adkryǔsâ ìm ad Sèìra, uspramânìǔsâ ad gary Farana ì ìšoǔ z proc′maj s′vâtyh; pravaruč Âgo s′vetač zakona.

3. У ісьціне Ён любіць народ; усе прысьвечаныя Яго ў руцэ Тваёй, і яны прыпалі да ступакоў Тваіх, каб уважаць словам Тваім.

U ìs′cìne Ën lûbìc′ narod; use prys′večanyâ Âgo ǔ rucè Tvaëj, ì âny prypalì da stupakoǔ Tvaìh, kab uvažac′ slovam Tvaìm.

4. Закон даў нам Майсей, спадчыну супольству Якава.

Zakon daǔ nam Majsej, spadčynu supol′stvu Âkava.

5. Ён быў царом Ізраіля, калі зьбіраліся правадыры народу разам з плямёнамі Ізраілевымі.

Ën byǔ carom Ìzraìlâ, kalì z′bìralìsâ pravadyry narodu razam z plâmënamì Ìzraìlevymì.

6. Хай жыве Рувім і хай не памірае, і Сымон хай ня будзе малы лікам!

Haj žyve Ruvìm ì haj ne pamìrae, ì Symon haj nâ budze maly lìkam!

7. А пра Юду сказаў гэта: пачуй, Госпадзе, голас Юды і прывядзі яго да народу ягонага; рукамі сваімі хай абароніць ён сябе, і ты будзь памочнікам супроць ворагаў ягоных.

A pra Ûdu skazaǔ gèta: pačuj, Gospadze, golas Ûdy ì pryvâdzì âgo da narodu âgonaga; rukamì svaìmì haj abaronìc′ ën sâbe, ì ty budz′ pamočnìkam suproc′ voragaǔ âgonyh.

8. І пра Лявія сказаў: тумім твой і урым твой на сьвятым мужу Тваім, якога Ты ўдасьведчыў у Масе, зь якім ты спрачаўся каля водаў Мэрывы,

Ì pra Lâvìâ skazaǔ: tumìm tvoj ì urym tvoj na s′vâtym mužu Tvaìm, âkoga Ty ǔdas′vedčyǔ u Mase, z′ âkìm ty spračaǔsâ kalâ vodaǔ Mèryvy,

9. які кажа пра бацьку свайго і пра маці сваю: "я на іх не гляджу", і братоў сваіх не прызнае, і сыноў сваіх ня ведае; бо яны, лявіты, словы Твае захоўваюць і запавету Твайго трымаюцца,

âkì kaža pra bac′ku svajgo ì pra macì svaû: "â na ìh ne glâdžu", ì bratoǔ svaìh ne pryznae, ì synoǔ svaìh nâ vedae; bo âny, lâvìty, slovy Tvae zahoǔvaûc′ ì zapavetu Tvajgo trymaûcca,

10. вучаць законам Тваім Якава і запаведзям Тваім Ізраіля, ускладаюць дымленьне прад аблічча Тваё і цэласпаленьні на ахвярнік Твой;

vučac′ zakonam Tvaìm Âkava ì zapavedzâm Tvaìm Ìzraìlâ, uskladaûc′ dymlen′ne prad ablìčča Tvaë ì cèlaspalen′nì na ahvârnìk Tvoj;

11. дабраславі, Госпадзе, сілу ягоную і дзеі рук ягоных удабраволі, пабі паясьніцу тых, што паўстаюць на яго, і ненавісьнікаў ягоных, каб яны не маглі стаяць.

dabraslavì, Gospadze, sìlu âgonuû ì dzeì ruk âgonyh udabravolì, pabì paâs′nìcu tyh, što paǔstaûc′ na âgo, ì nenavìs′nìkaǔ âgonyh, kab âny ne maglì staâc′.

12. Пра Веньяміна сказаў: любасны Госпаду жыве ў Яго ў бясьпецы, Бог спрыяе яму кожны дзень, і ён пакоіцца паміж плячамі Ягонымі.

Pra Ven′âmìna skazaǔ: lûbasny Gospadu žyve ǔ Âgo ǔ bâs′pecy, Bog spryâe âmu kožny dzen′, ì ën pakoìcca pamìž plâčamì Âgonymì.

13. Пра Язэпа сказаў: хай дабраславіць Гасподзь зямлю ягоную жаданымі дарамі неба, расою і дарамі бездані, якая ляжыць унізе,

Pra Âzèpa skazaǔ: haj dabraslavìc′ Gaspodz′ zâmlû âgonuû žadanymì daramì neba, rasoû ì daramì bezdanì, âkaâ lâžyc′ unìze,

14. жаданымі пладамі ад сонца і жаданымі пладамі месяца,

žadanymì pladamì ad sonca ì žadanymì pladamì mesâca,

15. найвыдатнейшымі пладамі гор старадаўніх і жаданымі пладамі пагоркаў вечных,

najvydatnejšymì pladamì gor staradaǔnìh ì žadanymì pladamì pagorkaǔ večnyh,

16. і жаданымі дарамі зямлі і таго, што напаўняе яе; дабраславеньне Таго, Хто зьявіўся ў цярновым кусьце хай прыйдзе на галаву Язэпа і на цемя найлепшага з братоў сваіх;

ì žadanymì daramì zâmlì ì tago, što napaǔnâe âe; dabraslaven′ne Tago, Hto z′âvìǔsâ ǔ cârnovym kus′ce haj pryjdze na galavu Âzèpa ì na cemâ najlepšaga z bratoǔ svaìh;

17. моцнасьць яго як у першароднага цяляці, і рогі ў яго, як рогі ў буйвала; імі пабора ён народы ўсе да краёў зямлі: гэта процьма Яфрэмавая, гэта тысячы Манасііныя.

mocnas′c′ âgo âk u peršarodnaga câlâcì, ì rogì ǔ âgo, âk rogì ǔ bujvala; ìmì pabora ën narody ǔse da kraëǔ zâmlì: gèta proc′ma Âfrèmavaâ, gèta tysâčy Manasììnyâ.

18. Пра Завулона сказаў: радуйцеся, Завулоне, на шляхах тваіх, і Ісахар, у намётах тваіх;

Pra Zavulona skazaǔ: radujcesâ, Zavulone, na šlâhah tvaìh, ì Ìsahar, u namëtah tvaìh;

19. склікаюць яны народ на гару, там колюць законныя ахвяры, бо яны кормяцца багацьцем мора і скарбамі, схаванымі ў пяску.

sklìkaûc′ âny narod na garu, tam kolûc′ zakonnyâ ahvâry, bo âny kormâcca bagac′cem mora ì skarbamì, shavanymì ǔ pâsku.

20. Пра Гада сказаў: дабраславёны той, хто пашырыў Гада; ён пакоіцца як леў, і ламае мышцу і галаву;

Pra Gada skazaǔ: dabraslavëny toj, hto pašyryǔ Gada; ën pakoìcca âk leǔ, ì lamae myšcu ì galavu;

21. ён выбраў сабе пачатак зямлі, там пашанаваны надзелам ад заканадаўцы, і прыйшоў з правадырамі народу, і спраўдзіў праўду Госпада і суды зь Ізраілем.

ën vybraǔ sabe pačatak zâmlì, tam pašanavany nadzelam ad zakanadaǔcy, ì pryjšoǔ z pravadyramì narodu, ì spraǔdzìǔ praǔdu Gospada ì sudy z′ Ìzraìlem.

22. Пра Дана сказаў: Дан малады леў, які выбягае з Васана.

Pra Dana skazaǔ: Dan malady leǔ, âkì vybâgae z Vasana.

23. Пра Нэфталіма сказаў: Нэфталім напоўнены ўпадабаньнем і поўны дабраславеньня Госпада; мора і поўдзень у валоданьні ягоным.

Pra Nèftalìma skazaǔ: Nèftalìm napoǔneny ǔpadaban′nem ì poǔny dabraslaven′nâ Gospada; mora ì poǔdzen′ u valodan′nì âgonym.

24. Пра Асіра сказаў: дабраславёны паміж сынамі Асір, ён будзе любімы братамі сваімі і - мочыць у алей нагу сваю;

Pra Asìra skazaǔ: dabraslavëny pamìž synamì Asìr, ën budze lûbìmy bratamì svaìmì ì - močyc′ u alej nagu svaû;

25. жалеза і медзь - засаўкі твае; як дні твае, будзе множыцца багацьце тваё.

žaleza ì medz′ - zasaǔkì tvae; âk dnì tvae, budze množycca bagac′ce tvaë.

26. Няма падобнага на Бога Ізраілевага, які па небе прыляцеў памагчы табе і ў славе Сваёй на аблоках;

Nâma padobnaga na Boga Ìzraìlevaga, âkì pa nebe prylâceǔ pamagčy tabe ì ǔ slave Svaëj na ablokah;

27. прыстанішча тваё Бог спрадвечны, і ты пад мышцамі вечнымі; Ён прагоніць ворагаў ад аблічча твайго і скажа: зьнішчай!

prystanìšča tvaë Bog spradvečny, ì ty pad myšcamì večnymì; Ën pragonìc′ voragaǔ ad ablìčča tvajgo ì skaža: z′nìščaj!

28. Ізраіль жыве ў бясьпецы, адзін; вока Якава бачыць перад сабою зямлю багатую хлебам і віном, і нябёсы над ім капаюць расою.

Ìzraìl′ žyve ǔ bâs′pecy, adzìn; voka Âkava bačyc′ perad saboû zâmlû bagatuû hlebam ì vìnom, ì nâbësy nad ìm kapaûc′ rasoû.

29. Дабрашчасны ты, Ізраіле! Хто падобны да цябе, народзе, ахаваны Госпадам, Які ёсьць шчыт, што асланяе цябе, і меч славы тваёй? Ворагі твае панікнуць перад табою, і ты на шыю ім наступацьмеш.

Dabraščasny ty, Ìzraìle! Hto padobny da câbe, narodze, ahavany Gospadam, Âkì ës′c′ ščyt, što aslanâe câbe, ì meč slavy tvaëj? Voragì tvae panìknuc′ perad taboû, ì ty na šyû ìm nastupac′meš.

34 Кіраўнік

1. І ўзышоў Майсей з раўнін Маавіцкіх на гару Нэво, на вяршыню Фасгі, што насупроць Ерыхона, і паказаў яму Гасподзь усю зямлю Галаад да самага Дана,

Ì ǔzyšoǔ Majsej z raǔnìn Maavìckìh na garu Nèvo, na vâršynû Fasgì, što nasuproc′ Eryhona, ì pakazaǔ âmu Gaspodz′ usû zâmlû Galaad da samaga Dana,

2. і ўсю Нэфталімавую, і ўсю Яфрэмавую і Манасііную, і ўсё зямлю Юдавую, нават да самага заходняга мора,

ì ǔsû Nèftalìmavuû, ì ǔsû Âfrèmavuû ì Manasììnuû, ì ǔsë zâmlû Ûdavuû, navat da samaga zahodnâga mora,

3. і паўднёвую краіну і раўніну даліны Ерыхона, горад Пальмаў, да Сігора.

ì paǔdnëvuû kraìnu ì raǔnìnu dalìny Eryhona, gorad Pal′maǔ, da Sìgora.

4. І сказаў яму Гасподзь: вось зямля, за якую Я прысягаў Абрагаму, Ісааку і Якаву, кажучы: "семені твайму дам яе"; Я дам табе пабачыць яе вачыма тваімі, але ў яе ты ня ўвойдзеш.

Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: vos′ zâmlâ, za âkuû Â prysâgaǔ Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu, kažučy: "semenì tvajmu dam âe"; Â dam tabe pabačyc′ âe vačyma tvaìmì, ale ǔ âe ty nâ ǔvojdzeš.

5. І памёр там Майсей, раб Гасподні, у зямлі Маавіцкай, паводле слова Гасподняга;

Ì pamër tam Majsej, rab Gaspodnì, u zâmlì Maavìckaj, pavodle slova Gaspodnâga;

6. і пахаваны ў даліне ў зямлі Маавіцкай насупраць Вэтэгора і ніхто ня ведае месца пахаваньня яго нават да гэтага дня.

ì pahavany ǔ dalìne ǔ zâmlì Maavìckaj nasuprac′ Vètègora ì nìhto nâ vedae mesca pahavan′nâ âgo navat da gètaga dnâ.

7. Майсею было сто дваццаць гадоў, калі ён памёр; але зрок ягоны ня прытупіўся, моцнасьць у ім ня вычарпалася.

Majseû bylo sto dvaccac′ gadoǔ, kalì ën pamër; ale zrok âgony nâ prytupìǔsâ, mocnas′c′ u ìm nâ vyčarpalasâ.

8. І аплаквалі Майсея сыны Ізраілевыя на раўнінах Маавіцкіх трыццаць дзён. І прайшлі дні плачу і галашэньня па Майсеі.

Ì aplakvalì Majseâ syny Ìzraìlevyâ na raǔnìnah Maavìckìh tryccac′ dzën. Ì prajšlì dnì plaču ì galašèn′nâ pa Majseì.

9. І Ісус, сын Наваў, напоўніўся духам мудрасьці, бо Майсей усклаў на яго рукі свае, і слухаліся яго сыны Ізраілевыя і рабілі так, як загадаў Гасподзь Майсею.

Ì Ìsus, syn Navaǔ, napoǔnìǔsâ duham mudras′cì, bo Majsej usklaǔ na âgo rukì svae, ì sluhalìsâ âgo syny Ìzraìlevyâ ì rabìlì tak, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

10. І ня было больш у Ізраіля прарока такога, як Майсей, якога Гасподзь знаў тварам да твару,

Ì nâ bylo bol′š u Ìzraìlâ praroka takoga, âk Majsej, âkoga Gaspodz′ znaǔ tvaram da tvaru,

11. па ўсіх азнаках і цудах, зрабіць якія ў зямлі Егіпецкай над фараонам і над усімі рабамі ягонымі і над усёю зямлёю ягонай паслаў яго Гасподзь,

pa ǔsìh aznakah ì cudah, zrabìc′ âkìâ ǔ zâmlì Egìpeckaj nad faraonam ì nad usìmì rabamì âgonymì ì nad usëû zâmlëû âgonaj paslaǔ âgo Gaspodz′,

12. і па руцэ моцнай і па вялікіх цудах, якія Майсей зьдзейсьніў перад вачыма ўсяго Ізраіля.

ì pa rucè mocnaj ì pa vâlìkìh cudah, âkìâ Majsej z′dzejs′nìǔ perad vačyma ǔsâgo Ìzraìlâ.

ІСУСА ÌSUSA

1 Кіраўнік

1. Пасьля сьмерці Майсея, раба Гасподняга, Гасподзь сказаў Ісусу, сыну Нава, слузе Майсееваму:

Pas′lâ s′mercì Majseâ, raba Gaspodnâga, Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu, synu Nava, sluze Majseevamu:

2. Майсей, раб Мой, памёр; дык вось, устань, перайдзі цераз Ярдан гэты і ўвесь народ гэты, у зямлю, якую Я даю ім, сынам Ізраілевым.

Majsej, rab Moj, pamër; dyk vos′, ustan′, perajdzì ceraz Ârdan gèty ì ǔves′ narod gèty, u zâmlû, âkuû Â daû ìm, synam Ìzraìlevym.

3. Любое месца, на якое ступяць ступакі ног вашых, Я даю вам, як Я сказаў Майсею

Lûboe mesca, na âkoe stupâc′ stupakì nog vašyh, Â daû vam, âk Â skazaǔ Majseû

4. ад пустыні і Лівана гэтага да ракі вялікай, ракі Еўфрата, усю зямлю Хэтэяў; і да вялікага мора на захад сонца будуць межы вашыя.

ad pustynì ì Lìvana gètaga da rakì vâlìkaj, rakì Eǔfrata, usû zâmlû Hètèâǔ; ì da vâlìkaga mora na zahad sonca buduc′ mežy vašyâ.

5. Ніхто ня ўстоіць перад табою: не адступлюся ад цябе і не пакіну цябе.

Nìhto nâ ǔstoìc′ perad taboû: ne adstuplûsâ ad câbe ì ne pakìnu câbe.

6. Буду цьвёрды і мужны; бо ты народу гэтаму перадаеш у валоданьне зямлю, якую Я прысягаўся бацькам іхнім даць ім;

Budu c′vërdy ì mužny; bo ty narodu gètamu peradaeš u valodan′ne zâmlû, âkuû Â prysâgaǔsâ bac′kam ìhnìm dac′ ìm;

7. толькі будзь цьвёрды і вельмі мужны, і старанна захоўвай і выконвай увесь закон, які наказаў табе Майсей, раб Мой; ня ўхіляйся ад яго ні направа, ні налева, каб чыніць разумна ва ўсіх пачынаньнях тваіх.

tol′kì budz′ c′vërdy ì vel′mì mužny, ì staranna zahoǔvaj ì vykonvaj uves′ zakon, âkì nakazaǔ tabe Majsej, rab Moj; nâ ǔhìlâjsâ ad âgo nì naprava, nì naleva, kab čynìc′ razumna va ǔsìh pačynan′nâh tvaìh.

8. Хай не адыходзіць гэтая кніга закона ад вуснаў тваіх: а павучайся ў ёй дзень і ноч, каб дакладна выконваць усё, што ў ёй напісана: тады ты мецьмеш посьпех на шляхах тваіх і будзеш дзеяць разумна.

Haj ne adyhodzìc′ gètaâ knìga zakona ad vusnaǔ tvaìh: a pavučajsâ ǔ ëj dzen′ ì noč, kab dakladna vykonvac′ usë, što ǔ ëj napìsana: tady ty mec′meš pos′peh na šlâhah tvaìh ì budzeš dzeâc′ razumna.

9. Вось Я загадваю табе: будзь цьвёрды і мужны, ня бойся і не жахайся; бо з табою Гасподзь Бог твой усюды, куды ні пойдзеш.

Vos′ Â zagadvaû tabe: budz′ c′vërdy ì mužny, nâ bojsâ ì ne žahajsâ; bo z taboû Gaspodz′ Bog tvoj usûdy, kudy nì pojdzeš.

10. І даў Ісус наказ наглядчыкам народу і сказаў:

Ì daǔ Ìsus nakaz naglâdčykam narodu ì skazaǔ:

11. прайдзеце па табары і дайце наказ народу і скажэце: назапашвайце сабе ежы на дарогу, бо праз тры дні вы пройдзеце за Ярдан гэты, каб прыйсьці ўзяць зямлю, якую Гасподзь Бог бацькоў вашых дае вам у спадчыну.

prajdzece pa tabary ì dajce nakaz narodu ì skažèce: nazapašvajce sabe ežy na darogu, bo praz try dnì vy projdzece za Ârdan gèty, kab pryjs′cì ǔzâc′ zâmlû, âkuû Gaspodz′ Bog bac′koǔ vašyh dae vam u spadčynu.

12. А племю Рувімаваму, Гадаваму і палавіне племя Манасіінага Ісус сказаў:

A plemû Ruvìmavamu, Gadavamu ì palavìne plemâ Manasììnaga Ìsus skazaǔ:

13. успомніце, што наказаў вам Майсей, раб Гасподні, кажучы: Гасподзь Бог ваш супакоіў вас і даў вам зямлю гэтую;

uspomnìce, što nakazaǔ vam Majsej, rab Gaspodnì, kažučy: Gaspodz′ Bog vaš supakoìǔ vas ì daǔ vam zâmlû gètuû;

14. жонкі вашыя, дзеці вашыя і быдла ваша няхай застануцца ў зямлі, якую даў вам Майсей за Ярданам; а вы ўсе, хто можа змагацца, узброіўшыся, ідзеце перад братамі вашымі і пасабляйце ім.

žonkì vašyâ, dzecì vašyâ ì bydla vaša nâhaj zastanucca ǔ zâmlì, âkuû daǔ vam Majsej za Ârdanam; a vy ǔse, hto moža zmagacca, uzbroìǔšysâ, ìdzece perad bratamì vašymì ì pasablâjce ìm.

15. пакуль Гасподзь не супакоіць братоў вашых, як і вас; пакуль і яны не атрымаюць у спадчыну зямлю, якую Гасподзь Бог ваш дае ім; тады вернецеся ў спадчыну вашую і валодайце зямлёю, якую Майсей, раб Гасподні, даў вам за Ярданам на ўсход сонца.

pakul′ Gaspodz′ ne supakoìc′ bratoǔ vašyh, âk ì vas; pakul′ ì âny ne atrymaûc′ u spadčynu zâmlû, âkuû Gaspodz′ Bog vaš dae ìm; tady vernecesâ ǔ spadčynu vašuû ì valodajce zâmlëû, âkuû Majsej, rab Gaspodnì, daǔ vam za Ârdanam na ǔshod sonca.

16. Яны адказалі Ісусу кажучы: усё, што ні загадаеш нам, зробім, і куды ні пашлеш нас, пойдзем;

Âny adkazalì Ìsusu kažučy: usë, što nì zagadaeš nam, zrobìm, ì kudy nì pašleš nas, pojdzem;

17. як слухалі мы Майсея, так будзем слухаць і цябе: толькі Гасподзь Бог твой хай будзе з табою, як Ён быў з Майсеем;

âk sluhalì my Majseâ, tak budzem sluhac′ ì câbe: tol′kì Gaspodz′ Bog tvoj haj budze z taboû, âk Ën byǔ z Majseem;

18. кожны, хто ўсупрацівіцца загаду твайму і не паслухаецца слоў тваіх ва ўсім, што ты ні загадаеш яму, будзе аддадзены сьмерці. Толькі будзь цьвёрды і мужны!

kožny, hto ǔsupracìvìcca zagadu tvajmu ì ne pasluhaecca sloǔ tvaìh va ǔsìm, što ty nì zagadaeš âmu, budze addadzeny s′mercì. Tol′kì budz′ c′vërdy ì mužny!

2 Кіраўнік

1. І паслаў Ісус, сын Наваў, зь Сітыма двух выведнікаў таемна і сказаў: ідзеце, агледзьце зямлю і Ерыхон. Пайшлі і прыйшлі ў дом блудніцы, імя якое Рааў: і засталіся начаваць там.

Ì paslaǔ Ìsus, syn Navaǔ, z′ Sìtyma dvuh vyvednìkaǔ taemna ì skazaǔ: ìdzece, agledz′ce zâmlû ì Eryhon. Pajšlì ì pryjšlì ǔ dom bludnìcy, ìmâ âkoe Raaǔ: ì zastalìsâ načavac′ tam.

2. І сказана было цару Ерыхонскаму: вось, нейкія людзі з сыноў Ізраілевых прыйшлі сюды ў гэтую ноч, каб агледзець зямлю.

Ì skazana bylo caru Eryhonskamu: vos′, nejkìâ lûdzì z synoǔ Ìzraìlevyh pryjšlì sûdy ǔ gètuû noč, kab agledzec′ zâmlû.

3. Цар Ерыхонскі паслаў сказаць Рааве: выдай людзей, якія прыйшлі да цябе, якія ўвайшлі ў твой дом, бо яны прыйшлі выведаць усю зямлю.

Car Eryhonskì paslaǔ skazac′ Raave: vydaj lûdzej, âkìâ pryjšlì da câbe, âkìâ ǔvajšlì ǔ tvoj dom, bo âny pryjšlì vyvedac′ usû zâmlû.

4. Але жанчына ўзяла двух людзей тых і схавала іх і сказала: праўда, прыходзілі да мяне людзі, але я іх ня ведала, адкуль яны;

Ale žančyna ǔzâla dvuh lûdzej tyh ì shavala ìh ì skazala: praǔda, pryhodzìlì da mâne lûdzì, ale â ìh nâ vedala, adkul′ âny;

5. калі ж у прысьмерку трэба было зачыняць вароты, тады яны пайшлі; ня ведаю, куды яны пайшлі; ганецеся хутчэй за імі, вы дагоніце іх.

kalì ž u prys′merku trèba bylo začynâc′ varoty, tady âny pajšlì; nâ vedaû, kudy âny pajšlì; ganecesâ hutčèj za ìmì, vy dagonìce ìh.

6. А сама завяла іх на дах і схавала іх у снапах лёну, раскладзеных у яе на даху.

A sama zavâla ìh na dah ì shavala ìh u snapah lënu, raskladzenyh u âe na dahu.

7. Пасланыя гналіся за імі па дарозе да Ярдана да самай пераправы; вароты ж адразу зачынілі, пасьля таго як выйшлі тыя, што пагналіся за імі.

Paslanyâ gnalìsâ za ìmì pa daroze da Ârdana da samaj perapravy; varoty ž adrazu začynìlì, pas′lâ tago âk vyjšlì tyâ, što pagnalìsâ za ìmì.

8. Перш чым яны леглі спаць, яна паднялася да іх на дах

Perš čym âny leglì spac′, âna padnâlasâ da ìh na dah

9. і сказала ім: я ведаю, што Гасподзь аддаў зямлю гэтую вам, бо вы нагналі на нас жаху, і ўсе жыхары зямлі гэтай спалохаліся вас;

ì skazala ìm: â vedaû, što Gaspodz′ addaǔ zâmlû gètuû vam, bo vy nagnalì na nas žahu, ì ǔse žyhary zâmlì gètaj spalohalìsâ vas;

10. бо мы чулі, як Гасподзь высушыў перад вамі ваду Чэрмнага мора, калі вы ішлі з Егіпта, і што зрабілі вы з двума царамі Амарэйскімі за Ярданам, зь Сігонам і Огам, якіх вы зьнішчылі;

bo my čulì, âk Gaspodz′ vysušyǔ perad vamì vadu Čèrmnaga mora, kalì vy ìšlì z Egìpta, ì što zrabìlì vy z dvuma caramì Amarèjskìmì za Ârdanam, z′ Sìgonam ì Ogam, âkìh vy z′nìščylì;

11. калі мы пачулі пра гэта, аслабела сэрца нашае, і ні ў кім ня стала духу супроць вас; бо Гасподзь Бог на небе ўгары і на зямлі ўнізе;

kalì my pačulì pra gèta, aslabela sèrca našae, ì nì ǔ kìm nâ stala duhu suproc′ vas; bo Gaspodz′ Bog na nebe ǔgary ì na zâmlì ǔnìze;

12. дык вось, прысягнеце мне Госпадам, што, як я зрабіла вам міласьць, так і вы зрабеце міласьць дому бацькі майго, і дайце мне ўмоўлены знак,

dyk vos′, prysâgnece mne Gospadam, što, âk â zrabìla vam mìlas′c′, tak ì vy zrabece mìlas′c′ domu bac′kì majgo, ì dajce mne ǔmoǔleny znak,

13. што вы пакінеце жывым бацьку майго і маці маю, і братоў маіх і сясьцёр маіх, і ўсіх, хто ёсьць у іх, і выбавіце душы нашыя ад сьмерці.

što vy pakìnece žyvym bac′ku majgo ì macì maû, ì bratoǔ maìh ì sâs′cër maìh, ì ǔsìh, hto ës′c′ u ìh, ì vybavìce dušy našyâ ad s′mercì.

14. Гэтыя людзі сказалі ёй: душа нашая замест вас хай будзе аддадзена сьмерці, калі вы ня выкрыеце гэтай справы нашай; калі ж Гасподзь аддасьць нам зямлю, мы зробім табе ласку і ісьціну.

Gètyâ lûdzì skazalì ëj: duša našaâ zamest vas haj budze addadzena s′mercì, kalì vy nâ vykryece gètaj spravy našaj; kalì ž Gaspodz′ addas′c′ nam zâmlû, my zrobìm tabe lasku ì ìs′cìnu.

15. І спусьціла яна іх на вяроўцы праз акно, бо дом яе быў у гарадскім муры і яна жыла ў муры;

Ì spus′cìla âna ìh na vâroǔcy praz akno, bo dom âe byǔ u garadskìm mury ì âna žyla ǔ mury;

16. і сказала ім: ідзеце на гару, каб не спаткалі вас перасьледнікі, і хавайцеся там тры дні, пакуль ня вернуцца тыя, што пагналіся; а пасьля ідзеце дарогаю вашай.

ì skazala ìm: ìdzece na garu, kab ne spatkalì vas peras′lednìkì, ì havajcesâ tam try dnì, pakul′ nâ vernucca tyâ, što pagnalìsâ; a pas′lâ ìdzece darogaû vašaj.

17. І сказалі ёй тыя людзі: мы вольныя будзем ад тваёй прысягі, якою ты нас закляла, калі ня зробіш так:

Ì skazalì ëj tyâ lûdzì: my vol′nyâ budzem ad tvaëj prysâgì, âkoû ty nas zaklâla, kalì nâ zrobìš tak:

18. вось, калі мы прыйдзем у гэтую зямлю, ты прывяжы чырвоную вяроўку да акна, празь якое ты нас спусьціла, а бацьку твайго і маці тваю і братоў тваіх, усю сям'ю бацькі твайго зьбяры да сябе ў дом твой;

vos′, kalì my pryjdzem u gètuû zâmlû, ty pryvâžy čyrvonuû vâroǔku da akna, praz′ âkoe ty nas spus′cìla, a bac′ku tvajgo ì macì tvaû ì bratoǔ tvaìh, usû sâm'û bac′kì tvajgo z′bâry da sâbe ǔ dom tvoj;

19. і калі хто-небудзь выйдзе зь дзьвярэй дома твайго, таго кроў на галаве ягонай, а мы вольныя; а хто будзе з табою ў доме, таго кроў на галаве нашай, калі чыя-небудзь рука дакранецца да яго;

ì kalì hto-nebudz′ vyjdze z′ dz′vârèj doma tvajgo, tago kroǔ na galave âgonaj, a my vol′nyâ; a hto budze z taboû ǔ dome, tago kroǔ na galave našaj, kalì čyâ-nebudz′ ruka dakranecca da âgo;

20. калі ж ты адкрыеш гэтую нашую справу, дык мы таксама вольныя будзем ад прысягі тваёй, якою ты нас закляла.

kalì ž ty adkryeš gètuû našuû spravu, dyk my taksama vol′nyâ budzem ad prysâgì tvaëj, âkoû ty nas zaklâla.

21. Яна сказала: хай будзе паводле слоў вашых! І адпусьціла іх, і яны пайшлі, а яна прывязала да акна чырвоную вяроўку.

Âna skazala: haj budze pavodle sloǔ vašyh! Ì adpus′cìla ìh, ì âny pajšlì, a âna pryvâzala da akna čyrvonuû vâroǔku.

22. Яны пайшлі і прыйшлі на гару і прабылі там тры дні, пакуль не вярнуліся тыя, што гналіся за імі. Тыя шукалі іх па ўсёй дарозе і не знайшлі.

Âny pajšlì ì pryjšlì na garu ì prabylì tam try dnì, pakul′ ne vârnulìsâ tyâ, što gnalìsâ za ìmì. Tyâ šukalì ìh pa ǔsëj daroze ì ne znajšlì.

23. Такім чынам два гэтыя чалавекі пайшлі назад, сышлі з гары, перайшлі Ярдан і прыйшлі да Ісуса, сына Нава, і пераказалі яму ўсё, што зь імі здарылася.

Takìm čynam dva gètyâ čalavekì pajšlì nazad, syšlì z gary, perajšlì Ârdan ì pryjšlì da Ìsusa, syna Nava, ì perakazalì âmu ǔsë, što z′ ìmì zdarylasâ.

24. І сказалі Ісусу: Гасподзь аддаў усю зямлю гэтую ў рукі нашыя, і ўсе жыхары зямлі ў страху перад намі.

Ì skazalì Ìsusu: Gaspodz′ addaǔ usû zâmlû gètuû ǔ rukì našyâ, ì ǔse žyhary zâmlì ǔ strahu perad namì.

3 Кіраўнік

1. І ўстаў Ісус рана раніцай, і рушылі яны ад Сітыма і прыйшлі да Ярдана, ён і ўсе сыны Ізраілевыя, і начавалі там, яшчэ не пераходзячы яго.

Ì ǔstaǔ Ìsus rana ranìcaj, ì rušylì âny ad Sìtyma ì pryjšlì da Ârdana, ën ì ǔse syny Ìzraìlevyâ, ì načavalì tam, âščè ne perahodzâčy âgo.

2. Праз тры дні пайшлі наглядчыкі па табары

Praz try dnì pajšlì naglâdčykì pa tabary

3. і далі народу загад, кажучы: калі ўбачыце каўчэг запавету Госпада Бога вашага і сьвятароў лявітаў, якія несьцімуць яго, дык і вы рушце зь месца свайго і ідзеце за ім;

ì dalì narodu zagad, kažučy: kalì ǔbačyce kaǔčèg zapavetu Gospada Boga vašaga ì s′vâtaroǔ lâvìtaǔ, âkìâ nes′cìmuc′ âgo, dyk ì vy rušce z′ mesca svajgo ì ìdzece za ìm;

4. адлегласьць паміж вамі і ім павінна быць да дзьвюх тысяч локцяў мераю; не падыходзьце да яго блізка, каб уведаць вам шлях, якім вам ісьці; бо вы не хадзілі гэтым шляхам ні ўчора, ні заўчора.

adleglas′c′ pamìž vamì ì ìm pavìnna byc′ da dz′vûh tysâč lokcâǔ meraû; ne padyhodz′ce da âgo blìzka, kab uvedac′ vam šlâh, âkìm vam ìs′cì; bo vy ne hadzìlì gètym šlâham nì ǔčora, nì zaǔčora.

5. І сказаў Ісус народу: асьвяцецеся, бо заўтра ўчыніць Гасподзь сярод вас цуды.

Ì skazaǔ Ìsus narodu: as′vâcecesâ, bo zaǔtra ǔčynìc′ Gaspodz′ sârod vas cudy.

6. А сьвятарам сказаў Ісус: вазьмеце каўчэг запавету і ідзеце перад народам. Узялі каўчэг запавету і пайшлі перад народам.

A s′vâtaram skazaǔ Ìsus: vaz′mece kaǔčèg zapavetu ì ìdzece perad narodam. Uzâlì kaǔčèg zapavetu ì pajšlì perad narodam.

7. Тады Гасподзь сказаў Ісусу: у гэты дзень Я пачну праслаўляць цябе на вачах ва ўсяго Ізраіля, каб яны ўведалі, што як Я быў з Майсеем, так буду і з табою;

Tady Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu: u gèty dzen′ Â pačnu praslaǔlâc′ câbe na vačah va ǔsâgo Ìzraìlâ, kab âny ǔvedalì, što âk Â byǔ z Majseem, tak budu ì z taboû;

8. а ты дай загад сьвятарам, якія нясуць каўчэг запавету, і скажы: як толькі ўвойдзеце ў воды Ярдана, спынецеся ў Ярдане.

a ty daj zagad s′vâtaram, âkìâ nâsuc′ kaǔčèg zapavetu, ì skažy: âk tol′kì ǔvojdzece ǔ vody Ârdana, spynecesâ ǔ Ârdane.

9. Ісус сказаў сынам Ізраілевым: падыдзеце сюды і выслухайце словы Госпада Бога вашага.

Ìsus skazaǔ synam Ìzraìlevym: padydzece sûdy ì vysluhajce slovy Gospada Boga vašaga.

10. І сказаў Ісус: з гэтага даведаецеся, што сярод вас ёсьць Бог жывы, Які прагоніць ад вас Хананэяў, і Габрэяў, і Фэрэзэяў, і Гергесэяў і Амарэяў і Евусэяў;

Ì skazaǔ Ìsus: z gètaga davedaecesâ, što sârod vas ës′c′ Bog žyvy, Âkì pragonìc′ ad vas Hananèâǔ, ì Gabrèâǔ, ì Fèrèzèâǔ, ì Gergesèâǔ ì Amarèâǔ ì Evusèâǔ;

11. вось каўчэг запавету Госпада ўсёй зямлі пойдзе перад вамі празь Ярдан;

vos′ kaǔčèg zapavetu Gospada ǔsëj zâmlì pojdze perad vamì praz′ Ârdan;

12. і вазьмеце сабе дванаццаць чалавек з плямёнаў Ізраілевых, па адным чалавеку з племя;

ì vaz′mece sabe dvanaccac′ čalavek z plâmënaǔ Ìzraìlevyh, pa adnym čalaveku z plemâ;

13. І як толькі ступакі ног сьвятароў, што нясуць каўчэг Госпада, Уладара ўсёй зямлі, ступяць у ваду Ярдана, вада Ярданская высахне, а вада, якая цячэ зьверху, спыніцца сьцяною.

Ì âk tol′kì stupakì nog s′vâtaroǔ, što nâsuc′ kaǔčèg Gospada, Uladara ǔsëj zâmlì, stupâc′ u vadu Ârdana, vada Ârdanskaâ vysahne, a vada, âkaâ câčè z′verhu, spynìcca s′cânoû.

14. Дык вось, калі народ рушыў ад сваіх намётаў, каб пераходзіць Ярдан, і сьвятары панесьлі каўчэг запавету перад народам,

Dyk vos′, kalì narod rušyǔ ad svaìh namëtaǔ, kab perahodzìc′ Ârdan, ì s′vâtary panes′lì kaǔčèg zapavetu perad narodam,

15. дык, як толькі тыя, што несьлі каўчэг увайшлі ў Ярдан, і ногі сьвятароў, што несьлі каўчэг, апусьціліся ў ваду Ярдана,

dyk, âk tol′kì tyâ, što nes′lì kaǔčèg uvajšlì ǔ Ârdan, ì nogì s′vâtaroǔ, što nes′lì kaǔčèg, apus′cìlìsâ ǔ vadu Ârdana,

16. вада, якая цякла зьверху, спынілася і стала сьцяною на даволі вялікай адлегласьці, да горада Адама, які каля Цартана; а што цякла ў мора раўніны, у мора Салёнае, пайшла і высахла.

vada, âkaâ câkla z′verhu, spynìlasâ ì stala s′cânoû na davolì vâlìkaj adleglas′cì, da gorada Adama, âkì kalâ Cartana; a što câkla ǔ mora raǔnìny, u mora Salënae, pajšla ì vysahla.

17. І народ пераходзіў насупраць Ерыхона; а сьвятары, якія несьлі каўчэг запавету Гасподняга, стаялі на сухім сярод Ярдана цьвёрдаю нагою. Усе Ізраілевыя пераходзілі па сухім, пакуль увесь народ не перайшоў празь Ярдан.

Ì narod perahodzìǔ nasuprac′ Eryhona; a s′vâtary, âkìâ nes′lì kaǔčèg zapavetu Gaspodnâga, staâlì na suhìm sârod Ârdana c′vërdaû nagoû. Use Ìzraìlevyâ perahodzìlì pa suhìm, pakul′ uves′ narod ne perajšoǔ praz′ Ârdan.

4 Кіраўнік

1. Калі ўвесь народ перайшоў празь Ярдан, Гасподзь сказаў Ісусу:

Kalì ǔves′ narod perajšoǔ praz′ Ârdan, Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu:

2. вазьмеце сабе з народу дванаццаць чалавек, па адным чалавеку з племя,

vaz′mece sabe z narodu dvanaccac′ čalavek, pa adnym čalaveku z plemâ,

3. і дайце ім загад і скажэце: вазьмеце сабе адсюль, зь сярэдзіны Ярдана, дзе стаялі ногі сьвятароў нерухома, дванаццаць камянёў, і перанясеце іх з сабою, і пакладзеце іх на начлезе, дзе начавацьмеце гэтай ночы.

ì dajce ìm zagad ì skažèce: vaz′mece sabe adsûl′, z′ sârèdzìny Ârdana, dze staâlì nogì s′vâtaroǔ neruhoma, dvanaccac′ kamânëǔ, ì peranâsece ìh z saboû, ì pakladzece ìh na načleze, dze načavac′mece gètaj nočy.

4. Ісус заклікаў дванаццаць чалавек, якіх назначыў з сыноў Ізраілевых, па адным чалавеку з племя,

Ìsus zaklìkaǔ dvanaccac′ čalavek, âkìh naznačyǔ z synoǔ Ìzraìlevyh, pa adnym čalaveku z plemâ,

5. І сказаў ім Ісус: ідзеце перад каўчэгам Госпада Бога вашага ў сярэдзіну Ярдана і пакладзеце на плячо сваё кожны па адным камені, па ліку плямёнаў сыноў Ізраілевых,

Ì skazaǔ ìm Ìsus: ìdzece perad kaǔčègam Gospada Boga vašaga ǔ sârèdzìnu Ârdana ì pakladzece na plâčo svaë kožny pa adnym kamenì, pa lìku plâmënaǔ synoǔ Ìzraìlevyh,

6. каб яны былі ў вас знакам; калі спытаюцца ў вас у будучым сыны вашыя і скажуць: "навошта ў вас гэтыя камяні?"

kab âny bylì ǔ vas znakam; kalì spytaûcca ǔ vas u budučym syny vašyâ ì skažuc′: "navošta ǔ vas gètyâ kamânì?"

7. вы скажаце ім: "у памяць таго, што вада Ярдана падзялілася перад каўчэгам запавета Госпада; калі ён пераходзіў празь Ярдан, тады вада Ярдана падзялілася"; такім чынам камяні гэтыя будуць сынам Ізраілевым помнікам навекі.

vy skažace ìm: "u pamâc′ tago, što vada Ârdana padzâlìlasâ perad kaǔčègam zapaveta Gospada; kalì ën perahodzìǔ praz′ Ârdan, tady vada Ârdana padzâlìlasâ"; takìm čynam kamânì gètyâ buduc′ synam Ìzraìlevym pomnìkam navekì.

8. І зрабілі сыны Ізраілевыя так, як загадаў Ісус: узялі дванаццаць камянёў зь Ярдана, як казаў Гасподзь Ісусу, па ліку плямёнаў сыноў Ізраілевых, і перанесьлі іх з сабою на начлег, і паклалі іх там.

Ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ tak, âk zagadaǔ Ìsus: uzâlì dvanaccac′ kamânëǔ z′ Ârdana, âk kazaǔ Gaspodz′ Ìsusu, pa lìku plâmënaǔ synoǔ Ìzraìlevyh, ì peranes′lì ìh z saboû na načleg, ì paklalì ìh tam.

9. І дванаццаць камянёў паставіў Ісус сярод Ярдана на месцы, дзе стаялі ногі сьвятароў, якія несьлі каўчэг запавета. Ён там і да сёньня.

Ì dvanaccac′ kamânëǔ pastavìǔ Ìsus sârod Ârdana na mescy, dze staâlì nogì s′vâtaroǔ, âkìâ nes′lì kaǔčèg zapaveta. Ën tam ì da sën′nâ.

10. Сьвятары, якія несьлі каўчэг запавета Гасподняга, стаялі сярод Ярдана, пакуль не закончана было ўсё, што Гасподзь загадаў народу - так, як наказваў Майсей Ісусу; а народ тым часам сьпешна пераходзіў.

S′vâtary, âkìâ nes′lì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, staâlì sârod Ârdana, pakul′ ne zakončana bylo ǔsë, što Gaspodz′ zagadaǔ narodu - tak, âk nakazvaǔ Majsej Ìsusu; a narod tym časam s′pešna perahodzìǔ.

11. Калі ўвесь народ перайшоў, тады перайшоў і каўчэг запавета Гасподняга, і сьвятары перад народам;

Kalì ǔves′ narod perajšoǔ, tady perajšoǔ ì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, ì s′vâtary perad narodam;

12. і сыны Рувіма і Гада і палавіна племя Манасіінага перайшлі ўзброеныя паперадзе сыноў Ізраілевых, як ім казаў Майсей.

ì syny Ruvìma ì Gada ì palavìna plemâ Manasììnaga perajšlì ǔzbroenyâ paperadze synoǔ Ìzraìlevyh, âk ìm kazaǔ Majsej.

13. Каля сарака тысяч узброеных на бітву перайшло перад Госпадам на раўніны Ерыхонскія, каб біцца.

Kalâ saraka tysâč uzbroenyh na bìtvu perajšlo perad Gospadam na raǔnìny Eryhonskìâ, kab bìcca.

14. У той дзень праславіў Гасподзь Ісуса на вачах ва ўсяго Ізраіля, і пачалі баяцца яго, як баяліся Майсея ва ўсе дні жыцьця ягонага.

U toj dzen′ praslavìǔ Gaspodz′ Ìsusa na vačah va ǔsâgo Ìzraìlâ, ì pačalì baâcca âgo, âk baâlìsâ Majseâ va ǔse dnì žyc′câ âgonaga.

15. І сказаў Гасподзь Ісусу, кажучы:

Ì skazaǔ Gaspodz′ Ìsusu, kažučy:

16. загадай сьвятарам, якія нясуць каўчэг сьведчаньня, выйсьці зь Ярдана.

zagadaj s′vâtaram, âkìâ nâsuc′ kaǔčèg s′vedčan′nâ, vyjs′cì z′ Ârdana.

17. Ісус загадаў сьвятарам і сказаў: выйдзіце зь Ярдана.

Ìsus zagadaǔ s′vâtaram ì skazaǔ: vyjdzìce z′ Ârdana.

18. І калі сьвятары, якія несьлі каўчэг запавета Гасподняга, выйшлі зь Ярдана, дык, як толькі ступакі ног іхншіх крануліся сухога, вада Ярдана памкнулася па сваім месцы і пайшла, як учора і заўчора, паверх усіх берагоў сваіх,

Ì kalì s′vâtary, âkìâ nes′lì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, vyjšlì z′ Ârdana, dyk, âk tol′kì stupakì nog ìhnšìh kranulìsâ suhoga, vada Ârdana pamknulasâ pa svaìm mescy ì pajšla, âk učora ì zaǔčora, paverh usìh beragoǔ svaìh,

19. І выйшаў народ зь Ярдана на дзясятым дні першага месяца і атабарыўся ў Галгале, на ўсходнім баку Ерыхона.

Ì vyjšaǔ narod z′ Ârdana na dzâsâtym dnì peršaga mesâca ì atabaryǔsâ ǔ Galgale, na ǔshodnìm baku Eryhona.

20. І дванаццаць камянёў, якія ўзялі яны зь Ярдана, Ісус паставіў у Галгале

Ì dvanaccac′ kamânëǔ, âkìâ ǔzâlì âny z′ Ârdana, Ìsus pastavìǔ u Galgale

21. і сказаў сынам Ізраілевым: калі спытаюцца ў будучым сыны вашыя ў бацькоў сваіх: "што азначаюць гэтыя камяні?",

ì skazaǔ synam Ìzraìlevym: kalì spytaûcca ǔ budučym syny vašyâ ǔ bac′koǔ svaìh: "što aznačaûc′ gètyâ kamânì?",

22. скажэце сынам вашым: "Ізраіль перайшоў празь Ярдан гэты па сухім";

skažèce synam vašym: "Ìzraìl′ perajšoǔ praz′ Ârdan gèty pa suhìm";

23. бо Гасподзь Бог ваш высушыў воды Ярдана дзеля вас, пакуль вы не перайшлі яго, гэтак сама, як Гасподзь Бог ваш зрабіў з Чэрмным морам, якое высушыў перад вамі, пакуль мы не перайшлі яго,

bo Gaspodz′ Bog vaš vysušyǔ vody Ârdana dzelâ vas, pakul′ vy ne perajšlì âgo, gètak sama, âk Gaspodz′ Bog vaš zrabìǔ z Čèrmnym moram, âkoe vysušyǔ perad vamì, pakul′ my ne perajšlì âgo,

24. каб усе народы зямлі даведаліся, што рука Гасподняя моцная, і каб вы баяліся Госпада Бога вашага ва ўсе дні.

kab use narody zâmlì davedalìsâ, što ruka Gaspodnââ mocnaâ, ì kab vy baâlìsâ Gospada Boga vašaga va ǔse dnì.

5 Кіраўнік

1. Калі ўсе цары Амарэйскія, якія жылі па гэты бок Ярдана да мора, і ўсе цары Ханаанскія, якія каля мора, пачулі, што Гасподзь высушыў воды Ярдана перад сынамі Ізраілевымі, пакуль пераходзілі яны, тады аслабла сэрца іхняе, і ня стала ўжо ў іх духу супроць сыноў Ізраілевых.

Kalì ǔse cary Amarèjskìâ, âkìâ žylì pa gèty bok Ârdana da mora, ì ǔse cary Hanaanskìâ, âkìâ kalâ mora, pačulì, što Gaspodz′ vysušyǔ vody Ârdana perad synamì Ìzraìlevymì, pakul′ perahodzìlì âny, tady aslabla sèrca ìhnâe, ì nâ stala ǔžo ǔ ìh duhu suproc′ synoǔ Ìzraìlevyh.

2. У той час сказаў Гасподзь Ісусу: зрабі сабе вострыя нажы і абрэж сыноў Ізраілевых другі раз.

U toj čas skazaǔ Gaspodz′ Ìsusu: zrabì sabe vostryâ nažy ì abrèž synoǔ Ìzraìlevyh drugì raz.

3. І зрабіў сабе Ісус крамянёвыя нажы, і абрэзаў сыноў Ізраільскіх на пагорку Аралот.

Ì zrabìǔ sabe Ìsus kramânëvyâ nažy, ì abrèzaǔ synoǔ Ìzraìl′skìh na pagorku Aralot.

4. Вось прычына, чаму абрэзаў Ісус увесь народ, які выйшаў зь Егіпта, мужчынскага полу; усе здольныя ваяваць памерлі ў пустыні па дарозе, пасьля выхаду зь Егіпта;

Vos′ pryčyna, čamu abrèzaǔ Ìsus uves′ narod, âkì vyjšaǔ z′ Egìpta, mužčynskaga polu; use zdol′nyâ vaâvac′ pamerlì ǔ pustynì pa daroze, pas′lâ vyhadu z′ Egìpta;

5. а ўвесь народ, што выйшаў, быў абрэзаны, а ўвесь народ, які нарадзіўся ў пустыні ў дарозе, пасьля выхаду зь Егіпта, ня быў абрэзаны;

a ǔves′ narod, što vyjšaǔ, byǔ abrèzany, a ǔves′ narod, âkì naradzìǔsâ ǔ pustynì ǔ daroze, pas′lâ vyhadu z′ Egìpta, nâ byǔ abrèzany;

6. бо сыны Ізраілевыя сорак гадоў хадзілі па пустыні, пакуль не перамёр увесь народ, здольны да вайны, які выйшаў зь Егіпта, бо не паслухаліся голасу Гасподняга, а ім Гасподзь прысягаўся, што яны ня ўбачаць зямлі, якую Гасподзь з прысягаю абяцаў бацькам іхнім, даць зямлю, дзе малако і мёд,

bo syny Ìzraìlevyâ sorak gadoǔ hadzìlì pa pustynì, pakul′ ne peramër uves′ narod, zdol′ny da vajny, âkì vyjšaǔ z′ Egìpta, bo ne pasluhalìsâ golasu Gaspodnâga, a ìm Gaspodz′ prysâgaǔsâ, što âny nâ ǔbačac′ zâmlì, âkuû Gaspodz′ z prysâgaû abâcaǔ bac′kam ìhnìm, dac′ zâmlû, dze malako ì mëd,

7. а замест іх паставіў сыноў іхніх. Гэтых абрэзаў Ісус, бо яны былі неабрэзаныя; бо іх, у дарозе, не абрэзалі.

a zamest ìh pastavìǔ synoǔ ìhnìh. Gètyh abrèzaǔ Ìsus, bo âny bylì neabrèzanyâ; bo ìh, u daroze, ne abrèzalì.

8. Калі ўвесь народ быў абрэзаны, заставаўся ён на сваім месцы ў табары, пакуль ня выздаравеў.

Kalì ǔves′ narod byǔ abrèzany, zastavaǔsâ ën na svaìm mescy ǔ tabary, pakul′ nâ vyzdaraveǔ.

9. І сказаў Гасподзь Ісусу: сёньня Я зьняў з вас сарамату Егіпецкую. Чаму і называецца тая мясьціна "Галгал" аж да сёньня.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Ìsusu: sën′nâ Â z′nâǔ z vas saramatu Egìpeckuû. Čamu ì nazyvaecca taâ mâs′cìna "Galgal" až da sën′nâ.

10. І стаялі сыны Ізраілевыя табарам у Галгале і ўчынілі Пасху ў чатырнаццаты дзень месяца ўвечары на раўнінах Ерыхонскіх;

Ì staâlì syny Ìzraìlevyâ tabaram u Galgale ì ǔčynìlì Pashu ǔ čatyrnaccaty dzen′ mesâca ǔvečary na raǔnìnah Eryhonskìh;

11. і на другі дзень Пасхі пачалі есьці з пладоў зямлі гэтай, праснакі і сушаныя зярняты ў самы той дзень;

ì na drugì dzen′ Pashì pačalì es′cì z pladoǔ zâmlì gètaj, prasnakì ì sušanyâ zârnâty ǔ samy toj dzen′;

12. а манна перастала падаць на другі дзень пасьля таго, як яны пачалі есьці плады зямлі, і ня было болей манны ў сыноў Ізраілевых, а яны елі ў той год плады зямлі Ханаанскай.

a manna perastala padac′ na drugì dzen′ pas′lâ tago, âk âny pačalì es′cì plady zâmlì, ì nâ bylo bolej manny ǔ synoǔ Ìzraìlevyh, a âny elì ǔ toj god plady zâmlì Hanaanskaj.

13. Ісус, будучы паблізу Ерыхона, зірнуў і бачыць, і вось стаіць перад ім чалавек, і ў руцэ ў яго аголены меч. Ісус падышоў да яго і сказаў яму: ці наш ты, ці зь непрыяцеляў нашых?

Ìsus, budučy pablìzu Eryhona, zìrnuǔ ì bačyc′, ì vos′ staìc′ perad ìm čalavek, ì ǔ rucè ǔ âgo agoleny meč. Ìsus padyšoǔ da âgo ì skazaǔ âmu: cì naš ty, cì z′ nepryâcelâǔ našyh?

14. Ён сказаў: не, я правадыр войска Гасподняга, цяпер прыйшоў. Ісус упаў тварам сваім на зямлю і пакланіўся і сказаў яму: што гаспадар мой скажа рабу свайму?

Ën skazaǔ: ne, â pravadyr vojska Gaspodnâga, câper pryjšoǔ. Ìsus upaǔ tvaram svaìm na zâmlû ì paklanìǔsâ ì skazaǔ âmu: što gaspadar moj skaža rabu svajmu?

15. Правадыр войска Гасподняга сказаў Ісусу: здымі абутак твой з ног тваіх, бо месца, на якім ты стаіш, сьвятое. Ісус так і зрабіў.

Pravadyr vojska Gaspodnâga skazaǔ Ìsusu: zdymì abutak tvoj z nog tvaìh, bo mesca, na âkìm ty staìš, s′vâtoe. Ìsus tak ì zrabìǔ.

16. Ерыхон замкнуўся і быў замкнуты ад страху сыноў Ізраілевых: ніхто ня выходзіў і ніхто не ўваходзіў.

Eryhon zamknuǔsâ ì byǔ zamknuty ad strahu synoǔ Ìzraìlevyh: nìhto nâ vyhodzìǔ ì nìhto ne ǔvahodzìǔ.

6 Кіраўнік

1. Тады сказаў Гасподзь Ісусу: вось, Я аддаю ў рукі твае Ерыхон і цара яго, і магутаў ягоных;

Tady skazaǔ Gaspodz′ Ìsusu: vos′, Â addaû ǔ rukì tvae Eryhon ì cara âgo, ì magutaǔ âgonyh;

2. ідзеце вакол горада ўсе здольныя ваяваць і абыходзьце горад адзін раз; і рабі гэтак шэсьць дзён;

ìdzece vakol gorada ǔse zdol′nyâ vaâvac′ ì abyhodz′ce gorad adzìn raz; ì rabì gètak šès′c′ dzën;

3. і сем сьвятароў няхай нясуць сем труб юбілейных перад каўчэгам; а на сёмы дзень абыдзеце горад сем разоў, і сьвятары няхай трубяць у трубы;

ì sem s′vâtaroǔ nâhaj nâsuc′ sem trub ûbìlejnyh perad kaǔčègam; a na sëmy dzen′ abydzece gorad sem razoǔ, ì s′vâtary nâhaj trubâc′ u truby;

4. калі затрубіць юбілейны рог, калі пачуеце гук трубы, тады ўвесь народ няхай гукне моцным голасам, і гарадскі мур абваліцца да зямлі, і народ пойдзе кожны са свайго боку.

kalì zatrubìc′ ûbìlejny rog, kalì pačuece guk truby, tady ǔves′ narod nâhaj gukne mocnym golasam, ì garadskì mur abvalìcca da zâmlì, ì narod pojdze kožny sa svajgo boku.

5. І паклікаў Ісус, сын Наваў, сьвятароў і сказаў ім: нясеце каўчэг запавета; а сем сьвятароў няхай нясуць сем труб юбілейных перад каўчэгам Гасподнім.

Ì paklìkaǔ Ìsus, syn Navaǔ, s′vâtaroǔ ì skazaǔ ìm: nâsece kaǔčèg zapaveta; a sem s′vâtaroǔ nâhaj nâsuc′ sem trub ûbìlejnyh perad kaǔčègam Gaspodnìm.

6. І сказаў народу: ідзеце і абыдзеце вакол горада; а ўзброеныя няхай ідуць перад каўчэгам Гасподнім.

Ì skazaǔ narodu: ìdzece ì abydzece vakol gorada; a ǔzbroenyâ nâhaj ìduc′ perad kaǔčègam Gaspodnìm.

7. Як толькі Ісус сказаў народу, сем сьвятароў, якія несьлі сем труб юбілейных перад Госпадам, пайшлі і затрубілі ў трубы, і каўчэг запавета Гасподняга ішоў за імі;

Âk tol′kì Ìsus skazaǔ narodu, sem s′vâtaroǔ, âkìâ nes′lì sem trub ûbìlejnyh perad Gospadam, pajšlì ì zatrubìlì ǔ truby, ì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga ìšoǔ za ìmì;

8. а ўзброеныя ішлі перад сьвятарамі, якія трубілі ў трубы; а тыя, што ішлі ззаду, ішлі за каўчэгам, пад час шэсьця трубячы ў трубы.

a ǔzbroenyâ ìšlì perad s′vâtaramì, âkìâ trubìlì ǔ truby; a tyâ, što ìšlì zzadu, ìšlì za kaǔčègam, pad čas šès′câ trubâčy ǔ truby.

9. А народу Ісус даў загад і сказаў: ня гукайце і не давайце чуць голасу вашага, і каб слова ня выходзіла з вуснаў вашых да таго дня, пакуль я не скажу вам: "выгукніце!" і тады гукнеце.

A narodu Ìsus daǔ zagad ì skazaǔ: nâ gukajce ì ne davajce čuc′ golasu vašaga, ì kab slova nâ vyhodzìla z vusnaǔ vašyh da tago dnâ, pakul′ â ne skažu vam: "vyguknìce!" ì tady guknece.

10. Такім чынам каўчэг запавета Гасподняга пайшоў вакол горада і абышоў адзін раз; і прыйшлі ў табар і начавалі ў табары.

Takìm čynam kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga pajšoǔ vakol gorada ì abyšoǔ adzìn raz; ì pryjšlì ǔ tabar ì načavalì ǔ tabary.

11. Ісус устаў рана раніцай, і сьвятары панесьлі каўчэг запавета Гасподняга;

Ìsus ustaǔ rana ranìcaj, ì s′vâtary panes′lì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga;

12. і сем сьвятароў, якія несьлі сем труб юбілейных перад каўчэгам Гасподнім, ішлі і трубілі ў трубы; а ўзброеныя ішлі перад імі, а тыя, што ішлі ззаду, ішлі за каўчэгам запавета Гасподняга і ідучы трубілі ў трубы.

ì sem s′vâtaroǔ, âkìâ nes′lì sem trub ûbìlejnyh perad kaǔčègam Gaspodnìm, ìšlì ì trubìlì ǔ truby; a ǔzbroenyâ ìšlì perad ìmì, a tyâ, što ìšlì zzadu, ìšlì za kaǔčègam zapaveta Gaspodnâga ì ìdučy trubìlì ǔ truby.

13. Такім чынам і на другі дзень абышлі вакол горада адзін раз і вярнуліся ў табар. І рабілі гэта шэсьць дзён.

Takìm čynam ì na drugì dzen′ abyšlì vakol gorada adzìn raz ì vârnulìsâ ǔ tabar. Ì rabìlì gèta šès′c′ dzën.

14. На сёмы дзень усталі рана, як толькі занялася зара, і абышлі такім самым чынам вакол горада сем разоў; толькі ў гэты дзень абышлі сем разоў.

Na sëmy dzen′ ustalì rana, âk tol′kì zanâlasâ zara, ì abyšlì takìm samym čynam vakol gorada sem razoǔ; tol′kì ǔ gèty dzen′ abyšlì sem razoǔ.

15. Калі сёмы раз сьвятары трубілі ў трубы, Ісус сказаў народу: радуйцеся, бо Гасподзь аддаў вам горад!

Kalì sëmy raz s′vâtary trubìlì ǔ truby, Ìsus skazaǔ narodu: radujcesâ, bo Gaspodz′ addaǔ vam gorad!

16. а горад будзе пракляты, і ўсё, што ў ім, - Госпаду; толькі Рааў блудніца няхай застанецца жывая, яна і кожны, хто ў яе ў доме; бо яна схавала пасланых, якіх мы пасылалі;

a gorad budze praklâty, ì ǔsë, što ǔ ìm, - Gospadu; tol′kì Raaǔ bludnìca nâhaj zastanecca žyvaâ, âna ì kožny, hto ǔ âe ǔ dome; bo âna shavala paslanyh, âkìh my pasylalì;

17. але вы асьцерагайцеся праклятага, каб і самім не паддацца заклёну, калі возьмеце што-колечы з праклятага, і каб на табар Ізраільскі не навесьці праклёну і ня ўчыніць яму бяды;

ale vy as′ceragajcesâ praklâtaga, kab ì samìm ne paddacca zaklënu, kalì voz′mece što-kolečy z praklâtaga, ì kab na tabar Ìzraìl′skì ne naves′cì praklënu ì nâ ǔčynìc′ âmu bâdy;

18. і ўсё срэбра і золата, і посуд медны і жалезны хай будуць сьвятыняю Госпаду і ўвойдуць у скарбніцу Гасподнюю.

ì ǔsë srèbra ì zolata, ì posud medny ì žalezny haj buduc′ s′vâtynâû Gospadu ì ǔvojduc′ u skarbnìcu Gaspodnûû.

19. Народ закрычаў, і затрубілі ў трубы. Як толькі пачуў горад голас трубы, усклікнуў народ гучным і моцным голасам, і абваліўся мур да самай зямлі, і народ пайшоў у горад, кожны са свайго боку, і ўзялі горад.

Narod zakryčaǔ, ì zatrubìlì ǔ truby. Âk tol′kì pačuǔ gorad golas truby, usklìknuǔ narod gučnym ì mocnym golasam, ì abvalìǔsâ mur da samaj zâmlì, ì narod pajšoǔ u gorad, kožny sa svajgo boku, ì ǔzâlì gorad.

20. І праклялі ўсё, што ў горадзе, і мужчын і жанчын, і маладых і старых, і валоў і авечак і аслоў, вынішчылі мечам.

Ì praklâlì ǔsë, što ǔ goradze, ì mužčyn ì žančyn, ì maladyh ì staryh, ì valoǔ ì avečak ì asloǔ, vynìščylì mečam.

21. А двум хлопцам, якія аглядвалі зямлю, Ісус сказаў: ідзеце ў дом да тае блудніцы і выведзіце адтуль яе і ўсіх, хто ў яе, бо вы запрысягнуліся ёй.

A dvum hlopcam, âkìâ aglâdvalì zâmlû, Ìsus skazaǔ: ìdzece ǔ dom da tae bludnìcy ì vyvedzìce adtul′ âe ì ǔsìh, hto ǔ âe, bo vy zaprysâgnulìsâ ëj.

22. І пайшлі хлопцы, якія аглядвалі, і вывелі Рааў і бацьку яе і маці яе, і братоў яе і ўсіх, што былі ў яе, і ўсіх родзічаў вывелі, і паставілі іх па-за табарам Ізраільскім.

Ì pajšlì hlopcy, âkìâ aglâdvalì, ì vyvelì Raaǔ ì bac′ku âe ì macì âe, ì bratoǔ âe ì ǔsìh, što bylì ǔ âe, ì ǔsìh rodzìčaǔ vyvelì, ì pastavìlì ìh pa-za tabaram Ìzraìl′skìm.

23. А горад і ўсё, што ў ім, спалілі агнём; толькі срэбра і золата, і посуд медны і жалезны аддалі ў скарбніцу дома Гасподняга.

A gorad ì ǔsë, što ǔ ìm, spalìlì agnëm; tol′kì srèbra ì zolata, ì posud medny ì žalezny addalì ǔ skarbnìcu doma Gaspodnâga.

24. А Рааў блудніцу і дом бацькі яе і ўсіх, хто ў яе быў, Ісус пакінуў жывых, і яна жыве сярод Ізраіля да сёньня, бо яна схавала пасланцаў, якіх пасылаў Ісус на агледзіны Ерыхона.

A Raaǔ bludnìcu ì dom bac′kì âe ì ǔsìh, hto ǔ âe byǔ, Ìsus pakìnuǔ žyvyh, ì âna žyve sârod Ìzraìlâ da sën′nâ, bo âna shavala paslancaǔ, âkìh pasylaǔ Ìsus na agledzìny Eryhona.

25. У той час Ісус прысягнуўся і сказаў: пракляты перад Госпадам той, хто адродзіць і адбудуе горад гэты Ерыхон; на першынцы сваім ён закладзе аснову яго і на малодшым сваім паставіць браму яго.

U toj čas Ìsus prysâgnuǔsâ ì skazaǔ: praklâty perad Gospadam toj, hto adrodzìc′ ì adbudue gorad gèty Eryhon; na peršyncy svaìm ën zakladze asnovu âgo ì na malodšym svaìm pastavìc′ bramu âgo.

26. І Гасподзь быў зь Ісусам, і слава яго неслася па ўсёй зямлі.

Ì Gaspodz′ byǔ z′ Ìsusam, ì slava âgo neslasâ pa ǔsëj zâmlì.

7 Кіраўнік

1. Але сыны Ізраілевыя ўчынілі злачынства і ўзялі з заклятага. Ахан, сын Хармія сына Заўдыя, сына Зары, з племя Юдавага, узяў з заклятага, і гнеў Гасподні запаліўся на сыноў Ізраіля.

Ale syny Ìzraìlevyâ ǔčynìlì zlačynstva ì ǔzâlì z zaklâtaga. Ahan, syn Harmìâ syna Zaǔdyâ, syna Zary, z plemâ Ûdavaga, uzâǔ z zaklâtaga, ì gneǔ Gaspodnì zapalìǔsâ na synoǔ Ìzraìlâ.

2. Ісус зь Ерыхона паслаў людзей у Гай, што паблізу Бэт-Авэна, з усходняга боку Вэтыля, і сказаў ім: ідзеце, агледзьце зямлю. Яны пайшлі і агледзелі Гай.

Ìsus z′ Eryhona paslaǔ lûdzej u Gaj, što pablìzu Bèt-Avèna, z ushodnâga boku Vètylâ, ì skazaǔ ìm: ìdzece, agledz′ce zâmlû. Âny pajšlì ì agledzelì Gaj.

3. І вярнуўшыся да Ісуса, сказалі яму: ня ўвесь народ хай ідзе, а няхай пойдзе каля дзьвюх тысяч альбо каля трох тысяч чалавек, і заваююць Гай; усяго народу ня шлі туды, бо тых мала там.

Ì vârnuǔšysâ da Ìsusa, skazalì âmu: nâ ǔves′ narod haj ìdze, a nâhaj pojdze kalâ dz′vûh tysâč al′bo kalâ troh tysâč čalavek, ì zavaûûc′ Gaj; usâgo narodu nâ šlì tudy, bo tyh mala tam.

4. Дык вось, пайшло туды з народу каля трох тысяч чалавек, але яны кінуліся наўцёкі ад жыхароў Гайскіх;

Dyk vos′, pajšlo tudy z narodu kalâ troh tysâč čalavek, ale âny kìnulìsâ naǔcëkì ad žyharoǔ Gajskìh;

5. жыхары Гайскія забілі зь іх каля трыццаці шасьці чалавек і гналі іх ад брамы да Сэварым і разьбілі іх на спуску з гары; і праз гэта сэрца народу растала і зрабілася, як вада.

žyhary Gajskìâ zabìlì z′ ìh kalâ tryccacì šas′cì čalavek ì gnalì ìh ad bramy da Sèvarym ì raz′bìlì ìh na spusku z gary; ì praz gèta sèrca narodu rastala ì zrabìlasâ, âk vada.

6. Ісус разадраў вопратку на сабе і ўпаў тварам сваім на зямлю перад каўчэгам Гасподнім і ляжаў да самага вечара, ён і старэйшыны Ізраільскія і пасыпалі пылам галовы свае.

Ìsus razadraǔ vopratku na sabe ì ǔpaǔ tvaram svaìm na zâmlû perad kaǔčègam Gaspodnìm ì lâžaǔ da samaga večara, ën ì starèjšyny Ìzraìl′skìâ ì pasypalì pylam galovy svae.

7. І сказаў Ісус: о, Госпадзе Ўладару! навошта Ты перавёў народ гэты празь Ярдан, каб аддаць нас у рукі Амарэям і загубіць нас? о, калі б мы засталіся і жылі за Ярданам!

Ì skazaǔ Ìsus: o, Gospadze Ǔladaru! navošta Ty peravëǔ narod gèty praz′ Ârdan, kab addac′ nas u rukì Amarèâm ì zagubìc′ nas? o, kalì b my zastalìsâ ì žylì za Ârdanam!

8. О, Госпадзе! што сказаў мне пасьля таго, як Ізраіль павярнуўся ад ворагаў сваіх?

O, Gospadze! što skazaǔ mne pas′lâ tago, âk Ìzraìl′ pavârnuǔsâ ad voragaǔ svaìh?

9. Хананэі і ўсе жыхары зямлі пачуюць і акружаць нас і вынішчаць імя наша зь зямлі. І што зробіш тады імю Твайму вялікаму?

Hananèì ì ǔse žyhary zâmlì pačuûc′ ì akružac′ nas ì vynìščac′ ìmâ naša z′ zâmlì. Ì što zrobìš tady ìmû Tvajmu vâlìkamu?

10. Гасподзь сказаў Ісусу: устань, навошта ты ўпаў на твар твой?

Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu: ustan′, navošta ty ǔpaǔ na tvar tvoj?

11. Ізраіль зграшыў, і пераступілі яны наказ Мой, які Я запавядаў ім; узялі з заклятага, і ўкралі, і ўтоілі і паклалі паміж сваімі рэчамі;

Ìzraìl′ zgrašyǔ, ì perastupìlì âny nakaz Moj, âkì Â zapavâdaǔ ìm; uzâlì z zaklâtaga, ì ǔkralì, ì ǔtoìlì ì paklalì pamìž svaìmì rèčamì;

12. за гэта сыны Ізраілевыя не маглі ўстояць перад ворагамі сваімі, бо яны падупалі праклёну; ня буду болей з вамі, калі ня зьнішчыце з асяродзьдзя вашага заклятага.

za gèta syny Ìzraìlevyâ ne maglì ǔstoâc′ perad voragamì svaìmì, bo âny padupalì praklënu; nâ budu bolej z vamì, kalì nâ z′nìščyce z asârodz′dzâ vašaga zaklâtaga.

13. Устань, асьвяці народ і скажы: асьвяцецеся да раніцы, бо так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: "заклятае сярод цябе, Ізраіле; таму ты ня можаш устояць перад ворагамі тваімі, пакуль ня выдаліш спаміж сябе праклятага";

Ustan′, as′vâcì narod ì skažy: as′vâcecesâ da ranìcy, bo tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: "zaklâtae sârod câbe, Ìzraìle; tamu ty nâ možaš ustoâc′ perad voragamì tvaìmì, pakul′ nâ vydalìš spamìž sâbe praklâtaga";

14. заўтра падыходзьце паводле плямёнаў вашых; а племя, на якое пакажа Гасподзь, няхай падыходзіць па родах; род, на якое пакажа Гасподзь, няхай падыходзіць пасямейна; сям'я, на якую пакажа Гасподзь, няхай падыходзіць па адным чалавеку;

zaǔtra padyhodz′ce pavodle plâmënaǔ vašyh; a plemâ, na âkoe pakaža Gaspodz′, nâhaj padyhodzìc′ pa rodah; rod, na âkoe pakaža Gaspodz′, nâhaj padyhodzìc′ pasâmejna; sâm'â, na âkuû pakaža Gaspodz′, nâhaj padyhodzìc′ pa adnym čalaveku;

15. і выкрытага ў рабаваньні заклятага няхай спаляць агнём, яго і ўсё, што ў яго, за тое, што ён пераступіў наказ Гасподні і ўчыніў беззаконьне сярод Ізраіля.

ì vykrytaga ǔ rabavan′nì zaklâtaga nâhaj spalâc′ agnëm, âgo ì ǔsë, što ǔ âgo, za toe, što ën perastupìǔ nakaz Gaspodnì ì ǔčynìǔ bezzakon′ne sârod Ìzraìlâ.

16. Ісус, устаўшы рана раніцай, загадаў Ізраілю падыходзіць паводле плямёнаў, і ўказана племя Юдава;

Ìsus, ustaǔšy rana ranìcaj, zagadaǔ Ìzraìlû padyhodzìc′ pavodle plâmënaǔ, ì ǔkazana plemâ Ûdava;

17. потым загадаў падыходзіць плямёнам Юдавым, і ўказана племя Зары; загадаў падыходзіць племю Зараваму пасямейна, і ўказана сям'я Заўдыева;

potym zagadaǔ padyhodzìc′ plâmënam Ûdavym, ì ǔkazana plemâ Zary; zagadaǔ padyhodzìc′ plemû Zaravamu pasâmejna, ì ǔkazana sâm'â Zaǔdyeva;

18. загадаў падыходзіць сямейству ягонаму па адным чалавеку, і ўказаны Ахан, сын Хармія, сына Заўдыя, сына Зары, з роду Юдавага.

zagadaǔ padyhodzìc′ sâmejstvu âgonamu pa adnym čalaveku, ì ǔkazany Ahan, syn Harmìâ, syna Zaǔdyâ, syna Zary, z rodu Ûdavaga.

19. Тады Ісус сказаў Ахану: сыне мой! узьнясі славу Госпаду Богу Ізраілеваму і зрабі перад Ім споведзь і абвясьці мне, што ты зрабіў; ня ўтоі ад мяне.

Tady Ìsus skazaǔ Ahanu: syne moj! uz′nâsì slavu Gospadu Bogu Ìzraìlevamu ì zrabì perad Ìm spovedz′ ì abvâs′cì mne, što ty zrabìǔ; nâ ǔtoì ad mâne.

20. У адказ Ісусу Ахан сказаў: праўда, я зграшыў перад Госпадам Богам Ізраілевым і зрабіў тое і тое:

U adkaz Ìsusu Ahan skazaǔ: praǔda, â zgrašyǔ perad Gospadam Bogam Ìzraìlevym ì zrabìǔ toe ì toe:

21. сярод здабычы ўбачыў я адну прыгожую Сэнарскую адзежыну і дзьвесьце сікляў срэбра і зьлітак золата вагою ў пяцьдзясят сікляў; гэта мне спадабалася, і я ўзяў гэта; і вось, яно схавана ў зямлі сярод намёта майго, і срэбра пад ім на сподзе.

sârod zdabyčy ǔbačyǔ â adnu prygožuû Sènarskuû adzežynu ì dz′ves′ce sìklâǔ srèbra ì z′lìtak zolata vagoû ǔ pâc′dzâsât sìklâǔ; gèta mne spadabalasâ, ì â ǔzâǔ gèta; ì vos′, âno shavana ǔ zâmlì sârod namëta majgo, ì srèbra pad ìm na spodze.

22. Ісус паслаў людзей і яны пабеглі ў намёт; і вось, усё гэта схавана было ў намёце ягоным, і срэбра пад ім на сподзе.

Ìsus paslaǔ lûdzej ì âny pabeglì ǔ namët; ì vos′, usë gèta shavana bylo ǔ namëce âgonym, ì srèbra pad ìm na spodze.

23. Яны ўзялі гэта з намёта і прынесьлі да Ісуса і да ўсіх сыноў Ізраілевых і паклалі перад Госпадам.

Âny ǔzâlì gèta z namëta ì prynes′lì da Ìsusa ì da ǔsìh synoǔ Ìzraìlevyh ì paklalì perad Gospadam.

24. Ісус і ўсе Ізраільцяне зь ім узялі Ахана, сына Зарынага, і срэбра, і вопратку, і зьлітак золата, і сыноў ягоных і дочак ягоных, і валоў ягоных і аслоў ягоных, і авечак ягоных і намёт ягоны, і ўсё, што ў яго было, і вывелі іх у даліну Ахор.

Ìsus ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm uzâlì Ahana, syna Zarynaga, ì srèbra, ì vopratku, ì z′lìtak zolata, ì synoǔ âgonyh ì dočak âgonyh, ì valoǔ âgonyh ì asloǔ âgonyh, ì avečak âgonyh ì namët âgony, ì ǔsë, što ǔ âgo bylo, ì vyvelì ìh u dalìnu Ahor.

25. І сказаў Ісус: за тое, што ты навёў на нас бяду, Гасподзь на цябе наводзіць бяду ў дзень гэты. І пабілі яго ўсе Ізраільцяне камянямі, і спалілі іх агнём, і накідалі на іх каменьня.

Ì skazaǔ Ìsus: za toe, što ty navëǔ na nas bâdu, Gaspodz′ na câbe navodzìc′ bâdu ǔ dzen′ gèty. Ì pabìlì âgo ǔse Ìzraìl′câne kamânâmì, ì spalìlì ìh agnëm, ì nakìdalì na ìh kamen′nâ.

26. І накідалі на яго вялікую крушню каменьня, якая ацалела і да сёньня. Пасьля гэтага аціхла лютасьць гневу Гасподняга. Якраз таму і называецца мясьціна далінаю Ахора да сёньня.

Ì nakìdalì na âgo vâlìkuû krušnû kamen′nâ, âkaâ acalela ì da sën′nâ. Pas′lâ gètaga acìhla lûtas′c′ gnevu Gaspodnâga. Âkraz tamu ì nazyvaecca mâs′cìna dalìnaû Ahora da sën′nâ.

8 Кіраўнік

1. Гасподзь сказаў Ісусу: ня бойся і не жахайся; вазьмі з сабою ўвесь народ, здольны ваяваць, і ўстаўшы, ідзі да Гаю; вось, Я аддаю ў рукі твае цара Гайскага і народ ягоны, і горад і зямлю ягоную;

Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu: nâ bojsâ ì ne žahajsâ; vaz′mì z saboû ǔves′ narod, zdol′ny vaâvac′, ì ǔstaǔšy, ìdzì da Gaû; vos′, Â addaû ǔ rukì tvae cara Gajskaga ì narod âgony, ì gorad ì zâmlû âgonuû;

2. і зрабі з Гаем і царом ягоным тое самае, што зрабіў ты зь Ерыхонам і царом ягоным, толькі здабычу яго і быдла ягонае падзялеце сабе. Зрабі засаду за горадам.

ì zrabì z Gaem ì carom âgonym toe samae, što zrabìǔ ty z′ Eryhonam ì carom âgonym, tol′kì zdabyču âgo ì bydla âgonae padzâlece sabe. Zrabì zasadu za goradam.

3. Ісус і ўвесь народ, здольны ваяваць, устаў, каб ісьці да Гаю, і выбраў Ісус трыццаць тысяч чалавек адважных і паслаў іх уначы,

Ìsus ì ǔves′ narod, zdol′ny vaâvac′, ustaǔ, kab ìs′cì da Gaû, ì vybraǔ Ìsus tryccac′ tysâč čalavek advažnyh ì paslaǔ ìh unačy,

4. і даў ім загад і сказаў: глядзеце, вы будзеце ў засадзе за горадам; не адыходзьцеся далёка ад горада і будзьце ўвесь час напагатове;

ì daǔ ìm zagad ì skazaǔ: glâdzece, vy budzece ǔ zasadze za goradam; ne adyhodz′cesâ dalëka ad gorada ì budz′ce ǔves′ čas napagatove;

5. а я і ўвесь народ, які са мною, пойдзем да горада; і калі выступяць супроць нас, як і раней, дык мы пабяжым ад іх;

a â ì ǔves′ narod, âkì sa mnoû, pojdzem da gorada; ì kalì vystupâc′ suproc′ nas, âk ì ranej, dyk my pabâžym ad ìh;

6. яны памкнуцца за намі, так што мы адвядзем іх ад горада; бо яны скажуць: "уцякаюць ад нас, як і раней"; калі мы пабяжым ад іх,

âny pamknucca za namì, tak što my advâdzem ìh ad gorada; bo âny skažuc′: "ucâkaûc′ ad nas, âk ì ranej"; kalì my pabâžym ad ìh,

7. тады вы ўстаньце з засады і завалодайце горадам, і Гасподзь Бог ваш аддасьць яго ў рукі вашыя;

tady vy ǔstan′ce z zasady ì zavalodajce goradam, ì Gaspodz′ Bog vaš addas′c′ âgo ǔ rukì vašyâ;

8. калі возьмеце горад, запалеце горад агнём, паводле слова Гасподняга зрабеце; глядзеце, я загадваю вам.

kalì voz′mece gorad, zapalece gorad agnëm, pavodle slova Gaspodnâga zrabece; glâdzece, â zagadvaû vam.

9. Такім чынам паслаў іх Ісус, і яны пайшлі ў засаду і заселі паміж Вэтылем і Гаем, з заходняга боку Гая; а Ісус тае ночы начаваў сярод народу.

Takìm čynam paslaǔ ìh Ìsus, ì âny pajšlì ǔ zasadu ì zaselì pamìž Vètylem ì Gaem, z zahodnâga boku Gaâ; a Ìsus tae nočy načavaǔ sârod narodu.

10. Устаўшы рана раніцай, Ісус агледзеў народ, і пайшоў ён і старэйшыны Ізраілевыя паперадзе народу да Гая;

Ustaǔšy rana ranìcaj, Ìsus agledzeǔ narod, ì pajšoǔ ën ì starèjšyny Ìzraìlevyâ paperadze narodu da Gaâ;

11. і ўвесь народ, здольны ваяваць, які быў зь ім, пайшоў, наблізіўся і падышоў да горада,

ì ǔves′ narod, zdol′ny vaâvac′, âkì byǔ z′ ìm, pajšoǔ, nablìzìǔsâ ì padyšoǔ da gorada,

12. і паставіў табар з паўночнага боку Гая, а паміж ім і Гаем была даліна; потым узяў ён каля тысяч чалавек і пасадзіў іх у засадзе паміж Вэтылем і Гаем, з заходняга боку горада.

ì pastavìǔ tabar z paǔnočnaga boku Gaâ, a pamìž ìm ì Gaem byla dalìna; potym uzâǔ ën kalâ tysâč čalavek ì pasadzìǔ ìh u zasadze pamìž Vètylem ì Gaem, z zahodnâga boku gorada.

13. І народ разьмясьціў увесь табар, які быў з паўночнага боку горада, так што заходняя частка была з заходняга боку горада. І прыйшоў Ісус у тую ноч на сярэдзіну даліны.

Ì narod raz′mâs′cìǔ uves′ tabar, âkì byǔ z paǔnočnaga boku gorada, tak što zahodnââ častka byla z zahodnâga boku gorada. Ì pryjšoǔ Ìsus u tuû noč na sârèdzìnu dalìny.

14. Калі ўбачыў гэта цар Гайскі, адразу з жыхарамі горада, устаўшы рана, выступіў супроць Ізраіля на бітву, ён і ўвесь народ ягоны, на назначанае месца перад раўнінаю; а ён ня ведаў, што на яго ёсьць засада за горадам.

Kalì ǔbačyǔ gèta car Gajskì, adrazu z žyharamì gorada, ustaǔšy rana, vystupìǔ suproc′ Ìzraìlâ na bìtvu, ën ì ǔves′ narod âgony, na naznačanae mesca perad raǔnìnaû; a ën nâ vedaǔ, što na âgo ës′c′ zasada za goradam.

15. Ісус і ўвесь Ізраіль, нібыта разьбітыя ім, пабеглі да пустыні;

Ìsus ì ǔves′ Ìzraìl′, nìbyta raz′bìtyâ ìm, pabeglì da pustynì;

16. а яны клікнулі ўвесь народ, які быў у горадзе, каб гнаць іх і, гонячы Ісуса, аддаліліся ад горада;

a âny klìknulì ǔves′ narod, âkì byǔ u goradze, kab gnac′ ìh ì, gonâčy Ìsusa, addalìlìsâ ad gorada;

17. у Гаі і ў Вэтылі не засталося ніводнага чалавека, які не пагнаўся б за Ізраілем; і горад свой яны пакінулі адчынены, гонячы Ізраіля.

u Gaì ì ǔ Vètylì ne zastalosâ nìvodnaga čalaveka, âkì ne pagnaǔsâ b za Ìzraìlem; ì gorad svoj âny pakìnulì adčyneny, gonâčy Ìzraìlâ.

18. Тады Гасподзь сказаў Ісусу: падымі дзіду, якая ў руцэ тваёй, на Гай, бо Я аддам яго ў рукі твае. Ісус падняў дзіду ў руцэ ягонай на горад.

Tady Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu: padymì dzìdu, âkaâ ǔ rucè tvaëj, na Gaj, bo Â addam âgo ǔ rukì tvae. Ìsus padnâǔ dzìdu ǔ rucè âgonaj na gorad.

19. Як толькі ён падняў руку сваю, засаднікі адразу ўсталі зь месца свайго і пабеглі, увайшлі ў горад і ўзялі яго і адразу запалілі горад агнём.

Âk tol′kì ën padnâǔ ruku svaû, zasadnìkì adrazu ǔstalì z′ mesca svajgo ì pabeglì, uvajšlì ǔ gorad ì ǔzâlì âgo ì adrazu zapalìlì gorad agnëm.

20. Жыхары Гая, азірнуўшыся, убачылі, што дым з горада падымаецца да неба. І ня было ім месца, куды бегчы - ні туды, ні сюды; бо народ, які бег да пустыні, павярнуўся на перасьледнікаў.

Žyhary Gaâ, azìrnuǔšysâ, ubačylì, što dym z gorada padymaecca da neba. Ì nâ bylo ìm mesca, kudy begčy - nì tudy, nì sûdy; bo narod, âkì beg da pustynì, pavârnuǔsâ na peras′lednìkaǔ.

21. Ісус і ўвесь Ізраіль, убачыўшы, што засаднікі ўзялі горад, падымаўся дым ад горада, павярнуліся і пачалі біць жыхароў Гая;

Ìsus ì ǔves′ Ìzraìl′, ubačyǔšy, što zasadnìkì ǔzâlì gorad, padymaǔsâ dym ad gorada, pavârnulìsâ ì pačalì bìc′ žyharoǔ Gaâ;

22. а тыя з горада выйшлі насустрач ім, так што Гайцы былі ўсярэдзіне паміж Ізраільцянамі, адны зь якіх былі з таго боку, а другія з другога; так білі іх, што не пакінулі ніводнага зь іх ацалелага альбо беглага;

a tyâ z gorada vyjšlì nasustrač ìm, tak što Gajcy bylì ǔsârèdzìne pamìž Ìzraìl′cânamì, adny z′ âkìh bylì z tago boku, a drugìâ z drugoga; tak bìlì ìh, što ne pakìnulì nìvodnaga z′ ìh acalelaga al′bo beglaga;

23. А цара Гайскага ўзялі жывога і прывялі яго да Ісуса.

A cara Gajskaga ǔzâlì žyvoga ì pryvâlì âgo da Ìsusa.

24. Калі Ізраільцяне перабілі ўсіх жыхароў Гая на полі, у пустыні, куды яны гналі іх, і калі ўсе яны да апошняга палеглі ад меча, тады ўсе Ізраільцяне вярнуліся да Гая і пабілі яго вастрыём меча.

Kalì Ìzraìl′câne perabìlì ǔsìh žyharoǔ Gaâ na polì, u pustynì, kudy âny gnalì ìh, ì kalì ǔse âny da apošnâga paleglì ad meča, tady ǔse Ìzraìl′câne vârnulìsâ da Gaâ ì pabìlì âgo vastryëm meča.

25. Загінуўшых у той дзень мужчын і жанчын, усіх жыхароў Гая, было дванаццаць тысяч.

Zagìnuǔšyh u toj dzen′ mužčyn ì žančyn, usìh žyharoǔ Gaâ, bylo dvanaccac′ tysâč.

26. Ісус не апускаў рукі сваёй, якую падняў зь дзідай, пакуль не аддаў заклёну ўсіх жыхароў Гая;

Ìsus ne apuskaǔ rukì svaëj, âkuû padnâǔ z′ dzìdaj, pakul′ ne addaǔ zaklënu ǔsìh žyharoǔ Gaâ;

27. толькі быдла і задбычу горада гэтага Ізраільцяне падзялілі паміж сабою, паводле слова Госпада, якое сказаў Ісусу.

tol′kì bydla ì zadbyču gorada gètaga Ìzraìl′câne padzâlìlì pamìž saboû, pavodle slova Gospada, âkoe skazaǔ Ìsusu.

28. І спаліў Ісус Гай і абярнуў яго ў вечныя руіны, у пустыню, да сёньня;

Ì spalìǔ Ìsus Gaj ì abârnuǔ âgo ǔ večnyâ ruìny, u pustynû, da sën′nâ;

29. а цара Гайскага павесіў на дрэве да вечара; а пасьля заходу сонца загадаў Ісус, і зьнялі труп яго з дрэва, і кінулі каля брамы гарадское, і накідалі над ім крушню каменьня, якая захавалася да сёньня.

a cara Gajskaga pavesìǔ na drève da večara; a pas′lâ zahodu sonca zagadaǔ Ìsus, ì z′nâlì trup âgo z drèva, ì kìnulì kalâ bramy garadskoe, ì nakìdalì nad ìm krušnû kamen′nâ, âkaâ zahavalasâ da sën′nâ.

30. Тады Ісус зладзіў ахвярнік Госпаду Богу Ізраілеваму на гары Гевал,

Tady Ìsus zladzìǔ ahvârnìk Gospadu Bogu Ìzraìlevamu na gary Geval,

31. як наказаў Майсей, раб Гасподні, сынам Ізраілевым, пра што напісана ў кнізе закону Майсеевага, - ахвярнік з камянёў суцэльных, на якія не падымалі жалеза; і прынесьлі на ім цэласпаленьне Госпаду, і ўчынілі ахвяры мірныя.

âk nakazaǔ Majsej, rab Gaspodnì, synam Ìzraìlevym, pra što napìsana ǔ knìze zakonu Majseevaga, - ahvârnìk z kamânëǔ sucèl′nyh, na âkìâ ne padymalì žaleza; ì prynes′lì na ìm cèlaspalen′ne Gospadu, ì ǔčynìlì ahvâry mìrnyâ.

32. І напісаў Ісус на камянях там сьпіс з закона Майсеевага, які ён напісаў перад сынамі Ізраілевымі.

Ì napìsaǔ Ìsus na kamânâh tam s′pìs z zakona Majseevaga, âkì ën napìsaǔ perad synamì Ìzraìlevymì.

33. Увесь Ізраіль, старэйшыны яго і наглядчыкі і судзьдзі ягоныя, сталі з таго і другога боку каўчэга насупраць сьвятароў лявітаў, якія носяць каўчэг запавета Гасподняга, як прыхадні, так і прыродныя жыхары, адна палавіна іх каля гары Гарызім, а другая палавіна каля гары Гевал, як раней загадаў Майсей, раб Гасподні, дабраслаўляць народ Ізраілеў:

Uves′ Ìzraìl′, starèjšyny âgo ì naglâdčykì ì sudz′dzì âgonyâ, stalì z tago ì drugoga boku kaǔčèga nasuprac′ s′vâtaroǔ lâvìtaǔ, âkìâ nosâc′ kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, âk pryhadnì, tak ì pryrodnyâ žyhary, adna palavìna ìh kalâ gary Garyzìm, a drugaâ palavìna kalâ gary Geval, âk ranej zagadaǔ Majsej, rab Gaspodnì, dabraslaǔlâc′ narod Ìzraìleǔ:

34. І потым прачытаў усе словы закона, дабраславеньне і праклён, як напісана ў кнізе закона;

Ì potym pračytaǔ use slovy zakona, dabraslaven′ne ì praklën, âk napìsana ǔ knìze zakona;

35. з усяго, што Майсей наказаў, ня было ніводнага слова, якога Ісус не прачытаў бы перад усім сходам Ізраіля і жанчынамі, і дзецьмі і прыхаднямі, якія былі сярод іх.

z usâgo, što Majsej nakazaǔ, nâ bylo nìvodnaga slova, âkoga Ìsus ne pračytaǔ by perad usìm shodam Ìzraìlâ ì žančynamì, ì dzec′mì ì pryhadnâmì, âkìâ bylì sârod ìh.

9 Кіраўнік

1. Калі дачуліся пра гэта цары, якія жылі за Ярданам, на гары і на раўніне і па ўсім беразе вялікага мора блізь Лівана, Хэтэі, Амарэі, Хананэі, Фэрэзэі, Эвэі і Евусэі,

Kalì dačulìsâ pra gèta cary, âkìâ žylì za Ârdanam, na gary ì na raǔnìne ì pa ǔsìm beraze vâlìkaga mora blìz′ Lìvana, Hètèì, Amarèì, Hananèì, Fèrèzèì, Èvèì ì Evusèì,

2. сабраліся разам, каб супольна ваяваць зь Ісусам і Ізраілем.

sabralìsâ razam, kab supol′na vaâvac′ z′ Ìsusam ì Ìzraìlem.

3. Але жыхары Гаваона, даведаўшыся, што Ісус зрабіў зь Ерыхонам і Гаем,

Ale žyhary Gavaona, davedaǔšysâ, što Ìsus zrabìǔ z′ Eryhonam ì Gaem,

4. пайшлі на хітрасьць: запасьліся хлебам на дарогу і паклалі старыя мяхі на аслоў сваіх і старыя, падраныя і залатаныя мяхі віна;

pajšlì na hìtras′c′: zapas′lìsâ hlebam na darogu ì paklalì staryâ mâhì na asloǔ svaìh ì staryâ, padranyâ ì zalatanyâ mâhì vìna;

5. і абутак на нагах у іх быў стары, з латкамі, і вопратка на іх старая; і ўвесь дарожны хлеб у іх быў чэрствы і зацьвілы.

ì abutak na nagah u ìh byǔ stary, z latkamì, ì vopratka na ìh staraâ; ì ǔves′ darožny hleb u ìh byǔ čèrstvy ì zac′vìly.

6. Яны прыйшлі да Ісуса ў табар у Галгал і сказалі яму і ўсім Ізраільцянам: з даволі далёкай зямлі прыйшлі мы; дык вось, пастанавеце з намі спрымірэнства.

Âny pryjšlì da Ìsusa ǔ tabar u Galgal ì skazalì âmu ì ǔsìm Ìzraìl′cânam: z davolì dalëkaj zâmlì pryjšlì my; dyk vos′, pastanavece z namì sprymìrènstva.

7. А Ізраільцяне сказалі Эвэям: можа, вы жывяце недалёка ад нас? як нам заключыць з вамі спрымірэнства?

A Ìzraìl′câne skazalì Èvèâm: moža, vy žyvâce nedalëka ad nas? âk nam zaklûčyc′ z vamì sprymìrènstva?

8. Яны сказалі Ісусу: мы рабы твае. А Ісус сказаў ім: хто вы і адкуль прыйшлі?

Âny skazalì Ìsusu: my raby tvae. A Ìsus skazaǔ ìm: hto vy ì adkul′ pryjšlì?

9. Яны сказалі яму: з даволі далёкай краіны прыйшлі рабы твае ў імя Госпада Бога твайго; бо мы чулі пра славу Ягоную і пра ўсё, што зрабіў Ён у Егіпце,

Âny skazalì âmu: z davolì dalëkaj kraìny pryjšlì raby tvae ǔ ìmâ Gospada Boga tvajgo; bo my čulì pra slavu Âgonuû ì pra ǔsë, što zrabìǔ Ën u Egìpce,

10. і пра ўсё, што Ён зрабіў двум царам Амарэйскім, якія па той бок Ярдана, Сігону, цару сэвонскаму, і Огу, цару Васанскаму, які ў Астароце.

ì pra ǔsë, što Ën zrabìǔ dvum caram Amarèjskìm, âkìâ pa toj bok Ârdana, Sìgonu, caru sèvonskamu, ì Ogu, caru Vasanskamu, âkì ǔ Astaroce.

11. Старэйшыны нашыя і ўсе жыхары нашай зямлі сказалі нам: вазьмеце ў рукі вашыя хлеба на дарогу і ідзеце насустрач ім і скажэце ім: "мы рабы вашыя; і гэтак пастанавеце з намі спрымірэнства".

Starèjšyny našyâ ì ǔse žyhary našaj zâmlì skazalì nam: vaz′mece ǔ rukì vašyâ hleba na darogu ì ìdzece nasustrač ìm ì skažèce ìm: "my raby vašyâ; ì gètak pastanavece z namì sprymìrènstva".

12. Гэты хлеб наш з дамоў нашых мы ўзялі цёплы ў той дзень, як выправіліся да вас, а цяпер вось, ён зрабіўся сухі і цьвілы;

Gèty hleb naš z damoǔ našyh my ǔzâlì cëply ǔ toj dzen′, âk vypravìlìsâ da vas, a câper vos′, ën zrabìǔsâ suhì ì c′vìly;

13. і гэтыя мяхі зь віном, якія мы налілі новыя, вось, падраліся; і гэтая вопратка наша і абутак наш знасіліся ад даволі далёкай дарогі.

ì gètyâ mâhì z′ vìnom, âkìâ my nalìlì novyâ, vos′, padralìsâ; ì gètaâ vopratka naša ì abutak naš znasìlìsâ ad davolì dalëkaj darogì.

14. Ізраільцяне ўзялі іхняга хлеба, а ў Госпада ня спыталіся.

Ìzraìl′câne ǔzâlì ìhnâga hleba, a ǔ Gospada nâ spytalìsâ.

15. І пастанавіў Ісус зь імі мір і паклаў зь імі ўмову пра тое, што ён захавае ім жыцьцё; і прысягнулі ім правадыры супольства.

Ì pastanavìǔ Ìsus z′ ìmì mìr ì paklaǔ z′ ìmì ǔmovu pra toe, što ën zahavae ìm žyc′cë; ì prysâgnulì ìm pravadyry supol′stva.

16. А праз тры дні, як спрымірыліся яны зь імі, даведаліся, што яны суседзі іхнія і жывуць паблізу ад іх;

A praz try dnì, âk sprymìrylìsâ âny z′ ìmì, davedalìsâ, što âny susedzì ìhnìâ ì žyvuc′ pablìzu ad ìh;

17. бо сыны Ізраілевыя, выправіўшыся ў дарогу, прыйшлі ў горад іхні на трэці дзень; а гарады іхнія: Гаваон, Кефіра, Бээрот і Кірыят-Ярым.

bo syny Ìzraìlevyâ, vypravìǔšysâ ǔ darogu, pryjšlì ǔ gorad ìhnì na trècì dzen′; a garady ìhnìâ: Gavaon, Kefìra, Bèèrot ì Kìryât-Ârym.

18. Сыны Ізраілевыя не пабілі іх, бо правадыры супольства прысягнуліся ім Госпадам Богам Ізраілевым. За ўсё гэта супольства пачало наракаць на правадыроў.

Syny Ìzraìlevyâ ne pabìlì ìh, bo pravadyry supol′stva prysâgnulìsâ ìm Gospadam Bogam Ìzraìlevym. Za ǔsë gèta supol′stva pačalo narakac′ na pravadyroǔ.

19. Усе правадыры сказалі ўсяму супольству: мы прысягалі ім Госпадам Богам Ізраілевым і таму ня можам чапаць іх;

Use pravadyry skazalì ǔsâmu supol′stvu: my prysâgalì ìm Gospadam Bogam Ìzraìlevym ì tamu nâ možam čapac′ ìh;

20. а вось што зь імі зробім: пакінем іх жывых, каб не паўстаў на нас гнеў за прысягу, якою мы запрысянуліся ім.

a vos′ što z′ ìmì zrobìm: pakìnem ìh žyvyh, kab ne paǔstaǔ na nas gneǔ za prysâgu, âkoû my zaprysânulìsâ ìm.

21. І сказалі ім правадыры: няхай яны жывуць, але будуць сячы дровы і чэрпаць ваду на ўсё супольства, як сказалі ім правадыры.

Ì skazalì ìm pravadyry: nâhaj âny žyvuc′, ale buduc′ sâčy drovy ì čèrpac′ vadu na ǔsë supol′stva, âk skazalì ìm pravadyry.

22. Ісус паклікаў іх і сказаў: навошта вы ашукалі нас, сказаўшы: "мы даволі далёка ад вас", тым часам як вы жывяце блізка ад нас?

Ìsus paklìkaǔ ìh ì skazaǔ: navošta vy ašukalì nas, skazaǔšy: "my davolì dalëka ad vas", tym časam âk vy žyvâce blìzka ad nas?

23. за гэта праклятыя вы! бясконца вы будзеце рабамі, будзеце сячы дровы і чэрпаць ваду дому Бога майго!

za gèta praklâtyâ vy! bâskonca vy budzece rabamì, budzece sâčy drovy ì čèrpac′ vadu domu Boga majgo!

24. Яны ў адказ Ісусу сказалі: дайшло да ведама рабоў тваіх, што Гасподзь Бог твой загадаў Майсею, рабу Свайму, даць вам усю зямлю і загубіць усіх жыхароў гэтай зямлі перад абліччам вашым; таму мы вельмі баяліся, каб вы не пазбавілі нас жыцьця, і зрабілі гэта;

Âny ǔ adkaz Ìsusu skazalì: dajšlo da vedama raboǔ tvaìh, što Gaspodz′ Bog tvoj zagadaǔ Majseû, rabu Svajmu, dac′ vam usû zâmlû ì zagubìc′ usìh žyharoǔ gètaj zâmlì perad ablìččam vašym; tamu my vel′mì baâlìsâ, kab vy ne pazbavìlì nas žyc′câ, ì zrabìlì gèta;

25. Цяпер вось мы ў руцэ тваёй. Як лепей і справядлівей пакажацца зрабіць з намі, так і зрабі.

Câper vos′ my ǔ rucè tvaëj. Âk lepej ì spravâdlìvej pakažacca zrabìc′ z namì, tak ì zrabì.

26. І зрабіў зь імі так: забраў іх з рук сыноў Ізраілевых, і тыя не забілі іх;

Ì zrabìǔ z′ ìmì tak: zabraǔ ìh z ruk synoǔ Ìzraìlevyh, ì tyâ ne zabìlì ìh;

27. і вырашыў таго ж дня Ісус, каб яны секлі дровы і чэрпалі ваду ўсяму супольству і для ахвярніка Гасподняга; трывае гэта аж да сёньня, у мясьціне, якую выбраў.

ì vyrašyǔ tago ž dnâ Ìsus, kab âny seklì drovy ì čèrpalì vadu ǔsâmu supol′stvu ì dlâ ahvârnìka Gaspodnâga; tryvae gèta až da sën′nâ, u mâs′cìne, âkuû vybraǔ.

10 Кіраўнік

1. Калі Аданісэдэк, цар Ерусалімскі, дачуўся, што Ісус узяў Гай і аддаў яго праклёну, і што гэтак сама зрабіў з Гаем і царом яго, як зрабіў і зь Ерыхонам і царом яго, і што жыхары Гаваона пастанавілі спрымірэнства зь Ізраілем і засталіся сярод іх,

Kalì Adanìsèdèk, car Erusalìmskì, dačuǔsâ, što Ìsus uzâǔ Gaj ì addaǔ âgo praklënu, ì što gètak sama zrabìǔ z Gaem ì carom âgo, âk zrabìǔ ì z′ Eryhonam ì carom âgo, ì što žyhary Gavaona pastanavìlì sprymìrènstva z′ Ìzraìlem ì zastalìsâ sârod ìh,

2. тады ён вельмі спалохаўся, бо Гаваон горад вялікі, як адзін з царскіх гарадоў, і большы за Гай, і ўсе жыхары яго людзі адважныя.

tady ën vel′mì spalohaǔsâ, bo Gavaon gorad vâlìkì, âk adzìn z carskìh garadoǔ, ì bol′šy za Gaj, ì ǔse žyhary âgo lûdzì advažnyâ.

3. Таму Аданісэдэк, цар Ерусалімскі, паслаў да Гагама, цара Хэўронскага і да Фірама, цара Ярмуцкага, і да Яфія, цара Дахіскага, і да Дэвіра, цара Эглонскага, каб сказаць:

Tamu Adanìsèdèk, car Erusalìmskì, paslaǔ da Gagama, cara Hèǔronskaga ì da Fìrama, cara Ârmuckaga, ì da Âfìâ, cara Dahìskaga, ì da Dèvìra, cara Èglonskaga, kab skazac′:

4. прыйдзеце да мяне і памажэце мне пабіць Гаваон за тое, што ён спрымірыўся зь Ісусам і сынамі Ізраілевымі.

pryjdzece da mâne ì pamažèce mne pabìc′ Gavaon za toe, što ën sprymìryǔsâ z′ Ìsusam ì synamì Ìzraìlevymì.

5. Яны сабраліся, і пайшлі пяць цароў Амарэйскіх: цар Ерусалімскі, цар Хэўронскі, цар Ярмуцкі, цар Эглонскі, яны і ўсё рушэньне іхняе і спыніліся табарам каля Гаваона, каб ваяваць зь ім.

Âny sabralìsâ, ì pajšlì pâc′ caroǔ Amarèjskìh: car Erusalìmskì, car Hèǔronskì, car Ârmuckì, car Èglonskì, âny ì ǔsë rušèn′ne ìhnâe ì spynìlìsâ tabaram kalâ Gavaona, kab vaâvac′ z′ ìm.

6. Жыхары Гаваона паслалі да Ісуса ў табар, у Галгал, сказаць: не адвядзі рукі тваёй ад рабоў тваіх; прыйдзі да нас хутчэй, выратуй нас і дай нам дапамогі; бо сабраліся супроць нас усе цары Амарэйскія, якія жывуць на горах.

Žyhary Gavaona paslalì da Ìsusa ǔ tabar, u Galgal, skazac′: ne advâdzì rukì tvaëj ad raboǔ tvaìh; pryjdzì da nas hutčèj, vyratuj nas ì daj nam dapamogì; bo sabralìsâ suproc′ nas use cary Amarèjskìâ, âkìâ žyvuc′ na gorah.

7. Ісус пайшоў з Галгала сам, і зь ім увесь народ, здольны ваяваць, і ўсе мужчыны адважныя.

Ìsus pajšoǔ z Galgala sam, ì z′ ìm uves′ narod, zdol′ny vaâvac′, ì ǔse mužčyny advažnyâ.

8. І сказаў Гасподзь Ісусу: ня бойся іх, бо Я аддаў іх у рукі табе: ніхто зь іх ня ўстоіць перад абліччам тваім.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Ìsusu: nâ bojsâ ìh, bo Â addaǔ ìh u rukì tabe: nìhto z′ ìh nâ ǔstoìc′ perad ablìččam tvaìm.

9. І прыйшоў на іх Ісус раптоўна, бо ўсю ноч ішоў ён з Галгала.

Ì pryjšoǔ na ìh Ìsus raptoǔna, bo ǔsû noč ìšoǔ ën z Galgala.

10. Гасподзь наслаў на іх разгубленасьць, калі ўбачылі Ізраільцянаў, і яны пабілі іх у Гаваоне моцным разгромам, і гналі іх па дарозе да ўзвышшаў Вэтарона, і білі іх да Азэка і да Македа.

Gaspodz′ naslaǔ na ìh razgublenas′c′, kalì ǔbačylì Ìzraìl′cânaǔ, ì âny pabìlì ìh u Gavaone mocnym razgromam, ì gnalì ìh pa daroze da ǔzvyššaǔ Vètarona, ì bìlì ìh da Azèka ì da Makeda.

11. А калі яны беглі ад Ізраільцянаў па схіле гары Вэтаронскай, Гасподзь кідаў па іх зь нябёсаў вялікімі камянямі да самага Азэка, і яны гінулі: болей было тых, якія загінулі ад камянёў, чым тых, каго забілі сыны Ізраілевыя мечам.

A kalì âny beglì ad Ìzraìl′cânaǔ pa shìle gary Vètaronskaj, Gaspodz′ kìdaǔ pa ìh z′ nâbësaǔ vâlìkìmì kamânâmì da samaga Azèka, ì âny gìnulì: bolej bylo tyh, âkìâ zagìnulì ad kamânëǔ, čym tyh, kago zabìlì syny Ìzraìlevyâ mečam.

12. Ісус заклікаў Госпада ў той дзень, у які аддаў Гасподзь Амарэяў у рукі Ізраілю, калі пабіў іх у Гаваоне, і яны былі пабітыя перад абліччам сыноў Ізраілевых, і сказаў перад Ізраільцянамі: стой, сонца, над Гаваонам, і месяц, над далінаю Аялонскаю!

Ìsus zaklìkaǔ Gospada ǔ toj dzen′, u âkì addaǔ Gaspodz′ Amarèâǔ u rukì Ìzraìlû, kalì pabìǔ ìh u Gavaone, ì âny bylì pabìtyâ perad ablìččam synoǔ Ìzraìlevyh, ì skazaǔ perad Ìzraìl′cânamì: stoj, sonca, nad Gavaonam, ì mesâc, nad dalìnaû Aâlonskaû!

13. І спынілася сонца, і месяц стаяў, пакуль народ помсьціў ворагам сваім. Ці ж ня гэта напісана ў кнізе Справядлівага: стаяла сонца сярод неба і не сьпяшалася на захад амаль цэлы дзень?

Ì spynìlasâ sonca, ì mesâc staâǔ, pakul′ narod poms′cìǔ voragam svaìm. Cì ž nâ gèta napìsana ǔ knìze Spravâdlìvaga: staâla sonca sârod neba ì ne s′pâšalasâ na zahad amal′ cèly dzen′?

14. І ня было такога дня ні раней, ні пасьля таго, у які Гасподзь слухаў бы голас чалавечы. Бо Гасподзь змагаўся за Ізраіля.

Ì nâ bylo takoga dnâ nì ranej, nì pas′lâ tago, u âkì Gaspodz′ sluhaǔ by golas čalavečy. Bo Gaspodz′ zmagaǔsâ za Ìzraìlâ.

15. Потым вярнуўся Ісус і ўвесь Ізраіль зь ім у табар, у Галгале.

Potym vârnuǔsâ Ìsus ì ǔves′ Ìzraìl′ z′ ìm u tabar, u Galgale.

16. А тыя пяць цароў уцяклі і схаваліся ў пячоры ў Македзе.

A tyâ pâc′ caroǔ ucâklì ì shavalìsâ ǔ pâčory ǔ Makedze.

17. Калі Ісусу данесьлі і сказалі: "знайшліся пяць цароў, яны хаваюцца ў пячоры ў Македзе",

Kalì Ìsusu danes′lì ì skazalì: "znajšlìsâ pâc′ caroǔ, âny havaûcca ǔ pâčory ǔ Makedze",

18. Ісус сказаў: "прывалеце вялікія камяні да вусьця пячоры і прыстаўце да яе людзей пільнаваць іх;

Ìsus skazaǔ: "pryvalece vâlìkìâ kamânì da vus′câ pâčory ì prystaǔce da âe lûdzej pìl′navac′ ìh;

19. а вы ня спыняйцеся, а перасьледуйце ворагаў вашых і зьнішчайце заднюю частку войска іхняга і не давайце ім уцячы ў гарады іхнія, бо Гасподзь Бог ваш аддаў іх у рукі вашыя".

a vy nâ spynâjcesâ, a peras′ledujce voragaǔ vašyh ì z′nìščajce zadnûû častku vojska ìhnâga ì ne davajce ìm ucâčy ǔ garady ìhnìâ, bo Gaspodz′ Bog vaš addaǔ ìh u rukì vašyâ".

20. Пасьля таго як Ісус і сыны Ізраілевыя цалкам пабілі іх вельмі вялікім разгромам, і рэшткі іх паўцякалі ў гарады ўмацаваныя,

Pas′lâ tago âk Ìsus ì syny Ìzraìlevyâ calkam pabìlì ìh vel′mì vâlìkìm razgromam, ì rèštkì ìh paǔcâkalì ǔ garady ǔmacavanyâ,

21. увесь народ вярнуўся ў табар да Ісуса ў Македзе зь мірам, і ніхто з сыноў Ізраілевых не паварушыў языком сваім.

uves′ narod vârnuǔsâ ǔ tabar da Ìsusa ǔ Makedze z′ mìram, ì nìhto z synoǔ Ìzraìlevyh ne pavarušyǔ âzykom svaìm.

22. Тады Ісус сказаў: адчынеце вусьце пячоры і выведзіце да мяне зь пячоры пяці цароў тых.

Tady Ìsus skazaǔ: adčynece vus′ce pâčory ì vyvedzìce da mâne z′ pâčory pâcì caroǔ tyh.

23. Так і зрабілі: вывелі да яго зь пячоры пяці цароў тых: цара Ерусалімскага, цара Хэўронскага, цара Ярмуцкага, цара Ліхіскага і цара Эглонскага.

Tak ì zrabìlì: vyvelì da âgo z′ pâčory pâcì caroǔ tyh: cara Erusalìmskaga, cara Hèǔronskaga, cara Ârmuckaga, cara Lìhìskaga ì cara Èglonskaga.

24. Калі вывелі цароў гэтых да Ісуса, Ісус заклікаў усіх Ізраільцян і сказаў правадырам войска, якія хадзілі зь ім: падыдзеце, наступеце нагамі вашымі на шыі царам гэтым. Яны падышлі і наступілі нагамі сваімі на шыі ім.

Kalì vyvelì caroǔ gètyh da Ìsusa, Ìsus zaklìkaǔ usìh Ìzraìl′cân ì skazaǔ pravadyram vojska, âkìâ hadzìlì z′ ìm: padydzece, nastupece nagamì vašymì na šyì caram gètym. Âny padyšlì ì nastupìlì nagamì svaìmì na šyì ìm.

25. Ісус сказаў ім: ня бойцеся і не жахайцеся, будзьце цьвёрдыя і мужныя; бо так зробіць Гасподзь з усімі ворагамі вашымі, зь якімі будзеце ваяваць.

Ìsus skazaǔ ìm: nâ bojcesâ ì ne žahajcesâ, budz′ce c′vërdyâ ì mužnyâ; bo tak zrobìc′ Gaspodz′ z usìmì voragamì vašymì, z′ âkìmì budzece vaâvac′.

26. Потым пакараў іх Ісус і забіў іх і павесіў іх на пяці дрэвах: і віселі яны на дрэвах да вечара.

Potym pakaraǔ ìh Ìsus ì zabìǔ ìh ì pavesìǔ ìh na pâcì drèvah: ì vìselì âny na drèvah da večara.

27. А як заходзіла сонца, загадаў Ісус, і зьнялі іх з дрэваў, і кінулі іх у пячору, у якой яны хаваліся, і прывалілі вялікія камяні да вусьця пячоры, якія там да сёньня.

A âk zahodzìla sonca, zagadaǔ Ìsus, ì z′nâlì ìh z drèvaǔ, ì kìnulì ìh u pâčoru, u âkoj âny havalìsâ, ì pryvalìlì vâlìkìâ kamânì da vus′câ pâčory, âkìâ tam da sën′nâ.

28. Таго ж самага дня ўзяў Ісус Макед, і пабіў яго мечам і цара яго, і пракляў іх і ўсё, што дыхала, што было ў ім: нікога не пакінуў, хто б ацалеў; і зрабіў з царом Македскім гэтак сама, як і з царом Ерыхонскім.

Tago ž samaga dnâ ǔzâǔ Ìsus Maked, ì pabìǔ âgo mečam ì cara âgo, ì praklâǔ ìh ì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm: nìkoga ne pakìnuǔ, hto b acaleǔ; ì zrabìǔ z carom Makedskìm gètak sama, âk ì z carom Eryhonskìm.

29. І пайшоў Ісус і ўсе Ізраільцяне зь ім з Македа да Ліўны і ваяваў супроць Ліўны;

Ì pajšoǔ Ìsus ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm z Makeda da Lìǔny ì vaâvaǔ suproc′ Lìǔny;

30. і аддаў Гасподзь і яе ў рукі Ізраілю, і цара яе, і зьнішчыў яе Ісус мечам і ўсё, што дыхала, што было ў ёй: нікога не пакінуў у ёй, хто б ацалеў, і зрабіў з царом яе гэтак сама, як і з царом Ерыхонскім.

ì addaǔ Gaspodz′ ì âe ǔ rukì Ìzraìlû, ì cara âe, ì z′nìščyǔ âe Ìsus mečam ì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ëj: nìkoga ne pakìnuǔ u ëj, hto b acaleǔ, ì zrabìǔ z carom âe gètak sama, âk ì z carom Eryhonskìm.

31. Зь Ліўны пайшоў Ісус і ўсе Ізраільцяне зь ім да Лахіса і разьмясьціўся каля яго табарам і ваяваў супроць яго;

Z′ Lìǔny pajšoǔ Ìsus ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm da Lahìsa ì raz′mâs′cìǔsâ kalâ âgo tabaram ì vaâvaǔ suproc′ âgo;

32. і аддаў Гасподзь Лахіс у рукі Ізраілю, і ўзяў ён яго на другі дзень, і пабіў яго мечам і ўсё, што дыхала, што было ў ім, так як абышоўся зь Ліўнаю.

ì addaǔ Gaspodz′ Lahìs u rukì Ìzraìlû, ì ǔzâǔ ën âgo na drugì dzen′, ì pabìǔ âgo mečam ì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm, tak âk abyšoǔsâ z′ Lìǔnaû.

33. Тады прыйшоў на дапамогу Лахісу Гаарм, цар Газэрскі; але Ісус пабіў яго і народ ягоны так, што нікога ў яго не пакінуў, хто б ацалеў.

Tady pryjšoǔ na dapamogu Lahìsu Gaarm, car Gazèrskì; ale Ìsus pabìǔ âgo ì narod âgony tak, što nìkoga ǔ âgo ne pakìnuǔ, hto b acaleǔ.

34. І пайшоў Ісус і ўсе Ізраільцяне зь ім з Лахіса да Эглона і разьмясьціўся каля яго табарам і ваявалі супроць яго;

Ì pajšoǔ Ìsus ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm z Lahìsa da Èglona ì raz′mâs′cìǔsâ kalâ âgo tabaram ì vaâvalì suproc′ âgo;

35. і ўзялі яго таго ж самага дня і пабілі яго мечам, і ўсё, што дыхала, што было ў ім у той дзень, пракляў ён, як зрабіў з Лахісам.

ì ǔzâlì âgo tago ž samaga dnâ ì pabìlì âgo mečam, ì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm u toj dzen′, praklâǔ ën, âk zrabìǔ z Lahìsam.

36. І пайшоў Ісус і ўсе Ізраільцяне зь ім з Эглона да Хэўрона і ваявалі супроць яго;

Ì pajšoǔ Ìsus ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm z Èglona da Hèǔrona ì vaâvalì suproc′ âgo;

37. і ўзялі яго і пабілі яго мечам, і цара яго, і ўсе гарады яго, і ўсё, што дыхала, што было ў ім; нікога не пакінуў, хто б ацалеў, як зрабіў ён і з Эглонам: пракляў яго і ўсё, што дыхала, што было ў ім.

ì ǔzâlì âgo ì pabìlì âgo mečam, ì cara âgo, ì ǔse garady âgo, ì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm; nìkoga ne pakìnuǔ, hto b acaleǔ, âk zrabìǔ ën ì z Èglonam: praklâǔ âgo ì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm.

38. Потым зьвярнуўся Ісус і ўвесь Ізраіль зь ім да Давіра і ваяваў супроць яго;

Potym z′vârnuǔsâ Ìsus ì ǔves′ Ìzraìl′ z′ ìm da Davìra ì vaâvaǔ suproc′ âgo;

39. і ўзяў яго і цара яго, і пабілі іх мечам, і праклялі ўсё, што дыхала, што было ў ім: нікога не засталося, хто ацалеў бы; як зрабіў з Хэўронам і з царом яго, так зрабіў з Давірам і царом яго, і як абышоўся зь Ліўнаю і царом яе.

ì ǔzâǔ âgo ì cara âgo, ì pabìlì ìh mečam, ì praklâlì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm: nìkoga ne zastalosâ, hto acaleǔ by; âk zrabìǔ z Hèǔronam ì z carom âgo, tak zrabìǔ z Davìram ì carom âgo, ì âk abyšoǔsâ z′ Lìǔnaû ì carom âe.

40. І пабіў Ісус усю зямлю нагорную, і нізкія мясьціны і зямлю каля гор, і ўсіх цароў іх: нікога не пакінуў, хто ацалеў бы, і ўсё, што дыхала, пракляў, як загадаў Гасподзь Бог Ізраілеў;

Ì pabìǔ Ìsus usû zâmlû nagornuû, ì nìzkìâ mâs′cìny ì zâmlû kalâ gor, ì ǔsìh caroǔ ìh: nìkoga ne pakìnuǔ, hto acaleǔ by, ì ǔsë, što dyhala, praklâǔ, âk zagadaǔ Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ;

41. пабіў іх Ісус ад Кадэс-Варні да Газы і ўсю зямлю Гашэн аж да Гаваона;

pabìǔ ìh Ìsus ad Kadès-Varnì da Gazy ì ǔsû zâmlû Gašèn až da Gavaona;

42. і ўсіх цароў гэтых і землі іхнія Ісус узяў адным разам, бо Гасподзь Бог Ізраілеў змагаўся за Ізраіля.

ì ǔsìh caroǔ gètyh ì zemlì ìhnìâ Ìsus uzâǔ adnym razam, bo Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ zmagaǔsâ za Ìzraìlâ.

43. Потым Ісус і ўсе Ізраільцяне зь ім вярнуліся ў табар, у Галгале.

Potym Ìsus ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm vârnulìsâ ǔ tabar, u Galgale.

11 Кіраўнік

1. Пачуўшы гэта, Явін, цар Асорскі, паслаў да Ёвава, цара Мадонскага, і да цара Шымронскага, і да цара Ахсафскага,

Pačuǔšy gèta, Âvìn, car Asorskì, paslaǔ da Ëvava, cara Madonskaga, ì da cara Šymronskaga, ì da cara Ahsafskaga,

2. і да цароў, якія жылі на поўначы на гары і на раўніне з паўднёвага боку Хінэрота, і на нізкіх мясьцінах, і ў Нафот-Доры на захад,

ì da caroǔ, âkìâ žylì na poǔnačy na gary ì na raǔnìne z paǔdnëvaga boku Hìnèrota, ì na nìzkìh mâs′cìnah, ì ǔ Nafot-Dory na zahad,

3. да Хананэяў, якія жылі на ўсход і да мора, да Амарэяў і Хэтэяў, да Фэрэзэяў і да Евусэяў, якія жылі на гары, і да Эвэяў, якія жылі каля Эрмона ў зямлі Масіфе.

da Hananèâǔ, âkìâ žylì na ǔshod ì da mora, da Amarèâǔ ì Hètèâǔ, da Fèrèzèâǔ ì da Evusèâǔ, âkìâ žylì na gary, ì da Èvèâǔ, âkìâ žylì kalâ Èrmona ǔ zâmlì Masìfe.

4. І выступілі яны і ўсё рушэньне іхняе зь імі шматлікі народ, які мноствам раўняўся пяску марскому на беразе; і коней і калясьніц было вельмі многа.

Ì vystupìlì âny ì ǔsë rušèn′ne ìhnâe z′ ìmì šmatlìkì narod, âkì mnostvam raǔnâǔsâ pâsku marskomu na beraze; ì konej ì kalâs′nìc bylo vel′mì mnoga.

5. І сабраліся ўсе цары гэтыя, і прыйшлі і разьмясьціліся табарам разам каля водаў Мэромскіх, каб зацяцца зь Ізраілем.

Ì sabralìsâ ǔse cary gètyâ, ì pryjšlì ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram razam kalâ vodaǔ Mèromskìh, kab zacâcca z′ Ìzraìlem.

6. Але Гасподзь сказаў Ісусу: ня бойся іх, бо заўтра, пад гэты самы час, Я аддам усіх на пабіваньне Ізраіля; а коням іхнім падрэж жылы і калясьніцы іхнія спалі агнём.

Ale Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu: nâ bojsâ ìh, bo zaǔtra, pad gèty samy čas, Â addam usìh na pabìvan′ne Ìzraìlâ; a konâm ìhnìm padrèž žyly ì kalâs′nìcy ìhnìâ spalì agnëm.

7. Ісус і зь ім увесь народ, здольны ваяваць, неспадзявана выйшлі на іх да водаў Мэромскіх і напалі на іх.

Ìsus ì z′ ìm uves′ narod, zdol′ny vaâvac′, nespadzâvana vyjšlì na ìh da vodaǔ Mèromskìh ì napalì na ìh.

8. І аддаў іх Гасподзь у рукі Ізраільцянам, і пабілі яны іх, і гналіся за імі да Сідона вялікага і да Місрэфот-Маіма і да даліны Міцфы на ўсход, і перабілі іх, так што нікога зь іх не засталося, хто ацалеў бы.

Ì addaǔ ìh Gaspodz′ u rukì Ìzraìl′cânam, ì pabìlì âny ìh, ì gnalìsâ za ìmì da Sìdona vâlìkaga ì da Mìsrèfot-Maìma ì da dalìny Mìcfy na ǔshod, ì perabìlì ìh, tak što nìkoga z′ ìh ne zastalosâ, hto acaleǔ by.

9. І абышоўся Ісус зь імі так, як сказаў яму Гасподзь: коням іх перарэзаў жылы і калясьніцы іхнія спаліў агнём.

Ì abyšoǔsâ Ìsus z′ ìmì tak, âk skazaǔ âmu Gaspodz′: konâm ìh perarèzaǔ žyly ì kalâs′nìcy ìhnìâ spalìǔ agnëm.

10. Тым самым часам Ісус, вярнуўшыся, узяў Асор і цара яго забіў мечам;

Tym samym časam Ìsus, vârnuǔšysâ, uzâǔ Asor ì cara âgo zabìǔ mečam;

11. і пабілі ўсё, што дыхала, што было ў ім, мечам, пракляўшы: не засталося ніводнай душы; а Асор спаліў ён агнём.

ì pabìlì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm, mečam, praklâǔšy: ne zastalosâ nìvodnaj dušy; a Asor spalìǔ ën agnëm.

12. І ўсе гарады цароў гэтых і ўсіх цароў іх узяў Ісус і пабіў мечам, пракляўшы іх, як загадаў Майсей, раб Гасподні;

Ì ǔse garady caroǔ gètyh ì ǔsìh caroǔ ìh uzâǔ Ìsus ì pabìǔ mečam, praklâǔšy ìh, âk zagadaǔ Majsej, rab Gaspodnì;

13. зрэшты, усе гарады, што ляжалі на ўзвышшы, не палілі Ізраільцяне, апрача аднаго Асора, які спаліў Ісус.

zrèšty, use garady, što lâžalì na ǔzvyššy, ne palìlì Ìzraìl′câne, aprača adnago Asora, âkì spalìǔ Ìsus.

14. А ўсю здабычу з гарадоў гэтых і быдла разрабавалі сыны Ізраілевыя сабе; а людзей усіх перабілі мечам, так што вынішчылі ўсіх іх: не пакінулі ніводнай душы.

A ǔsû zdabyču z garadoǔ gètyh ì bydla razrabavalì syny Ìzraìlevyâ sabe; a lûdzej usìh perabìlì mečam, tak što vynìščylì ǔsìh ìh: ne pakìnulì nìvodnaj dušy.

15. Як загадаў Гасподзь Майсею, рабу Свайму, так Майсей наказаў Ісусу, а Ісус так і зрабіў: не адступіўся ад ніводнага слова ва ўсім, што загадаў Гасподзь Майсею.

Âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, rabu Svajmu, tak Majsej nakazaǔ Ìsusu, a Ìsus tak ì zrabìǔ: ne adstupìǔsâ ad nìvodnaga slova va ǔsìm, što zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

16. Такім чынам Ісус узяў усю гэтую нагорную зямлю, усю зямлю паўднёвую, усю зямлю Гашэн і нізінныя мясьціны, і раўніну і гару Ізраілевую, і нізінныя мясьціны каля гары,

Takìm čynam Ìsus uzâǔ usû gètuû nagornuû zâmlû, usû zâmlû paǔdnëvuû, usû zâmlû Gašèn ì nìzìnnyâ mâs′cìny, ì raǔnìnu ì garu Ìzraìlevuû, ì nìzìnnyâ mâs′cìny kalâ gary,

17. ад гары Халак, якая прасьціраецца да Сэіра, да Ваал-Гада ў даліне Ліванскай, каля гары Эрмона, і ўсіх цароў іх узяў, пабіў іх і пазабіваў.

ad gary Halak, âkaâ pras′cìraecca da Sèìra, da Vaal-Gada ǔ dalìne Lìvanskaj, kalâ gary Èrmona, ì ǔsìh caroǔ ìh uzâǔ, pabìǔ ìh ì pazabìvaǔ.

18. Доўгі час Ісус вёў вайну з усімі гэтымі царамі.

Doǔgì čas Ìsus vëǔ vajnu z usìmì gètymì caramì.

19. ня было горада, які заключыў бы мір з сынамі Ізраілевымі, апрача Эвэяў, жыхароў Гаваона: усё ўзялі яны вайною;

nâ bylo gorada, âkì zaklûčyǔ by mìr z synamì Ìzraìlevymì, aprača Èvèâǔ, žyharoǔ Gavaona: usë ǔzâlì âny vajnoû;

20. бо ад Госпада было тое, што яны зжарсьцьвілі сэрца сваё і вайною сустракалі Ізраіля - дзеля таго, каб былі праклятыя і каб ня было ім літасьці, а каб зьнішчаны былі так, як загадаў Гасподзь Майсею.

bo ad Gospada bylo toe, što âny zžars′c′vìlì sèrca svaë ì vajnoû sustrakalì Ìzraìlâ - dzelâ tago, kab bylì praklâtyâ ì kab nâ bylo ìm lìtas′cì, a kab z′nìščany bylì tak, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû.

21. Тым самым часам прыйшоў Ісус і пабіў Энакімаў на гары, у Хэўроне, у Давіры, у Анаве, на ўсёй гары Юдавай і на ўсёй гары Ізраілевай; з гарадамі іхнімі аддаў іх Ісус праклёну;

Tym samym časam pryjšoǔ Ìsus ì pabìǔ Ènakìmaǔ na gary, u Hèǔrone, u Davìry, u Anave, na ǔsëj gary Ûdavaj ì na ǔsëj gary Ìzraìlevaj; z garadamì ìhnìmì addaǔ ìh Ìsus praklënu;

22. не засталося ніводнага з Энакімаў у зямлі сыноў Ізраілевых, засталіся толькі ў Газе, у Гэце і ў Азоце.

ne zastalosâ nìvodnaga z Ènakìmaǔ u zâmlì synoǔ Ìzraìlevyh, zastalìsâ tol′kì ǔ Gaze, u Gèce ì ǔ Azoce.

23. Такім чынам узяў Ісус усю зямлю, як казаў Гасподзь Майсею, і аддаў яе Ісус Ізраільцянам, разьдзельна па плямёнах іхніх. І супакоілася зямля ад вайны.

Takìm čynam uzâǔ Ìsus usû zâmlû, âk kazaǔ Gaspodz′ Majseû, ì addaǔ âe Ìsus Ìzraìl′cânam, raz′dzel′na pa plâmënah ìhnìh. Ì supakoìlasâ zâmlâ ad vajny.

12 Глава.

1. Вот цари той земли, которых поразили сыны Израилевы и которых землю взяли в наследие по ту сторону Иордана к востоку солнца, от потока Арнона до горы Ермона, и всю равнину к востоку:.

Vot cari toj zemli, kotoryh porazili syny Izrailevy i kotoryh zemlû vzâli v nasledie po tu storonu Iordana k vostoku solnca, ot potoka Arnona do gory Ermona, i vsû ravninu k vostoku:

2. Сигон, царь Аморрейский, живший в Есевоне, владевший от Ароера, что при береге потока Арнона, и от средины потока, половиною Галаада, до потока Иавока, предела Аммонитян,.

Sigon, car’ Amorrejskij, živšij v Esevone, vladevšij ot Aroera, čto pri berege potoka Arnona, i ot srediny potoka, polovinoû Galaada, do potoka Iavoka, predela Ammonitân,

3. И равниною до самого моря Хиннерефского к востоку и до моря равнины, моря Соленого, к востоку по дороге к Беф-Иешимофу, а к югу местами, лежащими при подошве Фасги;.

I ravninoû do samogo morâ Hinnerefskogo k vostoku i do morâ ravniny, morâ Solenogo, k vostoku po doroge k Bef-Iešimofu, a k ûgu mestami, ležaŝimi pri podošve Fasgi;

4. Сопредельный ему Ог, царь Васанский, последний из Рефаимов, живший в Астарофе и в Едреи,.

Sopredel’nyj emu Og, car’ Vasanskij, poslednij iz Refaimov, živšij v Astarofe i v Edrei,

5. Владевший горою Ермоном и Салхою и всем Васаном, до предела Гессурского и Маахского, и половиною Галаада, до предела Сигона, царя Есевонского

Vladevšij goroû Ermonom i Salhoû i vsem Vasanom, do predela Gessurskogo i Maahskogo, i polovinoû Galaada, do predela Sigona, carâ Esevonskogo.

6. Моисей, раб Господень, и сыны Израилевы убили их; и дал ее Моисей, раб Господень, в наследие колену Рувимову и Гадову и половине колена Манассиина

Moisej, rab Gospoden’, i syny Izrailevy ubili ih; i dal ee Moisej, rab Gospoden’, v nasledie kolenu Ruvimovu i Gadovu i polovine kolena Manassiina.

7. И вот цари Аморрейской земли, которых поразил Иисус и сыны Израилевы по эту сторону Иордана к западу, от Ваал-Гада на долине Ливанской до Халака, горы, простирающейся к Сеиру, которую отдал Иисус коленам Израилевым в наследие, по разделению их,.

I vot cari Amorrejskoj zemli, kotoryh porazil Iisus i syny Izrailevy po ètu storonu Iordana k zapadu, ot Vaal-Gada na doline Livanskoj do Halaka, gory, prostiraûŝejsâ k Seiru, kotoruû otdal Iisus kolenam Izrailevym v nasledie, po razdeleniû ih,

8. На горе, на низменных местах, на равнине, на местах, лежащих при горах, и в пустыне и на юге, Хеттеев, Аморреев, Хананеев, Ферезеев, Евеев и Иевусеев:.

Na gore, na nizmennyh mestah, na ravnine, na mestah, ležaŝih pri gorah, i v pustyne i na ûge, Hetteev, Amorreev, Hananeev, Ferezeev, Eveev i Ievuseev:

9. Один царь Иерихона, один царь Гая, что близ Вефиля,.

Odin car’ Ierihona, odin car’ Gaâ, čto bliz Vefilâ,

10. Один царь Иерусалима, один царь Хеврона,.

Odin car’ Ierusalima, odin car’ Hevrona,

11. Один царь Иармуфа, один царь Лахиса,.

Odin car’ Iarmufa, odin car’ Lahisa,

12. Один царь Еглона, один царь Газера,.

Odin car’ Eglona, odin car’ Gazera,

13. Один царь Давира, один царь Гадера,.

Odin car’ Davira, odin car’ Gadera,

14. Один царь Хормы, один царь Арада,.

Odin car’ Hormy, odin car’ Arada,

15. Один царь Ливны, один царь Одоллама,.

Odin car’ Livny, odin car’ Odollama,

16. Один царь Македа, один царь Вефиля,.

Odin car’ Makeda, odin car’ Vefilâ,

17. Один царь Таппуаха, один царь Хефера

Odin car’ Tappuaha, odin car’ Hefera.

18. Один царь Афека, один царь Шарона,.

Odin car’ Afeka, odin car’ Šarona,

19. Один царь Мадона, один царь Асора,.

Odin car’ Madona, odin car’ Asora,

20. Один царь Шимрон-Мерона, один царь Ахсафа,.

Odin car’ Šimron-Merona, odin car’ Ahsafa,

21. Один царь Фаанаха, один царь Мегиддона,.

Odin car’ Faanaha, odin car’ Megiddona,

22. Один царь Кедеса, один царь Иокнеама при Кармиле,.

Odin car’ Kedesa, odin car’ Iokneama pri Karmile,

23. Один царь Дора при Нафаф-Доре, один царь Гоима в Галгале,.

Odin car’ Dora pri Nafaf-Dore, odin car’ Goima v Galgale,

24. Один царь Фирцы. Всех царей тридцать один

Odin car’ Fircy. Vseh carej tridcat’ odin.

13 Кіраўнік

1. Калі Ісус пастарэў, увайшоў у сталы век, тады Гасподзь сказаў яму: ты састарыўся, увайшоў у сталы век, а зямлі браць у спадчыну застаецца яшчэ многа.

Kalì Ìsus pastarèǔ, uvajšoǔ u staly vek, tady Gaspodz′ skazaǔ âmu: ty sastaryǔsâ, uvajšoǔ u staly vek, a zâmlì brac′ u spadčynu zastaecca âščè mnoga.

2. Застаецца гэта зямля: усе акругі Філістымскія і ўся зямля Гесурская.

Zastaecca gèta zâmlâ: use akrugì Fìlìstymskìâ ì ǔsâ zâmlâ Gesurskaâ.

3. Ад Сіхора, што перад Егіптам, да межаў Экрона на поўнач, лічацца Ерыхонскімі пяць валадароў Філістымскіх: Газскі, Азоцкі, Аскалонскі, Гэцкі, Экронскі і Авэйскі,

Ad Sìhora, što perad Egìptam, da mežaǔ Èkrona na poǔnač, lìčacca Eryhonskìmì pâc′ valadaroǔ Fìlìstymskìh: Gazskì, Azockì, Askalonskì, Gèckì, Èkronskì ì Avèjskì,

4. а на поўдзень уся зямля Ханаанская ад Мэары Сідонскай да Афэка, да межаў Амарэйскіх,

a na poǔdzen′ usâ zâmlâ Hanaanskaâ ad Mèary Sìdonskaj da Afèka, da mežaǔ Amarèjskìh,

5. таксама зямля Геўла і ўвесь Ліван на ўсход сонца ад Ваал-Гада, каля гары Эрмона, да ўваходу ў Эмат.

taksama zâmlâ Geǔla ì ǔves′ Lìvan na ǔshod sonca ad Vaal-Gada, kalâ gary Èrmona, da ǔvahodu ǔ Èmat.

6. Усіх горных жыхароў ад Лівана да Місрэфот-Маіма, усіх Сіданянаў Я праганяю ад аблічча сыноў Ізраілевых. Падзялі ж яе надзел Ізраілю, як Я загадаў табе:

Usìh gornyh žyharoǔ ad Lìvana da Mìsrèfot-Maìma, usìh Sìdanânaǔ Â praganâû ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh. Padzâlì ž âe nadzel Ìzraìlû, âk Â zagadaǔ tabe:

7. падзялі зямлю гэтую ў надзел дзевяці плямёнам і палавіне калена Манасіінага.

padzâlì zâmlû gètuû ǔ nadzel dzevâcì plâmënam ì palavìne kalena Manasììnaga.

8. А калена Рувімавае і Гадавае з другою палавінаю калена Манасіінага атрымалі надзел свой ад Майсея за Ярданам на ўсход, як даў ім Майсей, раб Гасподні,

A kalena Ruvìmavae ì Gadavae z drugoû palavìnaû kalena Manasììnaga atrymalì nadzel svoj ad Majseâ za Ârdanam na ǔshod, âk daǔ ìm Majsej, rab Gaspodnì,

9. ад Араэра, які на беразе патока Арнона, і горад, які сярод патока, і ўсю раўніну Мэлдэву да Дывона;

ad Araèra, âkì na beraze patoka Arnona, ì gorad, âkì sârod patoka, ì ǔsû raǔnìnu Mèldèvu da Dyvona;

10. таксама ўсе гарады Сігона, цара Амарэйскага, які валадарыў у Эсэвоне, да межаў Аманіцкіх,

taksama ǔse garady Sìgona, cara Amarèjskaga, âkì valadaryǔ u Èsèvone, da mežaǔ Amanìckìh,

11. таксама Галаал і вобласьць Гесурскую і Маахскую, і ўсю гару Эрмон і ўвесь Васан да Салхі,

taksama Galaal ì voblas′c′ Gesurskuû ì Maahskuû, ì ǔsû garu Èrmon ì ǔves′ Vasan da Salhì,

12. усё царства Ога Васанскага, які валадарыў у Аштароце і ў Эдрэі. Ён заставаўся адзін з Рэфаімаў, якіх Майсей пабіў і прагнаў.

usë carstva Oga Vasanskaga, âkì valadaryǔ u Aštaroce ì ǔ Èdrèì. Ën zastavaǔsâ adzìn z Rèfaìmaǔ, âkìh Majsej pabìǔ ì pragnaǔ.

13. Але сыны Ізраілевыя ня выгналі сыноў Гесура і Маахі, і жыве Гесур і Мааха сярод Ізраіля да сёньня.

Ale syny Ìzraìlevyâ nâ vygnalì synoǔ Gesura ì Maahì, ì žyve Gesur ì Maaha sârod Ìzraìlâ da sën′nâ.

14. Толькі калену Лявіінаму ня даў ён надзелу: ахвяры Госпада Бога Ізраілевага вось надзел ягоны, як сказаў яму Гасподзь.

Tol′kì kalenu Lâvììnamu nâ daǔ ën nadzelu: ahvâry Gospada Boga Ìzraìlevaga vos′ nadzel âgony, âk skazaǔ âmu Gaspodz′.

15. калену сыноў Рувімавых паводле плямёнаў іхніх даў надзел Майсей:

kalenu synoǔ Ruvìmavyh pavodle plâmënaǔ ìhnìh daǔ nadzel Majsej:

16. Мяжою іх быў Араэр, які на беразе патока Арнона, і горад, Які сярод патока, і ўся раўніна каля Мэдэвы,

Mâžoû ìh byǔ Araèr, âkì na beraze patoka Arnona, ì gorad, Âkì sârod patoka, ì ǔsâ raǔnìna kalâ Mèdèvy,

17. Эсэвон і ўсе гарады яго, якія на раўніне, і Дывон, Вамот-Ваал і Бэт-Мэон,

Èsèvon ì ǔse garady âgo, âkìâ na raǔnìne, ì Dyvon, Vamot-Vaal ì Bèt-Mèon,

18. Яаца, Кедэмот і Мэфаат,

Âaca, Kedèmot ì Mèfaat,

19. Кірыятаім, Сіўма і Цэрэт-Шахар на гары Эмэк,

Kìryâtaìm, Sìǔma ì Cèrèt-Šahar na gary Èmèk,

20. Бэт-Фэгор і мясьціны ля падножжа Фасгі і Бэт-Ешымот,

Bèt-Fègor ì mâs′cìny lâ padnožža Fasgì ì Bèt-Ešymot,

21. і ўсе гарады на раўніне, і ўсё царства Сігона, цара Амарэйскага, які валадарыў у Эсэвоне, якога забіў Майсей як і правадыроў Мадыямскіх, Эвія і Рэкема, і Цура і Хура і Рэву, князёў Сігонавых, якія жылі ў зямлі той;

ì ǔse garady na raǔnìne, ì ǔsë carstva Sìgona, cara Amarèjskaga, âkì valadaryǔ u Èsèvone, âkoga zabìǔ Majsej âk ì pravadyroǔ Madyâmskìh, Èvìâ ì Rèkema, ì Cura ì Hura ì Rèvu, knâzëǔ Sìgonavyh, âkìâ žylì ǔ zâmlì toj;

22. таксама Валаама, сына Вэоравага, празарліўца, забілі сыны Ізраілевыя мечам у ліку забітых імі.

taksama Valaama, syna Vèoravaga, prazarlìǔca, zabìlì syny Ìzraìlevyâ mečam u lìku zabìtyh ìmì.

23. Мяжою сыноў Рувімавых быў Ярдан. Вось надзел сыноў Рувімавых паводле плямёнаў іхніх, гарады і сёлы іхнія.

Mâžoû synoǔ Ruvìmavyh byǔ Ârdan. Vos′ nadzel synoǔ Ruvìmavyh pavodle plâmënaǔ ìhnìh, garady ì sëly ìhnìâ.

24. Майсей даў таксама надзел калену Гадаваму, сынам Гадавым, паводле плямёнаў іхніх:

Majsej daǔ taksama nadzel kalenu Gadavamu, synam Gadavym, pavodle plâmënaǔ ìhnìh:

25. мяжою іхняй быў Язэр і ўсе гарады Галаадскія, і палавіна зямлі сыноў Амонавых да Араэра, што перад Раваю,

mâžoû ìhnâj byǔ Âzèr ì ǔse garady Galaadskìâ, ì palavìna zâmlì synoǔ Amonavyh da Araèra, što perad Ravaû,

26. і землі ад Эсэвона Рамат-Міцфы і Вэтаніма і ад Маханаіма да межаў Давіра,

ì zemlì ad Èsèvona Ramat-Mìcfy ì Vètanìma ì ad Mahanaìma da mežaǔ Davìra,

27. і ў даліне Бэт-Гарам і Бэт-Німра і Сакхот і Цафон, рэшта царства Сігонавага, цара Эсэвонскага; мяжою яго быў Ярдан да мора Хінэрэцкага за Ярданам на ўсход.

ì ǔ dalìne Bèt-Garam ì Bèt-Nìmra ì Sakhot ì Cafon, rèšta carstva Sìgonavaga, cara Èsèvonskaga; mâžoû âgo byǔ Ârdan da mora Hìnèrèckaga za Ârdanam na ǔshod.

28. Вось надзел сыноў Гадавых паводле родаў іхніх, гарады і сёлы іхнія.

Vos′ nadzel synoǔ Gadavyh pavodle rodaǔ ìhnìh, garady ì sëly ìhnìâ.

29. Майсей даў надзел і палавіне племя Манасіінага, які належаў палавіне племя сыноў Манасііных, паводле родаў іхніх;

Majsej daǔ nadzel ì palavìne plemâ Manasììnaga, âkì naležaǔ palavìne plemâ synoǔ Manasììnyh, pavodle rodaǔ ìhnìh;

30. мяжа іх была: ад Маханаіма ўвесь Васан, усё валадарства Ога, цара Васанскага, і ўсе селішчы Яіравыя, што ў Васане, шэсьцьдзясят гарадоў;

mâža ìh byla: ad Mahanaìma ǔves′ Vasan, usë valadarstva Oga, cara Vasanskaga, ì ǔse selìščy Âìravyâ, što ǔ Vasane, šès′c′dzâsât garadoǔ;

31. а палавіна Галаада і Астарот і Эдрэя, царскія гарады Ога Васанскага, сынам Махіра, сына Манасіінага, палавіне сыноў Махіравых, паводле родаў іхніх.

a palavìna Galaada ì Astarot ì Èdrèâ, carskìâ garady Oga Vasanskaga, synam Mahìra, syna Manasììnaga, palavìne synoǔ Mahìravyh, pavodle rodaǔ ìhnìh.

32. Вось, што Майсей даў у надзел на раўнінах Маавіцкіх за Ярданам насупраць Ерыхона на ўсход.

Vos′, što Majsej daǔ u nadzel na raǔnìnah Maavìckìh za Ârdanam nasuprac′ Eryhona na ǔshod.

33. А племю Лявіінаму Майсей ня даў надзела: Гасподзь Бог Ізраілеў Сам ёсьць надзел іхні, як Ён казаў ім.

A plemû Lâvììnamu Majsej nâ daǔ nadzela: Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ Sam ës′c′ nadzel ìhnì, âk Ën kazaǔ ìm.

14 Глава.

1. Вот что получили в удел сыны Израилевы в земле Ханаанской, что разделили им в удел Елеазар священник и Иисус, сын Навин, и начальники поколений в коленах сынов Израилевых;.

Vot čto polučili v udel syny Izrailevy v zemle Hanaanskoj, čto razdelili im v udel Eleazar svâŝennik i Iisus, syn Navin, i načal’niki pokolenij v kolenah synov Izrailevyh;

2. По жребию делили они, как повелел Господь чрез Моисея, девяти коленам и половине колена Манассиина ,.

Po žrebiû delili oni, kak povelel Gospod’ črez Moiseâ, devâti kolenam i polovine kolena Manassiina ,

3. Ибо двум коленам и половине колена Манассиина Моисей дал удел за Иорданом, левитам же не дал удела между ними;.

Ibo dvum kolenam i polovine kolena Manassiina Moisej dal udel za Iordanom, levitam že ne dal udela meždu nimi;

4. Ибо от сынов Иосифовых произошли два колена: Манассиино и Ефремово; посему они и не дали левитам части в земле, а только города для жительства с предместиями их для скота их и для других выгод их

Ibo ot synov Iosifovyh proizošli dva kolena: Manassiino i Efremovo; posemu oni i ne dali levitam časti v zemle, a tol’ko goroda dlâ žitel’stva s predmestiâmi ih dlâ skota ih i dlâ drugih vygod ih.

5. Как повелел Господь Моисею, так и сделали сыны Израилевы, когда делили на уделы землю

Kak povelel Gospod’ Moiseû, tak i sdelali syny Izrailevy, kogda delili na udely zemlû.

6. Сыны Иудины пришли в Галгал к Иисусу. И сказал ему Халев, сын Иефоннии, Кенезеянин: ты знаешь, что говорил Господь Моисею, человеку Божию, о мне и о тебе в Кадес-Варне;.

Syny Iudiny prišli v Galgal k Iisusu. I skazal emu Halev, syn Iefonnii, Kenezeânin: ty znaeš’, čto govoril Gospod’ Moiseû, čeloveku Božiû, o mne i o tebe v Kades-Varne;

7. Я был сорока лет, когда Моисей, раб Господень, посылал меня из Кадес-Варни осмотреть землю, и я принес ему в ответ, что было у меня на сердце:.

Â byl soroka let, kogda Moisej, rab Gospoden’, posylal menâ iz Kades-Varni osmotret’ zemlû, i â prines emu v otvet, čto bylo u menâ na serdce:

8. Братья мои, которые ходили со мною, привели в робость сердце народа, а я в точности следовал Господу Богу моему;.

Brat’â moi, kotorye hodili so mnoû, priveli v robost’ serdce naroda, a â v točnosti sledoval Gospodu Bogu moemu;

9. И клялся Моисей в тот день и сказал: «земля, по которой ходила нога твоя, будет уделом тебе и детям твоим на век, ибо ты в точности последовал Господу Богу моему»;.

I klâlsâ Moisej v tot den’ i skazal: «zemlâ, po kotoroj hodila noga tvoâ, budet udelom tebe i detâm tvoim na vek, ibo ty v točnosti posledoval Gospodu Bogu moemu»;

10. Итак, вот, Господь сохранил меня в живых, как Он говорил; уже сорок пять лет прошло от того времени, когда Господь сказал Моисею слово сие, и Израиль ходил по пустыне; теперь, вот, мне восемьдесят пять лет;.

Itak, vot, Gospod’ sohranil menâ v živyh, kak On govoril; uže sorok pât’ let prošlo ot togo vremeni, kogda Gospod’ skazal Moiseû slovo sie, i Izrail’ hodil po pustyne; teper’, vot, mne vosem’desât pât’ let;

11. Но и ныне я столько же крепок, как и тогда, когда посылал меня Моисей: сколько тогда было у меня силы, столько и теперь есть для того, чтобы воевать и выходить и входить;.

No i nyne â stol’ko že krepok, kak i togda, kogda posylal menâ Moisej: skol’ko togda bylo u menâ sily, stol’ko i teper’ est’ dlâ togo, čtoby voevat’ i vyhodit’ i vhodit’;

12. Итак дай мне сию гору, о которой говорил Господь в тот день; ибо ты слышал в тот день, что там живут сыны Енаковы, и города у них большие и укрепленные; может быть, Господь будет со мною, и я изгоню их, как говорил Господь

Itak daj mne siû goru, o kotoroj govoril Gospod’ v tot den’; ibo ty slyšal v tot den’, čto tam živut syny Enakovy, i goroda u nih bol’šie i ukreplennye; možet byt’, Gospod’ budet so mnoû, i â izgonû ih, kak govoril Gospod’.

13. Иисус благословил его, и дал в удел Халеву, сыну Иефонниину, Хеврон

Iisus blagoslovil ego, i dal v udel Halevu, synu Iefonniinu, Hevron.

14. Таким образом Хеврон остался уделом Халева, сына Иефонниина, Кенезеянина, до сего дня, за то, что он в точности последовал повелению Господа Бога Израилева

Takim obrazom Hevron ostalsâ udelom Haleva, syna Iefonniina, Kenezeânina, do sego dnâ, za to, čto on v točnosti posledoval poveleniû Gospoda Boga Izraileva.

15. Имя Хеврону прежде было Кириаф-Арбы, как назывался между сынами Енака один человек великий. И земля успокоилась от войны

Imâ Hevronu prežde bylo Kiriaf-Arby, kak nazyvalsâ meždu synami Enaka odin čelovek velikij. I zemlâ uspokoilas’ ot vojny.

14 Кіраўнік

1. Вось, што атрымалі ў надзел сыны Ізраілевыя ў зямлі Ханаанскай, што падзяліў ім у надзел Элеазар сьвятар і Ісус, сын Наваў, і правадыры пакаленьняў у плямёнах сыноў Ізраілевых;

Vos′, što atrymalì ǔ nadzel syny Ìzraìlevyâ ǔ zâmlì Hanaanskaj, što padzâlìǔ ìm u nadzel Èleazar s′vâtar ì Ìsus, syn Navaǔ, ì pravadyry pakalen′nâǔ u plâmënah synoǔ Ìzraìlevyh;

2. па жэрабі дзялілі яны, як загадаў Гасподзь праз Майсея, дзевяці плямёнам і палавіне племя Манасіінага,

pa žèrabì dzâlìlì âny, âk zagadaǔ Gaspodz′ praz Majseâ, dzevâcì plâmënam ì palavìne plemâ Manasììnaga,

3. бо двум плямёнам і палавіне племені Гасподзь даў надзел за Ярданам, а лявітам ня даў надзелу сярод іх;

bo dvum plâmënam ì palavìne plemenì Gaspodz′ daǔ nadzel za Ârdanam, a lâvìtam nâ daǔ nadzelu sârod ìh;

4. бо ад сыноў Язэпавых пайшлі два племі: Манасіінае і Яфрэмавае: таму яны і не далі лявітам часткі ў зямлі, а толькі гарады на жыхарства з прадмесьцямі іх пад быдла іхняе і дзеля выгодаў іхніх.

bo ad synoǔ Âzèpavyh pajšlì dva plemì: Manasììnae ì Âfrèmavae: tamu âny ì ne dalì lâvìtam častkì ǔ zâmlì, a tol′kì garady na žyharstva z pradmes′câmì ìh pad bydla ìhnâe ì dzelâ vygodaǔ ìhnìh.

5. Як загадаў Гасподзь Майсею, так зрабілі сыны Ізраілевыя, калі дзялілі надзелы.

Âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, tak zrabìlì syny Ìzraìlevyâ, kalì dzâlìlì nadzely.

6. Сыны Юдавыя прыйшлі ў Галгал да Ісуса. І сказаў яму Халеў, сын Ефаніі, Кенэзіянін: ты ведаеш, што казаў Гасподзь Майсею, чалавеку Божаму, пра мяне і пра цябе ў Кадэс-Варне:

Syny Ûdavyâ pryjšlì ǔ Galgal da Ìsusa. Ì skazaǔ âmu Haleǔ, syn Efanìì, Kenèzìânìn: ty vedaeš, što kazaǔ Gaspodz′ Majseû, čalaveku Božamu, pra mâne ì pra câbe ǔ Kadès-Varne:

7. мне было сорак гадоў, калі Майсей, раб Гасподні, пасылаў мяне з Кадэс-Варні агледзець зямлю, і я прынёс яму адказ, што было ў мяне на сэрцы:

mne bylo sorak gadoǔ, kalì Majsej, rab Gaspodnì, pasylaǔ mâne z Kadès-Varnì agledzec′ zâmlû, ì â prynës âmu adkaz, što bylo ǔ mâne na sèrcy:

8. браты мае, якія хадзілі са мною, прывялі ў нясьмеласьць сэрца народу, а я дакладна сьледаваў Госпаду Богу майму;

braty mae, âkìâ hadzìlì sa mnoû, pryvâlì ǔ nâs′melas′c′ sèrca narodu, a â dakladna s′ledavaǔ Gospadu Bogu majmu;

9. і прысягаў Майсей таго дня і сказаў: "зямля, па якой хадзіла нага твая, будзе надзелам табе і дзецям тваім вавек, бо ты дакладна пасьледаваў Госпаду Богу майму";

ì prysâgaǔ Majsej tago dnâ ì skazaǔ: "zâmlâ, pa âkoj hadzìla naga tvaâ, budze nadzelam tabe ì dzecâm tvaìm vavek, bo ty dakladna pas′ledavaǔ Gospadu Bogu majmu";

10. дык вось, Гасподзь пакінуў мяне жывога, як Ён казаў; ужо сорак пяць гадоў прайшло з таго часу, калі Гасподзь сказаў Майсею слова гэтае, і Ізраіль хадзіў па пустыні; цяпер, вось, мне восемдзесят пяць гадоў;

dyk vos′, Gaspodz′ pakìnuǔ mâne žyvoga, âk Ën kazaǔ; užo sorak pâc′ gadoǔ prajšlo z tago času, kalì Gaspodz′ skazaǔ Majseû slova gètae, ì Ìzraìl′ hadzìǔ pa pustynì; câper, vos′, mne vosemdzesât pâc′ gadoǔ;

11. але і цяпер я такі самы моцны, як і тады, калі пасылаў мяне Майсей: колькі тады ў мяне было сілы, столькі і цяпер ёсьць на тое, каб ваяваць і выходзіць і ўваходзіць;

ale ì câper â takì samy mocny, âk ì tady, kalì pasylaǔ mâne Majsej: kol′kì tady ǔ mâne bylo sìly, stol′kì ì câper ës′c′ na toe, kab vaâvac′ ì vyhodzìc′ ì ǔvahodzìc′;

12. дык вось, дай мне гэтую гару, пра якую казаў Гасподзь у той дзень; бо ты чуў у той дзень, што там сыны Энакавыя, і гарады ў іх вялікія і ўмацаваныя; магчыма, Гасподзь са мною, і я выганю іх, як казаў Гасподзь.

dyk vos′, daj mne gètuû garu, pra âkuû kazaǔ Gaspodz′ u toj dzen′; bo ty čuǔ u toj dzen′, što tam syny Ènakavyâ, ì garady ǔ ìh vâlìkìâ ì ǔmacavanyâ; magčyma, Gaspodz′ sa mnoû, ì â vyganû ìh, âk kazaǔ Gaspodz′.

13. Ісус дабраславіў яго, і даў у надзел Халеву, сыну Ефаніінаму, Хэўрон.

Ìsus dabraslavìǔ âgo, ì daǔ u nadzel Halevu, synu Efanììnamu, Hèǔron.

14. Такім чынам Хэўрон застаўся надзелам Халева, сына Ефаніінага, Кенэзіяніна, да сёньня, за тое, што ён дакладна пашоў за Госпадам Богам Ізраілевым.

Takìm čynam Hèǔron zastaǔsâ nadzelam Haleva, syna Efanììnaga, Kenèzìânìna, da sën′nâ, za toe, što ën dakladna pašoǔ za Gospadam Bogam Ìzraìlevym.

15. Імя ў Хэўрона раней было Кірыят-Арбы, як называўся сярод сыноў Энака адзін чалавек вялікі. І зямля супакоілася ад вайны.

Ìmâ ǔ Hèǔrona ranej bylo Kìryât-Arby, âk nazyvaǔsâ sârod synoǔ Ènaka adzìn čalavek vâlìkì. Ì zâmlâ supakoìlasâ ad vajny.

15 Кіраўнік

1. Жэрабя племю сыноў Юдавых, паводле родаў іхніх, выпала такое: сумежна зь Ідумэяю была пустыня Сін, на поўдзень, пры канцы Тэмана;

Žèrabâ plemû synoǔ Ûdavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh, vypala takoe: sumežna z′ Ìdumèâû byla pustynâ Sìn, na poǔdzen′, pry kancy Tèmana;

2. паўднёвай мяжою іх быў край мора Салёнага ад затокі, якая прасьціралася на поўдзень;

paǔdnëvaj mâžoû ìh byǔ kraj mora Salënaga ad zatokì, âkaâ pras′cìralasâ na poǔdzen′;

3. на поўдні ідзе яна да ўзвышша Акравімскага, праходзіць Цын і, падымаючыся з паўднёвага боку да Кадэс-Варны, праходзіць Хецрон і, падымаючыся да Адара, паварочвае ў Каркаі,

na poǔdnì ìdze âna da ǔzvyšša Akravìmskaga, prahodzìc′ Cyn ì, padymaûčysâ z paǔdnëvaga boku da Kadès-Varny, prahodzìc′ Hecron ì, padymaûčysâ da Adara, pavaročvae ǔ Karkaì,

4. потым праходзіць Ацмон, ідзе да патоку Егіпецкага, так што канец гэтай мяжы ёсьць мора. Гэта будзе ваша паўднёвая мяжа.

potym prahodzìc′ Acmon, ìdze da patoku Egìpeckaga, tak što kanec gètaj mâžy ës′c′ mora. Gèta budze vaša paǔdnëvaâ mâža.

5. А мяжою на ўсход мора Салёнае, да ўтоку Ярдана; а мяжа з паўночнага боку ад затокі мора, ад утоку Ярдана;

A mâžoû na ǔshod mora Salënae, da ǔtoku Ârdana; a mâža z paǔnočnaga boku ad zatokì mora, ad utoku Ârdana;

6. адсюль мяжа падымаецца да Бэт-Хоглы і праходзіць з паўночнага боку да Бэт-Аравы, і ідзе мяжа ўгору да каменя Багана, сына Рувімавага;

adsûl′ mâža padymaecca da Bèt-Hogly ì prahodzìc′ z paǔnočnaga boku da Bèt-Aravy, ì ìdze mâža ǔgoru da kamenâ Bagana, syna Ruvìmavaga;

7. потым падымаецца мяжа да Давіра ад даліны Ахор і на поўначы паварочвае да Галгала, які насупраць узвышша Адуміма, што з паўднёвага боку патока; адсюль мяжа праходзіць да водаў Эн-Шэмэша і канчаецца каля Эн-Рагела;

potym padymaecca mâža da Davìra ad dalìny Ahor ì na poǔnačy pavaročvae da Galgala, âkì nasuprac′ uzvyšša Adumìma, što z paǔdnëvaga boku patoka; adsûl′ mâža prahodzìc′ da vodaǔ Èn-Šèmèša ì kančaecca kalâ Èn-Ragela;

8. адсюль мяжа ідзе ўгору да даліны сына Эномавага з паўднёвага боку Евуса, які ёсьць Ерусалім, і падымаецца мяжа на вяршыню гары, якая на захад насупраць даліны Эномавай, якая на краі даліны Рэфаімаў на поўнач;

adsûl′ mâža ìdze ǔgoru da dalìny syna Ènomavaga z paǔdnëvaga boku Evusa, âkì ës′c′ Erusalìm, ì padymaecca mâža na vâršynû gary, âkaâ na zahad nasuprac′ dalìny Ènomavaj, âkaâ na kraì dalìny Rèfaìmaǔ na poǔnač;

9. ад вяршыні гары мяжа паварочвае да крыніцы водаў Нэфтоах і ідзе да гарадоў гары Эфрона, і паварочвае мяжа да Ваала, які ёсьць Кірыят-Ярым;

ad vâršynì gary mâža pavaročvae da krynìcy vodaǔ Nèftoah ì ìdze da garadoǔ gary Èfrona, ì pavaročvae mâža da Vaala, âkì ës′c′ Kìryât-Ârym;

10. потым паварочвае мяжа ад Ваала да мора, да гары Сэіра, і ідзе паўночным схілам гары Еарым, якая ёсьць Кесалон, і, сыходзячы да Вэтсаміса, праходзіць праз Тымну;

potym pavaročvae mâža ad Vaala da mora, da gary Sèìra, ì ìdze paǔnočnym shìlam gary Earym, âkaâ ës′c′ Kesalon, ì, syhodzâčy da Vètsamìsa, prahodzìc′ praz Tymnu;

11. адсюль мяжа ідзе паўночным бокам Экрона, і паварочвае мяжа да Шыкарона, праходзіць праз гару Ваал і даходзіць да Яўнэіла, і канчаецца мяжа каля мора. Заходнюю мяжу ўтварае вялікае мора.

adsûl′ mâža ìdze paǔnočnym bokam Èkrona, ì pavaročvae mâža da Šykarona, prahodzìc′ praz garu Vaal ì dahodzìc′ da Âǔnèìla, ì kančaecca mâža kalâ mora. Zahodnûû mâžu ǔtvarae vâlìkae mora.

12. Вось мяжа сыноў Юдавых з родамі іхнімі з усіх бакоў.

Vos′ mâža synoǔ Ûdavyh z rodamì ìhnìmì z usìh bakoǔ.

13. І Халеву, сыну Ефаніінаму даў частку сярод сыноў Юдавых, як загадаў Гасподзь Ісусу: Кірыят-Арбы, бацькі Энакавага, інакш Хэўрон.

Ì Halevu, synu Efanììnamu daǔ častku sârod synoǔ Ûdavyh, âk zagadaǔ Gaspodz′ Ìsusu: Kìryât-Arby, bac′kì Ènakavaga, ìnakš Hèǔron.

14. І выгнаў адтуль Халеў трох сыноў Энакавых: Шэшая, Ахімана і Талмая, дзяцей Энакавых.

Ì vygnaǔ adtul′ Haleǔ troh synoǔ Ènakavyh: Šèšaâ, Ahìmana ì Talmaâ, dzâcej Ènakavyh.

15. Адсюль Халеў пайшоў супроць жыхароў Давіра.

Adsûl′ Haleǔ pajšoǔ suproc′ žyharoǔ Davìra.

16. І сказаў Халеў: хто разаб'е Кірыят-Сэтэр і возьме яго, таму аддам Ахсу, дачку маю, за жонку.

Ì skazaǔ Haleǔ: hto razab'e Kìryât-Sètèr ì voz′me âgo, tamu addam Ahsu, dačku maû, za žonku.

17. І ўзяў яго Гатанііл сын Кеназа, брата Халевавага, і аддаў ён за жонку яму Ахсу, дачку сваю.

Ì ǔzâǔ âgo Gatanììl syn Kenaza, brata Halevavaga, ì addaǔ ën za žonku âmu Ahsu, dačku svaû.

18. І сталася, як яна мела ісьці, дык яна намовіла яго прасіць у бацькі свайго поля. І яна зышла з асла, а Халеў сказаў ёй: што табе?

Ì stalasâ, âk âna mela ìs′cì, dyk âna namovìla âgo prasìc′ u bac′kì svajgo polâ. Ì âna zyšla z asla, a Haleǔ skazaǔ ëj: što tabe?

19. Яна сказала: дай мне дабраславеньне: ты даў мне зямлю паўднёвую, дай мне і крыніцы водаў. І даў ён ёй крыніцы верхнія і крыніцы ніжнія.

Âna skazala: daj mne dabraslaven′ne: ty daǔ mne zâmlû paǔdnëvuû, daj mne ì krynìcy vodaǔ. Ì daǔ ën ëj krynìcy verhnìâ ì krynìcy nìžnìâ.

20. Вось надзел племю сыноў Юдавых, паводле родаў іхніх:

Vos′ nadzel plemû synoǔ Ûdavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh:

21. гарады з краю плямёнаў сыноў Юдавых сумежныя з Ідумэяй на поўдні былі: Каўцэіл, Эдэр і Ягур,

garady z kraû plâmënaǔ synoǔ Ûdavyh sumežnyâ z Ìdumèâj na poǔdnì bylì: Kaǔcèìl, Èdèr ì Âgur,

22. Кіна, Дымона, Адада,

Kìna, Dymona, Adada,

23. Кедэс, Асор і Ітнан,

Kedès, Asor ì Ìtnan,

24. Зіф, Тэлэм і Валот,

Zìf, Tèlèm ì Valot,

25. Гацор-Кадата, Кірыят, Хэцрон, інакш Гацор,

Gacor-Kadata, Kìryât, Hècron, ìnakš Gacor,

26. Амам, Шэма і Малада,

Amam, Šèma ì Malada,

27. Хацар-Гада, Хэшмон і Вэт-Палет,

Hacar-Gada, Hèšmon ì Vèt-Palet,

28. Хацар-Шуал, Вірсавія і Візіятэя,

Hacar-Šual, Vìrsavìâ ì Vìzìâtèâ,

29. Ваала, Іім і Ацэм,

Vaala, Ììm ì Acèm,

30. Элталад, Кесід і Хорма,

Èltalad, Kesìd ì Horma,

31. Цыклаг, Мадмана і Сансана,

Cyklag, Madmana ì Sansana,

32. Леваот, Шэліхім, Аін і Рымон: усяго дваццаць дзевяць гарадоў зь сёламі.

Levaot, Šèlìhìm, Aìn ì Rymon: usâgo dvaccac′ dzevâc′ garadoǔ z′ sëlamì.

33. На нізінных мясьцінах: Эштаол, Цора і Ашна,

Na nìzìnnyh mâs′cìnah: Èštaol, Cora ì Ašna,

34. Занаах, Эн-Ганім, Тапуах і Гаэнам,

Zanaah, Èn-Ganìm, Tapuah ì Gaènam,

35. Ярмут, Адалам, Соха і Азэка,

Ârmut, Adalam, Soha ì Azèka,

36. Шаараім, Адытаім, Гедэра альбо Гедэратаім: чатырнаццаць гарадоў зь іх сёламі.

Šaaraìm, Adytaìm, Gedèra al′bo Gedèrataìm: čatyrnaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì.

37. Цэнан, Хадаша, Міглдал-Гад,

Cènan, Hadaša, Mìgldal-Gad,

38. Дылеан, Міцфэ і Ёктэіл,

Dylean, Mìcfè ì Ëktèìl,

39. Лахіс, Вацкат і Эглон,

Lahìs, Vackat ì Èglon,

40. Хабон, Лахмас і Хітліс,

Habon, Lahmas ì Hìtlìs,

41. Гедэрот, Бэт-Дагон, Наэма і Мэкед: шаснаццаць гарадоў зь іх сёламі.

Gedèrot, Bèt-Dagon, Naèma ì Mèked: šasnaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì.

42. Ліўна, Этэр і Ашан,

Lìǔna, Ètèr ì Ašan,

43. Іфтах, Ашна і Нэцыў,

Ìftah, Ašna ì Nècyǔ,

44. Кеіла, Ахзіў і Марэша: дзевяць гарадоў зь іх сёламі.

Keìla, Ahzìǔ ì Marèša: dzevâc′ garadoǔ z′ ìh sëlamì.

45. Экрон за залежнымі ад яго і сёламі яго,

Èkron za zaležnymì ad âgo ì sëlamì âgo,

46. І ад Экрона да мора ўсё, што каля Азота, зь сёламі іх,

Ì ad Èkrona da mora ǔsë, što kalâ Azota, z′ sëlamì ìh,

47. Азот, залежныя ад яго гарады і сёлы яго, Газа, залежныя ад яе гарады і сёлы яе, да самага патока Егіпецкага і вялікага мора, якое ёсьць мяжа.

Azot, zaležnyâ ad âgo garady ì sëly âgo, Gaza, zaležnyâ ad âe garady ì sëly âe, da samaga patoka Egìpeckaga ì vâlìkaga mora, âkoe ës′c′ mâža.

48. На горах: Шамір, Ятыр і Соха,

Na gorah: Šamìr, Âtyr ì Soha,

49. Дана, Кірыят-Сана, інакш Давір,

Dana, Kìryât-Sana, ìnakš Davìr,

50. Анат, Эштэма і Анім,

Anat, Èštèma ì Anìm,

51. Гашэн, Халон і Гіла: адзінаццаць гарадоў зь іх сёламі.

Gašèn, Halon ì Gìla: adzìnaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì.

52. Араў, Дума і Эшан,

Araǔ, Duma ì Èšan,

53. Янум, Бэт-Тапуах і Афэка,

Ânum, Bèt-Tapuah ì Afèka,

54. Хумта, Кірыят-Арбы, інакш Хэўрон, і Цыгор: дзевяць гарадоў зь іх сёламі.

Humta, Kìryât-Arby, ìnakš Hèǔron, ì Cygor: dzevâc′ garadoǔ z′ ìh sëlamì.

55. Маон, Карміл, Зіф і Юта,

Maon, Karmìl, Zìf ì Ûta,

56. Іўзрээль, Ёкдам і Занаах,

Ìǔzrèèl′, Ëkdam ì Zanaah,

57. Каін, Гіва і Тымна: дзесяць гарадоў зь іх сёламі.

Kaìn, Gìva ì Tymna: dzesâc′ garadoǔ z′ ìh sëlamì.

58. Халхуд, Бэт-Цур і Гедор,

Halhud, Bèt-Cur ì Gedor,

59. Маарат, Бэт-Анот і Элтэкон: шэсьць гарадоў зь іх сёламі.

Maarat, Bèt-Anot ì Èltèkon: šès′c′ garadoǔ z′ ìh sëlamì.

60. Кірыят-Ваал, інакш Кірыят-Ярым і Арава: два гарады зь іх сёламі.

Kìryât-Vaal, ìnakš Kìryât-Ârym ì Arava: dva garady z′ ìh sëlamì.

61. У пустыні: Бэт-Арава, Мідын і Сэкаха,

U pustynì: Bèt-Arava, Mìdyn ì Sèkaha,

62. Ніўшан, Ір-Мэлэх і Эн-Геды: шэсьць гарадоў зь іх сёламі.

Nìǔšan, Ìr-Mèlèh ì Èn-Gedy: šès′c′ garadoǔ z′ ìh sëlamì.

63. А Евусэяў, жыхароў Ерусаліма, не маглі выгнаць сыны Юдавыя, і таму Евусэі жывуць з сынамі Юды ў Ерусаліме аж да сёньня.

A Evusèâǔ, žyharoǔ Erusalìma, ne maglì vygnac′ syny Ûdavyâ, ì tamu Evusèì žyvuc′ z synamì Ûdy ǔ Erusalìme až da sën′nâ.

16 Кіраўнік

1. Потым выпала жэрабя сынам Язэпавым: ад Ярдана каля Ерыхона, каля водаў Ерыхонскіх на ўсход, пустыня, што прасьціралася ад Ерыхона да гары Вэтыльскай;

Potym vypala žèrabâ synam Âzèpavym: ad Ârdana kalâ Eryhona, kalâ vodaǔ Eryhonskìh na ǔshod, pustynâ, što pras′cìralasâ ad Eryhona da gary Vètyl′skaj;

2. ад Вэтыля ідзе мяжа да Луза і пераходзіць да мяжы Архі да Атарота,

ad Vètylâ ìdze mâža da Luza ì perahodzìc′ da mâžy Arhì da Atarota,

3. і апускаецца да мора, да мяжы Яфлета, да мяжы ніжняга Бэт-Арона і да Газэра, і канчаецца каля мора.

ì apuskaecca da mora, da mâžy Âfleta, da mâžy nìžnâga Bèt-Arona ì da Gazèra, ì kančaecca kalâ mora.

4. Гэта і атрымалі ў надзел сыны Язэпа: Манасія і Яфрэм.

Gèta ì atrymalì ǔ nadzel syny Âzèpa: Manasìâ ì Âfrèm.

5. Мяжа сыноў Яфрэмавых паводле родаў іхніх была: з усходу мяжою надзелу іхняга быў Атарот-Адар да Бэт-Арона верхняга;

Mâža synoǔ Âfrèmavyh pavodle rodaǔ ìhnìh byla: z ushodu mâžoû nadzelu ìhnâga byǔ Atarot-Adar da Bèt-Arona verhnâga;

6. потым ідзе мяжа да мора паўночным бокам Міхмэтата і паварочвае да ўсходняга боку Таанат-Сілома і праходзіць яго з усходняга боку Яноха;

potym ìdze mâža da mora paǔnočnym bokam Mìhmètata ì pavaročvae da ǔshodnâga boku Taanat-Sìloma ì prahodzìc′ âgo z ushodnâga boku Ânoha;

7. ад Яноха, сыходзячы да Атарота і Наарата, прымыкае да Ерыхона і даходзіць да Ярдана;

ad Ânoha, syhodzâčy da Atarota ì Naarata, prymykae da Eryhona ì dahodzìc′ da Ârdana;

8. ад Тапуаха ідзе мяжа да мора, да патока Каны, і канчаецца морам. Вось надзел племю сыноў Яфрэмавых, паводле родаў іхніх.

ad Tapuaha ìdze mâža da mora, da patoka Kany, ì kančaecca moram. Vos′ nadzel plemû synoǔ Âfrèmavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh.

9. І гарады аддзелены сынам Яфрэмавым у надзеле сыноў Манасііных, усе гарады зь сёламі іх.

Ì garady addzeleny synam Âfrèmavym u nadzele synoǔ Manasììnyh, use garady z′ sëlamì ìh.

10. Але ня выгналі Хананэяў, якія жылі ў Газэры; таму Хананэі жылі сярод Яфрэмавых да сёньня, плацячы ім даніну.

Ale nâ vygnalì Hananèâǔ, âkìâ žylì ǔ Gazèry; tamu Hananèì žylì sârod Âfrèmavyh da sën′nâ, placâčy ìm danìnu.

17 Кіраўнік

1. І выпала жэрабя калену Манасіінаму, бо ён быў першынец Язэпаў. Махіру, першынцу Манасіі, бацьку Галалада, адважнаму на вайне, дастаўся Галаад і Васан.

Ì vypala žèrabâ kalenu Manasììnamu, bo ën byǔ peršynec Âzèpaǔ. Mahìru, peršyncu Manasìì, bac′ku Galalada, advažnamu na vajne, dastaǔsâ Galaad ì Vasan.

2. Дасталіся надзелы і астатнім сынам Манасіі, паводле родаў іхніх, і сынам Авіезэра, і сынам Хэлэка, і сынам Асрыіла, і сынам Шэхэма, і сынам Хэфэра, і сынам Шэміды. Вось дзеці Манасіі, сына Язэпавага, мужчынскага полу, паводле родаў іхніх.

Dastalìsâ nadzely ì astatnìm synam Manasìì, pavodle rodaǔ ìhnìh, ì synam Avìezèra, ì synam Hèlèka, ì synam Asryìla, ì synam Šèhèma, ì synam Hèfèra, ì synam Šèmìdy. Vos′ dzecì Manasìì, syna Âzèpavaga, mužčynskaga polu, pavodle rodaǔ ìhnìh.

3. А ў Салпаада, сына Хэфэравага, сына Галаадавага, сына Махіравага, сына Манасіінага, ня было сыноў, а дочкі. Вось імёны дочак ягоных: Махла, Ноа, Хогла, Мілка і Тырца.

A ǔ Salpaada, syna Hèfèravaga, syna Galaadavaga, syna Mahìravaga, syna Manasììnaga, nâ bylo synoǔ, a dočkì. Vos′ ìmëny dočak âgonyh: Mahla, Noa, Hogla, Mìlka ì Tyrca.

4. Яны прыйшлі да сьвятара Элеазара, і да Ісуса, сына Нававага, і да правадыроў, і сказалі: Гасподзь загадаў Майсею даць нам надзел сярод братоў нашых. І дадзены ім надзел, паводле загаду Гасподняга, сярод братоў бацькі іхняга.

Âny pryjšlì da s′vâtara Èleazara, ì da Ìsusa, syna Navavaga, ì da pravadyroǔ, ì skazalì: Gaspodz′ zagadaǔ Majseû dac′ nam nadzel sârod bratoǔ našyh. Ì dadzeny ìm nadzel, pavodle zagadu Gaspodnâga, sârod bratoǔ bac′kì ìhnâga.

5. І выпала Манасіі дзесяць дзялянак, акрамя зямлі Галаадскай і Васанскай, якая за Ярданам;

Ì vypala Manasìì dzesâc′ dzâlânak, akramâ zâmlì Galaadskaj ì Vasanskaj, âkaâ za Ârdanam;

6. бо дочкі сыноў Манасіі атрымалі надзел сярод сыноў ягоных, а зямля Галаадская дасталася астатнім сынам Манасіі.

bo dočkì synoǔ Manasìì atrymalì nadzel sârod synoǔ âgonyh, a zâmlâ Galaadskaâ dastalasâ astatnìm synam Manasìì.

7. Мяжа Манасіі ідзе ад Асіра да Міхмэтата, які насупраць Сіхема; адсюль мяжа ідзе направа да жыхароў Эн Тапуаха.

Mâža Manasìì ìdze ad Asìra da Mìhmètata, âkì nasuprac′ Sìhema; adsûl′ mâža ìdze naprava da žyharoǔ Èn Tapuaha.

8. Зямля Тапуах дасталася Манасіі, а Тапуах каля мяжы Манасіінай - сынам Яфрэмавым.

Zâmlâ Tapuah dastalasâ Manasìì, a Tapuah kalâ mâžy Manasììnaj - synam Âfrèmavym.

9. Адсюль мяжа сыходзіць да патока Кана, з паўднёвага боку патока. Гарады гэтыя - Яфрэмавыя, хоць сярод гарадоў Манасіі. Мяжа Манасіі - на паўночным баку патока і канчаецца морам.

Adsûl′ mâža syhodzìc′ da patoka Kana, z paǔdnëvaga boku patoka. Garady gètyâ - Âfrèmavyâ, hoc′ sârod garadoǔ Manasìì. Mâža Manasìì - na paǔnočnym baku patoka ì kančaecca moram.

10. Што на поўдзень, тое Яфрэмава, а што на поўнач, тое Манасіінае: а мора было мяжою іхняй; да Асіра прымыкалі яны з паўночнага боку і да Ісахара з усходняга.

Što na poǔdzen′, toe Âfrèmava, a što na poǔnač, toe Manasììnae: a mora bylo mâžoû ìhnâj; da Asìra prymykalì âny z paǔnočnaga boku ì da Ìsahara z ushodnâga.

11. Каля Ісахара і Асіра - Манасіі Бэт-Чан і залежныя ад яго мясьціны, Іўлеам і залежныя ад яго мясьціны, жыхары Дора і залежныя ад яго мясьціны, жыхары Эн-Дора і залежныя ад яго мясьціны, жыхары Таанаха і залежныя ад яго мясьціны, жыхары Мэгідона і залежныя ад яго мясьціны, і трэцяя частка Натэта.

Kalâ Ìsahara ì Asìra - Manasìì Bèt-Čan ì zaležnyâ ad âgo mâs′cìny, Ìǔleam ì zaležnyâ ad âgo mâs′cìny, žyhary Dora ì zaležnyâ ad âgo mâs′cìny, žyhary Èn-Dora ì zaležnyâ ad âgo mâs′cìny, žyhary Taanaha ì zaležnyâ ad âgo mâs′cìny, žyhary Mègìdona ì zaležnyâ ad âgo mâs′cìny, ì trècââ častka Natèta.

12. Сыны Манасііныя не маглі выгнаць жыхароў гарадоў гэтых, і Хананэі засталіся жыць у зямлі гэтай.

Syny Manasììnyâ ne maglì vygnac′ žyharoǔ garadoǔ gètyh, ì Hananèì zastalìsâ žyc′ u zâmlì gètaj.

13. А калі сыны Ізраілевыя ўвабраліся ў сілу, тады Хананэяў зрабілі яны даньнікамі, але выгнаць ня выгналі іх.

A kalì syny Ìzraìlevyâ ǔvabralìsâ ǔ sìlu, tady Hananèâǔ zrabìlì âny dan′nìkamì, ale vygnac′ nâ vygnalì ìh.

14. Сыны Язэпа гаварылі Ісусу і сказалі: чаму ты даў мне ў надзел адно жэрабя і адну дзялянку, тым часам як я шматлюдны, бо так дабраславіў мяне Гасподзь?

Syny Âzèpa gavarylì Ìsusu ì skazalì: čamu ty daǔ mne ǔ nadzel adno žèrabâ ì adnu dzâlânku, tym časam âk â šmatlûdny, bo tak dabraslavìǔ mâne Gaspodz′?

15. Ісус сказаў ім: калі ты шматлюдны, дык ідзі ў лясы і там, у зямлі Фэрэзэяў і Рэфаімаў, расьцерабі сабе месца, калі гара Яфрэмавая табе цесная.

Ìsus skazaǔ ìm: kalì ty šmatlûdny, dyk ìdzì ǔ lâsy ì tam, u zâmlì Fèrèzèâǔ ì Rèfaìmaǔ, ras′cerabì sabe mesca, kalì gara Âfrèmavaâ tabe cesnaâ.

16. Сыны Язэпа сказалі: не застанецца за намі гара, бо жалезныя калясьніцы ўва ўсіх Хананэяў, якія жывуць у даліне, як у тых, якія ў Бэт-Сане і ў залежных ад яго мясьцінах, так і ў тых, што ў даліне Ізрээльскай.

Syny Âzèpa skazalì: ne zastanecca za namì gara, bo žaleznyâ kalâs′nìcy ǔva ǔsìh Hananèâǔ, âkìâ žyvuc′ u dalìne, âk u tyh, âkìâ ǔ Bèt-Sane ì ǔ zaležnyh ad âgo mâs′cìnah, tak ì ǔ tyh, što ǔ dalìne Ìzrèèl′skaj.

17. Але Ісус сказаў дому Язэпаваму, Яфрэмаваму і Манасіінаму: ты шматлюдны і сіла ў цябе вялікая; не адно жэрабя будзе ў цябе:

Ale Ìsus skazaǔ domu Âzèpavamu, Âfrèmavamu ì Manasììnamu: ty šmatlûdny ì sìla ǔ câbe vâlìkaâ; ne adno žèrabâ budze ǔ câbe:

18. і гара будзе твая, і лес гэты; ты расьцярэбіш яго, і ён будзе твой да самага канца яго; бо ты выганіш Хананэяў, хоць у іх калясьніцы жалезныя, і хоць яны моцныя.

ì gara budze tvaâ, ì les gèty; ty ras′cârèbìš âgo, ì ën budze tvoj da samaga kanca âgo; bo ty vyganìš Hananèâǔ, hoc′ u ìh kalâs′nìcy žaleznyâ, ì hoc′ âny mocnyâ.

18 Кіраўнік

1. Усё супольства сыноў Ізраілевых сабралася ў Сілом, і паставілі там скінію сходу, бо зямля была ўпакорана імі.

Usë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh sabralasâ ǔ Sìlom, ì pastavìlì tam skìnìû shodu, bo zâmlâ byla ǔpakorana ìmì.

2. А з сыноў Ізраілевых заставалася сем плямёнаў, якія яшчэ не атрымалі надзелу свайго.

A z synoǔ Ìzraìlevyh zastavalasâ sem plâmënaǔ, âkìâ âščè ne atrymalì nadzelu svajgo.

3. І сказаў Ісус сынам Ізраілевым: ці доўга вы яшчэ будзеце ня дбаць пра тое, каб пайсьці і ўзяць у спадчыну зямлю, якую даў вам Гасподзь Бог бацькоў вашых?

Ì skazaǔ Ìsus synam Ìzraìlevym: cì doǔga vy âščè budzece nâ dbac′ pra toe, kab pajs′cì ì ǔzâc′ u spadčynu zâmlû, âkuû daǔ vam Gaspodz′ Bog bac′koǔ vašyh?

4. дайце ад сябе па тры чалавекі з племя; я пашлю іх, і яны, устаўшы, пройдуць па зямлі і апішуць яе, як трэба падзяліць ім на надзелы, і прыйдуць да мяне;

dajce ad sâbe pa try čalavekì z plemâ; â pašlû ìh, ì âny, ustaǔšy, projduc′ pa zâmlì ì apìšuc′ âe, âk trèba padzâlìc′ ìm na nadzely, ì pryjduc′ da mâne;

5. няхай падзеляць яе на сем надзелаў; Юда няхай застаецца ў межах сваіх на поўдні, а дом Язэпаў няхай застаецца ў межах сваіх на поўначы;

nâhaj padzelâc′ âe na sem nadzelaǔ; Ûda nâhaj zastaecca ǔ mežah svaìh na poǔdnì, a dom Âzèpaǔ nâhaj zastaecca ǔ mežah svaìh na poǔnačy;

6. а вы расьпішэце зямлю на сем надзелаў і падайце мне сюды: я кіну вам жэрабя тут перад абліччам Госпада Бога нашага;

a vy ras′pìšèce zâmlû na sem nadzelaǔ ì padajce mne sûdy: â kìnu vam žèrabâ tut perad ablìččam Gospada Boga našaga;

7. а лявітам няма долі паміж вамі, бо сьвятарства Гасподняе ёсьць доля іхняя; а Гад, Рувім і палавіна племя Манасіінага атрымалі надзел свой за Ярданам на ўсход, які даў ім Майсей, раб Гасподні.

a lâvìtam nâma dolì pamìž vamì, bo s′vâtarstva Gaspodnâe ës′c′ dolâ ìhnââ; a Gad, Ruvìm ì palavìna plemâ Manasììnaga atrymalì nadzel svoj za Ârdanam na ǔshod, âkì daǔ ìm Majsej, rab Gaspodnì.

8. Гэтыя людзі ўсталі і пайшлі. А Ісус тым, якія падышлі апісваць зямлю, даў такі загад: ідзеце, абыдзеце зямлю, апішэце яе і вяртайцеся да мяне; а я тут кіну вам жэрабя перад абліччам Гасподнім, у Сіломе.

Gètyâ lûdzì ǔstalì ì pajšlì. A Ìsus tym, âkìâ padyšlì apìsvac′ zâmlû, daǔ takì zagad: ìdzece, abydzece zâmlû, apìšèce âe ì vârtajcesâ da mâne; a â tut kìnu vam žèrabâ perad ablìččam Gaspodnìm, u Sìlome.

9. Яны пайшлі, прайшлі па зямлі і апісалі яе, паводле гарадоў яе, на сем надзелаў, у кнізе, і прыйшлі да Ісуса ў табар, у Сілом.

Âny pajšlì, prajšlì pa zâmlì ì apìsalì âe, pavodle garadoǔ âe, na sem nadzelaǔ, u knìze, ì pryjšlì da Ìsusa ǔ tabar, u Sìlom.

10. Ісус кінуў ім жэрабя ў Сіломе перад Госпадам, і падзяліў там Ісус зямлю сынам Ізраілевым па дзялянках іх.

Ìsus kìnuǔ ìm žèrabâ ǔ Sìlome perad Gospadam, ì padzâlìǔ tam Ìsus zâmlû synam Ìzraìlevym pa dzâlânkah ìh.

11. Жэрабя выпала калену сыноў Веньямінавых, паводле родаў іхніх. Мяжа іх паводле жэрабя ішла паміж сынамі Юды і сынамі Язэпа;

Žèrabâ vypala kalenu synoǔ Ven′âmìnavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh. Mâža ìh pavodle žèrabâ ìšla pamìž synamì Ûdy ì synamì Âzèpa;

12. Мяжа іх на паўночным баку пачынаецца каля Ярдана, і праходзіць мяжа гэтая каля Ерыхона з поўначы, і падымаецца на гару на захадзе, і канчаецца ў пустыні Бэтавэн;

Mâža ìh na paǔnočnym baku pačynaecca kalâ Ârdana, ì prahodzìc′ mâža gètaâ kalâ Eryhona z poǔnačy, ì padymaecca na garu na zahadze, ì kančaecca ǔ pustynì Bètavèn;

13. адтуль мяжа ідзе да Луза, да паўднёвага боку Луза, Інакш Вэтыля, і сыходзіць мяжа да Атарот-Адара, да гары, якая на паўднёвым баку Бэт-Арона ніжняга;

adtul′ mâža ìdze da Luza, da paǔdnëvaga boku Luza, Ìnakš Vètylâ, ì syhodzìc′ mâža da Atarot-Adara, da gary, âkaâ na paǔdnëvym baku Bèt-Arona nìžnâga;

14. потым мяжа паварочвае і схіляецца да марскога боку на поўдзень ад гары, якая на поўдні перад Бэт-Аронам, і канчаецца каля Кірыят-Ваала, інакш Кірыят-Ярыма, горада сыноў Юдавых. Гэта заходні бок.

potym mâža pavaročvae ì shìlâecca da marskoga boku na poǔdzen′ ad gary, âkaâ na poǔdnì perad Bèt-Aronam, ì kančaecca kalâ Kìryât-Vaala, ìnakš Kìryât-Âryma, gorada synoǔ Ûdavyh. Gèta zahodnì bok.

15. А паўднёвым бокам ад Кірыят-Ярыма ідзе мяжа да мора і даходзіць да крыніцы водаў Нэфтааха;

A paǔdnëvym bokam ad Kìryât-Âryma ìdze mâža da mora ì dahodzìc′ da krynìcy vodaǔ Nèftaaha;

16. потым мяжа сыходзіць да канца гары, якая перад далінаю сына Эномавага, у даліне Рэфаімаў, на поўнач і сыходзіць далінаю Энома да паўднэвага боку Евуса, і ідзе да Эн-Рагела;

potym mâža syhodzìc′ da kanca gary, âkaâ perad dalìnaû syna Ènomavaga, u dalìne Rèfaìmaǔ, na poǔnač ì syhodzìc′ dalìnaû Ènoma da paǔdnèvaga boku Evusa, ì ìdze da Èn-Ragela;

17. потым паварочвае з поўначы і йдзе да да Эн-Шамэша, і йдзе Гелілота, які насупраць узвышша Адуміма, і сыходзіць да каменя Багана, сына Рувімавага;

potym pavaročvae z poǔnačy ì jdze da da Èn-Šamèša, ì jdze Gelìlota, âkì nasuprac′ uzvyšša Adumìma, ì syhodzìc′ da kamenâ Bagana, syna Ruvìmavaga;

18. потым праходзіць паблізу раўніны на поўнач і сыходзіць на раўніну;

potym prahodzìc′ pablìzu raǔnìny na poǔnač ì syhodzìc′ na raǔnìnu;

19. адсюль праходзіць мяжу каля Бэт-Хоглы на поўнач, і канчаецца мяжа каля паўночнай затокі мора Салёнага, каля паўднёвага канца Ярдана. Вось мяжа паўднёвая. З усходняга ж боку мяжою служыць Ярдан.

adsûl′ prahodzìc′ mâžu kalâ Bèt-Hogly na poǔnač, ì kančaecca mâža kalâ paǔnočnaj zatokì mora Salënaga, kalâ paǔdnëvaga kanca Ârdana. Vos′ mâža paǔdnëvaâ. Z ushodnâga ž boku mâžoû služyc′ Ârdan.

20. Вось надзел сыноў Веньямінавых, зь межамі ягонымі з усіх бакоў, паводле родаў іхніх.

Vos′ nadzel synoǔ Ven′âmìnavyh, z′ mežamì âgonymì z usìh bakoǔ, pavodle rodaǔ ìhnìh.

21. Гарады племя сыноў Веньямінавых, паводле родаў іхніх, належалі гэтыя: Ерыхон, Бэт-Хогла і Эмэк-Кецыц.

Garady plemâ synoǔ Ven′âmìnavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh, naležalì gètyâ: Eryhon, Bèt-Hogla ì Èmèk-Kecyc.

22. Бэт-Арава, Цэмараім і Вэтыль,

Bèt-Arava, Cèmaraìm ì Vètyl′,

23. Авім, Фара і Офра,

Avìm, Fara ì Ofra,

24. Кефар-Аманай, Афні і Гева: дванаццаць гарадоў зь іх сёламі

Kefar-Amanaj, Afnì ì Geva: dvanaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì

25. Гаваон, Рама і Бэрот,

Gavaon, Rama ì Bèrot,

26. Міцфэ, Кефіра і Моца,

Mìcfè, Kefìra ì Moca,

27. Рэкем, Ірфэіл і Тарала,

Rèkem, Ìrfèìl ì Tarala,

28. Цэла, Элэф і Евус, інакш Ерусалім, Гівэат і Кірыят: чатырнаццаць гарадоў зь іх сёламі. Вось надзел сыноў Веньямінавых, паводле родаў іхніх.

Cèla, Èlèf ì Evus, ìnakš Erusalìm, Gìvèat ì Kìryât: čatyrnaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì. Vos′ nadzel synoǔ Ven′âmìnavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh.

19 Кіраўнік

1. Другое жэрабя выпала Сымону, племю сыноў Сымонавых, паводле родаў іхніх: і быў надзел іхні сярод надзелу сыноў Юдавых.

Drugoe žèrabâ vypala Symonu, plemû synoǔ Symonavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh: ì byǔ nadzel ìhnì sârod nadzelu synoǔ Ûdavyh.

2. У надзеле іхнім былі: Вірсавія альбо Шэва, Малада,

U nadzele ìhnìm bylì: Vìrsavìâ al′bo Šèva, Malada,

3. Хацар-Шуал, Вала і Ацэм,

Hacar-Šual, Vala ì Acèm,

4. Элталад, Вэтул і Хорма,

Èltalad, Vètul ì Horma,

5. Цыклаг, Бэт-Маркавот і Хацар-Суса,

Cyklag, Bèt-Markavot ì Hacar-Susa,

6. Бэт-Леваот і Шарухен: трынаццаць гарадоў зь іх сёламі,

Bèt-Levaot ì Šaruhen: trynaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì,

7. Аін, Рымон, Этэр і Ашан: чатыры гарады зь сёламі іх,

Aìn, Rymon, Ètèr ì Ašan: čatyry garady z′ sëlamì ìh,

8. і ўсе сёлы, якія вакол гарадоў гэтых аж да Ваалат-Бээра, альбо паўднёвай Рамы. Вось надзел племю сыноў Сымонавых, паводле родаў іхніх.

ì ǔse sëly, âkìâ vakol garadoǔ gètyh až da Vaalat-Bèèra, al′bo paǔdnëvaj Ramy. Vos′ nadzel plemû synoǔ Symonavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh.

9. Ад дзялянкі сыноў Юдавых выдзелены надзел племю сыноў Сымонавых. Як што дзялянка сыноў Юдавых была надта вялікая для іх, дык сыны Сымонавыя і атрымалі надзел сярод іхняга надзелу.

Ad dzâlânkì synoǔ Ûdavyh vydzeleny nadzel plemû synoǔ Symonavyh. Âk što dzâlânka synoǔ Ûdavyh byla nadta vâlìkaâ dlâ ìh, dyk syny Symonavyâ ì atrymalì nadzel sârod ìhnâga nadzelu.

10. Трэцяе жэрабя выпала сынам Завулонавым паводле родаў іхніх, і цягнулася мяжа надзелу іхняга да Сарыда;

Trècâe žèrabâ vypala synam Zavulonavym pavodle rodaǔ ìhnìh, ì câgnulasâ mâža nadzelu ìhnâga da Saryda;

11. мяжа іх падымаецца да мора і да Маралы і прымыкае да Дабэшэта і прымыкае да патока, які перад Ёкнэамам;

mâža ìh padymaecca da mora ì da Maraly ì prymykae da Dabèšèta ì prymykae da patoka, âkì perad Ëknèamam;

12. ад Сарыда ідзе назад да ўсходняга боку, на ўсход сонца, да мяжы Кіслот-Тавора; адсюль ідзе да Даўрата і падымаецца да Яфіі;

ad Saryda ìdze nazad da ǔshodnâga boku, na ǔshod sonca, da mâžy Kìslot-Tavora; adsûl′ ìdze da Daǔrata ì padymaecca da Âfìì;

13. адсюль праходзіць на ўсход у Гет-Хэфэр, у Іту-Кацын, і йдзе да Рымона, Мітаара і Нэі;

adsûl′ prahodzìc′ na ǔshod u Get-Hèfèr, u Ìtu-Kacyn, ì jdze da Rymona, Mìtaara ì Nèì;

14. і паварочвае мяжа з поўначы да Ханатона і канчаецца далінаю Іфтах-Эл;

ì pavaročvae mâža z poǔnačy da Hanatona ì kančaecca dalìnaû Ìftah-Èl;

15. далей: Катаф, Нагалал, Шымрон, Ідэала і Віфляем: дванаццаць гарадоў зь іх сёламі.

dalej: Kataf, Nagalal, Šymron, Ìdèala ì Vìflâem: dvanaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì.

16. Вось надзел сыноў Завулонавых, паводле іхніх родаў; вось гарады і сёлы іхнія.

Vos′ nadzel synoǔ Zavulonavyh, pavodle ìhnìh rodaǔ; vos′ garady ì sëly ìhnìâ.

17. Чацьвёртае жэрабя выпала Ісахару, сынам Ісахаравым, паводле родаў іхніх;

Čac′vërtae žèrabâ vypala Ìsaharu, synam Ìsaharavym, pavodle rodaǔ ìhnìh;

18. мяжою іх быў: Ізрээль, Кесулот і Сунэм,

mâžoû ìh byǔ: Ìzrèèl′, Kesulot ì Sunèm,

19. Хафараім, Шыён і Анахаоат,

Hafaraìm, Šyën ì Anahaoat,

20. Равіт, Кішыён і Авец,

Ravìt, Kìšyën ì Avec,

21. Рэмэт, Эн-Ганім і Бэт-Пацэц;

Rèmèt, Èn-Ganìm ì Bèt-Pacèc;

22. і прымыкае мяжа да Тавора і Шагацымы і Вэтсаміса, і канчаецца мяжа іхняя каля Ярдана: шаснаццаць гарадоў зь сёламі іх.

ì prymykae mâža da Tavora ì Šagacymy ì Vètsamìsa, ì kančaecca mâža ìhnââ kalâ Ârdana: šasnaccac′ garadoǔ z′ sëlamì ìh.

23. Вось надзел сыноў племя Ісахаравага паводле родаў іхніх; вось гарады і сёлы іхнія.

Vos′ nadzel synoǔ plemâ Ìsaharavaga pavodle rodaǔ ìhnìh; vos′ garady ì sëly ìhnìâ.

24. Пятае жэрабя выпала племю сыноў Асіравых, паводле родаў іхніх;

Pâtae žèrabâ vypala plemû synoǔ Asìravyh, pavodle rodaǔ ìhnìh;

25. мяжою іх былі: Хэлкат, Халі, Вэтэн і Ахсаф,

mâžoû ìh bylì: Hèlkat, Halì, Vètèn ì Ahsaf,

26. Аламэлэх, Амад і Мішал; і прылягае мяжа да Карміла з заходняга боку і да Шыхор-Ліўната;

Alamèlèh, Amad ì Mìšal; ì prylâgae mâža da Karmìla z zahodnâga boku ì da Šyhor-Lìǔnata;

27. потым ідзе назад на ўсход сонца ў Вэт-Дагон і прылягае да Завулона і да даліны Іфтах-Эл поўначы, у Бэт-Эмэк і Нэеэл, і йдзе ў Кавула, зь левага боку;

potym ìdze nazad na ǔshod sonca ǔ Vèt-Dagon ì prylâgae da Zavulona ì da dalìny Ìftah-Èl poǔnačy, u Bèt-Èmèk ì Nèeèl, ì jdze ǔ Kavula, z′ levaga boku;

28. далей: Эўрон, Рэхаў, Хамон і Кана, да Сідона вялікага;

dalej: Èǔron, Rèhaǔ, Hamon ì Kana, da Sìdona vâlìkaga;

29. потым мяжа вяртаецца да Рамы да ўмацаванага горада Тыра, і паварочвае мяжа да Хосы і канчаецца каля мора, у мястэчку Ахзіў;

potym mâža vârtaecca da Ramy da ǔmacavanaga gorada Tyra, ì pavaročvae mâža da Hosy ì kančaecca kalâ mora, u mâstèčku Ahzìǔ;

30. далей: Ума, Афэк і Рэхаў: дваццаць два гарады зь сёламі іх.

dalej: Uma, Afèk ì Rèhaǔ: dvaccac′ dva garady z′ sëlamì ìh.

31. Вось надзел калена сыноў Асіравых, паводле плямёнаў іхніх; вось гарады і сёлы іх.

Vos′ nadzel kalena synoǔ Asìravyh, pavodle plâmënaǔ ìhnìh; vos′ garady ì sëly ìh.

32. Шостае жэрабя выпала сынам Нэфталімавым, сынам Нэфталіма паводле родаў іхніх;

Šostae žèrabâ vypala synam Nèftalìmavym, synam Nèftalìma pavodle rodaǔ ìhnìh;

33. мяжа ішла ад Хэлэфа ад дубровы, што ў Цананіме, да Адамі-Нэкева і Яўнэіла, да Лакума, і канчалася каля Ярдана;

mâža ìšla ad Hèlèfa ad dubrovy, što ǔ Cananìme, da Adamì-Nèkeva ì Âǔnèìla, da Lakuma, ì kančalasâ kalâ Ârdana;

34. адсюль вяртаецца мяжа на захад да Азнот-Тавора і йдзе адтуль да Хукока, і прылягае да Завулона з поўдня, і да Асіра прылягае з захаду, і да Юды каля Ярдана, ад усходу сонца.

adsûl′ vârtaecca mâža na zahad da Aznot-Tavora ì jdze adtul′ da Hukoka, ì prylâgae da Zavulona z poǔdnâ, ì da Asìra prylâgae z zahadu, ì da Ûdy kalâ Ârdana, ad ushodu sonca.

35. гарады ўмацаваныя: Цыдым, Цэр, Хамат, Ракат і Хінэрэт,

garady ǔmacavanyâ: Cydym, Cèr, Hamat, Rakat ì Hìnèrèt,

36. Адама, Рама і Асор,

Adama, Rama ì Asor,

37. Кедэс, Эдрэя і Эн-Гацор,

Kedès, Èdrèâ ì Èn-Gacor,

38. Ірэон, Мігдал-Эл, Харэм, Бэт-Анат і Вэтсаміс: дзевятнаццаць гарадоў зь іх сёламі.

Ìrèon, Mìgdal-Èl, Harèm, Bèt-Anat ì Vètsamìs: dzevâtnaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì.

39. Вось надзел племю сыноў Нэфталімавых паводле родаў іхніх; вось гарады і сёлы іх.

Vos′ nadzel plemû synoǔ Nèftalìmavyh pavodle rodaǔ ìhnìh; vos′ garady ì sëly ìh.

40. Племю сыноў Данавых, паводле родаў іхніх, выпала жэрабя сёмае;

Plemû synoǔ Danavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh, vypala žèrabâ sëmae;

41. мяжою надзелу іхняга былі: Цора, Эштаол і Ір-Шэмэш,

mâžoû nadzelu ìhnâga bylì: Cora, Èštaol ì Ìr-Šèmèš,

42. Шаалавін, Аялон і Ітла,

Šaalavìn, Aâlon ì Ìtla,

43. Элон, Тымната і Экрон,

Èlon, Tymnata ì Èkron,

44. Элтэке, Гівэтон і Ваалат,

Èltèke, Gìvèton ì Vaalat,

45. Ігуд, Бэнэ-Вэрак і Гат-Рымон,

Ìgud, Bènè-Vèrak ì Gat-Rymon,

46. Мэ-Яркон і Ракон зь мяжою пабліз Ёпіі. І выпаў надзел сыноў Данавых малы для іх.

Mè-Ârkon ì Rakon z′ mâžoû pablìz Ëpìì. Ì vypaǔ nadzel synoǔ Danavyh maly dlâ ìh.

47. І сыны Данавыя пайшлі вайною на Ласэм і ўзялі яго, і пабілі яго мечам, і атрымалі яго ў спадчыну, і пасяліліся ў ім, і назвалі Ласэм-Данам, імем Дана, бацькі свайго.

Ì syny Danavyâ pajšlì vajnoû na Lasèm ì ǔzâlì âgo, ì pabìlì âgo mečam, ì atrymalì âgo ǔ spadčynu, ì pasâlìlìsâ ǔ ìm, ì nazvalì Lasèm-Danam, ìmem Dana, bac′kì svajgo.

48. Вось надзел племю сыноў Данавых, паводле родаў іхніх; вось гарады і сёлы іхнія.

Vos′ nadzel plemû synoǔ Danavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh; vos′ garady ì sëly ìhnìâ.

49. Калі закончылі падзел зямлі, паводле межаў яе, тады сыны Ізраілевыя далі сярод сябе надзел Ісусу, сыну Нава:

Kalì zakončylì padzel zâmlì, pavodle mežaǔ âe, tady syny Ìzraìlevyâ dalì sârod sâbe nadzel Ìsusu, synu Nava:

50. паводле загаду Гасподняга далі яму горад Тамнат-Сараі, якога ён прасіў, на гары Яфрэмавай; і паставіў ён горад і жыў у ім.

pavodle zagadu Gaspodnâga dalì âmu gorad Tamnat-Saraì, âkoga ën prasìǔ, na gary Âfrèmavaj; ì pastavìǔ ën gorad ì žyǔ u ìm.

51. Вось надзелы, якія Элеазар сьвятар, Ісус, сын Наваў, і правадыры пакаленьняў падзялілі плямёнам сыноў Ізраілевых, паводле жэрабя, у Сіломе, перад абліччам Гасподнім, каля ўваходу ў скінію сходу. І закончылі падзел зямлі.

Vos′ nadzely, âkìâ Èleazar s′vâtar, Ìsus, syn Navaǔ, ì pravadyry pakalen′nâǔ padzâlìlì plâmënam synoǔ Ìzraìlevyh, pavodle žèrabâ, u Sìlome, perad ablìččam Gaspodnìm, kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu. Ì zakončylì padzel zâmlì.

20 Кіраўнік

1. І наказаў Гасподзь Ісусу казаць:

Ì nakazaǔ Gaspodz′ Ìsusu kazac′:

2. скажы сынам Ізраілевым: зрабеце ў сябе гарады-сховы, пра якія Я казаў вам праз Майсея,

skažy synam Ìzraìlevym: zrabece ǔ sâbe garady-shovy, pra âkìâ Â kazaǔ vam praz Majseâ,

3. каб мог уцякаць туды забойца, які забіў чалавека памылкова, без намыслу; няхай будуць у вас сховішчам ад помсьніка за кроў.

kab mog ucâkac′ tudy zabojca, âkì zabìǔ čalaveka pamylkova, bez namyslu; nâhaj buduc′ u vas shovìščam ad poms′nìka za kroǔ.

4. І хто ўцячэ ў адзін з гарадоў гэтых, няхай стане каля брамы горада і раскажа ўголас старэйшынам горада гэтага справу сваю; і яны прымуць яго да сябе ў горад і дадуць яму месца, каб ён жыў у іх;

Ì hto ǔcâčè ǔ adzìn z garadoǔ gètyh, nâhaj stane kalâ bramy gorada ì raskaža ǔgolas starèjšynam gorada gètaga spravu svaû; ì âny prymuc′ âgo da sâbe ǔ gorad ì daduc′ âmu mesca, kab ën žyǔ u ìh;

5. і калі пагоніцца за ім помсьнік за кроў, дык яны не павінны выдаваць у рукі яго забойцу, бо ён без намыслу забіў блізкага свайго, ня меў да яго нянавісьці ні ўчора, ні заўчора;

ì kalì pagonìcca za ìm poms′nìk za kroǔ, dyk âny ne pavìnny vydavac′ u rukì âgo zabojcu, bo ën bez namyslu zabìǔ blìzkaga svajgo, nâ meǔ da âgo nânavìs′cì nì ǔčora, nì zaǔčora;

6. няхай ён жыве ў гэтым горадзе, пакуль ня стане перад супольствам на суд, пакуль не памрэ вялікі сьвятар, якія будзе ў тыя дні. А потым няхай вернецца забойца і пойдзе ў горад свой і ў дом свой, зь якога ён уцёк.

nâhaj ën žyve ǔ gètym goradze, pakul′ nâ stane perad supol′stvam na sud, pakul′ ne pamrè vâlìkì s′vâtar, âkìâ budze ǔ tyâ dnì. A potym nâhaj vernecca zabojca ì pojdze ǔ gorad svoj ì ǔ dom svoj, z′ âkoga ën ucëk.

7. І выдзелілі Кедэс у Галілеі на гары Нэфталімавай, Сіхем на гары Яфрэмавай, і Кірыят-Арбы, інакш Хэўрон, на гары Юдавай;

Ì vydzelìlì Kedès u Galìleì na gary Nèftalìmavaj, Sìhem na gary Âfrèmavaj, ì Kìryât-Arby, ìnakš Hèǔron, na gary Ûdavaj;

8. за Ярданам, насупраць Ерыхона на ўсход, аддзялілі: Бэцэр у пустыні, на раўніне, ад племя Рувімавага, і Рамот у Галаадзе ад племя Гадавага, і Галан у Васане ад племя Манасіінага:

za Ârdanam, nasuprac′ Eryhona na ǔshod, addzâlìlì: Bècèr u pustynì, na raǔnìne, ad plemâ Ruvìmavaga, ì Ramot u Galaadze ad plemâ Gadavaga, ì Galan u Vasane ad plemâ Manasììnaga:

9. гэтыя гарады вызначаны ўсім сынам Ізраілевым і прыхадням, якія жывуць у іх, каб уцякаў туды кожны, хто забіў чалавека памылкова, каб не памёр ён ад рукі помсьніка за кроў, пакуль ня стане перад супольствам.

gètyâ garady vyznačany ǔsìm synam Ìzraìlevym ì pryhadnâm, âkìâ žyvuc′ u ìh, kab ucâkaǔ tudy kožny, hto zabìǔ čalaveka pamylkova, kab ne pamër ën ad rukì poms′nìka za kroǔ, pakul′ nâ stane perad supol′stvam.

21 Кіраўнік

1. Правадыры пакаленьняў лявіцкіх прыйшлі да Элеазара сьвятара і да Ісуса, сына Нава, і да правадыроў пакаленьняў сыноў Ізраілевых,

Pravadyry pakalen′nâǔ lâvìckìh pryjšlì da Èleazara s′vâtara ì da Ìsusa, syna Nava, ì da pravadyroǔ pakalen′nâǔ synoǔ Ìzraìlevyh,

2. і казалі ім у Сіломе, у зямлі Ханаанскай, і сказалі: Гасподзь загадаў праз Майсея даць нам гарады на жыхарства і прадмесьці іх пад быдла наша.

ì kazalì ìm u Sìlome, u zâmlì Hanaanskaj, ì skazalì: Gaspodz′ zagadaǔ praz Majseâ dac′ nam garady na žyharstva ì pradmes′cì ìh pad bydla naša.

3. І далі сыны Ізраілевыя лявітам з надзелаў сваіх, паводле загаду Гасподняга, гэтыя гарады з прадмесьцямі іх.

Ì dalì syny Ìzraìlevyâ lâvìtam z nadzelaǔ svaìh, pavodle zagadu Gaspodnâga, gètyâ garady z pradmes′câmì ìh.

4. Выпала жэрабя плямёнам Каатавым; і дасталася па жэрабі сынам Аарона сьвятара, лявітам, ад племя Юдавага і ад племя Сымонавага і ад племя Веньямінавага трынаццаць гарадоў;

Vypala žèrabâ plâmënam Kaatavym; ì dastalasâ pa žèrabì synam Aarona s′vâtara, lâvìtam, ad plemâ Ûdavaga ì ad plemâ Symonavaga ì ad plemâ Ven′âmìnavaga trynaccac′ garadoǔ;

5. а астатнім сынам Каата ад родаў племя Яфрэмавага і ад племя Данавага і ад палавіны племя Манасіінага паводле жэрабя дзесяць гарадоў;

a astatnìm synam Kaata ad rodaǔ plemâ Âfrèmavaga ì ad plemâ Danavaga ì ad palavìny plemâ Manasììnaga pavodle žèrabâ dzesâc′ garadoǔ;

6. сынам Гірсонавым - ад родаў племя Ісахаравага і ад племя Асіравага і ад племя Нэфталімавага і ад палавіны племя Манасіінага ў Васане па жэрабі трынаццаць гадоў;

synam Gìrsonavym - ad rodaǔ plemâ Ìsaharavaga ì ad plemâ Asìravaga ì ad plemâ Nèftalìmavaga ì ad palavìny plemâ Manasììnaga ǔ Vasane pa žèrabì trynaccac′ gadoǔ;

7. сынам Мэрарыным, паводле іх родаў, ад племя Рувімавага, ад племя Гадавага і ад племя Завулонавага - дванаццаць гарадоў.

synam Mèrarynym, pavodle ìh rodaǔ, ad plemâ Ruvìmavaga, ad plemâ Gadavaga ì ad plemâ Zavulonavaga - dvanaccac′ garadoǔ.

8. І аддалі сыны Ізраілевыя лявітам гэтыя гарады з прадмесьцямі іх, як загадаў Гасподзь праз Майсея, паводле жэрабя.

Ì addalì syny Ìzraìlevyâ lâvìtam gètyâ garady z pradmes′câmì ìh, âk zagadaǔ Gaspodz′ praz Majseâ, pavodle žèrabâ.

9. Ад племя сыноў Юдавых і ад племя сыноў Сымонавых далі гарады, якія названы паводле імя:

Ad plemâ synoǔ Ûdavyh ì ad plemâ synoǔ Symonavyh dalì garady, âkìâ nazvany pavodle ìmâ:

10. сынам Аарона, з родаў Каатавых, з сыноў Лявіі,

synam Aarona, z rodaǔ Kaatavyh, z synoǔ Lâvìì,

11. далі Кірыят-Арбы, бацькі Энакавага, інакш Хэўрон, на гары Юдавай, і прадмесьці яго вакол яго;

dalì Kìryât-Arby, bac′kì Ènakavaga, ìnakš Hèǔron, na gary Ûdavaj, ì pradmes′cì âgo vakol âgo;

12. а поле гэтага горада і сёлы яго аддалі ва ўласнасьць Халеву, сыну Ефаніінаму.

a pole gètaga gorada ì sëly âgo addalì va ǔlasnas′c′ Halevu, synu Efanììnamu.

13. І вось сынам Аарона сьвятара далі горад сховішча забойцаў, Хэўрон і прадмесьці яго, Ліўну і прадмесьці яе,

Ì vos′ synam Aarona s′vâtara dalì gorad shovìšča zabojcaǔ, Hèǔron ì pradmes′cì âgo, Lìǔnu ì pradmes′cì âe,

14. Іятыр і прадмесьці яго, Эштэмо і прадмесьці яго,

Ìâtyr ì pradmes′cì âgo, Èštèmo ì pradmes′cì âgo,

15. Халон і прадмесьці яго, Давір і прадмесьці яго,

Halon ì pradmes′cì âgo, Davìr ì pradmes′cì âgo,

16. Аін і прадмесьці яго, Юту і прадмесьці яе, Бэт-Шэшэм і прадмесьці яго: дзевяць гарадоў ад двух плямёнаў гэтых;

Aìn ì pradmes′cì âgo, Ûtu ì pradmes′cì âe, Bèt-Šèšèm ì pradmes′cì âgo: dzevâc′ garadoǔ ad dvuh plâmënaǔ gètyh;

17. а ад племя Веньямінавага: Гаваон і прадмесьці яго, Геву і прадмесьці яе,

a ad plemâ Ven′âmìnavaga: Gavaon ì pradmes′cì âgo, Gevu ì pradmes′cì âe,

18. Анатот і прадмесьці яго, Алмон і прадмесьці яго: чатыры гарады.

Anatot ì pradmes′cì âgo, Almon ì pradmes′cì âgo: čatyry garady.

19. Усіх гарадоў сынам Ааронавым, сьвятарам, трынаццаць гарадоў з прадмесьцямі іх.

Usìh garadoǔ synam Aaronavym, s′vâtaram, trynaccac′ garadoǔ z pradmes′câmì ìh.

20. І родам сыноў Каатавых, лявітаў, астатнім з сыноў Каатавых, паводле жэрабя іхняга, дасталіся гарады ад племя Яфрэмавага;

Ì rodam synoǔ Kaatavyh, lâvìtaǔ, astatnìm z synoǔ Kaatavyh, pavodle žèrabâ ìhnâga, dastalìsâ garady ad plemâ Âfrèmavaga;

21. далі ім горад сховішча забойцаў, Сіхем і прадмесьці яго, на гары Яфрэмавай, Газэр і прадмесьці яго;

dalì ìm gorad shovìšča zabojcaǔ, Sìhem ì pradmes′cì âgo, na gary Âfrèmavaj, Gazèr ì pradmes′cì âgo;

22. Кіўцаім і прадмесьці яго, Бэт-Арон і прадмесьці яго: чатыры гарады;

Kìǔcaìm ì pradmes′cì âgo, Bèt-Aron ì pradmes′cì âgo: čatyry garady;

23. ад племя Данавага: Элтэке і прадмесьці яго, Гівэтон і прадмесьці яго,

ad plemâ Danavaga: Èltèke ì pradmes′cì âgo, Gìvèton ì pradmes′cì âgo,

24. Аялон і прадмесьці яго, Гат-Рымон і прадмесьці яго: чатыры гарады;

Aâlon ì pradmes′cì âgo, Gat-Rymon ì pradmes′cì âgo: čatyry garady;

25. ад палавіны племя Манасіінага: Фаанах і прадмесьці яго, Гат-Рымон і прадмесьці яго: два гарады.

ad palavìny plemâ Manasììnaga: Faanah ì pradmes′cì âgo, Gat-Rymon ì pradmes′cì âgo: dva garady.

26. Усіх гарадоў з прадмесьцямі іх пастатнім родам сыноў Каатавых дзесяць.

Usìh garadoǔ z pradmes′câmì ìh pastatnìm rodam synoǔ Kaatavyh dzesâc′.

27. А сынам Гірсонавым, з родаў лявіцкіх: ад палавіны племя Манасіінага горад сховішча забойцам, Галан у Васане і прадмесьці яго, і Бээштэру і прадмесьці яе: два гарады;

A synam Gìrsonavym, z rodaǔ lâvìckìh: ad palavìny plemâ Manasììnaga gorad shovìšča zabojcam, Galan u Vasane ì pradmes′cì âgo, ì Bèèštèru ì pradmes′cì âe: dva garady;

28. ад племя Ісахаравага: Кішыён і прадмесьці яго, Даўрат і прадмесьці яго,

ad plemâ Ìsaharavaga: Kìšyën ì pradmes′cì âgo, Daǔrat ì pradmes′cì âgo,

29. Ярмут і прадмесьці яго, Эн-Ганім і прадмесьці яго: чатыры гарады;

Ârmut ì pradmes′cì âgo, Èn-Ganìm ì pradmes′cì âgo: čatyry garady;

30. ад племя Асіравага: Мішал і прадмесьці яго, Аўдон і прадмесьці яго,

ad plemâ Asìravaga: Mìšal ì pradmes′cì âgo, Aǔdon ì pradmes′cì âgo,

31. Хэлкат і прадмесьці яго, Рэхаў і прадмесьці яго: чатыры гарады;

Hèlkat ì pradmes′cì âgo, Rèhaǔ ì pradmes′cì âgo: čatyry garady;

32. ад племя Нэфталімавага горад сховішча забойцам, Кедэс у Галілеі і прадмесьці яго, Хамот-Дор і прадмесьці яго, Картан і прадмесьці яго: тры гарады.

ad plemâ Nèftalìmavaga gorad shovìšča zabojcam, Kedès u Galìleì ì pradmes′cì âgo, Hamot-Dor ì pradmes′cì âgo, Kartan ì pradmes′cì âgo: try garady.

33. Усіх гарадоў сынам Гірсонавым, паводле родаў іхніх, трынаццаць гарадоў з прадмесьцямі іх.

Usìh garadoǔ synam Gìrsonavym, pavodle rodaǔ ìhnìh, trynaccac′ garadoǔ z pradmes′câmì ìh.

34. Родам сыноў Мэрарыных, астатнім лявітам: ад племя Завулонавага Ёкнэам і прадмесьці яго, Карту і прадмесьці яе,

Rodam synoǔ Mèrarynyh, astatnìm lâvìtam: ad plemâ Zavulonavaga Ëknèam ì pradmes′cì âgo, Kartu ì pradmes′cì âe,

35. Дымну і прадмесьці яе, Нагалал і прадмесьці яго: чатыры гарады;

Dymnu ì pradmes′cì âe, Nagalal ì pradmes′cì âgo: čatyry garady;

36. ад племя Рувімавага Бэцэр і прадмесьці яго, Яаца і прадмесьці яе,

ad plemâ Ruvìmavaga Bècèr ì pradmes′cì âgo, Âaca ì pradmes′cì âe,

37. Кедэмот і прадмесьці яго, Мэфаат і прадмесьці яго: чатыры гарады;

Kedèmot ì pradmes′cì âgo, Mèfaat ì pradmes′cì âgo: čatyry garady;

38. ад племя Гадавага: гарады сховішчы забойцаў - Рамот у Галаадзе і прадмесьці яго, Маханаім і прадмесьці яго,

ad plemâ Gadavaga: garady shovìščy zabojcaǔ - Ramot u Galaadze ì pradmes′cì âgo, Mahanaìm ì pradmes′cì âgo,

39. Эсэвон і прадмесьці яго, Язэр і прадмесьці яго: усіх гарадоў чатыры,

Èsèvon ì pradmes′cì âgo, Âzèr ì pradmes′cì âgo: usìh garadoǔ čatyry,

40. Усіх гарадоў сынам Мэрарыным паводле родаў іхніх, астатнім родам лявіцкім, паводле жэрабя дасталася дванаццаць гарадоў.

Usìh garadoǔ synam Mèrarynym pavodle rodaǔ ìhnìh, astatnìm rodam lâvìckìm, pavodle žèrabâ dastalasâ dvanaccac′ garadoǔ.

41. Усіх гарадоў лявіцкіх сярод валоданьняў сыноў Ізраілевых было сорак восем гарадоў з прадмесьцямі іх.

Usìh garadoǔ lâvìckìh sârod valodan′nâǔ synoǔ Ìzraìlevyh bylo sorak vosem garadoǔ z pradmes′câmì ìh.

42. Пры гарадах гэтых былі каля кожнага горада прадмесьці вакол яго: так было пры ўсіх гарадах гэтых.

Pry garadah gètyh bylì kalâ kožnaga gorada pradmes′cì vakol âgo: tak bylo pry ǔsìh garadah gètyh.

43. Такім чынам аддаў Гасподзь Ізраілю ўсю зямлю, якую даць прысягаўся бацькам іхнім, і яны атрымалі яе ў спадчыну і пасяліліся на ёй.

Takìm čynam addaǔ Gaspodz′ Ìzraìlû ǔsû zâmlû, âkuû dac′ prysâgaǔsâ bac′kam ìhnìm, ì âny atrymalì âe ǔ spadčynu ì pasâlìlìsâ na ëj.

44. І даў ім Гасподзь спакой з усіх бакоў, як прысягаўся бацькам іхнім, і ніхто з усіх ворагаў іхніх ня ўстояў супроць іх; усіх ворагаў іхніх аддаў Гасподзь у рукі ім.

Ì daǔ ìm Gaspodz′ spakoj z usìh bakoǔ, âk prysâgaǔsâ bac′kam ìhnìm, ì nìhto z usìh voragaǔ ìhnìh nâ ǔstoâǔ suproc′ ìh; usìh voragaǔ ìhnìh addaǔ Gaspodz′ u rukì ìm.

45. Не засталося няспраўджанае ніводнае слова з усіх добрых слоў, якія Гасподзь казаў дому Ізраілеваму: усё збылося.

Ne zastalosâ nâspraǔdžanae nìvodnae slova z usìh dobryh sloǔ, âkìâ Gaspodz′ kazaǔ domu Ìzraìlevamu: usë zbylosâ.

22 Кіраўнік

1. Тады Ісус паклікаў племя Рувімавае, Гадавае і палавіну племя Манасіінага і сказаў ім:

Tady Ìsus paklìkaǔ plemâ Ruvìmavae, Gadavae ì palavìnu plemâ Manasììnaga ì skazaǔ ìm:

2. вы выканалі ўсё, што загадаў вам Майсей, раб Гасподні, і слухаліся слоў маіх ва ўсім, што я загадваў ім;

vy vykanalì ǔsë, što zagadaǔ vam Majsej, rab Gaspodnì, ì sluhalìsâ sloǔ maìh va ǔsìm, što â zagadvaǔ ìm;

3. вы не пакідалі братоў сваіх многія дні да сёньня і выканалі, што мелі выканаць па загадзе Госпада Бога вашага;

vy ne pakìdalì bratoǔ svaìh mnogìâ dnì da sën′nâ ì vykanalì, što melì vykanac′ pa zagadze Gospada Boga vašaga;

4. сёньня Гасподзь Бог ваш супакоіў братоў вашых, як казаў ім; дык жа вярнецеся і ідзеце ў намёты вашыя, у зямлю вашага валоданьня, якую даў вам Майсей, раб Гасподні, за Ярданам;

sën′nâ Gaspodz′ Bog vaš supakoìǔ bratoǔ vašyh, âk kazaǔ ìm; dyk ža vârnecesâ ì ìdzece ǔ namëty vašyâ, u zâmlû vašaga valodan′nâ, âkuû daǔ vam Majsej, rab Gaspodnì, za Ârdanam;

5. толькі старайцеся рупліва выконваць запаведзі і закон, якія наказаў вам Майсей, раб Гасподні: любіць Госпада Бога вашага, хадзіць усімі шляхамі Ягонымі, захоўваць запаведзі Ягоныя, прыляпляцца да Яго і служыць Яму ўсім сэрцам вашым і ўсёю душою вашаю.

tol′kì starajcesâ ruplìva vykonvac′ zapavedzì ì zakon, âkìâ nakazaǔ vam Majsej, rab Gaspodnì: lûbìc′ Gospada Boga vašaga, hadzìc′ usìmì šlâhamì Âgonymì, zahoǔvac′ zapavedzì Âgonyâ, prylâplâcca da Âgo ì služyc′ Âmu ǔsìm sèrcam vašym ì ǔsëû dušoû vašaû.

6. Потым Ісус дабраславіў іх і адпусьціў іх, і яны разышліся па намётах сваіх.

Potym Ìsus dabraslavìǔ ìh ì adpus′cìǔ ìh, ì âny razyšlìsâ pa namëtah svaìh.

7. Адной палавіне племя Манасіінага даў Майсей надзел у Васане, а другой палавіне яго даў Ісус надзел з братамі ягонымі па гэты бок Ярдана, на захад. І калі адпускаў іх Ісус у намёты іхнія і дабраславіў іх,

Adnoj palavìne plemâ Manasììnaga daǔ Majsej nadzel u Vasane, a drugoj palavìne âgo daǔ Ìsus nadzel z bratamì âgonymì pa gèty bok Ârdana, na zahad. Ì kalì adpuskaǔ ìh Ìsus u namëty ìhnìâ ì dabraslavìǔ ìh,

8. дык сказаў ім: зь вялікім багацьцем вяртаецеся вы ў намёты вашыя, зь вялікім мноствам быдла, з срэбрам. з золатам, зь медзьдзю і з жалезам, і зь вялікім мноствам вопраткі: падзялеце здабычу, узятую ў ворагаў вашых з братамі вашымі.

dyk skazaǔ ìm: z′ vâlìkìm bagac′cem vârtaecesâ vy ǔ namëty vašyâ, z′ vâlìkìm mnostvam bydla, z srèbram. z zolatam, z′ medz′dzû ì z žalezam, ì z′ vâlìkìm mnostvam vopratkì: padzâlece zdabyču, uzâtuû ǔ voragaǔ vašyh z bratamì vašymì.

9. І вярнуліся, і пайшлі сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя і палавіна племя Манасіінага ад сыноў Ізраілевых зь Сілома, які ў зямлі Ханаанскай, каб ісьці ў зямлю Галаад, у зямлю свайго валоданьня, якую атрымалі ў валоданьне па загадзе Гасподнім, дадзеным праз Майсея.

Ì vârnulìsâ, ì pajšlì syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ ì palavìna plemâ Manasììnaga ad synoǔ Ìzraìlevyh z′ Sìloma, âkì ǔ zâmlì Hanaanskaj, kab ìs′cì ǔ zâmlû Galaad, u zâmlû svajgo valodan′nâ, âkuû atrymalì ǔ valodan′ne pa zagadze Gaspodnìm, dadzenym praz Majseâ.

10. Прыйшоўшы ў ваколіцы Ярдана, што ў зямлі Ханаанскай, сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя і палавіна племя Манасіінага спарудзілі там каля Ярдана ахвярнік, ахвярнік вялікі з выгляду.

Pryjšoǔšy ǔ vakolìcy Ârdana, što ǔ zâmlì Hanaanskaj, syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ ì palavìna plemâ Manasììnaga sparudzìlì tam kalâ Ârdana ahvârnìk, ahvârnìk vâlìkì z vyglâdu.

11. І пачулі сыны Ізраілевыя, што кажуць: вось, сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя і палавіна племя Манасіінага спарудзілі ахвярнік на зямлі Ханаанскай, у ваколіцах Ярдана, насупраць сыноў Ізраілевых.

Ì pačulì syny Ìzraìlevyâ, što kažuc′: vos′, syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ ì palavìna plemâ Manasììnaga sparudzìlì ahvârnìk na zâmlì Hanaanskaj, u vakolìcah Ârdana, nasuprac′ synoǔ Ìzraìlevyh.

12. Калі пачулі гэта сыны Ізраілевыя, дык сабралася ўсё супольства сыноў Ізраілевых у Сілом, каб ісьці супроць іх вайною.

Kalì pačulì gèta syny Ìzraìlevyâ, dyk sabralasâ ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh u Sìlom, kab ìs′cì suproc′ ìh vajnoû.

13. Аднак жа сыны Ізраілевыя найперш паслалі да сыноў Рувімавых і да сыноў Гадавых і да палавіны племя сыноў Манасііных у зямлю Галаадскую Фінээса, сына Элеазара, сьвятара,

Adnak ža syny Ìzraìlevyâ najperš paslalì da synoǔ Ruvìmavyh ì da synoǔ Gadavyh ì da palavìny plemâ synoǔ Manasììnyh u zâmlû Galaadskuû Fìnèèsa, syna Èleazara, s′vâtara,

14. і зь ім дзесяць правадыроў, па правадыры пакаленьня ад усіх плямёнаў Ізраілевых; кожны зь іх быў правадырам пакаленьня ў тысячах Ізраілевых.

ì z′ ìm dzesâc′ pravadyroǔ, pa pravadyry pakalen′nâ ad usìh plâmënaǔ Ìzraìlevyh; kožny z′ ìh byǔ pravadyram pakalen′nâ ǔ tysâčah Ìzraìlevyh.

15. І прыйшлі яны да сыноў Рувімавых і да сыноў Гадавых і да палавіны племя сыноў Манасііных у зямлю Галаад і казалі ім і сказалі:

Ì pryjšlì âny da synoǔ Ruvìmavyh ì da synoǔ Gadavyh ì da palavìny plemâ synoǔ Manasììnyh u zâmlû Galaad ì kazalì ìm ì skazalì:

16. так кажа ўсё супольства Гасподняе: што гэта за злачынства ўчынілі мы перад Богам Ізраілевым, адступіўшы сёньня ад Госпада, спарудзіўшы сабе ахвярнік і паўстаўшы сёньня супроць Госпада?

tak kaža ǔsë supol′stva Gaspodnâe: što gèta za zlačynstva ǔčynìlì my perad Bogam Ìzraìlevym, adstupìǔšy sën′nâ ad Gospada, sparudzìǔšy sabe ahvârnìk ì paǔstaǔšy sën′nâ suproc′ Gospada?

17. хіба мала вам беззаконьня Фэгоравага, ад якога мы не ачысьціліся да сёньня і за якое было пабіта супольства Гасподняе?

hìba mala vam bezzakon′nâ Fègoravaga, ad âkoga my ne ačys′cìlìsâ da sën′nâ ì za âkoe bylo pabìta supol′stva Gaspodnâe?

18. а вы адступаецеся сёньня ад Госпада! сёньня вы паўстаяце супроць Госпада, а заўтра ўгневаецца Гасподзь на ўсё супольства Ізраілевае;

a vy adstupaecesâ sën′nâ ad Gospada! sën′nâ vy paǔstaâce suproc′ Gospada, a zaǔtra ǔgnevaecca Gaspodz′ na ǔsë supol′stva Ìzraìlevae;

19. калі ж зямля вашага валоданьня здаецца вам нячыстаю, дык перайдзеце ў зямлю валоданьня Гасподняга, вазьмеце надзел сярод нас, але не паўставайце супроць Госпада, і супроць нас не паўставайце, спаруджаючы сабе ахвярнік, акрамя ахвярніка Госпада Бога нашага;

kalì ž zâmlâ vašaga valodan′nâ zdaecca vam nâčystaû, dyk perajdzece ǔ zâmlû valodan′nâ Gaspodnâga, vaz′mece nadzel sârod nas, ale ne paǔstavajce suproc′ Gospada, ì suproc′ nas ne paǔstavajce, sparudžaûčy sabe ahvârnìk, akramâ ahvârnìka Gospada Boga našaga;

20. ці ж не адзін Ахан, сын Зары, учыніў злачынства, узяўшы з заклятага, а гнеў быў на ўсё супольства Ізраілевае? ці не адзін ён памёр за сваё беззаконьне.

cì ž ne adzìn Ahan, syn Zary, učynìǔ zlačynstva, uzâǔšy z zaklâtaga, a gneǔ byǔ na ǔsë supol′stva Ìzraìlevae? cì ne adzìn ën pamër za svaë bezzakon′ne.

21. Сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя і палавіна племя Манасіінага ў адказ казалі правадырам тысяч Ізраілевых:

Syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ ì palavìna plemâ Manasììnaga ǔ adkaz kazalì pravadyram tysâč Ìzraìlevyh:

22. Бог багоў Гасподзь, Бог багоў Гасподзь, Ён ведае, і Ізраіль хай ведае! Калі мы паўстаём і адступаемся ад Госпада, дык хай ня літуе нас Гасподзь у дзень гэты!

Bog bagoǔ Gaspodz′, Bog bagoǔ Gaspodz′, Ën vedae, ì Ìzraìl′ haj vedae! Kalì my paǔstaëm ì adstupaemsâ ad Gospada, dyk haj nâ lìtue nas Gaspodz′ u dzen′ gèty!

23. Калі мы спарудзілі ахвярнік дзеля таго, каб адступіцца ад Госпада, і дзеля таго, каб прыносіць на ім цэласпаленьне і прынашэньне хлебнае і каб учыняць на ім ахвяры мірныя, дык няхай спагоніць Сам Гасподзь!

Kalì my sparudzìlì ahvârnìk dzelâ tago, kab adstupìcca ad Gospada, ì dzelâ tago, kab prynosìc′ na ìm cèlaspalen′ne ì prynašèn′ne hlebnae ì kab učynâc′ na ìm ahvâry mìrnyâ, dyk nâhaj spagonìc′ Sam Gaspodz′!

24. Але мы зрабілі гэта з боязі таго, каб у прыйшлыя часы не сказалі вашыя сыны нашым сынам: "што вам да Госпада Бога Ізраілевага!

Ale my zrabìlì gèta z boâzì tago, kab u pryjšlyâ časy ne skazalì vašyâ syny našym synam: "što vam da Gospada Boga Ìzraìlevaga!

25. Гасподзь паставіў мяжу паміж вамі і намі, сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя, Ярдан: няма вам долі ў Госпадзе". Такім чынам вашыя сыны не дапусьцілі б нашых сыноў шанаваць Госпада.

Gaspodz′ pastavìǔ mâžu pamìž vamì ì namì, syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ, Ârdan: nâma vam dolì ǔ Gospadze". Takìm čynam vašyâ syny ne dapus′cìlì b našyh synoǔ šanavac′ Gospada.

26. Таму мы сказалі: спарудзім сабе ахвярнік ня дзеля цэласпаленьня і ня дзеля ахвяраў,

Tamu my skazalì: sparudzìm sabe ahvârnìk nâ dzelâ cèlaspalen′nâ ì nâ dzelâ ahvâraǔ,

27. а каб ён паміж вамі і намі, паміж наступнымі родамі нашымі, быў сьведкам, што мы можам служыць Госпаду цэласпаленьнямі нашымі і ахвярамі нашымі і падзякамі нашымі, і каб у прыйшлыя часы не сказалі сыны вашыя сынам нашым: "няма вам долі ў Госпадзе".

a kab ën pamìž vamì ì namì, pamìž nastupnymì rodamì našymì, byǔ s′vedkam, što my možam služyc′ Gospadu cèlaspalen′nâmì našymì ì ahvâramì našymì ì padzâkamì našymì, ì kab u pryjšlyâ časy ne skazalì syny vašyâ synam našym: "nâma vam dolì ǔ Gospadze".

28. Мы казалі: калі скажуць так нам і родам нашым у прыйшлы час, дык мы скажам: бачыце падабенства ахвярніка Госпада, якое зрабілі бацькі нашыя ня дзеля цэласпаленьня і ня дзеля ахвяры, а каб гэта было сьведкам паміж намі і вамі.

My kazalì: kalì skažuc′ tak nam ì rodam našym u pryjšly čas, dyk my skažam: bačyce padabenstva ahvârnìka Gospada, âkoe zrabìlì bac′kì našyâ nâ dzelâ cèlaspalen′nâ ì nâ dzelâ ahvâry, a kab gèta bylo s′vedkam pamìž namì ì vamì.

29. Хай ня будзе такога, каб нам паўстаць супроць Госпада і адступіцца сёньня ад Госпада, і спарудзіць ахвярнік дзеля цэласпаленьня і дзеля прынашэньня хлебнага і дзеля ахвяраў, акрамя ахвярніка Госпада Бога нашага, які перад скініяй Ягонай.

Haj nâ budze takoga, kab nam paǔstac′ suproc′ Gospada ì adstupìcca sën′nâ ad Gospada, ì sparudzìc′ ahvârnìk dzelâ cèlaspalen′nâ ì dzelâ prynašèn′nâ hlebnaga ì dzelâ ahvâraǔ, akramâ ahvârnìka Gospada Boga našaga, âkì perad skìnìâj Âgonaj.

30. Фінээс сьвятар, правадыры супольства і галовы тысяч Ізраілевых, якія былі зь ім, пачуўшы словы, якія казалі сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя і сыны Манасііныя, ухвалілі іх.

Fìnèès s′vâtar, pravadyry supol′stva ì galovy tysâč Ìzraìlevyh, âkìâ bylì z′ ìm, pačuǔšy slovy, âkìâ kazalì syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ ì syny Manasììnyâ, uhvalìlì ìh.

31. І сказаў Фінээс, сын Элеазара, сьвятар, сынам Рувімавым і сынам Гадавым і сынам Манасііным: сёньня мы даведаліся, што Гасподзь сярод нас, што вы ня ўчынілі перад Госпадам злачынства гэтага; вы цяпер выбавілі сыноў Ізраіля ад рукі Гасподняй.

Ì skazaǔ Fìnèès, syn Èleazara, s′vâtar, synam Ruvìmavym ì synam Gadavym ì synam Manasììnym: sën′nâ my davedalìsâ, što Gaspodz′ sârod nas, što vy nâ ǔčynìlì perad Gospadam zlačynstva gètaga; vy câper vybavìlì synoǔ Ìzraìlâ ad rukì Gaspodnâj.

32. І вярнуўся Фінээс, сын Элеазара, сьвятар, і правадыры ад сыноў Рувімавых і ад сыноў Гадавых у зямлю Ханаанскую да сыноў Ізраілевых і прынесьлі ім адказ.

Ì vârnuǔsâ Fìnèès, syn Èleazara, s′vâtar, ì pravadyry ad synoǔ Ruvìmavyh ì ad synoǔ Gadavyh u zâmlû Hanaanskuû da synoǔ Ìzraìlevyh ì prynes′lì ìm adkaz.

33. І сыны Ізраілевыя ўхвалілі гэта, і дабраславілі сыны Ізраілевыя Бога і адмовіліся ісьці супроць іх вайною, каб спустошыць зямлю, на якой жылі сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя.

Ì syny Ìzraìlevyâ ǔhvalìlì gèta, ì dabraslavìlì syny Ìzraìlevyâ Boga ì admovìlìsâ ìs′cì suproc′ ìh vajnoû, kab spustošyc′ zâmlû, na âkoj žylì syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ.

34. І назвалі сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя ахвярнік: Эд, бо, сказалі яны, ён сьведка паміж намі, што Гасподзь ёсьць Бог наш.

Ì nazvalì syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ ahvârnìk: Èd, bo, skazalì âny, ën s′vedka pamìž namì, što Gaspodz′ ës′c′ Bog naš.

23 Кіраўнік

1. Праз многа часу пасьля таго, як Гасподзь супакоіў Ізраіля ад усіх ворагаў ягоных з усіх бакоў, Ісус састарыўся, увайшоў у сталы век.

Praz mnoga času pas′lâ tago, âk Gaspodz′ supakoìǔ Ìzraìlâ ad usìh voragaǔ âgonyh z usìh bakoǔ, Ìsus sastaryǔsâ, uvajšoǔ u staly vek.

2. І склікаў Ісус усіх сыноў Ізраілевых, старэйшынаў іхніх, судзьдзяў іхніх і наглядчыкаў іхніх, і сказаў ім: я састарыўся, увайшоў у сталы век.

Ì sklìkaǔ Ìsus usìh synoǔ Ìzraìlevyh, starèjšynaǔ ìhnìh, sudz′dzâǔ ìhnìh ì naglâdčykaǔ ìhnìh, ì skazaǔ ìm: â sastaryǔsâ, uvajšoǔ u staly vek.

3. Вы бачылі ўсё, што зрабіў Гасподзь Бог ваш перад абліччам вашым з усімі гэтымі народамі, бо Гасподзь Бог ваш Сам змагаўся за вас.

Vy bačylì ǔsë, što zrabìǔ Gaspodz′ Bog vaš perad ablìččam vašym z usìmì gètymì narodamì, bo Gaspodz′ Bog vaš Sam zmagaǔsâ za vas.

4. Вось, я падзяліў вам па жэрабі астаткі народаў гэтых у надзел плямёнам вашым, усе народы, якія я вынішчыў, ад Ярдана да вялікага мора, на захад сонца.

Vos′, â padzâlìǔ vam pa žèrabì astatkì narodaǔ gètyh u nadzel plâmënam vašym, use narody, âkìâ â vynìščyǔ, ad Ârdana da vâlìkaga mora, na zahad sonca.

5. Гасподзь Бог ваш Сам прагоніць іх ад вас; і зьнішчыць іх перад вамі, каб вы атрымалі ў спадчыну зямлю іхнюю, як казаў Гасподзь Бог ваш.

Gaspodz′ Bog vaš Sam pragonìc′ ìh ad vas; ì z′nìščyc′ ìh perad vamì, kab vy atrymalì ǔ spadčynu zâmlû ìhnûû, âk kazaǔ Gaspodz′ Bog vaš.

6. Таму ва ўсёй дакладнасьці старайцеся захоўваць і выконваць напісанае ў кнізе закона Майсеевага, ня ўхілейцеся ад яго ні направа, ні налева.

Tamu va ǔsëj dakladnas′cì starajcesâ zahoǔvac′ ì vykonvac′ napìsanae ǔ knìze zakona Majseevaga, nâ ǔhìlejcesâ ad âgo nì naprava, nì naleva.

7. Ня зносьцеся з гэтымі народамі, якія засталіся сярод вас, ня ўзгадвайце імёнаў божышчаў іхніх, не прысягайце і ня служэце ім і не пакланяйцеся ім,

Nâ znos′cesâ z gètymì narodamì, âkìâ zastalìsâ sârod vas, nâ ǔzgadvajce ìmënaǔ božyščaǔ ìhnìh, ne prysâgajce ì nâ služèce ìm ì ne paklanâjcesâ ìm,

8. а прыляпецеся да Госпада Бога вашага, як вы рабілі да гэтага дня.

a prylâpecesâ da Gospada Boga vašaga, âk vy rabìlì da gètaga dnâ.

9. Гасподзь прагнаў ад вас народы вялікія і моцныя, і перад вамі ніхто ня ўстояў да сёньня;

Gaspodz′ pragnaǔ ad vas narody vâlìkìâ ì mocnyâ, ì perad vamì nìhto nâ ǔstoâǔ da sën′nâ;

10. адзін з вас праганяе тысячу, бо Гасподзь Бог ваш Сам змагаецца за вас, як казаў вам.

adzìn z vas praganâe tysâču, bo Gaspodz′ Bog vaš Sam zmagaecca za vas, âk kazaǔ vam.

11. Таму ўсяляк старайцеся любіць Госпада Бога вашага.

Tamu ǔsâlâk starajcesâ lûbìc′ Gospada Boga vašaga.

12. Калі ж вы адвернецеся і прыстанеце да пазасталых з народаў гэтых, якія засталіся сярод вас, і ўступеце ў роднасьць зь імі і будзеце хадзіць да іх і яны да вас.

Kalì ž vy advernecesâ ì prystanece da pazastalyh z narodaǔ gètyh, âkìâ zastalìsâ sârod vas, ì ǔstupece ǔ rodnas′c′ z′ ìmì ì budzece hadzìc′ da ìh ì âny da vas.

13. Дык ведайце, што Гасподзь Бог ваш ня будзе ўжо праганяць ад вас народы гэтыя, а яны будуць вам пятлёю і сеткаю, бічом на рэбры вашыя і цернем у вочы вашыя, пакуль ня будзеце вынішчаныя з гэтай добрай зямлі, якую даў вам Гасподзь Бог ваш.

Dyk vedajce, što Gaspodz′ Bog vaš nâ budze ǔžo praganâc′ ad vas narody gètyâ, a âny buduc′ vam pâtlëû ì setkaû, bìčom na rèbry vašyâ ì cernem u vočy vašyâ, pakul′ nâ budzece vynìščanyâ z gètaj dobraj zâmlì, âkuû daǔ vam Gaspodz′ Bog vaš.

14. Вось, я сёньня адыходжу на шлях усёй зямлі. А вы ведаеце ўсім сэрцам вашым і ўсёю душою вашаю, што не засталося марным ніводнае слова з усіх добрых слоў, якія гаварыў пра вас Гасподзь Бог ваш: усё збылося дзеля вас, ніводнае слова не засталося няспраўджаным.

Vos′, â sën′nâ adyhodžu na šlâh usëj zâmlì. A vy vedaece ǔsìm sèrcam vašym ì ǔsëû dušoû vašaû, što ne zastalosâ marnym nìvodnae slova z usìh dobryh sloǔ, âkìâ gavaryǔ pra vas Gaspodz′ Bog vaš: usë zbylosâ dzelâ vas, nìvodnae slova ne zastalosâ nâspraǔdžanym.

15. Але як збылося над вамі ўсякае добрае слова, якое гаварыў вам Гасподзь Бог ваш, так Гасподзь Бог ваш выканае над вамі ўсякае ліхое слова, пакуль ня вынішчыць вас з гэтай добрай зямлі, якую даў вам Гасподзь Бог ваш.

Ale âk zbylosâ nad vamì ǔsâkae dobrae slova, âkoe gavaryǔ vam Gaspodz′ Bog vaš, tak Gaspodz′ Bog vaš vykanae nad vamì ǔsâkae lìhoe slova, pakul′ nâ vynìščyc′ vas z gètaj dobraj zâmlì, âkuû daǔ vam Gaspodz′ Bog vaš.

16. Калі вы пераступіце запавет Госпада Бога вашага, які Ён пастанавіў вам, і пойдзеце і будзеце служыць іншым багам і пакланяцца ім, дык загарыцца нам вас гнеў Гасподні, і хутка зьгінеце з гэтай добрай зямлі, якую даў вам Гасподзь.

Kalì vy perastupìce zapavet Gospada Boga vašaga, âkì Ën pastanavìǔ vam, ì pojdzece ì budzece služyc′ ìnšym bagam ì paklanâcca ìm, dyk zagarycca nam vas gneǔ Gaspodnì, ì hutka z′gìnece z gètaj dobraj zâmlì, âkuû daǔ vam Gaspodz′.

24 Кіраўнік

1. І сабраў Ісус усе плямёны Ізраілевыя ў Сіхем і склікаў старэйшынаў Ізраіля і правадыроў яго, і судзьдзяў яго і наглядчыкаў яго, і сталі перад Богам.

Ì sabraǔ Ìsus use plâmëny Ìzraìlevyâ ǔ Sìhem ì sklìkaǔ starèjšynaǔ Ìzraìlâ ì pravadyroǔ âgo, ì sudz′dzâǔ âgo ì naglâdčykaǔ âgo, ì stalì perad Bogam.

2. І сказаў Ісус усяму народу: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: "за ракою жылі бацькі вашыя спрадвеку, Тара, бацька Абрагама і бацька Нахора, і служылі іншым багам.

Ì skazaǔ Ìsus usâmu narodu: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: "za rakoû žylì bac′kì vašyâ spradveku, Tara, bac′ka Abragama ì bac′ka Nahora, ì služylì ìnšym bagam.

3. Але Я ўзяў бацьку вашага Абрагама з-за ракі і вадзіў яго па ўсёй зямлі Ханаанскай, і памножыў семя ягонае і даў яму Ісаака.

Ale Â ǔzâǔ bac′ku vašaga Abragama z-za rakì ì vadzìǔ âgo pa ǔsëj zâmlì Hanaanskaj, ì pamnožyǔ semâ âgonae ì daǔ âmu Ìsaaka.

4. Ісааку даў Якава і Ісава. Ісаву даў Я гару Сэір у спадчыну; а Якаў і сыны ягоныя перайшлі ў Егіпет.

Ìsaaku daǔ Âkava ì Ìsava. Ìsavu daǔ Â garu Sèìr u spadčynu; a Âkaǔ ì syny âgonyâ perajšlì ǔ Egìpet.

5. І паслаў Я Майсея і Аарона і пакараў Егіпет пошасьцямі, якія ўчыніў Я сярод яго, і потым вывеў вас.

Ì paslaǔ Â Majseâ ì Aarona ì pakaraǔ Egìpet pošas′câmì, âkìâ ǔčynìǔ Â sârod âgo, ì potym vyveǔ vas.

6. Я вывеў бацькоў вашых зь Егіпта, і вы прыйшлі да мора. Тады Егіпцяне гналіся за бацькамі вашымі з калясьніцамі і вершнікамі да Чэрмнага мора.

Â vyveǔ bac′koǔ vašyh z′ Egìpta, ì vy pryjšlì da mora. Tady Egìpcâne gnalìsâ za bac′kamì vašymì z kalâs′nìcamì ì veršnìkamì da Čèrmnaga mora.

7. Але яны заенчылі да Госпада, і Ён паклаў цемру паміж вамі і Егіпцянамі і навёў на іх мора, якое іх і накрыла. Вочы вашыя бачылі, што Я зрабіў у Егіпце. Многа часу прабылі вы ў пустыні.

Ale âny zaenčylì da Gospada, ì Ën paklaǔ cemru pamìž vamì ì Egìpcânamì ì navëǔ na ìh mora, âkoe ìh ì nakryla. Vočy vašyâ bačylì, što Â zrabìǔ u Egìpce. Mnoga času prabylì vy ǔ pustynì.

8. І прывёў Я вас да зямлі Амарэяў, якія жылі за Ярданам; яны ўступілі ў бітву з вамі, але Я аддаў іх у рукі вашыя, і вы атрымалі ў спадчыну зямлю іхнюю, і Я вынішчыў іх перад вамі.

Ì pryvëǔ Â vas da zâmlì Amarèâǔ, âkìâ žylì za Ârdanam; âny ǔstupìlì ǔ bìtvu z vamì, ale Â addaǔ ìh u rukì vašyâ, ì vy atrymalì ǔ spadčynu zâmlû ìhnûû, ì Â vynìščyǔ ìh perad vamì.

9. Паўстаў Валак, сын Сэпфораў, цар Маавіцкі, і пайшоў вайною на Ізраіля, паслаў і паклікаў Валаама, сына Вэоравага, каб ён пракляў вас;

Paǔstaǔ Valak, syn Sèpforaǔ, car Maavìckì, ì pajšoǔ vajnoû na Ìzraìlâ, paslaǔ ì paklìkaǔ Valaama, syna Vèoravaga, kab ën praklâǔ vas;

10. але Я не хацеў слухаць Валаама, - і ён не дабраславіў вас, і Я выбавіў вас з рук ягоных.

ale Â ne haceǔ sluhac′ Valaama, - ì ën ne dabraslavìǔ vas, ì Â vybavìǔ vas z ruk âgonyh.

11. Вы перайшлі Ярдан і прыйшлі да Ерыхона. І пачалі ваяваць з вамі жыхары Ерыхона, Амарэі і Фэрэзэі, і Хананэі і Хэтэі, і Гергесэі і Эвэі і Евусэі, але Я аддаў іх у вашыя рукі.

Vy perajšlì Ârdan ì pryjšlì da Eryhona. Ì pačalì vaâvac′ z vamì žyhary Eryhona, Amarèì ì Fèrèzèì, ì Hananèì ì Hètèì, ì Gergesèì ì Èvèì ì Evusèì, ale Â addaǔ ìh u vašyâ rukì.

12. Я паслаў перад вамі шаршнёў, якія прагналі іх ад вас, двух цароў Амарэйскіх, ня мечам тваім і ня лукам тваім зроблена гэта.

Â paslaǔ perad vamì šaršnëǔ, âkìâ pragnalì ìh ad vas, dvuh caroǔ Amarèjskìh, nâ mečam tvaìm ì nâ lukam tvaìm zroblena gèta.

13. І даў Я вам зямлю, на якой ты не працаваў, і гарады, якіх вы не будавалі, і вы жывяце ў іх; зь вінаградных і аліўкавых садоў, якіх вы не садзілі, вы ясьце плады.

Ì daǔ Â vam zâmlû, na âkoj ty ne pracavaǔ, ì garady, âkìh vy ne budavalì, ì vy žyvâce ǔ ìh; z′ vìnagradnyh ì alìǔkavyh sadoǔ, âkìh vy ne sadzìlì, vy âs′ce plady.

14. Дык вось, бойцеся Бога і служэце Яму ў чысьціні і шчырасьці; адкіньце багоў, якім служылі бацькі вашыя за ракою ў Егіпце, а служэце Госпаду.

Dyk vos′, bojcesâ Boga ì služèce Âmu ǔ čys′cìnì ì ščyras′cì; adkìn′ce bagoǔ, âkìm služylì bac′kì vašyâ za rakoû ǔ Egìpce, a služèce Gospadu.

15. Калі ж не спадоба вам служыць Госпаду, дык выберыце сабе сёньня, каму служыць, ці багам, якім служылі бацькі вашыя, што былі за ракою, ці багам Амарэяў, у зямлі якіх жывяце; а я і дом мой будзем служыць Госпаду.

Kalì ž ne spadoba vam služyc′ Gospadu, dyk vyberyce sabe sën′nâ, kamu služyc′, cì bagam, âkìm služylì bac′kì vašyâ, što bylì za rakoû, cì bagam Amarèâǔ, u zâmlì âkìh žyvâce; a â ì dom moj budzem služyc′ Gospadu.

16. І адказваў народ і сказаў: не, ня будзе таго, каб мы пакінулі Госпада і пачалі служыць іншым багам!

Ì adkazvaǔ narod ì skazaǔ: ne, nâ budze tago, kab my pakìnulì Gospada ì pačalì služyc′ ìnšym bagam!

17. Бо Гасподзь - Бог наш, Ён вывеў нас і бацькоў нашых зь зямлі Егіпецкай, з дому рабства, і рабіў перад вачамі нашымі вялікія азнакі і захоўваў нас на ўсім шляху, па якім мы ішлі, і сярод усіх народаў, празь якія мы праходзілі.

Bo Gaspodz′ - Bog naš, Ën vyveǔ nas ì bac′koǔ našyh z′ zâmlì Egìpeckaj, z domu rabstva, ì rabìǔ perad vačamì našymì vâlìkìâ aznakì ì zahoǔvaǔ nas na ǔsìm šlâhu, pa âkìm my ìšlì, ì sârod usìh narodaǔ, praz′ âkìâ my prahodzìlì.

18. Гасподзь прагнаў ад нас усе народы і Амарэяў, якія жылі ў гэтай зямлі. Таму і мы служыцьмем Госпаду, бо Ён - Бог наш.

Gaspodz′ pragnaǔ ad nas use narody ì Amarèâǔ, âkìâ žylì ǔ gètaj zâmlì. Tamu ì my služyc′mem Gospadu, bo Ën - Bog naš.

19. Ісус сказаў народу: ня зможаце служыць Госпаду, бо Ён Бог сьвяты, Бог руплівец, не пацерпіць беззаконьня вашага і грахоў вашых.

Ìsus skazaǔ narodu: nâ zmožace služyc′ Gospadu, bo Ën Bog s′vâty, Bog ruplìvec, ne pacerpìc′ bezzakon′nâ vašaga ì grahoǔ vašyh.

20. Калі вы пакінеце Госпада і будзеце служыць чужым багам, дык Ён навядзе на вас ліха і вынішчыць вас, пасьля таго як дабрачыніў вам.

Kalì vy pakìnece Gospada ì budzece služyc′ čužym bagam, dyk Ën navâdze na vas lìha ì vynìščyc′ vas, pas′lâ tago âk dabračynìǔ vam.

21. І сказаў народ Ісусу: не, мы Госпаду будзем служыць.

Ì skazaǔ narod Ìsusu: ne, my Gospadu budzem služyc′.

22. Ісус сказаў народу: вы сьведкі за сябе, што выбралі вы сабе Госпада - служыць Яму? Яны адказалі: сьведкі.

Ìsus skazaǔ narodu: vy s′vedkì za sâbe, što vybralì vy sabe Gospada - služyc′ Âmu? Âny adkazalì: s′vedkì.

23. Дык вось, адкіньце чужых багоў, якія ў вас, і павярнеце сэрца сваё да Госпада Бога Ізраілевага.

Dyk vos′, adkìn′ce čužyh bagoǔ, âkìâ ǔ vas, ì pavârnece sèrca svaë da Gospada Boga Ìzraìlevaga.

24. Народ сказаў Ісусу: Госпаду Богу нашаму будзем служыць і голасу Яго будзем слухацца.

Narod skazaǔ Ìsusu: Gospadu Bogu našamu budzem služyc′ ì golasu Âgo budzem sluhacca.

25. І заключыў Ісус з народам запавет у той дзень і даў яму пастановы і закон у Сіхеме.

Ì zaklûčyǔ Ìsus z narodam zapavet u toj dzen′ ì daǔ âmu pastanovy ì zakon u Sìheme.

26. І ўпісаў Ісус словы гэтыя ў кнігу закона Божага, і ўзяў вялікі камень, і ўзяў вялікі камень і паклаў яго там пад дубам, які каля сьвятыні Гасподняй.

Ì ǔpìsaǔ Ìsus slovy gètyâ ǔ knìgu zakona Božaga, ì ǔzâǔ vâlìkì kamen′, ì ǔzâǔ vâlìkì kamen′ ì paklaǔ âgo tam pad dubam, âkì kalâ s′vâtynì Gaspodnâj.

27. І сказаў Ісус усяму народу: вось камень гэты будзе нам сьведка, бо ён чуў усе словы Госпада, якія Ён гаварыў з намі; ён хай будзе сьведка супроць вас, каб вы не зманілі перад Богам вашым.

Ì skazaǔ Ìsus usâmu narodu: vos′ kamen′ gèty budze nam s′vedka, bo ën čuǔ use slovy Gospada, âkìâ Ën gavaryǔ z namì; ën haj budze s′vedka suproc′ vas, kab vy ne zmanìlì perad Bogam vašym.

28. І адпусьціў Ісус народ, кожнага ў свой надзел.

Ì adpus′cìǔ Ìsus narod, kožnaga ǔ svoj nadzel.

29. Пасьля гэтага памёр Ісус, сын Наваў, раб Гасподні, было яму сто дзесяць гадоў.

Pas′lâ gètaga pamër Ìsus, syn Navaǔ, rab Gaspodnì, bylo âmu sto dzesâc′ gadoǔ.

30. І пахавалі яго ў межах яго надзелу ў Тамнат-Сараі, што на гары Яфрэмавай, на поўнач ад гары Гааша.

Ì pahavalì âgo ǔ mežah âgo nadzelu ǔ Tamnat-Saraì, što na gary Âfrèmavaj, na poǔnač ad gary Gaaša.

31. І служыў Ізраіль Госпаду ва ўсе дні Ісуса і ва ўсе дні старэйшынаў, жыцьцё якіх прадоўжылася пасьля Ісуса, і якія бачылі ўсе дзеі Госпада, якія Ён учыніў Ізраілю.

Ì služyǔ Ìzraìl′ Gospadu va ǔse dnì Ìsusa ì va ǔse dnì starèjšynaǔ, žyc′cë âkìh pradoǔžylasâ pas′lâ Ìsusa, ì âkìâ bačylì ǔse dzeì Gospada, âkìâ Ën učynìǔ Ìzraìlû.

32. І косьці Язэпа, якія вынесьлі сыны Ізраіля зь Егіпта, пахавалі ў Сіхеме, на дзялянцы поля, якое купіў Якаў у сыноў Эмора, бацькі Сіхемавага за сто манет і якое дасталася ў надзел сынам Язэпавым.

Ì kos′cì Âzèpa, âkìâ vynes′lì syny Ìzraìlâ z′ Egìpta, pahavalì ǔ Sìheme, na dzâlâncy polâ, âkoe kupìǔ Âkaǔ u synoǔ Èmora, bac′kì Sìhemavaga za sto manet ì âkoe dastalasâ ǔ nadzel synam Âzèpavym.

33. Памёр і Элеазар, сын Аарона, і пахавалі яго на пагорку Фінээса, сына ягонага, які дадзены яму на гары Яфрэмавай.

Pamër ì Èleazar, syn Aarona, ì pahavalì âgo na pagorku Fìnèèsa, syna âgonaga, âkì dadzeny âmu na gary Âfrèmavaj.

СУДЗЬДЗЯЎ SUDZ′DZÂǓ

1 Кіраўнік

1. Пасьля сьмерці Ісуса пыталіся сыны Ізраілевыя, кажучы: хто з нас раней пойдзе на Хананэяў - ваяваць зь імі?

Pas′lâ s′mercì Ìsusa pytalìsâ syny Ìzraìlevyâ, kažučy: hto z nas ranej pojdze na Hananèâǔ - vaâvac′ z′ ìmì?

2. І сказаў Гасподзь: Юда пойдзе; вось, Я аддаю зямлю ў яго рукі.

Ì skazaǔ Gaspodz′: Ûda pojdze; vos′, Â addaû zâmlû ǔ âgo rukì.

3. А Юда сказаў Сымону, брату свайму: увайдзі са мною ў надзел мой, і будзем ваяваць з Хананэямі; і я ўвайду з табою ў твой надзел. І пайшоў зь ім Сымон.

A Ûda skazaǔ Symonu, bratu svajmu: uvajdzì sa mnoû ǔ nadzel moj, ì budzem vaâvac′ z Hananèâmì; ì â ǔvajdu z taboû ǔ tvoj nadzel. Ì pajšoǔ z′ ìm Symon.

4. І пайшоў Юда, і аддаў Гасподзь Хананэяў і Фэрэзэяў у рукі іхнія, і пабілі яны зь іх у Вэзэку дзесяць тысяч чалавек.

Ì pajšoǔ Ûda, ì addaǔ Gaspodz′ Hananèâǔ ì Fèrèzèâǔ u rukì ìhnìâ, ì pabìlì âny z′ ìh u Vèzèku dzesâc′ tysâč čalavek.

5. У Вэзэку сустрэліся яны з Адоні-Вэзэкам, біліся зь ім і разьбілі Хананэяў і Фэрэзэяў.

U Vèzèku sustrèlìsâ âny z Adonì-Vèzèkam, bìlìsâ z′ ìm ì raz′bìlì Hananèâǔ ì Fèrèzèâǔ.

6. Адоні-Вэзэк пабег, але яны пагналіся за ім і злавілі яго і адсеклі вялікія пальцы на руках ягоных і на нагах ягоных.

Adonì-Vèzèk pabeg, ale âny pagnalìsâ za ìm ì zlavìlì âgo ì adseklì vâlìkìâ pal′cy na rukah âgonyh ì na nagah âgonyh.

7. Тады сказаў Адоні-Вэзэк: семдзесят цароў з адсечанымі на руках і на нагах у іх вялікімі пальцамі зьбіралі пад сталом маім; як рабіў я, так і мне даў Бог. І прывялі яго ў Ерусалім, і ён памёр там.

Tady skazaǔ Adonì-Vèzèk: semdzesât caroǔ z adsečanymì na rukah ì na nagah u ìh vâlìkìmì pal′camì z′bìralì pad stalom maìm; âk rabìǔ â, tak ì mne daǔ Bog. Ì pryvâlì âgo ǔ Erusalìm, ì ën pamër tam.

8. І ваявалі сыны Юдавыя супроць Ерусаліма і ўзялі яго, і пабілі яго мечам і горад аддалі агню.

Ì vaâvalì syny Ûdavyâ suproc′ Erusalìma ì ǔzâlì âgo, ì pabìlì âgo mečam ì gorad addalì agnû.

9. Потым пайшлі сыны Юдавыя ваяваць з Хананэямі, якія жылі на горах і на паўдзённай зямлі і на нізінных мясьцінах.

Potym pajšlì syny Ûdavyâ vaâvac′ z Hananèâmì, âkìâ žylì na gorah ì na paǔdzënnaj zâmlì ì na nìzìnnyh mâs′cìnah.

10. І пайшоў Юда на Хананэяў, якія жылі ў Хэўроне |імя Хэўрону было раней Кірыяф-Арбы), і пабілі Шэшая, Ахімана і Талмая.

Ì pajšoǔ Ûda na Hananèâǔ, âkìâ žylì ǔ Hèǔrone |ìmâ Hèǔronu bylo ranej Kìryâf-Arby), ì pabìlì Šèšaâ, Ahìmana ì Talmaâ.

11. Адтуль пайшоў ён супроць жыхароў Давіра; імя ў Давіра было раней Кірыят-Сэфэр.

Adtul′ pajšoǔ ën suproc′ žyharoǔ Davìra; ìmâ ǔ Davìra bylo ranej Kìryât-Sèfèr.

12. І сказаў Халеў: хто паб'е Кірыят-Сэфэр і возьме яго, таму аддам Ахсу, дачку маю, за жонку.

Ì skazaǔ Haleǔ: hto pab'e Kìryât-Sèfèr ì voz′me âgo, tamu addam Ahsu, dačku maû, za žonku.

13. І ўзяў яго Гатанііл, сын Кеназа, малодшага брата Халева, і Халеў аддаў за жонку яму Ахсу, дачку сваю.

Ì ǔzâǔ âgo Gatanììl, syn Kenaza, malodšaga brata Haleva, ì Haleǔ addaǔ za žonku âmu Ahsu, dačku svaû.

14. Калі мелася яна ісьці, Гатанііл навучыў яе прасіць у бацькі яе поле, і яна сышла з асла. Халеў сказаў ёй: чаго табе?

Kalì melasâ âna ìs′cì, Gatanììl navučyǔ âe prasìc′ u bac′kì âe pole, ì âna syšla z asla. Haleǔ skazaǔ ëj: čago tabe?

15. Ахса сказала яму: дай мне дабраславеньне: ты даў мне зямлю паўднёвую, дай мне і крыніцы вады. І даў ёй крыніцы верхнія і крыніцы паўднёвыя.

Ahsa skazala âmu: daj mne dabraslaven′ne: ty daǔ mne zâmlû paǔdnëvuû, daj mne ì krynìcy vady. Ì daǔ ëj krynìcy verhnìâ ì krynìcy paǔdnëvyâ.

16. І сыны Кэнэяніна, цесьця Майсеевага, пайшлі з горада Пальм з сынамі Юдавымі ў пустыню Юдавую, якая на поўдзень ад Арада, і прыйшлі і пасяліліся сярод народу.

Ì syny Kènèânìna, ces′câ Majseevaga, pajšlì z gorada Pal′m z synamì Ûdavymì ǔ pustynû Ûdavuû, âkaâ na poǔdzen′ ad Arada, ì pryjšlì ì pasâlìlìsâ sârod narodu.

17. І пайшоў Юда з Сымонам, братам сваім, і пабілі Хананэяў, якія жылі ў Цэфаце, і аддалі яго праклёну, і таму называецца горад гэты Хорма.

Ì pajšoǔ Ûda z Symonam, bratam svaìm, ì pabìlì Hananèâǔ, âkìâ žylì ǔ Cèface, ì addalì âgo praklënu, ì tamu nazyvaecca gorad gèty Horma.

18. Юда ўзяў таксама Газу зь межамі яе, Аскалон зь межамі яго, і Экрон зь межамі яго.

Ûda ǔzâǔ taksama Gazu z′ mežamì âe, Askalon z′ mežamì âgo, ì Èkron z′ mežamì âgo.

19. Гасподзь быў зь Юдам, і ён авалодаў гарою; але жыхароў даліны ня мог прагнаць, бо ў іх былі жалезныя калясьніцы.

Gaspodz′ byǔ z′ Ûdam, ì ën avalodaǔ garoû; ale žyharoǔ dalìny nâ mog pragnac′, bo ǔ ìh bylì žaleznyâ kalâs′nìcy.

20. І аддалі Халеву Хэўрон, як казаў Майсей, і прагнаў адтуль трох сыноў Энакавых.

Ì addalì Halevu Hèǔron, âk kazaǔ Majsej, ì pragnaǔ adtul′ troh synoǔ Ènakavyh.

21. Але Евусэяў, якія жылі ў Ерусаліме, не прагналі сыны Веньямінавыя, і жывуць Евусэі з сынамі Веньяміна ў Ерусаліме да сёньня.

Ale Evusèâǔ, âkìâ žylì ǔ Erusalìme, ne pragnalì syny Ven′âmìnavyâ, ì žyvuc′ Evusèì z synamì Ven′âmìna ǔ Erusalìme da sën′nâ.

22. І сыны Язэпа пайшлі таксама на Вэтыль, і Гасподзь быў зь імі.

Ì syny Âzèpa pajšlì taksama na Vètyl′, ì Gaspodz′ byǔ z′ ìmì.

23. І віжавалі сыны Язэпавыя Вэтыль.

Ì vìžavalì syny Âzèpavyâ Vètyl′.

24. І ўбачылі вартавыя чалавека, які ішоў у горад, і сказалі яму: пакажы нам уваход у горад, і зробім табе літасьць.

Ì ǔbačylì vartavyâ čalaveka, âkì ìšoǔ u gorad, ì skazalì âmu: pakažy nam uvahod u gorad, ì zrobìm tabe lìtas′c′.

25. Ён паказаў ім уваход у горад, і пабілі яны горад мечам, а чалавека гэтага і ўсю радню ягоную адпусьцілі.

Ën pakazaǔ ìm uvahod u gorad, ì pabìlì âny gorad mečam, a čalaveka gètaga ì ǔsû radnû âgonuû adpus′cìlì.

26. Чалавек гэты пайшоў у зямлю Хэтэяў і пабудаваў горад і назваў яго Луз. Гэта імя ў яго да сёньня.

Čalavek gèty pajšoǔ u zâmlû Hètèâǔ ì pabudavaǔ gorad ì nazvaǔ âgo Luz. Gèta ìmâ ǔ âgo da sën′nâ.

27. І Манасія ня выгнаў жыхароў Бэтсана і залежных ад яго гарадоў, Таанаха і залежных ад яго гарадоў, жыхароў Дора і залежных ад яго гарадоў, жыхароў Іўлеама і залежных ад яго гарадоў, жыхароў Мэгідона і залежных ад яго гарадоў; і засталіся Хананэі жыць у зямлі гэтай.

Ì Manasìâ nâ vygnaǔ žyharoǔ Bètsana ì zaležnyh ad âgo garadoǔ, Taanaha ì zaležnyh ad âgo garadoǔ, žyharoǔ Dora ì zaležnyh ad âgo garadoǔ, žyharoǔ Ìǔleama ì zaležnyh ad âgo garadoǔ, žyharoǔ Mègìdona ì zaležnyh ad âgo garadoǔ; ì zastalìsâ Hananèì žyc′ u zâmlì gètaj.

28. Калі Ізраіль увабраўся ў сілу, тады зрабіў ён Хананэяў даньнікамі, але выганяць не выганяў іх.

Kalì Ìzraìl′ uvabraǔsâ ǔ sìlu, tady zrabìǔ ën Hananèâǔ dan′nìkamì, ale vyganâc′ ne vyganâǔ ìh.

29. А Яфрэм ня выгнаў Хананэяў, якія жылі ў Газэры; і жылі Хананэі сярод іх у Газэры.

A Âfrèm nâ vygnaǔ Hananèâǔ, âkìâ žylì ǔ Gazèry; ì žylì Hananèì sârod ìh u Gazèry.

30. І Завулон ня выгнаў жыхароў Катрона і жыхароў Наглола, і жыхары Хананэі жылі сярод іх і плацілі ім даніну.

Ì Zavulon nâ vygnaǔ žyharoǔ Katrona ì žyharoǔ Naglola, ì žyhary Hananèì žylì sârod ìh ì placìlì ìm danìnu.

31. І Асір ня выгнаў жыхароў Ако і жыхароў Сідона і Ахлава, Ахзіва, Хэлвы, Афэка і Рэхова.

Ì Asìr nâ vygnaǔ žyharoǔ Ako ì žyharoǔ Sìdona ì Ahlava, Ahzìva, Hèlvy, Afèka ì Rèhova.

32. І жыў Асір сярод Хананэяў, жыхароў зямлі той, бо ня выгнаў іх.

Ì žyǔ Asìr sârod Hananèâǔ, žyharoǔ zâmlì toj, bo nâ vygnaǔ ìh.

33. І Нэфталім ня выгнаў жыхароў Бэтсаміса і жыхароў Бэтаната і жыў сярод Хананэяў, жыхароў зямлі той; а жыхары Бэтсаміса і Бэтаната былі ягонымі даньнікамі.

Ì Nèftalìm nâ vygnaǔ žyharoǔ Bètsamìsa ì žyharoǔ Bètanata ì žyǔ sârod Hananèâǔ, žyharoǔ zâmlì toj; a žyhary Bètsamìsa ì Bètanata bylì âgonymì dan′nìkamì.

34. І заціснулі Амарэі сыноў Данавых у горах, бо не давалі ім сыходзіць у даліну.

Ì zacìsnulì Amarèì synoǔ Danavyh u gorah, bo ne davalì ìm syhodzìc′ u dalìnu.

35. І засталіся Амарэі жыць на гары Хэрэс у Аялоне і Шаалвіме; але рука сыноў Язэпавых адолела, і зрабіліся яны даньнікамі ім.

Ì zastalìsâ Amarèì žyc′ na gary Hèrès u Aâlone ì Šaalvìme; ale ruka synoǔ Âzèpavyh adolela, ì zrabìlìsâ âny dan′nìkamì ìm.

36. Межы Амарэяў ад узвышша Акравім і ад Сэлы прасьціраліся і далей.

Mežy Amarèâǔ ad uzvyšša Akravìm ì ad Sèly pras′cìralìsâ ì dalej.

2 Кіраўнік

1. І прыйшоў анёл Гасподні з Галгала ў Бохім і сказаў: так кажа Гасподзь: Я вывеў вас зь Егіпта і ўвёў вас у зямлю, якую запрысягнуў бацькам вашым, і сказаў Я: "не парушу запавету Майго з вамі вавек;

Ì pryjšoǔ anël Gaspodnì z Galgala ǔ Bohìm ì skazaǔ: tak kaža Gaspodz′: Â vyveǔ vas z′ Egìpta ì ǔvëǔ vas u zâmlû, âkuû zaprysâgnuǔ bac′kam vašym, ì skazaǔ Â: "ne parušu zapavetu Majgo z vamì vavek;

2. і вы ня ўступайце ў спрымірэньне з жыхарамі зямлі гэтай; ахвярнікі іхнія разбурце". Але вы не паслухаліся голасу Майго. Што гэта вы зрабілі?

ì vy nâ ǔstupajce ǔ sprymìrèn′ne z žyharamì zâmlì gètaj; ahvârnìkì ìhnìâ razburce". Ale vy ne pasluhalìsâ golasu Majgo. Što gèta vy zrabìlì?

3. І таму кажу Я: не праганю іх ад вас, і будуць яны вам пятлёю, і багі іхнія будуць вам сеткаю.

Ì tamu kažu Â: ne praganû ìh ad vas, ì buduc′ âny vam pâtlëû, ì bagì ìhnìâ buduc′ vam setkaû.

4. Калі анёл Гасподні сказаў словы гэтыя ўсім сынам Ізраілевым, дык народ моцна загаласіў і заплакаў.

Kalì anël Gaspodnì skazaǔ slovy gètyâ ǔsìm synam Ìzraìlevym, dyk narod mocna zagalasìǔ ì zaplakaǔ.

5. Ад гэтага і называюць тое месца Бохім. Там прынесьлі яны ахвяру Госпаду.

Ad gètaga ì nazyvaûc′ toe mesca Bohìm. Tam prynes′lì âny ahvâru Gospadu.

6. Калі Ісус адпусьціў народ, і пайшлі сыны Ізраілевыя, кожны ў свой надзел, каб атрымаць у спадчыну зямлю,

Kalì Ìsus adpus′cìǔ narod, ì pajšlì syny Ìzraìlevyâ, kožny ǔ svoj nadzel, kab atrymac′ u spadčynu zâmlû,

7. тады народ служыў Госпаду ва ўсе дні Ісуса і ва ўсе дні старэйшынаў, жыцьцё якіх прадоўжылася пасьля Ісуса і якія бачылі ўсе вялікія дзеі Гасподнія, якія Ён зрабіў Ізраілю.

tady narod služyǔ Gospadu va ǔse dnì Ìsusa ì va ǔse dnì starèjšynaǔ, žyc′cë âkìh pradoǔžylasâ pas′lâ Ìsusa ì âkìâ bačylì ǔse vâlìkìâ dzeì Gaspodnìâ, âkìâ Ën zrabìǔ Ìzraìlû.

8. А калі памёр Ісус, сын Наваў, раб Гасподні, як было яму сто дзесяць гадоў,

A kalì pamër Ìsus, syn Navaǔ, rab Gaspodnì, âk bylo âmu sto dzesâc′ gadoǔ,

9. і пахавалі яго ў межах надзелу ягонага ў Тамнат-Сараі, на гары Яфрэмавай, на поўнач ад гары Гааша;

ì pahavalì âgo ǔ mežah nadzelu âgonaga ǔ Tamnat-Saraì, na gary Âfrèmavaj, na poǔnač ad gary Gaaša;

10. і калі ўвесь народ гэты адышоў да бацькоў сваіх, і паўстаў пасьля іх іншы род, які ня ведаў Госпада і дзеяў Ягоных, якія Ён рабіў Ізраілю, -

ì kalì ǔves′ narod gèty adyšoǔ da bac′koǔ svaìh, ì paǔstaǔ pas′lâ ìh ìnšy rod, âkì nâ vedaǔ Gospada ì dzeâǔ Âgonyh, âkìâ Ën rabìǔ Ìzraìlû, -

11. тады сыны Ізраілевыя пачалі рабіць ліхое перад вачыма Госпада і пачалі служыць Ваалам;

tady syny Ìzraìlevyâ pačalì rabìc′ lìhoe perad vačyma Gospada ì pačalì služyc′ Vaalam;

12. пакінулі Госпада Бога бацькоў сваіх, Які вывеў іх зь зямлі Егіпецкай і павярнуліся да іншых багоў, багоў народаў, што атачалі іх, і пачалі пакланяцца ім, і разгневалі Госпада;

pakìnulì Gospada Boga bac′koǔ svaìh, Âkì vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj ì pavârnulìsâ da ìnšyh bagoǔ, bagoǔ narodaǔ, što atačalì ìh, ì pačalì paklanâcca ìm, ì razgnevalì Gospada;

13. пакінулі Госпада і пачалі служыць Ваалу і Астартам.

pakìnulì Gospada ì pačalì služyc′ Vaalu ì Astartam.

14. І запалаў гнеў Гасподні на Ізраіля, і аддаў іх у рукі грабежнікам, і рабавалі іх; і аддаў іх у рукі ворагам, што атачалі іх, і не маглі ўжо ўстояць перад ворагамі сваімі.

Ì zapalaǔ gneǔ Gaspodnì na Ìzraìlâ, ì addaǔ ìh u rukì grabežnìkam, ì rabavalì ìh; ì addaǔ ìh u rukì voragam, što atačalì ìh, ì ne maglì ǔžo ǔstoâc′ perad voragamì svaìmì.

15. Куды яны ні пойдуць, рука Гасподняя ўсюды была ім на благое, як казаў ім Гасподзь і як запрысягаўся ім Гасподзь. І ім было вельмі цесна.

Kudy âny nì pojduc′, ruka Gaspodnââ ǔsûdy byla ìm na blagoe, âk kazaǔ ìm Gaspodz′ ì âk zaprysâgaǔsâ ìm Gaspodz′. Ì ìm bylo vel′mì cesna.

16. І ставіў Гасподзь судзьдзяў, якія ратавалі іх ад рук рабаўнікоў іхніх;

Ì stavìǔ Gaspodz′ sudz′dzâǔ, âkìâ ratavalì ìh ad ruk rabaǔnìkoǔ ìhnìh;

17. але і судзьдзяў яны ня слухаліся, а хадзілі блудна сьледам за іншымі багамі і пакланяліся ім, хутка ўхіляліся ад шляху, якім хадзілі бацькі іхнія, слухаючыся запаведзяў Гасподніх. Яны так не рабілі.

ale ì sudz′dzâǔ âny nâ sluhalìsâ, a hadzìlì bludna s′ledam za ìnšymì bagamì ì paklanâlìsâ ìm, hutka ǔhìlâlìsâ ad šlâhu, âkìm hadzìlì bac′kì ìhnìâ, sluhaûčysâ zapavedzâǔ Gaspodnìh. Âny tak ne rabìlì.

18. Калі Гасподзь ставіў ім судзьдзяў, дык Сам Гасподзь быў за судзьдзёю і ратаваў іх ад ворагаў іхніх ва ўсе дні судзьдзі: бо шкадаваў іх Гасподзь, чуючы стогны іхнія ад прыгнятальнікаў і ўціскальнікаў іхніх.

Kalì Gaspodz′ stavìǔ ìm sudz′dzâǔ, dyk Sam Gaspodz′ byǔ za sudz′dzëû ì ratavaǔ ìh ad voragaǔ ìhnìh va ǔse dnì sudz′dzì: bo škadavaǔ ìh Gaspodz′, čuûčy stogny ìhnìâ ad prygnâtal′nìkaǔ ì ǔcìskal′nìkaǔ ìhnìh.

19. Але як толькі паміраў судзьдзя, яны зноў рабілі горш за бацькоў сваіх, ухіляліся да іншых багоў, служачы ім і пакланяючыся ім. Не адставалі ад учынкаў сваіх і ад упарцістага шляху свайго.

Ale âk tol′kì pamìraǔ sudz′dzâ, âny znoǔ rabìlì gorš za bac′koǔ svaìh, uhìlâlìsâ da ìnšyh bagoǔ, služačy ìm ì paklanâûčysâ ìm. Ne adstavalì ad učynkaǔ svaìh ì ad uparcìstaga šlâhu svajgo.

20. І запалаў гнеў Гасподні на Ізраіля, і сказаў Ён: за тое, што народ гэты пераступае запавет Мой, які Я ўстанавіў з бацькамі іхнімі, і ня слухаецца голасу Майго,

Ì zapalaǔ gneǔ Gaspodnì na Ìzraìlâ, ì skazaǔ Ën: za toe, što narod gèty perastupae zapavet Moj, âkì Â ǔstanavìǔ z bac′kamì ìhnìmì, ì nâ sluhaecca golasu Majgo,

21. і Я ня буду ўжо выганяць ад іх ніводнага з тых народаў, якіх пакінуў Ісус, калі паміраў, -

ì Â nâ budu ǔžo vyganâc′ ad ìh nìvodnaga z tyh narodaǔ, âkìh pakìnuǔ Ìsus, kalì pamìraǔ, -

22. каб спакушаць імі Ізраіля: ці будуць яны трымацца шляху Гасподняга і хадзіць па ім, як трымаліся бацькі іхнія, ці не?

kab spakušac′ ìmì Ìzraìlâ: cì buduc′ âny trymacca šlâhu Gaspodnâga ì hadzìc′ pa ìm, âk trymalìsâ bac′kì ìhnìâ, cì ne?

23. І пакінуў Гасподзь народы гэтыя і ня выгнаў іх неўзабаве і не аддаў іх у рукі Ісусу.

Ì pakìnuǔ Gaspodz′ narody gètyâ ì nâ vygnaǔ ìh neǔzabave ì ne addaǔ ìh u rukì Ìsusu.

3 Кіраўнік

1. Вось тыя народы, якіх пакінуў Гасподзь, каб выпрабоўваць імі Ізраільцянаў, усіх, якія ня ведалі пра ўсе войны Хананэйскія, -

Vos′ tyâ narody, âkìh pakìnuǔ Gaspodz′, kab vypraboǔvac′ ìmì Ìzraìl′cânaǔ, usìh, âkìâ nâ vedalì pra ǔse vojny Hananèjskìâ, -

2. дзеля таго толькі, каб ведалі і вучыліся ваяваць наступныя роды сыноў Ізраілевых, якія раней ня ведалі вайны:

dzelâ tago tol′kì, kab vedalì ì vučylìsâ vaâvac′ nastupnyâ rody synoǔ Ìzraìlevyh, âkìâ ranej nâ vedalì vajny:

3. пяць уладароў Філістымскіх, усе Хананэі, Сіданяне і Эвэі, якія жылі на гары Ліван, ад гары Ваал-Эрмона да ўваходу ў Эмат.

pâc′ uladaroǔ Fìlìstymskìh, use Hananèì, Sìdanâne ì Èvèì, âkìâ žylì na gary Lìvan, ad gary Vaal-Èrmona da ǔvahodu ǔ Èmat.

4. Яны былі пакінуты, каб выпрабоўваць імі Ізраільцянаў і даведацца, ці слухаюцца яны запаведзяў Гасподніх, якія Ён наказаў бацькам іхнім праз Майсея.

Âny bylì pakìnuty, kab vypraboǔvac′ ìmì Ìzraìl′cânaǔ ì davedacca, cì sluhaûcca âny zapavedzâǔ Gaspodnìh, âkìâ Ën nakazaǔ bac′kam ìhnìm praz Majseâ.

5. І жылі сыны Ізраілевыя сярод Хананэяў, Хэтэяў, Амарэяў, Фэрэзэяў, Эвэяў і Евусэяў:

Ì žylì syny Ìzraìlevyâ sârod Hananèâǔ, Hètèâǔ, Amarèâǔ, Fèrèzèâǔ, Èvèâǔ ì Evusèâǔ:

6. і бралі дочак іхніх сабе за жонак, і сваіх дочак аддавалі за сыноў іхніх, і служылі багам іхнім.

ì bralì dočak ìhnìh sabe za žonak, ì svaìh dočak addavalì za synoǔ ìhnìh, ì služylì bagam ìhnìm.

7. І ўчынілі сыны Ізраілевыя ліхое перад вачыма Госпада, і забылі Госпада, Бога свайго, і служылі Ваалам і Астартам.

Ì ǔčynìlì syny Ìzraìlevyâ lìhoe perad vačyma Gospada, ì zabylì Gospada, Boga svajgo, ì služylì Vaalam ì Astartam.

8. І ўспалымніўся гнеў Гасподні на Ізраіля, і аддаў іх у рукі Хусарсатэму, цару Месапатамскаму, і служылі сыны Ізраілевыя Хусарсатэму восем гадоў.

Ì ǔspalymnìǔsâ gneǔ Gaspodnì na Ìzraìlâ, ì addaǔ ìh u rukì Husarsatèmu, caru Mesapatamskamu, ì služylì syny Ìzraìlevyâ Husarsatèmu vosem gadoǔ.

9. Тады заенчылі сыны Ізраіля да Госпада, і паставіў Гасподзь ратаўніка сынам Ізраілевым, які ўратаваў іх, Гатанііла, сына Кеназа, малодшага брата Халева.

Tady zaenčylì syny Ìzraìlâ da Gospada, ì pastavìǔ Gaspodz′ rataǔnìka synam Ìzraìlevym, âkì ǔratavaǔ ìh, Gatanììla, syna Kenaza, malodšaga brata Haleva.

10. На ім быў Дух Гасподні, і быў ён судзьдзя Ізраіля. Ён выйшаў на вайну, і аддаў Гасподзь у рукі яму Хусарсатэма, цара Месапатамскага, і адолела рука ягоная Хусарсатэма.

Na ìm byǔ Duh Gaspodnì, ì byǔ ën sudz′dzâ Ìzraìlâ. Ën vyjšaǔ na vajnu, ì addaǔ Gaspodz′ u rukì âmu Husarsatèma, cara Mesapatamskaga, ì adolela ruka âgonaâ Husarsatèma.

11. І спакойна было ў зямлі сорак гадоў. І памёр Гатанііл, сын Кеназаў.

Ì spakojna bylo ǔ zâmlì sorak gadoǔ. Ì pamër Gatanììl, syn Kenazaǔ.

12. Сыны Ізраілевыя зноў пачалі ўчыняць ліхое перад вачыма Госпада, і ўмацаваў Гасподзь Эглона, цара Маавіцкага, супроць Ізраільцянаў, за тое, што ўчынялі яны ліхое перад вачыма Госпада.

Syny Ìzraìlevyâ znoǔ pačalì ǔčynâc′ lìhoe perad vačyma Gospada, ì ǔmacavaǔ Gaspodz′ Èglona, cara Maavìckaga, suproc′ Ìzraìl′cânaǔ, za toe, što ǔčynâlì âny lìhoe perad vačyma Gospada.

13. Ён сабраў да сябе Аманіцянаў і Амалікіцянаў, і пайшоў і пабіў Ізраільцянаў, і авалодалі яны горадам Пальм.

Ën sabraǔ da sâbe Amanìcânaǔ ì Amalìkìcânaǔ, ì pajšoǔ ì pabìǔ Ìzraìl′cânaǔ, ì avalodalì âny goradam Pal′m.

14. І служылі сыны Ізраілевыя Эглону, цару Маавіцкаму, васямнаццаць гадоў.

Ì služylì syny Ìzraìlevyâ Èglonu, caru Maavìckamu, vasâmnaccac′ gadoǔ.

15. Тады заенчылі сыны Ізраілевыя да Госпада, і Гасподзь паставіў ім ратаўніка Аода, сына Геры, сына Эмініевага, які быў ляўко. І паслалі сыны Ізраілевыя зь ім дарункі Эглону, цару Маавіцкаму.

Tady zaenčylì syny Ìzraìlevyâ da Gospada, ì Gaspodz′ pastavìǔ ìm rataǔnìka Aoda, syna Gery, syna Èmìnìevaga, âkì byǔ lâǔko. Ì paslalì syny Ìzraìlevyâ z′ ìm darunkì Èglonu, caru Maavìckamu.

16. Аод зрабіў сабе меч двусечны, даўжынёю ў локаць, і падперазаў яго пад плашчом сваім да правага сьцягна.

Aod zrabìǔ sabe meč dvusečny, daǔžynëû ǔ lokac′, ì padperazaǔ âgo pad plaščom svaìm da pravaga s′câgna.

17. І паднёс дарункі Эглону, цару Маавіцкаму; а Эглон быў чалавек вельмі тоўсты.

Ì padnës darunkì Èglonu, caru Maavìckamu; a Èglon byǔ čalavek vel′mì toǔsty.

18. Калі паднёс Аод усе дарункі і правёў людзей, якія прынесьлі дарункі,

Kalì padnës Aod use darunkì ì pravëǔ lûdzej, âkìâ prynes′lì darunkì,

19. дык сам вярнуўся ад балванаў, якія ў Галгале, і сказаў: у мяне ёсьць таемнае слова табе, цару. Той сказаў: цішэй! І выйшлі ад яго ўсе, што стаялі пры ім.

dyk sam vârnuǔsâ ad balvanaǔ, âkìâ ǔ Galgale, ì skazaǔ: u mâne ës′c′ taemnae slova tabe, caru. Toj skazaǔ: cìšèj! Ì vyjšlì ad âgo ǔse, što staâlì pry ìm.

20. Аод падышоў да яго; ён сядзеў у прахалодным пакоі, які быў у яго асобна. І сказаў Аод: у мяне ёсьць да цябе слова Божае. Эглон устаў з крэсла.

Aod padyšoǔ da âgo; ën sâdzeǔ u prahalodnym pakoì, âkì byǔ u âgo asobna. Ì skazaǔ Aod: u mâne ës′c′ da câbe slova Božae. Èglon ustaǔ z krèsla.

21. Аод працягнуў левую руку сваю, і ўзяў меч з правага сьцягна свайго, і ўсадзіў яго ў чэрава ягонае,

Aod pracâgnuǔ levuû ruku svaû, ì ǔzâǔ meč z pravaga s′câgna svajgo, ì ǔsadzìǔ âgo ǔ čèrava âgonae,

22. так што ўвайшла за вастрыём і тронка, і тлушч закрыў вастрыё; бо Аод ня выняў меча з чэрава ягонага, і ён прайшоў у заднія часткі.

tak što ǔvajšla za vastryëm ì tronka, ì tlušč zakryǔ vastryë; bo Aod nâ vynâǔ meča z čèrava âgonaga, ì ën prajšoǔ u zadnìâ častkì.

23. І выйшаў Аод за дзьверы, і зачыніў за сабою дзьверы верхняга пакоя, і замкнуў.

Ì vyjšaǔ Aod za dz′very, ì začynìǔ za saboû dz′very verhnâga pakoâ, ì zamknuǔ.

24. Калі ён выйшаў, рабы Эглона прыйшлі, і бачаць, вось, дзьверы верхняга пакоя замкнутыя, і кажуць: мабыць, ён дзеля патрэбы ў прахалодным пакоі.

Kalì ën vyjšaǔ, raby Èglona pryjšlì, ì bačac′, vos′, dz′very verhnâga pakoâ zamknutyâ, ì kažuc′: mabyc′, ën dzelâ patrèby ǔ prahalodnym pakoì.

25. Чакалі даволі доўга, але бачачы, што ніхто не адчыняе дзьвярэй сьвяцёлкі, узялі клюя і адамкнулі, і вось, гаспадар іхні ляжыць на зямлі мёртвы.

Čakalì davolì doǔga, ale bačačy, što nìhto ne adčynâe dz′vârèj s′vâcëlkì, uzâlì klûâ ì adamknulì, ì vos′, gaspadar ìhnì lâžyc′ na zâmlì mërtvy.

26. Пакуль яны здаўмяваліся, Аод тым часам сышоў, прайшоў міма балванаў і ўратаваўся ў Сэіраце.

Pakul′ âny zdaǔmâvalìsâ, Aod tym časam syšoǔ, prajšoǔ mìma balvanaǔ ì ǔratavaǔsâ ǔ Sèìrace.

27. А прыйшоўшы, затрубіў у трубу на гары Яфрэмавай, і сышлі зь ім сыны Ізраілевыя з гары, і ён ішоў наперадзе іх.

A pryjšoǔšy, zatrubìǔ u trubu na gary Âfrèmavaj, ì syšlì z′ ìm syny Ìzraìlevyâ z gary, ì ën ìšoǔ naperadze ìh.

28. І сказаў ім: ідзеце за мною: бо аддаў Гасподзь ворагаў вашых Маавіцянаў у рукі вашыя. І пайшлі за ім, і перахапілі пераправу церазь Ярдан да Маава, і не давалі нікому пераходзіць.

Ì skazaǔ ìm: ìdzece za mnoû: bo addaǔ Gaspodz′ voragaǔ vašyh Maavìcânaǔ u rukì vašyâ. Ì pajšlì za ìm, ì perahapìlì perapravu ceraz′ Ârdan da Maava, ì ne davalì nìkomu perahodzìc′.

29. І пабілі ў той час Маавіцянаў каля дзесяці тысяч чалавек, усіх здаровых і дужых, і ніхто ня ўцёк.

Ì pabìlì ǔ toj čas Maavìcânaǔ kalâ dzesâcì tysâč čalavek, usìh zdarovyh ì dužyh, ì nìhto nâ ǔcëk.

30. Так упакорыліся ў той дзень Маавіцяне Ізраілю, і было спакойна ў зямлі восемдзесят гадоў.

Tak upakorylìsâ ǔ toj dzen′ Maavìcâne Ìzraìlû, ì bylo spakojna ǔ zâmlì vosemdzesât gadoǔ.

31. Пасьля Аода быў Самэгар, сын Анатаў, які шэсьцьсот чалавек Філістымлянаў пабіў валовым ражном; ён таксама ўратаваў Ізраіля.

Pas′lâ Aoda byǔ Samègar, syn Anataǔ, âkì šès′c′sot čalavek Fìlìstymlânaǔ pabìǔ valovym ražnom; ën taksama ǔratavaǔ Ìzraìlâ.

4 Кіраўнік

1. Калі памёр Аод, сыны Ізраілевыя пачалі зноў учыняць ліхое перад вачыма Госпада.

Kalì pamër Aod, syny Ìzraìlevyâ pačalì znoǔ učynâc′ lìhoe perad vačyma Gospada.

2. І аддаў іх Гасподзь у рукі Явіна, цара Ханаанскага, які цараваў у Асоры; ваеначальнікам у яго быў Сісора, які жыў у Харашат-Гаіме.

Ì addaǔ ìh Gaspodz′ u rukì Âvìna, cara Hanaanskaga, âkì caravaǔ u Asory; vaenačal′nìkam u âgo byǔ Sìsora, âkì žyǔ u Harašat-Gaìme.

3. І заенчылі сыны Ізраілевыя да Госпада. Бо ў яго было дзевяцьсот жалезных калясьніц, і ён жорстка прыгнятаў сыноў Ізраілевых дваццаць гадоў.

Ì zaenčylì syny Ìzraìlevyâ da Gospada. Bo ǔ âgo bylo dzevâc′sot žaleznyh kalâs′nìc, ì ën žorstka prygnâtaǔ synoǔ Ìzraìlevyh dvaccac′ gadoǔ.

4. У той час была судзьдзёю Ізраіля Дэвора прарочыца, жонка Лапідотава.

U toj čas byla sudz′dzëû Ìzraìlâ Dèvora praročyca, žonka Lapìdotava.

5. Яна жыла пад Пальмаю Дэворынаю, паміж Рамаю і Вэтылем, на гары Яфрэмавай; і прыходзілі да яе сыны Ізраілевыя на суд.

Âna žyla pad Pal′maû Dèvorynaû, pamìž Ramaû ì Vètylem, na gary Âfrèmavaj; ì pryhodzìlì da âe syny Ìzraìlevyâ na sud.

6. Дэвора паслала і паклікала Варака, сына Авінаамавага, з Кедэса Нэфталімавага, і сказала яму: загадвае табе Гасподзь, Бог Ізраілеў: ідзі, падыміся на гару Фавор, і вазьмі з сабою дзесяць тысяч чалавек з сыноў Нэфталімавых і сыноў Завулонавых;

Dèvora paslala ì paklìkala Varaka, syna Avìnaamavaga, z Kedèsa Nèftalìmavaga, ì skazala âmu: zagadvae tabe Gaspodz′, Bog Ìzraìleǔ: ìdzì, padymìsâ na garu Favor, ì vaz′mì z saboû dzesâc′ tysâč čalavek z synoǔ Nèftalìmavyh ì synoǔ Zavulonavyh;

7. а Я прывяду да цябе, да патока Кісона, Сісару, ваеначальніка Явінавага, і калясьніцы ягоныя і шматлюднае войска ягонае, і аддам яго ў рукі твае.

a Â pryvâdu da câbe, da patoka Kìsona, Sìsaru, vaenačal′nìka Âvìnavaga, ì kalâs′nìcy âgonyâ ì šmatlûdnae vojska âgonae, ì addam âgo ǔ rukì tvae.

8. Варак сказаў ёй: калі ты пойдзеш са мною, пайду; а калі ня пойдзеш са мною, не пайду.

Varak skazaǔ ëj: kalì ty pojdzeš sa mnoû, pajdu; a kalì nâ pojdzeš sa mnoû, ne pajdu.

9. Яна сказала: пайсьці пайду з табою; толькі не табе ўжо будзе слава на шляху гэтым, куды ты ідзеш; а ў рукі жанчыне аддасьць Гасподзь Сісару. І ўстала Дэвора і пайшла з Варакам у Кедэс.

Âna skazala: pajs′cì pajdu z taboû; tol′kì ne tabe ǔžo budze slava na šlâhu gètym, kudy ty ìdzeš; a ǔ rukì žančyne addas′c′ Gaspodz′ Sìsaru. Ì ǔstala Dèvora ì pajšla z Varakam u Kedès.

10. Варак склікаў Завулонцаў і Нэфталімцаў у Кедэс, і пайшлі сьледам за ім дзесяць тысяч чалавек, і Дэвора пайшла зь ім.

Varak sklìkaǔ Zavuloncaǔ ì Nèftalìmcaǔ u Kedès, ì pajšlì s′ledam za ìm dzesâc′ tysâč čalavek, ì Dèvora pajšla z′ ìm.

11. Хэвэр, Кенэянін, аддзяліўся ад Кенэйцаў, сыноў Халвава, родзіча Майсеевага, і раскінуў намёт свой каля дубровы ў Цаанііме паблізу Кедэса.

Hèvèr, Kenèânìn, addzâlìǔsâ ad Kenèjcaǔ, synoǔ Halvava, rodzìča Majseevaga, ì raskìnuǔ namët svoj kalâ dubrovy ǔ Caanììme pablìzu Kedèsa.

12. І данесьлі Сісару, што Варак, сын Авінаамаў, падняўся на гару Фавор.

Ì danes′lì Sìsaru, što Varak, syn Avìnaamaǔ, padnâǔsâ na garu Favor.

13. Сісара склікаў усе калясьніцы свае, дзевяцьсот жалезных калясьніц, і ўвесь народ, які ў яго, з Харашэт-Гаіма да патока Кісона.

Sìsara sklìkaǔ use kalâs′nìcy svae, dzevâc′sot žaleznyh kalâs′nìc, ì ǔves′ narod, âkì ǔ âgo, z Harašèt-Gaìma da patoka Kìsona.

14. І сказала Дэвора Вараку: устань, бо гэта той дзень, у які Гасподзь аддасьць Сісару ў рукі твае; Сам Гасподзь пойдзе перад табою. І сышоў Варак з гары Фавор і за ім дзесяць тысяч чалавек.

Ì skazala Dèvora Varaku: ustan′, bo gèta toj dzen′, u âkì Gaspodz′ addas′c′ Sìsaru ǔ rukì tvae; Sam Gaspodz′ pojdze perad taboû. Ì syšoǔ Varak z gary Favor ì za ìm dzesâc′ tysâč čalavek.

15. Тады Гасподзь прывёў у замяшаньне Сісару і ўсе калясьніцы ягоныя і ўсё рушэньне яго ад меча Варакавага, і сышоў Сісара з калясьніцы, і пабег пеша.

Tady Gaspodz′ pryvëǔ u zamâšan′ne Sìsaru ì ǔse kalâs′nìcy âgonyâ ì ǔsë rušèn′ne âgo ad meča Varakavaga, ì syšoǔ Sìsara z kalâs′nìcy, ì pabeg peša.

16. Варак гнаў калясьніцы яго і рушэньне да Харашэт-Гаіма, і загінуў увесь табар Сісараў ад меча, не засталося нікога.

Varak gnaǔ kalâs′nìcy âgo ì rušèn′ne da Harašèt-Gaìma, ì zagìnuǔ uves′ tabar Sìsaraǔ ad meča, ne zastalosâ nìkoga.

17. А Сісара ўцёк пеша ў намёт Яілі, жонкі Хэвэра Кенэяніна: бо паміж Явінам, царом Асорскім, і домам Хэвэра Кенэяніна быў мір.

A Sìsara ǔcëk peša ǔ namët Âìlì, žonkì Hèvèra Kenèânìna: bo pamìž Âvìnam, carom Asorskìm, ì domam Hèvèra Kenèânìna byǔ mìr.

18. І выйшла Яіль насустрач Сісару, і сказала яму: зайдзі, гаспадару мой, зайдзі да мяне, ня бойся. Ён зайшоў да яе ў намёт, і яна накрыла яго кілімам.

Ì vyjšla Âìl′ nasustrač Sìsaru, ì skazala âmu: zajdzì, gaspadaru moj, zajdzì da mâne, nâ bojsâ. Ën zajšoǔ da âe ǔ namët, ì âna nakryla âgo kìlìmam.

19. Сісара сказаў ёй: дай мне крыху вады напіцца, я піць хачу. Яна разьвязала мех з малаком, і напаіла яго, і накрыла яго.

Sìsara skazaǔ ëj: daj mne kryhu vady napìcca, â pìc′ haču. Âna raz′vâzala meh z malakom, ì napaìla âgo, ì nakryla âgo.

20. Сісара сказаў ёй: стань каля дзьвярэй намёта, і калі хто прыйдзе і спытаецца ў цябе і скажа: "ці няма тут каго?", ты скажы: "няма".

Sìsara skazaǔ ëj: stan′ kalâ dz′vârèj namëta, ì kalì hto pryjdze ì spytaecca ǔ câbe ì skaža: "cì nâma tut kago?", ty skažy: "nâma".

21. Яіль, жонка Хэвэрава, узяла кол ад намёта, і ўзяла малаток у руку сваю, і падышла да яго ціхенька, і ўбіла кол у скроню яму так, што прыкалола да зямлі; а ён спаў стомлены і памёр.

Âìl′, žonka Hèvèrava, uzâla kol ad namëta, ì ǔzâla malatok u ruku svaû, ì padyšla da âgo cìhen′ka, ì ǔbìla kol u skronû âmu tak, što prykalola da zâmlì; a ën spaǔ stomleny ì pamër.

22. І вось Варак гоніцца за Сісарам. Яіль выйшла насустрач яму, і сказала яму: увайдзі, я пакажу табе чалавека, якога ты шукаеш. Ён увайшоў да яе, і вось, Сісара ляжыць мёртвы, і кол у скроні ў яго.

Ì vos′ Varak gonìcca za Sìsaram. Âìl′ vyjšla nasustrač âmu, ì skazala âmu: uvajdzì, â pakažu tabe čalaveka, âkoga ty šukaeš. Ën uvajšoǔ da âe, ì vos′, Sìsara lâžyc′ mërtvy, ì kol u skronì ǔ âgo.

23. І ўпакорыў Бог таго дня Явіна, цара Ханаанскага, сынам Ізраілевым.

Ì ǔpakoryǔ Bog tago dnâ Âvìna, cara Hanaanskaga, synam Ìzraìlevym.

24. Рука сыноў Ізраілевых мацавалася болей і болей над Явінам, царом Ханаанскім, пакуль ня зьнішчылі яны Явіна, цара Ханаанскага.

Ruka synoǔ Ìzraìlevyh macavalasâ bolej ì bolej nad Âvìnam, carom Hanaanskìm, pakul′ nâ z′nìščylì âny Âvìna, cara Hanaanskaga.

5 Кіраўнік

1. Таго дня засьпявалі Дэвора і Варак, сын Авінаамаў, такімі словамі:

Tago dnâ zas′pâvalì Dèvora ì Varak, syn Avìnaamaǔ, takìmì slovamì:

2. Ізраіль адпомшчаны, народ паказаў руплівасьць, праслаўце Госпада!

Ìzraìl′ adpomščany, narod pakazaǔ ruplìvas′c′, praslaǔce Gospada!

3. Слухайце, цары, уважайце, вяльможы: я Госпаду сьпяваю, я граю, Богу Ізраілеваму.

Sluhajce, cary, uvažajce, vâl′možy: â Gospadu s′pâvaû, â graû, Bogu Ìzraìlevamu.

4. Калі Ты выходзіў, Госпадзе, ад Сэіра, калі ішоў з поля Эдомскага, затрэслася зямля, закапала неба, вадою закапалі хмары;

Kalì Ty vyhodzìǔ, Gospadze, ad Sèìra, kalì ìšoǔ z polâ Èdomskaga, zatrèslasâ zâmlâ, zakapala neba, vadoû zakapalì hmary;

5. раставалі горы ад аблічча Госпада, нават гэты Сінай ад аблічча Госпада, Бога Ізраілевага.

rastavalì gory ad ablìčča Gospada, navat gèty Sìnaj ad ablìčča Gospada, Boga Ìzraìlevaga.

6. У дні Самэгара, сына Анатавага, у дні Яілі, былі пустыя дарогі, хто раней хадзіў шляхамі простымі, хадзіў тады кружнымі дарогамі.

U dnì Samègara, syna Anatavaga, u dnì Âìlì, bylì pustyâ darogì, hto ranej hadzìǔ šlâhamì prostymì, hadzìǔ tady kružnymì darogamì.

7. Не засталося насельнікаў у селішчах у Ізраіля, ня стала, пакуль не паўстала я, Дэвора, пакуль не паўстала я, маці ў Ізраілі.

Ne zastalosâ nasel′nìkaǔ u selìščah u Ìzraìlâ, nâ stala, pakul′ ne paǔstala â, Dèvora, pakul′ ne paǔstala â, macì ǔ Ìzraìlì.

8. Выбралі новых багоў, таму і вайна каля брамы. Ці відны былі шчыт і дзіда ў сарака тысяч Ізраіля?

Vybralì novyh bagoǔ, tamu ì vajna kalâ bramy. Cì vìdny bylì ščyt ì dzìda ǔ saraka tysâč Ìzraìlâ?

9. Сэрца маё - вам, правадыры Ізраіля, рупліўцам народным; праслаўце Госпада!

Sèrca maë - vam, pravadyry Ìzraìlâ, ruplìǔcam narodnym; praslaǔce Gospada!

10. Хто езьдзіць на белых асьліцах, хто сядзіць на дыванах і хто ходзіць па дарозе, сьпявайце песьню!

Hto ez′dzìc′ na belyh as′lìcah, hto sâdzìc′ na dyvanah ì hto hodzìc′ pa daroze, s′pâvajce pes′nû!

11. Сярод галасоў, што зьбіраюць статкі каля калодзежаў, там хай засьпяваюць хвалу правадырам Ізраіля! Тады выступіў да брамы народ Гасподні.

Sârod galasoǔ, što z′bìraûc′ statkì kalâ kalodzežaǔ, tam haj zas′pâvaûc′ hvalu pravadyram Ìzraìlâ! Tady vystupìǔ da bramy narod Gaspodnì.

12. Паўстань, паўстань, Дэвора, паўстань, паўстань! засьпявай песьню! Паўстань, Варак! і вядзі палонных тваіх, сыне Авінаамаў!

Paǔstan′, paǔstan′, Dèvora, paǔstan′, paǔstan′! zas′pâvaj pes′nû! Paǔstan′, Varak! ì vâdzì palonnyh tvaìh, syne Avìnaamaǔ!

13. Тады нямногім з моцных падначаліў Ён народ; Гасподзь падначаліў мне адважных.

Tady nâmnogìm z mocnyh padnačalìǔ Ën narod; Gaspodz′ padnačalìǔ mne advažnyh.

14. Ад Яфрэма прыйшлі тыя, што ўкараніліся ў зямлі Амаліка; за табою Веньямін, сярод народа твайго; ад Махіра ішлі правадыры, і ад Завулона тыя, што валодалі трысьцінай пісцовай.

Ad Âfrèma pryjšlì tyâ, što ǔkaranìlìsâ ǔ zâmlì Amalìka; za taboû Ven′âmìn, sârod naroda tvajgo; ad Mahìra ìšlì pravadyry, ì ad Zavulona tyâ, što valodalì trys′cìnaj pìscovaj.

15. І князі Ісахаравыя з Дэвораю, і Ісахар гэтак сама, як Варак, кінуўся ў даліну пешы. У родах Рувімавых вялікая нясуладзіца.

Ì knâzì Ìsaharavyâ z Dèvoraû, ì Ìsahar gètak sama, âk Varak, kìnuǔsâ ǔ dalìnu pešy. U rodah Ruvìmavyh vâlìkaâ nâsuladzìca.

16. Чаго сядзіш ты паміж кашарамі, слухаючы бляяньне авечак? У плямёнах Рувімавых вялікая нясуладзіца.

Čago sâdzìš ty pamìž kašaramì, sluhaûčy blâân′ne avečak? U plâmënah Ruvìmavyh vâlìkaâ nâsuladzìca.

17. Галаад жыве спакойна за Ярданам; Дану чаго баяцца з караблямі? Асір сядзіць на беразе мора і каля прыстаняў сваіх жыве спакойна.

Galaad žyve spakojna za Ârdanam; Danu čago baâcca z karablâmì? Asìr sâdzìc′ na beraze mora ì kalâ prystanâǔ svaìh žyve spakojna.

18. Завулон - гэта люд, які душу сваю асудзіў на сьмерць, і Нэфталім на вышынях поля.

Zavulon - gèta lûd, âkì dušu svaû asudzìǔ na s′merc′, ì Nèftalìm na vyšynâh polâ.

19. Прыйшлі цары, паваяваліся, тады паваяваліся цары Ханаанскія ў Танааху і каля водаў Магідонскіх, але не атрымалі ніякага срэбра.

Pryjšlì cary, pavaâvalìsâ, tady pavaâvalìsâ cary Hanaanskìâ ǔ Tanaahu ì kalâ vodaǔ Magìdonskìh, ale ne atrymalì nìâkaga srèbra.

20. Зь неба ваявалі зоркі, са шляхоў сваіх ваявалі зь Сісарам.

Z′ neba vaâvalì zorkì, sa šlâhoǔ svaìh vaâvalì z′ Sìsaram.

21. Паток Кісон падхапіў іх, паток Кедумін, паток Кісон. Тапчы, душа мая, сілу!

Patok Kìson padhapìǔ ìh, patok Kedumìn, patok Kìson. Tapčy, duša maâ, sìlu!

22. Тады ламаліся капыты конскія ад уцёкаў, ад уцёкаў борздых ягоных.

Tady lamalìsâ kapyty konskìâ ad ucëkaǔ, ad ucëkaǔ borzdyh âgonyh.

23. Праклянеце Мэроз, кажа анёл Гасподні, праклянеце жыхароў яго за тое, што ня прыйшлі на дапамогу Госпаду, на дапамогу Госпаду з адважнымі.

Praklânece Mèroz, kaža anël Gaspodnì, praklânece žyharoǔ âgo za toe, što nâ pryjšlì na dapamogu Gospadu, na dapamogu Gospadu z advažnymì.

24. Хай будзе дабраславёная сярод жанчын Яіль, жонка Хэвэра Кенэяніна, сярод жанчын у намётах хай будзе дабраславёная!

Haj budze dabraslavënaâ sârod žančyn Âìl′, žonka Hèvèra Kenèânìna, sârod žančyn u namëtah haj budze dabraslavënaâ!

25. Вады папрасіў ён: малака прынесла яна, у чары вяльможніцкай падала малака выдатнага.

Vady paprasìǔ ën: malaka prynesla âna, u čary vâl′možnìckaj padala malaka vydatnaga.

26. Руку левую працягнула яна да кала, а сваю правую да малатка работніцкага; ударыла Сісару, прабіла галаву ягоную, разьбіла і пранізала скроню яму.

Ruku levuû pracâgnula âna da kala, a svaû pravuû da malatka rabotnìckaga; udaryla Sìsaru, prabìla galavu âgonuû, raz′bìla ì pranìzala skronû âmu.

27. І схіліўся да ног яе, упаў і ляжаў, да ног яе схіліўся, упаў: дзе схіліўся, там і ўпаў забіты.

Ì shìlìǔsâ da nog âe, upaǔ ì lâžaǔ, da nog âe shìlìǔsâ, upaǔ: dze shìlìǔsâ, tam ì ǔpaǔ zabìty.

28. У вакно выглядае й галосіць маці Сісаравая праз рашотку: чаму доўга ня йдзе яго коньніца, чаго замарудзілі колы яго калясьніц?

U vakno vyglâdae j galosìc′ macì Sìsaravaâ praz rašotku: čamu doǔga nâ jdze âgo kon′nìca, čago zamarudzìlì koly âgo kalâs′nìc?

29. Рассудлівыя зь яе каляжанак ёй адказалі, і сама яна адказвае на пытаньні свае:

Rassudlìvyâ z′ âe kalâžanak ëj adkazalì, ì sama âna adkazvae na pytan′nì svae:

30. знайшлі яны, мабыць, і дзеляць здабычу, па дзяўчыне, па дзьве дзяўчыны на кожнага воіна, лупам дасталася каляровая вопратка Сісару, тканіна дасталася ў луп каляровая, вышываная паабапал, у палоннага з плячэй зьнятая.

znajšlì âny, mabyc′, ì dzelâc′ zdabyču, pa dzâǔčyne, pa dz′ve dzâǔčyny na kožnaga voìna, lupam dastalasâ kalârovaâ vopratka Sìsaru, tkanìna dastalasâ ǔ lup kalârovaâ, vyšyvanaâ paabapal, u palonnaga z plâčèj z′nâtaâ.

31. Так няхай прападуць усе ворагі Твае, Госпадзе! а хто любіць Яго, няхай будзе, як сонца, што ўзыходзіць у поўнай моцы сваёй! - І сьцішылася зямля на сорак гадоў.

Tak nâhaj prapaduc′ use voragì Tvae, Gospadze! a hto lûbìc′ Âgo, nâhaj budze, âk sonca, što ǔzyhodzìc′ u poǔnaj mocy svaëj! - Ì s′cìšylasâ zâmlâ na sorak gadoǔ.

6 Кіраўнік

1. Сыны Ізраілевыя зноў пачалі ўчыняць ліхое перад вачыма Госпада, і аддаў іх Гасподзь у рукі Мадыяніцянам на сем гадоў.

Syny Ìzraìlevyâ znoǔ pačalì ǔčynâc′ lìhoe perad vačyma Gospada, ì addaǔ ìh Gaspodz′ u rukì Madyânìcânam na sem gadoǔ.

2. Цяжкая была рука ў Мадыяніцянаў над Ізраілем, і сыны Ізраілевыя зрабілі сабе ад Мадыяніцянаў цясьніны ў гарах і пячоры і ўмацаваньні.

Câžkaâ byla ruka ǔ Madyânìcânaǔ nad Ìzraìlem, ì syny Ìzraìlevyâ zrabìlì sabe ad Madyânìcânaǔ câs′nìny ǔ garah ì pâčory ì ǔmacavan′nì.

3. Калі пасее Ізраіль, прыйдуць Мадыяніцяне і Амалікіцяне, і жыхары ўсходу і ходзяць у іх;

Kalì pasee Ìzraìl′, pryjduc′ Madyânìcâne ì Amalìkìcâne, ì žyhary ǔshodu ì hodzâc′ u ìh;

4. і стаяць у іх намётамі, і зьнішчаюць створанае зямлёю да самай Газы, і не пакідаюць на пракорм Ізраілю ні авеякі, ні вала, ні асла.

ì staâc′ u ìh namëtamì, ì z′nìščaûc′ stvoranae zâmlëû da samaj Gazy, ì ne pakìdaûc′ na prakorm Ìzraìlû nì aveâkì, nì vala, nì asla.

5. Бо яны прыходзілі з быдлам сваім і з намётамі сваімі, прыходзілі ў такім мностве, як саранча; ім і вярблюдам іхнім ня было ліку, і хадзілі па зямлі Ізраілевай, спусташаючы яе.

Bo âny pryhodzìlì z bydlam svaìm ì z namëtamì svaìmì, pryhodzìlì ǔ takìm mnostve, âk saranča; ìm ì vârblûdam ìhnìm nâ bylo lìku, ì hadzìlì pa zâmlì Ìzraìlevaj, spustašaûčy âe.

6. І вельмі згалеў Ізраіль ад Мадыяніцянаў, і заенчылі сыны Ізраіля да Госпада.

Ì vel′mì zgaleǔ Ìzraìl′ ad Madyânìcânaǔ, ì zaenčylì syny Ìzraìlâ da Gospada.

7. І калі заенчылі сыны Ізраілевыя да Госпада на Мадыяніцянаў,

Ì kalì zaenčylì syny Ìzraìlevyâ da Gospada na Madyânìcânaǔ,

8. паслаў Гасподзь прарока да сыноў Ізраілевых, і сказаў ім: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: Я вывеў вас зь Егіпта, вывеў вас з дома рабства;

paslaǔ Gaspodz′ praroka da synoǔ Ìzraìlevyh, ì skazaǔ ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: Â vyveǔ vas z′ Egìpta, vyveǔ vas z doma rabstva;

9. выбавіў вас з рукі Егіпцянаў і з рукі ўсіх прыгнятальнікаў вашых, прагнаў іх ад вас, і даў вам зямлю іхнюю,

vybavìǔ vas z rukì Egìpcânaǔ ì z rukì ǔsìh prygnâtal′nìkaǔ vašyh, pragnaǔ ìh ad vas, ì daǔ vam zâmlû ìhnûû,

10. і сказаў вам: "Я - Гасподзь Бог ваш; не шануйце божышчаў Амарэйскіх, у зямлі якіх вы жывяце"; але вы не паслухаліся голасу Майго.

ì skazaǔ vam: "Â - Gaspodz′ Bog vaš; ne šanujce božyščaǔ Amarèjskìh, u zâmlì âkìh vy žyvâce"; ale vy ne pasluhalìsâ golasu Majgo.

11. І прыйшоў анёл Гасподні і сеў у Офры пад дубам, які належаў Ёасу, наступцу Авіезэраваму: сын яго Гедэон малаціў тады пшаніцу ў чавільні, каб схавацца ад Мадыяніцянаў.

Ì pryjšoǔ anël Gaspodnì ì seǔ u Ofry pad dubam, âkì naležaǔ Ëasu, nastupcu Avìezèravamu: syn âgo Gedèon malacìǔ tady pšanìcu ǔ čavìl′nì, kab shavacca ad Madyânìcânaǔ.

12. І зьявіўся яму анёл Гасподні і сказаў яму: Гасподзь з табою, муж дужы!

Ì z′âvìǔsâ âmu anël Gaspodnì ì skazaǔ âmu: Gaspodz′ z taboû, muž dužy!

13. Гедэон сказаў яму: гаспадару мой! калі Гасподзь з намі, дык чаму спасьцігла нас усё гэта? і дзе ўсе цуды Ягоныя, пра якія расказвалі нам бацькі нашыя, кажучы: "зь Егіпта вывеў нас Гасподзь"? цяпер пакінуў нас Гасподзь і аддаў нас у рукі Мадыяніцянам.

Gedèon skazaǔ âmu: gaspadaru moj! kalì Gaspodz′ z namì, dyk čamu spas′cìgla nas usë gèta? ì dze ǔse cudy Âgonyâ, pra âkìâ raskazvalì nam bac′kì našyâ, kažučy: "z′ Egìpta vyveǔ nas Gaspodz′"? câper pakìnuǔ nas Gaspodz′ ì addaǔ nas u rukì Madyânìcânam.

14. Гасподзь, паглядзеўшы на яго, сказаў: ідзі з гэтаю сілаю тваёю і выратуй Ізраіля ад рукі Мадыяніцянаў; Я пасылаю цябе.

Gaspodz′, paglâdzeǔšy na âgo, skazaǔ: ìdzì z gètaû sìlaû tvaëû ì vyratuj Ìzraìlâ ad rukì Madyânìcânaǔ; Â pasylaû câbe.

15. Гедэон сказаў Яму: Госпадзе! як уратую я Ізраіля! вось, і род мой у племі Манасііным самы бедны, і я ў доме ў бацькі майго наймаладзейшы.

Gedèon skazaǔ Âmu: Gospadze! âk uratuû â Ìzraìlâ! vos′, ì rod moj u plemì Manasììnym samy bedny, ì â ǔ dome ǔ bac′kì majgo najmaladzejšy.

16. І сказаў яму Гасподзь: Я буду з табою, і ты паб'еш Мадыяніцянаў, як аднаго чалавека.

Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: Â budu z taboû, ì ty pab'eš Madyânìcânaǔ, âk adnago čalaveka.

17. Гедэон сказаў Яму: калі я здабыў ласку перад вачамі Тваімі, дык зрабі мне азнаку, што Ты гаворыш са мною:

Gedèon skazaǔ Âmu: kalì â zdabyǔ lasku perad vačamì Tvaìmì, dyk zrabì mne aznaku, što Ty gavoryš sa mnoû:

18. ня йдзі адгэтуль, пакуль я ня прыйду да цябе і не прынясу дарунку майго і не прапаную Табе. Ён сказаў: Я застануся, пакуль ты ня вернешся.

nâ jdzì adgètul′, pakul′ â nâ pryjdu da câbe ì ne prynâsu darunku majgo ì ne prapanuû Tabe. Ën skazaǔ: Â zastanusâ, pakul′ ty nâ vernešsâ.

19. Гедэон пайшоў і прыгатаваў казьляня і праснакоў з эфы мукі; мяса паклаў у кош, а ўзвар уліў у горшчык і прынёс да Яго пад дуб і прапанаваў.

Gedèon pajšoǔ ì prygatavaǔ kaz′lânâ ì prasnakoǔ z èfy mukì; mâsa paklaǔ u koš, a ǔzvar ulìǔ u gorščyk ì prynës da Âgo pad dub ì prapanavaǔ.

20. І сказаў яму анёл Божы: вазьмі мяса і праснакі, і пакладзі на гэты камень, і вылі ўзвар. Ён так і зрабіў.

Ì skazaǔ âmu anël Božy: vaz′mì mâsa ì prasnakì, ì pakladzì na gèty kamen′, ì vylì ǔzvar. Ën tak ì zrabìǔ.

21. Анёл Гасподні, працягнуўшы канец жазла, якое было ў руцэ ў яго, дакрануўся да мяса і праснакоў; і выйшаў агонь з каменя і паеў мяса і праснакі; і анёл Гасподні зьнік з вачэй ягоных.

Anël Gaspodnì, pracâgnuǔšy kanec žazla, âkoe bylo ǔ rucè ǔ âgo, dakranuǔsâ da mâsa ì prasnakoǔ; ì vyjšaǔ agon′ z kamenâ ì paeǔ mâsa ì prasnakì; ì anël Gaspodnì z′nìk z vačèj âgonyh.

22. І ўбачыў Гедэон, што гэта анёл Гасподні, і сказаў Гедэон: гора мне, Уладыка Госпадзе! бо я бачыў анёла Гасподняга твар у твар.

Ì ǔbačyǔ Gedèon, što gèta anël Gaspodnì, ì skazaǔ Gedèon: gora mne, Uladyka Gospadze! bo â bačyǔ anëla Gaspodnâga tvar u tvar.

23. Гасподзь сказаў яму: мір табе, ня бойся, не памрэш.

Gaspodz′ skazaǔ âmu: mìr tabe, nâ bojsâ, ne pamrèš.

24. І зладзіў там Гедэон ахвярнік Госпаду і назваў яго: Ягова Шалом. Ён яшчэ і сёньня ў Офры Авіезэравай.

Ì zladzìǔ tam Gedèon ahvârnìk Gospadu ì nazvaǔ âgo: Âgova Šalom. Ën âščè ì sën′nâ ǔ Ofry Avìezèravaj.

25. У тую ноч сказаў яму Гасподзь: вазьмі цяля са статку бацькі твайго і другое цяля сямігадовае, і развалі ахвярнік Ваала, які ў бацькі твайго, і сьсячы сьвяшчэннае дрэва, якое каля яго,

U tuû noč skazaǔ âmu Gaspodz′: vaz′mì câlâ sa statku bac′kì tvajgo ì drugoe câlâ sâmìgadovae, ì razvalì ahvârnìk Vaala, âkì ǔ bac′kì tvajgo, ì s′sâčy s′vâščènnae drèva, âkoe kalâ âgo,

26. і пастаў ахвярнік Госпаду Богу твайму, на вяршыні скалы гэтай, у парадку, і вазьмі другое цяля і прынясі на цэласпаленьне на дровах з дрэва, якое сьсячэш.

ì pastaǔ ahvârnìk Gospadu Bogu tvajmu, na vâršynì skaly gètaj, u paradku, ì vaz′mì drugoe câlâ ì prynâsì na cèlaspalen′ne na drovah z drèva, âkoe s′sâčèš.

27. Гедэон узяў дзесяць чалавек з рабоў сваіх і зрабіў, як казаў яму Гасподзь; але як што зрабіць гэта ўдзень ён баяўся хатніх бацькі свайго і жыхароў горада, дык зрабіў уначы.

Gedèon uzâǔ dzesâc′ čalavek z raboǔ svaìh ì zrabìǔ, âk kazaǔ âmu Gaspodz′; ale âk što zrabìc′ gèta ǔdzen′ ën baâǔsâ hatnìh bac′kì svajgo ì žyharoǔ gorada, dyk zrabìǔ unačy.

28. Раніцай усталі жыхары горада, і вось, ахвярнік Ваалаў разбураны, і дрэва каля яго сьсечанае, і другое цяля прынесена на цэласпаленьне на ягоным ахвярніку.

Ranìcaj ustalì žyhary gorada, ì vos′, ahvârnìk Vaalaǔ razburany, ì drèva kalâ âgo s′sečanae, ì drugoe câlâ prynesena na cèlaspalen′ne na âgonym ahvârnìku.

29. І гаварылі адзін аднаму: хто гэта зрабіў? Шукалі, распытвалі і сказалі: Гедэон, сын Ёасаў, зрабіў гэта.

Ì gavarylì adzìn adnamu: hto gèta zrabìǔ? Šukalì, raspytvalì ì skazalì: Gedèon, syn Ëasaǔ, zrabìǔ gèta.

30. І сказалі жыхары горада Ёасу: выведзі сына твайго: ён мусіць памерці за тое, што разбурыў ахвярнік Ваала і сьсек дрэва, якое было каля яго.

Ì skazalì žyhary gorada Ëasu: vyvedzì syna tvajgo: ën musìc′ pamercì za toe, što razburyǔ ahvârnìk Vaala ì s′sek drèva, âkoe bylo kalâ âgo.

31. Ёас сказаў усім, што падступіліся да яго: ці вам заступацца за Ваала, ці вам абараняць яго? хто заступіцца за яго, той будзе аддадзены сьмерці гэтай самай раніцы; калі ён Бог, дык няхай сам заступіцца за сябе, бо ён разбурыў ахвярнік.

Ëas skazaǔ usìm, što padstupìlìsâ da âgo: cì vam zastupacca za Vaala, cì vam abaranâc′ âgo? hto zastupìcca za âgo, toj budze addadzeny s′mercì gètaj samaj ranìcy; kalì ën Bog, dyk nâhaj sam zastupìcca za sâbe, bo ën razburyǔ ahvârnìk.

32. І пачаў зваць яго з таго дня Ераваалам, бо сказаў: хай Ваал сам судзіцца зь ім за тое, што ён разбурыў ахвярнік ягоны.

Ì pačaǔ zvac′ âgo z tago dnâ Eravaalam, bo skazaǔ: haj Vaal sam sudzìcca z′ ìm za toe, što ën razburyǔ ahvârnìk âgony.

33. Тым часам усе Мадыяніцяне і Амалікіцяне і жыхары ўсходу сабраліся разам у даліне Ізрээльскай.

Tym časam use Madyânìcâne ì Amalìkìcâne ì žyhary ǔshodu sabralìsâ razam u dalìne Ìzrèèl′skaj.

34. І дух Гасподні агарнуў Гедэона; ён затрубіў у трубу, і пакліканы быў род Авіязэраў ісьці за ім.

Ì duh Gaspodnì agarnuǔ Gedèona; ën zatrubìǔ u trubu, ì paklìkany byǔ rod Avìâzèraǔ ìs′cì za ìm.

35. І паслаў паслоў па ўсім племі Манасііным, і яно азвалася ісьці за ім; паслаў таксама паслоў да Асіра, Завулона і Нэфталіма, і гэтыя пайшлі насустрач ім.

Ì paslaǔ pasloǔ pa ǔsìm plemì Manasììnym, ì âno azvalasâ ìs′cì za ìm; paslaǔ taksama pasloǔ da Asìra, Zavulona ì Nèftalìma, ì gètyâ pajšlì nasustrač ìm.

36. І сказаў Гедэон Богу: калі Ты выратуеш Ізраіля рукою маёю, як казаў Ты,

Ì skazaǔ Gedèon Bogu: kalì Ty vyratueš Ìzraìlâ rukoû maëû, âk kazaǔ Ty,

37. дык вось, я пасьцялю ў гумне стрыжаную воўну: калі раса будзе толькі на воўне, а на ўсёй зямлі суха, дык буду ведаць, што выратуеш рукою маёю Ізраіля, як казаў Ты.

dyk vos′, â pas′câlû ǔ gumne stryžanuû voǔnu: kalì rasa budze tol′kì na voǔne, a na ǔsëj zâmlì suha, dyk budu vedac′, što vyratueš rukoû maëû Ìzraìlâ, âk kazaǔ Ty.

38. Так і сталася: на другі дзень, устаўшы рана, ён пачаў выціскаць воўну і выціснуў з воўны расы цэлую чару вады.

Tak ì stalasâ: na drugì dzen′, ustaǔšy rana, ën pačaǔ vycìskac′ voǔnu ì vycìsnuǔ z voǔny rasy cèluû čaru vady.

39. І сказаў Гедэор Богу: ня гневайся на мяне, калі яшчэ раз скажу і яшчэ толькі адзін раз учыню выпрабаваньне над воўнаю: хай будзе суха на адной толькі воўне, а на ўсёй зямлі хай будзе раса.

Ì skazaǔ Gedèor Bogu: nâ gnevajsâ na mâne, kalì âščè raz skažu ì âščè tol′kì adzìn raz učynû vyprabavan′ne nad voǔnaû: haj budze suha na adnoj tol′kì voǔne, a na ǔsëj zâmlì haj budze rasa.

40. Бог так і зрабіў у тую ноч: толькі на воўне было суха, а на ўсёй зямлі была раса.

Bog tak ì zrabìǔ u tuû noč: tol′kì na voǔne bylo suha, a na ǔsëj zâmlì byla rasa.

7 Кіраўнік

1. Ераваал, ён жа Гедэон, і ўвесь народ, які быў зь ім, усталі раніцай і разьмясьціліся табарам каля крыніцы Харода; а Мадыямскі табар быў ад яго на поўнач каля пагорка Марэ ў даліне.

Eravaal, ën ža Gedèon, ì ǔves′ narod, âkì byǔ z′ ìm, ustalì ranìcaj ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram kalâ krynìcy Haroda; a Madyâmskì tabar byǔ ad âgo na poǔnač kalâ pagorka Marè ǔ dalìne.

2. І сказаў Гасподзь Гедэону: народу з табою надта многа, не магу Я аддаць Мадыяніцянаў у рукі ім, каб не заганарыўся Ізраіль перад Мною і не сказаў: "мая рука выратавала мяне";

Ì skazaǔ Gaspodz′ Gedèonu: narodu z taboû nadta mnoga, ne magu Â addac′ Madyânìcânaǔ u rukì ìm, kab ne zaganaryǔsâ Ìzraìl′ perad Mnoû ì ne skazaǔ: "maâ ruka vyratavala mâne";

3. дык вось, абвясьці ў вушы народу і скажы: "хто палахлівы і баязьлівы, той няхай вернецца і пойдзе назад з гары Галаада". І вярнулася народу дваццаць дзьве тысячы, а дзесяць тысяч засталося.

dyk vos′, abvâs′cì ǔ vušy narodu ì skažy: "hto palahlìvy ì baâz′lìvy, toj nâhaj vernecca ì pojdze nazad z gary Galaada". Ì vârnulasâ narodu dvaccac′ dz′ve tysâčy, a dzesâc′ tysâč zastalosâ.

4. І сказаў Гасподзь Гедэону: усё яшчэ многа народу; вядзі іх да вады, тады Я выберу іх табе; пра каго Я скажу: "хай ідзе з табою", той і хай ідзе з табою; а пра каго скажу табе: "не павінен ісьці з табою", той няхай і ня йдзе.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Gedèonu: usë âščè mnoga narodu; vâdzì ìh da vady, tady Â vyberu ìh tabe; pra kago Â skažu: "haj ìdze z taboû", toj ì haj ìdze z taboû; a pra kago skažu tabe: "ne pavìnen ìs′cì z taboû", toj nâhaj ì nâ jdze.

5. Ён прывёў народ да вады. І сказаў Гасподзь Гедэону: хто будзе хлябтаць ваду языком сваім, як хлебча сабака, таго станаві асобна, а таксама і тых усіх, якія будуць станавіцца на калені свае і піць.

Ën pryvëǔ narod da vady. Ì skazaǔ Gaspodz′ Gedèonu: hto budze hlâbtac′ vadu âzykom svaìm, âk hlebča sabaka, tago stanavì asobna, a taksama ì tyh usìh, âkìâ buduc′ stanavìcca na kalenì svae ì pìc′.

6. І было тых, што хлябталі ротам сваім з рукі трыста чалавек; а ўвесь засталы народ кленчыў і піў ваду.

Ì bylo tyh, što hlâbtalì rotam svaìm z rukì trysta čalavek; a ǔves′ zastaly narod klenčyǔ ì pìǔ vadu.

7. І сказаў Гасподзь Гедэону: трыма сотнямі тых, што хлябталі, Я выратую вас і аддам Мадыяніцянаў у рукі вашыя, а ўвесь народ няхай ідзе кожны ў сваё месца.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Gedèonu: tryma sotnâmì tyh, što hlâbtalì, Â vyratuû vas ì addam Madyânìcânaǔ u rukì vašyâ, a ǔves′ narod nâhaj ìdze kožny ǔ svaë mesca.

8. І ўзялі яны запас ежы ў народа сабе і трубы іхнія, і адпусьціў Гедэон усіх Ізраільцянаў па намётах і затрымаў у сябе трыста чалавек; а табар Мадыямскі быў у яго ўнізе ў даліне.

Ì ǔzâlì âny zapas ežy ǔ naroda sabe ì truby ìhnìâ, ì adpus′cìǔ Gedèon usìh Ìzraìl′cânaǔ pa namëtah ì zatrymaǔ u sâbe trysta čalavek; a tabar Madyâmskì byǔ u âgo ǔnìze ǔ dalìne.

9. У тую ноч сказаў яму Гасподзь: устань, сыдзі ў табар, Я аддаю яго ў рукі твае;

U tuû noč skazaǔ âmu Gaspodz′: ustan′, sydzì ǔ tabar, Â addaû âgo ǔ rukì tvae;

10. а калі ты баішся ісьці, дык ідзі ў табар ты і Фура, слуга твой;

a kalì ty baìšsâ ìs′cì, dyk ìdzì ǔ tabar ty ì Fura, sluga tvoj;

11. і пачуеш, што гавораць, і тады ўмацуюцца рукі твае, і пойдзеш у табар. І сышоў ён і Фура, слуга ягоны, да самых узброеных, якія былі ў табары.

ì pačueš, što gavorac′, ì tady ǔmacuûcca rukì tvae, ì pojdzeš u tabar. Ì syšoǔ ën ì Fura, sluga âgony, da samyh uzbroenyh, âkìâ bylì ǔ tabary.

12. А Мадыяніцяне і Амалікіцяне і ўсе жыхары ўсходу разьмясьціліся ў даліне ў такім мностве, як саранча; вярблюдам іхнім ня было ліку, багата было іх, як пяску на беразе мора.

A Madyânìcâne ì Amalìkìcâne ì ǔse žyhary ǔshodu raz′mâs′cìlìsâ ǔ dalìne ǔ takìm mnostve, âk saranča; vârblûdam ìhnìm nâ bylo lìku, bagata bylo ìh, âk pâsku na beraze mora.

13. Гедэон прыйшоў. І вось, адзін расказвае сон другому і кажа: сьнілася мне, быццам круглы ячменны хлеб каціўся па табары Мадыямскім і, прыкаціўшыся да намёта, ударыўся ў яго так, што ён упаў, перавярнуў яго, і намёт распаўся.

Gedèon pryjšoǔ. Ì vos′, adzìn raskazvae son drugomu ì kaža: s′nìlasâ mne, byccam krugly âčmenny hleb kacìǔsâ pa tabary Madyâmskìm ì, prykacìǔšysâ da namëta, udaryǔsâ ǔ âgo tak, što ën upaǔ, peravârnuǔ âgo, ì namët raspaǔsâ.

14. Другі сказаў у адказ яму: гэта ня што іншае, як меч Гедэона, сына Ёасавага, Ізраільцяніна; аддаў Бог у рукі ягоныя Мадыяніцянаў і ўвесь табар.

Drugì skazaǔ u adkaz âmu: gèta nâ što ìnšae, âk meč Gedèona, syna Ëasavaga, Ìzraìl′cânìna; addaǔ Bog u rukì âgonyâ Madyânìcânaǔ ì ǔves′ tabar.

15. Гедэон, пачуўшы расказ пра сон і тлумачэньне яго, пакланіўся і вярнуўся ў табар Ізраільскі і сказаў: уставайце! аддаў Гасподзь у рукі вашыя табар Мадыямскі.

Gedèon, pačuǔšy raskaz pra son ì tlumačèn′ne âgo, paklanìǔsâ ì vârnuǔsâ ǔ tabar Ìzraìl′skì ì skazaǔ: ustavajce! addaǔ Gaspodz′ u rukì vašyâ tabar Madyâmskì.

16. І падзяліў трыста чалавек на тры атрады і даў у рукі ўсім ім трубы і пустыя збаны і ў збаны сьвяцільні.

Ì padzâlìǔ trysta čalavek na try atrady ì daǔ u rukì ǔsìm ìm truby ì pustyâ zbany ì ǔ zbany s′vâcìl′nì.

17. І сказаў ім: глядзеце на мяне і рабеце тое самае; вось, я падыду да табара, і што буду рабіць, тое і вы рабеце;

Ì skazaǔ ìm: glâdzece na mâne ì rabece toe samae; vos′, â padydu da tabara, ì što budu rabìc′, toe ì vy rabece;

18. калі я і тыя, што са мною, затрубім у трубы, трубеце і вы ў трубы вашыя вакол усяго табара і крычэце: меч Госпада і Гедэона!

kalì â ì tyâ, što sa mnoû, zatrubìm u truby, trubece ì vy ǔ truby vašyâ vakol usâgo tabara ì kryčèce: meč Gospada ì Gedèona!

19. І падышоў Гедэон і сто чалавек зь ім да табара, напачатку сярэдняй варты, і разбудзілі вартавых, і затрубілі ў трубы і разьбілі збаны, якія былі ў руках у іх.

Ì padyšoǔ Gedèon ì sto čalavek z′ ìm da tabara, napačatku sârèdnâj varty, ì razbudzìlì vartavyh, ì zatrubìlì ǔ truby ì raz′bìlì zbany, âkìâ bylì ǔ rukah u ìh.

20. І затрубілі тры атрады ў трубы, і разьбілі збаны, і трымалі ў левай руцэ сьвяцільні, а ў правай руцэ трубы, і трубілі, і крычалі: меч Госпада і Гедэона!

Ì zatrubìlì try atrady ǔ truby, ì raz′bìlì zbany, ì trymalì ǔ levaj rucè s′vâcìl′nì, a ǔ pravaj rucè truby, ì trubìlì, ì kryčalì: meč Gospada ì Gedèona!

21. І стаяў кожны на сваім месцы вакол табара: і забегалі па ўсім табары, і крычалі, і кінуліся ўцякаць.

Ì staâǔ kožny na svaìm mescy vakol tabara: ì zabegalì pa ǔsìm tabary, ì kryčalì, ì kìnulìsâ ǔcâkac′.

22. Тым часам як трыста чалавек трубілі ў трубы, абярнуў Гасподзь меч аднаго на другога ва ўсім табары, і бегла рушэньне ў Бэтшыту да Царэры, да мяжы Авэлмэхолы, паблізу Табаты.

Tym časam âk trysta čalavek trubìlì ǔ truby, abârnuǔ Gaspodz′ meč adnago na drugoga va ǔsìm tabary, ì begla rušèn′ne ǔ Bètšytu da Carèry, da mâžy Avèlmèholy, pablìzu Tabaty.

23. І пакліканы Ізраільцяне з племя Нэфталімавага, Асіравага і ўсяго племя Манасіінага, і пагналіся за Мадыяніцянамі.

Ì paklìkany Ìzraìl′câne z plemâ Nèftalìmavaga, Asìravaga ì ǔsâgo plemâ Manasììnaga, ì pagnalìsâ za Madyânìcânamì.

24. А Гедэон паслаў на ўсю гару Яфрэмаву сказаць: выйдзіце насустрач Мадыяніцянам і перахапеце ў іх пераправу цераз ваду да Бэтвары і Ярдан. І скліканы ўсе Яфрэмляне і перахапілі пераправы цераз ваду Бэтфары і Ярдан;

A Gedèon paslaǔ na ǔsû garu Âfrèmavu skazac′: vyjdzìce nasustrač Madyânìcânam ì perahapece ǔ ìh perapravu ceraz vadu da Bètvary ì Ârdan. Ì sklìkany ǔse Âfrèmlâne ì perahapìlì perapravy ceraz vadu Bètfary ì Ârdan;

25. і злавілі двух князёў Мадыямскіх: Арыва і Зіва, і забілі Арыва ў Цур-Арыве, а Зіва ў Екеў-Зіве, і гналі Мадыяніцянаў; а галовы Арыва і Зіва прынесьлі Гедэону за Ярдан.

ì zlavìlì dvuh knâzëǔ Madyâmskìh: Aryva ì Zìva, ì zabìlì Aryva ǔ Cur-Aryve, a Zìva ǔ Ekeǔ-Zìve, ì gnalì Madyânìcânaǔ; a galovy Aryva ì Zìva prynes′lì Gedèonu za Ârdan.

8 Кіраўнік

1. І сказалі яму Яфрэмляне: навошта ты гэта зрабіў, што не паклікаў нас, калі ішоў ваяваць з Мадыяніцянамі? І моцна пасварыліся зь ім.

Ì skazalì âmu Âfrèmlâne: navošta ty gèta zrabìǔ, što ne paklìkaǔ nas, kalì ìšoǔ vaâvac′ z Madyânìcânamì? Ì mocna pasvarylìsâ z′ ìm.

2. Гедэон адказваў ім: ці зрабіў я што такое, як вы сёньня? ці шчасьлівей Яфрэм дабіраў вінаград, чым Авіезэр абіраў?

Gedèon adkazvaǔ ìm: cì zrabìǔ â što takoe, âk vy sën′nâ? cì ščas′lìvej Âfrèm dabìraǔ vìnagrad, čym Avìezèr abìraǔ?

3. У вашыя рукі аддаў Бог князёў Мадыямскіх Арыва і Зіва, і што мог я зрабіць такое, як вы? Тады супакоіўся дух іхні супроць яго, калі сказаў ён ім такія словы.

U vašyâ rukì addaǔ Bog knâzëǔ Madyâmskìh Aryva ì Zìva, ì što mog â zrabìc′ takoe, âk vy? Tady supakoìǔsâ duh ìhnì suproc′ âgo, kalì skazaǔ ën ìm takìâ slovy.

4. І прыйшоў Гедэон да Ярдана, і перайшоў сам і трыста чалавек, якія былі зь ім. Яны былі стомленыя, перасьледуючы ворагаў.

Ì pryjšoǔ Gedèon da Ârdana, ì perajšoǔ sam ì trysta čalavek, âkìâ bylì z′ ìm. Âny bylì stomlenyâ, peras′leduûčy voragaǔ.

5. І сказаў ён жыхарам Сакхота: дайце хлеба народу, які ідзе за мною; яны стаміліся, а я перасьледую Зэвэя і Салмана, цароў Мадыямскіх.

Ì skazaǔ ën žyharam Sakhota: dajce hleba narodu, âkì ìdze za mnoû; âny stamìlìsâ, a â peras′leduû Zèvèâ ì Salmana, caroǔ Madyâmskìh.

6. Князі Сакхота сказалі: хіба рука Зэвэя і Салмана ўжо ў тваёй руцэ, каб войску твайму даваць хлеб?

Knâzì Sakhota skazalì: hìba ruka Zèvèâ ì Salmana ǔžo ǔ tvaëj rucè, kab vojsku tvajmu davac′ hleb?

7. І сказаў Гедэон: за гэта, калі аддасьць Гасподзь Зэвэя і Салмана ў рукі мае, я разарву цела ваша цярноўнікам пустынным і малацільнымі зубчатымі дошкамі.

Ì skazaǔ Gedèon: za gèta, kalì addas′c′ Gaspodz′ Zèvèâ ì Salmana ǔ rukì mae, â razarvu cela vaša cârnoǔnìkam pustynnym ì malacìl′nymì zubčatymì doškamì.

8. Адтуль пайшоў ён у Пэнуэл і тое самае сказаў жыхарам яго, і жыхары Пэнуэла адказвалі яму тое самае, што адказвалі жыхары Сакхота.

Adtul′ pajšoǔ ën u Pènuèl ì toe samae skazaǔ žyharam âgo, ì žyhary Pènuèla adkazvalì âmu toe samae, što adkazvalì žyhary Sakhota.

9. Ён сказаў і жыхарам Пэнуэла: калі я вярнуся ў міры, разбуру вежу гэтую.

Ën skazaǔ ì žyharam Pènuèla: kalì â vârnusâ ǔ mìry, razburu vežu gètuû.

10. А Зэвэй і Салман былі ў Каркоры і зь імі іхняе рушэньне да пятнаццаці тысяч, усё, што засталося з усяго рушэньня жыхароў усходу; а загінула сто тысяч чалавек, што агалялі меч.

A Zèvèj ì Salman bylì ǔ Karkory ì z′ ìmì ìhnâe rušèn′ne da pâtnaccacì tysâč, usë, što zastalosâ z usâgo rušèn′nâ žyharoǔ ushodu; a zagìnula sto tysâč čalavek, što agalâlì meč.

11. Гедэон пайшоў да тых, што жылі ў намётах на ўсход ад Новы і Ёгбэгі і пабіў табар, калі табар стаяў бясьпечна.

Gedèon pajšoǔ da tyh, što žylì ǔ namëtah na ǔshod ad Novy ì Ëgbègì ì pabìǔ tabar, kalì tabar staâǔ bâs′pečna.

12. Зэвэй і Салман пабеглі; ён пагнаўся за імі і схапіў абодвух цароў Мадыямскіх, Зэвэя і Салмана, і ўвесь табар увёў у замяшаньне.

Zèvèj ì Salman pabeglì; ën pagnaǔsâ za ìmì ì shapìǔ abodvuh caroǔ Madyâmskìh, Zèvèâ ì Salmana, ì ǔves′ tabar uvëǔ u zamâšan′ne.

13. І вярнуўся Гедэон, сын Ёаса, з вайны ад узвышша Херэса.

Ì vârnuǔsâ Gedèon, syn Ëasa, z vajny ad uzvyšša Herèsa.

14. І захапіў хлопца з жыхароў Сакхота і выпытаў у яго; і ён напісаў яму князёў і старэйшын Сакхоцкіх семдзесят сем чалавек.

Ì zahapìǔ hlopca z žyharoǔ Sakhota ì vypytaǔ u âgo; ì ën napìsaǔ âmu knâzëǔ ì starèjšyn Sakhockìh semdzesât sem čalavek.

15. І прыйшоў ён да жыхароў Сакхоцкіх і сказаў: вось Зэвэй і Салман, за якіх вы пасьмяяліся зь мяне, кажучы: хіба рука Зэвэя і Салмана ўжо ў тваёй руцэ, каб мы давалі хлеб стомленым людзям тваім?

Ì pryjšoǔ ën da žyharoǔ Sakhockìh ì skazaǔ: vos′ Zèvèj ì Salman, za âkìh vy pas′mââlìsâ z′ mâne, kažučy: hìba ruka Zèvèâ ì Salmana ǔžo ǔ tvaëj rucè, kab my davalì hleb stomlenym lûdzâm tvaìm?

16. І ўзяў старэйшын горада і церне пустэльнае і зубчатыя малацільныя дошкі і пакараў імі жыхароў Сакхота;

Ì ǔzâǔ starèjšyn gorada ì cerne pustèl′nae ì zubčatyâ malacìl′nyâ doškì ì pakaraǔ ìmì žyharoǔ Sakhota;

17. і вежу Пэнуэльскую разбурыў і перабіў жыхароў горада.

ì vežu Pènuèl′skuû razburyǔ ì perabìǔ žyharoǔ gorada.

18. І сказаў Зэвэю і Салману: якія былі тыя, якіх вы забілі на Фаворы? Яны сказалі: яны былі такія, як ты, кожны з выгляду сын царскі.

Ì skazaǔ Zèvèû ì Salmanu: âkìâ bylì tyâ, âkìh vy zabìlì na Favory? Âny skazalì: âny bylì takìâ, âk ty, kožny z vyglâdu syn carskì.

19. Гедэон сказаў: гэта былі браты мае, сыны маці маёй! жывы Гасподзь: калі б вы пакінулі іх жывымі, я не забіў бы вас.

Gedèon skazaǔ: gèta bylì braty mae, syny macì maëj! žyvy Gaspodz′: kalì b vy pakìnulì ìh žyvymì, â ne zabìǔ by vas.

20. І сказаў Эфэру, першынцу свайму: устань, забі іх. Але хлопец не дастаў меча свайго, бо баяўся, бо быў яшчэ малады.

Ì skazaǔ Èfèru, peršyncu svajmu: ustan′, zabì ìh. Ale hlopec ne dastaǔ meča svajgo, bo baâǔsâ, bo byǔ âščè malady.

21. І сказалі Зэвэй і Салман: устань сам і забі нас, бо па чалавеку і сіла ягоная. І ўстаў Гедэон, і забіў Зэвэя і Салмана, і ўзяў спражкі, якія былі на шыях у вярблюдаў іхніх.

Ì skazalì Zèvèj ì Salman: ustan′ sam ì zabì nas, bo pa čalaveku ì sìla âgonaâ. Ì ǔstaǔ Gedèon, ì zabìǔ Zèvèâ ì Salmana, ì ǔzâǔ spražkì, âkìâ bylì na šyâh u vârblûdaǔ ìhnìh.

22. І сказалі Ізраільцяне Гедэону: валодай намі ты і сын твой і сын сына твайго, бо ты выратаваў нас з рук Мадыяніцянаў.

Ì skazalì Ìzraìl′câne Gedèonu: valodaj namì ty ì syn tvoj ì syn syna tvajgo, bo ty vyratavaǔ nas z ruk Madyânìcânaǔ.

23. Гедэон сказаў ім: ні я ня буду валодаць вамі, ні мой сын ня будзе валодаць вамі; Гасподзь хай валодае вамі.

Gedèon skazaǔ ìm: nì â nâ budu valodac′ vamì, nì moj syn nâ budze valodac′ vamì; Gaspodz′ haj valodae vamì.

24. І сказаў ім Гедэон: прашу ў вас аднаго, дайце мне кожны па завушніцы са здабычы сваёй.

Ì skazaǔ ìm Gedèon: prašu ǔ vas adnago, dajce mne kožny pa zavušnìcy sa zdabyčy svaëj.

25. Яны сказалі: дамо. І паслалі вопратку і кідалі туды кожны па завушніцы са здабычы сваёй.

Âny skazalì: damo. Ì paslalì vopratku ì kìdalì tudy kožny pa zavušnìcy sa zdabyčy svaëj.

26. Вагі ў залатых завушніцах, якія ён выпрасіў, было тысяча сямсот залатых сікляў, апрача спражак, гузікаў і пурпуровых вопратак, якія былі на царах Мадыямскіх, і апрача ланцужкоў, якія былі на шыі ў вярблюдаў іхніх.

Vagì ǔ zalatyh zavušnìcah, âkìâ ën vyprasìǔ, bylo tysâča sâmsot zalatyh sìklâǔ, aprača spražak, guzìkaǔ ì purpurovyh vopratak, âkìâ bylì na carah Madyâmskìh, ì aprača lancužkoǔ, âkìâ bylì na šyì ǔ vârblûdaǔ ìhnìh.

27. З гэтага зрабіў Гедэон эфод і паклаў яго ў сваім горадзе, у Офры, і пачалі ўсе Ізраільцяне блудна хадзіць туды за ім, і быў ён сеткаю Гедэону і ўсяму дому ягонаму.

Z gètaga zrabìǔ Gedèon èfod ì paklaǔ âgo ǔ svaìm goradze, u Ofry, ì pačalì ǔse Ìzraìl′câne bludna hadzìc′ tudy za ìm, ì byǔ ën setkaû Gedèonu ì ǔsâmu domu âgonamu.

28. Так упакорыліся Мадыяніцяне сынам Ізраіля і не падымалі ўжо галавы сваёй, і сьцішылася зямля на сорак гадоў у дні Гедэона.

Tak upakorylìsâ Madyânìcâne synam Ìzraìlâ ì ne padymalì ǔžo galavy svaëj, ì s′cìšylasâ zâmlâ na sorak gadoǔ u dnì Gedèona.

29. І пайшоў Ераваал, сын Ёасаў, і жыў у доме сваім.

Ì pajšoǔ Eravaal, syn Ëasaǔ, ì žyǔ u dome svaìm.

30. У Гедэона было семдзесят сыноў, што пайшлі ад сьцёгнаў ягоных, бо ў яго было многа жонак.

U Gedèona bylo semdzesât synoǔ, što pajšlì ad s′cëgnaǔ âgonyh, bo ǔ âgo bylo mnoga žonak.

31. Таксама і наложніца, якая жыла ў Сіхеме, нарадзіла яму сына, і ён даў яму імя Авімэлэх.

Taksama ì naložnìca, âkaâ žyla ǔ Sìheme, naradzìla âmu syna, ì ën daǔ âmu ìmâ Avìmèlèh.

32. І памёр Гедэон, сын Ёасаў, у глыбокай старасьці, і пахаваны ў магіле бацькі свайго Ёаса, у Офры Авіезэравай.

Ì pamër Gedèon, syn Ëasaǔ, u glybokaj staras′cì, ì pahavany ǔ magìle bac′kì svajgo Ëasa, u Ofry Avìezèravaj.

33. Калі памёр Гедэон, сыны Ізраілевыя зноў пачалі блудна хадзіць сьледам за Вааламі і паставілі сабе за бога Ваалвэрыта;

Kalì pamër Gedèon, syny Ìzraìlevyâ znoǔ pačalì bludna hadzìc′ s′ledam za Vaalamì ì pastavìlì sabe za boga Vaalvèryta;

34. і ня ўзгадвалі сыны Ізраілевыя Госпада Бога свайго, Які выбаўляў іх з рук усіх ворагаў навокал іх;

ì nâ ǔzgadvalì syny Ìzraìlevyâ Gospada Boga svajgo, Âkì vybaǔlâǔ ìh z ruk usìh voragaǔ navokal ìh;

35. і дому Ераваалаваму, альбо Гедэонаваму, не зрабілі міласьці дабрачынствы, якія ён зрабіў Ізраілю.

ì domu Eravaalavamu, al′bo Gedèonavamu, ne zrabìlì mìlas′cì dabračynstvy, âkìâ ën zrabìǔ Ìzraìlû.

9 Кіраўнік

1. Авімэлэх, сын Ераваалаў, пайшоў у Сіхем да братоў маці сваёй і казаў ім і ўсяму роду бацькі маці сваёй і сказаў:

Avìmèlèh, syn Eravaalaǔ, pajšoǔ u Sìhem da bratoǔ macì svaëj ì kazaǔ ìm ì ǔsâmu rodu bac′kì macì svaëj ì skazaǔ:

2. голасна кажэце ўсім жыхарам Сіхемскім: што лепей вам, ці каб валодалі вамі ўсе семдзесят сыноў Ераваалавых, ці каб валодаў адзін, і ўспомніце, што я костка і плоць ваша.

golasna kažèce ǔsìm žyharam Sìhemskìm: što lepej vam, cì kab valodalì vamì ǔse semdzesât synoǔ Eravaalavyh, cì kab valodaǔ adzìn, ì ǔspomnìce, što â kostka ì ploc′ vaša.

3. Браты ягонай маці казалі пра яго ўсе гэтыя словы жыхарам Сіхемскім; і схілілася сэрца іхняе да Авімэлэха, бо яны казалі: ён брат наш.

Braty âgonaj macì kazalì pra âgo ǔse gètyâ slovy žyharam Sìhemskìm; ì shìlìlasâ sèrca ìhnâe da Avìmèlèha, bo âny kazalì: ën brat naš.

4. І далі яму семдзесят сікляў срэбра з дома Ваалвэрыта; Авімэлэх наняў на іх гультаёў і свавольных людзей, якія і пайшлі за ім.

Ì dalì âmu semdzesât sìklâǔ srèbra z doma Vaalvèryta; Avìmèlèh nanâǔ na ìh gul′taëǔ ì svavol′nyh lûdzej, âkìâ ì pajšlì za ìm.

5. І прыйшоў ён у дом бацькі свайго ў Офру і забіў братоў сваіх, семдзесят сыноў Ераваалавых, на адным камені. Застаўся толькі Ётам, малодшы сын Ераваалаў, бо схаваўся.

Ì pryjšoǔ ën u dom bac′kì svajgo ǔ Ofru ì zabìǔ bratoǔ svaìh, semdzesât synoǔ Eravaalavyh, na adnym kamenì. Zastaǔsâ tol′kì Ëtam, malodšy syn Eravaalaǔ, bo shavaǔsâ.

6. І сабраліся ўсе жыхары Сіхемскія і ўвесь дом Міло, і пайшлі і паставілі царом Авімэлэха каля дуба, што паблізу Сіхема.

Ì sabralìsâ ǔse žyhary Sìhemskìâ ì ǔves′ dom Mìlo, ì pajšlì ì pastavìlì carom Avìmèlèha kalâ duba, što pablìzu Sìhema.

7. Калі расказалі пра гэта Ётаму, ён пайшоў і стаў на вяршыню гары Гарызіма і, узвысіўшы голас свой, крычаў і казаў ім: паслухайце мяне, жыхары Сіхема, і паслухае вас Бог!

Kalì raskazalì pra gèta Ëtamu, ën pajšoǔ ì staǔ na vâršynû gary Garyzìma ì, uzvysìǔšy golas svoj, kryčaǔ ì kazaǔ ìm: pasluhajce mâne, žyhary Sìhema, ì pasluhae vas Bog!

8. Пайшлі неяк дрэвы памазаць над сабою цара і сказалі масьліне: царуй над намі.

Pajšlì neâk drèvy pamazac′ nad saboû cara ì skazalì mas′lìne: caruj nad namì.

9. Масьліна сказала ім: няўжо я пакіну тлушч мой, якім ушаноўваюць багоў і людзей, і пайду бадзяцца па дрэвах?

Mas′lìna skazala ìm: nâǔžo â pakìnu tlušč moj, âkìm ušanoǔvaûc′ bagoǔ ì lûdzej, ì pajdu badzâcca pa drèvah?

10. І сказалі дрэвы смакоўніцы: ідзі ты, царуй над намі.

Ì skazalì drèvy smakoǔnìcy: ìdzì ty, caruj nad namì.

11. Смакоўніца сказала ім: ці ж я пакіну саладосьць маю і добры плод і пайду бадзяцца па дрэвах?

Smakoǔnìca skazala ìm: cì ž â pakìnu salados′c′ maû ì dobry plod ì pajdu badzâcca pa drèvah?

12. І сказалі дрэвы вінаграднай лазе: ідзі ты, царуй над намі.

Ì skazalì drèvy vìnagradnaj laze: ìdzì ty, caruj nad namì.

13. Вінаградная лаза сказала ім: ці ж я пакіну сок мой, які весяліць багоў і людзей, і пайду бадзяцца па дрэвах?

Vìnagradnaâ laza skazala ìm: cì ž â pakìnu sok moj, âkì vesâlìc′ bagoǔ ì lûdzej, ì pajdu badzâcca pa drèvah?

14. Нарэшце сказалі ўсе дрэвы цярноўніку: ідзі ты, царуй над намі.

Narèšce skazalì ǔse drèvy cârnoǔnìku: ìdzì ty, caruj nad namì.

15. Цярноўнік сказаў дрэвам: калі вы сапраўды ставіце мяне царом над сабою, дык ідзеце, пакойцеся ў цяні маім; калі ж не, дык выйдзе агонь зь цярноўніка і папаліць кедры Ліванскія.

Cârnoǔnìk skazaǔ drèvam: kalì vy sapraǔdy stavìce mâne carom nad saboû, dyk ìdzece, pakojcesâ ǔ cânì maìm; kalì ž ne, dyk vyjdze agon′ z′ cârnoǔnìka ì papalìc′ kedry Lìvanskìâ.

16. Дык вось глядзеце, паводле ісьціны і паводле праўды вы ўчынілі, паставіўшы Авімэлэха царом? і ці добра вы зрабілі зь Ераваалам і домам ягоным, і ці адпаведна яго дабрадзействам учынілі вы?

Dyk vos′ glâdzece, pavodle ìs′cìny ì pavodle praǔdy vy ǔčynìlì, pastavìǔšy Avìmèlèha carom? ì cì dobra vy zrabìlì z′ Eravaalam ì domam âgonym, ì cì adpavedna âgo dabradzejstvam učynìlì vy?

17. За вас бацька мой змагаўся, не даражыў жыцьцём сваім і вызваліў вас з-пад рукі Мадыяніцянаў;

Za vas bac′ka moj zmagaǔsâ, ne daražyǔ žyc′cëm svaìm ì vyzvalìǔ vas z-pad rukì Madyânìcânaǔ;

18. а вы цяпер паўсталі супроць дома бацькі майго і забілі семдзесят сыноў бацькі майго на адным камені і паставілі царом над жыхарамі Сіхемскімі Авімэлэха, сына рабыні ягонай, бо ён брат ваш.

a vy câper paǔstalì suproc′ doma bac′kì majgo ì zabìlì semdzesât synoǔ bac′kì majgo na adnym kamenì ì pastavìlì carom nad žyharamì Sìhemskìmì Avìmèlèha, syna rabynì âgonaj, bo ën brat vaš.

19. Калі вы сёньня паводле ісьціны і паводле праўды ўчынілі зь Ераваалам і домам ягоным, дык радуйцеся за Авімэлэха, і хай радуецца за вас;

Kalì vy sën′nâ pavodle ìs′cìny ì pavodle praǔdy ǔčynìlì z′ Eravaalam ì domam âgonym, dyk radujcesâ za Avìmèlèha, ì haj raduecca za vas;

20. а калі не, дык хай выйдзе агонь з Авімэлэха і хай папаліць жыхароў Сіхемскіх і ўвесь дом Міло, і хай выйдзе агонь з жыхароў Сіхемскіх і з дома Міло і хай папаліць Авімэлэха.

a kalì ne, dyk haj vyjdze agon′ z Avìmèlèha ì haj papalìc′ žyharoǔ Sìhemskìh ì ǔves′ dom Mìlo, ì haj vyjdze agon′ z žyharoǔ Sìhemskìh ì z doma Mìlo ì haj papalìc′ Avìmèlèha.

21. І пабег Ётам, і ўцёк і пайшоў у Бээр, і жыў там, хаваючыся ад брата свайго Авімэлэха.

Ì pabeg Ëtam, ì ǔcëk ì pajšoǔ u Bèèr, ì žyǔ tam, havaûčysâ ad brata svajgo Avìmèlèha.

22. Авімэлэх жа цараваў над Ізраілем тры гады.

Avìmèlèh ža caravaǔ nad Ìzraìlem try gady.

23. І паслаў Бог злога духа паміж Авімэлэхам і жыхарамі Сіхема, і перасталі карыцца жыхары Сіхемскія Авімэлэху,

Ì paslaǔ Bog zloga duha pamìž Avìmèlèham ì žyharamì Sìhema, ì perastalì karycca žyhary Sìhemskìâ Avìmèlèhu,

24. каб такім чынам адбылася помста за семдзесят сыноў Ераваалавых, і кроў іхняя абярнулася на Авімэлэха, брата іхняга, які забіў іх, і на жыхароў Сіхемскіх, якія ўмацавалі рукі ягоныя, каб забіць братоў сваіх.

kab takìm čynam adbylasâ pomsta za semdzesât synoǔ Eravaalavyh, ì kroǔ ìhnââ abârnulasâ na Avìmèlèha, brata ìhnâga, âkì zabìǔ ìh, ì na žyharoǔ Sìhemskìh, âkìâ ǔmacavalì rukì âgonyâ, kab zabìc′ bratoǔ svaìh.

25. Жыхары Сіхемскія пасадзілі супроць яго ў засаду людзей на вяршынях гор, якія рабавалі кожнага, хто праходзіў міма іх па дарозе. Пра гэта данесена было Авімэлэху.

Žyhary Sìhemskìâ pasadzìlì suproc′ âgo ǔ zasadu lûdzej na vâršynâh gor, âkìâ rabavalì kožnaga, hto prahodzìǔ mìma ìh pa daroze. Pra gèta danesena bylo Avìmèlèhu.

26. А прыйшоў і Гаал, сын Эвэдаў, з братамі сваімі ў Сіхем, і хадзілі яны па Сіхеме, і жыхары Сіхемскія даверыліся яму.

A pryjšoǔ ì Gaal, syn Èvèdaǔ, z bratamì svaìmì ǔ Sìhem, ì hadzìlì âny pa Sìheme, ì žyhary Sìhemskìâ daverylìsâ âmu.

27. І выйшлі ў поле, і зьбіралі вінаград свой, і ціснулі ў чавілах, і ладзілі сьвяты, хадзілі ў дом бога свайго, і елі і пілі, і пракліналі Авімэлэха.

Ì vyjšlì ǔ pole, ì z′bìralì vìnagrad svoj, ì cìsnulì ǔ čavìlah, ì ladzìlì s′vâty, hadzìlì ǔ dom boga svajgo, ì elì ì pìlì, ì praklìnalì Avìmèlèha.

28. Гаал, сын Эвэдаў, казаў: хто Авімэлэх і што Сіхем, каб мы служылі яму? Служэце лепей нашчадкам Эмора, бацькі Сіхемавага, а яму навошта, каб мы служылі?

Gaal, syn Èvèdaǔ, kazaǔ: hto Avìmèlèh ì što Sìhem, kab my služylì âmu? Služèce lepej naščadkam Èmora, bac′kì Sìhemavaga, a âmu navošta, kab my služylì?

29. калі б хто даў народ гэты ў рукі мае, я прагнаў бы Авімэлэха. І сказана было Авімэлэху: памнож войска тваё і выходзь.

kalì b hto daǔ narod gèty ǔ rukì mae, â pragnaǔ by Avìmèlèha. Ì skazana bylo Avìmèlèhu: pamnož vojska tvaë ì vyhodz′.

30. Зэвул, правадыр горада, пачуў словы Гаала, сына Эвэдавага, і запалаў гнеў ягоны.

Zèvul, pravadyr gorada, pačuǔ slovy Gaala, syna Èvèdavaga, ì zapalaǔ gneǔ âgony.

31. Ён хітрым чынам адпраўляе паслоў да Авімэлэха, каб сказаць: вось Гаал, сын Эвэдаў, і браты ягоныя прыйшлі ў Сіхем, і вось, яны бунтуюць супроць цябе горад;

Ën hìtrym čynam adpraǔlâe pasloǔ da Avìmèlèha, kab skazac′: vos′ Gaal, syn Èvèdaǔ, ì braty âgonyâ pryjšlì ǔ Sìhem, ì vos′, âny buntuûc′ suproc′ câbe gorad;

32. дык вось, устань уначы, ты і народ, які з табою, і пастаў засаду ў полі;

dyk vos′, ustan′ unačy, ty ì narod, âkì z taboû, ì pastaǔ zasadu ǔ polì;

33. а раніцай, як узыходзіць сонца, устань рана і падступіся да горада; і калі ён і народ, які ў яго, выйдуць да цябе, тады рабі зь імі, што можа рука твая.

a ranìcaj, âk uzyhodzìc′ sonca, ustan′ rana ì padstupìsâ da gorada; ì kalì ën ì narod, âkì ǔ âgo, vyjduc′ da câbe, tady rabì z′ ìmì, što moža ruka tvaâ.

34. І ўстаў уначы Авімэлэх і ўвесь народ, які быў зь ім, і паставілі ў засаду каля Сіхема чатыры атрады.

Ì ǔstaǔ unačy Avìmèlèh ì ǔves′ narod, âkì byǔ z′ ìm, ì pastavìlì ǔ zasadu kalâ Sìhema čatyry atrady.

35. Раніцай Гаал, сын Эвэдаў, выйшаў і стаў каля брамы гарадское; і ўстаў Авімэлэх і народ, які быў зь ім, з засады.

Ranìcaj Gaal, syn Èvèdaǔ, vyjšaǔ ì staǔ kalâ bramy garadskoe; ì ǔstaǔ Avìmèlèh ì narod, âkì byǔ z′ ìm, z zasady.

36. Гаал, убачыўшы народ, кажа Зэвулу: вось, народ спускаецца зь вяршыняў гор. А Зэвул сказаў яму: цень гор здаецца табе людзьмі.

Gaal, ubačyǔšy narod, kaža Zèvulu: vos′, narod spuskaecca z′ vâršynâǔ gor. A Zèvul skazaǔ âmu: cen′ gor zdaecca tabe lûdz′mì.

37. Гаал зноў казаў і сказаў: вось, народ спускаецца з узвышша, і адзін атрад ідзе ад дуба Мэнаім.

Gaal znoǔ kazaǔ ì skazaǔ: vos′, narod spuskaecca z uzvyšša, ì adzìn atrad ìdze ad duba Mènaìm.

38. І сказаў яму Зэвул: дзе вусны твае, якія казалі: "хто Авімэлэх, каб мы сталі служыць яму?" гэта той народ, якім ты пагарджаў; выходзь цяпер і падужайся зь ім.

Ì skazaǔ âmu Zèvul: dze vusny tvae, âkìâ kazalì: "hto Avìmèlèh, kab my stalì služyc′ âmu?" gèta toj narod, âkìm ty pagardžaǔ; vyhodz′ câper ì padužajsâ z′ ìm.

39. І пайшоў Гаал наперадзе жыхароў Сіхемскіх і біўся з Авімэлэхам.

Ì pajšoǔ Gaal naperadze žyharoǔ Sìhemskìh ì bìǔsâ z Avìmèlèham.

40. І пагнаўся за ім Авімэлэх, і пабег ён ад яго, і многа ўпала забітых да самае брамы горада.

Ì pagnaǔsâ za ìm Avìmèlèh, ì pabeg ën ad âgo, ì mnoga ǔpala zabìtyh da samae bramy gorada.

41. І застаўся Авімэлэх у Аруме, а Гаала і братоў ягоных Зэвул выгнаў, каб яны ня жылі ў Сіхеме.

Ì zastaǔsâ Avìmèlèh u Arume, a Gaala ì bratoǔ âgonyh Zèvul vygnaǔ, kab âny nâ žylì ǔ Sìheme.

42. На другі дзень выйшаў народ у поле, і данесьлі пра гэта Авімэлэху.

Na drugì dzen′ vyjšaǔ narod u pole, ì danes′lì pra gèta Avìmèlèhu.

43. Ён узяў свой народ і падзяліў яго на тры атрады і паставіў у засадзе ў полі. І ўбачыўшы, што народ выйшаў з горада, паўстаў на іх і пабіў іх.

Ën uzâǔ svoj narod ì padzâlìǔ âgo na try atrady ì pastavìǔ u zasadze ǔ polì. Ì ǔbačyǔšy, što narod vyjšaǔ z gorada, paǔstaǔ na ìh ì pabìǔ ìh.

44. Тым часам як Авімэлэх і атрады, што былі зь ім, падступіліся і сталі каля брамы гарадское, два другія атрады напалі на ўсіх, што былі ў полі, і забівалі іх.

Tym časam âk Avìmèlèh ì atrady, što bylì z′ ìm, padstupìlìsâ ì stalì kalâ bramy garadskoe, dva drugìâ atrady napalì na ǔsìh, što bylì ǔ polì, ì zabìvalì ìh.

45. І біўся Авімэлэх з горадам увесь той дзень, і ўзяў горад, і пабіў народ, што быў у ім, і разбурыў горад і засеяў яго сольлю.

Ì bìǔsâ Avìmèlèh z goradam uves′ toj dzen′, ì ǔzâǔ gorad, ì pabìǔ narod, što byǔ u ìm, ì razburyǔ gorad ì zaseâǔ âgo sol′lû.

46. Дачуўшыся пра гэта, усе: што былі ў вежы Сіхемскай, пайшлі ў вежу капішча Ваал-Вэрыта.

Dačuǔšysâ pra gèta, use: što bylì ǔ vežy Sìhemskaj, pajšlì ǔ vežu kapìšča Vaal-Vèryta.

47. Авімэлэху было данесена, што сабраліся туды ўсе, што былі ў вежы Сіхемскай.

Avìmèlèhu bylo danesena, što sabralìsâ tudy ǔse, što bylì ǔ vežy Sìhemskaj.

48. І пайшоў Авімэлэх на гару Сэлмон, сам і ўвесь народ, што быў зь ім, і ўзяў Авімэлэх сякеры з сабою і насек гальля, і паклаў на плечы свае, і сказаў народу, які быў зь ім: вы бачылі, што я рабіў; хутчэй рабеце і вы тое самае, што і я.

Ì pajšoǔ Avìmèlèh na garu Sèlmon, sam ì ǔves′ narod, što byǔ z′ ìm, ì ǔzâǔ Avìmèlèh sâkery z saboû ì nasek gal′lâ, ì paklaǔ na plečy svae, ì skazaǔ narodu, âkì byǔ z′ ìm: vy bačylì, što â rabìǔ; hutčèj rabece ì vy toe samae, što ì â.

49. І насек кожны з усяго народу гальля, і пайшлі за Авімэлэхам, і паклалі да вежы, і спалілі вежу агнём, і памерлі ўсе, што былі ў вежы Сіхемскай, каля тысячы мужчын і жанчын.

Ì nasek kožny z usâgo narodu gal′lâ, ì pajšlì za Avìmèlèham, ì paklalì da vežy, ì spalìlì vežu agnëm, ì pamerlì ǔse, što bylì ǔ vežy Sìhemskaj, kalâ tysâčy mužčyn ì žančyn.

50. Потым пайшоў Авімэлэх у Тэвец, і аблажыў Тэвец і ўзяў яго.

Potym pajšoǔ Avìmèlèh u Tèvec, ì ablažyǔ Tèvec ì ǔzâǔ âgo.

51. Сярод горада была вялікая вежа, і ўцякалі туды ўсе мужчыны і жанчыны і ўсе жыхары горада, і замкнуліся і ўзышлі на дах вежы.

Sârod gorada byla vâlìkaâ veža, ì ǔcâkalì tudy ǔse mužčyny ì žančyny ì ǔse žyhary gorada, ì zamknulìsâ ì ǔzyšlì na dah vežy.

52. Авімэлэх прыйшоў да вежы і атачыў яе і падышоў да дзьвярэй вежы, каб спаліць яе агнём.

Avìmèlèh pryjšoǔ da vežy ì atačyǔ âe ì padyšoǔ da dz′vârèj vežy, kab spalìc′ âe agnëm.

53. Тады адна жанчына скінула абломак жарона на галаву Авімэлэху і праламала яму чэрап.

Tady adna žančyna skìnula ablomak žarona na galavu Avìmèlèhu ì pralamala âmu čèrap.

54. Авімэлэх адразу паклікаў хлопчыка, збраяносца свайго, і сказаў яму: агалі меч твой і ўсьмерці мяне, каб не сказалі пра мяне: жанчына забіла яго. І пракалоў яго хлопчык, і ён узяў і памёр.

Avìmèlèh adrazu paklìkaǔ hlopčyka, zbraânosca svajgo, ì skazaǔ âmu: agalì meč tvoj ì ǔs′mercì mâne, kab ne skazalì pra mâne: žančyna zabìla âgo. Ì prakaloǔ âgo hlopčyk, ì ën uzâǔ ì pamër.

55. Ізраільцяне, убачыўшы, што памёр Авімэлэх, пайшлі кожны ў сваё месца.

Ìzraìl′câne, ubačyǔšy, što pamër Avìmèlèh, pajšlì kožny ǔ svaë mesca.

56. Так аддаў Бог Авімэлэху за зладзейства, якое ўчыніў бацьку свайму, забіўшы семдзесят братоў сваіх.

Tak addaǔ Bog Avìmèlèhu za zladzejstva, âkoe ǔčynìǔ bac′ku svajmu, zabìǔšy semdzesât bratoǔ svaìh.

57. І ўсе зладзействы жыхароў Сіхемскіх абярнуў Бог на галаву іх; і спасьцігла іх пракляцьце Ёфама, сына Ераваалавага.

Ì ǔse zladzejstvy žyharoǔ Sìhemskìh abârnuǔ Bog na galavu ìh; ì spas′cìgla ìh praklâc′ce Ëfama, syna Eravaalavaga.

10 Кіраўнік

1. Пасьля Авімэлэха паўстаў на выратаваньне Ізраіля Тола, сын Туі, сына Додавага, з племя Ісахаравага. Ён жыў у Шаміры, на гары Яфрэмавай.

Pas′lâ Avìmèlèha paǔstaǔ na vyratavan′ne Ìzraìlâ Tola, syn Tuì, syna Dodavaga, z plemâ Ìsaharavaga. Ën žyǔ u Šamìry, na gary Âfrèmavaj.

2. Ён быў судзьдзя Ізраіля дваццаць тры гады, і памёр, і пахаваны ў Шаміры.

Ën byǔ sudz′dzâ Ìzraìlâ dvaccac′ try gady, ì pamër, ì pahavany ǔ Šamìry.

3. Пасьля яго паўстаў Яір з Галаада і быў судзьдзёю Ізраіля дваццаць два гады.

Pas′lâ âgo paǔstaǔ Âìr z Galaada ì byǔ sudz′dzëû Ìzraìlâ dvaccac′ dva gady.

4. У яго было трыццаць два сыны, якія езьдзілі на трыццаці двух маладых аслах, і трыццаць два гарады было ў іх; іх да сёньня называюць селішчамі Яіра, што ў зямлі Галаадскай.

U âgo bylo tryccac′ dva syny, âkìâ ez′dzìlì na tryccacì dvuh maladyh aslah, ì tryccac′ dva garady bylo ǔ ìh; ìh da sën′nâ nazyvaûc′ selìščamì Âìra, što ǔ zâmlì Galaadskaj.

5. І памёр Яір і пахаваны ў Камоне.

Ì pamër Âìr ì pahavany ǔ Kamone.

6. Сыны Ізраілевыя далей рабілі ліхое перад вачыма Госпада і служылі Ваалам і Астартам, і багам Арамейскім і багам Сідонскім, і багам Маавіцкім і багам Аманіцкім і багам Філістымскім, а Госпада пакінулі і ня служылі Яму.

Syny Ìzraìlevyâ dalej rabìlì lìhoe perad vačyma Gospada ì služylì Vaalam ì Astartam, ì bagam Aramejskìm ì bagam Sìdonskìm, ì bagam Maavìckìm ì bagam Amanìckìm ì bagam Fìlìstymskìm, a Gospada pakìnulì ì nâ služylì Âmu.

7. І запалаў гнеў Госпада на Ізраіля, і Ён аддаў іх у рукі Філістымлянам і ў рукі Аманіцянам;

Ì zapalaǔ gneǔ Gospada na Ìzraìlâ, ì Ën addaǔ ìh u rukì Fìlìstymlânam ì ǔ rukì Amanìcânam;

8. яны ўціскалі і мучылі сыноў Ізраілевых з таго года васемнаццаць гадоў, усіх сыноў Ізраілевых па той бок Ярдана ў зямлі Амарэйскай, якая ў Галаадзе.

âny ǔcìskalì ì mučylì synoǔ Ìzraìlevyh z tago goda vasemnaccac′ gadoǔ, usìh synoǔ Ìzraìlevyh pa toj bok Ârdana ǔ zâmlì Amarèjskaj, âkaâ ǔ Galaadze.

9. Нарэшце Аманіцяне перайшлі Ярдан, каб весьці вайну зь Юдам і Веньямінам і з домам Яфрэмавым. І вельмі цесна было сынам Ізраіля.

Narèšce Amanìcâne perajšlì Ârdan, kab ves′cì vajnu z′ Ûdam ì Ven′âmìnam ì z domam Âfrèmavym. Ì vel′mì cesna bylo synam Ìzraìlâ.

10. І залямантавалі сыны Ізраілевыя да Госпада і казалі: зграшылі мы перад Табою, бо пакінулі Бога нашага і служылі Ваалам.

Ì zalâmantavalì syny Ìzraìlevyâ da Gospada ì kazalì: zgrašylì my perad Taboû, bo pakìnulì Boga našaga ì služylì Vaalam.

11. І сказаў Гасподзь сынам Ізраілевым: ці ня прыгняталі вас Егіпцяне і Амарэі, і Аманіцяне і Філістымляне,

Ì skazaǔ Gaspodz′ synam Ìzraìlevym: cì nâ prygnâtalì vas Egìpcâne ì Amarèì, ì Amanìcâne ì Fìlìstymlâne,

12. і Сіданяне і Амалікіцяне і Маавіцяне, і калі вы клікалі Мяне, ці ж не ратаваў Я вас ад рук іхніх?

ì Sìdanâne ì Amalìkìcâne ì Maavìcâne, ì kalì vy klìkalì Mâne, cì ž ne ratavaǔ Â vas ad ruk ìhnìh?

13. а вы пакінулі Мяне і пачалі служыць багам іншым; за тое Я ўжо ня буду ратаваць вас:

a vy pakìnulì Mâne ì pačalì služyc′ bagam ìnšym; za toe Â ǔžo nâ budu ratavac′ vas:

14. ідзеце, кліяце багоў, якіх вы выбралі, няхай яны ратуюць вас у цесны для вас час.

ìdzece, klìâce bagoǔ, âkìh vy vybralì, nâhaj âny ratuûc′ vas u cesny dlâ vas čas.

15. І сказалі сыны Ізраілевыя Госпаду: зграшылі мы; рабі з намі ўсё, што Табе заўгодна, толькі вызвалі нас цяпер.

Ì skazalì syny Ìzraìlevyâ Gospadu: zgrašylì my; rabì z namì ǔsë, što Tabe zaǔgodna, tol′kì vyzvalì nas câper.

16. І адкінулі ад сябе чужых багоў і пачалі служыць Госпаду. І ня вынесла душа Яго цярпеньняў Ізраіля.

Ì adkìnulì ad sâbe čužyh bagoǔ ì pačalì služyc′ Gospadu. Ì nâ vynesla duša Âgo cârpen′nâǔ Ìzraìlâ.

17. Аманіцяне сабраліся і разьмясьціліся табарам у Галаадзе; сабраліся таксама сыны Ізраілевыя і сталі табарам у Масіфе.

Amanìcâne sabralìsâ ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Galaadze; sabralìsâ taksama syny Ìzraìlevyâ ì stalì tabaram u Masìfe.

18. Народ і князі Галаадскія сказалі адзін аднаму: хто пачне вайну супроць Аманіцянаў, той будзе за правадыра жыхарам Галаадскім.

Narod ì knâzì Galaadskìâ skazalì adzìn adnamu: hto pačne vajnu suproc′ Amanìcânaǔ, toj budze za pravadyra žyharam Galaadskìm.

11 Кіраўнік

1. Ефтай Галаадыцянін быў чалавек адважны; ён быў сын распусьніцы; ад Галаада нарадзіўся Ефтай.

Eftaj Galaadycânìn byǔ čalavek advažny; ën byǔ syn raspus′nìcy; ad Galaada naradzìǔsâ Eftaj.

2. І жонка Галаадава нарадзіла яму сыноў. Калі ўзмужнелі жончыныя сыны, яны выгналі Ефтая, сказаўшы яму: ты ня спадчыньнік у доме бацькі нашага, бо ты сын іншай жанчыны.

Ì žonka Galaadava naradzìla âmu synoǔ. Kalì ǔzmužnelì žončynyâ syny, âny vygnalì Eftaâ, skazaǔšy âmu: ty nâ spadčyn′nìk u dome bac′kì našaga, bo ty syn ìnšaj žančyny.

3. І ўцёк Ефтай ад братоў сваіх і жыў у зямлі Тоў; і сабраліся да Ефтая людзі, якім ня было чаго траціць, і выходзілі зь ім.

Ì ǔcëk Eftaj ad bratoǔ svaìh ì žyǔ u zâmlì Toǔ; ì sabralìsâ da Eftaâ lûdzì, âkìm nâ bylo čago tracìc′, ì vyhodzìlì z′ ìm.

4. Празь некаторы час Аманіцяне пайшлі вайною на Ізраіля.

Praz′ nekatory čas Amanìcâne pajšlì vajnoû na Ìzraìlâ.

5. У час вайны Аманіцянаў зь Ізраільцянамі прыйшлі старэйшыны Галаадскія ўзяць Ефтая зь зямлі Тоў

U čas vajny Amanìcânaǔ z′ Ìzraìl′cânamì pryjšlì starèjšyny Galaadskìâ ǔzâc′ Eftaâ z′ zâmlì Toǔ

6. і сказалі Ефтаю: прыйдзі, будзь нам за правадыра, і будзем біцца з Аманіцянамі.

ì skazalì Eftaû: pryjdzì, budz′ nam za pravadyra, ì budzem bìcca z Amanìcânamì.

7. Ефтай сказаў старэйшынам Галаадскім: ці ж ня вы зьненавідзелі мяне і выгналі з дому бацькі майго? навошта ж прыйшлі да мяне цяпер, калі вы ў бядзе?

Eftaj skazaǔ starèjšynam Galaadskìm: cì ž nâ vy z′nenavìdzelì mâne ì vygnalì z domu bac′kì majgo? navošta ž pryjšlì da mâne câper, kalì vy ǔ bâdze?

8. Старэйшыны Галаадскія сказалі Ефтаю: таму мы цяпер прыйшлі да цябе, каб ты пайшоў з намі і біўся з Аманіцянамі і быў у нас за правадыра ўсім жыхарам Галаадскім.

Starèjšyny Galaadskìâ skazalì Eftaû: tamu my câper pryjšlì da câbe, kab ty pajšoǔ z namì ì bìǔsâ z Amanìcânamì ì byǔ u nas za pravadyra ǔsìm žyharam Galaadskìm.

9. І сказаў Ефтай старэйшынам Галаадскім: калі вы вернеце мяне, каб біцца з Аманіцянамі, і Гасподзь аддасьць мне іх, - дык ці застануся я ў вас за правадыра?

Ì skazaǔ Eftaj starèjšynam Galaadskìm: kalì vy vernece mâne, kab bìcca z Amanìcânamì, ì Gaspodz′ addas′c′ mne ìh, - dyk cì zastanusâ â ǔ vas za pravadyra?

10. Старэйшыны Галаадскія сказалі Ефтаю: Гасподзь хай будзе за сьведку паміж намі, што мы зробім паводле слова твайго!

Starèjšyny Galaadskìâ skazalì Eftaû: Gaspodz′ haj budze za s′vedku pamìž namì, što my zrobìm pavodle slova tvajgo!

11. І пайшоў Ефтай з старэйшынамі Галаадскімі і народ паставіў яго над сабою начальнікам і правадыром, і Ефтай вымавіў усе словы свае перад абліччам Госпада ў Масіфе.

Ì pajšoǔ Eftaj z starèjšynamì Galaadskìmì ì narod pastavìǔ âgo nad saboû načal′nìkam ì pravadyrom, ì Eftaj vymavìǔ use slovy svae perad ablìččam Gospada ǔ Masìfe.

12. І паслаў Ефтай да цара Аманіцкага сказаць: што табе да мяне, што ты прыйшоў да мяне ваяваць на зямлі маёй?

Ì paslaǔ Eftaj da cara Amanìckaga skazac′: što tabe da mâne, što ty pryjšoǔ da mâne vaâvac′ na zâmlì maëj?

13. Цар Аманіцкі сказаў паслам Ефтаевым: Ізраіль, калі ішоў зь Егіпта; узяў зямлю маю ад Арнона да Явока і Ярдана; дык вось, аддай мне яе зь мірам.

Car Amanìckì skazaǔ paslam Eftaevym: Ìzraìl′, kalì ìšoǔ z′ Egìpta; uzâǔ zâmlû maû ad Arnona da Âvoka ì Ârdana; dyk vos′, addaj mne âe z′ mìram.

14. Ефтай другі раз паслаў паслоў да цара Аманіцкага -

Eftaj drugì raz paslaǔ pasloǔ da cara Amanìckaga -

15. сказаць яму: так кажа Ефтай: Ізраіль ня ўзяў зямлі Маавіцкай і зямлі Аманіцкай;

skazac′ âmu: tak kaža Eftaj: Ìzraìl′ nâ ǔzâǔ zâmlì Maavìckaj ì zâmlì Amanìckaj;

16. бо, калі ішлі зь Егіпта, Ізраіль пайшоў у пустыню да Чэрмнага мора і прыйшоў у Кадэс;

bo, kalì ìšlì z′ Egìpta, Ìzraìl′ pajšoǔ u pustynû da Čèrmnaga mora ì pryjšoǔ u Kadès;

17. адтуль паслаў Ізраіль паслоў да цара Эдомскага сказаць: "дазволь мне прайсьці зямлёю тваёю"; але цар Эдомскі не паслухаў; і да цара Маавіцкага ён пасылаў, але і той не згадзіўся; таму Ізраіль заставаўся ў Кадэсе.

adtul′ paslaǔ Ìzraìl′ pasloǔ da cara Èdomskaga skazac′: "dazvol′ mne prajs′cì zâmlëû tvaëû"; ale car Èdomskì ne pasluhaǔ; ì da cara Maavìckaga ën pasylaǔ, ale ì toj ne zgadzìǔsâ; tamu Ìzraìl′ zastavaǔsâ ǔ Kadèse.

18. І пайшоў пустыняю, і абышоў зямлю Эдомскую і зямлю Маавіцкую, прыйшоўшы да ўсходняй мяжы зямлі Маавіцкай, атабарыўся за Арнонам; але не ўваходзіў у межы Маавіцкія, бо Арнон ёсьць мяжа Маава.

Ì pajšoǔ pustynâû, ì abyšoǔ zâmlû Èdomskuû ì zâmlû Maavìckuû, pryjšoǔšy da ǔshodnâj mâžy zâmlì Maavìckaj, atabaryǔsâ za Arnonam; ale ne ǔvahodzìǔ u mežy Maavìckìâ, bo Arnon ës′c′ mâža Maava.

19. І паслаў Ізраіль паслоў да Сігона, цара Амарэйскага, цара Есэвонскага, і сказаў яму Ізраіль: дазволь нам прайсьці зямлёю тваёю ў нашае месца.

Ì paslaǔ Ìzraìl′ pasloǔ da Sìgona, cara Amarèjskaga, cara Esèvonskaga, ì skazaǔ âmu Ìzraìl′: dazvol′ nam prajs′cì zâmlëû tvaëû ǔ našae mesca.

20. Але Сігон не згадзіўся прапусьціць Ізраіля празь межы свае, і сабраў Сігон увесь народ свой, і разьмясьціўся табарам у Чацы, і біўся зь Ізраілем.

Ale Sìgon ne zgadzìǔsâ prapus′cìc′ Ìzraìlâ praz′ mežy svae, ì sabraǔ Sìgon uves′ narod svoj, ì raz′mâs′cìǔsâ tabaram u Čacy, ì bìǔsâ z′ Ìzraìlem.

21. І аддаў Гасподзь Бог Ізраілеў Сігона і ўвесь народ ягоны ў рукі Ізраілю, і ён пабіў іх; і атрымаў Ізраіль у спадчыну ўсю зямлю Амарэя, які жыў у зямлі той;

Ì addaǔ Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ Sìgona ì ǔves′ narod âgony ǔ rukì Ìzraìlû, ì ën pabìǔ ìh; ì atrymaǔ Ìzraìl′ u spadčynu ǔsû zâmlû Amarèâ, âkì žyǔ u zâmlì toj;

22. і атрымалі яны ў спадчыну ўсе межы Амарэя ад Арнона да Явока і ад пустыні да Ярдана.

ì atrymalì âny ǔ spadčynu ǔse mežy Amarèâ ad Arnona da Âvoka ì ad pustynì da Ârdana.

23. Дык вось, Гасподзь Бог Ізраілеў прагнаў Амарэя ад аблічча народу Свайго Ізраіля, а ты хочаш забраць яго спадчыну?

Dyk vos′, Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ pragnaǔ Amarèâ ad ablìčča narodu Svajgo Ìzraìlâ, a ty hočaš zabrac′ âgo spadčynu?

24. Ці не валодаеш ты тым, што даў табе Хамос, бог твой? І мы валодаем усім тым, што даў нам у спадчыну Гасподзь, Бог наш.

Cì ne valodaeš ty tym, što daǔ tabe Hamos, bog tvoj? Ì my valodaem usìm tym, što daǔ nam u spadčynu Gaspodz′, Bog naš.

25. Хіба ты лепшы за Валака, сына Сэпфоравага, цара Маавіцкага? ці сварыўся ён зь Ізраілем, альбо ці ваяваў зь імі?

Hìba ty lepšy za Valaka, syna Sèpforavaga, cara Maavìckaga? cì svaryǔsâ ën z′ Ìzraìlem, al′bo cì vaâvaǔ z′ ìmì?

26. Ізраіль жыве ўжо трыста гадоў у Эсэвоне і ў залежных ад яго гарадах, у Араіры і ў залежных ад яго гарадах, і ва ўсіх гарадах, якія паблізу Арнона; але чаму вы ў той час не адабралі іх?

Ìzraìl′ žyve ǔžo trysta gadoǔ u Èsèvone ì ǔ zaležnyh ad âgo garadah, u Araìry ì ǔ zaležnyh ad âgo garadah, ì va ǔsìh garadah, âkìâ pablìzu Arnona; ale čamu vy ǔ toj čas ne adabralì ìh?

27. А я не вінаваты перад табою, і ты робіш мне благое, выступіўшы супроць мяне вайною. Гасподзь Судзьдзя хай будзе сёньня судзьдзёю паміж сынамі Ізраіля і Аманіцянамі!

A â ne vìnavaty perad taboû, ì ty robìš mne blagoe, vystupìǔšy suproc′ mâne vajnoû. Gaspodz′ Sudz′dzâ haj budze sën′nâ sudz′dzëû pamìž synamì Ìzraìlâ ì Amanìcânamì!

28. Але цар Аманіцкі не паслухаў слоў Ефтая, зь якімі ён пасылаў да яго.

Ale car Amanìckì ne pasluhaǔ sloǔ Eftaâ, z′ âkìmì ën pasylaǔ da âgo.

29. І быў на Ефтаі Дух Гасподні, і прайшоў ён Галаад і Манасію, і з Масіфы Галадскай пайшоў да Аманіцянаў.

Ì byǔ na Eftaì Duh Gaspodnì, ì prajšoǔ ën Galaad ì Manasìû, ì z Masìfy Galadskaj pajšoǔ da Amanìcânaǔ.

30. І даў Ефтай абяцаньне Госпаду і сказаў: калі ты аддасі Аманіцян у рукі мае,

Ì daǔ Eftaj abâcan′ne Gospadu ì skazaǔ: kalì ty addasì Amanìcân u rukì mae,

31. дык, як вярнуся зь мірам ад Аманіцянаў, што выйдзе з варотаў дома насустрач мне, будзе Госпаду, і прынясу гэта на цэласпаленьне.

dyk, âk vârnusâ z′ mìram ad Amanìcânaǔ, što vyjdze z varotaǔ doma nasustrač mne, budze Gospadu, ì prynâsu gèta na cèlaspalen′ne.

32. І прыйшоў Ефтай да Аманіцянаў ваяваць зь імі, і аддаў іх Гасподзь у рукі ягоныя;

Ì pryjšoǔ Eftaj da Amanìcânaǔ vaâvac′ z′ ìmì, ì addaǔ ìh Gaspodz′ u rukì âgonyâ;

33. і пабіў іх боем вельмі вялікім, ад Араэра да Мініта дваццаць гарадоў, і да Авэль-Кераміма, і ўпакорыліся Амарэі перад сынамі Ізраілевымі.

ì pabìǔ ìh boem vel′mì vâlìkìm, ad Araèra da Mìnìta dvaccac′ garadoǔ, ì da Avèl′-Keramìma, ì ǔpakorylìsâ Amarèì perad synamì Ìzraìlevymì.

34. І прыйшоў Ефтай у Масіфу ў дом свой, і вось, дачка ягоная выходзіць насустрач яму з тымпанамі і танцамі: яна была ў яго толькі адна, і ня было ў яго яшчэ ні сына, ні дачкі.

Ì pryjšoǔ Eftaj u Masìfu ǔ dom svoj, ì vos′, dačka âgonaâ vyhodzìc′ nasustrač âmu z tympanamì ì tancamì: âna byla ǔ âgo tol′kì adna, ì nâ bylo ǔ âgo âščè nì syna, nì dačkì.

35. Калі ён убачыў яе, разадраў вопратку на сабе і сказаў: ах, дачка мая! ты забіла мяне; і ты сярод парушальнікаў спакою майго! я адкрыў вусны мае перад Госпадам і не магу адмовіцца.

Kalì ën ubačyǔ âe, razadraǔ vopratku na sabe ì skazaǔ: ah, dačka maâ! ty zabìla mâne; ì ty sârod parušal′nìkaǔ spakoû majgo! â adkryǔ vusny mae perad Gospadam ì ne magu admovìcca.

36. Яна сказала яму: бацька мой! ты адкрыў вусны твае перад Госпадам - і рабі са мною тое, што сказалі вусны твае, калі Гасподзь учыніў празь цябе помсту ворагам тваім Аманіцянам.

Âna skazala âmu: bac′ka moj! ty adkryǔ vusny tvae perad Gospadam - ì rabì sa mnoû toe, što skazalì vusny tvae, kalì Gaspodz′ učynìǔ praz′ câbe pomstu voragam tvaìm Amanìcânam.

37. І сказала бацьку свайму: зрабі мне толькі вось што: адпусьці мяне на два месяцы; я пайду, узыду на горы і аплачу дзявоцтва маё зь сяброўкамі маімі.

Ì skazala bac′ku svajmu: zrabì mne tol′kì vos′ što: adpus′cì mâne na dva mesâcy; â pajdu, uzydu na gory ì aplaču dzâvoctva maë z′ sâbroǔkamì maìmì.

38. Ён сказаў: ідзі. І адпусьціў яе на два месяцы. Яна пайшла зь сяброўкамі і аплаквала дзявоцтва сваё ў горах.

Ën skazaǔ: ìdzì. Ì adpus′cìǔ âe na dva mesâcy. Âna pajšla z′ sâbroǔkamì ì aplakvala dzâvoctva svaë ǔ gorah.

39. Як прайшло два месяцы, яна вярнулася да бацькі свайго, і ён выканаў над ёю абяцаньне сваё, якое даў, і яна ня зьведала мужа. І ўвайшло ў звычай Ізраіля,

Âk prajšlo dva mesâcy, âna vârnulasâ da bac′kì svajgo, ì ën vykanaǔ nad ëû abâcan′ne svaë, âkoe daǔ, ì âna nâ z′vedala muža. Ì ǔvajšlo ǔ zvyčaj Ìzraìlâ,

40. што кожны год доякі Ізраіля хадзілі аплакваць дачку Ефтая Галаадыцяніна, чатыры дні ў год.

što kožny god doâkì Ìzraìlâ hadzìlì aplakvac′ dačku Eftaâ Galaadycânìna, čatyry dnì ǔ god.

12 Кіраўнік

1. Яфрэмавыя сабраліся і перайшлі ў Сэвіну і сказалі Ефтаю: навошта ты хадзіў ваяваць з Аманіцянамі, а нас не паклікаў з сабою? мы спалім дом твой агнём і з табою разам.

Âfrèmavyâ sabralìsâ ì perajšlì ǔ Sèvìnu ì skazalì Eftaû: navošta ty hadzìǔ vaâvac′ z Amanìcânamì, a nas ne paklìkaǔ z saboû? my spalìm dom tvoj agnëm ì z taboû razam.

2. Ефтай сказаў ім: я і народ мой мелі з Аманіцянамі вялікую зваду; я клікаў вас, але вы не ўратавалі мяне ад рукі іхняй;

Eftaj skazaǔ ìm: â ì narod moj melì z Amanìcânamì vâlìkuû zvadu; â klìkaǔ vas, ale vy ne ǔratavalì mâne ad rukì ìhnâj;

3. бачачы, што ты не ратуеш мяне, я паставіў пад пагрозу жыцьцё маё і пайшоў на Аманіцянаў, і аддаў іх Гасподзь у рукі мае; навошта ж вы прыйшлі сёньня ваяваць са мною?

bačačy, što ty ne ratueš mâne, â pastavìǔ pad pagrozu žyc′cë maë ì pajšoǔ na Amanìcânaǔ, ì addaǔ ìh Gaspodz′ u rukì mae; navošta ž vy pryjšlì sën′nâ vaâvac′ sa mnoû?

4. І сабраў Ефтай усіх жыхароў Галаадскіх і біўся зь Яфрэмлянамі, і пабілі жыхары Галаадскія Яфрэмавых, кажучы: вы ўцекачы Яфрэмавыя, а Галаад сярод Яфрэма і сярод Манасіі.

Ì sabraǔ Eftaj usìh žyharoǔ Galaadskìh ì bìǔsâ z′ Âfrèmlânamì, ì pabìlì žyhary Galaadskìâ Âfrèmavyh, kažučy: vy ǔcekačy Âfrèmavyâ, a Galaad sârod Âfrèma ì sârod Manasìì.

5. І перахапілі Галаадыцяне пераправу церазь Ярдан у Яфрэмавых, і калі хто з ацалелых Яфрэмавых казаў: "дазвольце мне пераправіцца", дык жыхары Галаадскія казалі яму: ці не Яфрэмаў ты? Той казаў: не.

Ì perahapìlì Galaadycâne perapravu ceraz′ Ârdan u Âfrèmavyh, ì kalì hto z acalelyh Âfrèmavyh kazaǔ: "dazvol′ce mne perapravìcca", dyk žyhary Galaadskìâ kazalì âmu: cì ne Âfrèmaǔ ty? Toj kazaǔ: ne.

6. Яны казалі яму: "скажы: "шыбалет", а ён казаў: "сыбалет", і ня мог інакш вымавіць. Тады яны, узяўшы яго, заколвалі каля пераправы церазь Ярдан. І загінула тым часам зь Яфрэмавых сорак дзьве тысячы.

Âny kazalì âmu: "skažy: "šybalet", a ën kazaǔ: "sybalet", ì nâ mog ìnakš vymavìc′. Tady âny, uzâǔšy âgo, zakolvalì kalâ perapravy ceraz′ Ârdan. Ì zagìnula tym časam z′ Âfrèmavyh sorak dz′ve tysâčy.

7. Ефтай быў судзьдзёю Ізраіля шэсьць гадоў, і памёр Ефтай Галаадыцянін і пахаваны ў адным з гарадоў Галаадскіх.

Eftaj byǔ sudz′dzëû Ìzraìlâ šès′c′ gadoǔ, ì pamër Eftaj Galaadycânìn ì pahavany ǔ adnym z garadoǔ Galaadskìh.

8. Пасьля яго быў судзьдзя Ізраіля Эсэвон зь Віфляема.

Pas′lâ âgo byǔ sudz′dzâ Ìzraìlâ Èsèvon z′ Vìflâema.

9. У яго было трыццаць сыноў, і трыццаць дочак адпусьціў ён з дому, а трыццаць дочак узяў збоку за сыноў сваіх, і быў судзьдзя Ізраіля сем гадоў.

U âgo bylo tryccac′ synoǔ, ì tryccac′ dočak adpus′cìǔ ën z domu, a tryccac′ dočak uzâǔ zboku za synoǔ svaìh, ì byǔ sudz′dzâ Ìzraìlâ sem gadoǔ.

10. І памёр Эсэвон і пахаваны ў Віфляеме.

Ì pamër Èsèvon ì pahavany ǔ Vìflâeme.

11. Пасьля яго быў судзьдзя Ізраіля Элон Завулонаў і судзіў Ізраіля дзесяць гадоў.

Pas′lâ âgo byǔ sudz′dzâ Ìzraìlâ Èlon Zavulonaǔ ì sudzìǔ Ìzraìlâ dzesâc′ gadoǔ.

12. І памёр Элон Завулонаў і пахаваны ў Аялоне, у зямлі Завулонавай.

Ì pamër Èlon Zavulonaǔ ì pahavany ǔ Aâlone, u zâmlì Zavulonavaj.

13. Пасьля яго быў судзьдзя Ізраіля Аўдон, сын Гілелаў, Піратанянін.

Pas′lâ âgo byǔ sudz′dzâ Ìzraìlâ Aǔdon, syn Gìlelaǔ, Pìratanânìn.

14. У яго было сорак сыноў і трыццаць унукаў, якія езьдзілі на сямідзесяці маладых аслах; ён судзіў Ізраіля восем гадоў.

U âgo bylo sorak synoǔ ì tryccac′ unukaǔ, âkìâ ez′dzìlì na sâmìdzesâcì maladyh aslah; ën sudzìǔ Ìzraìlâ vosem gadoǔ.

15. І памёр Аўдон, сын Гілела, Піратанянін, і пахаваны ў Піратоне ў зямлі Яфрэмавай, на гары Амалікавай.

Ì pamër Aǔdon, syn Gìlela, Pìratanânìn, ì pahavany ǔ Pìratone ǔ zâmlì Âfrèmavaj, na gary Amalìkavaj.

13 Кіраўнік

1. Сыны Ізраілевыя і далей рабілі ліхое перад вачыма Госпада, і аддаў іх Гасподзь у рукі Філістымлянам на сорак гадоў.

Syny Ìzraìlevyâ ì dalej rabìlì lìhoe perad vačyma Gospada, ì addaǔ ìh Gaspodz′ u rukì Fìlìstymlânam na sorak gadoǔ.

2. Тым часам быў чалавек з Цоры, ад племя Данавага, імем Маной; жонка ў яго была няплодная і не радзіла.

Tym časam byǔ čalavek z Cory, ad plemâ Danavaga, ìmem Manoj; žonka ǔ âgo byla nâplodnaâ ì ne radzìla.

3. І зьявіўся анёл Гасподні жонцы і сказаў ёй: вось, ты няплодная і ня родзіш; але зачнеш і народзіш сына;

Ì z′âvìǔsâ anël Gaspodnì žoncy ì skazaǔ ëj: vos′, ty nâplodnaâ ì nâ rodzìš; ale začneš ì narodzìš syna;

4. але глядзі, ня пі віна і сікеру і ня еж нічога нячыстага;

ale glâdzì, nâ pì vìna ì sìkeru ì nâ ež nìčoga nâčystaga;

5. бо вось, ты зачнеш і народзіш сына, і брытва не кранецца галавы ягонай, бо ад самага чэрава дзіця гэтае будзе назарэем Божым, і ён пачне ратаваць Ізраіля ад рукі Філістымлянаў.

bo vos′, ty začneš ì narodzìš syna, ì brytva ne kranecca galavy âgonaj, bo ad samaga čèrava dzìcâ gètae budze nazarèem Božym, ì ën pačne ratavac′ Ìzraìlâ ad rukì Fìlìstymlânaǔ.

6. Жонка прыйшла і сказала мужу свайму: чалавек Божы прыходзіў да мяне, у якога выгляд, як у анёла Божага, вельмі пачцівы; я ня спыталася ў яго, адкуль ён, і ён не сказаў мне імя свайго;

Žonka pryjšla ì skazala mužu svajmu: čalavek Božy pryhodzìǔ da mâne, u âkoga vyglâd, âk u anëla Božaga, vel′mì pačcìvy; â nâ spytalasâ ǔ âgo, adkul′ ën, ì ën ne skazaǔ mne ìmâ svajgo;

7. ён сказаў мне: "вось, ты зачнеш і народзіш сына; дык ня пі віна і сікеру і ня еж нічога нячыстага, бо дзіця ад самага чэрава да сьмерці сваёй будзе назарэй Божы".

ën skazaǔ mne: "vos′, ty začneš ì narodzìš syna; dyk nâ pì vìna ì sìkeru ì nâ ež nìčoga nâčystaga, bo dzìcâ ad samaga čèrava da s′mercì svaëj budze nazarèj Božy".

8. Маной памаліўся Госпаду і сказаў: Госпадзе! няхай прыйдзе зноў да нас чалавек Божы, якога пасылаў Ты, і навучыць нас, што нам рабіць зь дзіцём, якое мае нарадзіцца.

Manoj pamalìǔsâ Gospadu ì skazaǔ: Gospadze! nâhaj pryjdze znoǔ da nas čalavek Božy, âkoga pasylaǔ Ty, ì navučyc′ nas, što nam rabìc′ z′ dzìcëm, âkoe mae naradzìcca.

9. І пачуў Бог голас Маноя, і анёл Божы зноў прыйшоў да жонкі, калі яна была ў полі, і Маноя, мужа яе, ня было зь ёю.

Ì pačuǔ Bog golas Manoâ, ì anël Božy znoǔ pryjšoǔ da žonkì, kalì âna byla ǔ polì, ì Manoâ, muža âe, nâ bylo z′ ëû.

10. Жонка адразу пабегла і паведаміла мужу свайму і сказала яму: вось, зьявіўся мне чалавек, які прыходзіў тады.

Žonka adrazu pabegla ì pavedamìla mužu svajmu ì skazala âmu: vos′, z′âvìǔsâ mne čalavek, âkì pryhodzìǔ tady.

11. Маной устаў і пайшоў з жонкаю сваёю, і прыйшоў да таго чалавека і сказаў яму: ці той ты чалавек, які гаварыў з гэтаю жанчынаю? Анёл сказаў: я.

Manoj ustaǔ ì pajšoǔ z žonkaû svaëû, ì pryjšoǔ da tago čalaveka ì skazaǔ âmu: cì toj ty čalavek, âkì gavaryǔ z gètaû žančynaû? Anël skazaǔ: â.

12. І сказаў Маной: дык вось, калі спраўдзіцца слова тваё, як нам абыходзіцца зь дзіцём гэтым і што рабіць зь ім?

Ì skazaǔ Manoj: dyk vos′, kalì spraǔdzìcca slova tvaë, âk nam abyhodzìcca z′ dzìcëm gètym ì što rabìc′ z′ ìm?

13. Анёл Гасподні сказаў Маною: хай ён асьцерагаецца ўсяго, пра што я сказаў жонцы;

Anël Gaspodnì skazaǔ Manoû: haj ën as′ceragaecca ǔsâgo, pra što â skazaǔ žoncy;

14. хай ня есць нічога, што родзіць вінаградная лаза; хай ня п'е віна і сікеру і ня есьць нічога нячыстага і пільнуецца ўсяго, што я загадаў ёй.

haj nâ esc′ nìčoga, što rodzìc′ vìnagradnaâ laza; haj nâ p'e vìna ì sìkeru ì nâ es′c′ nìčoga nâčystaga ì pìl′nuecca ǔsâgo, što â zagadaǔ ëj.

15. І сказаў Маной анёлу Гасподняму: дазволь цябе затрымаць, пакуль мы не прыгатуем табе казьляня.

Ì skazaǔ Manoj anëlu Gaspodnâmu: dazvol′ câbe zatrymac′, pakul′ my ne prygatuem tabe kaz′lânâ.

16. Анёл Гасподні сказаў Маною: хоць бы ты і ўтрымаў мяне, але я ня буду есьці хлеба твайго; а калі хочаш учыніць цэласпаленьне Госпаду, дык учыні яго. А Маной жа ня ведаў, што гэта анёл Гасподні.

Anël Gaspodnì skazaǔ Manoû: hoc′ by ty ì ǔtrymaǔ mâne, ale â nâ budu es′cì hleba tvajgo; a kalì hočaš učynìc′ cèlaspalen′ne Gospadu, dyk učynì âgo. A Manoj ža nâ vedaǔ, što gèta anël Gaspodnì.

17. І сказаў Маной анёлу Гасподняму: якое тваё імя? каб мы цябе ўславілі, калі спраўдзіцца слова тваё.

Ì skazaǔ Manoj anëlu Gaspodnâmu: âkoe tvaë ìmâ? kab my câbe ǔslavìlì, kalì spraǔdzìcca slova tvaë.

18. Анёл Гасподні сказаў яму: што ты пытаеш пра імя маё? яно цудоўнае.

Anël Gaspodnì skazaǔ âmu: što ty pytaeš pra ìmâ maë? âno cudoǔnae.

19. І ўзяў Маной казьляня і хлебнае прынашэньне і ўчыніў Госпаду на камені. І зрабіў Ён цуд, які бачылі Маной і жонка ягоная.

Ì ǔzâǔ Manoj kaz′lânâ ì hlebnae prynašèn′ne ì ǔčynìǔ Gospadu na kamenì. Ì zrabìǔ Ën cud, âkì bačylì Manoj ì žonka âgonaâ.

20. Калі полымя пачало падымацца ад ахвярніка да неба, анёл Гасподні падняўся ў полымі ахвярніка. Убачыўшы гэта, Маной і жонка ўпалі тварам на зямлю.

Kalì polymâ pačalo padymacca ad ahvârnìka da neba, anël Gaspodnì padnâǔsâ ǔ polymì ahvârnìka. Ubačyǔšy gèta, Manoj ì žonka ǔpalì tvaram na zâmlû.

21. І нябачны зрабіўся анёл Гасподні Маною і жонцы ягонай. Тады Маной даведаўся, што гэта анёл Гасподні.

Ì nâbačny zrabìǔsâ anël Gaspodnì Manoû ì žoncy âgonaj. Tady Manoj davedaǔsâ, što gèta anël Gaspodnì.

22. І сказаў Маной жонцы сваёй: мабыць, мы памрэм, бо бачылі мы Бога.

Ì skazaǔ Manoj žoncy svaëj: mabyc′, my pamrèm, bo bačylì my Boga.

23. Жонка яго сказала яму: калі б Гасподзь хацеў сьмерці нашай, дык ня прыняў бы з рук нашых цэласпаленьня і хлебнага прынашэньня, і не паказаў бы нам усяго таго, і цяпер не адкрыў бы нам гэтага.

Žonka âgo skazala âmu: kalì b Gaspodz′ haceǔ s′mercì našaj, dyk nâ prynâǔ by z ruk našyh cèlaspalen′nâ ì hlebnaga prynašèn′nâ, ì ne pakazaǔ by nam usâgo tago, ì câper ne adkryǔ by nam gètaga.

24. І нарадзіла жонка сына і дала яму імя: Самсон. І расло дзіця, і дабраслаўляў яго Гасподзь.

Ì naradzìla žonka syna ì dala âmu ìmâ: Samson. Ì raslo dzìcâ, ì dabraslaǔlâǔ âgo Gaspodz′.

25. І пачаў Дух Гасподні дзейнічаць у ім у табары Данавым, паміж Цораю і Эстаолам.

Ì pačaǔ Duh Gaspodnì dzejnìčac′ u ìm u tabary Danavym, pamìž Coraû ì Èstaolam.

14 Кіраўнік

1. І пайшоў Самсон у Тымнату і ўбачыў у Тымнаце жанчыну з дачок Філістымскіх.

Ì pajšoǔ Samson u Tymnatu ì ǔbačyǔ u Tymnace žančynu z dačok Fìlìstymskìh.

2. Ён пайшоў і абвясьціў бацьку свайму і маці сваёй і сказаў: я бачыў у Тымнаце жанчыну з дачок Філістымскіх; вазьмеце мне яе за жонку.

Ën pajšoǔ ì abvâs′cìǔ bac′ku svajmu ì macì svaëj ì skazaǔ: â bačyǔ u Tymnace žančynu z dačok Fìlìstymskìh; vaz′mece mne âe za žonku.

3. Бацька і маці яго сказалі яму: хіба няма жанчын сярод дочак братоў тваіх і ва ўсім народзе маім, што ты ідзеш узяць жонку ў Філістымлянаў неабрэзаных? І сказаў Самсон бацьку свайму: яе вазьмі мне, бо яна мне спадабалася.

Bac′ka ì macì âgo skazalì âmu: hìba nâma žančyn sârod dočak bratoǔ tvaìh ì va ǔsìm narodze maìm, što ty ìdzeš uzâc′ žonku ǔ Fìlìstymlânaǔ neabrèzanyh? Ì skazaǔ Samson bac′ku svajmu: âe vaz′mì mne, bo âna mne spadabalasâ.

4. Бацька яго і маці яго ня ведалі, што гэта ад Госпада, і што ён шукае выпадку адпомсьціць Філістымлянам. А ў той час Філістымляне панавалі над Ізраілем.

Bac′ka âgo ì macì âgo nâ vedalì, što gèta ad Gospada, ì što ën šukae vypadku adpoms′cìc′ Fìlìstymlânam. A ǔ toj čas Fìlìstymlâne panavalì nad Ìzraìlem.

5. І пайшоў Самсон з бацькам сваім і з маці сваёю ў Тымнату, і калі падыходзілі да вінаграднікаў Тымнаты, вось, малады леў рыклівы ідзе яму насустрач.

Ì pajšoǔ Samson z bac′kam svaìm ì z macì svaëû ǔ Tymnatu, ì kalì padyhodzìlì da vìnagradnìkaǔ Tymnaty, vos′, malady leǔ ryklìvy ìdze âmu nasustrač.

6. І сышоў на яго Дух Гасподні, і ён разадраў ільва, бы казьляня; і ў руцэ ў яго нічога ня было. І не сказаў бацьку свайму і маці сваёй, што ён зрабіў.

Ì syšoǔ na âgo Duh Gaspodnì, ì ën razadraǔ ìl′va, by kaz′lânâ; ì ǔ rucè ǔ âgo nìčoga nâ bylo. Ì ne skazaǔ bac′ku svajmu ì macì svaëj, što ën zrabìǔ.

7. І прыйшоў і пагутарыў з жанчынаю, і яна спадабалася Самсону.

Ì pryjšoǔ ì pagutaryǔ z žančynaû, ì âna spadabalasâ Samsonu.

8. Празь некалькі дзён зноў пайшоў ён, каб узяць яе і зайшоў паглядзець на труп ільва, і вось, рой пчол на трупе ільвіным і мёд.

Praz′ nekal′kì dzën znoǔ pajšoǔ ën, kab uzâc′ âe ì zajšoǔ paglâdzec′ na trup ìl′va, ì vos′, roj pčol na trupe ìl′vìnym ì mëd.

9. Ён узяў яго ў рукі свае і пайшоў і еў дарогаю; і калі прыйшоў да бацькі свайго і маці сваёй, даў і ім, і яны елі; але не сказаў ім, што зь ільвінага трупа ўзяў мёд гэты.

Ën uzâǔ âgo ǔ rukì svae ì pajšoǔ ì eǔ darogaû; ì kalì pryjšoǔ da bac′kì svajgo ì macì svaëj, daǔ ì ìm, ì âny elì; ale ne skazaǔ ìm, što z′ ìl′vìnaga trupa ǔzâǔ mëd gèty.

10. І прыйшоў бацька ягоны да жанчыны, і зладзіў там Самсон гасьціну, як звычайна робяць жаніхі.

Ì pryjšoǔ bac′ka âgony da žančyny, ì zladzìǔ tam Samson gas′cìnu, âk zvyčajna robâc′ žanìhì.

11. І калі там убачылі яго, выбралі трыццаць вясельных дружкаў, каб яны былі пры ім.

Ì kalì tam ubačylì âgo, vybralì tryccac′ vâsel′nyh družkaǔ, kab âny bylì pry ìm.

12. І сказаў ім Самсон: загадаю я вам загадку; калі вы адгадаеце мне яе за сем дзён гасьціны і адгадаеце правільна, дык я даю вам трыццаць сіндонаў і трыццаць перамен вопраткі;

Ì skazaǔ ìm Samson: zagadaû â vam zagadku; kalì vy adgadaece mne âe za sem dzën gas′cìny ì adgadaece pravìl′na, dyk â daû vam tryccac′ sìndonaǔ ì tryccac′ peramen vopratkì;

13. а калі ня здолееце адгадаць мне, дык вы дайце мне трыццаць сіндонаў і трыццаць перамен вопраткі. Яны сказалі яму: загадай загадку тваю, паслухаем.

a kalì nâ zdoleece adgadac′ mne, dyk vy dajce mne tryccac′ sìndonaǔ ì tryccac′ peramen vopratkì. Âny skazalì âmu: zagadaj zagadku tvaû, pasluhaem.

14. І сказаў ім: зь едака выйшла еднае, і з дужага выйшла салодкае. І не маглі адгадаць загадкі за тры дні.

Ì skazaǔ ìm: z′ edaka vyjšla ednae, ì z dužaga vyjšla salodkae. Ì ne maglì adgadac′ zagadkì za try dnì.

15. На сёмы дзень сказалі яны жонцы Самсонавай: угавары мужа твайго, каб ён разгадаў нам загадку; інакш спалім агнём цябе і дом бацькі твайго; хіба ж вы паклікалі нас, каб абабраць нас?

Na sëmy dzen′ skazalì âny žoncy Samsonavaj: ugavary muža tvajgo, kab ën razgadaǔ nam zagadku; ìnakš spalìm agnëm câbe ì dom bac′kì tvajgo; hìba ž vy paklìkalì nas, kab ababrac′ nas?

16. І плакала жонка Самсонава перад ім і казала: ты ненавідзіш мяне і не кахаеш; ты загадаў загадку сынам народу майго, а мне не разгадваеш яе. Ён сказаў ёй: бацьку майму і маці маёй не разгадаў яе; ці ж табе разгадаю?

Ì plakala žonka Samsonava perad ìm ì kazala: ty nenavìdzìš mâne ì ne kahaeš; ty zagadaǔ zagadku synam narodu majgo, a mne ne razgadvaeš âe. Ën skazaǔ ëj: bac′ku majmu ì macì maëj ne razgadaǔ âe; cì ž tabe razgadaû?

17. І плакала яна перад ім сем дзён, колькі доўжылася ў іх гасьціна. Нарэшце на сёмы дзень разгадаў ёй, бо яна вельмі моцна прасіла яго. А яна разгадала загадку сынам народу свайго.

Ì plakala âna perad ìm sem dzën, kol′kì doǔžylasâ ǔ ìh gas′cìna. Narèšce na sëmy dzen′ razgadaǔ ëj, bo âna vel′mì mocna prasìla âgo. A âna razgadala zagadku synam narodu svajgo.

18. І на сёмы дзень да захаду сонца сказалі яму грамадзяне: што саладзей за мёд, і што дужэй за ільва! Ён сказаў ім: калі б вы не аралі на маёй цялушцы, дык не адгадалі б маёй загадкі.

Ì na sëmy dzen′ da zahadu sonca skazalì âmu gramadzâne: što saladzej za mëd, ì što dužèj za ìl′va! Ën skazaǔ ìm: kalì b vy ne aralì na maëj câlušcy, dyk ne adgadalì b maëj zagadkì.

19. І сышоў на яго Дух Гасподні, і пайшоў ён у Аскалон, і, забіўшы там трыццаць чалавек, зьняў зь іх вопратку, і аддаў перамены вопраткі тым, што разгадалі загадку ягоную. І запалаў гнеў ягоны, і пайшоў ён у дом да бацькі свайго.

Ì syšoǔ na âgo Duh Gaspodnì, ì pajšoǔ ën u Askalon, ì, zabìǔšy tam tryccac′ čalavek, z′nâǔ z′ ìh vopratku, ì addaǔ perameny vopratkì tym, što razgadalì zagadku âgonuû. Ì zapalaǔ gneǔ âgony, ì pajšoǔ ën u dom da bac′kì svajgo.

20. А жонка Самсонава выйшла за вясельнага дружка ягонага, які быў пры ім за дружка.

A žonka Samsonava vyjšla za vâsel′naga družka âgonaga, âkì byǔ pry ìm za družka.

15 Кіраўнік

1. Празь некалькі дзён, у час жніва пшаніцы, прыйшоў Самсон пабачыцца з жонкаю сваёю, прынёсшы з сабою казьляня; і сказаў ёй: "увайду да жонкі маёй у спальню", бацька яе ня даў яму ўвайсьці.

Praz′ nekal′kì dzën, u čas žnìva pšanìcy, pryjšoǔ Samson pabačycca z žonkaû svaëû, prynësšy z saboû kaz′lânâ; ì skazaǔ ëj: "uvajdu da žonkì maëj u spal′nû", bac′ka âe nâ daǔ âmu ǔvajs′cì.

2. І сказаў бацька яе: я падумаў, што ты зьненавідзеў яе, і я аддаў яе дружку твайму; вось, меншая сястра прыгажэйшая за яе; няхай яна будзе табе замест яе.

Ì skazaǔ bac′ka âe: â padumaǔ, što ty z′nenavìdzeǔ âe, ì â addaǔ âe družku tvajmu; vos′, menšaâ sâstra prygažèjšaâ za âe; nâhaj âna budze tabe zamest âe.

3. Але Самсон сказаў ім: цяпер я буду справядлівы перад Філістымлянамі, калі ўчыню ім благое.

Ale Samson skazaǔ ìm: câper â budu spravâdlìvy perad Fìlìstymlânamì, kalì ǔčynû ìm blagoe.

4. І пайшоў Самсон, і злавіў трыста лісаў, і ўзяў паходні, і зьвязаў хвост з хвастом, і прывязаў па паходні паміж двума хвастамі;

Ì pajšoǔ Samson, ì zlavìǔ trysta lìsaǔ, ì ǔzâǔ pahodnì, ì z′vâzaǔ hvost z hvastom, ì pryvâzaǔ pa pahodnì pamìž dvuma hvastamì;

5. і запаліў паходні, і пусьціў іх на жніво Філістымскае, і выпаліў капіцы і няжаты хлеб, і вінаградныя сады і аліўкавыя.

ì zapalìǔ pahodnì, ì pus′cìǔ ìh na žnìvo Fìlìstymskae, ì vypalìǔ kapìcy ì nâžaty hleb, ì vìnagradnyâ sady ì alìǔkavyâ.

6. І казалі Філістымляне: хто гэта зрабіў? І казалі: Самсон, зяць Філістымлянаў; бо гэты ўзяў жонку ягоную і аддаў сябру ягонаму. І пайшлі Філістымляне, і спалілі агнём яе і бацьку яе.

Ì kazalì Fìlìstymlâne: hto gèta zrabìǔ? Ì kazalì: Samson, zâc′ Fìlìstymlânaǔ; bo gèty ǔzâǔ žonku âgonuû ì addaǔ sâbru âgonamu. Ì pajšlì Fìlìstymlâne, ì spalìlì agnëm âe ì bac′ku âe.

7. Самсон сказаў ім: хоць вы зрабілі гэта, але я адпомшчу вам самім, і толькі тады супакоюся.

Samson skazaǔ ìm: hoc′ vy zrabìlì gèta, ale â adpomšču vam samìm, ì tol′kì tady supakoûsâ.

8. І перабіў ён ім галені і клубы, і пайшоў і засеў у цясьніне скалы Этама.

Ì perabìǔ ën ìm galenì ì kluby, ì pajšoǔ ì zaseǔ u câs′nìne skaly Ètama.

9. І пайшлі Філістымляне, і атабарыліся ў Юдэі, і працягнуліся да Лэхі.

Ì pajšlì Fìlìstymlâne, ì atabarylìsâ ǔ Ûdèì, ì pracâgnulìsâ da Lèhì.

10. І сказалі жыхары Юдэі: за што вы выйшлі супраць нас? Яны сказалі: мы прыйшлі зьвязаць Самсона, каб зрабіць зь ім так, як ён зрабіў з намі.

Ì skazalì žyhary Ûdèì: za što vy vyjšlì suprac′ nas? Âny skazalì: my pryjšlì z′vâzac′ Samsona, kab zrabìc′ z′ ìm tak, âk ën zrabìǔ z namì.

11. І пайшлі тры тысячы чалавек зь Юдэі да цясьніны скалы Этама, і сказалі Самсону: хіба ты ня ведаеш, што Філістымляне пануюць над намі? што гэта ты зрабіў нам? Ён сказаў ім: як яны са мною зрабілі, так і я зрабіў зь імі.

Ì pajšlì try tysâčy čalavek z′ Ûdèì da câs′nìny skaly Ètama, ì skazalì Samsonu: hìba ty nâ vedaeš, što Fìlìstymlâne panuûc′ nad namì? što gèta ty zrabìǔ nam? Ën skazaǔ ìm: âk âny sa mnoû zrabìlì, tak ì â zrabìǔ z′ ìmì.

12. І сказалі яму: мы прыйшлі зьвязаць цябе, каб аддаць цябе ў рукі Філістымлянам. І сказаў ім Самсон: прысягнеце мне, што вы не забэяце мяне.

Ì skazalì âmu: my pryjšlì z′vâzac′ câbe, kab addac′ câbe ǔ rukì Fìlìstymlânam. Ì skazaǔ ìm Samson: prysâgnece mne, što vy ne zabèâce mâne.

13. І сказалі яму: не, мы толькі зьвяжам цябе і аддамо цябе ім у рукі, а забіваць не заб'ем. І зьвязалі дзьвюма новымі вяроўкамі, і павялі яго зь цясьніны.

Ì skazalì âmu: ne, my tol′kì z′vâžam câbe ì addamo câbe ìm u rukì, a zabìvac′ ne zab'em. Ì z′vâzalì dz′vûma novymì vâroǔkamì, ì pavâlì âgo z′ câs′nìny.

14. калі ён падышоў да Лэхі, Філістымляне з крыкамі сустрэлі яго. І сышоў на Яго Дух Гасподні, і вяроўкі, што былі на руках ягоных, зрабіліся, як перагарэлы лён, і ўпалі повязі з рук ягоных.

kalì ën padyšoǔ da Lèhì, Fìlìstymlâne z krykamì sustrèlì âgo. Ì syšoǔ na Âgo Duh Gaspodnì, ì vâroǔkì, što bylì na rukah âgonyh, zrabìlìsâ, âk peragarèly lën, ì ǔpalì povâzì z ruk âgonyh.

15. Знайшоў ён сьвежую асьліную сківіцу, і, працягнуўшы руку сваю, узяў яе, і забіў ёю тысячу чалавек.

Znajšoǔ ën s′vežuû as′lìnuû skìvìcu, ì, pracâgnuǔšy ruku svaû, uzâǔ âe, ì zabìǔ ëû tysâču čalavek.

16. І сказаў Самсон: сківіцай асьлінаю натоўп, два натоўпы, сківіцай асьлінаю забіў я тысячу чалавек.

Ì skazaǔ Samson: skìvìcaj as′lìnaû natoǔp, dva natoǔpy, skìvìcaj as′lìnaû zabìǔ â tysâču čalavek.

17. Сказаўшы гэта, кінуў сківіцу з рукі сваёй, і назваў тое месца - Рамат-Лэхі.

Skazaǔšy gèta, kìnuǔ skìvìcu z rukì svaëj, ì nazvaǔ toe mesca - Ramat-Lèhì.

18. І адчуў моцную смагу, і паклікаў Госпада і сказаў: Ты зрабіў рукою раба Твайго вялікае выратаваньне гэтае; а цяпер памру я ад смагі, і траплю ў рукі неабрэзаных.

Ì adčuǔ mocnuû smagu, ì paklìkaǔ Gospada ì skazaǔ: Ty zrabìǔ rukoû raba Tvajgo vâlìkae vyratavan′ne gètae; a câper pamru â ad smagì, ì traplû ǔ rukì neabrèzanyh.

19. І адчыніў Бог яміну ў Лэсе, і пацякла зь яе вада. Ён напіўся, і вярнуўся дух ягоны, і ён ажыў; таму і названа месца гэтае: "крыніца таго, хто заклікае", якая ў Лэсе да сёньня.

Ì adčynìǔ Bog âmìnu ǔ Lèse, ì pacâkla z′ âe vada. Ën napìǔsâ, ì vârnuǔsâ duh âgony, ì ën ažyǔ; tamu ì nazvana mesca gètae: "krynìca tago, hto zaklìkae", âkaâ ǔ Lèse da sën′nâ.

20. І быў ён судзьдзя Ізраіля ў дні Філістымлянаў дваццаць гадоў.

Ì byǔ ën sudz′dzâ Ìzraìlâ ǔ dnì Fìlìstymlânaǔ dvaccac′ gadoǔ.

16 Кіраўнік

1. Прыйшоў аднаго разу Самсон у Газу, і, убачыўшы там блудадзейку, увайшоў да яе.

Pryjšoǔ adnago razu Samson u Gazu, ì, ubačyǔšy tam bludadzejku, uvajšoǔ da âe.

2. Жыхары Газы сказалі: Самсон прыйшоў сюды. І хадзілі яны вакол, і падпільноўвалі яго ўсю ноч каля гарадское брамы, і хаваліся ўсю ноч, кажучы: да сьвятла ранішняга пачакаем, і заб'ем яго.

Žyhary Gazy skazalì: Samson pryjšoǔ sûdy. Ì hadzìlì âny vakol, ì padpìl′noǔvalì âgo ǔsû noč kalâ garadskoe bramy, ì havalìsâ ǔsû noč, kažučy: da s′vâtla ranìšnâga pačakaem, ì zab'em âgo.

3. А Самсон спаў да поўначы; а Апоўначы, устаўшы, схапіў дзьверы гарадское брамы з абодвума вушакамі, падняў іх разам з завалай, паклаў на плечы свае, і занёс іх на вяршыню гары, што па дарозе ў Хэўрон.

A Samson spaǔ da poǔnačy; a Apoǔnačy, ustaǔšy, shapìǔ dz′very garadskoe bramy z abodvuma vušakamì, padnâǔ ìh razam z zavalaj, paklaǔ na plečy svae, ì zanës ìh na vâršynû gary, što pa daroze ǔ Hèǔron.

4. Пасьля таго пакахаў ён адну жанчыну, якая жыла ў даліне Сарэк; звалі яе Даліла.

Pas′lâ tago pakahaǔ ën adnu žančynu, âkaâ žyla ǔ dalìne Sarèk; zvalì âe Dalìla.

5. Да яе прыйшлі ўладцы Філістымскія, і кажуць ёй: угавары яго, і выведай, у чым вялікая сіла ягоная, і як нам адолець яго, каб зьвязаць яго і ўпакорыць яго; а мы дамо табе за тое кожны сто сікляў срэбра.

Da âe pryjšlì ǔladcy Fìlìstymskìâ, ì kažuc′ ëj: ugavary âgo, ì vyvedaj, u čym vâlìkaâ sìla âgonaâ, ì âk nam adolec′ âgo, kab z′vâzac′ âgo ì ǔpakoryc′ âgo; a my damo tabe za toe kožny sto sìklâǔ srèbra.

6. І сказала Даліла Самсону: скажы мне, у чым вялікая сіла твая, і чым зьвязаць цябе, каб цябе ўпакорыць.

Ì skazala Dalìla Samsonu: skažy mne, u čym vâlìkaâ sìla tvaâ, ì čym z′vâzac′ câbe, kab câbe ǔpakoryc′.

7. Самсон сказаў ёй: калі зьвяжуць мяне сямю сырымі цяцівамі, якія ня высушаны, дык я зраблюся бясьсілы, і буду, як і астатнія людзі.

Samson skazaǔ ëj: kalì z′vâžuc′ mâne sâmû syrymì câcìvamì, âkìâ nâ vysušany, dyk â zrablûsâ bâs′sìly, ì budu, âk ì astatnìâ lûdzì.

8. І прынесьлі ёй уладцы Філістымскія сем сырых цяціваў, якія ня высахлі, і яна зьвязала яго імі.

Ì prynes′lì ëj uladcy Fìlìstymskìâ sem syryh câcìvaǔ, âkìâ nâ vysahlì, ì âna z′vâzala âgo ìmì.

9. Тым часам адзін патайна сядзеў у яе ўспальні.) І сказала яму: Самсоне! Філістымляне ідуць на цябе. Ён парваў цяцівы, як ірвуць нітку з кудзелі, калі перапаліць яе агонь. І ня выведана сіла ягоная.

Tym časam adzìn patajna sâdzeǔ u âe ǔspal′nì.) Ì skazala âmu: Samsone! Fìlìstymlâne ìduc′ na câbe. Ën parvaǔ câcìvy, âk ìrvuc′ nìtku z kudzelì, kalì perapalìc′ âe agon′. Ì nâ vyvedana sìla âgonaâ.

10. І сказала Даліла Самсону: вось, ты ашукаў мяне і казаў мне няпраўду; скажы ж цяпер мне, чым цябе зьвязаць?

Ì skazala Dalìla Samsonu: vos′, ty ašukaǔ mâne ì kazaǔ mne nâpraǔdu; skažy ž câper mne, čym câbe z′vâzac′?

11. Ён сказаў ёй, калі зьвяжуць мяне новымі вяроўкамі, якія ня былі ва ўжытку, дык я зраблюся бясьсілы, і буду, як усе іншыя людзі.

Ën skazaǔ ëj, kalì z′vâžuc′ mâne novymì vâroǔkamì, âkìâ nâ bylì va ǔžytku, dyk â zrablûsâ bâs′sìly, ì budu, âk use ìnšyâ lûdzì.

12. Даліла ўзяла новыя вяроўкі, і зьвязала яго, і сказала яму: Самсоне! Філістымляне ідуць на цябе. І сарваў ён іх з рук сваіх, як ніткі.

Dalìla ǔzâla novyâ vâroǔkì, ì z′vâzala âgo, ì skazala âmu: Samsone! Fìlìstymlâne ìduc′ na câbe. Ì sarvaǔ ën ìh z ruk svaìh, âk nìtkì.

13. І сказала Даліла Самсону: усё ты падманваеш мяне і кажаш мне няпраўду; скажы мне, чым бы цябе зьвязаць. Ён сказаў ёй: калі ты ўватчэш сем кос з галавы маёй у тканіну і прыб'еш яе цьвіком да ткацкага варацідла.

Ì skazala Dalìla Samsonu: usë ty padmanvaeš mâne ì kažaš mne nâpraǔdu; skažy mne, čym by câbe z′vâzac′. Ën skazaǔ ëj: kalì ty ǔvatčèš sem kos z galavy maëj u tkanìnu ì pryb'eš âe c′vìkom da tkackaga varacìdla.

14. І прымацавала іх да варацідла і сказала яму: Філістымляне ідуць на цябе, Самсоне! Ён прачнуўся са сну свайго і вырваў ткацкае варацідла разам з тканінай.

Ì prymacavala ìh da varacìdla ì skazala âmu: Fìlìstymlâne ìduc′ na câbe, Samsone! Ën pračnuǔsâ sa snu svajgo ì vyrvaǔ tkackae varacìdla razam z tkanìnaj.

15. І сказала яму Даліла: як жа ты кажаш: "кахаю цябе", а сэрца тваё не са мною? вось, ты тройчы ашукаў мяне, і не сказаў мне, у чым вялікая сіла твая.

Ì skazala âmu Dalìla: âk ža ty kažaš: "kahaû câbe", a sèrca tvaë ne sa mnoû? vos′, ty trojčy ašukaǔ mâne, ì ne skazaǔ mne, u čym vâlìkaâ sìla tvaâ.

16. І як што яна словамі сваімі прыставала да яго кожны дзень і мучыла яго, дык душы ягонай да сьмерці стала цяжка;

Ì âk što âna slovamì svaìmì prystavala da âgo kožny dzen′ ì mučyla âgo, dyk dušy âgonaj da s′mercì stala câžka;

17. і ён адкрыў ёй усё сэрца сваё, і сказаў ёй: брытва не краналася галавы маёй; бо я назарэй Божы ад чэрава маці маёй. Калі ж астрыгчы мяне, дык адступіць ад мяне сіла мая; я зраблюся слабы, і буду, як усе іншыя людзі.

ì ën adkryǔ ëj usë sèrca svaë, ì skazaǔ ëj: brytva ne kranalasâ galavy maëj; bo â nazarèj Božy ad čèrava macì maëj. Kalì ž astrygčy mâne, dyk adstupìc′ ad mâne sìla maâ; â zrablûsâ slaby, ì budu, âk use ìnšyâ lûdzì.

18. Даліла, бачачы, што ён адкрыў ёй усё сэрца сваё, паслала паклікаць уладцаў Філістымскіх, сказаўшы ім: цяпер ідзеце; ён адкрыў мне сэрца сваё. І прыйшлі да яе ўладцы Філістымскія, і прынесьлі срэбра ў руках сваіх.

Dalìla, bačačy, što ën adkryǔ ëj usë sèrca svaë, paslala paklìkac′ uladcaǔ Fìlìstymskìh, skazaǔšy ìm: câper ìdzece; ën adkryǔ mne sèrca svaë. Ì pryjšlì da âe ǔladcy Fìlìstymskìâ, ì prynes′lì srèbra ǔ rukah svaìh.

19. І ўсыпіла яго Даліла на каленях сваіх; і паклікала чалавека, і загадала яму абстрыгчы сем кос з галавы ягонай. І пачаў ён слабнуць, і адступіла ад яго сіла ягоная.

Ì ǔsypìla âgo Dalìla na kalenâh svaìh; ì paklìkala čalaveka, ì zagadala âmu abstrygčy sem kos z galavy âgonaj. Ì pačaǔ ën slabnuc′, ì adstupìla ad âgo sìla âgonaâ.

20. Яна сказала: Філістымляне ідуць на цябе, Самсоне! Ён прачнуўся са сну свайго, і сказаў: пайду, як і раней, і вызвалюся. А ня ведаў, што Гасподзь адступіў ад яго.

Âna skazala: Fìlìstymlâne ìduc′ na câbe, Samsone! Ën pračnuǔsâ sa snu svajgo, ì skazaǔ: pajdu, âk ì ranej, ì vyzvalûsâ. A nâ vedaǔ, što Gaspodz′ adstupìǔ ad âgo.

21. Філістымляне ўзялі яго, і выкалалі яму вочы, прывялі яго ў Газу, і закавалі яго двума меднымі ланцугамі, і ён малоў у доме вязьняў.

Fìlìstymlâne ǔzâlì âgo, ì vykalalì âmu vočy, pryvâlì âgo ǔ Gazu, ì zakavalì âgo dvuma mednymì lancugamì, ì ën maloǔ u dome vâz′nâǔ.

22. Тым часам валасы на галаве ў яго пачалі падрастаць, дзе яны былі выстрыжаны.

Tym časam valasy na galave ǔ âgo pačalì padrastac′, dze âny bylì vystryžany.

23. Уладцы Філістымскія сабраліся, каб прынесьці вялікую ахвяру Дагону, богу свайму, і павесяліцца, і сказалі: бог наш аддаў Самсона, ворага нашага, у рукі нашыя.

Uladcy Fìlìstymskìâ sabralìsâ, kab prynes′cì vâlìkuû ahvâru Dagonu, bogu svajmu, ì pavesâlìcca, ì skazalì: bog naš addaǔ Samsona, voraga našaga, u rukì našyâ.

24. Народ таксама, бачачы яго, славіў бога свайго, кажучы: бог наш аддаў у рукі нашыя ворага нашага і спусташальніка зямлі нашай, які пабіў многіх з нас.

Narod taksama, bačačy âgo, slavìǔ boga svajgo, kažučy: bog naš addaǔ u rukì našyâ voraga našaga ì spustašal′nìka zâmlì našaj, âkì pabìǔ mnogìh z nas.

25. І калі разьвесялілася сэрца іхняе, сказалі: пакліяце Самсона, хай ён пацешыць нас. І паклікалі Самсона з дома вязьняў, і ён забаўляў іх, і паставілі яго паміж слупамі.

Ì kalì raz′vesâlìlasâ sèrca ìhnâe, skazalì: paklìâce Samsona, haj ën pacešyc′ nas. Ì paklìkalì Samsona z doma vâz′nâǔ, ì ën zabaǔlâǔ ìh, ì pastavìlì âgo pamìž slupamì.

26. І сказаў Самсон хлопчыку, які вадзіў яго за руку: падвядзі мяне, каб я абмацаў слупы, на якіх умацаваны дом, і абаперся на іх.

Ì skazaǔ Samson hlopčyku, âkì vadzìǔ âgo za ruku: padvâdzì mâne, kab â abmacaǔ slupy, na âkìh umacavany dom, ì abapersâ na ìh.

27. А дом быў поўны мужчын і жанчын; там былі ўсе ўладцы Філістымскія, і на даху было да трох тысяч мужчын і жанчын, якія глядзелі на Самсона, які забаўляў іх.

A dom byǔ poǔny mužčyn ì žančyn; tam bylì ǔse ǔladcy Fìlìstymskìâ, ì na dahu bylo da troh tysâč mužčyn ì žančyn, âkìâ glâdzelì na Samsona, âkì zabaǔlâǔ ìh.

28. І паклікаў Самсон Госпада і сказаў: Госпадзе Божа! спамяні мяне і ўмацуй мяне толькі цяпер, о, Божа! каб я адзін раз адпомсьціў Філістымлянам за вочы мае.

Ì paklìkaǔ Samson Gospada ì skazaǔ: Gospadze Boža! spamânì mâne ì ǔmacuj mâne tol′kì câper, o, Boža! kab â adzìn raz adpoms′cìǔ Fìlìstymlânam za vočy mae.

29. І ссунуў Самсон зь месца два сярэднія слупы, на якіх уцьверджаны быў дом, упершыся ў іх, у адзін праваю рукою сваёю, а ў другі леваю.

Ì ssunuǔ Samson z′ mesca dva sârèdnìâ slupy, na âkìh uc′verdžany byǔ dom, uperšysâ ǔ ìh, u adzìn pravaû rukoû svaëû, a ǔ drugì levaû.

30. І сказаў Самсон: памры, душа мая, з Філістымлянамі! І ўперся з усяе сілы, і абваліўся дом на ўладцаў і на ўвесь народ, які быў у ім. І было памерлых, якіх забіў Самсон пры сьмерці сваёй, больш, чым калі забіў ён у жыцьці сваім.

Ì skazaǔ Samson: pamry, duša maâ, z Fìlìstymlânamì! Ì ǔpersâ z usâe sìly, ì abvalìǔsâ dom na ǔladcaǔ ì na ǔves′ narod, âkì byǔ u ìm. Ì bylo pamerlyh, âkìh zabìǔ Samson pry s′mercì svaëj, bol′š, čym kalì zabìǔ ën u žyc′cì svaìm.

31. І прыйшлі браты ягоныя і ўвесь дом бацькі ягонага, і ўзялі яго, і пайшлі і пахавалі яго паміж Цораю і Эстаолам, у магіле Маноя, бацькі ягонага. Ён быў судзьдзя Ізраіля дваццаць гадоў.

Ì pryjšlì braty âgonyâ ì ǔves′ dom bac′kì âgonaga, ì ǔzâlì âgo, ì pajšlì ì pahavalì âgo pamìž Coraû ì Èstaolam, u magìle Manoâ, bac′kì âgonaga. Ën byǔ sudz′dzâ Ìzraìlâ dvaccac′ gadoǔ.

17 Кіраўнік

1. Быў адзін чалавек на гары Яфрэмавай, імем Міха.

Byǔ adzìn čalavek na gary Âfrèmavaj, ìmem Mìha.

2. Ён сказаў маці сваёй: тысяча сто сікляў срэбра, якія ў цябе ўзятыя і за якія ты пры мне вымавіла праклён, гэта срэбра ў мяне, я ўзяў яго. Маці ягоная сказала: дабраславёны сын мой у Госпада!

Ën skazaǔ macì svaëj: tysâča sto sìklâǔ srèbra, âkìâ ǔ câbe ǔzâtyâ ì za âkìâ ty pry mne vymavìla praklën, gèta srèbra ǔ mâne, â ǔzâǔ âgo. Macì âgonaâ skazala: dabraslavëny syn moj u Gospada!

3. І вярнуў ён маці сваёй тысячу сто сікляў срэбра. І сказала маці ягоная: гэта срэбра ад сябе я прысьвяціла Госпаду дзеля сына майго, каб зрабіць зь яго выразанага балвана і літага куміра; дык вось аддаю яго табе.

Ì vârnuǔ ën macì svaëj tysâču sto sìklâǔ srèbra. Ì skazala macì âgonaâ: gèta srèbra ad sâbe â prys′vâcìla Gospadu dzelâ syna majgo, kab zrabìc′ z′ âgo vyrazanaga balvana ì lìtaga kumìra; dyk vos′ addaû âgo tabe.

4. Але ён вярнуў срэбра маці сваёй. Маці ягоная ўзяла дзьвесьце сікляў срэбра, і аддала іх гутніку. Ён зрабіў зь іх выразанага балвана і літага куміра, які і быў у доме ў Міхі.

Ale ën vârnuǔ srèbra macì svaëj. Macì âgonaâ ǔzâla dz′ves′ce sìklâǔ srèbra, ì addala ìh gutnìku. Ën zrabìǔ z′ ìh vyrazanaga balvana ì lìtaga kumìra, âkì ì byǔ u dome ǔ Mìhì.

5. І быў у Міхі дом Божы. І зрабіў ён наплечнік і тэрафім, і пасьвяціў аднаго сына свайго, каб ён быў у яго за сьвятара.

Ì byǔ u Mìhì dom Božy. Ì zrabìǔ ën naplečnìk ì tèrafìm, ì pas′vâcìǔ adnago syna svajgo, kab ën byǔ u âgo za s′vâtara.

6. У тыя дні ня было цара ў Ізраіля; кожны рабіў, што яму здавалася правільным.

U tyâ dnì nâ bylo cara ǔ Ìzraìlâ; kožny rabìǔ, što âmu zdavalasâ pravìl′nym.

7. Адзін хлопец зь Віфляема Юдэйскага, зь племя Юдавага, лявіт, тады жыў там.

Adzìn hlopec z′ Vìflâema Ûdèjskaga, z′ plemâ Ûdavaga, lâvìt, tady žyǔ tam.

8. Гэты чалавек пайшоў з горада Віфляема Юдэйскага, каб пажыць, дзе выпадзе, і, ідучы дарогаю, прыйшоў на гару Яфрэмавую да дома Міхі.

Gèty čalavek pajšoǔ z gorada Vìflâema Ûdèjskaga, kab pažyc′, dze vypadze, ì, ìdučy darogaû, pryjšoǔ na garu Âfrèmavuû da doma Mìhì.

9. І сказаў яму Міха: адкуль ты ідзеш? Ён сказаў яму: я лявіт зь Віфляема Юдэйскага, і іду пажыць, дзе давядзецца.

Ì skazaǔ âmu Mìha: adkul′ ty ìdzeš? Ën skazaǔ âmu: â lâvìt z′ Vìflâema Ûdèjskaga, ì ìdu pažyc′, dze davâdzecca.

10. І сказаў яму Міха: застанься пры мне, і будзь у мяне за бацьку і сьвятара; я буду даваць табе па дзесяць сікляў срэбра ў год, патрэбную вопратку і ежу.

Ì skazaǔ âmu Mìha: zastan′sâ pry mne, ì budz′ u mâne za bac′ku ì s′vâtara; â budu davac′ tabe pa dzesâc′ sìklâǔ srèbra ǔ god, patrèbnuû vopratku ì ežu.

11. Лявіт пайшоў да яго, і згадзіўся лявіт застацца ў гэтага чалавека, і быў хлопец у яго, як адзін з сыноў ягоных.

Lâvìt pajšoǔ da âgo, ì zgadzìǔsâ lâvìt zastacca ǔ gètaga čalaveka, ì byǔ hlopec u âgo, âk adzìn z synoǔ âgonyh.

12. Міха пасьвяціў лявіта, і гэты хлопец быў у яго за сьвятара, і жыў у доме ў Міхі.

Mìha pas′vâcìǔ lâvìta, ì gèty hlopec byǔ u âgo za s′vâtara, ì žyǔ u dome ǔ Mìhì.

13. І сказаў Міха: цяпер я ведаю, што Гасподзь будзе мне дабраволіць, бо лявіт у мяне за сьвятара.

Ì skazaǔ Mìha: câper â vedaû, što Gaspodz′ budze mne dabravolìc′, bo lâvìt u mâne za s′vâtara.

18 Кіраўнік

1. У тыя дні ня было цара ў Ізраіля; і ў тыя дні племя Данавае шукала сабе дзялянкі, дзе б пасяліцца, бо датуль ня выпала яму поўнага надзелу сярод плямёнаў Ізраілевых.

U tyâ dnì nâ bylo cara ǔ Ìzraìlâ; ì ǔ tyâ dnì plemâ Danavae šukala sabe dzâlânkì, dze b pasâlìcca, bo datul′ nâ vypala âmu poǔnaga nadzelu sârod plâmënaǔ Ìzraìlevyh.

2. І паслалі сыны Данавыя ад племя свайго пяць чалавек, мужчын дужых з Цоры і Эстаола, каб агледзець зямлю і разьведаць яе, і сказалі ім: ідзеце, разьведайце зямлю. Яны прыйшлі на гару Яфрэмавую да дома Міхі, і начавалі там.

Ì paslalì syny Danavyâ ad plemâ svajgo pâc′ čalavek, mužčyn dužyh z Cory ì Èstaola, kab agledzec′ zâmlû ì raz′vedac′ âe, ì skazalì ìm: ìdzece, raz′vedajce zâmlû. Âny pryjšlì na garu Âfrèmavuû da doma Mìhì, ì načavalì tam.

3. Будучы каля дома Міхі, пазналі яны голас маладога лявіта, і зайшлі туды, і пыталіся ў яго: хто цябе прывёў сюды? што ты тут робіш, і чаго ты тут?

Budučy kalâ doma Mìhì, paznalì âny golas maladoga lâvìta, ì zajšlì tudy, ì pytalìsâ ǔ âgo: hto câbe pryvëǔ sûdy? što ty tut robìš, ì čago ty tut?

4. Той сказаў ім: тое і тое зрабіў мне Міха, наняў мяне, і я ў яго за сьвятара.

Toj skazaǔ ìm: toe ì toe zrabìǔ mne Mìha, nanâǔ mâne, ì â ǔ âgo za s′vâtara.

5. Яны сказалі яму: спытайся ў Бога, каб мы ўведалі, ці будзе нам посьпех у дарозе, у якую мы выпраўляемся.

Âny skazalì âmu: spytajsâ ǔ Boga, kab my ǔvedalì, cì budze nam pos′peh u daroze, u âkuû my vypraǔlâemsâ.

6. Сьвятар сказаў ім: ідзеце зь мірам; перад Госпадам ваша дарога, у якую вы ідзяце.

S′vâtar skazaǔ ìm: ìdzece z′ mìram; perad Gospadam vaša daroga, u âkuû vy ìdzâce.

7. І пайшлі тыя пяць мужчын, і прыйшлі ў Лаіс, і ўбачылі народ, які ў ім, што Ён жыве спакойна, паводле звычаяў Сіданянаў, ціхі і бястурботны, і што ня было ў зямлі той, хто крыўдзіў бы ў чым, альбо меў бы ўладу: ад Сіданянаў яны жылі далёка, і ні з кім ня было ў іх ніякага дачыненьня.

Ì pajšlì tyâ pâc′ mužčyn, ì pryjšlì ǔ Laìs, ì ǔbačylì narod, âkì ǔ ìm, što Ën žyve spakojna, pavodle zvyčaâǔ Sìdanânaǔ, cìhì ì bâsturbotny, ì što nâ bylo ǔ zâmlì toj, hto kryǔdzìǔ by ǔ čym, al′bo meǔ by ǔladu: ad Sìdanânaǔ âny žylì dalëka, ì nì z kìm nâ bylo ǔ ìh nìâkaga dačynen′nâ.

8. І вярнуліся да братоў сваіх у Цору і Эстаол, і сказалі ім браты іхнія: з чым вы?

Ì vârnulìsâ da bratoǔ svaìh u Coru ì Èstaol, ì skazalì ìm braty ìhnìâ: z čym vy?

9. Яны сказалі: устаньма і пойдзем на іх; мы бачылі зямлю; яна вельмі добрая. А вы задумаліся; не марудзьце, ідзеце і бярэце ў спадчыну тую зямлю.

Âny skazalì: ustan′ma ì pojdzem na ìh; my bačylì zâmlû; âna vel′mì dobraâ. A vy zadumalìsâ; ne marudz′ce, ìdzece ì bârèce ǔ spadčynu tuû zâmlû.

10. Калі пойдзеце вы, прыйдзеце да народа бястурботнага, і зямля тая шырокая. Бог аддае яе ў рукі вашыя. Гэта такое месца, дзе няма нястачы ні ў чым, што ад зямлі.

Kalì pojdzece vy, pryjdzece da naroda bâsturbotnaga, ì zâmlâ taâ šyrokaâ. Bog addae âe ǔ rukì vašyâ. Gèta takoe mesca, dze nâma nâstačy nì ǔ čym, što ad zâmlì.

11. І выправіліся адтуль з племя Данавага, з Цоры і Эстаола, шэсьцьсот мужчын, аперазаўшыся вайсковай зброяй.

Ì vypravìlìsâ adtul′ z plemâ Danavaga, z Cory ì Èstaola, šès′c′sot mužčyn, aperazaǔšysâ vajskovaj zbroâj.

12. Яны пайшлі і сталі табарам у Кірыятыятыме, у Юдэі. Таму і называецца тое месца табарам Данавым да сёньня. Ён за Кірыятыярымам.

Âny pajšlì ì stalì tabaram u Kìryâtyâtyme, u Ûdèì. Tamu ì nazyvaecca toe mesca tabaram Danavym da sën′nâ. Ën za Kìryâtyârymam.

13. Адтуль выправіліся яны на гару Яфрэмавую, і прыйшлі да дома Міхі.

Adtul′ vypravìlìsâ âny na garu Âfrèmavuû, ì pryjšlì da doma Mìhì.

14. І сказалі тыя пяцёра мужчын, якія хадзілі на агледзіны зямлі Лаіс, братам сваім: ці ведаеце, што ў адным з дамоў гэтых ёсьць наплечнік, тэрафім, выразаны балван і літы балван? дык вось падумайце, што зь ім рабіць.

Ì skazalì tyâ pâcëra mužčyn, âkìâ hadzìlì na agledzìny zâmlì Laìs, bratam svaìm: cì vedaece, što ǔ adnym z damoǔ gètyh ës′c′ naplečnìk, tèrafìm, vyrazany balvan ì lìty balvan? dyk vos′ padumajce, što z′ ìm rabìc′.

15. І зайшлі туды, і ўвайшлі ў дом маладога лявіта, у дом Міхі, і прывіталі яго.

Ì zajšlì tudy, ì ǔvajšlì ǔ dom maladoga lâvìta, u dom Mìhì, ì pryvìtalì âgo.

16. А шэсьцьсот чалавек з сыноў Данавых, аперазаныя вайсковай зброяй, стаялі каля брамы.

A šès′c′sot čalavek z synoǔ Danavyh, aperazanyâ vajskovaj zbroâj, staâlì kalâ bramy.

17. А пяць чалавек, якія хадзілі на агледзіны зямлі, пайшлі, увайшлі туды, узялі балвана і наплечнік, тэрафім і літага балвана. Сьвятар стаяў каля брамы з тымі шасьцюстамі чалавек, аперазаных вайсковай зброяй.

A pâc′ čalavek, âkìâ hadzìlì na agledzìny zâmlì, pajšlì, uvajšlì tudy, uzâlì balvana ì naplečnìk, tèrafìm ì lìtaga balvana. S′vâtar staâǔ kalâ bramy z tymì šas′cûstamì čalavek, aperazanyh vajskovaj zbroâj.

18. Калі яны ўвайшлі ў дом Міхі і ўзялі балвана, наплечнік, тэрафім і літага балвана, сьвятар сказаў ім: што вы робіце?

Kalì âny ǔvajšlì ǔ dom Mìhì ì ǔzâlì balvana, naplečnìk, tèrafìm ì lìtaga balvana, s′vâtar skazaǔ ìm: što vy robìce?

19. Яны сказалі яму: маўчы, пакладзі руку тваю на вусны твае і йдзі з намі; і будзь у нас бацькам і сьвятаром. Ці ж лепей табе быць сьвятаром у доме аднаго чалавека, чым быць сьвятаром у племі альбо ў родзе Ізраілевым?

Âny skazalì âmu: maǔčy, pakladzì ruku tvaû na vusny tvae ì jdzì z namì; ì budz′ u nas bac′kam ì s′vâtarom. Cì ž lepej tabe byc′ s′vâtarom u dome adnago čalaveka, čym byc′ s′vâtarom u plemì al′bo ǔ rodze Ìzraìlevym?

20. Сьвятар узрадаваўся і ўзяў наплечнік, тэрафім і балвана, і пайшоў за народам.

S′vâtar uzradavaǔsâ ì ǔzâǔ naplečnìk, tèrafìm ì balvana, ì pajšoǔ za narodam.

21. Яны павярнуліся і пайшлі, і прапусьцілі дзяцей, быдла і грузы наперад.

Âny pavârnulìsâ ì pajšlì, ì prapus′cìlì dzâcej, bydla ì gruzy naperad.

22. Калі яны адышліся ад дома Міхі, жыхары дамоў, суседніх з домам Міхі, сабраліся і пагналіся за сынамі Данавымі.

Kalì âny adyšlìsâ ad doma Mìhì, žyhary damoǔ, susednìh z domam Mìhì, sabralìsâ ì pagnalìsâ za synamì Danavymì.

23. І крычалі сынам Данавым. Сыны Данавыя абярнуліся, і сказалі Міху: чаго табе, чаго ты так крычыш?

Ì kryčalì synam Danavym. Syny Danavyâ abârnulìsâ, ì skazalì Mìhu: čago tabe, čago ty tak kryčyš?

24. Міха сказаў: вы ўзялі багоў маіх, якіх я зрабіў, і сьвятара, і пайшлі; чаго яшчэ болей? як жа вы кажаце: "чаго табе?"

Mìha skazaǔ: vy ǔzâlì bagoǔ maìh, âkìh â zrabìǔ, ì s′vâtara, ì pajšlì; čago âščè bolej? âk ža vy kažace: "čago tabe?"

25. Сыны Данавыя сказалі яму: маўчы, каб мы ня чулі голасу твайго; інакш некаторыя з нас, угневаўшыся, нападуць на вас, і ты загубіш сябе і сямэю тваю.

Syny Danavyâ skazalì âmu: maǔčy, kab my nâ čulì golasu tvajgo; ìnakš nekatoryâ z nas, ugnevaǔšysâ, napaduc′ na vas, ì ty zagubìš sâbe ì sâmèû tvaû.

26. І пайшлі сыны Данавыя дарогай сваёй; а Міха, бачачы, што яны мацнейшыя за яго, пайшоў назад і вярнуўся ў дом свой.

Ì pajšlì syny Danavyâ darogaj svaëj; a Mìha, bačačy, što âny macnejšyâ za âgo, pajšoǔ nazad ì vârnuǔsâ ǔ dom svoj.

27. А сыны Данавыя ўзялі тое, што зрабіў Міха, і сьвятара, які быў у яго, і пайшлі ў Лаіс супроць народу спакойнага і бястурботнага, і пабілі яго мечам, а горад спалілі агнём.

A syny Danavyâ ǔzâlì toe, što zrabìǔ Mìha, ì s′vâtara, âkì byǔ u âgo, ì pajšlì ǔ Laìs suproc′ narodu spakojnaga ì bâsturbotnaga, ì pabìlì âgo mečam, a gorad spalìlì agnëm.

28. Ня было каму памагчы, бо ён быў далёка ад Сідона і ні з кім ня меў суполкі. Горад гэты быў у даліне, што паблізу Бэт-Рэхова. І пабудавалі зноў горад і пасяліліся ў ім.

Nâ bylo kamu pamagčy, bo ën byǔ dalëka ad Sìdona ì nì z kìm nâ meǔ supolkì. Gorad gèty byǔ u dalìne, što pablìzu Bèt-Rèhova. Ì pabudavalì znoǔ gorad ì pasâlìlìsâ ǔ ìm.

29. І далі імя гораду: Дан, імем бацькі свайго Дана, сына Ізраілевага; а раней імя ў горада таго было: Лаіс.

Ì dalì ìmâ goradu: Dan, ìmem bac′kì svajgo Dana, syna Ìzraìlevaga; a ranej ìmâ ǔ gorada tago bylo: Laìs.

30. І паставілі ў сябе сыны Данавыя балвана; а Ёнатан, сын Гірсона, сына Манасіі, сам і сыны ягоныя былі сьвятарамі ў племі Данавым да дня перасяленьня жыхароў той зямлі.

Ì pastavìlì ǔ sâbe syny Danavyâ balvana; a Ënatan, syn Gìrsona, syna Manasìì, sam ì syny âgonyâ bylì s′vâtaramì ǔ plemì Danavym da dnâ perasâlen′nâ žyharoǔ toj zâmlì.

31. І мелі ў сябе балвана, зробленага Міхам, увесь той час, калі дом Божы быў у Сіломе.

Ì melì ǔ sâbe balvana, zroblenaga Mìham, uves′ toj čas, kalì dom Božy byǔ u Sìlome.

19 Кіраўнік

1. У тыя дні, калі ня было цара ў Ізраіля, жыў адзін лявіт на схіле гары Яфрэмавай. І ўзяў сабе наложніцу зь Віфляема Юдэйскага.

U tyâ dnì, kalì nâ bylo cara ǔ Ìzraìlâ, žyǔ adzìn lâvìt na shìle gary Âfrèmavaj. Ì ǔzâǔ sabe naložnìcu z′ Vìflâema Ûdèjskaga.

2. Наложніца ягоная пасварылася зь ім, і пайшла ад яго ў дом бацькі свайго ў Віфляем Юдэйскі, і была там чатыры месяцы.

Naložnìca âgonaâ pasvarylasâ z′ ìm, ì pajšla ad âgo ǔ dom bac′kì svajgo ǔ Vìflâem Ûdèjskì, ì byla tam čatyry mesâcy.

3. Муж яе ўстаў і пайшоў за ёю, каб пагаварыць у сэрца яе і вярнуць яе да сябе. Зь ім быў слуга ягоны і пара аслоў. Яна ўвяла яго ў дом бацькі свайго.

Muž âe ǔstaǔ ì pajšoǔ za ëû, kab pagavaryc′ u sèrca âe ì vârnuc′ âe da sâbe. Z′ ìm byǔ sluga âgony ì para asloǔ. Âna ǔvâla âgo ǔ dom bac′kì svajgo.

4. Бацька гэтай маладой жанчыны, убачыўшы яго, радасна сустрэў яго, і затрымаў яго цесьць ягоны, бацька маладой жанчыны. І прабыў ён у яго тры дні; яны елі і пілі і начавалі там.

Bac′ka gètaj maladoj žančyny, ubačyǔšy âgo, radasna sustrèǔ âgo, ì zatrymaǔ âgo ces′c′ âgony, bac′ka maladoj žančyny. Ì prabyǔ ën u âgo try dnì; âny elì ì pìlì ì načavalì tam.

5. На чацьвёрты дзень усталі яны рана, і ён устаў, каб ісьці. І сказаў бацька маладой жанчыны зяцю свайму: падмацуй сэрца тваё лустай хлеба, і потым пойдзеце.

Na čac′vërty dzen′ ustalì âny rana, ì ën ustaǔ, kab ìs′cì. Ì skazaǔ bac′ka maladoj žančyny zâcû svajmu: padmacuj sèrca tvaë lustaj hleba, ì potym pojdzece.

6. Яны засталіся, і абодва разам елі і пілі. І сказаў бацька маладой жанчыны чалавеку таму: застанься яшчэ на ноч, і хай павесяліцца сэрца тваё.

Âny zastalìsâ, ì abodva razam elì ì pìlì. Ì skazaǔ bac′ka maladoj žančyny čalaveku tamu: zastan′sâ âščè na noč, ì haj pavesâlìcca sèrca tvaë.

7. Чалавек той устаў быў, каб ісьці, але цесьць упрасіў яго, і ён зноў начаваў там.

Čalavek toj ustaǔ byǔ, kab ìs′cì, ale ces′c′ uprasìǔ âgo, ì ën znoǔ načavaǔ tam.

8. На пяты дзень устаў ён раніцай, каб ісьці. І сказаў бацька маладой жанчыны той: падмацуй сэрца тваё хлебам, і пачакайце, пакуль ня схіліцца дзень. І елі абое яны.

Na pâty dzen′ ustaǔ ën ranìcaj, kab ìs′cì. Ì skazaǔ bac′ka maladoj žančyny toj: padmacuj sèrca tvaë hlebam, ì pačakajce, pakul′ nâ shìlìcca dzen′. Ì elì aboe âny.

9. І ўстаў той чалавек, каб ісьці, сам ён, наложніца ягоная і слуга ягоны. І сказаў яму цесьць ягоны, бацька маладой жанчыны: вось, дзень схіліўся на вечар, начуйце, калі ласка; вось, дзень хутка скончыцца, начуй тут, хай павесяліцца сэрца тваё; заўтра раней устанеце ў дарогу вашую, і пойдзеш у дом твой.

Ì ǔstaǔ toj čalavek, kab ìs′cì, sam ën, naložnìca âgonaâ ì sluga âgony. Ì skazaǔ âmu ces′c′ âgony, bac′ka maladoj žančyny: vos′, dzen′ shìlìǔsâ na večar, načujce, kalì laska; vos′, dzen′ hutka skončycca, načuj tut, haj pavesâlìcca sèrca tvaë; zaǔtra ranej ustanece ǔ darogu vašuû, ì pojdzeš u dom tvoj.

10. Але мужчына не згадзіўся начаваць, устаў і пайшоў; і прыйшоў у Евус, што сёньня Ерусалім; зь ім пара наўючаных аслоў і наложніца ягоная зь ім.

Ale mužčyna ne zgadzìǔsâ načavac′, ustaǔ ì pajšoǔ; ì pryjšoǔ u Evus, što sën′nâ Erusalìm; z′ ìm para naǔûčanyh asloǔ ì naložnìca âgonaâ z′ ìm.

11. Калі яны былі паблізу Евуса, дзень ужо моцна схіліўся. І сказаў слуга гаспадару свайму: зойдзем у гэты горад Евусэяў, і заначуем у ім.

Kalì âny bylì pablìzu Evusa, dzen′ užo mocna shìlìǔsâ. Ì skazaǔ sluga gaspadaru svajmu: zojdzem u gèty gorad Evusèâǔ, ì zanačuem u ìm.

12. Гаспадар яго сказаў яму: не, ня пойдзем у горад іншапляменцаў, якія ня з сыноў Ізраілевых, а дойдзем ла Гівы.

Gaspadar âgo skazaǔ âmu: ne, nâ pojdzem u gorad ìnšaplâmencaǔ, âkìâ nâ z synoǔ Ìzraìlevyh, a dojdzem la Gìvy.

13. І сказаў слузе свайму: дойдзем да аднаго з гэтых месцаў, і заначуем у Гіве, або ў Раме.

Ì skazaǔ sluze svajmu: dojdzem da adnago z gètyh mescaǔ, ì zanačuem u Gìve, abo ǔ Rame.

14. І пайшлі, і ішлі, і закацілася сонца каля Гівы Веньямінавай.

Ì pajšlì, ì ìšlì, ì zakacìlasâ sonca kalâ Gìvy Ven′âmìnavaj.

15. І завярнулі яны туды, каб пайсьці начаваць у Гіве. І прыйшоў ён і сеў на вуліцы ў горадзе; але ніхто не запрашаў іх у дом на наялег.

Ì zavârnulì âny tudy, kab pajs′cì načavac′ u Gìve. Ì pryjšoǔ ën ì seǔ na vulìcy ǔ goradze; ale nìhto ne zaprašaǔ ìh u dom na naâleg.

16. І вось, ідзе адзін стары з працы сваёй з поля ўвечары; ён родам быў з гары Яфрэмавай, і жыў у Гіве. А жыхары горада гэтага былі сыны Веньямінавыя.

Ì vos′, ìdze adzìn stary z pracy svaëj z polâ ǔvečary; ën rodam byǔ z gary Âfrèmavaj, ì žyǔ u Gìve. A žyhary gorada gètaga bylì syny Ven′âmìnavyâ.

17. Ён падняў вочы свае, убачыў прахожага на вуліцы гарадской. І сказаў стары: куды ідзеш? і адкуль ты прыйшоў?

Ën padnâǔ vočy svae, ubačyǔ prahožaga na vulìcy garadskoj. Ì skazaǔ stary: kudy ìdzeš? ì adkul′ ty pryjšoǔ?

18. Той сказаў яму: мы ідзём зь Віфляема Юдэйскага да гары Яфрэмавай, адкуль я. Я хадзіў у Віфляем Юдэйскі, а цяпер іду да дома Госпада; і ніхто не запрашае мяне ў дом.

Toj skazaǔ âmu: my ìdzëm z′ Vìflâema Ûdèjskaga da gary Âfrèmavaj, adkul′ â. Â hadzìǔ u Vìflâem Ûdèjskì, a câper ìdu da doma Gospada; ì nìhto ne zaprašae mâne ǔ dom.

19. У нас ёсьць і салома і корм аслам нашым: таксама хлеб і віно мне, рабыні тваёй і слузе гэтаму ёсьць у рабоў тваіх; ні ў чым няма нястачы.

U nas ës′c′ ì saloma ì korm aslam našym: taksama hleb ì vìno mne, rabynì tvaëj ì sluze gètamu ës′c′ u raboǔ tvaìh; nì ǔ čym nâma nâstačy.

20. Стары сказаў яму: будзь спакойны; уся нястача твая на мне; толькі не начуй на дварэ.

Stary skazaǔ âmu: budz′ spakojny; usâ nâstača tvaâ na mne; tol′kì ne načuj na dvarè.

21. І ўвёў яго ў свой дом і задаў корму аслам ягоным, а самыя яны абмылі ногі свае, і елі і пілі.

Ì ǔvëǔ âgo ǔ svoj dom ì zadaǔ kormu aslam âgonym, a samyâ âny abmylì nogì svae, ì elì ì pìlì.

22. Калі яны разьвесялілі сэрцы свае, вось, жыхары горада, людзі распусныя, атачылі дом, стукаліся ў дзьверы і казалі старому, гаспадару дома: выведзі чалавека, які ўвайшоў у дом твой, мы спазнаем яго.

Kalì âny raz′vesâlìlì sèrcy svae, vos′, žyhary gorada, lûdzì raspusnyâ, atačylì dom, stukalìsâ ǔ dz′very ì kazalì staromu, gaspadaru doma: vyvedzì čalaveka, âkì ǔvajšoǔ u dom tvoj, my spaznaem âgo.

23. Гаспадар дома выйшаў да іх і сказаў ім: не, братове мае, не рабеце ліха, калі гэты чалавек увайшоў у дом мой, не рабеце гэтага вар'яцтва.

Gaspadar doma vyjšaǔ da ìh ì skazaǔ ìm: ne, bratove mae, ne rabece lìha, kalì gèty čalavek uvajšoǔ u dom moj, ne rabece gètaga var'âctva.

24. Вось у мяне дачка дзяўчына, і ў яго наложніца, выведу я іх, упакорце іх, і рабеце зь імі, што вам заўгодна; а з чалавекам гэтым не рабеце ніякага вар'яцтва.

Vos′ u mâne dačka dzâǔčyna, ì ǔ âgo naložnìca, vyvedu â ìh, upakorce ìh, ì rabece z′ ìmì, što vam zaǔgodna; a z čalavekam gètym ne rabece nìâkaga var'âctva.

25. Але яны не хацелі слухаць яго. Тады мужчына ўзяў сваю наложніцу, і вывеў да іх на вуліцу. Яны спазналі яе, і глуміліся зь яе ўсю ноч да раніцы. І адпусьцілі яе, як толькі занялася зара.

Ale âny ne hacelì sluhac′ âgo. Tady mužčyna ǔzâǔ svaû naložnìcu, ì vyveǔ da ìh na vulìcu. Âny spaznalì âe, ì glumìlìsâ z′ âe ǔsû noč da ranìcy. Ì adpus′cìlì âe, âk tol′kì zanâlasâ zara.

26. І прыйшла жанчына з зарою, і ўпала каля дзьвярэй дома таго чалавека, у якога быў гаспадар яе, і ляжала да сьвятла.

Ì pryjšla žančyna z zaroû, ì ǔpala kalâ dz′vârèj doma tago čalaveka, u âkoga byǔ gaspadar âe, ì lâžala da s′vâtla.

27. Гаспадар яе ўстаў раніцай, адчыніў дзьверы дома, і выйшаў, каб ісьці ў дарогу сваю: аж вось, ляжыць наложніца ягоная каля дзьвярэй дома, і рукі яе на парозе.

Gaspadar âe ǔstaǔ ranìcaj, adčynìǔ dz′very doma, ì vyjšaǔ, kab ìs′cì ǔ darogu svaû: až vos′, lâžyc′ naložnìca âgonaâ kalâ dz′vârèj doma, ì rukì âe na paroze.

28. Ён сказаў ёй: уставай, пойдзем. Але адказу ня было, бо яна памерла. Ён паклаў яе на асла, устаў і пайшоў у сваё месца.

Ën skazaǔ ëj: ustavaj, pojdzem. Ale adkazu nâ bylo, bo âna pamerla. Ën paklaǔ âe na asla, ustaǔ ì pajšoǔ u svaë mesca.

29. Прыйшоўшы ў дом свой, узяў нож, і, узяўшы наложніцу сваю, разрэзаў яе па чэлесах на дванаццаць частак, і паслаў ва ўсе межы Ізраілевыя.

Pryjšoǔšy ǔ dom svoj, uzâǔ nož, ì, uzâǔšy naložnìcu svaû, razrèzaǔ âe pa čèlesah na dvanaccac′ častak, ì paslaǔ va ǔse mežy Ìzraìlevyâ.

30. Кожны, хто бачыў гэта, казаў: ня бывала і ня бачана было такога зь дня выхаду сыноў Ізраілевых зь зямлі Егіпецкай да сёньня; уважце гэтаму, парайцеся і скажэце.

Kožny, hto bačyǔ gèta, kazaǔ: nâ byvala ì nâ bačana bylo takoga z′ dnâ vyhadu synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì Egìpeckaj da sën′nâ; uvažce gètamu, parajcesâ ì skažèce.

20 Кіраўнік

1. І выйшлі ўсе сыны Ізраілевыя, і сабралася ўсё супольства, як адзін чалавек, ад Дана да Вірсавіі, і зямля Галаадская перад Госпада ў Масіфу.

Ì vyjšlì ǔse syny Ìzraìlevyâ, ì sabralasâ ǔsë supol′stva, âk adzìn čalavek, ad Dana da Vìrsavìì, ì zâmlâ Galaadskaâ perad Gospada ǔ Masìfu.

2. І сабраліся правадыры ўсяго народа, усе плямёны Ізраілевыя, на сход народа Божага, чатырыста тысяч пешых, якія агалялі меч.

Ì sabralìsâ pravadyry ǔsâgo naroda, use plâmëny Ìzraìlevyâ, na shod naroda Božaga, čatyrysta tysâč pešyh, âkìâ agalâlì meč.

3. І сыны Веньямінавыя пачулі, што сыны Ізраілевыя прыйшлі ў Масіфу. І сказалі сыны Ізраілевыя: скажэце, як адбывалася гэтае ліха?

Ì syny Ven′âmìnavyâ pačulì, što syny Ìzraìlevyâ pryjšlì ǔ Masìfu. Ì skazalì syny Ìzraìlevyâ: skažèce, âk adbyvalasâ gètae lìha?

4. Лявіт, муж той забітай жанчыны, адказваў і сказаў: я з наложніцаю маёю прыйшоў начаваць у Гіву Веньямінавую;

Lâvìt, muž toj zabìtaj žančyny, adkazvaǔ ì skazaǔ: â z naložnìcaû maëû pryjšoǔ načavac′ u Gìvu Ven′âmìnavuû;

5. і паўсталі на мяне жыхары Гівы і атачылі празь мяне дом уначы; мяне мерыліся забіць і наложніцу маю замардавалі, так што яна памерла;

ì paǔstalì na mâne žyhary Gìvy ì atačylì praz′ mâne dom unačy; mâne merylìsâ zabìc′ ì naložnìcu maû zamardavalì, tak što âna pamerla;

6. я ўзяў наложніцу маю, расьсек яе і паслаў яе ва ўсе вобласьці валоданьняў Ізраілевых, бо яны ўчынілі беззаконьне і паскудную дзею ў Ізраілі;

â ǔzâǔ naložnìcu maû, ras′sek âe ì paslaǔ âe va ǔse voblas′cì valodan′nâǔ Ìzraìlevyh, bo âny ǔčynìlì bezzakon′ne ì paskudnuû dzeû ǔ Ìzraìlì;

7. вось, усе вы, сыны Ізраілевыя, разгледзьце гэтую дзею і вырашыце тут.

vos′, use vy, syny Ìzraìlevyâ, razgledz′ce gètuû dzeû ì vyrašyce tut.

8. І паўстаў увесь народ, як адзін чалавек, і сказаў: ня пойдзем ніхто ў намёт свой і ня вернемся ніхто ў дом свой;

Ì paǔstaǔ uves′ narod, âk adzìn čalavek, ì skazaǔ: nâ pojdzem nìhto ǔ namët svoj ì nâ vernemsâ nìhto ǔ dom svoj;

9. і вось, што мы зробім сёньня з Гіваю: пойдзем на яе па жэрабі;

ì vos′, što my zrobìm sën′nâ z Gìvaû: pojdzem na âe pa žèrabì;

10. і возьмем па дзесяць чалавек са ста ад усіх плямёнаў Ізраілевых, па сто ад тысячы і па тысячы ад цьмы, каб яны прынесьлі ежы народу, які пойдзе супроць Гівы Веньямінавай, пакараць яе за паскудную дзею, якую яна ўчыніла ў Ізраілі.

ì voz′mem pa dzesâc′ čalavek sa sta ad usìh plâmënaǔ Ìzraìlevyh, pa sto ad tysâčy ì pa tysâčy ad c′my, kab âny prynes′lì ežy narodu, âkì pojdze suproc′ Gìvy Ven′âmìnavaj, pakarac′ âe za paskudnuû dzeû, âkuû âna ǔčynìla ǔ Ìzraìlì.

11. І сабраліся ўсе Ізраільцяне супроць горада аднадушна, як адзін чалавек.

Ì sabralìsâ ǔse Ìzraìl′câne suproc′ gorada adnadušna, âk adzìn čalavek.

12. І паслалі плямёны Ізраілевыя ва ўсё племя Веньямінавае сказаць: якая гэта гнюсотная дзея ўчынена ў вас!

Ì paslalì plâmëny Ìzraìlevyâ va ǔsë plemâ Ven′âmìnavae skazac′: âkaâ gèta gnûsotnaâ dzeâ ǔčynena ǔ vas!

13. выдайце тых распусных людзей, якія ў Гіве; мы аддамо іх сьмерці і выкарчуем зло зь Ізраіля. Але сыны Веньямінавыя не хацелі слухаць голасу братоў сваіх, сыноў Ізраілевых;

vydajce tyh raspusnyh lûdzej, âkìâ ǔ Gìve; my addamo ìh s′mercì ì vykarčuem zlo z′ Ìzraìlâ. Ale syny Ven′âmìnavyâ ne hacelì sluhac′ golasu bratoǔ svaìh, synoǔ Ìzraìlevyh;

14. а сабраліся сыны Веньямінавыя з гарадоў у Гіву, каб пайсьці вайною супроць сыноў Ізраілевых.

a sabralìsâ syny Ven′âmìnavyâ z garadoǔ u Gìvu, kab pajs′cì vajnoû suproc′ synoǔ Ìzraìlevyh.

15. І налічылася таго дня сыноў Веньямінавых з гарадоў дваццаць шэсьць тысяч чалавек, якія агалілі меч: апрача таго з жыхароў Гівы налічана сямсот адборных;

Ì nalìčylasâ tago dnâ synoǔ Ven′âmìnavyh z garadoǔ dvaccac′ šès′c′ tysâč čalavek, âkìâ agalìlì meč: aprača tago z žyharoǔ Gìvy nalìčana sâmsot adbornyh;

16. з усяго народу гэтага было сямсот чалавек адборных, якія былі ляўчукі, і ўсе гэтыя, кідаючы з прашчы камень у волас, ня кідалі міма.

z usâgo narodu gètaga bylo sâmsot čalavek adbornyh, âkìâ bylì lâǔčukì, ì ǔse gètyâ, kìdaûčy z praščy kamen′ u volas, nâ kìdalì mìma.

17. А Ізраільцянаў, апрача сыноў Веньямінавых, налічвалася чатырыста тысяч чалавек, што агалялі меч; усе яны былі здольныя да вайны.

A Ìzraìl′cânaǔ, aprača synoǔ Ven′âmìnavyh, nalìčvalasâ čatyrysta tysâč čalavek, što agalâlì meč; use âny bylì zdol′nyâ da vajny.

18. І ўсталі і пайшлі ў дом Божы, і пыталіся ў Бога і сказалі сыны Ізраілевыя: хто з нас раней пойдзе на вайну з сынамі Веньяміна? І сказаў Гасподзь: Юда наперадзе.

Ì ǔstalì ì pajšlì ǔ dom Božy, ì pytalìsâ ǔ Boga ì skazalì syny Ìzraìlevyâ: hto z nas ranej pojdze na vajnu z synamì Ven′âmìna? Ì skazaǔ Gaspodz′: Ûda naperadze.

19. І ўсталі сыны Ізраілевыя раніцай і атабарыліся каля Гівы;

Ì ǔstalì syny Ìzraìlevyâ ranìcaj ì atabarylìsâ kalâ Gìvy;

20. і выступілі Ізраільцяне на вайну супроць Веньяміна, і сталі сыны Ізраілевыя ў баявы парадак каля Гівы.

ì vystupìlì Ìzraìl′câne na vajnu suproc′ Ven′âmìna, ì stalì syny Ìzraìlevyâ ǔ baâvy paradak kalâ Gìvy.

21. І выйшлі сыны Веньямінавыя зь Гівы і паклалі ў той дзень дваццаць дзьве тысячы Ізраільцянаў на зямлю.

Ì vyjšlì syny Ven′âmìnavyâ z′ Gìvy ì paklalì ǔ toj dzen′ dvaccac′ dz′ve tysâčy Ìzraìl′cânaǔ na zâmlû.

22. Але народ Ізраільскі падбадзёрыўся, і зноў сталі ў баявы парадак на тым месцы, дзе стаялі першы дзень.

Ale narod Ìzraìl′skì padbadzëryǔsâ, ì znoǔ stalì ǔ baâvy paradak na tym mescy, dze staâlì peršy dzen′.

23. І пайшлі сыны Ізраілевыя, і плакалі перад Госпадам да вечара, і пыталіся ў Госпада: ці ўступаць мне яшчэ ў бітву з сынамі Веньяміна, брата майго? Гасподзь сказаў: ідзеце супроць яго.

Ì pajšlì syny Ìzraìlevyâ, ì plakalì perad Gospadam da večara, ì pytalìsâ ǔ Gospada: cì ǔstupac′ mne âščè ǔ bìtvu z synamì Ven′âmìna, brata majgo? Gaspodz′ skazaǔ: ìdzece suproc′ âgo.

24. І падступілі сыны Ізраілевыя да сыноў Веньяміна ў другі дзень.

Ì padstupìlì syny Ìzraìlevyâ da synoǔ Ven′âmìna ǔ drugì dzen′.

25. Веньямін выступіў супроць іх з Гівы на другі дзень, і яшчэ паклалі на зямлю з сыноў Ізраілевых васемнаццаць тысяч чалавек, што агаляюць меч.

Ven′âmìn vystupìǔ suproc′ ìh z Gìvy na drugì dzen′, ì âščè paklalì na zâmlû z synoǔ Ìzraìlevyh vasemnaccac′ tysâč čalavek, što agalâûc′ meč.

26. Тады ўсе сыны Ізраілевыя і ўвесь народ пайшлі і прышлі ў дом Божы і, седзячы там, плакалі перад Госпадам, і пасьціліся ў той дзень да вечара, і прынесьлі цэласпаленьні і мірныя ахвяры прад Госпадам.

Tady ǔse syny Ìzraìlevyâ ì ǔves′ narod pajšlì ì pryšlì ǔ dom Božy ì, sedzâčy tam, plakalì perad Gospadam, ì pas′cìlìsâ ǔ toj dzen′ da večara, ì prynes′lì cèlaspalen′nì ì mìrnyâ ahvâry prad Gospadam.

27. І пыталіся сыны Ізраілевыя ў Госпада,

Ì pytalìsâ syny Ìzraìlevyâ ǔ Gospada,

28. ці выходзіць мне яшчэ на бітву з сынамі Веньяміна, брата майго, ці не? Гасподзь сказаў: ідзеце: Я заўтра аддам яго ў рукі вашыя.

cì vyhodzìc′ mne âščè na bìtvu z synamì Ven′âmìna, brata majgo, cì ne? Gaspodz′ skazaǔ: ìdzece: Â zaǔtra addam âgo ǔ rukì vašyâ.

29. І паставіў Ізраіль засаду вакол Гівы.

Ì pastavìǔ Ìzraìl′ zasadu vakol Gìvy.

30. І пайшлі сыны Ізраілевыя на сыноў Веньяміна на трэці дзень і сталі ў баявы парадак перад Гіваю, як раней.

Ì pajšlì syny Ìzraìlevyâ na synoǔ Ven′âmìna na trècì dzen′ ì stalì ǔ baâvy paradak perad Gìvaû, âk ranej.

31. Сыны Веньямінавыя выступілі супроць народу і аддаліліся ад горада, і пачалі, як раней, забіваць з народу на дарогах, зь якіх адна ідзе да Вэтыля, а другая да Гівы полем, і забілі да трыццаці чалавек зь Ізраільцянаў.

Syny Ven′âmìnavyâ vystupìlì suproc′ narodu ì addalìlìsâ ad gorada, ì pačalì, âk ranej, zabìvac′ z narodu na darogah, z′ âkìh adna ìdze da Vètylâ, a drugaâ da Gìvy polem, ì zabìlì da tryccacì čalavek z′ Ìzraìl′cânaǔ.

32. І сказалі сыны Веньямінавыя: яны падаюць перад намі, як і раней. А сыны Ізраілевыя сказалі: пабяжым ад іх і адцягнем іх ад горада на дарогі.

Ì skazalì syny Ven′âmìnavyâ: âny padaûc′ perad namì, âk ì ranej. A syny Ìzraìlevyâ skazalì: pabâžym ad ìh ì adcâgnem ìh ad gorada na darogì.

33. І ўсе Ізраільцяне ўсталі з свайго месца і выстраіліся ў Ваал-Тамары. І засада Ізраілевая кінулася са свайго месца, з заходняга боку Гівы.

Ì ǔse Ìzraìl′câne ǔstalì z svajgo mesca ì vystraìlìsâ ǔ Vaal-Tamary. Ì zasada Ìzraìlevaâ kìnulasâ sa svajgo mesca, z zahodnâga boku Gìvy.

34. І прыйшлі да Гівы дзесяць тысяч чалавек адборных з усяго Ізраіля, і пачалася жорсткая бітва; але сыны Веньяміна ня ведалі, што іх чакае бяда.

Ì pryjšlì da Gìvy dzesâc′ tysâč čalavek adbornyh z usâgo Ìzraìlâ, ì pačalasâ žorstkaâ bìtva; ale syny Ven′âmìna nâ vedalì, što ìh čakae bâda.

35. І пабіў Гасподзь Веньяміна перад Ізраільцянамі, і паклалі ў той дзень Ізраільцяне з сыноў Веньяміна дваццаць пяць тысяч сто чалавек, што агалілі меч.

Ì pabìǔ Gaspodz′ Ven′âmìna perad Ìzraìl′cânamì, ì paklalì ǔ toj dzen′ Ìzraìl′câne z synoǔ Ven′âmìna dvaccac′ pâc′ tysâč sto čalavek, što agalìlì meč.

36. Калі сыны Веньяміна ўбачылі, што яны пабітыя, тады Ізраільцяне саступілі месца сынам Веньяміна, бо спадзяваліся на засаду, якую яны пакінулі паблізу Гівы.

Kalì syny Ven′âmìna ǔbačylì, što âny pabìtyâ, tady Ìzraìl′câne sastupìlì mesca synam Ven′âmìna, bo spadzâvalìsâ na zasadu, âkuû âny pakìnulì pablìzu Gìvy.

37. А засада пасьпяшалася і памкнулася да Гівы, і ўступіла і пабіла ўвесь горад мечам.

A zasada pas′pâšalasâ ì pamknulasâ da Gìvy, ì ǔstupìla ì pabìla ǔves′ gorad mečam.

38. Ізраільцяне паставілі з засадаю ўмоўленым знакам да нападу дым слупам з горада.

Ìzraìl′câne pastavìlì z zasadaû ǔmoǔlenym znakam da napadu dym slupam z gorada.

39. І вось, калі Ізраільцяне адступілі зь месца бітвы, і Веньямін пачаў пабіваць і пабіў Ізраільцянаў да трыццаці чалавек і казаў: "зноў падаюць яны перад намі, як і ў ранейшых бітвах",

Ì vos′, kalì Ìzraìl′câne adstupìlì z′ mesca bìtvy, ì Ven′âmìn pačaǔ pabìvac′ ì pabìǔ Ìzraìl′cânaǔ da tryccacì čalavek ì kazaǔ: "znoǔ padaûc′ âny perad namì, âk ì ǔ ranejšyh bìtvah",

40. тады пачаў падымацца з горада дым слупам. Веньямін азірнуўся назад, і вось, дым ад усяго града падымаецца ў неба.

tady pačaǔ padymacca z gorada dym slupam. Ven′âmìn azìrnuǔsâ nazad, ì vos′, dym ad usâgo grada padymaecca ǔ neba.

41. Ізраільцяне вярнуліся, а Веньямін спалохаўся, бо ўбачыў, што спасьцігла яго бяда.

Ìzraìl′câne vârnulìsâ, a Ven′âmìn spalohaǔsâ, bo ǔbačyǔ, što spas′cìgla âgo bâda.

42. І пабеглі яны ад Ізраільцянаў па дарозе да пустыні; але сеча перасьледавала іх, і тыя, што выходзілі з гарадоў, пабівалі іх там;

Ì pabeglì âny ad Ìzraìl′cânaǔ pa daroze da pustynì; ale seča peras′ledavala ìh, ì tyâ, što vyhodzìlì z garadoǔ, pabìvalì ìh tam;

43. атачылі Веньяміна і перасьледавалі яго да Мэнухі і пабівалі да самага ўсходняга боку Гівы.

atačylì Ven′âmìna ì peras′ledavalì âgo da Mènuhì ì pabìvalì da samaga ǔshodnâga boku Gìvy.

44. І загінула з сыноў Веньяміна васямнаццаць тысяч чалавек, людзей дужых.

Ì zagìnula z synoǔ Ven′âmìna vasâmnaccac′ tysâč čalavek, lûdzej dužyh.

45. Астатнія павярнуліся і пабеглі да пустыні, да скалы Рымона, і пабілі яшчэ на дарогах пяць тысяч чалавек; і гналіся за імі да Гідома і яшчэ забілі зь іх дзьве тысячы чалавек.

Astatnìâ pavârnulìsâ ì pabeglì da pustynì, da skaly Rymona, ì pabìlì âščè na darogah pâc′ tysâč čalavek; ì gnalìsâ za ìmì da Gìdoma ì âščè zabìlì z′ ìh dz′ve tysâčy čalavek.

46. А ўсіх сыноў Веньямінавых, якія загінулі ў той дзень, было дваццаць пяць тысяч чалавек, што агалілі меч, і ўсе яны былі мужчыны дужыя.

A ǔsìh synoǔ Ven′âmìnavyh, âkìâ zagìnulì ǔ toj dzen′, bylo dvaccac′ pâc′ tysâč čalavek, što agalìlì meč, ì ǔse âny bylì mužčyny dužyâ.

47. І ўцяклі астатнія ў пустыню, да скалы Рымона, шэсьцьсот чалавек, і заставаліся там у каменнай гары Рымоне чатыры месяцы.

Ì ǔcâklì astatnìâ ǔ pustynû, da skaly Rymona, šès′c′sot čalavek, ì zastavalìsâ tam u kamennaj gary Rymone čatyry mesâcy.

48. А Ізраільцяне зноў пайшлі да сыноў Веньямінавых і пабілі іх там, і людзей у горадзе, і быдла, і ўсё, што ні сустракалася, і ўсе, што былі на дарозе, гарады спалілі агнём.

A Ìzraìl′câne znoǔ pajšlì da synoǔ Ven′âmìnavyh ì pabìlì ìh tam, ì lûdzej u goradze, ì bydla, ì ǔsë, što nì sustrakalasâ, ì ǔse, što bylì na daroze, garady spalìlì agnëm.

21 Кіраўнік

1. І прысягнулі Ізраільцяне ў Масіфе, кажучы: ніхто з нас не аддасьць дачкі сваёй сынам Веньяміна замуж.

Ì prysâgnulì Ìzraìl′câne ǔ Masìfe, kažučy: nìhto z nas ne addas′c′ dačkì svaëj synam Ven′âmìna zamuž.

2. І прыйшоў народ у дом Божы, і сядзелі там да вечара перад Богам, і нарабілі вялікага галасу, і моцна плакалі,

Ì pryjšoǔ narod u dom Božy, ì sâdzelì tam da večara perad Bogam, ì narabìlì vâlìkaga galasu, ì mocna plakalì,

3. і сказалі: Госпадзе, Божа Ізраілеў! навошта здарылася гэта ў Ізраілі, што ня стала цяпер у Ізраіля аднаго племя?

ì skazalì: Gospadze, Boža Ìzraìleǔ! navošta zdarylasâ gèta ǔ Ìzraìlì, što nâ stala câper u Ìzraìlâ adnago plemâ?

4. На другі дзень устаў народ раніцай, і паставілі там ахвярнік, і прынесьлі цэласпаленьні і мірныя ахвяры.

Na drugì dzen′ ustaǔ narod ranìcaj, ì pastavìlì tam ahvârnìk, ì prynes′lì cèlaspalen′nì ì mìrnyâ ahvâry.

5. І сказалі сыны Ізраілевыя: хто ня прыходзіў на сход да Госпада з усіх плямёнаў Ізраілевых? Бо вялікі праклён сказаны быў на тых, якія ня прыйшлі да Госпада ў Масіфу, і сказана было, што тыя аддадзены будуць сьмерці.

Ì skazalì syny Ìzraìlevyâ: hto nâ pryhodzìǔ na shod da Gospada z usìh plâmënaǔ Ìzraìlevyh? Bo vâlìkì praklën skazany byǔ na tyh, âkìâ nâ pryjšlì da Gospada ǔ Masìfu, ì skazana bylo, što tyâ addadzeny buduc′ s′mercì.

6. І ўмілажаліліся сыны Ізраілевыя зь Веньяміна, брата свайго, і сказалі: сёньня адцята адно племя ад Ізраіля;

Ì ǔmìlažalìlìsâ syny Ìzraìlevyâ z′ Ven′âmìna, brata svajgo, ì skazalì: sën′nâ adcâta adno plemâ ad Ìzraìlâ;

7. што нам рабіць з рэштаю іх, з жанчынамі, калі мы прысягнулі Госпадам не даваць ім жонак з дочак нашых?

što nam rabìc′ z rèštaû ìh, z žančynamì, kalì my prysâgnulì Gospadam ne davac′ ìm žonak z dočak našyh?

8. І сказалі: ці няма каго з плямёнаў Ізраілевых, хто ня прыходзіў перад Госпада ў Масіфу? І выявілася, што зь Явіса Галаадскага ніхто ня прыходзіў перад Госпада ў табар на сход.

Ì skazalì: cì nâma kago z plâmënaǔ Ìzraìlevyh, hto nâ pryhodzìǔ perad Gospada ǔ Masìfu? Ì vyâvìlasâ, što z′ Âvìsa Galaadskaga nìhto nâ pryhodzìǔ perad Gospada ǔ tabar na shod.

9. І агледжаны народ, і вось, ня было там ніводнага з жыхароў Явіса Галаадскага.

Ì agledžany narod, ì vos′, nâ bylo tam nìvodnaga z žyharoǔ Âvìsa Galaadskaga.

10. І паслала туды супольства дванаццаць тысяч чалавек, мужчын дужых, і далі ім загад, кажучы: ідзеце і пабеце жыхароў Явіса Галаадскага мечам, і жанчын і дзяцей;

Ì paslala tudy supol′stva dvanaccac′ tysâč čalavek, mužčyn dužyh, ì dalì ìm zagad, kažučy: ìdzece ì pabece žyharoǔ Âvìsa Galaadskaga mečam, ì žančyn ì dzâcej;

11. і вось што зрабеце: кожнага мужчыну і кожную жанчыну, якія зьведалі ложак мужаў, праклянеце.

ì vos′ što zrabece: kožnaga mužčynu ì kožnuû žančynu, âkìâ z′vedalì ložak mužaǔ, praklânece.

12. І знайшлі яны сярод жыхароў Явіса Галаадскага чатырыста дзяўчат, якія ня зьведалі ложка мужавага, і прывялі іх у табар у Сілом, што ў зямлі Ханаанскай.

Ì znajšlì âny sârod žyharoǔ Âvìsa Galaadskaga čatyrysta dzâǔčat, âkìâ nâ z′vedalì ložka mužavaga, ì pryvâlì ìh u tabar u Sìlom, što ǔ zâmlì Hanaanskaj.

13. І паслала ўсё супольства перагаварыць з сынамі Веньямінавымі, якія былі ў скале Рымоне, і абвясьціла ім мір.

Ì paslala ǔsë supol′stva peragavaryc′ z synamì Ven′âmìnavymì, âkìâ bylì ǔ skale Rymone, ì abvâs′cìla ìm mìr.

14. Тады вярнуліся сыны Веньяміна, і далі ім жонак, якіх пакінулі жывымі з жанчын Явіса Галаадскага; але выявілася, што гэтага было недастаткова.

Tady vârnulìsâ syny Ven′âmìna, ì dalì ìm žonak, âkìh pakìnulì žyvymì z žančyn Âvìsa Galaadskaga; ale vyâvìlasâ, što gètaga bylo nedastatkova.

15. А народ шкадаваў Веньяміна, што Гасподзь не захаваў цэласьці плямёнаў Ізраілевых.

A narod škadavaǔ Ven′âmìna, što Gaspodz′ ne zahavaǔ cèlas′cì plâmënaǔ Ìzraìlevyh.

16. І сказалі старэйшыны супольства: што нам рабіць з астатнімі, што да жонак, бо зьнішчаны жанчыны ў Веньяміна?

Ì skazalì starèjšyny supol′stva: što nam rabìc′ z astatnìmì, što da žonak, bo z′nìščany žančyny ǔ Ven′âmìna?

17. І сказалі: спадчынная зямля няхай застаецца ацалелым сынам Веньяміна, каб ня зьнікла племя зь Ізраіля;

Ì skazalì: spadčynnaâ zâmlâ nâhaj zastaecca acalelym synam Ven′âmìna, kab nâ z′nìkla plemâ z′ Ìzraìlâ;

18. але мы ня можам даць ім жонак з дочак нашых. Бо сыны Ізраілевыя прысягнуліся, кажучы: пракляты, хто дасьць жонку Веньяміну;

ale my nâ možam dac′ ìm žonak z dočak našyh. Bo syny Ìzraìlevyâ prysâgnulìsâ, kažučy: praklâty, hto das′c′ žonku Ven′âmìnu;

19. І сказалі: вось, кожны год бывае сьвята Гасподняе ў Сіломе, што на поўначы ад Вэтыля і на ўсход ад дарогі, якая вядзе з Вэтыля ў Сіхем, і на поўдзень ад Левоны.

Ì skazalì: vos′, kožny god byvae s′vâta Gaspodnâe ǔ Sìlome, što na poǔnačy ad Vètylâ ì na ǔshod ad darogì, âkaâ vâdze z Vètylâ ǔ Sìhem, ì na poǔdzen′ ad Levony.

20. І загадалі сынам Веньяміна і сказалі: ідзеце і засядзьце ў вінаградніках,

Ì zagadalì synam Ven′âmìna ì skazalì: ìdzece ì zasâdz′ce ǔ vìnagradnìkah,

21. і глядзеце, калі выйдуць дзяўчаты Сіломскія скакаць у карагодах: тады выйдзіце зь вінаграднікаў і схапеце сабе кожны жонку зь дзяўчат Сіломскіх і ідзеце ў зямлю Веньямінавую;

ì glâdzece, kalì vyjduc′ dzâǔčaty Sìlomskìâ skakac′ u karagodah: tady vyjdzìce z′ vìnagradnìkaǔ ì shapece sabe kožny žonku z′ dzâǔčat Sìlomskìh ì ìdzece ǔ zâmlû Ven′âmìnavuû;

22. і калі прыйдуць бацькі іхнія, альбо браты іхнія са скаргаю да нас, мы скажам ім: прасеце нас за іх, бо мы не ўзялі кожнаму зь іх жонкі на вайне, і вы не далі ім; цяпер вы вінаватыя.

ì kalì pryjduc′ bac′kì ìhnìâ, al′bo braty ìhnìâ sa skargaû da nas, my skažam ìm: prasece nas za ìh, bo my ne ǔzâlì kožnamu z′ ìh žonkì na vajne, ì vy ne dalì ìm; câper vy vìnavatyâ.

23. Сыны Веньяміна так і зрабілі, і ўзялі жонак паводле ліку свайго з тых, што былі ў карагодзе, якіх яны захапілі, і пайшлі і вярнуліся ў надзел свой, і пабудавалі гарады і пачалі жыць у іх.

Syny Ven′âmìna tak ì zrabìlì, ì ǔzâlì žonak pavodle lìku svajgo z tyh, što bylì ǔ karagodze, âkìh âny zahapìlì, ì pajšlì ì vârnulìsâ ǔ nadzel svoj, ì pabudavalì garady ì pačalì žyc′ u ìh.

24. У той самы час Ізраільцяне разышліся адтуль кожны ў племя сваё і ў род свой, і пайшлі адтуль кожны ў надзел свой.

U toj samy čas Ìzraìl′câne razyšlìsâ adtul′ kožny ǔ plemâ svaë ì ǔ rod svoj, ì pajšlì adtul′ kožny ǔ nadzel svoj.

25. У тыя дні ня было цара ў Ізраіля; кожны рабіў тое, што яму здавалася правільным.

U tyâ dnì nâ bylo cara ǔ Ìzraìlâ; kožny rabìǔ toe, što âmu zdavalasâ pravìl′nym.

РУТ RUT

1 Кіраўнік

1. У тыя дні, калі кіравалі судзьдзі, стаўся голад на зямлі. І пайшоў адзін чалавек зь Віфляема Юдэйскага з сваёю жонкаю і двума сынамі жыць на палях Маавіцкіх.

U tyâ dnì, kalì kìravalì sudz′dzì, staǔsâ golad na zâmlì. Ì pajšoǔ adzìn čalavek z′ Vìflâema Ûdèjskaga z svaëû žonkaû ì dvuma synamì žyc′ na palâh Maavìckìh.

2. Імя таго чалавека Элімэлэх, імя жонкі ягонай Наэмінь, а імя двух сыноў ягоных Махлон і Хілеон; яны былі Эфрафяне зь Віфляема Юдэйскага. І прыйшлі яны на палі Маавіцкія і засталіся там.

Ìmâ tago čalaveka Èlìmèlèh, ìmâ žonkì âgonaj Naèmìn′, a ìmâ dvuh synoǔ âgonyh Mahlon ì Hìleon; âny bylì Èfrafâne z′ Vìflâema Ûdèjskaga. Ì pryjšlì âny na palì Maavìckìâ ì zastalìsâ tam.

3. І памёр Элімэлэх, муж Наэміні, і засталася яна з двума сынамі сваімі.

Ì pamër Èlìmèlèh, muž Naèmìnì, ì zastalasâ âna z dvuma synamì svaìmì.

4. Яны ўзялі сабе жонак з Маавіцянак, - імя адной Орфа, а імя другой Рут, - і жылі там каля дзесяці гадоў.

Âny ǔzâlì sabe žonak z Maavìcânak, - ìmâ adnoj Orfa, a ìmâ drugoj Rut, - ì žylì tam kalâ dzesâcì gadoǔ.

5. Але пасьля і абодва сыны яе, Махлон і Хілеон, памерлі, і засталася тая жанчына пасьля абодвух сваіх сыноў і пасьля мужа свайго.

Ale pas′lâ ì abodva syny âe, Mahlon ì Hìleon, pamerlì, ì zastalasâ taâ žančyna pas′lâ abodvuh svaìh synoǔ ì pas′lâ muža svajgo.

6. І ўстала яна зь нявесткамі сваімі і пайшла назад з палёў Маавіцкіх, бо пачула на палях Маавіцкіх, што Бог наведаў народ Свой і даў ім хлеб.

Ì ǔstala âna z′ nâvestkamì svaìmì ì pajšla nazad z palëǔ Maavìckìh, bo pačula na palâh Maavìckìh, što Bog navedaǔ narod Svoj ì daǔ ìm hleb.

7. І выйшла яна з той мясьціны, у якой жыла, і абедзьве нявесткі яе зь ёю. Калі яны ішлі па дарозе, вяртаючыся ў зямлю Юдэйскую,

Ì vyjšla âna z toj mâs′cìny, u âkoj žyla, ì abedz′ve nâvestkì âe z′ ëû. Kalì âny ìšlì pa daroze, vârtaûčysâ ǔ zâmlû Ûdèjskuû,

8. Наэмінь сказала дзьвюм нявесткам сваім: ідзеце, вярнецеся кожная ў дом маці сваёй; хай даруе Гасподзь вам літасьць, як вы зрабілі з памерлымі і са мною!

Naèmìn′ skazala dz′vûm nâvestkam svaìm: ìdzece, vârnecesâ kožnaâ ǔ dom macì svaëj; haj darue Gaspodz′ vam lìtas′c′, âk vy zrabìlì z pamerlymì ì sa mnoû!

9. хай дасьць вам Гасподзь, каб вы знайшлі прытулак кожная ў доме ў свайго мужа! І пацалавала іх. Але яны паднялі енк і плакалі

haj das′c′ vam Gaspodz′, kab vy znajšlì prytulak kožnaâ ǔ dome ǔ svajgo muža! Ì pacalavala ìh. Ale âny padnâlì enk ì plakalì

10. і сказалі: не, мы з табою вернемся да народу твайго.

ì skazalì: ne, my z taboû vernemsâ da narodu tvajgo.

11. А Наэмінь сказала: вярнецеся, доякі мае; навошта вам ісьці са мною? хіба ж ёсьць у мяне яшчэ сыны ў маім чэраве, якія былі б вам мужамі?

A Naèmìn′ skazala: vârnecesâ, doâkì mae; navošta vam ìs′cì sa mnoû? hìba ž ës′c′ u mâne âščè syny ǔ maìm čèrave, âkìâ bylì b vam mužamì?

12. вярнецеся, доякі мае, ідзеце, бо я ўжо старая, каб быць замужам; ды калі б я і сказала: "ёсьць мне яшчэ надзея", і нават калі б я гэтую ноч была з мужам і потым нарадзіла сыноў, -

vârnecesâ, doâkì mae, ìdzece, bo â ǔžo staraâ, kab byc′ zamužam; dy kalì b â ì skazala: "ës′c′ mne âščè nadzeâ", ì navat kalì b â gètuû noč byla z mužam ì potym naradzìla synoǔ, -

13. дык ці ж можна вам чакаць, пакуль яны вырасьлі б? ці ж можна вам марудзіць і ня выходзіць замуж? не, доякі мае, я вельмі маркочуся за вас, бо рука Гасподняя спасьцігла мяне.

dyk cì ž možna vam čakac′, pakul′ âny vyras′lì b? cì ž možna vam marudzìc′ ì nâ vyhodzìc′ zamuž? ne, doâkì mae, â vel′mì markočusâ za vas, bo ruka Gaspodnââ spas′cìgla mâne.

14. Яны паднялі енк і зноў заплакалі. І Орфа разьвіталася зь сьвякроўю сваёю, а Рут засталася зь ёю.

Âny padnâlì enk ì znoǔ zaplakalì. Ì Orfa raz′vìtalasâ z′ s′vâkroǔû svaëû, a Rut zastalasâ z′ ëû.

15. Наэмінь сказала Руце: вось, ятроўка твая вярнулася да народу свайго і да сваіх багоў; вярніся і ты сьледам за ятроўкаю тваёю,

Naèmìn′ skazala Ruce: vos′, âtroǔka tvaâ vârnulasâ da narodu svajgo ì da svaìh bagoǔ; vârnìsâ ì ty s′ledam za âtroǔkaû tvaëû,

16. але Рут сказала: ня прымушай мяне пакідаць цябе і вяртацца ад цябе; а куды ты пойдзеш, туды і я пайду, і дзе ты жыць будзеш, там і я жыць буду; народ твой будзе маім народам, і твой Бог - маім Богам;

ale Rut skazala: nâ prymušaj mâne pakìdac′ câbe ì vârtacca ad câbe; a kudy ty pojdzeš, tudy ì â pajdu, ì dze ty žyc′ budzeš, tam ì â žyc′ budu; narod tvoj budze maìm narodam, ì tvoj Bog - maìm Bogam;

17. і дзе ты памрэш, там і я памру і пахаваная буду; хай тое і тое зробіць мне Гасподзь, і яшчэ болей зробіць: адна сьмерць разьвядзе нас з табою.

ì dze ty pamrèš, tam ì â pamru ì pahavanaâ budu; haj toe ì toe zrobìc′ mne Gaspodz′, ì âščè bolej zrobìc′: adna s′merc′ raz′vâdze nas z taboû.

18. Наэмінь, бачачы, што яна цьвёрда рашылася ісьці зь ёю, перастала ўгаворваць яе.

Naèmìn′, bačačy, što âna c′vërda rašylasâ ìs′cì z′ ëû, perastala ǔgavorvac′ âe.

19. І ішлі абедзьве яны, пакуль ня прыйшлі ў Віфляем. Калі яны прыйшлі ў Віфляем, увесь горад прыйшоў у рух ад іх, і казалі: гэта Наэмінь?

Ì ìšlì abedz′ve âny, pakul′ nâ pryjšlì ǔ Vìflâem. Kalì âny pryjšlì ǔ Vìflâem, uves′ gorad pryjšoǔ u ruh ad ìh, ì kazalì: gèta Naèmìn′?

20. Яна сказала ім: не называйце мяне Наэмінь, а называйце мяне Мараю, бо Ўсемагутны спаслаў мне вялікую гароту;

Âna skazala ìm: ne nazyvajce mâne Naèmìn′, a nazyvajce mâne Maraû, bo Ǔsemagutny spaslaǔ mne vâlìkuû garotu;

21. я выйшла адсюль у дастатку, а вярнуў мяне Гасподзь з пустымі рукамі; навошта называць мяне Наэміньню, калі Гасподзь прымусіў мяне пакутаваць, і ‹семагутны паслаў мне няшчасьце?

â vyjšla adsûl′ u dastatku, a vârnuǔ mâne Gaspodz′ z pustymì rukamì; navošta nazyvac′ mâne Naèmìn′nû, kalì Gaspodz′ prymusìǔ mâne pakutavac′, ì ‹semagutny paslaǔ mne nâščas′ce?

22. І вярнулася Наэмінь, і зь ёю нявестка яе Рут Маавіцянка, якая прыйшла з палёў Маавіцкіх, і прыйшлі яны ў Віфляем на пачатку жніва ячменю.

Ì vârnulasâ Naèmìn′, ì z′ ëû nâvestka âe Rut Maavìcânka, âkaâ pryjšla z palëǔ Maavìckìh, ì pryjšlì âny ǔ Vìflâem na pačatku žnìva âčmenû.

2 Кіраўнік

1. У Наэміні быў родзіч, па мужы яе, чалавек даволі знакаміты, з племя Элімэлэхавага, імя яго Ваоз.

U Naèmìnì byǔ rodzìč, pa mužy âe, čalavek davolì znakamìty, z plemâ Èlìmèlèhavaga, ìmâ âgo Vaoz.

2. І сказала Рут Маавіцянка Наэміні: пайду я на поле і буду зьбіраць каласы па сьледзе таго, у каго знайду ўпадабаньне. Яна сказала ёй: ідзі, дачка мая.

Ì skazala Rut Maavìcânka Naèmìnì: pajdu â na pole ì budu z′bìrac′ kalasy pa s′ledze tago, u kago znajdu ǔpadaban′ne. Âna skazala ëj: ìdzì, dačka maâ.

3. Яна пайшла, і прыйшла, і зьбірала ў полі каласы за жнеямі. І супала так, што тая частка поля належала Ваозу, які з племя Элімэлэхавага.

Âna pajšla, ì pryjšla, ì z′bìrala ǔ polì kalasy za žneâmì. Ì supala tak, što taâ častka polâ naležala Vaozu, âkì z plemâ Èlìmèlèhavaga.

4. І вось, Ваоз прыйшоў зь Віфляема і сказаў жнеям: Гасподзь з вамі! Яны сказалі яму: хай дабраславіць цябе Гасподзь!

Ì vos′, Vaoz pryjšoǔ z′ Vìflâema ì skazaǔ žneâm: Gaspodz′ z vamì! Âny skazalì âmu: haj dabraslavìc′ câbe Gaspodz′!

5. І сказаў Ваоз слузе свайму, прыстаўленаму да жнеяў: чыя гэта маладая жанчына?

Ì skazaǔ Vaoz sluze svajmu, prystaǔlenamu da žneâǔ: čyâ gèta maladaâ žančyna?

6. Слуга, прыстаўлены да жнеяў, адказваў і сказаў: гэтая маладая жанчына - Маавіцянка, якая прыйшла з Наэміньню з палёў Маавіцкіх;

Sluga, prystaǔleny da žneâǔ, adkazvaǔ ì skazaǔ: gètaâ maladaâ žančyna - Maavìcânka, âkaâ pryjšla z Naèmìn′nû z palëǔ Maavìckìh;

7. яна сказала: "буду я падбіраць і зьбіраць паміж снапамі і за жнеямі"; і прыйшла, і тут з самае раніцы дагэтуль; яна мала бывае дома.

âna skazala: "budu â padbìrac′ ì z′bìrac′ pamìž snapamì ì za žneâmì"; ì pryjšla, ì tut z samae ranìcy dagètul′; âna mala byvae doma.

8. І сказаў Ваоз Руце: паслухай, дачка мая, не хадзі зьбіраць на другое поле і не пераходзь адсюль, а будзь тут з маімі служанкамі;

Ì skazaǔ Vaoz Ruce: pasluhaj, dačka maâ, ne hadzì z′bìrac′ na drugoe pole ì ne perahodz′ adsûl′, a budz′ tut z maìmì služankamì;

9. хай на вачах тваіх будзе тое поле, дзе яны жнуць, і хадзі за імі; вось, я загадаў слугам сваім не чапаць цябе; калі захочаш піць, ідзі да посуду і пі, адкуль чэрпаюць слугі мае.

haj na vačah tvaìh budze toe pole, dze âny žnuc′, ì hadzì za ìmì; vos′, â zagadaǔ slugam svaìm ne čapac′ câbe; kalì zahočaš pìc′, ìdzì da posudu ì pì, adkul′ čèrpaûc′ slugì mae.

10. Яна ўпала на твар свой і пакланілася да зямлі і сказала яму: чым я заслужыла ў вачах тваіх міласьць, што ты прымаеш мяне, хоць я і чужаземка?

Âna ǔpala na tvar svoj ì paklanìlasâ da zâmlì ì skazala âmu: čym â zaslužyla ǔ vačah tvaìh mìlas′c′, što ty prymaeš mâne, hoc′ â ì čužazemka?

11. Ваоз адказваў і сказаў ёй: мне сказалі ўсё, што зрабіла ты сьвякрові пасьля сьмерці мужа твайго, што ты пакінула твайго бацьку і тваю маці і тваю радзіму і прыйшла да народа, якога ты ня ведала ўчора і заўчора;

Vaoz adkazvaǔ ì skazaǔ ëj: mne skazalì ǔsë, što zrabìla ty s′vâkrovì pas′lâ s′mercì muža tvajgo, što ty pakìnula tvajgo bac′ku ì tvaû macì ì tvaû radzìmu ì pryjšla da naroda, âkoga ty nâ vedala ǔčora ì zaǔčora;

12. хай дасьць Гасподзь за гэты ўчынак твой, і хай будзе табе поўная ўзнагарода ад Госпада Бога Ізраілевага, да Якога ты прыйшла, каб супакоіцца пад Ягонымі крыламі!

haj das′c′ Gaspodz′ za gèty ǔčynak tvoj, ì haj budze tabe poǔnaâ ǔznagaroda ad Gospada Boga Ìzraìlevaga, da Âkoga ty pryjšla, kab supakoìcca pad Âgonymì krylamì!

13. Яна сказала: хай буду я ў міласьць перад вачамі тваімі, гаспадару мой! ты суцешыў мяне і гаварыў па сэрцы рабыні тваёй, тым часам як я ня вартая ніводнае з рабыняў тваіх.

Âna skazala: haj budu â ǔ mìlas′c′ perad vačamì tvaìmì, gaspadaru moj! ty sucešyǔ mâne ì gavaryǔ pa sèrcy rabynì tvaëj, tym časam âk â nâ vartaâ nìvodnae z rabynâǔ tvaìh.

14. І сказаў ёй Ваоз: час полудня, прыйдзі сюды і еж хлеб і мачай кавалак твой у воцат. І села яна каля жнеяў. Ён падаў ёй хлеба; яна ела, наелася, і яшчэ засталося.

Ì skazaǔ ëj Vaoz: čas poludnâ, pryjdzì sûdy ì ež hleb ì mačaj kavalak tvoj u vocat. Ì sela âna kalâ žneâǔ. Ën padaǔ ëj hleba; âna ela, naelasâ, ì âščè zastalosâ.

15. І ўстала, каб падбіраць. Ваоз даў загад слугам сваім, сказаўшы: хай падбірае яна і паміж снапоў, і ня крыўдзіце яе;

Ì ǔstala, kab padbìrac′. Vaoz daǔ zagad slugam svaìm, skazaǔšy: haj padbìrae âna ì pamìž snapoǔ, ì nâ kryǔdzìce âe;

16. ды і ад снапоў адкідвайце ёй, няхай яна падбірае, і ня ганьце яе.

dy ì ad snapoǔ adkìdvajce ëj, nâhaj âna padbìrae, ì nâ gan′ce âe.

17. Так падбірала яна на полі да вечара і змалаціла сабранае, і выйшла каля эфы ячменю.

Tak padbìrala âna na polì da večara ì zmalacìla sabranae, ì vyjšla kalâ èfy âčmenû.

18. Узяўшы гэта, яна пайшла ў горад, і сьвякроў яе ўбачыла, што яна назьбірала. І дастала і дала ёй тое, што пакінула, наеўшыся сама.

Uzâǔšy gèta, âna pajšla ǔ gorad, ì s′vâkroǔ âe ǔbačyla, što âna naz′bìrala. Ì dastala ì dala ëj toe, što pakìnula, naeǔšysâ sama.

19. І сказала ёй сьвякроў яе: дзе ты зьбірала сёньня і дзе працавала? хай будзе дабраславёны той, хто прыняў цябе! Рут абвясьціла сьвякрові сваёй, у каго яна працавала, і сказала: чалавеку таму, у якога я сёньня працавала, імя Ваоз.

Ì skazala ëj s′vâkroǔ âe: dze ty z′bìrala sën′nâ ì dze pracavala? haj budze dabraslavëny toj, hto prynâǔ câbe! Rut abvâs′cìla s′vâkrovì svaëj, u kago âna pracavala, ì skazala: čalaveku tamu, u âkoga â sën′nâ pracavala, ìmâ Vaoz.

20. І сказала Наэмінь нявестцы сваёй: дабраславёны ён у Госпада за тое, што не пазбавіў міласьці сваёй ні жывых, ні мёртвых! І сказала ёй Наэмінь: чалавек гэты блізкі да нас; ён з нашых родзічаў.

Ì skazala Naèmìn′ nâvestcy svaëj: dabraslavëny ën u Gospada za toe, što ne pazbavìǔ mìlas′cì svaëj nì žyvyh, nì mërtvyh! Ì skazala ëj Naèmìn′: čalavek gèty blìzkì da nas; ën z našyh rodzìčaǔ.

21. Рут Маавіцянка сказала: ён нават сказаў мне: будзь з маімі служанкамі, пакуль яны не закончаць жніва майго.

Rut Maavìcânka skazala: ën navat skazaǔ mne: budz′ z maìmì služankamì, pakul′ âny ne zakončac′ žnìva majgo.

22. І сказала Наэмінь нявестцы сваёй Руце: добра, дачка мая, што ты будзеш хадзіць з служанкамі ягонымі, і ня будуць зьневажаць цябе на іншым полі.

Ì skazala Naèmìn′ nâvestcy svaëj Ruce: dobra, dačka maâ, što ty budzeš hadzìc′ z služankamì âgonymì, ì nâ buduc′ z′nevažac′ câbe na ìnšym polì.

23. Так была яна з служанкамі Ваозавымі і падбірала, пакуль не скончылася жніва ячменю і жніва пшаніцы, і жыла ў сьвякрові сваёй.

Tak byla âna z služankamì Vaozavymì ì padbìrala, pakul′ ne skončylasâ žnìva âčmenû ì žnìva pšanìcy, ì žyla ǔ s′vâkrovì svaëj.

3 Кіраўнік

1. І сказала ёй Наэмінь, сьвякроў яе: дачка мая, ці не пашукаць табе прытулку, каб табе добра было?

Ì skazala ëj Naèmìn′, s′vâkroǔ âe: dačka maâ, cì ne pašukac′ tabe prytulku, kab tabe dobra bylo?

2. вось, Ваоз, з служанкамі якога ты была, родзіч наш; вось, ён гэтае ночы вее ў гумне ячмень;

vos′, Vaoz, z služankamì âkoga ty byla, rodzìč naš; vos′, ën gètae nočy vee ǔ gumne âčmen′;

3. умыйся, памажся, надзень строі свае і пойдзеш у гумно, але не паказвайся яму, пакуль ня скончыць есьці і піць;

umyjsâ, pamažsâ, nadzen′ stroì svae ì pojdzeš u gumno, ale ne pakazvajsâ âmu, pakul′ nâ skončyc′ es′cì ì pìc′;

4. а калі ён ляжа спаць, даведайся пра месца, дзе ён ляжа; тады прыйдзеш і адкрыеш каля ног ягоных і ляжаш: ён скажа табе, што табе рабіць.

a kalì ën lâža spac′, davedajsâ pra mesca, dze ën lâža; tady pryjdzeš ì adkryeš kalâ nog âgonyh ì lâžaš: ën skaža tabe, što tabe rabìc′.

5. Рут сказала ёй: зраблю ўсё, што ты сказала мне.

Rut skazala ëj: zrablû ǔsë, što ty skazala mne.

6. І пайшла ў гумно і зрабіла ўсё так, як загадвала ёй сьвякроў яе.

Ì pajšla ǔ gumno ì zrabìla ǔsë tak, âk zagadvala ëj s′vâkroǔ âe.

7. Ваоз наеўся і напіўся, і разьвесяліў сэрца сваё, і пайшоў і лёг спаць пад сьціртаю. І яна прыйшла ціхенька, адкрыла каля ног ягоных і легла.

Vaoz naeǔsâ ì napìǔsâ, ì raz′vesâlìǔ sèrca svaë, ì pajšoǔ ì lëg spac′ pad s′cìrtaû. Ì âna pryjšla cìhen′ka, adkryla kalâ nog âgonyh ì legla.

8. Апоўначы ён уздрыгнуў, прыўзьняўся, і вось, каля ног ягоных ляжыць жанчына.

Apoǔnačy ën uzdrygnuǔ, pryǔz′nâǔsâ, ì vos′, kalâ nog âgonyh lâžyc′ žančyna.

9. І сказаў: хто ты? Яна сказала: Я Рут, рабыня твая, ахіні крылом тваім рабыню тваю, бо ты родзіч.

Ì skazaǔ: hto ty? Âna skazala: Â Rut, rabynâ tvaâ, ahìnì krylom tvaìm rabynû tvaû, bo ty rodzìč.

10. Ваоз сказаў: дабраславёная ты ад Госпада, дачка мая! гэты апошні твой добры ўчынак зрабіла ты яшчэ лепей за папярэдні, што ты не пайшла шукаць маладых людзей, ні бедных, ні багатых;

Vaoz skazaǔ: dabraslavënaâ ty ad Gospada, dačka maâ! gèty apošnì tvoj dobry ǔčynak zrabìla ty âščè lepej za papârèdnì, što ty ne pajšla šukac′ maladyh lûdzej, nì bednyh, nì bagatyh;

11. дык вось, дачка мая, ня бойся, я зраблю табе ўсё, што ты сказала; бо каля ўсіх брамаў народу майго ведаюць, што ты жанчына дабрадзейная;

dyk vos′, dačka maâ, nâ bojsâ, â zrablû tabe ǔsë, što ty skazala; bo kalâ ǔsìh bramaǔ narodu majgo vedaûc′, što ty žančyna dabradzejnaâ;

12. хоць і праўда, што я родзіч, але ёсьць яшчэ родзіч бліжэйшы за мяне;

hoc′ ì praǔda, što â rodzìč, ale ës′c′ âščè rodzìč blìžèjšy za mâne;

13. заначуй гэтую ноч; а заўтра, калі ён прыме цябе, дык добра, хай прыме; а калі ён не захоча прыняць цябе, дык я прыму; жывы Гасподзь! сьпі да раніцы.

zanačuj gètuû noč; a zaǔtra, kalì ën pryme câbe, dyk dobra, haj pryme; a kalì ën ne zahoča prynâc′ câbe, dyk â prymu; žyvy Gaspodz′! s′pì da ranìcy.

14. І спала яна каля ног ягоных да раніцы, і ўстала раней, чым яны маглі пазнаць адно аднаго. І сказаў Ваоз: хай ня ведаюць, што жанчына прыходзіла ў гумно.

Ì spala âna kalâ nog âgonyh da ranìcy, ì ǔstala ranej, čym âny maglì paznac′ adno adnago. Ì skazaǔ Vaoz: haj nâ vedaûc′, što žančyna pryhodzìla ǔ gumno.

15. І сказаў ёй: падай вопратку, якая на табе, патрымай яе. Яна трымала, і ён намерыў шэсьць мераў ячменю, і паклаў на яе, і пайшоў у горад.

Ì skazaǔ ëj: padaj vopratku, âkaâ na tabe, patrymaj âe. Âna trymala, ì ën nameryǔ šès′c′ meraǔ âčmenû, ì paklaǔ na âe, ì pajšoǔ u gorad.

16. А Рут прыйшла да сьвякрові сваёй. Тая сказала: што, дачка мая? Яна пераказала ёй усё, што зрабіў ёй чалавек той.

A Rut pryjšla da s′vâkrovì svaëj. Taâ skazala: što, dačka maâ? Âna perakazala ëj usë, što zrabìǔ ëj čalavek toj.

17. І сказала: гэтыя шэсьць мераў ячменю ён даў мне і сказаў мне: ня йдзі да сьвякрові сваёй з пустымі рукамі.

Ì skazala: gètyâ šès′c′ meraǔ âčmenû ën daǔ mne ì skazaǔ mne: nâ jdzì da s′vâkrovì svaëj z pustymì rukamì.

18. Тая сказала: пачакай, дачка мая, пакуль не даведаешся, чым усё закончыцца; бо чалавек той не застанецца спакойны, не закончыўшы дзею сёньня.

Taâ skazala: pačakaj, dačka maâ, pakul′ ne davedaešsâ, čym usë zakončycca; bo čalavek toj ne zastanecca spakojny, ne zakončyǔšy dzeû sën′nâ.

4 Кіраўнік

1. Ваоз пайшоў да брамы і сядзеў там. І вось, ідзе міма родзіч, пра якога казаў Ваоз. І сказаў яму Ваоз: зайдзі сюды і сядзь тут. Той зайшоў і сеў.

Vaoz pajšoǔ da bramy ì sâdzeǔ tam. Ì vos′, ìdze mìma rodzìč, pra âkoga kazaǔ Vaoz. Ì skazaǔ âmu Vaoz: zajdzì sûdy ì sâdz′ tut. Toj zajšoǔ ì seǔ.

2. Ваоз узяў дзесяць чалавек з старэйшынаў горада і сказаў: сядзьце тут. І яны селі.

Vaoz uzâǔ dzesâc′ čalavek z starèjšynaǔ gorada ì skazaǔ: sâdz′ce tut. Ì âny selì.

3. І сказаў Ваоз родзічу: Наэмінь, якая вярнулася з палёў Маавіцкіх, прадае частку поля, што належыць брату нашаму Элімэлэху;

Ì skazaǔ Vaoz rodzìču: Naèmìn′, âkaâ vârnulasâ z palëǔ Maavìckìh, pradae častku polâ, što naležyc′ bratu našamu Èlìmèlèhu;

4. я рашыўся давесьці да вушэй тваіх і сказаць: купі пры ўсіх, што сядзяць тут, і пры старэйшынах народу майго; калі хочаш выкупіць, выкупляй; а калі ня хочаш выкупіць, скажы мне, і я буду ведаць; бо апрача цябе няма каму выкупіць, а пасьля цябе я. Той сказаў: я выкупаю.

â rašyǔsâ daves′cì da vušèj tvaìh ì skazac′: kupì pry ǔsìh, što sâdzâc′ tut, ì pry starèjšynah narodu majgo; kalì hočaš vykupìc′, vykuplâj; a kalì nâ hočaš vykupìc′, skažy mne, ì â budu vedac′; bo aprača câbe nâma kamu vykupìc′, a pas′lâ câbe â. Toj skazaǔ: â vykupaû.

5. Ваоз сказаў: калі ты купіш поле ў Наэміні, ты павінен купіць і ў Рут Маавіцянкі, жонкі памерлага, і павінен узяць яе замуж, каб узнавіць імя памерлага ў надзеле ягоным.

Vaoz skazaǔ: kalì ty kupìš pole ǔ Naèmìnì, ty pavìnen kupìc′ ì ǔ Rut Maavìcânkì, žonkì pamerlaga, ì pavìnen uzâc′ âe zamuž, kab uznavìc′ ìmâ pamerlaga ǔ nadzele âgonym.

6. І сказаў той родзіч: не магу я ўзяць яе сабе, каб не парушыць свайго надзелу: прымі яе ты, бо я не магу прыняць.

Ì skazaǔ toj rodzìč: ne magu â ǔzâc′ âe sabe, kab ne parušyc′ svajgo nadzelu: prymì âe ty, bo â ne magu prynâc′.

7. Раней быў такі звычай у Ізраіля пры выкупе і пры абмене дзеля пацьвярджэньня якой-небудзь справы: адзін здымаў бот свой і даваў другому, і гэта было сьведчаньнем у Ізраіля.

Ranej byǔ takì zvyčaj u Ìzraìlâ pry vykupe ì pry abmene dzelâ pac′vârdžèn′nâ âkoj-nebudz′ spravy: adzìn zdymaǔ bot svoj ì davaǔ drugomu, ì gèta bylo s′vedčan′nem u Ìzraìlâ.

8. І сказаў той родзіч Ваозу: купі сабе. І зьняў бот свой.

Ì skazaǔ toj rodzìč Vaozu: kupì sabe. Ì z′nâǔ bot svoj.

9. І сказаў Ваоз старэйшынам і ўсяму народу: вы цяпер сьведкі таго, што я купляю ў Наэміні ўсё Элімэлэхавае і ўсё Хілеонавае і Махлонавае:

Ì skazaǔ Vaoz starèjšynam ì ǔsâmu narodu: vy câper s′vedkì tago, što â kuplâû ǔ Naèmìnì ǔsë Èlìmèlèhavae ì ǔsë Hìleonavae ì Mahlonavae:

10. таксама і Рут Маавіцянку, жонку Міхлонаву, бяру сабе за жонку, каб пакінуць імя памерлага ў надзеле ягоным і каб ня зьнікла імя памерлага сярод братоў ягоных і каля брамы месца, дзе ён жыў: вы сёньня сьведкі таго.

taksama ì Rut Maavìcânku, žonku Mìhlonavu, bâru sabe za žonku, kab pakìnuc′ ìmâ pamerlaga ǔ nadzele âgonym ì kab nâ z′nìkla ìmâ pamerlaga sârod bratoǔ âgonyh ì kalâ bramy mesca, dze ën žyǔ: vy sën′nâ s′vedkì tago.

11. І сказаў увесь народ, які каля брамы, і старэйшыны: мы сьведкі; хай створыць Гасподзь жонку, што ўваходзіць у дом твой, як Рахіль і як Лію, якія абедзьве заснавалі дом Ізраілеў; набывай багацьце ў Эфрафе, і хай славіцца імя тваё ў Віфляеме;

Ì skazaǔ uves′ narod, âkì kalâ bramy, ì starèjšyny: my s′vedkì; haj stvoryc′ Gaspodz′ žonku, što ǔvahodzìc′ u dom tvoj, âk Rahìl′ ì âk Lìû, âkìâ abedz′ve zasnavalì dom Ìzraìleǔ; nabyvaj bagac′ce ǔ Èfrafe, ì haj slavìcca ìmâ tvaë ǔ Vìflâeme;

12. і хай будзе дом твой, як дом Фарэса, якога нарадзіла Тамар Юду, ад таго семя, якое дасьць табе Гасподзь ад гэтай маладзіцы.

ì haj budze dom tvoj, âk dom Farèsa, âkoga naradzìla Tamar Ûdu, ad tago semâ, âkoe das′c′ tabe Gaspodz′ ad gètaj maladzìcy.

13. І ўзяў Ваоз Рут, і яна зрабілася яго жонкаю. І ўвайшоў ён да яе, і Гасподзь даў ёй цяжарнасьць, і яна нарадзіла сына.

Ì ǔzâǔ Vaoz Rut, ì âna zrabìlasâ âgo žonkaû. Ì ǔvajšoǔ ën da âe, ì Gaspodz′ daǔ ëj câžarnas′c′, ì âna naradzìla syna.

14. І казалі жанчыны Наэміні: дабраславёны Гасподзь, што ён не пакінуў цябе сёньня без нашчадка! і хай славіцца імя яго ў Ізраілі!

Ì kazalì žančyny Naèmìnì: dabraslavëny Gaspodz′, što ën ne pakìnuǔ câbe sën′nâ bez naščadka! ì haj slavìcca ìmâ âgo ǔ Ìzraìlì!

15. ён будзе радасьцю і кармільцам у старасьці тваёй, бо яго нарадзіла нявестка твая, якая любіць цябе, якая табе лепей за семярых сыноў.

ën budze radas′cû ì karmìl′cam u staras′cì tvaëj, bo âgo naradzìla nâvestka tvaâ, âkaâ lûbìc′ câbe, âkaâ tabe lepej za semâryh synoǔ.

16. І ўзяла Наэмінь дзіця гэтае, і насіла яго ў абдымках сваіх, і была яму за няньку.

Ì ǔzâla Naèmìn′ dzìcâ gètae, ì nasìla âgo ǔ abdymkah svaìh, ì byla âmu za nân′ku.

17. Суседкі далі яму імя і казалі: "у Наэміні нарадзіўся сын", і далі імя яму: Авід. Ён бацька Есэя, бацькі Давідавага.

Susedkì dalì âmu ìmâ ì kazalì: "u Naèmìnì naradzìǔsâ syn", ì dalì ìmâ âmu: Avìd. Ën bac′ka Esèâ, bac′kì Davìdavaga.

18. І вось род Фарэсаў: Фарэс спарадзіў Эсрома;

Ì vos′ rod Farèsaǔ: Farès sparadzìǔ Èsroma;

19. Эсром спарадзіў Арама; Арам спарадзіў Амінадава;

Èsrom sparadzìǔ Arama; Aram sparadzìǔ Amìnadava;

20. Амаінадаў спарадзіў Наасона; Наасон спарадзіў Салмона;

Amaìnadaǔ sparadzìǔ Naasona; Naason sparadzìǔ Salmona;

21. Салмон спарадзіў Ваоза; Ваоз спарадзіў Авіда;

Salmon sparadzìǔ Vaoza; Vaoz sparadzìǔ Avìda;

22. Авід спарадзіў Есэя; Есэй спарадзіў Давіда.

Avìd sparadzìǔ Esèâ; Esèj sparadzìǔ Davìda.

1 ЦАРСТВАЎ 1 CARSTVAǓ

1 Кіраўнік

1. Быў адзін чалавек з Раматаім-Цофіма, з гары Яфрэмавай, імя яго Элкана, сын Ерахама, сына Ілія, сына Тоху, сына Цуфа, - Эфрацянін;

Byǔ adzìn čalavek z Ramataìm-Cofìma, z gary Âfrèmavaj, ìmâ âgo Èlkana, syn Erahama, syna Ìlìâ, syna Tohu, syna Cufa, - Èfracânìn;

2. у яго былі дзьве жонкі: імя адной Ганна, а імя другой Фэнана; у Фэнаны былі дзеці, а ў Ганны ня было дзяцей.

u âgo bylì dz′ve žonkì: ìmâ adnoj Ganna, a ìmâ drugoj Fènana; u Fènany bylì dzecì, a ǔ Ganny nâ bylo dzâcej.

3. І хадзіў гэты чалавек з горада свайго ў адпаведныя дні пакланяцца і прыносіць ахвяру Госпаду Саваофу ў Сілом; і там былі два сыны ягоныя, Офні і Фэнэес, сьвятарамі Госпада.

Ì hadzìǔ gèty čalavek z gorada svajgo ǔ adpavednyâ dnì paklanâcca ì prynosìc′ ahvâru Gospadu Savaofu ǔ Sìlom; ì tam bylì dva syny âgonyâ, Ofnì ì Fènèes, s′vâtaramì Gospada.

4. У той дзень, калі Элкана прыносіў ахвяру, даваў Фэнане, жонцы сваёй, і ўсім сынам яе і дочкам яе долі;

U toj dzen′, kalì Èlkana prynosìǔ ahvâru, davaǔ Fènane, žoncy svaëj, ì ǔsìm synam âe ì dočkam âe dolì;

5. а Ганьне даваў долю адмысловую, бо кахаў Ганну, хоць Гасподзь замкнуў улоньне яе.

a Gan′ne davaǔ dolû admyslovuû, bo kahaǔ Gannu, hoc′ Gaspodz′ zamknuǔ ulon′ne âe.

6. Суперніца яе моцна засмучала яе, падбіваючы яе да нараканьняў на тое, што Гасподзь замкнуў улоньне яе.

Supernìca âe mocna zasmučala âe, padbìvaûčy âe da narakan′nâǔ na toe, što Gaspodz′ zamknuǔ ulon′ne âe.

7. Так бывала кожны год, калі хадзіла яна ў дом Гасподні: тая засмучала яе, а гэтая плакала і ня ела.

Tak byvala kožny god, kalì hadzìla âna ǔ dom Gaspodnì: taâ zasmučala âe, a gètaâ plakala ì nâ ela.

8. І сказаў ёй Элкана, муж яе: Ганна! Чаго ты плачаш і чаму не ясі, і, чаго смуткуе сэрца тваё? ці ж ня лепшы я табе за дзесяць сыноў?

Ì skazaǔ ëj Èlkana, muž âe: Ganna! Čago ty plačaš ì čamu ne âsì, ì, čago smutkue sèrca tvaë? cì ž nâ lepšy â tabe za dzesâc′ synoǔ?

9. І ўстала Ганна пасьля таго, як яны елі і пілі ў Сіломе. А Ілій сьвятар сядзеў тады на сядзеньні каля ўваходу ў храм Гасподні.

Ì ǔstala Ganna pas′lâ tago, âk âny elì ì pìlì ǔ Sìlome. A Ìlìj s′vâtar sâdzeǔ tady na sâdzen′nì kalâ ǔvahodu ǔ hram Gaspodnì.

10. І была яна ў скрусе душы, і малілася Госпаду, і горка плакала,

Ì byla âna ǔ skruse dušy, ì malìlasâ Gospadu, ì gorka plakala,

11. і дала абяцаньне, кажучы: Госпадзе Саваоф! Калі Ты ўважыш скрусе рабы Тваёй і спамянеш пра мяне, і не забудзеш рабы Тваёй і дасі рабе Тваёй дзіця мужчынскага полу, дык я аддам яго Госпаду на ўсе дні жыцьця яго, і брытва не кране галавы ягонай.

ì dala abâcan′ne, kažučy: Gospadze Savaof! Kalì Ty ǔvažyš skruse raby Tvaëj ì spamâneš pra mâne, ì ne zabudzeš raby Tvaëj ì dasì rabe Tvaëj dzìcâ mužčynskaga polu, dyk â addam âgo Gospadu na ǔse dnì žyc′câ âgo, ì brytva ne krane galavy âgonaj.

12. Тым часам як яна доўга малілася прад Госпадам, Ілій глядзеў на вусны яе;

Tym časam âk âna doǔga malìlasâ prad Gospadam, Ìlìj glâdzeǔ na vusny âe;

13. і як Ганна гаварыла ў сэрцы сваім, а вусны яе толькі варушыліся, і ня было чуваць голасу яе, дык Ілій прыняў яе за п'яную.

ì âk Ganna gavaryla ǔ sèrcy svaìm, a vusny âe tol′kì varušylìsâ, ì nâ bylo čuvac′ golasu âe, dyk Ìlìj prynâǔ âe za p'ânuû.

14. І сказаў ёй Ілій: дакуль ты будзеш п'яная? працьверазіся зь віна твайго.

Ì skazaǔ ëj Ìlìj: dakul′ ty budzeš p'ânaâ? prac′verazìsâ z′ vìna tvajgo.

15. І адказвала Ганна і сказала: не, спадару мой; я - жонка, што засмучаецца духам, віна і сікеру я ня піла; а выліваю душу маю прад Госпадам;

Ì adkazvala Ganna ì skazala: ne, spadaru moj; â - žonka, što zasmučaecca duham, vìna ì sìkeru â nâ pìla; a vylìvaû dušu maû prad Gospadam;

16. ня лічы рабы тваёй нягоднаю жанчынаю, бо ад вялікай журбы маёй і ад скрухі маёй я гаварыла дагэтуль.

nâ lìčy raby tvaëj nâgodnaû žančynaû, bo ad vâlìkaj žurby maëj ì ad skruhì maëj â gavaryla dagètul′.

17. І адказваў Ілій і сказаў: ідзі зь мірам, і Бог Ізраілеў спраўдзіць просьбу тваю, чаго ты прасіла ў Яго.

Ì adkazvaǔ Ìlìj ì skazaǔ: ìdzì z′ mìram, ì Bog Ìzraìleǔ spraǔdzìc′ pros′bu tvaû, čago ty prasìla ǔ Âgo.

18. А яна сказала: хай жа знойдзе раба твая літасьць у вачах тваіх! І пайшла яна ў няволю сваю, і ела, і аблічча яе ня было ўжо журботнае, як раней.

A âna skazala: haj ža znojdze raba tvaâ lìtas′c′ u vačah tvaìh! Ì pajšla âna ǔ nâvolû svaû, ì ela, ì ablìčča âe nâ bylo ǔžo žurbotnae, âk ranej.

19. І ўсталі яны раніцай, і пакланіліся прад Госпадам, і вярнуліся, і прыйшлі ў дом свой у Раму. І паклікаў Элкана Ганну, жонку сваю, і спамянуў пра яе Гасподзь.

Ì ǔstalì âny ranìcaj, ì paklanìlìsâ prad Gospadam, ì vârnulìsâ, ì pryjšlì ǔ dom svoj u Ramu. Ì paklìkaǔ Èlkana Gannu, žonku svaû, ì spamânuǔ pra âe Gaspodz′.

20. Празь некаторы час зачала Ганна і нарадзіла сына і дала яму імя Самуіл, бо, "у Госпада я выпрасіла яго".

Praz′ nekatory čas začala Ganna ì naradzìla syna ì dala âmu ìmâ Samuìl, bo, "u Gospada â vyprasìla âgo".

21. І пайшоў муж яе Элкана і ўся сямья ягоная прынесьці гадавую ахвяру Госпаду і абяцаньні свае.

Ì pajšoǔ muž âe Èlkana ì ǔsâ sâm′â âgonaâ prynes′cì gadavuû ahvâru Gospadu ì abâcan′nì svae.

22. А Ганна не пайшла, сказаўшы мужу свайму: калі дзіця будзе аднята ад грудзей і падрасьце, тады я завяду яго, і ён зьявіцца прад Госпадам і застанецца там назаўсёды.

A Ganna ne pajšla, skazaǔšy mužu svajmu: kalì dzìcâ budze adnâta ad grudzej ì padras′ce, tady â zavâdu âgo, ì ën z′âvìcca prad Gospadam ì zastanecca tam nazaǔsëdy.

23. І сказаў ёй Элкана, муж яе: рабі, што табе заўгодна; заставайся, пакуль ня выкарміш яго грудзьмі; толькі хай спраўдзіць Гасподзь слова, якое выйшла з вуснаў тваіх. І засталася жонка ягоная і карміла грудзямі сына свайго, пакуль ня выкарміла.

Ì skazaǔ ëj Èlkana, muž âe: rabì, što tabe zaǔgodna; zastavajsâ, pakul′ nâ vykarmìš âgo grudz′mì; tol′kì haj spraǔdzìc′ Gaspodz′ slova, âkoe vyjšla z vusnaǔ tvaìh. Ì zastalasâ žonka âgonaâ ì karmìla grudzâmì syna svajgo, pakul′ nâ vykarmìla.

24. А калі выкарміла яго, пайшла зь ім у Сілом, узяўшы тры цяляці і адну эфу мукі і мех віна, і прыйшла ў дом Госпада ў Сіломе; а хлопчык быў яшчэ дзіця.

A kalì vykarmìla âgo, pajšla z′ ìm u Sìlom, uzâǔšy try câlâcì ì adnu èfu mukì ì meh vìna, ì pryjšla ǔ dom Gospada ǔ Sìlome; a hlopčyk byǔ âščè dzìcâ.

25. І закалолі цяля; і прывялі хлопчыка да Ілія,

Ì zakalolì câlâ; ì pryvâlì hlopčyka da Ìlìâ,

26. і сказала: о, спадару мой! хай жыве душа твая, спадару мой! я - тая самая жанчына, якая тут пры табе стаяла і малілася Госпаду;

ì skazala: o, spadaru moj! haj žyve duša tvaâ, spadaru moj! â - taâ samaâ žančyna, âkaâ tut pry tabe staâla ì malìlasâ Gospadu;

27. за гэтае дзіця малілася я, і спраўдзіў мне Гасподзь просьбу маю, чаго я прасіла ў Яго;

za gètae dzìcâ malìlasâ â, ì spraǔdzìǔ mne Gaspodz′ pros′bu maû, čago â prasìla ǔ Âgo;

28. і я аддаю яго Госпаду на ўсе дні жыцьця ягонага - служыць Госпаду. І пакланілася там Госпаду.

ì â addaû âgo Gospadu na ǔse dnì žyc′câ âgonaga - služyc′ Gospadu. Ì paklanìlasâ tam Gospadu.

2 Кіраўнік

1. І малілася Ганна і казала: зарадавалася сэрца маё ў Госпадзе; узьнёсься рог мой у Богу маім; шырока адкрыліся вусны мае на ворагаў маіх, бо я радуюся за ратаваньне Тваё.

Ì malìlasâ Ganna ì kazala: zaradavalasâ sèrca maë ǔ Gospadze; uz′nës′sâ rog moj u Bogu maìm; šyroka adkrylìsâ vusny mae na voragaǔ maìh, bo â raduûsâ za ratavan′ne Tvaë.

2. Няма такога сьвятога, як Гасподзь, бо няма іншага, апрача Цябе; і няма цьвярдыні, як Бог наш.

Nâma takoga s′vâtoga, âk Gaspodz′, bo nâma ìnšaga, aprača Câbe; ì nâma c′vârdynì, âk Bog naš.

3. Ня множце прамоваў пыхлівых; дзёрзкія словы няхай ня выходзяць з вуснаў вашых; бо Гасподзь ёсьць Бог веданьня, і дзеі ў Яго ўзважаныя.

Nâ množce pramovaǔ pyhlìvyh; dzërzkìâ slovy nâhaj nâ vyhodzâc′ z vusnaǔ vašyh; bo Gaspodz′ ës′c′ Bog vedan′nâ, ì dzeì ǔ Âgo ǔzvažanyâ.

4. Лук моцных ламаецца, а немачныя апярэзваюцца сілаю;

Luk mocnyh lamaecca, a nemačnyâ apârèzvaûcca sìlaû;

5. насычаныя хлебам працуюць, а галодныя адпачываюць; нават няплодная родзіць сем разоў, а шматдзетная зьнемагае.

nasyčanyâ hlebam pracuûc′, a galodnyâ adpačyvaûc′; navat nâplodnaâ rodzìc′ sem razoǔ, a šmatdzetnaâ z′nemagae.

6. Гасподзь сьмерціць і ажыўляе, зводзіць у апраметную і выводзіць;

Gaspodz′ s′mercìc′ ì ažyǔlâe, zvodzìc′ u aprametnuû ì vyvodzìc′;

7. Гасподзь робіць жабраком і ўзбагачае, прыніжае і ўзвышае.

Gaspodz′ robìc′ žabrakom ì ǔzbagačae, prynìžae ì ǔzvyšae.

8. З пылу падымае Ён беднага, з гразі ўзвышае ўбогага, садзіць зь вяльможамі, і трон славы дае ім у спадчыну; бо ў Госпада асновы зямлі, і Ён сьцьвердзіў на ім сусьвет.

Z pylu padymae Ën bednaga, z grazì ǔzvyšae ǔbogaga, sadzìc′ z′ vâl′možamì, ì tron slavy dae ìm u spadčynu; bo ǔ Gospada asnovy zâmlì, ì Ën s′c′verdzìǔ na ìm sus′vet.

9. Сьляды сьвятых Сваіх Ён захоўвае, а беззаконьнікі ў цемры зьнікаюць: бо ня сілаю моцны чалавек.

S′lâdy s′vâtyh Svaìh Ën zahoǔvae, a bezzakon′nìkì ǔ cemry z′nìkaûc′: bo nâ sìlaû mocny čalavek.

10. Гасподзь сатрэ тых, што спрачаюцца зь Ім; зь нябёсаў загрыміць на іх. Гасподзь будзе судзіць канцы зямлі і дасьць моц цару Свайму і падыме рог памазанца Свайго.

Gaspodz′ satrè tyh, što spračaûcca z′ Ìm; z′ nâbësaǔ zagrymìc′ na ìh. Gaspodz′ budze sudzìc′ kancy zâmlì ì das′c′ moc caru Svajmu ì padyme rog pamazanca Svajgo.

11. І пайшоў Элкана ў Раму ў дом свой, а хлопчык застаўся служыць Госпаду пры Іліі сьвятары.

Ì pajšoǔ Èlkana ǔ Ramu ǔ dom svoj, a hlopčyk zastaǔsâ služyc′ Gospadu pry Ìlìì s′vâtary.

12. А сыны Ілія былі людзі нягодныя; яны ня ведалі Госпада

A syny Ìlìâ bylì lûdzì nâgodnyâ; âny nâ vedalì Gospada

13. і абавязку сьвятароў перад народам. Калі хто прыносіў ахвяру, хлопчык сьвятарскі, калі гатавалася мяса, прыходзіў зь відэльцам у руцэ сваёй

ì abavâzku s′vâtaroǔ perad narodam. Kalì hto prynosìǔ ahvâru, hlopčyk s′vâtarskì, kalì gatavalasâ mâsa, pryhodzìǔ z′ vìdèl′cam u rucè svaëj

14. і апускаў яго ў касьцёл, альбо ў каструлю, альбо на патэльню, альбо ў горшчык, і што выме відэлец, тое браў сабе сьвятар. Так рабілі яны з усімі Ізраільцянамі, якія прыходзілі туды ў Сілом.

ì apuskaǔ âgo ǔ kas′cël, al′bo ǔ kastrulû, al′bo na patèl′nû, al′bo ǔ gorščyk, ì što vyme vìdèlec, toe braǔ sabe s′vâtar. Tak rabìlì âny z usìmì Ìzraìl′cânamì, âkìâ pryhodzìlì tudy ǔ Sìlom.

15. Нават раней, чым спальвалі тлушч, прыходзіў хлопчык сьвятарскі і казаў ахвяравальніку: давай мяса на смажанку сьвятару; ён ня возьме ў цябе варанага мяса, а дай сырога.

Navat ranej, čym spal′valì tlušč, pryhodzìǔ hlopčyk s′vâtarskì ì kazaǔ ahvâraval′nìku: davaj mâsa na smažanku s′vâtaru; ën nâ voz′me ǔ câbe varanaga mâsa, a daj syroga.

16. І калі хто казаў яму: "хай спаляць раней тлушч, як павінна быць, і потым вазьмі сабе, колькі захоча душа твая", дык ён казаў: не, цяпер дай, а калі не, дык вазьму сілком.

Ì kalì hto kazaǔ âmu: "haj spalâc′ ranej tlušč, âk pavìnna byc′, ì potym vaz′mì sabe, kol′kì zahoča duša tvaâ", dyk ën kazaǔ: ne, câper daj, a kalì ne, dyk vaz′mu sìlkom.

17. І грэх гэтых маладых людзей быў даволі вялікі прад Госпадам, бо яны ўхіляліся ад ахвяраваньняў Госпаду.

Ì grèh gètyh maladyh lûdzej byǔ davolì vâlìkì prad Gospadam, bo âny ǔhìlâlìsâ ad ahvâravan′nâǔ Gospadu.

18. А хлопчык Самуіл служыў прад Госпадам, надзяваючы ільняны наплечнік.

A hlopčyk Samuìl služyǔ prad Gospadam, nadzâvaûčy ìl′nâny naplečnìk.

19. Верхнюю вопратку малую рабіла яму маці ягоная і прыносіла яму штогоду, калі прыходзіла з мужам сваім дзеля належнага ахвярапрынашэньня.

Verhnûû vopratku maluû rabìla âmu macì âgonaâ ì prynosìla âmu štogodu, kalì pryhodzìla z mužam svaìm dzelâ naležnaga ahvâraprynašèn′nâ.

20. І дабраславіў Ілій Элкану і жонку ягоную і сказаў: хай дасьць табе Гасподзь дзяцей ад жонкі гэтай, замест гэтага, якога ты аддаў Госпаду! І пайшлі яны ў месца сваё.

Ì dabraslavìǔ Ìlìj Èlkanu ì žonku âgonuû ì skazaǔ: haj das′c′ tabe Gaspodz′ dzâcej ad žonkì gètaj, zamest gètaga, âkoga ty addaǔ Gospadu! Ì pajšlì âny ǔ mesca svaë.

21. І наведаў Гасподзь Ганну, і зачала яна і нарадзіла яшчэ трох сыноў і дзьвюх дачок; а хлопчык Самуіл падрастаў у Госпада.

Ì navedaǔ Gaspodz′ Gannu, ì začala âna ì naradzìla âščè troh synoǔ ì dz′vûh dačok; a hlopčyk Samuìl padrastaǔ u Gospada.

22. А Ілій быў вельмі стары і чуў усё, як учыняюць сыны ягоныя з усімі Ізраільцянамі, і што яны сьпяць з жанчынамі, што зьбіраліся каля ўваходу ў скінію сходу.

A Ìlìj byǔ vel′mì stary ì čuǔ usë, âk učynâûc′ syny âgonyâ z usìmì Ìzraìl′cânamì, ì što âny s′pâc′ z žančynamì, što z′bìralìsâ kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu.

23. І сказаў ім: навошта вы робіце такія ўчынкі? бо я чую благія словы пра вас ад усяго народу,

Ì skazaǔ ìm: navošta vy robìce takìâ ǔčynkì? bo â čuû blagìâ slovy pra vas ad usâgo narodu,

24. не, дзеці мае, нядобрая пагудка, якую я чую; вы разбэшчваеце народ Гасподні;

ne, dzecì mae, nâdobraâ pagudka, âkuû â čuû; vy razbèščvaece narod Gaspodnì;

25. калі згрэшыць чалавек супроць чалавека, дык памоляцца за яго Богу; а калі чалавек згрэшыць супроць Госпада, дык хто будзе хадайнікам за яго? Але яны ня слухалі голасу бацькі свайго, бо Гасподзь вырашыў ужо аддаць іх сьмерці.

kalì zgrèšyc′ čalavek suproc′ čalaveka, dyk pamolâcca za âgo Bogu; a kalì čalavek zgrèšyc′ suproc′ Gospada, dyk hto budze hadajnìkam za âgo? Ale âny nâ sluhalì golasu bac′kì svajgo, bo Gaspodz′ vyrašyǔ užo addac′ ìh s′mercì.

26. А хлопчык Самуіл усё больш і больш набіраў узросту і ўпадабаньня ў Госпада і ў людзей.

A hlopčyk Samuìl usë bol′š ì bol′š nabìraǔ uzrostu ì ǔpadaban′nâ ǔ Gospada ì ǔ lûdzej.

27. І прыйшоў чалавек Божы да Ілія і сказаў яму: так кажа Гасподзь: ці ж не адкрыўся Я дому бацькі твайго, калі яны былі яшчэ ў Егіпце, у доме фараона?

Ì pryjšoǔ čalavek Božy da Ìlìâ ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′: cì ž ne adkryǔsâ Â domu bac′kì tvajgo, kalì âny bylì âščè ǔ Egìpce, u dome faraona?

28. і ці ж ня выбраў яго з усіх каленаў Ізраілевых Сабе ў сьвятары, каб ён падымаўся да ахвярніка Майго, каб дыміў фіміямам, каб насіў наплечнік прад Мною? і ці ж ня даў я дому бацькі твайго ад усіх паленых агнём ахвяр сыноў Ізраілевых?

ì cì ž nâ vybraǔ âgo z usìh kalenaǔ Ìzraìlevyh Sabe ǔ s′vâtary, kab ën padymaǔsâ da ahvârnìka Majgo, kab dymìǔ fìmìâmam, kab nasìǔ naplečnìk prad Mnoû? ì cì ž nâ daǔ â domu bac′kì tvajgo ad usìh palenyh agnëm ahvâr synoǔ Ìzraìlevyh?

29. навошта ж вы топчаце нагамі ахвяры Мае і хлебныя прынашэньні Мае, якія запавядаў Я жытлішчу Майму, і навошта ты аддаеш перавагу сынам сваім прад Мною, раскормліваючы сябе пачаткамі прынашэньняў народу Майго Ізраіля?

navošta ž vy topčace nagamì ahvâry Mae ì hlebnyâ prynašèn′nì Mae, âkìâ zapavâdaǔ Â žytlìšču Majmu, ì navošta ty addaeš peravagu synam svaìm prad Mnoû, raskormlìvaûčy sâbe pačatkamì prynašèn′nâǔ narodu Majgo Ìzraìlâ?

30. Таму так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: Я сказаў тады: дом твой і дом бацькі твайго будуць хадзіць прад абліччам Маім вавек; а цяпер кажа Гасподзь: хай ня будзе так, бо Я праслаўлю тых, што праслаўляюць Мяне, а тыя, што няславяць Мяне, будуць паганьбаваныя.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: Â skazaǔ tady: dom tvoj ì dom bac′kì tvajgo buduc′ hadzìc′ prad ablìččam Maìm vavek; a câper kaža Gaspodz′: haj nâ budze tak, bo Â praslaǔlû tyh, što praslaǔlâûc′ Mâne, a tyâ, što nâslavâc′ Mâne, buduc′ pagan′bavanyâ.

31. Вось, настаюць дні, калі я падсяку мышцу тваю і мышцу дома бацькі твайго, так што ня будзе старца ў доме тваім ніколі;

Vos′, nastaûc′ dnì, kalì â padsâku myšcu tvaû ì myšcu doma bac′kì tvajgo, tak što nâ budze starca ǔ dome tvaìm nìkolì;

32. і ты будзеш бачыць бедства жытлішча Майго, пры ўсім тым, што Гасподзь дабрачыніць Ізраілю, і ня будзе ў доме тваім старога праз усе дні.

ì ty budzeš bačyc′ bedstva žytlìšča Majgo, pry ǔsìm tym, što Gaspodz′ dabračynìc′ Ìzraìlû, ì nâ budze ǔ dome tvaìm staroga praz use dnì.

33. Я не адхілю ў цябе ўсіх ад ахвярніка Майго, каб таміць вочы твае і мучыць душу тваю; але ўсе нашчадкі дома твайго будуць паміраць у сярэдніх гадах.

Â ne adhìlû ǔ câbe ǔsìh ad ahvârnìka Majgo, kab tamìc′ vočy tvae ì mučyc′ dušu tvaû; ale ǔse naščadkì doma tvajgo buduc′ pamìrac′ u sârèdnìh gadah.

34. І вось табе азнака, якая будзе з двума сынамі тваімі, Офні і Фінээсам: абодва яны памруць у адзін дзень.

Ì vos′ tabe aznaka, âkaâ budze z dvuma synamì tvaìmì, Ofnì ì Fìnèèsam: abodva âny pamruc′ u adzìn dzen′.

35. І пастаўлю сабе сьвятара вернага; ён будзе рабіць па сэрцы Маім і па душы Маёй; і дом яго зраблю цьвёрдым, і ён будзе хадзіць прад памазанцам Маім праз усе дні;

Ì pastaǔlû sabe s′vâtara vernaga; ën budze rabìc′ pa sèrcy Maìm ì pa dušy Maëj; ì dom âgo zrablû c′vërdym, ì ën budze hadzìc′ prad pamazancam Maìm praz use dnì;

36. І кожны, хто застаўся з дому твайго, прыйдзе кланяцца яму за геру срэбра і кавалак хлеба і скажа: далучы мяне да якой-небудзь лявіцкай пасады, каб мець пракорм.

Ì kožny, hto zastaǔsâ z domu tvajgo, pryjdze klanâcca âmu za geru srèbra ì kavalak hleba ì skaža: dalučy mâne da âkoj-nebudz′ lâvìckaj pasady, kab mec′ prakorm.

3 Кіраўнік

1. Хлопчык Самуіл служыў Госпаду пры Іліі; слова Гасподняе было рэдкае ў тыя дні, відзежы былі ня частыя.

Hlopčyk Samuìl služyǔ Gospadu pry Ìlìì; slova Gaspodnâe bylo rèdkae ǔ tyâ dnì, vìdzežy bylì nâ častyâ.

2. І было ў той час, калі Ілій ляжаў на сваім месцы, - і ў вачах ягоных пачало цямнець, і ён ня мог бачыць, -

Ì bylo ǔ toj čas, kalì Ìlìj lâžaǔ na svaìm mescy, - ì ǔ vačah âgonyh pačalo câmnec′, ì ën nâ mog bačyc′, -

3. і сьвяцільня Божая яшчэ не патухла, і Самуіл ляжаў у храме Гасподнім, дзе каўчэг Божы:

ì s′vâcìl′nâ Božaâ âščè ne patuhla, ì Samuìl lâžaǔ u hrame Gaspodnìm, dze kaǔčèg Božy:

4. паклікаў Гасподзь Самуіла. І адказаў ён: вось я!

paklìkaǔ Gaspodz′ Samuìla. Ì adkazaǔ ën: vos′ â!

5. І пабег да Ілія і сказаў: вось я! ты клікаў мяне. Але той сказаў: я ня клікаў цябе; ідзі назад, кладзіся. І ён пайшоў і лёг.

Ì pabeg da Ìlìâ ì skazaǔ: vos′ â! ty klìkaǔ mâne. Ale toj skazaǔ: â nâ klìkaǔ câbe; ìdzì nazad, kladzìsâ. Ì ën pajšoǔ ì lëg.

6. Але Гасподзь другі раз паклікаў Самуіла. Ён устаў і прыйшоў да Ілія другі раз і сказаў: вось я! ты клікаў мяне. Але той сказаў: я ня клікаў цябе, сыне мой; ідзі назад, кладзіся.

Ale Gaspodz′ drugì raz paklìkaǔ Samuìla. Ën ustaǔ ì pryjšoǔ da Ìlìâ drugì raz ì skazaǔ: vos′ â! ty klìkaǔ mâne. Ale toj skazaǔ: â nâ klìkaǔ câbe, syne moj; ìdzì nazad, kladzìsâ.

7. Самуіл яшчэ ня ведаў тады голасу Госпада, і яшчэ не адкрывалася яму слова Гасподняе.

Samuìl âščè nâ vedaǔ tady golasu Gospada, ì âščè ne adkryvalasâ âmu slova Gaspodnâe.

8. І паклікаў Гасподзь Самуіла яшчэ трэці раз. Ён устаў і прыйшоў да Ілія і сказаў: вось я! ты клікаў мяне. Тады зразумеў Ілій, што Гасподзь кліча хлопчыка.

Ì paklìkaǔ Gaspodz′ Samuìla âščè trècì raz. Ën ustaǔ ì pryjšoǔ da Ìlìâ ì skazaǔ: vos′ â! ty klìkaǔ mâne. Tady zrazumeǔ Ìlìj, što Gaspodz′ klìča hlopčyka.

9. І сказаў Ілій Самуілу: ідзі назад і кладзіся, і калі пакліча цябе Той, Які кліча, ты скажы: кажы, Госпадзе, бо чуе раб Твой. І пайшоў Самуіл і лёг на месцы сваім.

Ì skazaǔ Ìlìj Samuìlu: ìdzì nazad ì kladzìsâ, ì kalì paklìča câbe Toj, Âkì klìča, ty skažy: kažy, Gospadze, bo čue rab Tvoj. Ì pajšoǔ Samuìl ì lëg na mescy svaìm.

10. І прыйшоў Гасподзь, і стаў, і паклікаў, як таго і другога разу: Самуіле! Самуіле! І сказаў Самуіл: кажы, Госпадзе, бо чуе раб Твой.

Ì pryjšoǔ Gaspodz′, ì staǔ, ì paklìkaǔ, âk tago ì drugoga razu: Samuìle! Samuìle! Ì skazaǔ Samuìl: kažy, Gospadze, bo čue rab Tvoj.

11. І сказаў Гасподзь Самуілу: вось, Я ўчыню дзею ў Ізраілі, пра якую калі хто пачуе, дык у таго зазьвініць у вушах;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Samuìlu: vos′, Â ǔčynû dzeû ǔ Ìzraìlì, pra âkuû kalì hto pačue, dyk u tago zaz′vìnìc′ u vušah;

12. у той дзень Я ўчыню над Ізраілем усё тое, што Я казаў пра дом ягоны; Я пачну і закончу;

u toj dzen′ Â ǔčynû nad Ìzraìlem usë toe, što Â kazaǔ pra dom âgony; Â pačnu ì zakonču;

13. Я абвясьціў яму, што Я пакараю дом яго навекі за тую віну, што ён ведаў, як сыны ягоныя ліхадзейнічаюць, і ня цугляў іх;

Â abvâs′cìǔ âmu, što Â pakaraû dom âgo navekì za tuû vìnu, što ën vedaǔ, âk syny âgonyâ lìhadzejnìčaûc′, ì nâ cuglâǔ ìh;

14. і таму прысягаю дому Ілія, што віна дома Іліевага не загладзіцца ні ахвярамі, ні прынашэньнямі хлебнымі павек.

ì tamu prysâgaû domu Ìlìâ, što vìna doma Ìlìevaga ne zagladzìcca nì ahvâramì, nì prynašèn′nâmì hlebnymì pavek.

15. І спаў Самуіл да раніцы, і адчыніў дзьверы дома Гасподняга; і баяўся Самуіл абвясьціць відзеж гэты Ілію.

Ì spaǔ Samuìl da ranìcy, ì adčynìǔ dz′very doma Gaspodnâga; ì baâǔsâ Samuìl abvâs′cìc′ vìdzež gèty Ìlìû.

16. Але Ілій паклікаў Самуіла і сказаў: сыне мой Самуіле! Той сказаў: вось я!

Ale Ìlìj paklìkaǔ Samuìla ì skazaǔ: syne moj Samuìle! Toj skazaǔ: vos′ â!

17. І сказаў Ілій: што сказана табе? не хавай ад мяне, тое і тое зробіць з табою Бог, і яшчэ болей зробіць, калі ты ўтоіш ад мяне што-колечы з усяго таго, што сказана табе.

Ì skazaǔ Ìlìj: što skazana tabe? ne havaj ad mâne, toe ì toe zrobìc′ z taboû Bog, ì âščè bolej zrobìc′, kalì ty ǔtoìš ad mâne što-kolečy z usâgo tago, što skazana tabe.

18. І абвясьціў яму Самуіл і ня ўтоіў ад яго нічога. Тады сказаў Ілій: Ён - Гасподзь; што Яму заўгодна, тое і ўтворыць.

Ì abvâs′cìǔ âmu Samuìl ì nâ ǔtoìǔ ad âgo nìčoga. Tady skazaǔ Ìlìj: Ën - Gaspodz′; što Âmu zaǔgodna, toe ì ǔtvoryc′.

19. І вырас Самуіл, і Гасподзь быў зь ім; і не засталося ніводнага слова ягонага, каб ня спраўдзілася.

Ì vyras Samuìl, ì Gaspodz′ byǔ z′ ìm; ì ne zastalosâ nìvodnaga slova âgonaga, kab nâ spraǔdzìlasâ.

20. І даведаўся ўвесь Ізраіль ад Дана да Вірсавіі, што Самуілу выпаў гонар быць прарокам Гасподнім.

Ì davedaǔsâ ǔves′ Ìzraìl′ ad Dana da Vìrsavìì, što Samuìlu vypaǔ gonar byc′ prarokam Gaspodnìm.

21. І прадаўжаў Гасподзь зьяўляцца ў Сіломе пасьля таго, як адкрыў Сябе Самуілу ў Сіломе праз слова Гасподняе.

Ì pradaǔžaǔ Gaspodz′ z′âǔlâcca ǔ Sìlome pas′lâ tago, âk adkryǔ Sâbe Samuìlu ǔ Sìlome praz slova Gaspodnâe.

4 Кіраўнік

1. І было слова Самуіла да ўсяго Ізраіля. І выступілі Ізраільцяне супроць Філістымлянаў на вайну і атабарыліся каля Авэн-Эзэра, а Філістымляне атабарыліся каля Афэка.

Ì bylo slova Samuìla da ǔsâgo Ìzraìlâ. Ì vystupìlì Ìzraìl′câne suproc′ Fìlìstymlânaǔ na vajnu ì atabarylìsâ kalâ Avèn-Èzèra, a Fìlìstymlâne atabarylìsâ kalâ Afèka.

2. І выстраіліся Філістымляне супроць Ізраільцянаў, і адбылася бітва, і былі пабітыя Ізраільцяне Філістымлянамі, якія пабілі на полі бітвы каля чатырох тысяч чалавек.

Ì vystraìlìsâ Fìlìstymlâne suproc′ Ìzraìl′cânaǔ, ì adbylasâ bìtva, ì bylì pabìtyâ Ìzraìl′câne Fìlìstymlânamì, âkìâ pabìlì na polì bìtvy kalâ čatyroh tysâč čalavek.

3. І прыйшоў народ у табар; і сказалі старэйшыны Ізраільскія: за што пабіў нас Гасподзь сёньня перад Філістымлянамі? возьмем сабе зь Сілома каўчэг запавета Гасподняга, і ён пойдзе сярод нас і ўратуе нас ад рукі ворагаў нашых.

Ì pryjšoǔ narod u tabar; ì skazalì starèjšyny Ìzraìl′skìâ: za što pabìǔ nas Gaspodz′ sën′nâ perad Fìlìstymlânamì? voz′mem sabe z′ Sìloma kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, ì ën pojdze sârod nas ì ǔratue nas ad rukì voragaǔ našyh.

4. І паслаў народ у Сілом, і прынесьлі адтуль каўчэг запавета Госпада Саваофа, Які сядзіць на херувімах; а пры каўчэгу запавета Божага былі і два сыны Іліевыя, Офні і Фінээс.

Ì paslaǔ narod u Sìlom, ì prynes′lì adtul′ kaǔčèg zapaveta Gospada Savaofa, Âkì sâdzìc′ na heruvìmah; a pry kaǔčègu zapaveta Božaga bylì ì dva syny Ìlìevyâ, Ofnì ì Fìnèès.

5. І калі прыбыў каўчэг запавета Гасподняга ў табар, увесь Ізраіль падняў такі вялікі крык, што зямля стагнала.

Ì kalì prybyǔ kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga ǔ tabar, uves′ Ìzraìl′ padnâǔ takì vâlìkì kryk, što zâmlâ stagnala.

6. І пачулі Філістымляне шум крыкаў і сказалі: чаго такія моцныя крыкі ў табары Габрэяў? І даведаліся, што каўчэг Гасподні прыбыў у табар.

Ì pačulì Fìlìstymlâne šum krykaǔ ì skazalì: čago takìâ mocnyâ krykì ǔ tabary Gabrèâǔ? Ì davedalìsâ, što kaǔčèg Gaspodnì prybyǔ u tabar.

7. І спалохаліся Філістымляне, бо сказалі: Бог той прыйшоў да іх у табар. І сказалі: гора нам! бо ня бывала падобнага ні ўчора, ні заўчора;

Ì spalohalìsâ Fìlìstymlâne, bo skazalì: Bog toj pryjšoǔ da ìh u tabar. Ì skazalì: gora nam! bo nâ byvala padobnaga nì ǔčora, nì zaǔčora;

8. гора нам! хто выбавіць нас ад рукі гэтага магутнага Бога? гэта - Той Бог, Які пабіў Егіпцян усялякімі карамі ў пустыні;

gora nam! hto vybavìc′ nas ad rukì gètaga magutnaga Boga? gèta - Toj Bog, Âkì pabìǔ Egìpcân usâlâkìmì karamì ǔ pustynì;

9. умацуйцеся і будзьце мужныя, Філістымляне, каб вам ня быць у рабстве ў Габрэяў як яны ў вас у рабстве; будзьце мужныя і паваюйце іх.

umacujcesâ ì budz′ce mužnyâ, Fìlìstymlâne, kab vam nâ byc′ u rabstve ǔ Gabrèâǔ âk âny ǔ vas u rabstve; budz′ce mužnyâ ì pavaûjce ìh.

10. І біліся Філістымляне, і пабітыя былі Ізраільцяне, і кожны пабег у намёт свой, і была параза вельмі вялікая, і загінула ў Ізраільцянаў трыццаць тысяч пешых.

Ì bìlìsâ Fìlìstymlâne, ì pabìtyâ bylì Ìzraìl′câne, ì kožny pabeg u namët svoj, ì byla paraza vel′mì vâlìkaâ, ì zagìnula ǔ Ìzraìl′cânaǔ tryccac′ tysâč pešyh.

11. І каўчэг Божы быў узяты, і два сыны Іліевыя, Офні і Фінээс, памерлі.

Ì kaǔčèg Božy byǔ uzâty, ì dva syny Ìlìevyâ, Ofnì ì Fìnèès, pamerlì.

12. І пабег адзін Веньямініцянін зь месца бітвы і прыйшоў у Сілом таго ж самага дня; вопратка на ім была падраная і пыл на галаве ў яго.

Ì pabeg adzìn Ven′âmìnìcânìn z′ mesca bìtvy ì pryjšoǔ u Sìlom tago ž samaga dnâ; vopratka na ìm byla padranaâ ì pyl na galave ǔ âgo.

13. Калі прыйшоў ён, Ілій сядзеў на сядзеньні пры дарозе каля варот і глядзеў, бо сэрца ягонае трымцела за каўчэг Божы. І калі чалавек той прыйшоў і абвясьціў у горадзе, дык моцна застагнаў увесь горад.

Kalì pryjšoǔ ën, Ìlìj sâdzeǔ na sâdzen′nì pry daroze kalâ varot ì glâdzeǔ, bo sèrca âgonae trymcela za kaǔčèg Božy. Ì kalì čalavek toj pryjšoǔ ì abvâs′cìǔ u goradze, dyk mocna zastagnaǔ uves′ gorad.

14. І пачуў Ілій гукі ляманту і сказаў: чаго такі шум? І адразу падышоў чалавек той і абвясьціў Ілію.

Ì pačuǔ Ìlìj gukì lâmantu ì skazaǔ: čago takì šum? Ì adrazu padyšoǔ čalavek toj ì abvâs′cìǔ Ìlìû.

15. Ілію было тады дзевяноста восем гадоў; і вочы ў яго патухлі, і ён ня мог бачыць.

Ìlìû bylo tady dzevânosta vosem gadoǔ; ì vočy ǔ âgo patuhlì, ì ën nâ mog bačyc′.

16. І сказаў той чалавек Ілію: я прыйшоў з табара, а сёньня бег я з поля бітвы. І сказаў Ілій: што адбылося, сыне мой?

Ì skazaǔ toj čalavek Ìlìû: â pryjšoǔ z tabara, a sën′nâ beg â z polâ bìtvy. Ì skazaǔ Ìlìj: što adbylosâ, syne moj?

17. І адказваў весьнік і сказаў: пабег Ізраіль перад Філістымлянамі, і параза вялікая адбылася ў народзе, і абодва сыны твае, Офні і Фінээс, памерлі, і каўчэг Божы ўзяты.

Ì adkazvaǔ ves′nìk ì skazaǔ: pabeg Ìzraìl′ perad Fìlìstymlânamì, ì paraza vâlìkaâ adbylasâ ǔ narodze, ì abodva syny tvae, Ofnì ì Fìnèès, pamerlì, ì kaǔčèg Božy ǔzâty.

18. Калі спамянуў ён пра каўчэг Божы, Ілій упаў зь сядзеньня дагары каля варотаў, зламаў сабе хрыбет і памёр; бо ён быў стары і цяжкі. А быў ён судзьдзя Ізраіля сорак гадоў.

Kalì spamânuǔ ën pra kaǔčèg Božy, Ìlìj upaǔ z′ sâdzen′nâ dagary kalâ varotaǔ, zlamaǔ sabe hrybet ì pamër; bo ën byǔ stary ì câžkì. A byǔ ën sudz′dzâ Ìzraìlâ sorak gadoǔ.

19. Нявестка ягоная, жонка Фінээсава, была цяжарная, і ўжо блізіліся роды. Калі пачула яна вестку пра ўзяцьце каўчэга Божага і пра сьмерць сьвёкра свайго і мужа свайго, дык упала на калені і нарадзіла, бо падступіліся да яе болі яе.

Nâvestka âgonaâ, žonka Fìnèèsava, byla câžarnaâ, ì ǔžo blìzìlìsâ rody. Kalì pačula âna vestku pra ǔzâc′ce kaǔčèga Božaga ì pra s′merc′ s′vëkra svajgo ì muža svajgo, dyk upala na kalenì ì naradzìla, bo padstupìlìsâ da âe bolì âe.

20. І калі памірала яна, дык жанчыны, якія стаялі каля яе, казалі ёй: ня бойся, ты нарадзіла сына. Але яна не адказвала і не зважала.

Ì kalì pamìrala âna, dyk žančyny, âkìâ staâlì kalâ âe, kazalì ëj: nâ bojsâ, ty naradzìla syna. Ale âna ne adkazvala ì ne zvažala.

21. І назвала дзіця: Іхавод, сказаўшы: "адышла слава ад Ізраіля" - з узяцьцем каўчэга Божага і зь сьмерцю сьвёкра яе і мужа яе.

Ì nazvala dzìcâ: Ìhavod, skazaǔšy: "adyšla slava ad Ìzraìlâ" - z uzâc′cem kaǔčèga Božaga ì z′ s′mercû s′vëkra âe ì muža âe.

22. Яна сказала: адышла слава ад Ізраіля, бо ўзяты каўчэг Божы.

Âna skazala: adyšla slava ad Ìzraìlâ, bo ǔzâty kaǔčèg Božy.

5 Кіраўнік

1. А Філістымляне ўзялі каўчэг Божы і прынесьлі яго з Авэн-Эзэра ў Азот.

A Fìlìstymlâne ǔzâlì kaǔčèg Božy ì prynes′lì âgo z Avèn-Èzèra ǔ Azot.

2. І ўзялі Філістымляне каўчэг Божы, і ўнесьлі яго ў храм Дагона, і паставілі яго каля Дагона.

Ì ǔzâlì Fìlìstymlâne kaǔčèg Božy, ì ǔnes′lì âgo ǔ hram Dagona, ì pastavìlì âgo kalâ Dagona.

3. І ўсталі Азацяне рана на другі дзень, і вось, Дагон ляжыць тварам сваім да зямлі перад каўчэгам Гасподнім. І ўзялі яны Дагона і зноў паставілі яго на сваё месца.

Ì ǔstalì Azacâne rana na drugì dzen′, ì vos′, Dagon lâžyc′ tvaram svaìm da zâmlì perad kaǔčègam Gaspodnìm. Ì ǔzâlì âny Dagona ì znoǔ pastavìlì âgo na svaë mesca.

4. І ўсталі яны раніцай на другі дзень, і вось, Дагон ляжыць ніцма на зямлі перад каўчэгам Гасподнім; галава Дагонава і абедзьве нагі яго і абедзьве рукі ягоныя адцятыя, кожная асобна, на парозе, засталося толькі тулава Дагонава.

Ì ǔstalì âny ranìcaj na drugì dzen′, ì vos′, Dagon lâžyc′ nìcma na zâmlì perad kaǔčègam Gaspodnìm; galava Dagonava ì abedz′ve nagì âgo ì abedz′ve rukì âgonyâ adcâtyâ, kožnaâ asobna, na paroze, zastalosâ tol′kì tulava Dagonava.

5. Таму жрацы Дагонавы і ўсе, хто прыходзіў у капішча Дагона ў Азот, ня ступаюць на парог Дагонаў да сёньня.

Tamu žracy Dagonavy ì ǔse, hto pryhodzìǔ u kapìšča Dagona ǔ Azot, nâ stupaûc′ na parog Dagonaǔ da sën′nâ.

6. І ацяжэла рука Гасподняя над Азацянамі, і Ён пабіваў іх і пакараў іх пакутлівымі нарасьцямі, у Азоце і ў навакольлі яго.

Ì acâžèla ruka Gaspodnââ nad Azacânamì, ì Ën pabìvaǔ ìh ì pakaraǔ ìh pakutlìvymì naras′câmì, u Azoce ì ǔ navakol′lì âgo.

7. І ўгледзелі гэта Азацяне і сказалі: хай не застанецца каўчэг Бога Ізраілевага ў нас, бо цяжкая рука ў Яго і для нас і для Дагона, бога нашага.

Ì ǔgledzelì gèta Azacâne ì skazalì: haj ne zastanecca kaǔčèg Boga Ìzraìlevaga ǔ nas, bo câžkaâ ruka ǔ Âgo ì dlâ nas ì dlâ Dagona, boga našaga.

8. І паслалі, і сабралі да сябе ўсіх уладароў Філістымскіх, і сказалі: што нам рабіць з каўчэгам Бога Ізраілевага? І сказалі: няхай каўчэг Бога Ізраілевага пяройдзе ў Гэт. І адправілі каўчэг Бога Ізраілевага ў Гэт.

Ì paslalì, ì sabralì da sâbe ǔsìh uladaroǔ Fìlìstymskìh, ì skazalì: što nam rabìc′ z kaǔčègam Boga Ìzraìlevaga? Ì skazalì: nâhaj kaǔčèg Boga Ìzraìlevaga pârojdze ǔ Gèt. Ì adpravìlì kaǔčèg Boga Ìzraìlevaga ǔ Gèt.

9. Пасьля таго, як адправілі яго, была рука Гасподняя на горадзе - жудасьць вельмі вялікая, і пабіў Гасподзь жыхароў горада ад малога да вялікага, і паказаліся на іх нарасьці.

Pas′lâ tago, âk adpravìlì âgo, byla ruka Gaspodnââ na goradze - žudas′c′ vel′mì vâlìkaâ, ì pabìǔ Gaspodz′ žyharoǔ gorada ad maloga da vâlìkaga, ì pakazalìsâ na ìh naras′cì.

10. І паслалі яны каўчэг Божы ў Аскалон. І калі прыйшоў каўчэг Божы ў Аскалон, заенчылі Аскаланіцяне, кажучы: прынесьлі да нас каўчэг Бога Ізраілевага, каб аддаць сьмерці нас і народ наш.

Ì paslalì âny kaǔčèg Božy ǔ Askalon. Ì kalì pryjšoǔ kaǔčèg Božy ǔ Askalon, zaenčylì Askalanìcâne, kažučy: prynes′lì da nas kaǔčèg Boga Ìzraìlevaga, kab addac′ s′mercì nas ì narod naš.

11. І паслалі, і сабралі ўсіх уладароў Філістымскіх, і сказалі: вышліце каўчэг Бога Ізраілевага; няхай ён вернецца на сваё месца, каб ня ўсьмерціў ён нас і народ наш. Бо сьмяротная жудасьць была на ўсім горадзе: вельмі ацяжэла рука Божая на іх.

Ì paslalì, ì sabralì ǔsìh uladaroǔ Fìlìstymskìh, ì skazalì: vyšlìce kaǔčèg Boga Ìzraìlevaga; nâhaj ën vernecca na svaë mesca, kab nâ ǔs′mercìǔ ën nas ì narod naš. Bo s′mârotnaâ žudas′c′ byla na ǔsìm goradze: vel′mì acâžèla ruka Božaâ na ìh.

12. І тыя, якія не памерлі, пакараныя былі нарасьцямі, так што енк горада падымаўся да нябёсаў.

Ì tyâ, âkìâ ne pamerlì, pakaranyâ bylì naras′câmì, tak što enk gorada padymaǔsâ da nâbësaǔ.

6 Кіраўнік

1. І прабыў каўчэг Гасподні ў вобласьці Філістымскай сем месяцаў.

Ì prabyǔ kaǔčèg Gaspodnì ǔ voblas′cì Fìlìstymskaj sem mesâcaǔ.

2. І паклікалі Філістымляне жрацоў і празарліўцаў і сказалі: што нам рабіць з каўчэгам Гасподнім? навучэце нас, як нам адпусьціць яго ў месца ягонае.

Ì paklìkalì Fìlìstymlâne žracoǔ ì prazarlìǔcaǔ ì skazalì: što nam rabìc′ z kaǔčègam Gaspodnìm? navučèce nas, âk nam adpus′cìc′ âgo ǔ mesca âgonae.

3. Тыя сказалі: калі вы хочаце адпусьціць каўчэг Бога Ізраілевага, дык не адпускайце яго ні з чым, а прынясеце яму ахвяру павіннасьці; тады ацаліцеся і ўведаеце, за што не адступае ад вас рука Ягоная.

Tyâ skazalì: kalì vy hočace adpus′cìc′ kaǔčèg Boga Ìzraìlevaga, dyk ne adpuskajce âgo nì z čym, a prynâsece âmu ahvâru pavìnnas′cì; tady acalìcesâ ì ǔvedaece, za što ne adstupae ad vas ruka Âgonaâ.

4. І сказалі яны: якую ахвяру павіннасьці мусім прынесьці мы Яму? Тыя сказалі: па ліку ўладароў Філістымскіх пяць нарасьцяў залатых і пяць мышэй залатых; бо кара адна на ўсіх вас і на ўладарах вашых;

Ì skazalì âny: âkuû ahvâru pavìnnas′cì musìm prynes′cì my Âmu? Tyâ skazalì: pa lìku ǔladaroǔ Fìlìstymskìh pâc′ naras′câǔ zalatyh ì pâc′ myšèj zalatyh; bo kara adna na ǔsìh vas ì na ǔladarah vašyh;

5. дык вось, зрабеце выявы нарасьцьяў вашых і выявы мышэй вашых, што спусташаюць зямлю, і ўзьнясеце славу Богу Ізраілеваму; магчыма, Ён паслабіць руку Сваю над вамі і над багамі вашымі і над зямлёю вашаю;

dyk vos′, zrabece vyâvy naras′c′âǔ vašyh ì vyâvy myšèj vašyh, što spustašaûc′ zâmlû, ì ǔz′nâsece slavu Bogu Ìzraìlevamu; magčyma, Ën paslabìc′ ruku Svaû nad vamì ì nad bagamì vašymì ì nad zâmlëû vašaû;

6. і навошта вам рабіць жорсткім сэрца ваша, як ажарсьцьвілі сэрца сваё Егіпцяне і фараон? вось, калі Гасподзь паказаў сілу Сваю над імі, дык яны адпусьцілі іх, і тыя пайшлі;

ì navošta vam rabìc′ žorstkìm sèrca vaša, âk ažars′c′vìlì sèrca svaë Egìpcâne ì faraon? vos′, kalì Gaspodz′ pakazaǔ sìlu Svaû nad ìmì, dyk âny adpus′cìlì ìh, ì tyâ pajšlì;

7. дык вось, вазьмеце, зрабеце адну калясьніцу новую і вазьмеце дзьве каровы-першацёлкі, на якіх ня было ярма, і запражэце кароў у калясьніцы, а цялят ад іх завядзеце ад іх дамоў;

dyk vos′, vaz′mece, zrabece adnu kalâs′nìcu novuû ì vaz′mece dz′ve karovy-peršacëlkì, na âkìh nâ bylo ârma, ì zapražèce karoǔ u kalâs′nìcy, a câlât ad ìh zavâdzece ad ìh damoǔ;

8. і вазьмеце каўчэг Гасподні і пастаўце яго на калясьніцу, а залатыя рэчы, якія прынесяце Яму ў ахвяру павіннасьці, пакладзеце ў скрынку збоку ад яго; і адпусьцеце яго, і хай пойдзе;

ì vaz′mece kaǔčèg Gaspodnì ì pastaǔce âgo na kalâs′nìcu, a zalatyâ rèčy, âkìâ prynesâce Âmu ǔ ahvâru pavìnnas′cì, pakladzece ǔ skrynku zboku ad âgo; ì adpus′cece âgo, ì haj pojdze;

9. і глядзеце, калі ён пойдзе да межаў сваіх, да Бэтсаміса, дык ён вялікае зло зрабіў нам; а калі не, дык мы будзем ведаць, што не ягоная рука пакарала нас, а зрабілася гэта з намі выпадкова.

ì glâdzece, kalì ën pojdze da mežaǔ svaìh, da Bètsamìsa, dyk ën vâlìkae zlo zrabìǔ nam; a kalì ne, dyk my budzem vedac′, što ne âgonaâ ruka pakarala nas, a zrabìlasâ gèta z namì vypadkova.

10. І зрабілі яны так: і ўзялі дзьве каровы-першацёлкі і запрэглі іх у калясьніцу, а цялят іх затрымалі дома;

Ì zrabìlì âny tak: ì ǔzâlì dz′ve karovy-peršacëlkì ì zaprèglì ìh u kalâs′nìcu, a câlât ìh zatrymalì doma;

11. і паставілі каўчэг Госпада на калясьніцу і скрынку з залатымі мышамі і выявамі нарасьцяў.

ì pastavìlì kaǔčèg Gospada na kalâs′nìcu ì skrynku z zalatymì myšamì ì vyâvamì naras′câǔ.

12. І пайшлі каровы проста на дарогу да Бэтсаміса: адною дарогаю ішлі, ішлі і рыкалі, але ня ўхіляліся ні направа, ні налева; а ўладары Філістымскія ішлі сьледам за імі да межаў Бэтсаміса.

Ì pajšlì karovy prosta na darogu da Bètsamìsa: adnoû darogaû ìšlì, ìšlì ì rykalì, ale nâ ǔhìlâlìsâ nì naprava, nì naleva; a ǔladary Fìlìstymskìâ ìšlì s′ledam za ìmì da mežaǔ Bètsamìsa.

13. Жыхары Бэтсаміса жалі тады пшаніцу ў даліне і, зірнуўшы, угледзелі каўчэг Гасподні, і ўзрадаваліся, што ўбачылі яго.

Žyhary Bètsamìsa žalì tady pšanìcu ǔ dalìne ì, zìrnuǔšy, ugledzelì kaǔčèg Gaspodnì, ì ǔzradavalìsâ, što ǔbačylì âgo.

14. А калясьніца прыйшла на поле Ісуса Бэтсамісяніна і спынілася там; і быў тут вялікі камень, і раскалолі калясьніцу на дровы, а кароў прынесьлі на цэласпаленьне Госпаду.

A kalâs′nìca pryjšla na pole Ìsusa Bètsamìsânìna ì spynìlasâ tam; ì byǔ tut vâlìkì kamen′, ì raskalolì kalâs′nìcu na drovy, a karoǔ prynes′lì na cèlaspalen′ne Gospadu.

15. Лявіты зьнялі каўчэг Госпада і скрынку, што была пры ім, у якой былі залатыя рэчы, і паставілі на вялікім тым камені; а жыхары Бэтсаміса прынесьлі таго дня цэласпаленьне і закалолі ахвяры Госпаду.

Lâvìty z′nâlì kaǔčèg Gospada ì skrynku, što byla pry ìm, u âkoj bylì zalatyâ rèčy, ì pastavìlì na vâlìkìm tym kamenì; a žyhary Bètsamìsa prynes′lì tago dnâ cèlaspalen′ne ì zakalolì ahvâry Gospadu.

16. І пяць уладароў Філістымскіх бачылі гэта і вярнуліся таго ж дня ў Акарон.

Ì pâc′ uladaroǔ Fìlìstymskìh bačylì gèta ì vârnulìsâ tago ž dnâ ǔ Akaron.

17. Залатыя гэтыя нарасьці, якія прынесьлі Філістымляне ў ахвяру павіннасьці Госпаду, былі: адна за Азот, адна за Газу, адна за Аскалон, адна за Гэт, адна за Акарон;

Zalatyâ gètyâ naras′cì, âkìâ prynes′lì Fìlìstymlâne ǔ ahvâru pavìnnas′cì Gospadu, bylì: adna za Azot, adna za Gazu, adna za Askalon, adna za Gèt, adna za Akaron;

18. а залатыя мышы былі па колькасьці гарадоў Філістымскіх - пяці валадароў, ад гарадоў умацаваных і да адкрытых сёлаў, да вялікага каменя, на якім паставілі каўчэг Госпада, і які да сёньня на полі Ісуса Бэтсамісяніна.

a zalatyâ myšy bylì pa kol′kas′cì garadoǔ Fìlìstymskìh - pâcì valadaroǔ, ad garadoǔ umacavanyh ì da adkrytyh sëlaǔ, da vâlìkaga kamenâ, na âkìm pastavìlì kaǔčèg Gospada, ì âkì da sën′nâ na polì Ìsusa Bètsamìsânìna.

19. І пакараў Ён жыхароў Бэтсаміса за тое, што яны заглядвалі ў каўчэг Госпада, і забіў з народу пяцьдзесят тысяч семдзесят чалавек. І заенчыў народ, бо пакараў Гасподзь народ караю вялікаю.

Ì pakaraǔ Ën žyharoǔ Bètsamìsa za toe, što âny zaglâdvalì ǔ kaǔčèg Gospada, ì zabìǔ z narodu pâc′dzesât tysâč semdzesât čalavek. Ì zaenčyǔ narod, bo pakaraǔ Gaspodz′ narod karaû vâlìkaû.

20. І сказалі жыхары Бэтсаміса: хто можа стаяць прад Госпадам, Гэтым Сьвятым Богам? і да каго Ён пойдзе ад нас?

Ì skazalì žyhary Bètsamìsa: hto moža staâc′ prad Gospadam, Gètym S′vâtym Bogam? ì da kago Ën pojdze ad nas?

21. І паслалі паслоў да жыхароў Кірыятыярыма сказаць: Філістымляне вярнулі каўчэг Госпада; прыйдзеце, вазьмеце яго сабе.

Ì paslalì pasloǔ da žyharoǔ Kìryâtyâryma skazac′: Fìlìstymlâne vârnulì kaǔčèg Gospada; pryjdzece, vaz′mece âgo sabe.

7 Кіраўнік

1. І прыйшлі жыхары Кірыятыярыма, і ўзялі каўчэг Госпада, і прынесьлі яго ў дом Амінадаваў, на пагорак, а Элеазара, сына ягонага, асьвяцілі, каб ён захоўваў каўчэг Госпада.

Ì pryjšlì žyhary Kìryâtyâryma, ì ǔzâlì kaǔčèg Gospada, ì prynes′lì âgo ǔ dom Amìnadavaǔ, na pagorak, a Èleazara, syna âgonaga, as′vâcìlì, kab ën zahoǔvaǔ kaǔčèg Gospada.

2. З таго дня, як застаўся каўчэг у Кірыятыярыме, прайшло шмат часу, гадоў дваццаць. І вярнуўся ўвесь дом Ізраілеў да Госпада.

Z tago dnâ, âk zastaǔsâ kaǔčèg u Kìryâtyâryme, prajšlo šmat času, gadoǔ dvaccac′. Ì vârnuǔsâ ǔves′ dom Ìzraìleǔ da Gospada.

3. І сказаў Самуіл усяму дому Ізраіля, кажучы: калі вы ўсім сэрцам сваім вяртаецеся да Госпада, дык выдаліце са свайго асяродзьдзя багоў іншаземных і Астартаў і расхінеце сэрца ваша да Госпада і служэце Яму аднаму, і Ён выратуе вас ад рукі Філістымлянаў.

Ì skazaǔ Samuìl usâmu domu Ìzraìlâ, kažučy: kalì vy ǔsìm sèrcam svaìm vârtaecesâ da Gospada, dyk vydalìce sa svajgo asârodz′dzâ bagoǔ ìnšazemnyh ì Astartaǔ ì rashìnece sèrca vaša da Gospada ì služèce Âmu adnamu, ì Ën vyratue vas ad rukì Fìlìstymlânaǔ.

4. І выдалілі сыны Ізраілевыя Ваалаў і Астартаў і пачалі служыць аднаму Госпаду.

Ì vydalìlì syny Ìzraìlevyâ Vaalaǔ ì Astartaǔ ì pačalì služyc′ adnamu Gospadu.

5. І сказаў Самуіл: зьбярэце ўсіх Ізраільцянаў у Масіфу, і я памалюся за вас Госпаду.

Ì skazaǔ Samuìl: z′bârèce ǔsìh Ìzraìl′cânaǔ u Masìfu, ì â pamalûsâ za vas Gospadu.

6. І сабраліся ў Масіфу, і чэрпалі ваду, і вылівалі прад Госпадам, і пасьціліся ў той дзень, кажучы: зграшылі мы прад Госпадам. І судзіў Самуіл сыноў Ізраілевых у Масіфе.

Ì sabralìsâ ǔ Masìfu, ì čèrpalì vadu, ì vylìvalì prad Gospadam, ì pas′cìlìsâ ǔ toj dzen′, kažučy: zgrašylì my prad Gospadam. Ì sudzìǔ Samuìl synoǔ Ìzraìlevyh u Masìfe.

7. Калі пачулі Філістымляне, што сабраліся сыны Ізраілевыя ў Масіфу, тады пайшлі валадары Філістымскія на Ізраіля. Ізраільцяне, дачуўшыся, спалохаліся Філістымлянаў.

Kalì pačulì Fìlìstymlâne, što sabralìsâ syny Ìzraìlevyâ ǔ Masìfu, tady pajšlì valadary Fìlìstymskìâ na Ìzraìlâ. Ìzraìl′câne, dačuǔšysâ, spalohalìsâ Fìlìstymlânaǔ.

8. І сказалі сыны Ізраілевыя Самуілу: не пераставай заклікаць за нас Госпада Бога нашага, каб Ён выратаваў нас ад рукі Філістымлянаў.

Ì skazalì syny Ìzraìlevyâ Samuìlu: ne perastavaj zaklìkac′ za nas Gospada Boga našaga, kab Ën vyratavaǔ nas ad rukì Fìlìstymlânaǔ.

9. І ўзяў Самуіл адно ягня ад саскоў і прынёс яго на цэласпаленьне Госпаду, і заклікаў Самуіл Госпада да Ізраіля, і пачуў яго Гасподзь.

Ì ǔzâǔ Samuìl adno âgnâ ad saskoǔ ì prynës âgo na cèlaspalen′ne Gospadu, ì zaklìkaǔ Samuìl Gospada da Ìzraìlâ, ì pačuǔ âgo Gaspodz′.

10. І калі Самуіл прыносіў цэласпаленьне, Філістымляне прыйшлі ваяваць зь Ізраілем. Але Гасподзь загрымеў у той дзень моцным громам над Філістымлянамі і навёў на іх жах, і яны былі пакараныя перад Ізраілем.

Ì kalì Samuìl prynosìǔ cèlaspalen′ne, Fìlìstymlâne pryjšlì vaâvac′ z′ Ìzraìlem. Ale Gaspodz′ zagrymeǔ u toj dzen′ mocnym gromam nad Fìlìstymlânamì ì navëǔ na ìh žah, ì âny bylì pakaranyâ perad Ìzraìlem.

11. І выступілі Ізраільцяне з Масіфы, і перасьледавалі Філістымлянаў, і білі іх да месца пад Вэтхорам.

Ì vystupìlì Ìzraìl′câne z Masìfy, ì peras′ledavalì Fìlìstymlânaǔ, ì bìlì ìh da mesca pad Vèthoram.

12. І ўзяў Самуіл адзін камень, і паставіў паміж Масіфаю і Сэнам і назваў яго Авэн-Эзэр, сказаўшы: да гэтага месца дапамог нам Гасподзь.

Ì ǔzâǔ Samuìl adzìn kamen′, ì pastavìǔ pamìž Masìfaû ì Sènam ì nazvaǔ âgo Avèn-Èzèr, skazaǔšy: da gètaga mesca dapamog nam Gaspodz′.

13. Так упакораны былі Філістымляне і перасталі хадзіць у межы Ізраілевыя; і была рука Гасподняя на Філістымлянах ва ўсе дні Самуіла.

Tak upakorany bylì Fìlìstymlâne ì perastalì hadzìc′ u mežy Ìzraìlevyâ; ì byla ruka Gaspodnââ na Fìlìstymlânah va ǔse dnì Samuìla.

14. І вернуты былі Ізраілю гарады, якія ўзялі Філістымляне ў Ізраіля, ад Акарона і да Гэта, і межы іх вызваліў Ізраіль з рук Філістымлянаў, і быў мір паміж Ізраілем і Амарэямі.

Ì vernuty bylì Ìzraìlû garady, âkìâ ǔzâlì Fìlìstymlâne ǔ Ìzraìlâ, ad Akarona ì da Gèta, ì mežy ìh vyzvalìǔ Ìzraìl′ z ruk Fìlìstymlânaǔ, ì byǔ mìr pamìž Ìzraìlem ì Amarèâmì.

15. І быў Самуіл судзьдзёю Ізраіля ва ўсе дні жыцьця свайго:

Ì byǔ Samuìl sudz′dzëû Ìzraìlâ va ǔse dnì žyc′câ svajgo:

16. год у год ён хадзіў і абыходзіў Вэтыль і Галгал і Масіфу і судзіў Ізраіля ва ўсіх гэтых мясьцінах;

god u god ën hadzìǔ ì abyhodzìǔ Vètyl′ ì Galgal ì Masìfu ì sudzìǔ Ìzraìlâ va ǔsìh gètyh mâs′cìnah;

17. потым вяртаўся ў Раму, бо там быў дом ягоны, і там судзіў ён Ізраіля, і пабудаваў там ахвярнік Госпаду.

potym vârtaǔsâ ǔ Ramu, bo tam byǔ dom âgony, ì tam sudzìǔ ën Ìzraìlâ, ì pabudavaǔ tam ahvârnìk Gospadu.

8 Кіраўнік

1. А калі састарыўся Самуіл, дык паставіў сыноў сваіх судзьдзямі над Ізраілем.

A kalì sastaryǔsâ Samuìl, dyk pastavìǔ synoǔ svaìh sudz′dzâmì nad Ìzraìlem.

2. Імя старэйшага сына ягонага Ёіль, а імя другога сына ягонага Авія; яны былі судзьдзямі ў Вірсавіі.

Ìmâ starèjšaga syna âgonaga Ëìl′, a ìmâ drugoga syna âgonaga Avìâ; âny bylì sudz′dzâmì ǔ Vìrsavìì.

3. Але сыны яго не хадзілі шляхамі ягонымі, а ўхіляліся ў карысьлівасьць і бралі дарункі і судзілі несправядліва.

Ale syny âgo ne hadzìlì šlâhamì âgonymì, a ǔhìlâlìsâ ǔ karys′lìvas′c′ ì bralì darunkì ì sudzìlì nespravâdlìva.

4. І сабраліся ўсе старэйшыны Ізраіля, і прыйшлі да Самуіла ў Раму,

Ì sabralìsâ ǔse starèjšyny Ìzraìlâ, ì pryjšlì da Samuìla ǔ Ramu,

5. і сказалі яму: вось, ты састарыўся, а сыны твае ня ходзяць шляхамі тваімі; дык вось пастаў над намі цара, каб ён судзіў нас, як у іншых народаў.

ì skazalì âmu: vos′, ty sastaryǔsâ, a syny tvae nâ hodzâc′ šlâhamì tvaìmì; dyk vos′ pastaǔ nad namì cara, kab ën sudzìǔ nas, âk u ìnšyh narodaǔ.

6. І не спадабалася слова гэтае Самуілу, калі яны сказалі: дай нам цара, каб ён судзіў нас. І маліўся Самуіл Госпаду.

Ì ne spadabalasâ slova gètae Samuìlu, kalì âny skazalì: daj nam cara, kab ën sudzìǔ nas. Ì malìǔsâ Samuìl Gospadu.

7. І сказаў Гасподзь Самуілу: паслухай голасу народу ва ўсім, што яны кажуць табе; бо не цябе яны адхілілі, а адхілілі Мяне, каб Я не валадарыў над вамі;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Samuìlu: pasluhaj golasu narodu va ǔsìm, što âny kažuc′ tabe; bo ne câbe âny adhìlìlì, a adhìlìlì Mâne, kab Â ne valadaryǔ nad vamì;

8. як яны рабілі з таго дня, калі Я вывеў іх зь Егіпта, і да гэтага дня, пакідалі Мяне і служылі іншым багам, так робяць яны з табою;

âk âny rabìlì z tago dnâ, kalì Â vyveǔ ìh z′ Egìpta, ì da gètaga dnâ, pakìdalì Mâne ì služylì ìnšym bagam, tak robâc′ âny z taboû;

9. дык вось паслухай голасу іхняга; толькі абвясьці ім і пакажы ім правы цара, які будзе валадарыць над імі.

dyk vos′ pasluhaj golasu ìhnâga; tol′kì abvâs′cì ìm ì pakažy ìm pravy cara, âkì budze valadaryc′ nad ìmì.

10. І пераказаў Самуіл усе словы Госпада народу, што прасіў у яго цара,

Ì perakazaǔ Samuìl use slovy Gospada narodu, što prasìǔ u âgo cara,

11. і сказаў: вось якія будуць правы ў цара, які будзе валадарыць над вамі: сыноў вашых ён возьме і прыставіць іх да калясьніц сваіх і зробіць верхаўцамі сваімі, і будуць яны бегаць перад калясьніцамі ягонымі;

ì skazaǔ: vos′ âkìâ buduc′ pravy ǔ cara, âkì budze valadaryc′ nad vamì: synoǔ vašyh ën voz′me ì prystavìc′ ìh da kalâs′nìc svaìh ì zrobìc′ verhaǔcamì svaìmì, ì buduc′ âny begac′ perad kalâs′nìcamì âgonymì;

12. і паставіць іх у сябе тысячнікамі і пяцідзясяцкімі, каб яны ўраблялі палеткі ягоныя і чакалі хлеба ад яго і рабілі яму воінскую зброю і калясьнічныя прылады ягоныя;

ì pastavìc′ ìh u sâbe tysâčnìkamì ì pâcìdzâsâckìmì, kab âny ǔrablâlì paletkì âgonyâ ì čakalì hleba ad âgo ì rabìlì âmu voìnskuû zbroû ì kalâs′nìčnyâ prylady âgonyâ;

13. і дочак вашых возьме, каб яны складвалі масьці, гатавалі ежу і пяклі хлеб;

ì dočak vašyh voz′me, kab âny skladvalì mas′cì, gatavalì ežu ì pâklì hleb;

14. і палі вашыя і вінаградныя і аліўкавыя сады вашыя лепшыя возьме і аддасьць слугам сваім;

ì palì vašyâ ì vìnagradnyâ ì alìǔkavyâ sady vašyâ lepšyâ voz′me ì addas′c′ slugam svaìm;

15. і з пасеваў вашых і зь вінаградных садоў вашых возьме дзясятую частку і аддасьць еўнухам сваім і слугам сваім;

ì z pasevaǔ vašyh ì z′ vìnagradnyh sadoǔ vašyh voz′me dzâsâtuû častku ì addas′c′ eǔnuham svaìm ì slugam svaìm;

16. і рабоў вашых і рабынь вашых, і юнакоў вашых найлепшых і аслоў вашых возьме і ўжыве на свае патрэбы;

ì raboǔ vašyh ì rabyn′ vašyh, ì ûnakoǔ vašyh najlepšyh ì asloǔ vašyh voz′me ì ǔžyve na svae patrèby;

17. з дробнага быдла вашага возьме дзясятую частку, і самі вы будзеце яму рабамі;

z drobnaga bydla vašaga voz′me dzâsâtuû častku, ì samì vy budzece âmu rabamì;

18. і застогнеце тады ад цара вашага, якога вы выбралі сабе, і ня будзе Гасподзь адказваць вам тады.

ì zastognece tady ad cara vašaga, âkoga vy vybralì sabe, ì nâ budze Gaspodz′ adkazvac′ vam tady.

19. Але народ не згадзіўся паслухацца голасу Самуіла і сказаў: не, хай цар будзе над намі,

Ale narod ne zgadzìǔsâ pasluhacca golasu Samuìla ì skazaǔ: ne, haj car budze nad namì,

20. і мы будзем як іншыя народы: будзе судзіць нас цар наш, і хадзіць перад намі, і весьці войны нашыя.

ì my budzem âk ìnšyâ narody: budze sudzìc′ nas car naš, ì hadzìc′ perad namì, ì ves′cì vojny našyâ.

21. І выслухаў Самуіл усе словы народу і пераказаў іх у вушы Госпаду.

Ì vysluhaǔ Samuìl use slovy narodu ì perakazaǔ ìh u vušy Gospadu.

22. І сказаў Гасподзь Самуілу: паслухай голасу іхняга і пастаў ім цара. І сказаў Самуіл Ізраільцянам: ідзеце кожны ў свой горад.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Samuìlu: pasluhaj golasu ìhnâga ì pastaǔ ìm cara. Ì skazaǔ Samuìl Ìzraìl′cânam: ìdzece kožny ǔ svoj gorad.

9 Кіраўнік

1. Быў нехта з сыноў Веньяміна, звалі яго Кіс, сын Авііла, сына Цэрона, сына Бэхарата, сына Афія, сына нейкага Веньямініцяніна, чалавек знакаміты.

Byǔ nehta z synoǔ Ven′âmìna, zvalì âgo Kìs, syn Avììla, syna Cèrona, syna Bèharata, syna Afìâ, syna nejkaga Ven′âmìnìcânìna, čalavek znakamìty.

2. У яго быў сын, звалі яго Саўл, малады і прыгожы; і ня было нікога зь Ізраільцянаў прыгажэйшага за яго; ён ад плячэй сваіх быў вышэйшы за ўвесь народ.

U âgo byǔ syn, zvalì âgo Saǔl, malady ì prygožy; ì nâ bylo nìkoga z′ Ìzraìl′cânaǔ prygažèjšaga za âgo; ën ad plâčèj svaìh byǔ vyšèjšy za ǔves′ narod.

3. І прапалі асьліцы ў Кіса, бацькі Саўлавага, і сказаў Кіс Саўлу, сыну свайму: вазьмі з сабою аднаго са слугаў і ўстань, ідзі, пашукай асьліц.

Ì prapalì as′lìcy ǔ Kìsa, bac′kì Saǔlavaga, ì skazaǔ Kìs Saǔlu, synu svajmu: vaz′mì z saboû adnago sa slugaǔ ì ǔstan′, ìdzì, pašukaj as′lìc.

4. І прайшоў ён зямлю Яфрэмавую і прыйшоў у зямлю Шалішу, але не знайшлі; і прайшлі зямлю Шаалім, і там іх няма; і прайшоў ён зямлю Веньямінавую, і не знайшлі.

Ì prajšoǔ ën zâmlû Âfrèmavuû ì pryjšoǔ u zâmlû Šalìšu, ale ne znajšlì; ì prajšlì zâmlû Šaalìm, ì tam ìh nâma; ì prajšoǔ ën zâmlû Ven′âmìnavuû, ì ne znajšlì.

5. Калі яны прыйшлі ў зямлю Цуф, Саўл сказаў слузе свайму, які быў зь ім: хадзем назад, каб бацька мой, пакінуўшы асьліц, не пачаў непакоіцца за нас.

Kalì âny pryjšlì ǔ zâmlû Cuf, Saǔl skazaǔ sluze svajmu, âkì byǔ z′ ìm: hadzem nazad, kab bac′ka moj, pakìnuǔšy as′lìc, ne pačaǔ nepakoìcca za nas.

6. Але слуга сказаў яму: вось у гэтым горадзе ёсьць чалавек Божы, чалавек паважаны; усё, што ён скажа, збываецца; сходзім цяпер туды; можа, ён пакажа нам дарогу нашую, па якой нам ісьці.

Ale sluga skazaǔ âmu: vos′ u gètym goradze ës′c′ čalavek Božy, čalavek pavažany; usë, što ën skaža, zbyvaecca; shodzìm câper tudy; moža, ën pakaža nam darogu našuû, pa âkoj nam ìs′cì.

7. І сказаў Саўл слузе свайму: вось мы пойдзем, а што мы прынясем таму чалавеку? бо хлеба не засталося ў торбах нашых, і дарунка няма, каб паднесьці чалавеку Божаму; што ў нас?

Ì skazaǔ Saǔl sluze svajmu: vos′ my pojdzem, a što my prynâsem tamu čalaveku? bo hleba ne zastalosâ ǔ torbah našyh, ì darunka nâma, kab padnes′cì čalaveku Božamu; što ǔ nas?

8. І зноў адказваў слуга Саўлу і сказаў: вось у руцэ маёй чвэрць сікля срэбра; я аддам чалавеку Божаму, і ён пакажа нам дарогу нашую.

Ì znoǔ adkazvaǔ sluga Saǔlu ì skazaǔ: vos′ u rucè maëj čvèrc′ sìklâ srèbra; â addam čalaveku Božamu, ì ën pakaža nam darogu našuû.

9. Раней у Ізраіля, калі хто-небудзь ішоў пытацца Бога, казалі так: хадзем да празарліўца. Бо той, каго называюць сёньня прарокам, раней называўся празарліўцам.

Ranej u Ìzraìlâ, kalì hto-nebudz′ ìšoǔ pytacca Boga, kazalì tak: hadzem da prazarlìǔca. Bo toj, kago nazyvaûc′ sën′nâ prarokam, ranej nazyvaǔsâ prazarlìǔcam.

10. І сказаў Саўл слузе свайму: добра ты кажаш; пойдзем. І пайшлі ў горад, дзе чалавек Божы.

Ì skazaǔ Saǔl sluze svajmu: dobra ty kažaš; pojdzem. Ì pajšlì ǔ gorad, dze čalavek Božy.

11. Калі яны падымаліся ўгору ў горад, дык спаткалі дзяўчат, якія выйшлі чэрпаць ваду, і сказалі ім: ці ёсьць тут празарлівец?

Kalì âny padymalìsâ ǔgoru ǔ gorad, dyk spatkalì dzâǔčat, âkìâ vyjšlì čèrpac′ vadu, ì skazalì ìm: cì ës′c′ tut prazarlìvec?

12. Тыя адказвалі ім і сказалі: ёсьць; вось ён, паперадзе цябе; толькі пасьпяшайся, бо ён сёньня прыйшоў у горад, бо сёньня ў народа ахвярапрынашэньне на вышыні;

Tyâ adkazvalì ìm ì skazalì: ës′c′; vos′ ën, paperadze câbe; tol′kì pas′pâšajsâ, bo ën sën′nâ pryjšoǔ u gorad, bo sën′nâ ǔ naroda ahvâraprynašèn′ne na vyšynì;

13. калі прыйдзеце ў горад, застанеце яго, пакуль ён яшчэ не пайшоў на тую вышыню, на абед; бо народ не пачне есьці, пакуль ён ня прыйдзе; бо ён дабраславіць ахвяру, і пасьля таго пачнуць есьці кліканыя; дык вось, ідзеце, цяпер яшчэ застанеце яго.

kalì pryjdzece ǔ gorad, zastanece âgo, pakul′ ën âščè ne pajšoǔ na tuû vyšynû, na abed; bo narod ne pačne es′cì, pakul′ ën nâ pryjdze; bo ën dabraslavìc′ ahvâru, ì pas′lâ tago pačnuc′ es′cì klìkanyâ; dyk vos′, ìdzece, câper âščè zastanece âgo.

14. І пайшлі яны ў горад. Калі ж увайшлі ў сярэдзіну горада, дык вось і Самуіл выходзіць насустрач ім, каб ісьці на вышыню.

Ì pajšlì âny ǔ gorad. Kalì ž uvajšlì ǔ sârèdzìnu gorada, dyk vos′ ì Samuìl vyhodzìc′ nasustrač ìm, kab ìs′cì na vyšynû.

15. А Гасподзь адкрыў Самуілу за дзень да прыходу Саўлавага і сказаў:

A Gaspodz′ adkryǔ Samuìlu za dzen′ da pryhodu Saǔlavaga ì skazaǔ:

16. заўтра гэтым часам Я прыйшлю да цябе чалавека зь зямлі Веньямінавай, і ты памаж яго ў кіраўніка народу Майму Ізраілю, і ён уратуе народ Мой ад рукі Філістымлянаў; бо Я ўважыў народу Майму, бо енк ягоны дайшоў да Мяне.

zaǔtra gètym časam Â pryjšlû da câbe čalaveka z′ zâmlì Ven′âmìnavaj, ì ty pamaž âgo ǔ kìraǔnìka narodu Majmu Ìzraìlû, ì ën uratue narod Moj ad rukì Fìlìstymlânaǔ; bo Â ǔvažyǔ narodu Majmu, bo enk âgony dajšoǔ da Mâne.

17. Калі Самуіл убачыў Саўла, дык Гасподзь сказаў яму: вось чалавек, пра якога Я казаў табе; ён будзе кіраваць народам Маім.

Kalì Samuìl ubačyǔ Saǔla, dyk Gaspodz′ skazaǔ âmu: vos′ čalavek, pra âkoga Â kazaǔ tabe; ën budze kìravac′ narodam Maìm.

18. І пайшоў Саўл да Самуіла ў браме і спытаўся ў яго: скажы мне, дзе дом празарліўца?

Ì pajšoǔ Saǔl da Samuìla ǔ brame ì spytaǔsâ ǔ âgo: skažy mne, dze dom prazarlìǔca?

19. І адказваў Самуіл Саўлу і сказаў: я празарлівец, ідзі паперадзе мяне на вышыню; і вы будзеце абедаць са мною сёньня, і адпушчу цябе раніцай, і ўсё, што ў цябе на сэрцы, скажу табе;

Ì adkazvaǔ Samuìl Saǔlu ì skazaǔ: â prazarlìvec, ìdzì paperadze mâne na vyšynû; ì vy budzece abedac′ sa mnoû sën′nâ, ì adpušču câbe ranìcaj, ì ǔsë, što ǔ câbe na sèrcy, skažu tabe;

20. а пра асьліц, якія ў цябе прапалі ўжо тры дні, ня турбуйся, яны знайшліся. І каму ўсё прывабнае ў Ізраілі? Ці ж не табе і ўсяму дому бацькі твайго?

a pra as′lìc, âkìâ ǔ câbe prapalì ǔžo try dnì, nâ turbujsâ, âny znajšlìsâ. Ì kamu ǔsë pryvabnae ǔ Ìzraìlì? Cì ž ne tabe ì ǔsâmu domu bac′kì tvajgo?

21. І адказваў Саўл і сказаў: ці ж ня сын я Веньяміна, аднаго з малодшых пакаленьняў Ізраілевых? і племя маё ці ж ня меншае сярод плямёнаў Веньямінавых? Навошта ж ты кажаш мне гэта?

Ì adkazvaǔ Saǔl ì skazaǔ: cì ž nâ syn â Ven′âmìna, adnago z malodšyh pakalen′nâǔ Ìzraìlevyh? ì plemâ maë cì ž nâ menšae sârod plâmënaǔ Ven′âmìnavyh? Navošta ž ty kažaš mne gèta?

22. І ўзяў Самуіл Саўла і слугу ягонага, і ўвёў іх у пакой, і даў ім першае месца сярод запрошаных, якіх было каля трыццаці чалавек.

Ì ǔzâǔ Samuìl Saǔla ì slugu âgonaga, ì ǔvëǔ ìh u pakoj, ì daǔ ìm peršae mesca sârod zaprošanyh, âkìh bylo kalâ tryccacì čalavek.

23. І сказаў Самуіл кухару: падай тую частку, якую я даў табе і пра якую я сказаў табе: адкладзі яе ў сябе.

Ì skazaǔ Samuìl kuharu: padaj tuû častku, âkuû â daǔ tabe ì pra âkuû â skazaǔ tabe: adkladzì âe ǔ sâbe.

24. І ўзяў кухар лапатку і што было пры ёй і паклаў перад Саўлам. І сказаў Самуіл: вось гэта пакінута, пакладзі перад сабою і еж, бо на гэты час ашчаджана гэта табе, калі я склікаў народ. І абедаў Саўл з Самуілам у той дзень.

Ì ǔzâǔ kuhar lapatku ì što bylo pry ëj ì paklaǔ perad Saǔlam. Ì skazaǔ Samuìl: vos′ gèta pakìnuta, pakladzì perad saboû ì ež, bo na gèty čas aščadžana gèta tabe, kalì â sklìkaǔ narod. Ì abedaǔ Saǔl z Samuìlam u toj dzen′.

25. І сышлі яны з вышыні ў горад, і Самуіл гутарыў з Саўлам на даху.

Ì syšlì âny z vyšynì ǔ gorad, ì Samuìl gutaryǔ z Saǔlam na dahu.

26. Раніцай усталі яны так: калі ўзышла зара, Самуіл паклікаў Саўла на даху і сказаў: устань, я правяду цябе. І ўстаў Саўл, і выйшлі абодва яны з дома, ён і Самуіл.

Ranìcaj ustalì âny tak: kalì ǔzyšla zara, Samuìl paklìkaǔ Saǔla na dahu ì skazaǔ: ustan′, â pravâdu câbe. Ì ǔstaǔ Saǔl, ì vyjšlì abodva âny z doma, ën ì Samuìl.

27. Калі падыходзілі яны ў канец горада, Самуіл сказаў Саўлу: скажы слузе, каб ён пайшоў наперад нас, - і той пайшоў наперад; - а ты спыніся цяпер, і я адкрыю табе, што сказаў Бог.

Kalì padyhodzìlì âny ǔ kanec gorada, Samuìl skazaǔ Saǔlu: skažy sluze, kab ën pajšoǔ naperad nas, - ì toj pajšoǔ naperad; - a ty spynìsâ câper, ì â adkryû tabe, što skazaǔ Bog.

10 Кіраўнік

1. І ўзяў Самуіл посуд з алеем і выліў на галаву ягоную, і пацалаваў яго і сказаў: вось, Гасподзь памазвае цябе на кіраўніка спадчыны Сваёй:

Ì ǔzâǔ Samuìl posud z aleem ì vylìǔ na galavu âgonuû, ì pacalavaǔ âgo ì skazaǔ: vos′, Gaspodz′ pamazvae câbe na kìraǔnìka spadčyny Svaëj:

2. калі ты цяпер пойдзеш ад мяне, дык сустрэнеш двух чалавек паблізу магілы Рахілі, на межах Веньямінавых, у Цэлцаху, і яны скажуць табе: знайшліся асьліцы, якіх ты хадзіў шукаць, і вось бацька твой, забыўшы пра асьліц, непакоіцца за вас, кажучы: што з сынам маім?

kalì ty câper pojdzeš ad mâne, dyk sustrèneš dvuh čalavek pablìzu magìly Rahìlì, na mežah Ven′âmìnavyh, u Cèlcahu, ì âny skažuc′ tabe: znajšlìsâ as′lìcy, âkìh ty hadzìǔ šukac′, ì vos′ bac′ka tvoj, zabyǔšy pra as′lìc, nepakoìcca za vas, kažučy: što z synam maìm?

3. і пойдзеш адтуль далей і прыйдзеш да дубровы Фаворскай, і сустрэнуць цябе там тры чалавекі, што ісьцімуць да Бога ў Вэтыль: адзін нясе тры казьляняткі, другі нясе тры хлябы, а трэці нясе мех зь віном;

ì pojdzeš adtul′ dalej ì pryjdzeš da dubrovy Favorskaj, ì sustrènuc′ câbe tam try čalavekì, što ìs′cìmuc′ da Boga ǔ Vètyl′: adzìn nâse try kaz′lânâtkì, drugì nâse try hlâby, a trècì nâse meh z′ vìnom;

4. і будуць яны цябе вітаць і дадуць табе два хлябы, і ты возьмеш з рук іхніх.

ì buduc′ âny câbe vìtac′ ì daduc′ tabe dva hlâby, ì ty voz′meš z ruk ìhnìh.

5. Пасьля таго ты прыйдзеш на пагорак Божы, дзе ахоўны атрад Філістымскі; і калі ўвойдзеш там у горад, сустрэнеш гурт прарокаў, што сыходзіцьмуць з вышыні, і перад імі псалтыр і тымпан, і жалейка і гусьлі, і яны прарочаць;

Pas′lâ tago ty pryjdzeš na pagorak Božy, dze ahoǔny atrad Fìlìstymskì; ì kalì ǔvojdzeš tam u gorad, sustrèneš gurt prarokaǔ, što syhodzìc′muc′ z vyšynì, ì perad ìmì psaltyr ì tympan, ì žalejka ì gus′lì, ì âny praročac′;

6. і сыйдзе на цябе Дух Гасподні, і ты будзеш прарочыць зь імі і зробішся іншым чалавекам.

ì syjdze na câbe Duh Gaspodnì, ì ty budzeš praročyc′ z′ ìmì ì zrobìšsâ ìnšym čalavekam.

7. Калі гэтыя азнакі збудуцца з табою, тады рабі, што можа рука твая, бо з табою Бог.

Kalì gètyâ aznakì zbuducca z taboû, tady rabì, što moža ruka tvaâ, bo z taboû Bog.

8. І ты пайдзі раней за мяне ў Галгал, куды і я прыйду да цябе дзеля прынясеньня цэласпаленьня і мірных ахвяраў; сем дзён чакай, пакуль я ня прыйду да цябе, і тады пакажу табе, што табе рабіць.

Ì ty pajdzì ranej za mâne ǔ Galgal, kudy ì â pryjdu da câbe dzelâ prynâsen′nâ cèlaspalen′nâ ì mìrnyh ahvâraǔ; sem dzën čakaj, pakul′ â nâ pryjdu da câbe, ì tady pakažu tabe, što tabe rabìc′.

9. Як толькі Саўл павярнуўся, каб ісьці да Самуіла, Бог даў яму іншае сэрца, і збыліся ўсе тыя азнакі ў той самы дзень.

Âk tol′kì Saǔl pavârnuǔsâ, kab ìs′cì da Samuìla, Bog daǔ âmu ìnšae sèrca, ì zbylìsâ ǔse tyâ aznakì ǔ toj samy dzen′.

10. Калі прыйшлі яны да пагорка, вось сустракаецца ім гурт прарокаў, і сышоў на яго Дух Божы, і ён прарочыў сярод іх.

Kalì pryjšlì âny da pagorka, vos′ sustrakaecca ìm gurt prarokaǔ, ì syšoǔ na âgo Duh Božy, ì ën praročyǔ sârod ìh.

11. Усе, хто ведаў яго ўчора і заўчора, убачыўшы, што ён з прарокамі прарочыць, казалі ў народзе адзін аднаму: што гэта сталася з сынам Кісавым? няўжо і Саўл у прароках?

Use, hto vedaǔ âgo ǔčora ì zaǔčora, ubačyǔšy, što ën z prarokamì praročyc′, kazalì ǔ narodze adzìn adnamu: što gèta stalasâ z synam Kìsavym? nâǔžo ì Saǔl u prarokah?

12. І адказваў адзін з тых, што былі там, і сказаў: а ў тых, хто бацька. Таму ўвайшло ў прымаўку: няўжо і Саўл у прароках?

Ì adkazvaǔ adzìn z tyh, što bylì tam, ì skazaǔ: a ǔ tyh, hto bac′ka. Tamu ǔvajšlo ǔ prymaǔku: nâǔžo ì Saǔl u prarokah?

13. І перастаў ён прарочыць і пайшоў на вышыню.

Ì perastaǔ ën praročyc′ ì pajšoǔ na vyšynû.

14. І сказаў дзядзька Саўлаў яму і слузе ягонаму: куды вы хадзілі? Ён сказаў: шукаць асьліц, але, бачачы, што іх няма, зайшлі да Самуіла.

Ì skazaǔ dzâdz′ka Saǔlaǔ âmu ì sluze âgonamu: kudy vy hadzìlì? Ën skazaǔ: šukac′ as′lìc, ale, bačačy, što ìh nâma, zajšlì da Samuìla.

15. І сказаў дзядзька Саўлаў: раскажы мне, што сказаў вам Самуіл.

Ì skazaǔ dzâdz′ka Saǔlaǔ: raskažy mne, što skazaǔ vam Samuìl.

16. І сказаў Саўл дзядзьку свайму: ён абвясьціў нам, што асьліцы знайшліся. А таго, што сказаў яму Самуіл пра царства, не адкрыў яму.

Ì skazaǔ Saǔl dzâdz′ku svajmu: ën abvâs′cìǔ nam, što as′lìcy znajšlìsâ. A tago, što skazaǔ âmu Samuìl pra carstva, ne adkryǔ âmu.

17. І склікаў Самуіл народ да Госпада ў Масіфу

Ì sklìkaǔ Samuìl narod da Gospada ǔ Masìfu

18. і сказаў сынам Ізраілевым: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: Я вывеў Ізраіля зь Егіпта і выбавіў вас з рукі Егіпцянаў і ад рукі ўсіх царстваў, што прыгняталі вас.

ì skazaǔ synam Ìzraìlevym: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: Â vyveǔ Ìzraìlâ z′ Egìpta ì vybavìǔ vas z rukì Egìpcânaǔ ì ad rukì ǔsìh carstvaǔ, što prygnâtalì vas.

19. А вы цяпер адкінулі Бога вашага, Які ратуе вас ад усіх бедстваў вашых і смуткаў вашых, і сказалі Яму: цара пастаў над намі. Дык вось станьце прад Госпадам паводле плямёнаў вашых і паводле родаў вашых.

A vy câper adkìnulì Boga vašaga, Âkì ratue vas ad usìh bedstvaǔ vašyh ì smutkaǔ vašyh, ì skazalì Âmu: cara pastaǔ nad namì. Dyk vos′ stan′ce prad Gospadam pavodle plâmënaǔ vašyh ì pavodle rodaǔ vašyh.

20. І загадаў Самуіл падыходзіць усім плямёнам Ізраілевым, і ўказана племя Веньямінава.

Ì zagadaǔ Samuìl padyhodzìc′ usìm plâmënam Ìzraìlevym, ì ǔkazana plemâ Ven′âmìnava.

21. І загадаў падыходзіць племю Веньямінаваму паводле родаў яго і ўказаны род Матрыеў; і прыводзяць род Матрыеў па мужчынах, і названы Саўл, сын Кісаў; і шукалі яго і не знаходзілі.

Ì zagadaǔ padyhodzìc′ plemû Ven′âmìnavamu pavodle rodaǔ âgo ì ǔkazany rod Matryeǔ; ì pryvodzâc′ rod Matryeǔ pa mužčynah, ì nazvany Saǔl, syn Kìsaǔ; ì šukalì âgo ì ne znahodzìlì.

22. І спыталіся яшчэ ў Госпада: ці прыйдзе ён яшчэ сюды? І сказаў Гасподзь: вось ён хаваецца ў абозе.

Ì spytalìsâ âščè ǔ Gospada: cì pryjdze ën âščè sûdy? Ì skazaǔ Gaspodz′: vos′ ën havaecca ǔ aboze.

23. І пабеглі і ўзялі яго адтуль, і ён стаў сярод народу і быў ад плячэй сваіх вышэйшы за ўвесь народ.

Ì pabeglì ì ǔzâlì âgo adtul′, ì ën staǔ sârod narodu ì byǔ ad plâčèj svaìh vyšèjšy za ǔves′ narod.

24. І сказаў Самуіл усяму народу: ці бачыце, каго выбраў Гасподзь? падобнага да яго няма ва ўсім народзе. Тады ўвесь народ усклікнуў і сказаў: хай жыве цар!

Ì skazaǔ Samuìl usâmu narodu: cì bačyce, kago vybraǔ Gaspodz′? padobnaga da âgo nâma va ǔsìm narodze. Tady ǔves′ narod usklìknuǔ ì skazaǔ: haj žyve car!

25. І выклаў Самуіл народу правы царства, і напісаў кнігу, і паклаў прад Госпадам. І адпусьціў увесь народ, кожнага ў дом свой.

Ì vyklaǔ Samuìl narodu pravy carstva, ì napìsaǔ knìgu, ì paklaǔ prad Gospadam. Ì adpus′cìǔ uves′ narod, kožnaga ǔ dom svoj.

26. Таксама і Саўл пайшоў у дом свой, у Гіву; і пайшлі зь ім адважныя, сэрца якіх крануўся Бог.

Taksama ì Saǔl pajšoǔ u dom svoj, u Gìvu; ì pajšlì z′ ìm advažnyâ, sèrca âkìh kranuǔsâ Bog.

27. А нягодныя людзі казалі: ці ж яму ратаваць нас? І пагардзілі ім і не паднесьлі яму дарункаў. Але ён як бы не заўважаў таго.

A nâgodnyâ lûdzì kazalì: cì ž âmu ratavac′ nas? Ì pagardzìlì ìm ì ne padnes′lì âmu darunkaǔ. Ale ën âk by ne zaǔvažaǔ tago.

11 Кіраўнік

1. І прыйшоў Наас Аманіцянін і аблажыў Явіс Галаадскі. І сказалі ўсе жыхары Явіса Наасу: заключы з намі спрымірэнства, і мы будзем служыць табе.

Ì pryjšoǔ Naas Amanìcânìn ì ablažyǔ Âvìs Galaadskì. Ì skazalì ǔse žyhary Âvìsa Naasu: zaklûčy z namì sprymìrènstva, ì my budzem služyc′ tabe.

2. І сказаў ім Наас Аманіцянін: я ўступлю з вамі ў спрымірэнства, але дзеля таго, каб выкалаць кожнаму з вас правае вока і тым самым пакласьці няславу на ўсяго Ізраіля.

Ì skazaǔ ìm Naas Amanìcânìn: â ǔstuplû z vamì ǔ sprymìrènstva, ale dzelâ tago, kab vykalac′ kožnamu z vas pravae voka ì tym samym paklas′cì nâslavu na ǔsâgo Ìzraìlâ.

3. І сказалі яму старэйшыны Явіса: дай нам тэрміну сем дзён, каб паслаць нам паслоў ва ўсе межы Ізраільскія, і калі ніхто не дапаможа нам, дык мы пойдзем да цябе.

Ì skazalì âmu starèjšyny Âvìsa: daj nam tèrmìnu sem dzën, kab paslac′ nam pasloǔ va ǔse mežy Ìzraìl′skìâ, ì kalì nìhto ne dapamoža nam, dyk my pojdzem da câbe.

4. І прыйшлі паслы ў Гіву Саўлавую і пераказалі словы гэтыя ў вушы народу; і ўвесь народ падняў лямант і заплакаў.

Ì pryjšlì pasly ǔ Gìvu Saǔlavuû ì perakazalì slovy gètyâ ǔ vušy narodu; ì ǔves′ narod padnâǔ lâmant ì zaplakaǔ.

5. І вось, прыйшоў Саўл, ідучы за валамі, з поля і сказаў: што зрабілася з народам, што ён плача? І пераказалі яму словы жыхароў Явіса.

Ì vos′, pryjšoǔ Saǔl, ìdučy za valamì, z polâ ì skazaǔ: što zrabìlasâ z narodam, što ën plača? Ì perakazalì âmu slovy žyharoǔ Âvìsa.

6. І сышоў Дух Божы на Саўла, калі ён пачуў словы гэтыя, і моцна ўспалымніўся гнеў ягоны;

Ì syšoǔ Duh Božy na Saǔla, kalì ën pačuǔ slovy gètyâ, ì mocna ǔspalymnìǔsâ gneǔ âgony;

7. І ўзяў ён пару валоў, і расьцяў іх на часткі, і паслаў ва ўсе межы Ізраільскія праз тых паслоў, абвяшчаючы, што так будзе зроблена з валамі таго, хто ня пойдзе сьледам за Саўлам і Самуілам. І напаў страх Гасподні на народ, і выступілі як адзін чалавек.

Ì ǔzâǔ ën paru valoǔ, ì ras′câǔ ìh na častkì, ì paslaǔ va ǔse mežy Ìzraìl′skìâ praz tyh pasloǔ, abvâščaûčy, što tak budze zroblena z valamì tago, hto nâ pojdze s′ledam za Saǔlam ì Samuìlam. Ì napaǔ strah Gaspodnì na narod, ì vystupìlì âk adzìn čalavek.

8. Саўл агледзеў іх у Вэзэку, і знайшоў сыноў Ізраілевых трыста тысяч, і мужчын Юдавых трыццаць тысяч

Saǔl agledzeǔ ìh u Vèzèku, ì znajšoǔ synoǔ Ìzraìlevyh trysta tysâč, ì mužčyn Ûdavyh tryccac′ tysâč

9. І сказалі прыйшлым паслам: так скажэце жыхарам Явіса Галаадскага: заўтра будзе вам дапамога, калі прыгрэе сонца. І прыйшлі паслы і абвясьцілі жыхарам Явіса, і яны зарадаваліся.

Ì skazalì pryjšlym paslam: tak skažèce žyharam Âvìsa Galaadskaga: zaǔtra budze vam dapamoga, kalì prygrèe sonca. Ì pryjšlì pasly ì abvâs′cìlì žyharam Âvìsa, ì âny zaradavalìsâ.

10. І сказалі жыхары Явіса: заўтра выйдзем да вас, і рабеце з намі, як вам заўгодна.

Ì skazalì žyhary Âvìsa: zaǔtra vyjdzem da vas, ì rabece z namì, âk vam zaǔgodna.

11. На другі дзень Саўл падзяліў народ на тры атрады, і яны праніклі ўсярэдзіну табара ў час ранішняй варты і пабілі Аманіцянаў да дзённай сьпёкі; тыя, што засталіся, расьсеяліся, так што не засталося зь іх двух разам.

Na drugì dzen′ Saǔl padzâlìǔ narod na try atrady, ì âny pranìklì ǔsârèdzìnu tabara ǔ čas ranìšnâj varty ì pabìlì Amanìcânaǔ da dzënnaj s′pëkì; tyâ, što zastalìsâ, ras′seâlìsâ, tak što ne zastalosâ z′ ìh dvuh razam.

12. Тады сказаў народ Самуілу: хто казаў: ці ж Саўлу цараваць над намі? дайце гэтых людзей, і мы аддамо іх сьмерці.

Tady skazaǔ narod Samuìlu: hto kazaǔ: cì ž Saǔlu caravac′ nad namì? dajce gètyh lûdzej, ì my addamo ìh s′mercì.

13. Але Саўл сказаў: у гэты дзень нікога ня трэба аддаваць сьмерці, бо сёньня Гасподзь учыніў выратаваньне ў Ізраілі.

Ale Saǔl skazaǔ: u gèty dzen′ nìkoga nâ trèba addavac′ s′mercì, bo sën′nâ Gaspodz′ učynìǔ vyratavan′ne ǔ Ìzraìlì.

14. І сказаў Самуіл народу: пойдзем у Галгал і абновім там царства.

Ì skazaǔ Samuìl narodu: pojdzem u Galgal ì abnovìm tam carstva.

15. І пайшоў увесь народ у Галгал, і паставілі там Саўла царом прад Госпадам у Галгале, і прынесьлі там мірныя ахвяры прад Госпадам. І вельмі весяліліся там Саўл і ўсе Ізраільцяне.

Ì pajšoǔ uves′ narod u Galgal, ì pastavìlì tam Saǔla carom prad Gospadam u Galgale, ì prynes′lì tam mìrnyâ ahvâry prad Gospadam. Ì vel′mì vesâlìlìsâ tam Saǔl ì ǔse Ìzraìl′câne.

12 Кіраўнік

1. І сказаў Самуіл усяму Ізраілю: вось, Я паслухаўся голасу вашага ва ўсім, што вы казалі мне, і паставіў над вамі цара,

Ì skazaǔ Samuìl usâmu Ìzraìlû: vos′, Â pasluhaǔsâ golasu vašaga va ǔsìm, što vy kazalì mne, ì pastavìǔ nad vamì cara,

2. і вось, цар ходзіць перад вамі; а я састарыўся і пасівеў; і сыны мае з вамі; а я хадзіў перад вамі з маладосьці маёй і да сёньня;

ì vos′, car hodzìc′ perad vamì; a â sastaryǔsâ ì pasìveǔ; ì syny mae z vamì; a â hadzìǔ perad vamì z malados′cì maëj ì da sën′nâ;

3. вось я; сьведчыце на мяне перад Госпадам і прад памазанцам Ягоным, у каго я ўзяў вала, у каго ўзяў асла, каго пакрыўдзіў і каго ўціснуў, у каго ўзяў дарунак і заплюшчыў у справе ягонай вочы мае, - і я вярну вам.

vos′ â; s′vedčyce na mâne perad Gospadam ì prad pamazancam Âgonym, u kago â ǔzâǔ vala, u kago ǔzâǔ asla, kago pakryǔdzìǔ ì kago ǔcìsnuǔ, u kago ǔzâǔ darunak ì zaplûščyǔ u sprave âgonaj vočy mae, - ì â vârnu vam.

4. І адказвалі: ты ня крыўдзіў нас і ня ўціскаў нас і нічога ні ў кога ня ўзяў.

Ì adkazvalì: ty nâ kryǔdzìǔ nas ì nâ ǔcìskaǔ nas ì nìčoga nì ǔ koga nâ ǔzâǔ.

5. І сказаў ён ім: сьведка на вас Гасподзь, і сьведка памазанец Ягоны ў гэты дзень, што вы не знайшлі нічога за мною. І сказалі: сьведка.

Ì skazaǔ ën ìm: s′vedka na vas Gaspodz′, ì s′vedka pamazanec Âgony ǔ gèty dzen′, što vy ne znajšlì nìčoga za mnoû. Ì skazalì: s′vedka.

6. Тады Самуіл сказаў народу: сьведка Гасподзь, Які паставіў Майсея і Аарона і Які вывеў бацькоў вашых зь зямлі Егіпецкай.

Tady Samuìl skazaǔ narodu: s′vedka Gaspodz′, Âkì pastavìǔ Majseâ ì Aarona ì Âkì vyveǔ bac′koǔ vašyh z′ zâmlì Egìpeckaj.

7. А цяпер станьце, і я буду судзіцца з вамі прад Госпадам за ўсе дабрачынствы, якія зрабіў Ён вам і бацькам вашым.

A câper stan′ce, ì â budu sudzìcca z vamì prad Gospadam za ǔse dabračynstvy, âkìâ zrabìǔ Ën vam ì bac′kam vašym.

8. Калі прыйшоў Якаў у Егіпет, і бацькі вашыя залямантавалі да Госпада, дык Гасподзь паслаў Майсея і Аарона, і яны вывелі бацькоў вашых зь Егіпта і пасялілі іх на месцы гэтым.

Kalì pryjšoǔ Âkaǔ u Egìpet, ì bac′kì vašyâ zalâmantavalì da Gospada, dyk Gaspodz′ paslaǔ Majseâ ì Aarona, ì âny vyvelì bac′koǔ vašyh z′ Egìpta ì pasâlìlì ìh na mescy gètym.

9. Але яны забылі Госпада Бога свайго, і Ён аддаў іх у рукі Сісары, ваеначальніка Асорскага, і ў рукі Філістымлянаў і ў рукі цара Маавіцкага, якія ваявалі супроць іх.

Ale âny zabylì Gospada Boga svajgo, ì Ën addaǔ ìh u rukì Sìsary, vaenačal′nìka Asorskaga, ì ǔ rukì Fìlìstymlânaǔ ì ǔ rukì cara Maavìckaga, âkìâ vaâvalì suproc′ ìh.

10. Але калі яны залямантавалі да Госпада і сказалі: "зграшылі мы, бо пакінулі Госпада і пачалі служыць Ваалам і Астартам, цяпер выратуй нас ад рукі ворагаў нашых і мы будзем служыць Табе",

Ale kalì âny zalâmantavalì da Gospada ì skazalì: "zgrašylì my, bo pakìnulì Gospada ì pačalì služyc′ Vaalam ì Astartam, câper vyratuj nas ad rukì voragaǔ našyh ì my budzem služyc′ Tabe",

11. тады Гасподзь паслаў Ераваала і Варака, і Ефтая і Самуіла, і выратаваў вас ад рукі ворагаў вашых, што атачалі вас, і вы жылі ў бясьпецы.

tady Gaspodz′ paslaǔ Eravaala ì Varaka, ì Eftaâ ì Samuìla, ì vyratavaǔ vas ad rukì voragaǔ vašyh, što atačalì vas, ì vy žylì ǔ bâs′pecy.

12. Але ўбачыўшы, што Наас, цар Аманіцкі, ідзе супроць вас, вы сказалі мне: "ня цар няхай валадарыць над намі", тым часам як Гасподзь Бог ваш - цар ваш.

Ale ǔbačyǔšy, što Naas, car Amanìckì, ìdze suproc′ vas, vy skazalì mne: "nâ car nâhaj valadaryc′ nad namì", tym časam âk Gaspodz′ Bog vaš - car vaš.

13. Дык вось, вось цар, якога вы абралі, якога вы патрабавалі: вось, Гасподзь паставіў над вамі цара.

Dyk vos′, vos′ car, âkoga vy abralì, âkoga vy patrabavalì: vos′, Gaspodz′ pastavìǔ nad vamì cara.

14. Калі будзеце баяцца Госпада і служыць Яму і слухаць голасу Ягонага, і ня будзеце супрацівіцца загадам Госпада, і будзеце і вы і цар ваш, які валадарыць над вамі, хадзіць за Госпадам Богам вашым;

Kalì budzece baâcca Gospada ì služyc′ Âmu ì sluhac′ golasu Âgonaga, ì nâ budzece supracìvìcca zagadam Gospada, ì budzece ì vy ì car vaš, âkì valadaryc′ nad vamì, hadzìc′ za Gospadam Bogam vašym;

15. а калі ня будзеце слухаць голасу Госпада і пачняце супрацівіцца загадам Госпада, дык рука Госпада будзе супроць вас, як была супроць бацькоў вашых.

a kalì nâ budzece sluhac′ golasu Gospada ì pačnâce supracìvìcca zagadam Gospada, dyk ruka Gospada budze suproc′ vas, âk byla suproc′ bac′koǔ vašyh.

16. Цяпер станьце і паглядзеце на дзею вялікую, якую Гасподзь учыніў перад вачыма вашымі:

Câper stan′ce ì paglâdzece na dzeû vâlìkuû, âkuû Gaspodz′ učynìǔ perad vačyma vašymì:

17. ці ж ня жніва пшаніцы сёньня? але я паклічу Госпада, і пашле Ён гром і дождж, і вы ўведаеце і пабачыце, які вялікі грэх, які вы ўчынілі прад вачыма Госпада, просячы сабе цара.

cì ž nâ žnìva pšanìcy sën′nâ? ale â paklìču Gospada, ì pašle Ën grom ì doždž, ì vy ǔvedaece ì pabačyce, âkì vâlìkì grèh, âkì vy ǔčynìlì prad vačyma Gospada, prosâčy sabe cara.

18. І паклікаў Самуіл Госпада, і Гасподзь паслаў гром і дождж у той дзень; і прыйшоў увесь народ у вялікі страх ад Госпада і Самуіла.

Ì paklìkaǔ Samuìl Gospada, ì Gaspodz′ paslaǔ grom ì doždž u toj dzen′; ì pryjšoǔ uves′ narod u vâlìkì strah ad Gospada ì Samuìla.

19. І сказаў увесь народ Самуілу: памаліся за рабоў тваіх прад Госпадам Богам тваім, каб не памерці нам; бо да ўсіх грахоў нашых мы дадалі яшчэ грэх, калі прасілі сабе цара.

Ì skazaǔ uves′ narod Samuìlu: pamalìsâ za raboǔ tvaìh prad Gospadam Bogam tvaìm, kab ne pamercì nam; bo da ǔsìh grahoǔ našyh my dadalì âščè grèh, kalì prasìlì sabe cara.

20. І адказваў Самуіл народу: ня бойцеся, грэх гэты вамі зроблены, але вы не адступайце толькі ад Госпада і служэце Госпаду ўсім сэрцам вашым

Ì adkazvaǔ Samuìl narodu: nâ bojcesâ, grèh gèty vamì zrobleny, ale vy ne adstupajce tol′kì ad Gospada ì služèce Gospadu ǔsìm sèrcam vašym

21. і не навяртайцеся на сьлед нікчэмных багоў, якія не прынясуць карысьці і ня выбавяць, бо яны - нішто.

ì ne navârtajcesâ na s′led nìkčèmnyh bagoǔ, âkìâ ne prynâsuc′ karys′cì ì nâ vybavâc′, bo âny - nìšto.

22. А Гасподзь не пакіне народу Свайго дзеля вялікага імя Свайго, бо Госпаду заўгодна было выбраць вас народам Сваім;

A Gaspodz′ ne pakìne narodu Svajgo dzelâ vâlìkaga ìmâ Svajgo, bo Gospadu zaǔgodna bylo vybrac′ vas narodam Svaìm;

23. і я таксама не дапушчу сабе грэху прад Госпадам, каб перастаць маліцца за вас, і буду настаўляць вас на шлях добры і просты;

ì â taksama ne dapušču sabe grèhu prad Gospadam, kab perastac′ malìcca za vas, ì budu nastaǔlâc′ vas na šlâh dobry ì prosty;

24. толькі бойцеся Госпада і служэце Яму ў ісьціне, ад усяго сэрца вашага, бо вы бачылі, якія вялікія дзеі Ён учыніў з вамі;

tol′kì bojcesâ Gospada ì služèce Âmu ǔ ìs′cìne, ad usâgo sèrca vašaga, bo vy bačylì, âkìâ vâlìkìâ dzeì Ën učynìǔ z vamì;

25. калі ж вы будзеце рабіць ліхое, дык і вы і цар ваш загінеце.

kalì ž vy budzece rabìc′ lìhoe, dyk ì vy ì car vaš zagìnece.

13 Кіраўнік

1. Год быў з пачатку цараваньня Саўла, і другі год цараваў ён над Ізраілем, як выбраў сабе Саўл тры тысячы зь Ізраільцянаў:

God byǔ z pačatku caravan′nâ Saǔla, ì drugì god caravaǔ ën nad Ìzraìlem, âk vybraǔ sabe Saǔl try tysâčy z′ Ìzraìl′cânaǔ:

2. дзьве тысячы былі з Саўлам у Міхмасе і на гары Вэтыльскай, а тысяча была зь Ёнатанам у Гіве Веньямінавай; а астатні люд адпусьціў ён па дамах сваіх.

dz′ve tysâčy bylì z Saǔlam u Mìhmase ì na gary Vètyl′skaj, a tysâča byla z′ Ënatanam u Gìve Ven′âmìnavaj; a astatnì lûd adpus′cìǔ ën pa damah svaìh.

3. І разьбіў Ёнатан ахоўны атрад Філістымскі, які быў у Гіве; і пачулі пра гэта Філістымляне, а Саўл пратрубіў у трубу па ўсёй краіне, абвяшчаючы: няхай пачуюць Габрэі!

Ì raz′bìǔ Ënatan ahoǔny atrad Fìlìstymskì, âkì byǔ u Gìve; ì pačulì pra gèta Fìlìstymlâne, a Saǔl pratrubìǔ u trubu pa ǔsëj kraìne, abvâščaûčy: nâhaj pačuûc′ Gabrèì!

4. Калі ўвесь Ізраіль пачуў, што разьбіў Саўл ахоўны атрад Філістымскі і што Ізраіль зрабіўся ненавісны Філістымлянам, дык люд сабраўся да Саўла ў Галгал.

Kalì ǔves′ Ìzraìl′ pačuǔ, što raz′bìǔ Saǔl ahoǔny atrad Fìlìstymskì ì što Ìzraìl′ zrabìǔsâ nenavìsny Fìlìstymlânam, dyk lûd sabraǔsâ da Saǔla ǔ Galgal.

5. І сабраліся Філістымляне на вайну супроць Ізраіля: трыццаць тысяч калясьніц і шэсьць тысяч коньніцы, і люду мноства, як пясок на беразе мора; і прыйшлі і разьмясьціліся табарам у Міхмасе, з усходняга боку Бэт-Авэна.

Ì sabralìsâ Fìlìstymlâne na vajnu suproc′ Ìzraìlâ: tryccac′ tysâč kalâs′nìc ì šès′c′ tysâč kon′nìcy, ì lûdu mnostva, âk pâsok na beraze mora; ì pryjšlì ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Mìhmase, z ushodnâga boku Bèt-Avèna.

6. Ізраільцяне, бачачы, што яны ў небясьпецы, бо народ быў уціснуты, хаваліся ў пячорах і ў цясьнінах і ў скалах, і ў вежах і ў равах;

Ìzraìl′câne, bačačy, što âny ǔ nebâs′pecy, bo narod byǔ ucìsnuty, havalìsâ ǔ pâčorah ì ǔ câs′nìnah ì ǔ skalah, ì ǔ vežah ì ǔ ravah;

7. а некаторыя з Габрэяў пераправіліся за Ярдан у краіну Гадаву і Галаадскую; а Саўл быў яшчэ ў Галгале, і ўвесь люд, які быў зь ім, быў у страху.

a nekatoryâ z Gabrèâǔ perapravìlìsâ za Ârdan u kraìnu Gadavu ì Galaadskuû; a Saǔl byǔ âščè ǔ Galgale, ì ǔves′ lûd, âkì byǔ z′ ìm, byǔ u strahu.

8. І чакаў ён сем дзён, да тэрміну, вызначанага Самуілам, а Самуіл ня прыходзіў у Галгал. І пачаў люд разьбягацца ад яго.

Ì čakaǔ ën sem dzën, da tèrmìnu, vyznačanaga Samuìlam, a Samuìl nâ pryhodzìǔ u Galgal. Ì pačaǔ lûd raz′bâgacca ad âgo.

9. І сказаў Саўл: прывядзеце да мяне, што вызначана ў ахвяру цэласпаленьня і ў ахвяры мірныя. І ўчыніў цэласпаленьне.

Ì skazaǔ Saǔl: pryvâdzece da mâne, što vyznačana ǔ ahvâru cèlaspalen′nâ ì ǔ ahvâry mìrnyâ. Ì ǔčynìǔ cèlaspalen′ne.

10. Але ледзь толькі закончыў ён цэласпаленьне, вось, прыходзіць Самуіл. І выйшаў Саўл насустрач яму, каб вітаць яго.

Ale ledz′ tol′kì zakončyǔ ën cèlaspalen′ne, vos′, pryhodzìc′ Samuìl. Ì vyjšaǔ Saǔl nasustrač âmu, kab vìtac′ âgo.

11. Але Самуіл сказаў: што ты зрабіў? Саўл адказаў: я бачыў, што люд разьбягаецца ад мяне, а ты ня прыходзіў у назначаны час, а Філістымляне сабраліся ў Міхмасе;

Ale Samuìl skazaǔ: što ty zrabìǔ? Saǔl adkazaǔ: â bačyǔ, što lûd raz′bâgaecca ad mâne, a ty nâ pryhodzìǔ u naznačany čas, a Fìlìstymlâne sabralìsâ ǔ Mìhmase;

12. тады падумаў я: "цяпер прыйдуць на мяне Філістымляне ў Галгал, а я яшчэ не заклікаў да Госпада", і таму рашыўся ўчыніць цэласпаленьне.

tady padumaǔ â: "câper pryjduc′ na mâne Fìlìstymlâne ǔ Galgal, a â âščè ne zaklìkaǔ da Gospada", ì tamu rašyǔsâ ǔčynìc′ cèlaspalen′ne.

13. І сказаў Самуіл Саўлу: кепска зрабіў ты, што ня выканаў загаду Госпада Бога твайго, што даўно быў табе, бо сёньня ўмацаваў бы Гасподзь цараваньне тваё над Ізраілем назаўсёды;

Ì skazaǔ Samuìl Saǔlu: kepska zrabìǔ ty, što nâ vykanaǔ zagadu Gospada Boga tvajgo, što daǔno byǔ tabe, bo sën′nâ ǔmacavaǔ by Gaspodz′ caravan′ne tvaë nad Ìzraìlem nazaǔsëdy;

14. але цяпер ня выстаяць царству твайму: Гасподзь знойдзе Сабе чалавека па сэрцы Сваім і загадае яму Гасподзь быць правадыром народу Свайго, бо ты ня выканаў таго, што было загадана табе Госпадам.

ale câper nâ vystaâc′ carstvu tvajmu: Gaspodz′ znojdze Sabe čalaveka pa sèrcy Svaìm ì zagadae âmu Gaspodz′ byc′ pravadyrom narodu Svajgo, bo ty nâ vykanaǔ tago, što bylo zagadana tabe Gospadam.

15. І ўстаў Самуіл і пайшоў з Галгала ў Гіву Веньямінаву; а Саўл пералічыў людзей, якія былі зь ім, да шасьцісот чалавек.

Ì ǔstaǔ Samuìl ì pajšoǔ z Galgala ǔ Gìvu Ven′âmìnavu; a Saǔl peralìčyǔ lûdzej, âkìâ bylì z′ ìm, da šas′cìsot čalavek.

16. Саўл з сынам сваім Ёнатанам і людзьмі, якія былі пры іх, заселі ў Гіве Веньямінавай; а Філістымляне стаялі табарам у Міхмасе.

Saǔl z synam svaìm Ënatanam ì lûdz′mì, âkìâ bylì pry ìh, zaselì ǔ Gìve Ven′âmìnavaj; a Fìlìstymlâne staâlì tabaram u Mìhmase.

17. І выйшлі з табара Філістымскага тры атрады для спусташэньня зямлі: адзін скіраваўся па дарозе да Офры, у акругу Саўлавую,

Ì vyjšlì z tabara Fìlìstymskaga try atrady dlâ spustašèn′nâ zâmlì: adzìn skìravaǔsâ pa daroze da Ofry, u akrugu Saǔlavuû,

18. другі атрад выправіўся па дарозе Вэтаронскай, а трэці скіраваўся па дарозе да мяжы даліны Цэваім, да пустыні.

drugì atrad vypravìǔsâ pa daroze Vètaronskaj, a trècì skìravaǔsâ pa daroze da mâžy dalìny Cèvaìm, da pustynì.

19. Кавалёў ня было ва ўсёй зямлі Ізраільскай, бо Філістымляне апасаліся, каб Габрэі не зрабілі меча альбо дзіды.

Kavalëǔ nâ bylo va ǔsëj zâmlì Ìzraìl′skaj, bo Fìlìstymlâne apasalìsâ, kab Gabrèì ne zrabìlì meča al′bo dzìdy.

20. І павінны былі хадзіць усе Ізраільцяне да Філістымлянаў мянціць свае сашнікі і свае рыдлёўкі, і свае сякеры і свае матыкі,

Ì pavìnny bylì hadzìc′ use Ìzraìl′câne da Fìlìstymlânaǔ mâncìc′ svae sašnìkì ì svae rydlëǔkì, ì svae sâkery ì svae matykì,

21. калі зробіцца шчарбіна на лязе ў сашніку і ў рыдлёўках, і ў вілах і ў сякерах, альбо калі трэба ражон паправіць.

kalì zrobìcca ščarbìna na lâze ǔ sašnìku ì ǔ rydlëǔkah, ì ǔ vìlah ì ǔ sâkerah, al′bo kalì trèba ražon papravìc′.

22. Таму ў час вайны ня было ні меча, ні дзіды ва ўсяго народу, які быў з Саўлам і Ёнатанам, а толькі знайшліся яны ў Саўла і Ёнатана, сына ягонага.

Tamu ǔ čas vajny nâ bylo nì meča, nì dzìdy va ǔsâgo narodu, âkì byǔ z Saǔlam ì Ënatanam, a tol′kì znajšlìsâ âny ǔ Saǔla ì Ënatana, syna âgonaga.

23. І выйшаў перадавы атрад Філістымскі да пераправы Міхмаскай.

Ì vyjšaǔ peradavy atrad Fìlìstymskì da perapravy Mìhmaskaj.

14 Кіраўнік

1. Аднаго дня сказаў Ёнатан, сын Саўлаў, слузе, збраяносцу свайму: ідзі, пяройдзем да атрада Філістымскага, што па той бок. А бацьку свайму не сказаў пра гэта.

Adnago dnâ skazaǔ Ënatan, syn Saǔlaǔ, sluze, zbraânoscu svajmu: ìdzì, pârojdzem da atrada Fìlìstymskaga, što pa toj bok. A bac′ku svajmu ne skazaǔ pra gèta.

2. А Саўл быў у навакольлі Гівы, пад гранатавым дрэвам, што ў Мігроне; зь ім было каля шасьцісот чалавек народу

A Saǔl byǔ u navakol′lì Gìvy, pad granatavym drèvam, što ǔ Mìgrone; z′ ìm bylo kalâ šas′cìsot čalavek narodu

3. і Ахія, сын Ахітува, брата Ёхавэда, сына Фінэеса, сына Ілія, сьвятар Госпада ў Сіломе, які насіў наплечнік. А народ ня ведаў, што Ёнатан пайшоў.

ì Ahìâ, syn Ahìtuva, brata Ëhavèda, syna Fìnèesa, syna Ìlìâ, s′vâtar Gospada ǔ Sìlome, âkì nasìǔ naplečnìk. A narod nâ vedaǔ, što Ënatan pajšoǔ.

4. Паміж пераходамі, па якіх Ёнатан спрабаваў прабрацца да атрада Філістымскага, была вострая скала з аднаго боку і вострая скала з другога: адна называлася Бацэц, а другая Сэнэ;

Pamìž perahodamì, pa âkìh Ënatan sprabavaǔ prabracca da atrada Fìlìstymskaga, byla vostraâ skala z adnago boku ì vostraâ skala z drugoga: adna nazyvalasâ Bacèc, a drugaâ Sènè;

5. адна скала выдавалася з поўначы да Міхмаса, а другая з поўдня да Гівы.

adna skala vydavalasâ z poǔnačy da Mìhmasa, a drugaâ z poǔdnâ da Gìvy.

6. І сказаў Ёнатан слузе-збраяносцу свайму: ідзі, пяройдзем да атрада гэтых неабрэзаных; магчыма, Гасподзь дапаможа нам, бо Госпаду няцяжка выратаваць многіх, альбо нямногіх.

Ì skazaǔ Ënatan sluze-zbraânoscu svajmu: ìdzì, pârojdzem da atrada gètyh neabrèzanyh; magčyma, Gaspodz′ dapamoža nam, bo Gospadu nâcâžka vyratavac′ mnogìh, al′bo nâmnogìh.

7. І адказаў збраяносец: рабі ўсё, што на сэрцы ў цябе; ідзі, вось я з табою, куды табе заўгодна.

Ì adkazaǔ zbraânosec: rabì ǔsë, što na sèrcy ǔ câbe; ìdzì, vos′ â z taboû, kudy tabe zaǔgodna.

8. І сказаў Ёнатан: вось, мы пяройдзем да гэтых людзей і станем на вачах у іх;

Ì skazaǔ Ënatan: vos′, my pârojdzem da gètyh lûdzej ì stanem na vačah u ìh;

9. калі яны так скажуць нам: "спынецеся, пакуль мы пойдзем да вас", дык мы спынімся на сваіх месцах і ня ўзыдзем да іх;

kalì âny tak skažuc′ nam: "spynecesâ, pakul′ my pojdzem da vas", dyk my spynìmsâ na svaìh mescah ì nâ ǔzydzem da ìh;

10. а калі так скажуць: "падымемся да нас", дык мы ўзыдзем, бо Гасподзь аддаў іх у рукі нашыя; і гэта будзе знакам нам.

a kalì tak skažuc′: "padymemsâ da nas", dyk my ǔzydzem, bo Gaspodz′ addaǔ ìh u rukì našyâ; ì gèta budze znakam nam.

11. Калі абодва яны спыніліся на вачах у атрада Філістымскага, дык Філістымляне сказалі: вось, Габрэі выходзяць зь цясьнінаў, у якіх хаваліся яны.

Kalì abodva âny spynìlìsâ na vačah u atrada Fìlìstymskaga, dyk Fìlìstymlâne skazalì: vos′, Gabrèì vyhodzâc′ z′ câs′nìnaǔ, u âkìh havalìsâ âny.

12. І закрычалі людзі, якія складалі атрад, да Ёнатана і збраяносца ягонага, кажучы: падымецеся да нас, і мы вам скажам нешта. Тады Ёнатан сказаў збраяносцу свайму: ідзі сьледам за мною, бо Гасподзь аддаў іх у рукі Ізраілю.

Ì zakryčalì lûdzì, âkìâ skladalì atrad, da Ënatana ì zbraânosca âgonaga, kažučy: padymecesâ da nas, ì my vam skažam nešta. Tady Ënatan skazaǔ zbraânoscu svajmu: ìdzì s′ledam za mnoû, bo Gaspodz′ addaǔ ìh u rukì Ìzraìlû.

13. І пачаў узыходзіць Ёнатан, чапляючыся рукамі і нагамі, і збраяносец ягоны за ім. І падалі Філістымляне перад Ёнатанам, а збраяносец дабіваў іх за ім.

Ì pačaǔ uzyhodzìc′ Ënatan, čaplâûčysâ rukamì ì nagamì, ì zbraânosec âgony za ìm. Ì padalì Fìlìstymlâne perad Ënatanam, a zbraânosec dabìvaǔ ìh za ìm.

14. І загінула ў гэтым першым пабоішчы ад Ёнатана і збраяносцаў ягоных каля дваццаці чалавек, на палавіне поля, ураблянага параю валоў за дзень.

Ì zagìnula ǔ gètym peršym paboìščy ad Ënatana ì zbraânoscaǔ âgonyh kalâ dvaccacì čalavek, na palavìne polâ, urablânaga paraû valoǔ za dzen′.

15. І ўсчалася жудасьць у табары на полі і ва ўсім народзе: перадавыя атрады і спусташальнікі зямлі затрымцелі; здрыганулася ўся зямля, і быў жах вялікі ад Госпада.

Ì ǔsčalasâ žudas′c′ u tabary na polì ì va ǔsìm narodze: peradavyâ atrady ì spustašal′nìkì zâmlì zatrymcelì; zdryganulasâ ǔsâ zâmlâ, ì byǔ žah vâlìkì ad Gospada.

16. І ўбачылі вартавыя Саўла ў Гіве Веньямінавай, што натоўп расьсейваецца і бяжыць туды і сюды.

Ì ǔbačylì vartavyâ Saǔla ǔ Gìve Ven′âmìnavaj, što natoǔp ras′sejvaecca ì bâžyc′ tudy ì sûdy.

17. І сказаў Саўл народу, які быў зь ім: перагледзьце і даведайцеся, хто з нашых выйшаў. І перагледзелі, і вось, няма Ёнатана і збраяносца ягонага.

Ì skazaǔ Saǔl narodu, âkì byǔ z′ ìm: peragledz′ce ì davedajcesâ, hto z našyh vyjšaǔ. Ì peragledzelì, ì vos′, nâma Ënatana ì zbraânosca âgonaga.

18. І сказаў Саўл Ахію: прынясі ківот Божы, - бо ківот Божы ў той час быў з сынамі Ізраільскімі.

Ì skazaǔ Saǔl Ahìû: prynâsì kìvot Božy, - bo kìvot Božy ǔ toj čas byǔ z synamì Ìzraìl′skìmì.

19. Саўл яшчэ гаварыў, калі замяшаньне ў табары Філістымскім усё больш і больш павялічвалася. Тады сказаў Саўл сьвятару: складзі рукі твае.

Saǔl âščè gavaryǔ, kalì zamâšan′ne ǔ tabary Fìlìstymskìm usë bol′š ì bol′š pavâlìčvalasâ. Tady skazaǔ Saǔl s′vâtaru: skladzì rukì tvae.

20. І ўсклікнуў Саўл і ўвесь люд, які быў зь ім, і прыйшлі да месца бітвы, і вось, там меч кожнага павернуты быў супроць блізкага свайго; замяшаньне было вельмі вялікае.

Ì ǔsklìknuǔ Saǔl ì ǔves′ lûd, âkì byǔ z′ ìm, ì pryjšlì da mesca bìtvy, ì vos′, tam meč kožnaga pavernuty byǔ suproc′ blìzkaga svajgo; zamâšan′ne bylo vel′mì vâlìkae.

21. Тады і Габрэі, якія ўчора і заўчора былі ў Філістымлянаў і якія ўсюды хадзілі зь імі ў табары, прысталі да Ізраільцянаў, што былі з Саўлам і Ёнатанам;

Tady ì Gabrèì, âkìâ ǔčora ì zaǔčora bylì ǔ Fìlìstymlânaǔ ì âkìâ ǔsûdy hadzìlì z′ ìmì ǔ tabary, prystalì da Ìzraìl′cânaǔ, što bylì z Saǔlam ì Ënatanam;

22. І ўсе Ізраільцяне, якія хаваліся на гары Яфрэмавай, пачуўшы, што Філістымляне пабеглі, таксама прысталі да сваіх у бітве.

Ì ǔse Ìzraìl′câne, âkìâ havalìsâ na gary Âfrèmavaj, pačuǔšy, što Fìlìstymlâne pabeglì, taksama prystalì da svaìh u bìtve.

23. І выратаваў Гасподзь таго дня Ізраіля; а бітва пашырылася аж да Бэт-Авэна.

Ì vyratavaǔ Gaspodz′ tago dnâ Ìzraìlâ; a bìtva pašyrylasâ až da Bèt-Avèna.

24. Людзі Ізраільскія былі стомленыя ў той дзень; а Саўл закляў народ, сказаўшы: пракляты, хто скаштуе хлеба да вечара, пакуль я не адпомшчу ворагам маім. І ніхто зь люду не скаштаваў ежы.

Lûdzì Ìzraìl′skìâ bylì stomlenyâ ǔ toj dzen′; a Saǔl zaklâǔ narod, skazaǔšy: praklâty, hto skaštue hleba da večara, pakul′ â ne adpomšču voragam maìm. Ì nìhto z′ lûdu ne skaštavaǔ ežy.

25. І пайшоў увесь люд у лес, і быў там на паляне мёд.

Ì pajšoǔ uves′ lûd u les, ì byǔ tam na palâne mëd.

26. І ўвайшоў люд у лес, кажучы: вось, цячэ мёд. Але ніхто не працягнуў рукі сваёй да вуснаў сваіх, бо люд баяўся заклёну.

Ì ǔvajšoǔ lûd u les, kažučy: vos′, câčè mëd. Ale nìhto ne pracâgnuǔ rukì svaëj da vusnaǔ svaìh, bo lûd baâǔsâ zaklënu.

27. А Ёнатан ня чуў, калі бацька ягоны заклінаў люд, і працягнуўшы канец кія, які быў у руцэ ў яго, умачыў яго ў соты мядовыя і павярнуў рукою да вуснаў сваіх, і пасьвятлелі вочы ягоныя.

A Ënatan nâ čuǔ, kalì bac′ka âgony zaklìnaǔ lûd, ì pracâgnuǔšy kanec kìâ, âkì byǔ u rucè ǔ âgo, umačyǔ âgo ǔ soty mâdovyâ ì pavârnuǔ rukoû da vusnaǔ svaìh, ì pas′vâtlelì vočy âgonyâ.

28. І сказаў яму адзін зь людзей, кажучы: бацька твой закляў люд, сказаўшы: пракляты, хто сёньня скаштуе ежы; ад гэтага люд стаміўся.

Ì skazaǔ âmu adzìn z′ lûdzej, kažučy: bac′ka tvoj zaklâǔ lûd, skazaǔšy: praklâty, hto sën′nâ skaštue ežy; ad gètaga lûd stamìǔsâ.

29. І сказаў Ёнатан: зьбянтэжыў бацька мой зямлю; глядзеце, у мяне прасьвятлелі вочы, калі я скаштаваў крыху гэтага мёду;

Ì skazaǔ Ënatan: z′bântèžyǔ bac′ka moj zâmlû; glâdzece, u mâne pras′vâtlelì vočy, kalì â skaštavaǔ kryhu gètaga mëdu;

30. калі б паеў сёньня люд са здабычы, якую знайшоў у ворагаў сваіх, дык ці ня большым быў бы разгром Філістымлянаў?

kalì b paeǔ sën′nâ lûd sa zdabyčy, âkuû znajšoǔ u voragaǔ svaìh, dyk cì nâ bol′šym byǔ by razgrom Fìlìstymlânaǔ?

31. І таго дня разграмілі Філістымлянаў ад Міхмаса да Аялона, і народ вельмі стаміўся.

Ì tago dnâ razgramìlì Fìlìstymlânaǔ ad Mìhmasa da Aâlona, ì narod vel′mì stamìǔsâ.

32. І кінуўся люд на здабычу, і бралі авечак, валоў і цялят, і калолі на зямлі, і еў люд з крывёю.

Ì kìnuǔsâ lûd na zdabyču, ì bralì avečak, valoǔ ì câlât, ì kalolì na zâmlì, ì eǔ lûd z kryvëû.

33. І паведамілі Саўлу, кажучы: вось, люд грэшыць прад Госпадам, есьць з крывёю. І сказаў Саўл: вы зграшылі; прывярнеце цяпер да мяне вялікі камень.

Ì pavedamìlì Saǔlu, kažučy: vos′, lûd grèšyc′ prad Gospadam, es′c′ z kryvëû. Ì skazaǔ Saǔl: vy zgrašylì; pryvârnece câper da mâne vâlìkì kamen′.

34. Потым сказаў Саўл: прайдзеце паміж людзей і скажэце ім: хай кожны прыводзіць да мяне свайго вала і кожны сваю авечку, і калеце тут і ежце, і не грашэце прад Госпадам, ня ежце з крывёю. І прыводзілі ўсе зь люду, кожны сваёю рукою, вала свайго ўначы, і калолі там.

Potym skazaǔ Saǔl: prajdzece pamìž lûdzej ì skažèce ìm: haj kožny pryvodzìc′ da mâne svajgo vala ì kožny svaû avečku, ì kalece tut ì ežce, ì ne grašèce prad Gospadam, nâ ežce z kryvëû. Ì pryvodzìlì ǔse z′ lûdu, kožny svaëû rukoû, vala svajgo ǔnačy, ì kalolì tam.

35. І зладзіў Саўл ахвярнік Госпаду: то быў першы ахвярнік, пастаўлены ім Госпаду.

Ì zladzìǔ Saǔl ahvârnìk Gospadu: to byǔ peršy ahvârnìk, pastaǔleny ìm Gospadu.

36. І сказаў Саўл: пойдзем у пагоню за Філістымлянамі ўначы і абяром іх да сьвітаньня і не пакінем у іх ніводнага чалавека. І сказалі: рабі ўсё, што добра ў вачах тваіх. А сьвятар сказаў: прыступім тут да Бога.

Ì skazaǔ Saǔl: pojdzem u pagonû za Fìlìstymlânamì ǔnačy ì abârom ìh da s′vìtan′nâ ì ne pakìnem u ìh nìvodnaga čalaveka. Ì skazalì: rabì ǔsë, što dobra ǔ vačah tvaìh. A s′vâtar skazaǔ: prystupìm tut da Boga.

37. І спытаў Саўл у Бога: ці ісьці мне ў пагоню за Філістымлянамі? ці аддасі іх у рукі Ізраіля? Але Ён не адказваў яму ў той дзень.

Ì spytaǔ Saǔl u Boga: cì ìs′cì mne ǔ pagonû za Fìlìstymlânamì? cì addasì ìh u rukì Ìzraìlâ? Ale Ën ne adkazvaǔ âmu ǔ toj dzen′.

38. Тады сказаў Саўл: хай падыдуць сюды ўсе начальнікі народу і разьведаюць і даведаюцца, на кім грэх сёньня?

Tady skazaǔ Saǔl: haj padyduc′ sûdy ǔse načal′nìkì narodu ì raz′vedaûc′ ì davedaûcca, na kìm grèh sën′nâ?

39. бо - жывы Гасподзь, які выратаваў Ізраіля, - калі будзе і на Ёнатане, сыне маім, дык і ён памрэ мусова. І ніхто не адказваў яму з усяго народу.

bo - žyvy Gaspodz′, âkì vyratavaǔ Ìzraìlâ, - kalì budze ì na Ënatane, syne maìm, dyk ì ën pamrè musova. Ì nìhto ne adkazvaǔ âmu z usâgo narodu.

40. І сказаў Саўл усім Ізраільцянам: станьце вы па адзін бок, а я і сын мой Ёнатан станем па другі бок. І адказваў люд Саўлу: рабі, што добра ў вачах тваіх.

Ì skazaǔ Saǔl usìm Ìzraìl′cânam: stan′ce vy pa adzìn bok, a â ì syn moj Ënatan stanem pa drugì bok. Ì adkazvaǔ lûd Saǔlu: rabì, što dobra ǔ vačah tvaìh.

41. І сказаў Саўл: Госпадзе, Божа Ізраілеў! дай знак. І выкрытыя былі Ёнатан і Саўл, а народ выйшаў невінаваты.

Ì skazaǔ Saǔl: Gospadze, Boža Ìzraìleǔ! daj znak. Ì vykrytyâ bylì Ënatan ì Saǔl, a narod vyjšaǔ nevìnavaty.

42. Тады сказаў Саўл: кіньце жэрабя паміж мною і Ёнатанам, сынам маім, і ўпала жэрабя на Ёнатана.

Tady skazaǔ Saǔl: kìn′ce žèrabâ pamìž mnoû ì Ënatanam, synam maìm, ì ǔpala žèrabâ na Ënatana.

43. І сказаў Саўл Ёнатану: раскажы мне, што зрабіў ты? І расказаў яму Ёнатан і сказаў: я паспытаў канцом кія, што ў руцэ ў мяне, крыху мёду; і вось, я павінен памерці.

Ì skazaǔ Saǔl Ënatanu: raskažy mne, što zrabìǔ ty? Ì raskazaǔ âmu Ënatan ì skazaǔ: â paspytaǔ kancom kìâ, što ǔ rucè ǔ mâne, kryhu mëdu; ì vos′, â pavìnen pamercì.

44. І сказаў Саўл: хай тое і тое зробіць мне Бог, і яшчэ болей зробіць; ты, Ёнатан, павінен сёньня памерці!

Ì skazaǔ Saǔl: haj toe ì toe zrobìc′ mne Bog, ì âščè bolej zrobìc′; ty, Ënatan, pavìnen sën′nâ pamercì!

45. Але люд сказаў Саўлу: ці Ёнатану памерці, які даў вялікае выратаваньне Ізраілю? Хай ня будзе гэтага! Жывы Гасподзь, і валасіна не ўпадзе з галавы ягонай на зямлю, бо з Богам ён дзеяў сёньня. І вызваліў люд Ёнатана, і не памёр ён.

Ale lûd skazaǔ Saǔlu: cì Ënatanu pamercì, âkì daǔ vâlìkae vyratavan′ne Ìzraìlû? Haj nâ budze gètaga! Žyvy Gaspodz′, ì valasìna ne ǔpadze z galavy âgonaj na zâmlû, bo z Bogam ën dzeâǔ sën′nâ. Ì vyzvalìǔ lûd Ënatana, ì ne pamër ën.

46. І вярнуўся Саўл ад перасьледу Філістымлянаў; а Філістымляне пайшлі ў сваё месца.

Ì vârnuǔsâ Saǔl ad peras′ledu Fìlìstymlânaǔ; a Fìlìstymlâne pajšlì ǔ svaë mesca.

47. І ўцьвердзіў Саўл сваё цараваньне над Ізраілем, і ваяваў з усімі навакольнымі ворагамі сваімі, з Маавам і з Аманіцянамі, і з Эдомам і з царамі Совы і зь Філістымлянамі, і ўсюды, супроць каго ні выступаў, меў посьпех.

Ì ǔc′verdzìǔ Saǔl svaë caravan′ne nad Ìzraìlem, ì vaâvaǔ z usìmì navakol′nymì voragamì svaìmì, z Maavam ì z Amanìcânamì, ì z Èdomam ì z caramì Sovy ì z′ Fìlìstymlânamì, ì ǔsûdy, suproc′ kago nì vystupaǔ, meǔ pos′peh.

48. І сабраў войска, і пабіў Амаліка, і вызваліў Ізраіля з рукі грабежнікаў ягоных.

Ì sabraǔ vojska, ì pabìǔ Amalìka, ì vyzvalìǔ Ìzraìlâ z rukì grabežnìkaǔ âgonyh.

49. Сыны ў Саўла былі: Ёнатан, Есуі і Мэлхісуа; а імёны дзьвюх дачок ягоных: імя старэйшай - Мэрова, а імя малодшай - Мэлхола.

Syny ǔ Saǔla bylì: Ënatan, Esuì ì Mèlhìsua; a ìmëny dz′vûh dačok âgonyh: ìmâ starèjšaj - Mèrova, a ìmâ malodšaj - Mèlhola.

50. А імя жонкі Саўлавай - Ахінаам, дачка Ахімааца; а імя правадыра войска ягонага - Авэнір, сын Ніра, дзядзькі Саўлавага.

A ìmâ žonkì Saǔlavaj - Ahìnaam, dačka Ahìmaaca; a ìmâ pravadyra vojska âgonaga - Avènìr, syn Nìra, dzâdz′kì Saǔlavaga.

51. Кіс, бацька Саўлаў, і Нір, бацька Авэніраў, былі сыны Авііла.

Kìs, bac′ka Saǔlaǔ, ì Nìr, bac′ka Avènìraǔ, bylì syny Avììla.

52. І была зацятая вайна супроць Філістымлянаў праз ўвесь час Саўлаў. І калі Саўл бачыў якога-небудзь чалавека дужага і ваяўнічага, браў яго да сябе.

Ì byla zacâtaâ vajna suproc′ Fìlìstymlânaǔ praz ǔves′ čas Saǔlaǔ. Ì kalì Saǔl bačyǔ âkoga-nebudz′ čalaveka dužaga ì vaâǔnìčaga, braǔ âgo da sâbe.

15 Кіраўнік

1. І сказаў Самуіл Саўлу: Гасподзь паслаў мяне памазаць цябе царом над народам Ягоным, над Ізраілем; цяпер паслухайся голасу Госпада.

Ì skazaǔ Samuìl Saǔlu: Gaspodz′ paslaǔ mâne pamazac′ câbe carom nad narodam Âgonym, nad Ìzraìlem; câper pasluhajsâ golasu Gospada.

2. Так кажа Гасподзь Саваоф: успомніў Я пра тое, што зрабіў Амалік Ізраілю, як ён супрацьстаяў яму на шляху, калі ён ішоў зь Егіпта.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: uspomnìǔ Â pra toe, što zrabìǔ Amalìk Ìzraìlû, âk ën suprac′staâǔ âmu na šlâhu, kalì ën ìšoǔ z′ Egìpta.

3. цяпер ідзі і пабі Амаліка і вынішчы ўсё, што ў яго; і не давай літасьці яму, а аддай сьмерці ад мужа да жонкі, ад падлетка да немаўляці, ад вала да авечкі, ад вярблюда да асла.

câper ìdzì ì pabì Amalìka ì vynìščy ǔsë, što ǔ âgo; ì ne davaj lìtas′cì âmu, a addaj s′mercì ad muža da žonkì, ad padletka da nemaǔlâcì, ad vala da avečkì, ad vârblûda da asla.

4. І сабраў Саўл люд і налічыў іх у Тэлаіме дзьвесьце тысяч Ізраільцянаў пешых і дзесяць тысяч з калена Юдавага.

Ì sabraǔ Saǔl lûd ì nalìčyǔ ìh u Tèlaìme dz′ves′ce tysâč Ìzraìl′cânaǔ pešyh ì dzesâc′ tysâč z kalena Ûdavaga.

5. І дайшоў Саўл да горада Амалікавага і зрабіў засаду ў даліне.

Ì dajšoǔ Saǔl da gorada Amalìkavaga ì zrabìǔ zasadu ǔ dalìne.

6. І сказаў Саўл Кіняянам: ідзеце, аддзялецеся, выйдзіце з асяродзьдзя Амаліка, каб я не загубіў вас зь ім, бо вы аказалі прыхільнасьць усім Ізраільцянам, калі яны ішлі зь Егіпта. І аддзяліліся Кіняяне з асяродзьдзя Амаліка.

Ì skazaǔ Saǔl Kìnâânam: ìdzece, addzâlecesâ, vyjdzìce z asârodz′dzâ Amalìka, kab â ne zagubìǔ vas z′ ìm, bo vy akazalì pryhìl′nas′c′ usìm Ìzraìl′cânam, kalì âny ìšlì z′ Egìpta. Ì addzâlìlìsâ Kìnââne z asârodz′dzâ Amalìka.

7. І пабіў Саўл Амаліка ад Хавілы да навакольля Сура, што перад Егіптам;

Ì pabìǔ Saǔl Amalìka ad Havìly da navakol′lâ Sura, što perad Egìptam;

8. і Агага, цара Амалікавага, захапіў жывога, а народ увесь вынішчыў мечам.

ì Agaga, cara Amalìkavaga, zahapìǔ žyvoga, a narod uves′ vynìščyǔ mečam.

9. Але Саўл і народ пашкадавалі Агага і найлепшых авечак і валоў і ўкормленых ягнят, і ўсё добрае, і не хацелі зьнішчаць, а ўсе рэчы малаважныя і благія зьнішчылі.

Ale Saǔl ì narod paškadavalì Agaga ì najlepšyh avečak ì valoǔ ì ǔkormlenyh âgnât, ì ǔsë dobrae, ì ne hacelì z′nìščac′, a ǔse rèčy malavažnyâ ì blagìâ z′nìščylì.

10. І было слова Госпада Самуілу такое:

Ì bylo slova Gospada Samuìlu takoe:

11. Шкадую, што паставіў Я Саўла царом, бо ён адвярнуўся ад Мяне і слова Майго ня выканаў. І засмуціўся Самуіл і заклікаў Госпада цэлую ноч.

Škaduû, što pastavìǔ Â Saǔla carom, bo ën advârnuǔsâ ad Mâne ì slova Majgo nâ vykanaǔ. Ì zasmucìǔsâ Samuìl ì zaklìkaǔ Gospada cèluû noč.

12. І ўстаў Самуіл рана раніцай і пайшоў насустрач Саўлу. І паведамілі Самуілу, што Саўл хадзіў на Карміл і там паставіў сабе помнік, і сышоў у Галгал.

Ì ǔstaǔ Samuìl rana ranìcaj ì pajšoǔ nasustrač Saǔlu. Ì pavedamìlì Samuìlu, što Saǔl hadzìǔ na Karmìl ì tam pastavìǔ sabe pomnìk, ì syšoǔ u Galgal.

13. Калі прыйшоў Самуіл да Саўла, дык Саўл сказаў яму: дабраславёны ты ў Госпада; я выканаў слова Госпада.

Kalì pryjšoǔ Samuìl da Saǔla, dyk Saǔl skazaǔ âmu: dabraslavëny ty ǔ Gospada; â vykanaǔ slova Gospada.

14. І сказаў Самуіл: а што гэта за бляяньне авечак у вушах маіх і рыканьне валоў, якое я чую?

Ì skazaǔ Samuìl: a što gèta za blâân′ne avečak u vušah maìh ì rykan′ne valoǔ, âkoe â čuû?

15. І сказаў Саўл: прывялі іх ад Амаліка, бо людзі пашкадавалі найлепшых авечак і валоў на ахвяраваньне Госпаду Богу твайму; а астатняе мы зьнішчылі.

Ì skazaǔ Saǔl: pryvâlì ìh ad Amalìka, bo lûdzì paškadavalì najlepšyh avečak ì valoǔ na ahvâravan′ne Gospadu Bogu tvajmu; a astatnâe my z′nìščylì.

16. І сказаў Самуіл Саўлу: пачакай, я скажу табе, што сказаў мне Гасподзь уначы. І сказаў яму Саўл: кажы.

Ì skazaǔ Samuìl Saǔlu: pačakaj, â skažu tabe, što skazaǔ mne Gaspodz′ unačy. Ì skazaǔ âmu Saǔl: kažy.

17. І сказаў Самуіл: ці не малы ты быў у вачах тваіх, калі стаўся галавою плямёнаў Ізраілевых, і Гасподзь памазаў цябе царом над Ізраілем?

Ì skazaǔ Samuìl: cì ne maly ty byǔ u vačah tvaìh, kalì staǔsâ galavoû plâmënaǔ Ìzraìlevyh, ì Gaspodz′ pamazaǔ câbe carom nad Ìzraìlem?

18. І паслаў цябе Гасподзь у дарогу, сказаўшы: ідзі і пракляні няверных Амалікіцянаў і ваюй супроць іх, пакуль ня зьнішчыш іх.

Ì paslaǔ câbe Gaspodz′ u darogu, skazaǔšy: ìdzì ì praklânì nâvernyh Amalìkìcânaǔ ì vaûj suproc′ ìh, pakul′ nâ z′nìščyš ìh.

19. Чаму ж ты не паслухаў голасу Госпада і кінуўся на здабычу і ўчыніў благое перад вачыма Госпада?

Čamu ž ty ne pasluhaǔ golasu Gospada ì kìnuǔsâ na zdabyču ì ǔčynìǔ blagoe perad vačyma Gospada?

20. І сказаў Саўл Самуілу: я паслухаўся голасу Госпада і пайшоў у дарогу, куды паслаў мяне Гасподзь, і прывёў Агага, цара Амалікіцкага, а Амаліка зьнішчыў;

Ì skazaǔ Saǔl Samuìlu: â pasluhaǔsâ golasu Gospada ì pajšoǔ u darogu, kudy paslaǔ mâne Gaspodz′, ì pryvëǔ Agaga, cara Amalìkìckaga, a Amalìka z′nìščyǔ;

21. а людзі са здабычы, з авечак і валоў, узялі самае лепшае з праклятага, дзеля ахвяраваньня Госпаду Богу твайму ў Галгале.

a lûdzì sa zdabyčy, z avečak ì valoǔ, uzâlì samae lepšae z praklâtaga, dzelâ ahvâravan′nâ Gospadu Bogu tvajmu ǔ Galgale.

22. І адказаў Самуіл: няўжо цэласпаленьні і ахвяры гэтак сама прыемныя Госпаду, як паслушэнства голасу Госпада? паслушэнства лепшае за ахвяры і паслухмянасьць лепшая за тлушч авечы;

Ì adkazaǔ Samuìl: nâǔžo cèlaspalen′nì ì ahvâry gètak sama pryemnyâ Gospadu, âk paslušènstva golasu Gospada? paslušènstva lepšae za ahvâry ì pasluhmânas′c′ lepšaâ za tlušč avečy;

23. бо непакорлівасць ёсьць грэх, як чараўніцтва, і супраціўства тое самае, што балвахвалства; за тое, што ты занядбаў слова Госпада, і ён занядбаў цябе, каб ты ня быў царом.

bo nepakorlìvasc′ ës′c′ grèh, âk čaraǔnìctva, ì supracìǔstva toe samae, što balvahvalstva; za toe, što ty zanâdbaǔ slova Gospada, ì ën zanâdbaǔ câbe, kab ty nâ byǔ carom.

24. І сказаў Саўл Самуілу: зграшыў я, бо пераступіў загад Госпада і слова тваё; але я баяўся народу і паслухаўся голасу ягонага;

Ì skazaǔ Saǔl Samuìlu: zgrašyǔ â, bo perastupìǔ zagad Gospada ì slova tvaë; ale â baâǔsâ narodu ì pasluhaǔsâ golasu âgonaga;

25. а цяпер здымі зь мяне грэх мой і вярніся са мною, каб я пакланіўся Госпаду твайму.

a câper zdymì z′ mâne grèh moj ì vârnìsâ sa mnoû, kab â paklanìǔsâ Gospadu tvajmu.

26. І адказаў Самуіл Саўлу: не вярнуся я з табою, бо ты зьнікчэмніў слова Госпада, і Гасподзь зьнікчэмніў цябе, каб ты ня быў царом над Ізраілем.

Ì adkazaǔ Samuìl Saǔlu: ne vârnusâ â z taboû, bo ty z′nìkčèmnìǔ slova Gospada, ì Gaspodz′ z′nìkčèmnìǔ câbe, kab ty nâ byǔ carom nad Ìzraìlem.

27. І павярнуўся Самуіл, каб адысьці. Але Саўл ухапіўся за край вопраткі ягонай і разадраў яе.

Ì pavârnuǔsâ Samuìl, kab adys′cì. Ale Saǔl uhapìǔsâ za kraj vopratkì âgonaj ì razadraǔ âe.

28. Тады сказаў Самуіл: сёньня адабраў Гасподзь царства Ізраільскае ў цябе і аддаў яго блізкаму твайму, лепшаму за цябе;

Tady skazaǔ Samuìl: sën′nâ adabraǔ Gaspodz′ carstva Ìzraìl′skae ǔ câbe ì addaǔ âgo blìzkamu tvajmu, lepšamu za câbe;

29. і ня скажа няпраўды і не пакаецца вернік Ізраілеў, бо не чалавек Ён, каб каяцца Яму.

ì nâ skaža nâpraǔdy ì ne pakaecca vernìk Ìzraìleǔ, bo ne čalavek Ën, kab kaâcca Âmu.

30. І сказаў Саўл: я зграшыў; але ўшануй мяне сёньня перад старэйшынамі народу майго і перад Ізраілем і вярніся са мною, і я пакланюся Госпаду Богу твайму.

Ì skazaǔ Saǔl: â zgrašyǔ; ale ǔšanuj mâne sën′nâ perad starèjšynamì narodu majgo ì perad Ìzraìlem ì vârnìsâ sa mnoû, ì â paklanûsâ Gospadu Bogu tvajmu.

31. І вярнуўся Самуіл па Саўла, і пакланіўся Саўл Госпаду.

Ì vârnuǔsâ Samuìl pa Saǔla, ì paklanìǔsâ Saǔl Gospadu.

32. Потым сказаў Самуіл: прывядзеце да мяне Агага, цара Амалікіцкага. І падышоў да яго Агаг дрыготкі, і сказаў Агаг: канечне горыч сьмерці мінулася?

Potym skazaǔ Samuìl: pryvâdzece da mâne Agaga, cara Amalìkìckaga. Ì padyšoǔ da âgo Agag drygotkì, ì skazaǔ Agag: kanečne goryč s′mercì mìnulasâ?

33. Але Самуіл сказаў: як меч твой жанчын пазбаўляў дзяцей, так маці твая сярод жанчын хай пазбудзецца сына. І расьсек Самуіл Агага прад Госпадам у Галгале.

Ale Samuìl skazaǔ: âk meč tvoj žančyn pazbaǔlâǔ dzâcej, tak macì tvaâ sârod žančyn haj pazbudzecca syna. Ì ras′sek Samuìl Agaga prad Gospadam u Galgale.

34. І адышоў Самуіл у Раму, а Саўл пайшоў у дом свой, у Гіву Саўлаву.

Ì adyšoǔ Samuìl u Ramu, a Saǔl pajšoǔ u dom svoj, u Gìvu Saǔlavu.

35. І больш ня бачыўся Самуіл з Саўлам да сьмерці сваёй; але смуткаваў Самуіл па Саўле, бо Гасподзь шкадаваў, што зрабіў Саўла царом над Ізраілем.

Ì bol′š nâ bačyǔsâ Samuìl z Saǔlam da s′mercì svaëj; ale smutkavaǔ Samuìl pa Saǔle, bo Gaspodz′ škadavaǔ, što zrabìǔ Saǔla carom nad Ìzraìlem.

16 Кіраўнік

1. І сказаў Гасподзь Самуілу: дакуль ты будзеш смуткаваць па Саўле, якога Я адхіліў, каб ён ня быў царом над Ізраілем? напоўні рог твой алеем і ідзі; Я пашлю цябе да Ясэя Віфляемляніна, бо сярод сыноў ягоных Я нагледзеў Сабе цара.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Samuìlu: dakul′ ty budzeš smutkavac′ pa Saǔle, âkoga Â adhìlìǔ, kab ën nâ byǔ carom nad Ìzraìlem? napoǔnì rog tvoj aleem ì ìdzì; Â pašlû câbe da Âsèâ Vìflâemlânìna, bo sârod synoǔ âgonyh Â nagledzeǔ Sabe cara.

2. І сказаў Самуіл: як я пайду? Саўл дачуецца і заб'е мяне. Гасподзь сказаў: вазьмі ў руку тваю цяля са статку і скажы: я прыйшоў дзеля ахвяраваньня Госпаду;

Ì skazaǔ Samuìl: âk â pajdu? Saǔl dačuecca ì zab'e mâne. Gaspodz′ skazaǔ: vaz′mì ǔ ruku tvaû câlâ sa statku ì skažy: â pryjšoǔ dzelâ ahvâravan′nâ Gospadu;

3. і запрасі Ясэя да ахвяры; Я пакажу табе, што табе рабіць, і ты памажаш Мне таго, пра каго Я скажу табе.

ì zaprasì Âsèâ da ahvâry; Â pakažu tabe, što tabe rabìc′, ì ty pamažaš Mne tago, pra kago Â skažu tabe.

4. І зрабіў Самуіл так, як сказаў яму Гасподзь. Калі прыйшоў ён у Віфляем, дык старэйшыны горада з трымценьнем выйшлі насустрач яму і сказалі: ці мірны прыход твой?

Ì zrabìǔ Samuìl tak, âk skazaǔ âmu Gaspodz′. Kalì pryjšoǔ ën u Vìflâem, dyk starèjšyny gorada z trymcen′nem vyjšlì nasustrač âmu ì skazalì: cì mìrny pryhod tvoj?

5. І адказаў ён: мірны, дзеля ахвяраваньня Госпаду прыйшоў я; асьвяцецеся і ідзеце са мною да ахвярапрынашэньня. І асьвяціў Ясэя і сыноў ягоных і запрасіў іх да ахвяры.

Ì adkazaǔ ën: mìrny, dzelâ ahvâravan′nâ Gospadu pryjšoǔ â; as′vâcecesâ ì ìdzece sa mnoû da ahvâraprynašèn′nâ. Ì as′vâcìǔ Âsèâ ì synoǔ âgonyh ì zaprasìǔ ìh da ahvâry.

6. І калі яны прыйшлі, ён, убачыўшы Эліява, сказаў: правільна, гэты прад Госпадам памазанец Ягоны!

Ì kalì âny pryjšlì, ën, ubačyǔšy Èlìâva, skazaǔ: pravìl′na, gèty prad Gospadam pamazanec Âgony!

7. Але Гасподзь сказаў Самуілу: не зважай на выгляд ягоны і на вышыню росту яго; Я адхіліў яго; Я гляджу ня так, як глядзіць чалавек; бо чалавек глядзіць на аблічча, а Гасподзь глядзіць на сэрца.

Ale Gaspodz′ skazaǔ Samuìlu: ne zvažaj na vyglâd âgony ì na vyšynû rostu âgo; Â adhìlìǔ âgo; Â glâdžu nâ tak, âk glâdzìc′ čalavek; bo čalavek glâdzìc′ na ablìčča, a Gaspodz′ glâdzìc′ na sèrca.

8. І паклікаў Ясэй Амінадава і падвёў яго да Самуіла, і сказаў Самуіл: і гэтага ня выбраў Гасподзь.

Ì paklìkaǔ Âsèj Amìnadava ì padvëǔ âgo da Samuìla, ì skazaǔ Samuìl: ì gètaga nâ vybraǔ Gaspodz′.

9. І падвёў Ясэй Саму, і сказаў Самуіл: і гэтага ня выбраў Гасподзь.

Ì padvëǔ Âsèj Samu, ì skazaǔ Samuìl: ì gètaga nâ vybraǔ Gaspodz′.

10. Так падводзіў Ясэй да Самуіла сямёх сыноў сваіх, але Самуіл сказаў Ясэю; нікога з гэтых ня выбраў Гасподзь.

Tak padvodzìǔ Âsèj da Samuìla sâmëh synoǔ svaìh, ale Samuìl skazaǔ Âsèû; nìkoga z gètyh nâ vybraǔ Gaspodz′.

11. І сказаў Самуіл Ясэю: ці ўсе дзеці тут? І адказаў Ясэй: ёсьць яшчэ маладзейшы; ён пасьвіць авечкі. І сказаў Самуіл Ясэю: пашлі і вазьмі яго, бо мы ня сядзем абедаць, пакуль ня прыйдзе ён сюды.

Ì skazaǔ Samuìl Âsèû: cì ǔse dzecì tut? Ì adkazaǔ Âsèj: ës′c′ âščè maladzejšy; ën pas′vìc′ avečkì. Ì skazaǔ Samuìl Âsèû: pašlì ì vaz′mì âgo, bo my nâ sâdzem abedac′, pakul′ nâ pryjdze ën sûdy.

12. І паслаў Ясэй, і прывялі яго. І быў ён бялявы, з прыгожымі вачыма і прыемным тварам. І сказаў Гасподзь: устань, памаж яго, бо гэта ён.

Ì paslaǔ Âsèj, ì pryvâlì âgo. Ì byǔ ën bâlâvy, z prygožymì vačyma ì pryemnym tvaram. Ì skazaǔ Gaspodz′: ustan′, pamaž âgo, bo gèta ën.

13. І ўзяў Самуіл рог з алеем і памазаў яго сярод братоў ягоных, і пакоіўся Дух Гасподні на Давідзе з таго дня і пасьля. А Самуіл устаў і адышоў у Раму.

Ì ǔzâǔ Samuìl rog z aleem ì pamazaǔ âgo sârod bratoǔ âgonyh, ì pakoìǔsâ Duh Gaspodnì na Davìdze z tago dnâ ì pas′lâ. A Samuìl ustaǔ ì adyšoǔ u Ramu.

14. А ад Саўла адступіўся Дух Гасподні, і бунтаваў яго ліхі дух супраць Госпада.

A ad Saǔla adstupìǔsâ Duh Gaspodnì, ì buntavaǔ âgo lìhì duh suprac′ Gospada.

15. І сказалі яму слугі Саўлавыя: вось, ліхі дух супроць Госпада бунтуе цябе;

Ì skazalì âmu slugì Saǔlavyâ: vos′, lìhì duh suproc′ Gospada buntue câbe;

16. няхай гаспадар наш загадае слугам сваім, якія перад табою, пашукаць чалавека, умельскага ў гульні на арфе, і калі прыйдзе на цябе ліхі дух супроць Бога, дык ён, іграючы рукою сваёю, будзе супакойваць цябе;

nâhaj gaspadar naš zagadae slugam svaìm, âkìâ perad taboû, pašukac′ čalaveka, umel′skaga ǔ gul′nì na arfe, ì kalì pryjdze na câbe lìhì duh suproc′ Boga, dyk ën, ìgraûčy rukoû svaëû, budze supakojvac′ câbe;

17. і адказаў Саўл слугам сваім: знайдзеце мне чалавека, які добра грае, і прывядзеце яго да мяне.

ì adkazaǔ Saǔl slugam svaìm: znajdzece mne čalaveka, âkì dobra grae, ì pryvâdzece âgo da mâne.

18. Тады адзін слуга ягоны сказаў: вось, я бачыў у Ясэя Віфляемляніна сына, які ўмее граць, чалавека адважнага і ваяўнічага, і разумнага ў словах і віднага сабою, і Гасподзь зь ім.

Tady adzìn sluga âgony skazaǔ: vos′, â bačyǔ u Âsèâ Vìflâemlânìna syna, âkì ǔmee grac′, čalaveka advažnaga ì vaâǔnìčaga, ì razumnaga ǔ slovah ì vìdnaga saboû, ì Gaspodz′ z′ ìm.

19. І паслаў Саўл вястуноў да Ясэя і сказаў: пашлі да мяне Давіда, сына твайго, які каля статку.

Ì paslaǔ Saǔl vâstunoǔ da Âsèâ ì skazaǔ: pašlì da mâne Davìda, syna tvajgo, âkì kalâ statku.

20. І ўзяў Ясэй асла з хлебам і мех зь віном і адно казьляня, і паслаў з Давідам, сынам сваім, да Саўла.

Ì ǔzâǔ Âsèj asla z hlebam ì meh z′ vìnom ì adno kaz′lânâ, ì paslaǔ z Davìdam, synam svaìm, da Saǔla.

21. І прыйшоў Давід да Саўла і служыў перад ім, і вельмі спадабаўся яму і зрабіўся ягоным збраяносцам.

Ì pryjšoǔ Davìd da Saǔla ì služyǔ perad ìm, ì vel′mì spadabaǔsâ âmu ì zrabìǔsâ âgonym zbraânoscam.

22. І паслаў Саўл сказаць Ясэю: няхай Давід служыць пры мне, бо ён здабыў упадабаньне ў вачах маіх.

Ì paslaǔ Saǔl skazac′ Âsèû: nâhaj Davìd služyc′ pry mne, bo ën zdabyǔ upadaban′ne ǔ vačah maìh.

23. І калі Дух ад Бога бываў на Саўле, дык Давід, узяўшы арфу, граў, - і радасьней і лепей рабілася Саўлу, і дух ліхі адступаўся ад яго.

Ì kalì Duh ad Boga byvaǔ na Saǔle, dyk Davìd, uzâǔšy arfu, graǔ, - ì radas′nej ì lepej rabìlasâ Saǔlu, ì duh lìhì adstupaǔsâ ad âgo.

17 Кіраўнік

1. Філістымляне сабралі войскі свае на вайну і сабраліся ў Сакхоце, што ў Юдэі, і разьмясьціліся табарам паміж Сакхотам і Азэкам у Эфэс-Даміме.

Fìlìstymlâne sabralì vojskì svae na vajnu ì sabralìsâ ǔ Sakhoce, što ǔ Ûdèì, ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram pamìž Sakhotam ì Azèkam u Èfès-Damìme.

2. А Саўл і Ізраільцяне сабраліся і разьмясьціліся табарам у даліне дуба і падрыхтаваліся да вайны супроць Філістымлянаў.

A Saǔl ì Ìzraìl′câne sabralìsâ ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u dalìne duba ì padryhtavalìsâ da vajny suproc′ Fìlìstymlânaǔ.

3. І сталі Філістымляне на гары з аднаго боку, і Ізраільцяне на гары з другога боку, а паміж імі была даліна.

Ì stalì Fìlìstymlâne na gary z adnago boku, ì Ìzraìl′câne na gary z drugoga boku, a pamìž ìmì byla dalìna.

4. І выступіў з табара Філістымскага аднаборац, імем Галіяф, з Гэта; ростам ён - шэсьць локцяў зь пядзяю.

Ì vystupìǔ z tabara Fìlìstymskaga adnaborac, ìmem Galìâf, z Gèta; rostam ën - šès′c′ lokcâǔ z′ pâdzâû.

5. Медны шалом на галаве ў яго; і апрануты ён быў у лускаватую браню, і вага брані ягонай - пяць тысяч сікляў медзі;

Medny šalom na galave ǔ âgo; ì apranuty ën byǔ u luskavatuû branû, ì vaga branì âgonaj - pâc′ tysâč sìklâǔ medzì;

6. медныя накаленьнікі на нагах ягоных, і медны шчыт за плячамі ў яго;

mednyâ nakalen′nìkì na nagah âgonyh, ì medny ščyt za plâčamì ǔ âgo;

7. і дзяржак дзіды ягонай, як навой у кроснах; а сама дзіда ягоная - шэсьцьсот сікляў жалеза, і перад ім ішоў збраяносец.

ì dzâržak dzìdy âgonaj, âk navoj u krosnah; a sama dzìda âgonaâ - šès′c′sot sìklâǔ žaleza, ì perad ìm ìšoǔ zbraânosec.

8. І стаў ён і крычаў да палкоў Ізраільскіх, кажучы ім: навошта вы выйшлі ваяваць? ці ж не Філістымлянін я, а вы рабы Саўлавыя? выбераце ў сябе чалавека, і няхай выйдзе да мяне;

Ì staǔ ën ì kryčaǔ da palkoǔ Ìzraìl′skìh, kažučy ìm: navošta vy vyjšlì vaâvac′? cì ž ne Fìlìstymlânìn â, a vy raby Saǔlavyâ? vyberace ǔ sâbe čalaveka, ì nâhaj vyjdze da mâne;

9. калі ён можа пабіцца са мною і заб'е мяне, дык мы будзем вашымі рабамі; а калі я адолею яго і заб'ю яго, дык вы будзеце нашымі рабамі і будзеце служыць нам.

kalì ën moža pabìcca sa mnoû ì zab'e mâne, dyk my budzem vašymì rabamì; a kalì â adoleû âgo ì zab'û âgo, dyk vy budzece našymì rabamì ì budzece služyc′ nam.

10. І сказаў Філістымлянін: сёньня я пасаромлю палкі Ізраільскія; дайце мне чалавека, і мы падужаемся ўдвух.

Ì skazaǔ Fìlìstymlânìn: sën′nâ â pasaromlû palkì Ìzraìl′skìâ; dajce mne čalaveka, ì my padužaemsâ ǔdvuh.

11. І пачулі Саўл і ўсе Ізраільцяне гэтыя словы Філістымляніна, і вельмі перапалохаліся і жахнуліся.

Ì pačulì Saǔl ì ǔse Ìzraìl′câne gètyâ slovy Fìlìstymlânìna, ì vel′mì perapalohalìsâ ì žahnulìsâ.

12. А Давід быў сын Эфрацяніна зь Віфляема Юдавага, на імя Ясэй, у якога было восем сыноў; гэты чалавек у дні Саўла дасягнуў старасьці і быў старэйшы сярод мужчын.

A Davìd byǔ syn Èfracânìna z′ Vìflâema Ûdavaga, na ìmâ Âsèj, u âkoga bylo vosem synoǔ; gèty čalavek u dnì Saǔla dasâgnuǔ staras′cì ì byǔ starèjšy sârod mužčyn.

13. Тры старэйшыя сыны Ясэевыя пайшлі з Саўлам на вайну; імёны трох сыноў ягоных, што пайшлі на вайну: старэйшы - Эліяў, другі за ім - Амінадаў, і трэці - Сама:

Try starèjšyâ syny Âsèevyâ pajšlì z Saǔlam na vajnu; ìmëny troh synoǔ âgonyh, što pajšlì na vajnu: starèjšy - Èlìâǔ, drugì za ìm - Amìnadaǔ, ì trècì - Sama:

14. А Давід быў малодшы. Трое старэйшых пайшлі з Саўлам,

A Davìd byǔ malodšy. Troe starèjšyh pajšlì z Saǔlam,

15. а Давід вярнуўся ад Саўла, каб пасьвіць авечкі бацькі свайго ў Віфляеме.

a Davìd vârnuǔsâ ad Saǔla, kab pas′vìc′ avečkì bac′kì svajgo ǔ Vìflâeme.

16. І выступаў Філістымлянін той раніцай і ўвечары і выстаўляў сябе сорак дзён.

Ì vystupaǔ Fìlìstymlânìn toj ranìcaj ì ǔvečary ì vystaǔlâǔ sâbe sorak dzën.

17. І сказаў Ясэй Давіду, сыну свайму: вазьмі братам сваім эфу сушанага зерня і дзесяць гэтых хлябоў і занясі ў табар да сваіх братоў;

Ì skazaǔ Âsèj Davìdu, synu svajmu: vaz′mì bratam svaìm èfu sušanaga zernâ ì dzesâc′ gètyh hlâboǔ ì zanâsì ǔ tabar da svaìh bratoǔ;

18. а гэтыя дзесяць сыроў занясі тысячніку і даведайся пра здароўе братоў і даведайся пра патрэбы іхнія.

a gètyâ dzesâc′ syroǔ zanâsì tysâčnìku ì davedajsâ pra zdaroǔe bratoǔ ì davedajsâ pra patrèby ìhnìâ.

19. Саўл і яны і ўсе Ізраільцяне былі ў даліне дуба і рыхтаваліся да бітвы зь Філістымлянамі.

Saǔl ì âny ì ǔse Ìzraìl′câne bylì ǔ dalìne duba ì ryhtavalìsâ da bìtvy z′ Fìlìstymlânamì.

20. І ўстаў Давід рана раніцай, і даручыў авечак вартавому, і, узяўшы ношку, пайшоў, як загадаў яму Ясэй; і прыйшоў да табара, калі войскі былі выведзены ў строй і з крыкам рыхтаваліся да бітвы.

Ì ǔstaǔ Davìd rana ranìcaj, ì daručyǔ avečak vartavomu, ì, uzâǔšy nošku, pajšoǔ, âk zagadaǔ âmu Âsèj; ì pryjšoǔ da tabara, kalì vojskì bylì vyvedzeny ǔ stroj ì z krykam ryhtavalìsâ da bìtvy.

21. І выставілі Ізраільцяне і Філістымляне строй супроць строю.

Ì vystavìlì Ìzraìl′câne ì Fìlìstymlâne stroj suproc′ stroû.

22. Давід пакінуў сваю ношку абознаму вартавому, і пабег у рады і, прыйшоўшы, спытаўся ў братоў сваіх пра здароўе.

Davìd pakìnuǔ svaû nošku aboznamu vartavomu, ì pabeg u rady ì, pryjšoǔšy, spytaǔsâ ǔ bratoǔ svaìh pra zdaroǔe.

23. І вось, калі ён гутарыў зь імі, аднаборац зь імем Галіяф, Філістымлянін з Гэта, выступае з радоў Філістымскіх і кажа тыя словы, і Давід пачуў.

Ì vos′, kalì ën gutaryǔ z′ ìmì, adnaborac z′ ìmem Galìâf, Fìlìstymlânìn z Gèta, vystupae z radoǔ Fìlìstymskìh ì kaža tyâ slovy, ì Davìd pačuǔ.

24. І ўсе Ізраільцяне, убачыўшы гэтага чалавека, уцякалі ад яго і вельмі баяліся.

Ì ǔse Ìzraìl′câne, ubačyǔšy gètaga čalaveka, ucâkalì ad âgo ì vel′mì baâlìsâ.

25. І казалі Ізраільцяне: бачыце гэтага чалавека, што выступае? ён выступае, каб ганіць Ізраіля; калі б хто забіў яго, адарыў бы таго цар вялікім багацьцем, і дачку сваю выдаў бы за яго, і дом бацькі ягонага зрабіў бы свабодным у Ізраілі.

Ì kazalì Ìzraìl′câne: bačyce gètaga čalaveka, što vystupae? ën vystupae, kab ganìc′ Ìzraìlâ; kalì b hto zabìǔ âgo, adaryǔ by tago car vâlìkìm bagac′cem, ì dačku svaû vydaǔ by za âgo, ì dom bac′kì âgonaga zrabìǔ by svabodnym u Ìzraìlì.

26. І сказаў Давід людзям, якія стаялі зь ім: што зробяць таму, хто заб'е гэтага Філістымляніна і здыме ганьбу зь Ізраіля? бо хто гэты неабрэзаны Філістымлянін, што так ганіць войска Бога жывога?

Ì skazaǔ Davìd lûdzâm, âkìâ staâlì z′ ìm: što zrobâc′ tamu, hto zab'e gètaga Fìlìstymlânìna ì zdyme gan′bu z′ Ìzraìlâ? bo hto gèty neabrèzany Fìlìstymlânìn, što tak ganìc′ vojska Boga žyvoga?

27. І сказаў яму народ тыя самыя словы, кажучы: вось, што зроблена будзе таму чалавеку, які заб'е яго.

Ì skazaǔ âmu narod tyâ samyâ slovy, kažučy: vos′, što zroblena budze tamu čalaveku, âkì zab'e âgo.

28. І пачуў Эліяў, старэйшы брат Давідаў, што гаварыў ён зь людзьмі, і раззлаваўся Эліяў на Давіда і сказаў: навошта ты сюды прыйшоў і на каго пакінуў нямногія авечкі тыя ў пустыні? я ведаю пыху тваю і благое сэрца тваё, ты прыйшоў падзівіцца на бойку.

Ì pačuǔ Èlìâǔ, starèjšy brat Davìdaǔ, što gavaryǔ ën z′ lûdz′mì, ì razzlavaǔsâ Èlìâǔ na Davìda ì skazaǔ: navošta ty sûdy pryjšoǔ ì na kago pakìnuǔ nâmnogìâ avečkì tyâ ǔ pustynì? â vedaû pyhu tvaû ì blagoe sèrca tvaë, ty pryjšoǔ padzìvìcca na bojku.

29. І сказаў Давід: што ж я зрабіў? ці ня словы гэта?

Ì skazaǔ Davìd: što ž â zrabìǔ? cì nâ slovy gèta?

30. І адвярнуўся ад яго да другога і казаў тыя самыя словы, і адказаў яму народ па-ранейшаму.

Ì advârnuǔsâ ad âgo da drugoga ì kazaǔ tyâ samyâ slovy, ì adkazaǔ âmu narod pa-ranejšamu.

31. І пачулі словы, якія казаў Давід, і пераказалі Саўлу, і той паклікаў яго.

Ì pačulì slovy, âkìâ kazaǔ Davìd, ì perakazalì Saǔlu, ì toj paklìkaǔ âgo.

32. І сказаў Давід Саўлу: няхай ніхто ня падае духам празь яго; раб твой пойдзе і памерыцца з гэтым Філістымлянінам.

Ì skazaǔ Davìd Saǔlu: nâhaj nìhto nâ padae duham praz′ âgo; rab tvoj pojdze ì pamerycca z gètym Fìlìstymlânìnam.

33. І сказаў Саўл Давіду: ня можаш ты ісьці супроць гэтага Філістымляніна, каб дужацца зь ім, бо ты яшчэ хлопец, а ён воін з маладосьці сваёй.

Ì skazaǔ Saǔl Davìdu: nâ možaš ty ìs′cì suproc′ gètaga Fìlìstymlânìna, kab dužacca z′ ìm, bo ty âščè hlopec, a ën voìn z malados′cì svaëj.

34. І сказаў Саўл Давіду: раб твой пасьвіў авечкі ў бацькі свайго, і калі, бывала, прыходзіў леў або мядзьведзь і задзіраў авечку ў статку,

Ì skazaǔ Saǔl Davìdu: rab tvoj pas′vìǔ avečkì ǔ bac′kì svajgo, ì kalì, byvala, pryhodzìǔ leǔ abo mâdz′vedz′ ì zadzìraǔ avečku ǔ statku,

35. дык я гнаўся за ім і нападаў на яго і адбіраў з пашчы ягонай; а калі ён кідаўся на мяне, дык я браў яго за касмачы і біў яго і забіваў яго;

dyk â gnaǔsâ za ìm ì napadaǔ na âgo ì adbìraǔ z paščy âgonaj; a kalì ën kìdaǔsâ na mâne, dyk â braǔ âgo za kasmačy ì bìǔ âgo ì zabìvaǔ âgo;

36. і льва і мядзьведзя забіваў раб твой, і з гэтым Філістымлянінам неабрэзаным будзе тое самае, што зь імі, бо так ганіць войска Бога жывога.

ì l′va ì mâdz′vedzâ zabìvaǔ rab tvoj, ì z gètym Fìlìstymlânìnam neabrèzanym budze toe samae, što z′ ìmì, bo tak ganìc′ vojska Boga žyvoga.

37. І сказаў Давід: Гасподзь, Які выбаўляў мяне ад ільва і ад мядзьведзя, выбавіць мяне і ад рукі гэтага Філістымляніна. І сказаў Саўл Давіду: ідзі, і хай будзе Гасподзь з табою.

Ì skazaǔ Davìd: Gaspodz′, Âkì vybaǔlâǔ mâne ad ìl′va ì ad mâdz′vedzâ, vybavìc′ mâne ì ad rukì gètaga Fìlìstymlânìna. Ì skazaǔ Saǔl Davìdu: ìdzì, ì haj budze Gaspodz′ z taboû.

38. І апрануў Саўл Давіда ў сваю вопратку, і ўсклаў на галаву ягоную медны шалом, і надзеў на яго браню.

Ì apranuǔ Saǔl Davìda ǔ svaû vopratku, ì ǔsklaǔ na galavu âgonuû medny šalom, ì nadzeǔ na âgo branû.

39. І аперазаўся Давід мечам паверх вопраткі і пачаў хадзіць, бо ня прывык да такое зброі; потым сказаў Давід Саўлу: я не магу хадзіць у гэтым, я ня прывык. І зьняў Давід усё гэта зь сябе.

Ì aperazaǔsâ Davìd mečam paverh vopratkì ì pačaǔ hadzìc′, bo nâ pryvyk da takoe zbroì; potym skazaǔ Davìd Saǔlu: â ne magu hadzìc′ u gètym, â nâ pryvyk. Ì z′nâǔ Davìd usë gèta z′ sâbe.

40. І ўзяў кій свой у руку сваю, і выбраў сабе пяць гладкіх камянёў з ручая, і паклаў іх у пастуховую торбу, якая была зь ім; і з торбаю і з прашчаю ў руцэ сваёй выступіў супроць Філістымляніна.

Ì ǔzâǔ kìj svoj u ruku svaû, ì vybraǔ sabe pâc′ gladkìh kamânëǔ z ručaâ, ì paklaǔ ìh u pastuhovuû torbu, âkaâ byla z′ ìm; ì z torbaû ì z praščaû ǔ rucè svaëj vystupìǔ suproc′ Fìlìstymlânìna.

41. Выступіў і Філістымлянін, ідучы і набліжаючыся да Давіда, і збраяносец ішоў паперадзе яго.

Vystupìǔ ì Fìlìstymlânìn, ìdučy ì nablìžaûčysâ da Davìda, ì zbraânosec ìšoǔ paperadze âgo.

42. І зірнуў Філістымлянін і, убачыўшы Давіда, з пагардаю паглядзеў на яго, бо ён быў малады, бялявы і прыгожы тварам.

Ì zìrnuǔ Fìlìstymlânìn ì, ubačyǔšy Davìda, z pagardaû paglâdzeǔ na âgo, bo ën byǔ malady, bâlâvy ì prygožy tvaram.

43. І сказаў Філістымлянін Давіду: што ты ідзеш на мяне зь кіем? хіба я сабака? І пракляў Філістымлянін Давіда сваімі багамі.

Ì skazaǔ Fìlìstymlânìn Davìdu: što ty ìdzeš na mâne z′ kìem? hìba â sabaka? Ì praklâǔ Fìlìstymlânìn Davìda svaìmì bagamì.

44. І сказаў Філістымлянін Давіду: падыдзі да мяне, і я аддам цела тваё птушкам нябесным і зьвярам польным.

Ì skazaǔ Fìlìstymlânìn Davìdu: padydzì da mâne, ì â addam cela tvaë ptuškam nâbesnym ì z′vâram pol′nym.

45. А Давід адказваў Філістымляніну: ты ідзеш супроць мяне зь мечам і дзідай і шчытом, а я іду супроць цябе ў імя Госпада Саваофа, Бога войска Ізраільскага, якое ты ганіў;

A Davìd adkazvaǔ Fìlìstymlânìnu: ty ìdzeš suproc′ mâne z′ mečam ì dzìdaj ì ščytom, a â ìdu suproc′ câbe ǔ ìmâ Gospada Savaofa, Boga vojska Ìzraìl′skaga, âkoe ty ganìǔ;

46. сёньня аддасьць цябе Гасподзь у руку маю, і я заб'ю цябе, і здыму зь цябе галаву тваю, і аддам трупы войска Філістымскага птушкам нябесным і зьвярам польным, і ўведае ўся зямля, што ёсьць Бог у Ізраілі;

sën′nâ addas′c′ câbe Gaspodz′ u ruku maû, ì â zab'û câbe, ì zdymu z′ câbe galavu tvaû, ì addam trupy vojska Fìlìstymskaga ptuškam nâbesnym ì z′vâram pol′nym, ì ǔvedae ǔsâ zâmlâ, što ës′c′ Bog u Ìzraìlì;

47. і ўведае ўвесь гэты гурт, што ня мечам і дзідаю ратуе Гасподзь, бо гэта вайна Госпада, і Ён аддасьць вас у рукі нашыя.

ì ǔvedae ǔves′ gèty gurt, što nâ mečam ì dzìdaû ratue Gaspodz′, bo gèta vajna Gospada, ì Ën addas′c′ vas u rukì našyâ.

48. Калі Філістымлянін падняўся і пачаў падыходзіць і зьбліжацца дзеля сустрэчы з Давідам, Давід пасьпешліва пабег да строю насустрач Філістымляніну.

Kalì Fìlìstymlânìn padnâǔsâ ì pačaǔ padyhodzìc′ ì z′blìžacca dzelâ sustrèčy z Davìdam, Davìd pas′pešlìva pabeg da stroû nasustrač Fìlìstymlânìnu.

49. І апусьціў Давід руку сваю ў торбу і дастаў адтуль камень, і шпурнуў з прашчы і пацэліў Філістымляніну ў лоб, так што камень упіўся ў лоб ягоны, і ён упаў тварам на зямлю.

Ì apus′cìǔ Davìd ruku svaû ǔ torbu ì dastaǔ adtul′ kamen′, ì špurnuǔ z praščy ì pacèlìǔ Fìlìstymlânìnu ǔ lob, tak što kamen′ upìǔsâ ǔ lob âgony, ì ën upaǔ tvaram na zâmlû.

50. Так адолеў Давід Філістымляніна прашчаю і каменем, і падужаў Філістымляніна і забіў яго; а меча ня было ў руках у Давіда.

Tak adoleǔ Davìd Fìlìstymlânìna praščaû ì kamenem, ì padužaǔ Fìlìstymlânìna ì zabìǔ âgo; a meča nâ bylo ǔ rukah u Davìda.

51. Тады Давід падбег і, наступіўшы на Філістымляніна, узяў меч ягоны і дастаў яго з похваў, ударыў яго і адсек ім галаву ягоную; Філістымляне, убачыўшы, што асілак іхні памёр, пабеглі.

Tady Davìd padbeg ì, nastupìǔšy na Fìlìstymlânìna, uzâǔ meč âgony ì dastaǔ âgo z pohvaǔ, udaryǔ âgo ì adsek ìm galavu âgonuû; Fìlìstymlâne, ubačyǔšy, što asìlak ìhnì pamër, pabeglì.

52. І падняліся мужчыны Ізраільскія і Юдэйскія, і закрычалі і гналі Філістымлян да ўваходу ў даліну і да брамы Акарона. І падалі бітыя Філістымляне па дарозе Шаарымскай, да Гэта і да Акарона.

Ì padnâlìsâ mužčyny Ìzraìl′skìâ ì Ûdèjskìâ, ì zakryčalì ì gnalì Fìlìstymlân da ǔvahodu ǔ dalìnu ì da bramy Akarona. Ì padalì bìtyâ Fìlìstymlâne pa daroze Šaarymskaj, da Gèta ì da Akarona.

53. І вярнуліся сыны Ізраільскія з пагоні за Філістымлянамі і разрабавалі табар іхні.

Ì vârnulìsâ syny Ìzraìl′skìâ z pagonì za Fìlìstymlânamì ì razrabavalì tabar ìhnì.

54. І ўзяў Давід галаву Філістымляніна і занёс яе ў Ерусалім, а зброю ягоную паклаў у намёце сваім.

Ì ǔzâǔ Davìd galavu Fìlìstymlânìna ì zanës âe ǔ Erusalìm, a zbroû âgonuû paklaǔ u namëce svaìm.

55. Калі Саўл убачыў Давіда, які выходзіў супроць Філістымляніна, дык сказаў Авэніру, начальніку войска: Авэнір, чый сын гэты хлопец? Авэнір адказаў: хай жыве душа твая, цару; я ня ведаю.

Kalì Saǔl ubačyǔ Davìda, âkì vyhodzìǔ suproc′ Fìlìstymlânìna, dyk skazaǔ Avènìru, načal′nìku vojska: Avènìr, čyj syn gèty hlopec? Avènìr adkazaǔ: haj žyve duša tvaâ, caru; â nâ vedaû.

56. І сказаў цар: дык спытайся, чый сын гэты хлопец?

Ì skazaǔ car: dyk spytajsâ, čyj syn gèty hlopec?

57. А калі Давід вяртаўся пасьля пагібелі Філістымляніна, дык Авэнір узяў яго і прывёў да Саўла, і галава Філістымляніна была ў руцэ ў яго.

A kalì Davìd vârtaǔsâ pas′lâ pagìbelì Fìlìstymlânìna, dyk Avènìr uzâǔ âgo ì pryvëǔ da Saǔla, ì galava Fìlìstymlânìna byla ǔ rucè ǔ âgo.

58. І спытаўся ў яго Саўл: чый ты сын, хлопча? І адказаў Давід: сын раба твайго Ясэя зь Віфляема.

Ì spytaǔsâ ǔ âgo Saǔl: čyj ty syn, hlopča? Ì adkazaǔ Davìd: syn raba tvajgo Âsèâ z′ Vìflâema.

18 Кіраўнік

1. Калі закончыў Давід гутарку з Саўлам, душа Ёнатана прыляпілася да душы ягонай, і палюбіў яго Ёнатан, як сваю душу.

Kalì zakončyǔ Davìd gutarku z Saǔlam, duša Ënatana prylâpìlasâ da dušy âgonaj, ì palûbìǔ âgo Ënatan, âk svaû dušu.

2. І ўзяў яго Саўл таго самага дня і не дазволіў яму вяртацца ў дом бацькі ягонага.

Ì ǔzâǔ âgo Saǔl tago samaga dnâ ì ne dazvolìǔ âmu vârtacca ǔ dom bac′kì âgonaga.

3. А Ёнатан заключыў з Давідам спрымірэнства, бо палюбіў яго, як сваю душу.

A Ënatan zaklûčyǔ z Davìdam sprymìrènstva, bo palûbìǔ âgo, âk svaû dušu.

4. І зьняў Ёнатан вопратку сваю, якая была на ім, і аддаў яе Давіду, таксама і астатнюю вопратку сваю, і меч свой, і лук свой, і свой пояс.

Ì z′nâǔ Ënatan vopratku svaû, âkaâ byla na ìm, ì addaǔ âe Davìdu, taksama ì astatnûû vopratku svaû, ì meč svoj, ì luk svoj, ì svoj poâs.

5. І Давід дзеяў разумна ўсюды, куды ні пасылаў яго Саўл, і зрабіў яго Саўл начальнікам над ваеннымі людзьмі; і гэта спадабалася ўсяму народу і слугам Саўлавым.

Ì Davìd dzeâǔ razumna ǔsûdy, kudy nì pasylaǔ âgo Saǔl, ì zrabìǔ âgo Saǔl načal′nìkam nad vaennymì lûdz′mì; ì gèta spadabalasâ ǔsâmu narodu ì slugam Saǔlavym.

6. Калі яны ішлі, пры вяртаньні Давіда зь перамогі над Філістымлянінам, дык жанчыны з усіх гарадоў Ізраільскіх выходзілі насустрач Саўлу цару са сьпевамі і танцамі, з урачыстымі тымпанамі і зь кімваламі.

Kalì âny ìšlì, pry vârtan′nì Davìda z′ peramogì nad Fìlìstymlânìnam, dyk žančyny z usìh garadoǔ Ìzraìl′skìh vyhodzìlì nasustrač Saǔlu caru sa s′pevamì ì tancamì, z uračystymì tympanamì ì z′ kìmvalamì.

7. І крычалі жанчыны, якія ігралі, кажучы: Саўл перамог тысячы, а Давід дзясяткі тысяч!

Ì kryčalì žančyny, âkìâ ìgralì, kažučy: Saǔl peramog tysâčy, a Davìd dzâsâtkì tysâč!

8. І Саўл моцна засмуціўся, і няпрыемнае яму было гэтае слова, і ён сказаў: Давіду далі дзясяткі тысяч, а мне тысячы; яму нехапае толькі царства.

Ì Saǔl mocna zasmucìǔsâ, ì nâpryemnae âmu bylo gètae slova, ì ën skazaǔ: Davìdu dalì dzâsâtkì tysâč, a mne tysâčy; âmu nehapae tol′kì carstva.

9. І з таго дня і потым падазрона глядзеў Саўл на Давіда.

Ì z tago dnâ ì potym padazrona glâdzeǔ Saǔl na Davìda.

10. І было на другі дзень: напаў ліхі дух ад Бога на Саўла, і ён шалеў у доме сваім, а Давід граў рукою сваёю на струнах, як і ў іншыя дні; у руцэ ў Саўла была дзіда.

Ì bylo na drugì dzen′: napaǔ lìhì duh ad Boga na Saǔla, ì ën šaleǔ u dome svaìm, a Davìd graǔ rukoû svaëû na strunah, âk ì ǔ ìnšyâ dnì; u rucè ǔ Saǔla byla dzìda.

11. І кінуў Саўл дзіду, падумаўшы: прыб'ю Давіда да сьцяны; але Давід два разы ўхіліўся ад яго.

Ì kìnuǔ Saǔl dzìdu, padumaǔšy: pryb'û Davìda da s′câny; ale Davìd dva razy ǔhìlìǔsâ ad âgo.

12. І пачаў баяцца Саўл Давіда, бо Гасподзь быў зь ім, а ад Саўла адступіўся.

Ì pačaǔ baâcca Saǔl Davìda, bo Gaspodz′ byǔ z′ ìm, a ad Saǔla adstupìǔsâ.

13. І выдаліў яго Саўл ад сябе і паставіў яго ў сябе тысячнікам, і ён уваходзіў і выходзіў перад народам.

Ì vydalìǔ âgo Saǔl ad sâbe ì pastavìǔ âgo ǔ sâbe tysâčnìkam, ì ën uvahodzìǔ ì vyhodzìǔ perad narodam.

14. І Давід ва ўсіх дзеях сваіх рабіў разумна, і Гасподзь быў зь ім.

Ì Davìd va ǔsìh dzeâh svaìh rabìǔ razumna, ì Gaspodz′ byǔ z′ ìm.

15. І Саўл бачыў, што ён вельмі разумны, і баяўся яго.

Ì Saǔl bačyǔ, što ën vel′mì razumny, ì baâǔsâ âgo.

16. А ўвесь Ізраіль і Юда любілі Давіда, бо ён уваходзіў і выходзіў перад ім.

A ǔves′ Ìzraìl′ ì Ûda lûbìlì Davìda, bo ën uvahodzìǔ ì vyhodzìǔ perad ìm.

17. І сказаў Саўл Давіду: вось старэйшая дачка мая, Мэрова: я дам яе табе за жонку, толькі будзь у мяне адважны і вядзі войны Гасподнія. Бо Саўл думаў: няхай не мая рука будзе на ім, а рука Філістымлянаў будзе на ім.

Ì skazaǔ Saǔl Davìdu: vos′ starèjšaâ dačka maâ, Mèrova: â dam âe tabe za žonku, tol′kì budz′ u mâne advažny ì vâdzì vojny Gaspodnìâ. Bo Saǔl dumaǔ: nâhaj ne maâ ruka budze na ìm, a ruka Fìlìstymlânaǔ budze na ìm.

18. Але Давід сказаў Саўлу: хто я і што жыцьцё маё і род бацькі майго ў Ізраілі, каб мне быць зяцем царовым?

Ale Davìd skazaǔ Saǔlu: hto â ì što žyc′cë maë ì rod bac′kì majgo ǔ Ìzraìlì, kab mne byc′ zâcem carovym?

19. А калі настаў час аддаць Мэрову, дачку Саўлавую, Давіду, дык яна выдадзена была замуж за Адрыэла з Мэхолы.

A kalì nastaǔ čas addac′ Mèrovu, dačku Saǔlavuû, Davìdu, dyk âna vydadzena byla zamuž za Adryèla z Mèholy.

20. Але Давіда пакахала другая дачка Саўлавая, Мэлхола; і калі паведамілі пра гэта Саўлу, дык гэта было прыемна яму.

Ale Davìda pakahala drugaâ dačka Saǔlavaâ, Mèlhola; ì kalì pavedamìlì pra gèta Saǔlu, dyk gèta bylo pryemna âmu.

21. Саўл думаў: аддам яе за яго, і яна будзе яму сеткаю, і рука Філістымлянаў будзе на ім. І сказаў Саўл Давіду: праз другую ты пароднішся са мною.

Saǔl dumaǔ: addam âe za âgo, ì âna budze âmu setkaû, ì ruka Fìlìstymlânaǔ budze na ìm. Ì skazaǔ Saǔl Davìdu: praz druguû ty parodnìšsâ sa mnoû.

22. І загадаў Саўл слугам сваім: скажэце Давіду патаемна: вось, цар дабраволіць табе, і ўсе слугі ягоныя любяць цябе; дык вось, будзь зяцем царовым.

Ì zagadaǔ Saǔl slugam svaìm: skažèce Davìdu pataemna: vos′, car dabravolìc′ tabe, ì ǔse slugì âgonyâ lûbâc′ câbe; dyk vos′, budz′ zâcem carovym.

23. І перадалі слугі Саўлавыя ў вушы Давіду ўсе словы гэтыя. І сказаў Давід: хіба лёгка даецца вам быць зяцем цара? я - чалавек бедны і нязначны.

Ì peradalì slugì Saǔlavyâ ǔ vušy Davìdu ǔse slovy gètyâ. Ì skazaǔ Davìd: hìba lëgka daecca vam byc′ zâcem cara? â - čalavek bedny ì nâznačny.

24. І данесьлі Саўлу слугі ягоныя і сказалі: вось, што кажа Давід.

Ì danes′lì Saǔlu slugì âgonyâ ì skazalì: vos′, što kaža Davìd.

25. І сказаў Саўл: так скажэце Давіду, цар ня хоча вена, апрача ста краеабразаньняў Філістымскіх, у помсту ворагам царовым. Бо Саўл меў на думцы загубіць Давіда рукамі Філістымлянаў.

Ì skazaǔ Saǔl: tak skažèce Davìdu, car nâ hoča vena, aprača sta kraeabrazan′nâǔ Fìlìstymskìh, u pomstu voragam carovym. Bo Saǔl meǔ na dumcy zagubìc′ Davìda rukamì Fìlìstymlânaǔ.

26. І пераказалі слугі ягоныя Давіду гэтыя словы, і спадабалася Давіду стацца зяцем царовым.

Ì perakazalì slugì âgonyâ Davìdu gètyâ slovy, ì spadabalasâ Davìdu stacca zâcem carovym.

27. Яшчэ не прайшлі вызначаныя дні, як Давід устаў і пайшоў сам і людзі ягоныя зь ім, і забіў дзьвесьце чалавек Філістымлянаў, і прынёс Давід краеабразаньні іхнія, і падаў іх у поўным ліку цару, каб зрабіцца зяцем царовым. І выдаў Саўл за яго Мэлхолу, дачку сваю, замуж.

Âščè ne prajšlì vyznačanyâ dnì, âk Davìd ustaǔ ì pajšoǔ sam ì lûdzì âgonyâ z′ ìm, ì zabìǔ dz′ves′ce čalavek Fìlìstymlânaǔ, ì prynës Davìd kraeabrazan′nì ìhnìâ, ì padaǔ ìh u poǔnym lìku caru, kab zrabìcca zâcem carovym. Ì vydaǔ Saǔl za âgo Mèlholu, dačku svaû, zamuž.

28. І ўбачыў Саўл і зразумеў, што Гасподзь з Давідам, і што Мэлхола, дачка Саўлавая, любіла Давіда.

Ì ǔbačyǔ Saǔl ì zrazumeǔ, što Gaspodz′ z Davìdam, ì što Mèlhola, dačka Saǔlavaâ, lûbìla Davìda.

29. І пачаў Саўл яшчэ больш баяцца Давіда і зрабіўся ворагам ягоным на ўсё жыцьцё.

Ì pačaǔ Saǔl âščè bol′š baâcca Davìda ì zrabìǔsâ voragam âgonym na ǔsë žyc′cë.

30. І калі правадыры Філістымскія выйшлі на вайну, Давід, з самага выхаду іхняга, дзеяў разумней за ўсіх слуг Саўлавых, і вельмі праславілася імя ягонае.

Ì kalì pravadyry Fìlìstymskìâ vyjšlì na vajnu, Davìd, z samaga vyhadu ìhnâga, dzeâǔ razumnej za ǔsìh slug Saǔlavyh, ì vel′mì praslavìlasâ ìmâ âgonae.

19 Кіраўнік

1. І казаў Саўл Ёнатану, сыну свайму, і ўсім слугам сваім, каб забіць Давіда. Але Ёнатан, сын Саўлаў, вельмі любіў Давіда.

Ì kazaǔ Saǔl Ënatanu, synu svajmu, ì ǔsìm slugam svaìm, kab zabìc′ Davìda. Ale Ënatan, syn Saǔlaǔ, vel′mì lûbìǔ Davìda.

2. І паведаміў Ёнатан Давіду, кажучы: бацька мой Саўл спрабуе забіць цябе; дык вось, асьцерагайся заўтра; схавайся і будзь у патайным месцы;

Ì pavedamìǔ Ënatan Davìdu, kažučy: bac′ka moj Saǔl sprabue zabìc′ câbe; dyk vos′, as′ceragajsâ zaǔtra; shavajsâ ì budz′ u patajnym mescy;

3. а я выйду і стану каля бацькі майго на полі, дзе ты будзеш, і пагавару пра цябе з бацькам маім, і што ўбачу, раскажу табе.

a â vyjdu ì stanu kalâ bac′kì majgo na polì, dze ty budzeš, ì pagavaru pra câbe z bac′kam maìm, ì što ǔbaču, raskažu tabe.

4. І сказаў Ёнатан добрае пра Давіда Саўлу, бацьку свайму, і сказаў яму: хай ня грэшыць цар супроць раба свайго Давіда, бо ён нічым не зграшыў супроць цябе, і дзеі ягоныя вельмі карысныя табе;

Ì skazaǔ Ënatan dobrae pra Davìda Saǔlu, bac′ku svajmu, ì skazaǔ âmu: haj nâ grèšyc′ car suproc′ raba svajgo Davìda, bo ën nìčym ne zgrašyǔ suproc′ câbe, ì dzeì âgonyâ vel′mì karysnyâ tabe;

5. ён унебясьпечваў душу сваю, каб пабіць Філістымляніна; і Гасподзь учыніў вялікае выратаваньне ўсяму Ізраілю; ты бачыў гэта і радаваўся; навошта ж ты хочаш зграшыць супроць невінаватай крыві і забіць Давіда бяз прычыны?

ën unebâs′pečvaǔ dušu svaû, kab pabìc′ Fìlìstymlânìna; ì Gaspodz′ učynìǔ vâlìkae vyratavan′ne ǔsâmu Ìzraìlû; ty bačyǔ gèta ì radavaǔsâ; navošta ž ty hočaš zgrašyc′ suproc′ nevìnavataj kryvì ì zabìc′ Davìda bâz pryčyny?

6. І паслухаў Саўл голасу Ёнатана і запрысягнуўся Саўл: жывы Гасподзь, Давід не памрэ.

Ì pasluhaǔ Saǔl golasu Ënatana ì zaprysâgnuǔsâ Saǔl: žyvy Gaspodz′, Davìd ne pamrè.

7. І паклікаў Ёнатан Давіда, і пераказаў яму Ёнатан усе словы гэтыя, і прывёў Ёнатан Давіда да Саўла, і ён быў пры ім, як учора і заўчора.

Ì paklìkaǔ Ënatan Davìda, ì perakazaǔ âmu Ënatan use slovy gètyâ, ì pryvëǔ Ënatan Davìda da Saǔla, ì ën byǔ pry ìm, âk učora ì zaǔčora.

8. Зноў пачалася вайна, і выйшаў Давід, і ваяваў зь Філістымлянамі, і ўчыніў ім вялікае пабоішча, і яны пабеглі ад яго.

Znoǔ pačalasâ vajna, ì vyjšaǔ Davìd, ì vaâvaǔ z′ Fìlìstymlânamì, ì ǔčynìǔ ìm vâlìkae paboìšča, ì âny pabeglì ad âgo.

9. І ліхі дух ад Бога напаў на Саўла, і ён сядзеў у доме сваім, і дзіда была ў руцэ ў яго, а Давід іграў рукою сваёю на струнах.

Ì lìhì duh ad Boga napaǔ na Saǔla, ì ën sâdzeǔ u dome svaìm, ì dzìda byla ǔ rucè ǔ âgo, a Davìd ìgraǔ rukoû svaëû na strunah.

10. І хацеў Саўл прыбіць Давіда дзідаю да сьцяны, але Давід адскочыў ад Саўла, і дзіда ўпілася ў сьцяну; а Давід уцёк і ўратаваўся тае начы.

Ì haceǔ Saǔl prybìc′ Davìda dzìdaû da s′câny, ale Davìd adskočyǔ ad Saǔla, ì dzìda ǔpìlasâ ǔ s′cânu; a Davìd ucëk ì ǔratavaǔsâ tae načy.

11. І паслаў Саўл слуг у дом да Давіда, каб падпільнаваць яго і забіць да раніцы. І сказала Давіду Мэлхола, жонка ягоная: калі ты ня выратуеш душы тваёй у гэтую ноч, дык заўтра будзеш забіты.

Ì paslaǔ Saǔl slug u dom da Davìda, kab padpìl′navac′ âgo ì zabìc′ da ranìcy. Ì skazala Davìdu Mèlhola, žonka âgonaâ: kalì ty nâ vyratueš dušy tvaëj u gètuû noč, dyk zaǔtra budzeš zabìty.

12. І спусьціла Мэлхола Давіда з акна, і ён пайшоў, і ўцёк і ўратаваўся.

Ì spus′cìla Mèlhola Davìda z akna, ì ën pajšoǔ, ì ǔcëk ì ǔratavaǔsâ.

13. А Мэлхола ўзяла статую і паклала яе на ложак, а ў галавах у яе паклала казіную скуру, і накрыла вопраткай.

A Mèlhola ǔzâla statuû ì paklala âe na ložak, a ǔ galavah u âe paklala kazìnuû skuru, ì nakryla vopratkaj.

14. І паслаў Саўл слуг, каб узяць Давіда; але Мэлхола сказала: ён хворы.

Ì paslaǔ Saǔl slug, kab uzâc′ Davìda; ale Mèlhola skazala: ën hvory.

15. І паслаў Саўл слуг, каб агледзець Давіда, кажучы: прынясеце яго да мяне на пасьцелі, каб забіць яго.

Ì paslaǔ Saǔl slug, kab agledzec′ Davìda, kažučy: prynâsece âgo da mâne na pas′celì, kab zabìc′ âgo.

16. І прыйшлі слугі, і вось, на пасьцелі статуя, а ў галавах у яе казіная скура.

Ì pryjšlì slugì, ì vos′, na pas′celì statuâ, a ǔ galavah u âe kazìnaâ skura.

17. Тады Саўл сказаў Мэлхоле: дзеля чаго ты так ашукала мяне і адпусьціла ворага майго, каб ён уцёк? І сказала Мэлхола Саўлу: ён сказаў мне: адпусьці мяне, інакш я заб'ю цябе.

Tady Saǔl skazaǔ Mèlhole: dzelâ čago ty tak ašukala mâne ì adpus′cìla voraga majgo, kab ën ucëk? Ì skazala Mèlhola Saǔlu: ën skazaǔ mne: adpus′cì mâne, ìnakš â zab'û câbe.

18. І ўцёк Давід і ўратаваўся, і прыйшоў да Самуіла ў Раму і расказаў яму ўсё, што зрабіў зь імі Саўл. І пайшоў ён з Самуілам, і спыніліся яны ў Наваце.

Ì ǔcëk Davìd ì ǔratavaǔsâ, ì pryjšoǔ da Samuìla ǔ Ramu ì raskazaǔ âmu ǔsë, što zrabìǔ z′ ìmì Saǔl. Ì pajšoǔ ën z Samuìlam, ì spynìlìsâ âny ǔ Navace.

19. І данесьлі Саўлу, кажучы: вось, Давід у Наваце, у Раме.

Ì danes′lì Saǔlu, kažučy: vos′, Davìd u Navace, u Rame.

20. І паслаў Саўл слуг узяць Давіда, і калі ўбачылі яны гурт прарокаў, што прарочылі, і Самуіла, які начальнічаў над імі, дык Дух Божы сышоў на слуг Саўла, і яны пачалі прарочыць.

Ì paslaǔ Saǔl slug uzâc′ Davìda, ì kalì ǔbačylì âny gurt prarokaǔ, što praročylì, ì Samuìla, âkì načal′nìčaǔ nad ìmì, dyk Duh Božy syšoǔ na slug Saǔla, ì âny pačalì praročyc′.

21. Данесьлі пра гэта Саўлу, і ён паслаў іншых слуг, але і гэтыя пачалі прарочыць. Потым паслаў Саўл трох слуг, і гэтыя пачалі прарочыць.

Danes′lì pra gèta Saǔlu, ì ën paslaǔ ìnšyh slug, ale ì gètyâ pačalì praročyc′. Potym paslaǔ Saǔl troh slug, ì gètyâ pačalì praročyc′.

22. Саўл сам пайшоў у Раму, і дайшоў да вялікай крыніцы, што ў Сэфе, і спытаўся, кажучы: дзе Самуіл і Давід? І сказалі: вось, у Наваце, у Раме.

Saǔl sam pajšoǔ u Ramu, ì dajšoǔ da vâlìkaj krynìcy, što ǔ Sèfe, ì spytaǔsâ, kažučy: dze Samuìl ì Davìd? Ì skazalì: vos′, u Navace, u Rame.

23. І пайшоў ён туды ў Нават у Раме, і на яго сышоў Дух Божы, і ён ішоў і прарочыў, пакуль ня прыйшоў у Нават у Раме.

Ì pajšoǔ ën tudy ǔ Navat u Rame, ì na âgo syšoǔ Duh Božy, ì ën ìšoǔ ì praročyǔ, pakul′ nâ pryjšoǔ u Navat u Rame.

24. І зьняў ён вопратку сваю, і прарочыў перад Самуілам, і ўвесь дзень той і ўсю ноч ляжаў неапрануты; таму кажуць: няўжо і Саўл у прароках?

Ì z′nâǔ ën vopratku svaû, ì praročyǔ perad Samuìlam, ì ǔves′ dzen′ toj ì ǔsû noč lâžaǔ neapranuty; tamu kažuc′: nâǔžo ì Saǔl u prarokah?

20 Кіраўнік

1. Давід уцёк з Навата ў Раме і прыйшоў і сказаў Ёнатану: што зрабіў я, у чым няпраўда мая, чым зграшыў я перад бацькам тваім, што ён шукае душы маёй?

Davìd ucëk z Navata ǔ Rame ì pryjšoǔ ì skazaǔ Ënatanu: što zrabìǔ â, u čym nâpraǔda maâ, čym zgrašyǔ â perad bac′kam tvaìm, što ën šukae dušy maëj?

2. І сказаў яму Ёнатан: не, ты не памрэш; вось, бацька мой ня робіць ні большае, ні меншае дзеі, не адкрыўшы вушам маім; навошта ж бо бацьку майму хаваць ад мяне гэтую дзею? гэтага ня будзе.

Ì skazaǔ âmu Ënatan: ne, ty ne pamrèš; vos′, bac′ka moj nâ robìc′ nì bol′šae, nì menšae dzeì, ne adkryǔšy vušam maìm; navošta ž bo bac′ku majmu havac′ ad mâne gètuû dzeû? gètaga nâ budze.

3. Давід прысягаў і казаў: бацька твой добра ведае, што я здабыў упадабаньне ў вачах тваіх, і таму гаворыць сам у Сабе: "хай ня ведае пра тое Ёнатан, каб не засмуціўся, але жывы Гасподзь і жывая душа твая! адзін толькі крок паміж мною і сьмерцю,"

Davìd prysâgaǔ ì kazaǔ: bac′ka tvoj dobra vedae, što â zdabyǔ upadaban′ne ǔ vačah tvaìh, ì tamu gavoryc′ sam u Sabe: "haj nâ vedae pra toe Ënatan, kab ne zasmucìǔsâ, ale žyvy Gaspodz′ ì žyvaâ duša tvaâ! adzìn tol′kì krok pamìž mnoû ì s′mercû,"

4. І сказаў Ёнатан Давіду: чаго жадае душа твая, я зраблю табе.

Ì skazaǔ Ënatan Davìdu: čago žadae duša tvaâ, â zrablû tabe.

5. І сказаў Давід Ёнатану: вось заўтра малады месяц, і я павінен сядзець з царом за сталом; але адпусьці мяне, і я схаваюся ў полі да вечара пасьлязаўтра.

Ì skazaǔ Davìd Ënatanu: vos′ zaǔtra malady mesâc, ì â pavìnen sâdzec′ z carom za stalom; ale adpus′cì mâne, ì â shavaûsâ ǔ polì da večara pas′lâzaǔtra.

6. Калі бацька твой спытаецца пра мяне, ты скажы: Давід адпрасіўся ў мяне схадзіць у свой горад Віфляем, бо там гадавое ахвярапрынашэньне ўсяго роду ягонага.

Kalì bac′ka tvoj spytaecca pra mâne, ty skažy: Davìd adprasìǔsâ ǔ mâne shadzìc′ u svoj gorad Vìflâem, bo tam gadavoe ahvâraprynašèn′ne ǔsâgo rodu âgonaga.

7. Калі на гэта ён скажа: "добра", дык мір рабу твайму; а калі ён угневаецца, дык ведай, што ліхое намысьліў ён.

Kalì na gèta ën skaža: "dobra", dyk mìr rabu tvajmu; a kalì ën ugnevaecca, dyk vedaj, što lìhoe namys′lìǔ ën.

8. А ты зрабі міласьць рабу твайму, - бо ты прыняў раба твайго ў запавет Гасподні з табою, - і калі ёсьць якая віна на мне, дык забі ты мяне; навошта табе весьці мяне да бацькі твайго?

A ty zrabì mìlas′c′ rabu tvajmu, - bo ty prynâǔ raba tvajgo ǔ zapavet Gaspodnì z taboû, - ì kalì ës′c′ âkaâ vìna na mne, dyk zabì ty mâne; navošta tabe ves′cì mâne da bac′kì tvajgo?

9. І сказаў Ёнатан: ніяк ня будзе гэтага з табою; бо, калі я даведаюся напэўна, што ў бацькі майго намысьлена ліхое ўчыніць над табою, дык няўжо не паведамлю табе пра гэта?

Ì skazaǔ Ënatan: nìâk nâ budze gètaga z taboû; bo, kalì â davedaûsâ napèǔna, što ǔ bac′kì majgo namys′lena lìhoe ǔčynìc′ nad taboû, dyk nâǔžo ne pavedamlû tabe pra gèta?

10. І сказаў Давід Ёнатану: хто паведаміць мне, калі бацька твой адкажа сурова?

Ì skazaǔ Davìd Ënatanu: hto pavedamìc′ mne, kalì bac′ka tvoj adkaža surova?

11. І сказаў Ёнатан Давіду: ідзі, выйдзем у поле. І выйшлі абодва ў поле.

Ì skazaǔ Ënatan Davìdu: ìdzì, vyjdzem u pole. Ì vyjšlì abodva ǔ pole.

12. І сказаў Ёнатан Давіду: жывы Гасподзь Бог Ізраілеў! я заўтра каля гэтага часу, альбо пасьлязаўтра, выпытаю ў бацькі майго; і калі ён добрым прыхільны да Давіда, і я тады не пашлю да цябе і не адкрыю перад вушамі тваімі,

Ì skazaǔ Ënatan Davìdu: žyvy Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ! â zaǔtra kalâ gètaga času, al′bo pas′lâzaǔtra, vypytaû ǔ bac′kì majgo; ì kalì ën dobrym pryhìl′ny da Davìda, ì â tady ne pašlû da câbe ì ne adkryû perad vušamì tvaìmì,

13. няхай тое і тое зробіць Гасподзь зь Ёнатанам і яшчэ болей зробіць. Калі ж бацька мой намышляе зрабіць табе ліхое, і гэта адкрыю ў вушы твае, і адпушчу цябе, і тады ідзі зь мірам: і хай будзе Гасподзь з табою, як бы з бацькам маім!

nâhaj toe ì toe zrobìc′ Gaspodz′ z′ Ënatanam ì âščè bolej zrobìc′. Kalì ž bac′ka moj namyšlâe zrabìc′ tabe lìhoe, ì gèta adkryû ǔ vušy tvae, ì adpušču câbe, ì tady ìdzì z′ mìram: ì haj budze Gaspodz′ z taboû, âk by z bac′kam maìm!

14. Але і ты, калі я яшчэ буду жывы, зрабі мне міласьць Гасподнюю.

Ale ì ty, kalì â âščè budu žyvy, zrabì mne mìlas′c′ Gaspodnûû.

15. А калі я памру, дык не адбяры міласьці тваёй ад дому майго вавек, нават і тады, калі Гасподзь зьнішчыць з улоньня зямлі ўсіх ворагаў Давідавых.

A kalì â pamru, dyk ne adbâry mìlas′cì tvaëj ad domu majgo vavek, navat ì tady, kalì Gaspodz′ z′nìščyc′ z ulon′nâ zâmlì ǔsìh voragaǔ Davìdavyh.

16. Так заключыў Ёнатан запавет з домам Давіда і сказаў: хай спагоніць Гасподзь з ворагаў Давідавых!

Tak zaklûčyǔ Ënatan zapavet z domam Davìda ì skazaǔ: haj spagonìc′ Gaspodz′ z voragaǔ Davìdavyh!

17. І зноў Ёнатан прысягаўся Давіду сваёй любоўю да яго, бо любіў яго, як сваю душу.

Ì znoǔ Ënatan prysâgaǔsâ Davìdu svaëj lûboǔû da âgo, bo lûbìǔ âgo, âk svaû dušu.

18. І сказаў яму Ёнатан: заўтра малады месяц, і пра цябе спытаюць, бо месца тваё будзе не занятае;

Ì skazaǔ âmu Ënatan: zaǔtra malady mesâc, ì pra câbe spytaûc′, bo mesca tvaë budze ne zanâtae;

19. таму на трэці дзень ты спусьціся і пасьпяшайся на тое месца, дзе ты хаваўся раней, і сядзь каля каменя Азэль:

tamu na trècì dzen′ ty spus′cìsâ ì pas′pâšajsâ na toe mesca, dze ty havaǔsâ ranej, ì sâdz′ kalâ kamenâ Azèl′:

20. а я ў той бок пушчу тры стралы, быццам страляючы па цэлі;

a â ǔ toj bok pušču try straly, byccam stralâûčy pa cèlì;

21. потым пашлю хлопчыка, кажучы: "ідзі, знайдзі стрэлы"; і калі я скажу хлопчыку: "вось, стрэлы за табою, вазьмі іх", дык прыйдзі да мяне, бо мір табе, і, жывы Гасподзь, нічога табе ня будзе;

potym pašlû hlopčyka, kažučy: "ìdzì, znajdzì strèly"; ì kalì â skažu hlopčyku: "vos′, strèly za taboû, vaz′mì ìh", dyk pryjdzì da mâne, bo mìr tabe, ì, žyvy Gaspodz′, nìčoga tabe nâ budze;

22. а калі так скажу хлопчыку: "вось, стрэлы прад табою", дык ты сыдзі, бо адпускае цябе Гасподзь;

a kalì tak skažu hlopčyku: "vos′, strèly prad taboû", dyk ty sydzì, bo adpuskae câbe Gaspodz′;

23. а таму, што мы казалі, я і ты, сьведка Гасподзь паміж мною і табою навекі.

a tamu, što my kazalì, â ì ty, s′vedka Gaspodz′ pamìž mnoû ì taboû navekì.

24. І схаваўся Давід у полі. І настаў час маладзіка, і сеў цар абедаць.

Ì shavaǔsâ Davìd u polì. Ì nastaǔ čas maladzìka, ì seǔ car abedac′.

25. Цар сеў на сваім месцы, паводле звычаю, на сядзеньні каля сьцяны, і Ёнатан устаў, і Авэнір сеў каля Саўла; а месца Давідава засталася незанятае.

Car seǔ na svaìm mescy, pavodle zvyčaû, na sâdzen′nì kalâ s′câny, ì Ënatan ustaǔ, ì Avènìr seǔ kalâ Saǔla; a mesca Davìdava zastalasâ nezanâtae.

26. І не сказаў Саўл у той дзень нічога, бо падумаў, што гэта выпадковасьць, што Давід нячысты, не ачысьціўся.

Ì ne skazaǔ Saǔl u toj dzen′ nìčoga, bo padumaǔ, što gèta vypadkovas′c′, što Davìd nâčysty, ne ačys′cìǔsâ.

27. Настаў і другі дзень маладзіка, а месца Давідава заставалася незанятае. Тады сказаў Саўл сыну свайму Ёнатану: чаму сын Ясэеў ня прыйшоў на абед ні ўчора, ні сёньня?

Nastaǔ ì drugì dzen′ maladzìka, a mesca Davìdava zastavalasâ nezanâtae. Tady skazaǔ Saǔl synu svajmu Ënatanu: čamu syn Âsèeǔ nâ pryjšoǔ na abed nì ǔčora, nì sën′nâ?

28. І адказаў Ёнатан Саўлу: Давід адпрасіўся ў мяне ў Віфляем:

Ì adkazaǔ Ënatan Saǔlu: Davìd adprasìǔsâ ǔ mâne ǔ Vìflâem:

29. ён казаў: "адпусьці мяне, бо ў нас у горадзе родавае ахвярапрынашэньне, і мой брат запрасіў мяне; дык вось, калі я знайшоў дабраславеньне ў вачах тваіх, схаджу я і пабачуся са сваімі братамі"; таму ён і ня прыйшоў на абед да цара.

ën kazaǔ: "adpus′cì mâne, bo ǔ nas u goradze rodavae ahvâraprynašèn′ne, ì moj brat zaprasìǔ mâne; dyk vos′, kalì â znajšoǔ dabraslaven′ne ǔ vačah tvaìh, shadžu â ì pabačusâ sa svaìmì bratamì"; tamu ën ì nâ pryjšoǔ na abed da cara.

30. Тады моцна ўгневаўся Саўл на Ёнатана і сказаў яму: сыне нягодны і непакорлівы! хіба я ня ведаю, што ты сябраваўся з сынам Ясэевым на сорам сабе і на сорам маці тваёй!

Tady mocna ǔgnevaǔsâ Saǔl na Ënatana ì skazaǔ âmu: syne nâgodny ì nepakorlìvy! hìba â nâ vedaû, što ty sâbravaǔsâ z synam Âsèevym na soram sabe ì na soram macì tvaëj!

31. бо ўсе дні, пакуль сын Ясэеў будзе жыць на зямлі, ня ўстоіш ні ты, ні царства тваё; цяпер жа пашлі і прывядзі яго да мяне, бо ён асуджаны на сьмерць.

bo ǔse dnì, pakul′ syn Âsèeǔ budze žyc′ na zâmlì, nâ ǔstoìš nì ty, nì carstva tvaë; câper ža pašlì ì pryvâdzì âgo da mâne, bo ën asudžany na s′merc′.

32. І адказаў Ёнатан Саўлу, бацьку свайму, і сказаў яму: за што забіваеш яго? што ён зрабіў?

Ì adkazaǔ Ënatan Saǔlu, bac′ku svajmu, ì skazaǔ âmu: za što zabìvaeš âgo? što ën zrabìǔ?

33. Тады Саўл кінуў дзіду ў яго, каб забіць яго. І Ёнатан зразумеў, што бацька ягоны рашыўся забіць Давіда.

Tady Saǔl kìnuǔ dzìdu ǔ âgo, kab zabìc′ âgo. Ì Ënatan zrazumeǔ, što bac′ka âgony rašyǔsâ zabìc′ Davìda.

34. І ўстаў Ёнатан з-за стала ў вялікім гневе і не абедаў на другі дзень маладзіка, бо смуткаваў па Давідзе і таму што пакрыўдзіў яго бацька ягоны.

Ì ǔstaǔ Ënatan z-za stala ǔ vâlìkìm gneve ì ne abedaǔ na drugì dzen′ maladzìka, bo smutkavaǔ pa Davìdze ì tamu što pakryǔdzìǔ âgo bac′ka âgony.

35. На другі дзень раніцай выйшаў Ёнатан у поле, у час, назначаны Давіду, і малы хлопчык зь ім.

Na drugì dzen′ ranìcaj vyjšaǔ Ënatan u pole, u čas, naznačany Davìdu, ì maly hlopčyk z′ ìm.

36. І сказаў ён хлопчыку: бяжы, шукай стрэлы, якія я пускаю. Хлопчык пабег, а ён пускаў стрэлы так, што яны ляцелі далей хлопчыка.

Ì skazaǔ ën hlopčyku: bâžy, šukaj strèly, âkìâ â puskaû. Hlopčyk pabeg, a ën puskaǔ strèly tak, što âny lâcelì dalej hlopčyka.

37. І пабег хлопчык туды, куды Ёнатан пускаў стрэлы, і закрычаў Ёнатан усьлед хлопчыку і сказаў: глядзі, страла перад табою.

Ì pabeg hlopčyk tudy, kudy Ënatan puskaǔ strèly, ì zakryčaǔ Ënatan us′led hlopčyku ì skazaǔ: glâdzì, strala perad taboû.

38. І зноў крычаў Ёнатан усьлед хлопчыку: хутчэй бяжы, ня спыняйся. І сабраў хлопчык Ёнатанаў стрэлы і прыйшоў да свайго гаспадара.

Ì znoǔ kryčaǔ Ënatan us′led hlopčyku: hutčèj bâžy, nâ spynâjsâ. Ì sabraǔ hlopčyk Ënatanaǔ strèly ì pryjšoǔ da svajgo gaspadara.

39. А хлопчык ня ведаў нічога; толькі Ёнатан і Давід ведалі, што да чаго.

A hlopčyk nâ vedaǔ nìčoga; tol′kì Ënatan ì Davìd vedalì, što da čago.

40. І аддаў Ёнатан зброю сваю хлопчыку, які быў пры ім, і сказаў яму: ідзі, занясі ў горад.

Ì addaǔ Ënatan zbroû svaû hlopčyku, âkì byǔ pry ìm, ì skazaǔ âmu: ìdzì, zanâsì ǔ gorad.

41. Хлопчык пайшоў, а Давід падняўся з паўднёвага боку і ўпаў тварам сваім на зямлю і тройчы пакланіўся; і цалавалі яны адзін аднаго, і плакалі абодва разам, але Давід плакаў болей.

Hlopčyk pajšoǔ, a Davìd padnâǔsâ z paǔdnëvaga boku ì ǔpaǔ tvaram svaìm na zâmlû ì trojčy paklanìǔsâ; ì calavalì âny adzìn adnago, ì plakalì abodva razam, ale Davìd plakaǔ bolej.

42. І сказаў Ёнатан Давіду: ідзі зь мірам; а ў чым прысягалі мы абодва імем Госпада, кажучы: "Гасподзь хай будзе паміж мною і табою і паміж семем маім і семем тваім", тое хай будзе навекі.

Ì skazaǔ Ënatan Davìdu: ìdzì z′ mìram; a ǔ čym prysâgalì my abodva ìmem Gospada, kažučy: "Gaspodz′ haj budze pamìž mnoû ì taboû ì pamìž semem maìm ì semem tvaìm", toe haj budze navekì.

43. І ўстаў Давід і пайшоў, а Ёнатан вярнуўся ў горад.

Ì ǔstaǔ Davìd ì pajšoǔ, a Ënatan vârnuǔsâ ǔ gorad.

21 Кіраўнік

1. І прыйшоў Давід у Номву да Ахімэлэха сьвятара, і сумеўся Ахімэлэх пры сустрэчы з Давідам і сказаў яму: чаму ты адзін, і нікога няма з табою?

Ì pryjšoǔ Davìd u Nomvu da Ahìmèlèha s′vâtara, ì sumeǔsâ Ahìmèlèh pry sustrèčy z Davìdam ì skazaǔ âmu: čamu ty adzìn, ì nìkoga nâma z taboû?

2. І сказаў Давід Ахімэлэху сьвятару: цар даручыў мне дзею і сказаў мне: "хай ніхто ня ведае, па што я паслаў цябе і што даручыў табе"; таму людзей я пакінуў на пэўным месцы;

Ì skazaǔ Davìd Ahìmèlèhu s′vâtaru: car daručyǔ mne dzeû ì skazaǔ mne: "haj nìhto nâ vedae, pa što â paslaǔ câbe ì što daručyǔ tabe"; tamu lûdzej â pakìnuǔ na pèǔnym mescy;

3. дык вось, што ёсьць у цябе пад рукою, дай мне, хлябоў пяць, альбо што знойдзецца.

dyk vos′, što ës′c′ u câbe pad rukoû, daj mne, hlâboǔ pâc′, al′bo što znojdzecca.

4. І адказаў сьвятар Давіду, кажучы: няма ў мяне пад рукою простага хлеба, а ёсьць хлеб асьвечаны; калі толькі людзі твае ўстрымаліся ад жанчын.

Ì adkazaǔ s′vâtar Davìdu, kažučy: nâma ǔ mâne pad rukoû prostaga hleba, a ës′c′ hleb as′večany; kalì tol′kì lûdzì tvae ǔstrymalìsâ ad žančyn.

5. І адказаў Давід сьвятару і сказаў яму: жанчын з намі ня было ні ўчора, ні заўчора, з часу, як я выйшаў, а посуд хлопчыкаў чысты, а калі дарога нячыстая, дык хлеб застанецца чыстым у посудзе.

Ì adkazaǔ Davìd s′vâtaru ì skazaǔ âmu: žančyn z namì nâ bylo nì ǔčora, nì zaǔčora, z času, âk â vyjšaǔ, a posud hlopčykaǔ čysty, a kalì daroga nâčystaâ, dyk hleb zastanecca čystym u posudze.

6. І даў яму сьвятар асьвечанага хлеба; бо ня было ў яго хлеба, акрамя хлябоў выстаўленьня, якія ўзятыя былі ад аблічча Госпада, каб, калі зьнятыя будуць, пакласьці цёплыя хлябы.

Ì daǔ âmu s′vâtar as′večanaga hleba; bo nâ bylo ǔ âgo hleba, akramâ hlâboǔ vystaǔlen′nâ, âkìâ ǔzâtyâ bylì ad ablìčča Gospada, kab, kalì z′nâtyâ buduc′, paklas′cì cëplyâ hlâby.

7. Там быў таго дня прад Госпадам адзін слуга Саўлаў, імем Доік, Ідумэянін, начальнік пастухоў Саўлавых.

Tam byǔ tago dnâ prad Gospadam adzìn sluga Saǔlaǔ, ìmem Doìk, Ìdumèânìn, načal′nìk pastuhoǔ Saǔlavyh.

8. І сказаў Давід Ахімэлэху: ці няма тут у цябе пад рукою дзіды ці меча? бо я ня ўзяў з сабою ні меча, ні іншай зброі, бо даручэньне царовае было сьпешнае.

Ì skazaǔ Davìd Ahìmèlèhu: cì nâma tut u câbe pad rukoû dzìdy cì meča? bo â nâ ǔzâǔ z saboû nì meča, nì ìnšaj zbroì, bo daručèn′ne carovae bylo s′pešnae.

9. І сказаў сьвятар: вось меч Галіяфа Філістымляніна, якога ты забіў у даліне дуба, загорнуты ў вопратку, за наплечнікам; калі хочаш, вазьмі яго; іншага акрамя гэтага тут няма. І сказаў Давід: няма да яго падобнага, дай мне яго.

Ì skazaǔ s′vâtar: vos′ meč Galìâfa Fìlìstymlânìna, âkoga ty zabìǔ u dalìne duba, zagornuty ǔ vopratku, za naplečnìkam; kalì hočaš, vaz′mì âgo; ìnšaga akramâ gètaga tut nâma. Ì skazaǔ Davìd: nâma da âgo padobnaga, daj mne âgo.

10. І ўстаў Давід, і ўцёк таго самага дня ад Саўла, і прыйшоў да Анхуса, цара Гэцкага.

Ì ǔstaǔ Davìd, ì ǔcëk tago samaga dnâ ad Saǔla, ì pryjšoǔ da Anhusa, cara Gèckaga.

11. І сазалі Анхусу слугі ягоныя: ці ня гэта Давід, цар той краіны? ці не яму сьпявалі ў карагодах і казалі: Саўл пабіў тысячы, а Давід - дзясяткі тысяч?

Ì sazalì Anhusu slugì âgonyâ: cì nâ gèta Davìd, car toj kraìny? cì ne âmu s′pâvalì ǔ karagodah ì kazalì: Saǔl pabìǔ tysâčy, a Davìd - dzâsâtkì tysâč?

12. Давід паклаў словы гэтыя ў сэрцы сваім і моцна баяўся Анхуса, цара Гэцкага.

Davìd paklaǔ slovy gètyâ ǔ sèrcy svaìm ì mocna baâǔsâ Anhusa, cara Gèckaga.

13. І зьмяніў твар свой перад імі, і прыкінуўся вар'ятам у іхніх вачах, і крэсьліў на дзьвярах, і пускаў сьліну па барадзе сваёй.

Ì z′mânìǔ tvar svoj perad ìmì, ì prykìnuǔsâ var'âtam u ìhnìh vačah, ì krès′lìǔ na dz′vârah, ì puskaǔ s′lìnu pa baradze svaëj.

14. І сказаў Анхус рабам сваім: бачыце, ён чалавек вар'ят; навошта вы прывялі яго да мяне?

Ì skazaǔ Anhus rabam svaìm: bačyce, ën čalavek var'ât; navošta vy pryvâlì âgo da mâne?

15. ці ж мала ў мяне вар'ятаў, што вы прывялі яго, каб ён юродзіў перад мною? няўжо ён увойдзе ў дом мой?

cì ž mala ǔ mâne var'âtaǔ, što vy pryvâlì âgo, kab ën ûrodzìǔ perad mnoû? nâǔžo ën uvojdze ǔ dom moj?

22 Кіраўнік

1. І выйшаў Давід адтуль і ўцёк у пячору Адаламскую, і пачулі браты ягоныя і ўвесь дом бацькі ягонага і прыйшлі да яго туды.

Ì vyjšaǔ Davìd adtul′ ì ǔcëk u pâčoru Adalamskuû, ì pačulì braty âgonyâ ì ǔves′ dom bac′kì âgonaga ì pryjšlì da âgo tudy.

2. і сабраліся да яго ўсе прыгнечаныя і ўсе пазычэнцы і ўсе засмучаныя душою, і стаўся ён начальнікам над імі: і было зь ім каля чатырохсот чалавек.

ì sabralìsâ da âgo ǔse prygnečanyâ ì ǔse pazyčèncy ì ǔse zasmučanyâ dušoû, ì staǔsâ ën načal′nìkam nad ìmì: ì bylo z′ ìm kalâ čatyrohsot čalavek.

3. Адтуль пайшоў Давід у Масіфу Маавіцкую і сказаў цару Маавіцкаму: няхай бацька мой і маці мая пабудуць у вас, пакуль я не даведаюся, што зробіць са мною Бог.

Adtul′ pajšoǔ Davìd u Masìfu Maavìckuû ì skazaǔ caru Maavìckamu: nâhaj bac′ka moj ì macì maâ pabuduc′ u vas, pakul′ â ne davedaûsâ, što zrobìc′ sa mnoû Bog.

4. І прывёў іх да цара Маавіцкага, і жылі яны ў яго ўвесь час, пакуль Давід быў у тым сховішчы.

Ì pryvëǔ ìh da cara Maavìckaga, ì žylì âny ǔ âgo ǔves′ čas, pakul′ Davìd byǔ u tym shovìščy.

5. Але прарок Гад сказаў Давіду: не заставайся ў гэтым сховішчы, а выпраўляйся, ідзі ў зямлю Юдаву. І пайшоў Давід і прыйшоў у лес Хэрэт.

Ale prarok Gad skazaǔ Davìdu: ne zastavajsâ ǔ gètym shovìščy, a vypraǔlâjsâ, ìdzì ǔ zâmlû Ûdavu. Ì pajšoǔ Davìd ì pryjšoǔ u les Hèrèt.

6. І дачуўся Саўл, што Давід аб'явіўся і людзі, якія былі зь ім. Саўл сядзеў тады ў Гіве пад дубам на гары, зь дзідай у руцэ, і ўсе слугі ягоныя абступалі яго.

Ì dačuǔsâ Saǔl, što Davìd ab'âvìǔsâ ì lûdzì, âkìâ bylì z′ ìm. Saǔl sâdzeǔ tady ǔ Gìve pad dubam na gary, z′ dzìdaj u rucè, ì ǔse slugì âgonyâ abstupalì âgo.

7. І сказаў Саўл слугам сваім, што абступалі яго: паслухайце, сыны Веньямінавыя! няўжо ўсім вам дасьць сын Ясэя палі і вінаграднікі і ўсіх вас паставіць тысячнікамі і сотнікамі,

Ì skazaǔ Saǔl slugam svaìm, što abstupalì âgo: pasluhajce, syny Ven′âmìnavyâ! nâǔžo ǔsìm vam das′c′ syn Âsèâ palì ì vìnagradnìkì ì ǔsìh vas pastavìc′ tysâčnìkamì ì sotnìkamì,

8. што вы ўсе згаварыліся супроць мяне, і ніхто не адкрыў мне, калі сын мой уступіць у сяброўства з сынам Ясэя, і ніхто з вас не пашкадаваў мяне і не адкрыў мне, што сын мой узбудзіў супроць мяне раба майго каваць мне путы, як гэта сёньня відаць?

što vy ǔse zgavarylìsâ suproc′ mâne, ì nìhto ne adkryǔ mne, kalì syn moj ustupìc′ u sâbroǔstva z synam Âsèâ, ì nìhto z vas ne paškadavaǔ mâne ì ne adkryǔ mne, što syn moj uzbudzìǔ suproc′ mâne raba majgo kavac′ mne puty, âk gèta sën′nâ vìdac′?

9. І адказваў Доік Ідумэянін, які стаяў са слугамі Саўлавымі, і сказаў: я бачыў, як сын Ясэя прыходзіў у Номву да Ахімэлэха, сына Ахітува,

Ì adkazvaǔ Doìk Ìdumèânìn, âkì staâǔ sa slugamì Saǔlavymì, ì skazaǔ: â bačyǔ, âk syn Âsèâ pryhodzìǔ u Nomvu da Ahìmèlèha, syna Ahìtuva,

10. і той спытаўся пра яго ў Госпада, і даў яму ежу, і меч Галіяфа Філістымляніна аддаў яму.

ì toj spytaǔsâ pra âgo ǔ Gospada, ì daǔ âmu ežu, ì meč Galìâfa Fìlìstymlânìna addaǔ âmu.

11. І паслаў цар паклікаць Ахімэлэха, сына Ахітувавага, сьвятара, і ўвесь дом бацькі ягонага, сьвятароў, што ў Номве. І прыйшлі яны ўсе да цара.

Ì paslaǔ car paklìkac′ Ahìmèlèha, syna Ahìtuvavaga, s′vâtara, ì ǔves′ dom bac′kì âgonaga, s′vâtaroǔ, što ǔ Nomve. Ì pryjšlì âny ǔse da cara.

12. І сказаў Саўл: паслухай, сыне Ахітува. І той адказваў: вось я, гаспадару мой.

Ì skazaǔ Saǔl: pasluhaj, syne Ahìtuva. Ì toj adkazvaǔ: vos′ â, gaspadaru moj.

13. І сказаў яму Саўл: навошта вы змовіліся супроць мяне, ты і сын Ясэя, што ты даў яму хлябы і меч і спытаўся пра яго ў Бога, каб ён паўстаў супроць мяне і каваў мне путы, як гэта сёньня відаць?

Ì skazaǔ âmu Saǔl: navošta vy zmovìlìsâ suproc′ mâne, ty ì syn Âsèâ, što ty daǔ âmu hlâby ì meč ì spytaǔsâ pra âgo ǔ Boga, kab ën paǔstaǔ suproc′ mâne ì kavaǔ mne puty, âk gèta sën′nâ vìdac′?

14. І адказваў Ахімэлэх цару і сказаў: хто з усіх рабоў тваіх такі верны, як Давід? ён і зяць цароў, і выканаўца загадаў тваіх, і шанаваны ў доме тваім.

Ì adkazvaǔ Ahìmèlèh caru ì skazaǔ: hto z usìh raboǔ tvaìh takì verny, âk Davìd? ën ì zâc′ caroǔ, ì vykanaǔca zagadaǔ tvaìh, ì šanavany ǔ dome tvaìm.

15. Ці ж цяпер я пачаў пытацца пра яго ў Бога? Не, не вінаваць мяне за гэта, цару, раба твайго і ўвесь дом бацькі майго, бо ва ўсім гэтым ня ведае раб твой ні малога, ні вялікага.

Cì ž câper â pačaǔ pytacca pra âgo ǔ Boga? Ne, ne vìnavac′ mâne za gèta, caru, raba tvajgo ì ǔves′ dom bac′kì majgo, bo va ǔsìm gètym nâ vedae rab tvoj nì maloga, nì vâlìkaga.

16. І сказаў цар: ты павінен памерці, Ахімэлэх, ты і ўвесь дом бацькі твайго.

Ì skazaǔ car: ty pavìnen pamercì, Ahìmèlèh, ty ì ǔves′ dom bac′kì tvajgo.

17. І сказаў цар целаахоўцам, якія стаялі каля яго: ідзеце, аддайце сьмерці сьвятароў Гасподніх, бо й іхняя рука з Давідам, і яны ведалі, што ён уцёк, і не адкрылі мне. Але слугі царовыя не хацелі падняць рук сваіх на забойства сьвятароў Гасподніх.

Ì skazaǔ car celaahoǔcam, âkìâ staâlì kalâ âgo: ìdzece, addajce s′mercì s′vâtaroǔ Gaspodnìh, bo j ìhnââ ruka z Davìdam, ì âny vedalì, što ën ucëk, ì ne adkrylì mne. Ale slugì carovyâ ne hacelì padnâc′ ruk svaìh na zabojstva s′vâtaroǔ Gaspodnìh.

18. І сказаў цар Доіку: ідзі ты і аддай сьмерці сьвятароў. І пайшоў Доік Ідумэянін, і напаў на сьвятароў, і забіў таго дня восемдзесят пяць мужчын, што насілі ільняны наплечнік;

Ì skazaǔ car Doìku: ìdzì ty ì addaj s′mercì s′vâtaroǔ. Ì pajšoǔ Doìk Ìdumèânìn, ì napaǔ na s′vâtaroǔ, ì zabìǔ tago dnâ vosemdzesât pâc′ mužčyn, što nasìlì ìl′nâny naplečnìk;

19. Номву, горад сьвятароў, пабіў мечам; і мужчын і жанчын, і юнакоў і дзяцей, і валоў і аслоў і авечак пабіў мечам.

Nomvu, gorad s′vâtaroǔ, pabìǔ mečam; ì mužčyn ì žančyn, ì ûnakoǔ ì dzâcej, ì valoǔ ì asloǔ ì avečak pabìǔ mečam.

20. Уратаваўся адзін толькі сын Ахімэлэхаў, сына Ахітува, якога звалі Авіятар, і ўцёк да Давіда.

Uratavaǔsâ adzìn tol′kì syn Ahìmèlèhaǔ, syna Ahìtuva, âkoga zvalì Avìâtar, ì ǔcëk da Davìda.

21. І расказаў Авіятар Давіду, што Саўл забіў сьвятароў Гасподніх.

Ì raskazaǔ Avìâtar Davìdu, što Saǔl zabìǔ s′vâtaroǔ Gaspodnìh.

22. І расказаў Давід Авіятару: я ведаў у той дзень, калі там быў Доік Ідумэянін, што ён мусова данясе Саўлу; я вінаваты за ўсе душы дома бацькі твайго;

Ì raskazaǔ Davìd Avìâtaru: â vedaǔ u toj dzen′, kalì tam byǔ Doìk Ìdumèânìn, što ën musova danâse Saǔlu; â vìnavaty za ǔse dušy doma bac′kì tvajgo;

23. застанься ў мяне, ня бойся, бо хто будзе шукаць маёй душы, будзе шукаць і тваёй душы; ты будзеш у мяне пад аховай.

zastan′sâ ǔ mâne, nâ bojsâ, bo hto budze šukac′ maëj dušy, budze šukac′ ì tvaëj dušy; ty budzeš u mâne pad ahovaj.

23 Кіраўнік

1. Паведамілі Давіду, кажучы: вось, Філістымляне напалі на Кэіль і рабуюць гумны.

Pavedamìlì Davìdu, kažučy: vos′, Fìlìstymlâne napalì na Kèìl′ ì rabuûc′ gumny.

2. І спытаўся Давід у Госпада. кажучы: ці ісьці мне, і ці паб'ю я гэтых Філістымлянаў? І адказваў Гасподзь Давіду: ідзі, ты паб'еш Філістымлянаў і выратуеш Кэіль.

Ì spytaǔsâ Davìd u Gospada. kažučy: cì ìs′cì mne, ì cì pab'û â gètyh Fìlìstymlânaǔ? Ì adkazvaǔ Gaspodz′ Davìdu: ìdzì, ty pab'eš Fìlìstymlânaǔ ì vyratueš Kèìl′.

3. Але тыя, што былі з Давідам, сказалі яму: вось, мы баімся тут у Юдэі, як жа нам ісьці ў Кэіль супроць рушэньняў Філістымскіх?

Ale tyâ, što bylì z Davìdam, skazalì âmu: vos′, my baìmsâ tut u Ûdèì, âk ža nam ìs′cì ǔ Kèìl′ suproc′ rušèn′nâǔ Fìlìstymskìh?

4. Тады зноў спытаў Давід у Госпада, і адказваў яму Гасподзь і сказаў: устань і йдзі ў Кэіль, бо Я перадам Філістымлянаў у рукі твае.

Tady znoǔ spytaǔ Davìd u Gospada, ì adkazvaǔ âmu Gaspodz′ ì skazaǔ: ustan′ ì jdzì ǔ Kèìl′, bo Â peradam Fìlìstymlânaǔ u rukì tvae.

5. І пайшоў Давід зь людзьмі сваімі ў Кэіль, і ваяваў зь Філістымлянамі, і забраў быдла іхняе, і ўчыніў ім вялікае пабоішча, і выратаваў Давід жыхароў Кэіля.

Ì pajšoǔ Davìd z′ lûdz′mì svaìmì ǔ Kèìl′, ì vaâvaǔ z′ Fìlìstymlânamì, ì zabraǔ bydla ìhnâe, ì ǔčynìǔ ìm vâlìkae paboìšča, ì vyratavaǔ Davìd žyharoǔ Kèìlâ.

6. Калі Авіятар, сын Ахімэлэхаў, прыбег да Давіда ў Кэіль, дык прынёс з сабою і наплечнік.

Kalì Avìâtar, syn Ahìmèlèhaǔ, prybeg da Davìda ǔ Kèìl′, dyk prynës z saboû ì naplečnìk.

7. І данесьлі Саўлу, што Давід прыйшоў у Кэіль, і Саўл сказаў: Бог аддаў яго ў рукі мае, бо ён замкнуўся, увайшоўшы ў горад з брамамі і замкамі.

Ì danes′lì Saǔlu, što Davìd pryjšoǔ u Kèìl′, ì Saǔl skazaǔ: Bog addaǔ âgo ǔ rukì mae, bo ën zamknuǔsâ, uvajšoǔšy ǔ gorad z bramamì ì zamkamì.

8. І склікаў Саўл увесь народ на вайну, каб ісьці да Кэіля, аблажыць Давіда і людзей ягоных.

Ì sklìkaǔ Saǔl uves′ narod na vajnu, kab ìs′cì da Kèìlâ, ablažyc′ Davìda ì lûdzej âgonyh.

9. Калі даведаўся Давід, што Саўл намысьліў супроць яго ліхое, сказаў сьвятару Авіятару: прынясі наплечнік.

Kalì davedaǔsâ Davìd, što Saǔl namys′lìǔ suproc′ âgo lìhoe, skazaǔ s′vâtaru Avìâtaru: prynâsì naplečnìk.

10. І сказаў Давід: Госпадзе Божа Ізраілеў! Раб твой пачуў, што Саўл хоча прыйсьці ў Кэіль, спустошыць горад празь мяне.

Ì skazaǔ Davìd: Gospadze Boža Ìzraìleǔ! Rab tvoj pačuǔ, što Saǔl hoča pryjs′cì ǔ Kèìl′, spustošyc′ gorad praz′ mâne.

11. Ці аддадуць мяне жыхары Кэіля ў рукі яму? І ці прыйдзе сюды Саўл, як чуў раб Твой? Госпадзе Божа Ізраілеў! адкрый рабу Твайму. І сказаў Гасподзь: прыйдзе.

Cì addaduc′ mâne žyhary Kèìlâ ǔ rukì âmu? Ì cì pryjdze sûdy Saǔl, âk čuǔ rab Tvoj? Gospadze Boža Ìzraìleǔ! adkryj rabu Tvajmu. Ì skazaǔ Gaspodz′: pryjdze.

12. І сказаў Давід: ці аддадуць жыхары Кэіля мяне і людзей маіх у рукі Саўлу? І сказаў Гасподзь: аддадуць.

Ì skazaǔ Davìd: cì addaduc′ žyhary Kèìlâ mâne ì lûdzej maìh u rukì Saǔlu? Ì skazaǔ Gaspodz′: addaduc′.

13. Тады падняўся Давід і людзі ягоныя, каля шасьцісот чалавек, і выйшлі з Кэіля і хадзілі, дзе маглі. А Саўлу было данесена, што Давід уцёк з Кэіля, і тады ён адмяніў паход.

Tady padnâǔsâ Davìd ì lûdzì âgonyâ, kalâ šas′cìsot čalavek, ì vyjšlì z Kèìlâ ì hadzìlì, dze maglì. A Saǔlu bylo danesena, što Davìd ucëk z Kèìlâ, ì tady ën admânìǔ pahod.

14. А Давід заставаўся ў пустыні ў недаступных мясьцінах і потым на гары ў пустыні Зіф. А Саўл шукаў яго кожны дзень; але Бог не аддаў Давіда ў рукі ягоныя.

A Davìd zastavaǔsâ ǔ pustynì ǔ nedastupnyh mâs′cìnah ì potym na gary ǔ pustynì Zìf. A Saǔl šukaǔ âgo kožny dzen′; ale Bog ne addaǔ Davìda ǔ rukì âgonyâ.

15. І бачыў Давід, што Саўл выйшаў шукаць душы ягонай; а Давід быў у пустыні Зіф у лесе.

Ì bačyǔ Davìd, što Saǔl vyjšaǔ šukac′ dušy âgonaj; a Davìd byǔ u pustynì Zìf u lese.

16. І ўстаў Ёнатан, сын Саўлаў, і прыйшоў да Давіда ў лес, і ўмацаваў яго спадзяваньнем на Бога,

Ì ǔstaǔ Ënatan, syn Saǔlaǔ, ì pryjšoǔ da Davìda ǔ les, ì ǔmacavaǔ âgo spadzâvan′nem na Boga,

17. і сказаў яму: ня бойся, бо ня знойдзе цябе рука бацькі майго Саўла, і ты будзеш цараваць над Ізраілем, а я буду другі пасьля цябе; і Саўл, бацька мой, ведае гэта.

ì skazaǔ âmu: nâ bojsâ, bo nâ znojdze câbe ruka bac′kì majgo Saǔla, ì ty budzeš caravac′ nad Ìzraìlem, a â budu drugì pas′lâ câbe; ì Saǔl, bac′ka moj, vedae gèta.

18. І паклалі яны паміж сабою заруку прад абліччам Госпада; і Давід застаўся ў лесе, а Ёнатан пайшоў у дом свой.

Ì paklalì âny pamìž saboû zaruku prad ablìččam Gospada; ì Davìd zastaǔsâ ǔ lese, a Ënatan pajšoǔ u dom svoj.

19. І прыйшлі Зіфэі да Саўла ў Гіву, кажучы: вось, Давід хаваецца ў нас у недаступных мясьцінах, у лесе, на пагорку Гэхіла, што направа ад Есімона;

Ì pryjšlì Zìfèì da Saǔla ǔ Gìvu, kažučy: vos′, Davìd havaecca ǔ nas u nedastupnyh mâs′cìnah, u lese, na pagorku Gèhìla, što naprava ad Esìmona;

20. дык вось, па жаданьні душы тваёй, цару, ідзі; а нашым чынам будзе аддаць яго ў рукі цара.

dyk vos′, pa žadan′nì dušy tvaëj, caru, ìdzì; a našym čynam budze addac′ âgo ǔ rukì cara.

21. І сказаў ім Саўл: дабраславёныя вы ў Госпада за тое, што пашкадавалі мяне;

Ì skazaǔ ìm Saǔl: dabraslavënyâ vy ǔ Gospada za toe, što paškadavalì mâne;

22. ідзеце, упэўніцеся яшчэ і высачыце месца ягонае, дзе будзе нага ягоная, і хто бачыў яго там, бо мне кажуць, што ён вельмі хітры;

ìdzece, upèǔnìcesâ âščè ì vysačyce mesca âgonae, dze budze naga âgonaâ, ì hto bačyǔ âgo tam, bo mne kažuc′, što ën vel′mì hìtry;

23. і высачыце, і разьведайце ўсе ягоныя сховішчы, у якіх ён тоіцца, і вярнецеся да мяне з пэўнаю весткаю, і я пайду з вамі; і калі ён у гэтай зямлі, я буду шукаць яго ва ўсіх тысячах Юдавых.

ì vysačyce, ì raz′vedajce ǔse âgonyâ shovìščy, u âkìh ën toìcca, ì vârnecesâ da mâne z pèǔnaû vestkaû, ì â pajdu z vamì; ì kalì ën u gètaj zâmlì, â budu šukac′ âgo va ǔsìh tysâčah Ûdavyh.

24. І ўсталі яны і пайшлі ў Зіф раней за Саўла. А Давід і людзі ягоныя былі ў пустыні Маон, на раўніне, направа ад Есімона.

Ì ǔstalì âny ì pajšlì ǔ Zìf ranej za Saǔla. A Davìd ì lûdzì âgonyâ bylì ǔ pustynì Maon, na raǔnìne, naprava ad Esìmona.

25. І пайшоў Саўл зь людзьмі сваімі шукаць яго. Але Давіду паведамілі пра гэта, і ён перайшоў да скалы і заставаўся ў пустыні Маон. І дачуўся Саўл і пагнаўся за Давідам у пустыню Маон.

Ì pajšoǔ Saǔl z′ lûdz′mì svaìmì šukac′ âgo. Ale Davìdu pavedamìlì pra gèta, ì ën perajšoǔ da skaly ì zastavaǔsâ ǔ pustynì Maon. Ì dačuǔsâ Saǔl ì pagnaǔsâ za Davìdam u pustynû Maon.

26. І йшоў Саўл па адным баку гары, а Давід зь людзьмі сваімі быў па другі бок гары. І калі Давід сьпяшаўся ўцячы ад Саўла, а Саўл зь людзьмі сваімі ішоў у абыход Давіду і людзям ягоным, каб захапіць іх,

Ì jšoǔ Saǔl pa adnym baku gary, a Davìd z′ lûdz′mì svaìmì byǔ pa drugì bok gary. Ì kalì Davìd s′pâšaǔsâ ǔcâčy ad Saǔla, a Saǔl z′ lûdz′mì svaìmì ìšoǔ u abyhod Davìdu ì lûdzâm âgonym, kab zahapìc′ ìh,

27. тады прыйшоў да Саўла вястун, кажучы: сьпяшайся і прыходзь, бо Філістымляне напалі на зямлю.

tady pryjšoǔ da Saǔla vâstun, kažučy: s′pâšajsâ ì pryhodz′, bo Fìlìstymlâne napalì na zâmlû.

28. І вярнуўся Саўл ад перасьледу Давідавага і пайшоў насустрач Філістымлянам; таму і назвалі гэтую мясьціну: Сэла-Гамахлэкот.

Ì vârnuǔsâ Saǔl ad peras′ledu Davìdavaga ì pajšoǔ nasustrač Fìlìstymlânam; tamu ì nazvalì gètuû mâs′cìnu: Sèla-Gamahlèkot.

24 Кіраўнік

1. І выйшаў Давід адтуль і жыў у бясьпечных мясьцінах Эн-Гадзі.

Ì vyjšaǔ Davìd adtul′ ì žyǔ u bâs′pečnyh mâs′cìnah Èn-Gadzì.

2. Калі Саўл вярнуўся ад Філістымлянаў, яму паведамілі, кажучы: вось, Давід у пустыні Эн-Гадзі.

Kalì Saǔl vârnuǔsâ ad Fìlìstymlânaǔ, âmu pavedamìlì, kažučy: vos′, Davìd u pustynì Èn-Gadzì.

3. І ўзяў Саўл тры тысячы выбраных мужчын з усяго Ізраіля і пайшоў шукаць Давіда і людзей ягоных па гарах, дзе жывуць сарны.

Ì ǔzâǔ Saǔl try tysâčy vybranyh mužčyn z usâgo Ìzraìlâ ì pajšoǔ šukac′ Davìda ì lûdzej âgonyh pa garah, dze žyvuc′ sarny.

4. І прыйшоў да кашары авечай, пры дарозе; там была пячора, і зайшоў туды Саўл дзеля патрэбы; а Давід і людзі ягоныя сядзелі ўглыбіні пячоры.

Ì pryjšoǔ da kašary avečaj, pry daroze; tam byla pâčora, ì zajšoǔ tudy Saǔl dzelâ patrèby; a Davìd ì lûdzì âgonyâ sâdzelì ǔglybìnì pâčory.

5. І казалі Давіду людзі ягоныя: вось дзень, пра які казаў табе Гасподзь: вось, Я аддам ворага твайго ў рукі твае, і зробіш зь ім, што табе заўгодна. Давід устаў і ціхенька адрэзаў край ад верхняй вопраткі Саўла.

Ì kazalì Davìdu lûdzì âgonyâ: vos′ dzen′, pra âkì kazaǔ tabe Gaspodz′: vos′, Â addam voraga tvajgo ǔ rukì tvae, ì zrobìš z′ ìm, što tabe zaǔgodna. Davìd ustaǔ ì cìhen′ka adrèzaǔ kraj ad verhnâj vopratkì Saǔla.

6. Але пасьля гэтага забалела на сэрцы ў Давіда, што ён адрэзаў край ад вопраткі Саўла.

Ale pas′lâ gètaga zabalela na sèrcy ǔ Davìda, što ën adrèzaǔ kraj ad vopratkì Saǔla.

7. І сказаў ён людзям сваім: хай не дапусьціць мне Гасподзь зрабіць гэта гаспадару майму, памазанцу Гасподняму, каб накласьці руку маю на яго, бо ён памазанец Гасподні.

Ì skazaǔ ën lûdzâm svaìm: haj ne dapus′cìc′ mne Gaspodz′ zrabìc′ gèta gaspadaru majmu, pamazancu Gaspodnâmu, kab naklas′cì ruku maû na âgo, bo ën pamazanec Gaspodnì.

8. І стрымаў Давід людзей сваіх гэтымі словамі і ня даў ім паўстаць на Саўла. А Саўл устаў і выйшаў зь пячоры на дарогу.

Ì strymaǔ Davìd lûdzej svaìh gètymì slovamì ì nâ daǔ ìm paǔstac′ na Saǔla. A Saǔl ustaǔ ì vyjšaǔ z′ pâčory na darogu.

9. Потым устаў і Давід, і выйшаў зь пячоры, і закрычаў усьлед Саўлу, кажучы: гаспадару мой, цару! Саўл азірнуўся, і Давід упаў тварам на зямлю і пакланіўся.

Potym ustaǔ ì Davìd, ì vyjšaǔ z′ pâčory, ì zakryčaǔ us′led Saǔlu, kažučy: gaspadaru moj, caru! Saǔl azìrnuǔsâ, ì Davìd upaǔ tvaram na zâmlû ì paklanìǔsâ.

10. І сказаў Давід Саўлу: навошта ты слухаеш словы людзей, якія кажуць: вось, Давід намышляе ліхое на цябе?

Ì skazaǔ Davìd Saǔlu: navošta ty sluhaeš slovy lûdzej, âkìâ kažuc′: vos′, Davìd namyšlâe lìhoe na câbe?

11. Вось, сёньня бачаць вочы твае, што Гасподзь аддаваў цябе сёньня ў рукі мае ў пячоры, і мне казалі, каб забіць цябе; але я пашкадаваў цябе і сказаў: не падыму рукі маёй на гаспадара майго, бо ён памазанец Госпада.

Vos′, sën′nâ bačac′ vočy tvae, što Gaspodz′ addavaǔ câbe sën′nâ ǔ rukì mae ǔ pâčory, ì mne kazalì, kab zabìc′ câbe; ale â paškadavaǔ câbe ì skazaǔ: ne padymu rukì maëj na gaspadara majgo, bo ën pamazanec Gospada.

12. Бацька мой! паглядзі на край вопраткі тваёй у руцэ маёй: я адрэзаў край вопраткі тваёй, а цябе не забіў; пазнай і пераканайся, што няма ў руцэ маёй ліха, ні падступства, і я не зграшыў супроць цябе; а ты шукаеш душы маёй, каб забраць яе.

Bac′ka moj! paglâdzì na kraj vopratkì tvaëj u rucè maëj: â adrèzaǔ kraj vopratkì tvaëj, a câbe ne zabìǔ; paznaj ì perakanajsâ, što nâma ǔ rucè maëj lìha, nì padstupstva, ì â ne zgrašyǔ suproc′ câbe; a ty šukaeš dušy maëj, kab zabrac′ âe.

13. Хай рассудзіць Гасподзь паміж мною і табою, і хай адпомсьціць табе Гасподзь за мяне; але рука мая ня будзе на табе,

Haj rassudzìc′ Gaspodz′ pamìž mnoû ì taboû, ì haj adpoms′cìc′ tabe Gaspodz′ za mâne; ale ruka maâ nâ budze na tabe,

14. як павядае старадаўняя прыпавесьць: ад беззаконных паходзіць беззаконьне. А мая рука ня будзе на табе.

âk pavâdae staradaǔnââ prypaves′c′: ad bezzakonnyh pahodzìc′ bezzakon′ne. A maâ ruka nâ budze na tabe.

15. Супроць каго выйшаў цар Ізраільскі? За кім ты ганяешся? За мёртвым сабакам, за адною блыхою.

Suproc′ kago vyjšaǔ car Ìzraìl′skì? Za kìm ty ganâešsâ? Za mërtvym sabakam, za adnoû blyhoû.

16. Гасподзь хай будзе судзьдзёю паміж мною і табою. Ён разгледзіць, разьбярэ справу маю і выратуе мяне ад рукі тваёй.

Gaspodz′ haj budze sudz′dzëû pamìž mnoû ì taboû. Ën razgledzìc′, raz′bârè spravu maû ì vyratue mâne ad rukì tvaëj.

17. Калі скончыў Давід гаварыць словы гэтыя да Саўла, Саўл сказаў: ці твой гэта голас, сыне мой Давідзе? І ўзвысіў Саўл голас свой, і плакаў,

Kalì skončyǔ Davìd gavaryc′ slovy gètyâ da Saǔla, Saǔl skazaǔ: cì tvoj gèta golas, syne moj Davìdze? Ì ǔzvysìǔ Saǔl golas svoj, ì plakaǔ,

18. і сказаў Давіду: твая большая праўда за маю, бо ты адплаціў мне дабром, а я плаціў табе злом;

ì skazaǔ Davìdu: tvaâ bol′šaâ praǔda za maû, bo ty adplacìǔ mne dabrom, a â placìǔ tabe zlom;

19. ты паказаў гэта сёньня, абышоўшыся са мною мілажальна: калі Гасподзь аддаваў мяне ў рукі твае, ты не забіў мяне.

ty pakazaǔ gèta sën′nâ, abyšoǔšysâ sa mnoû mìlažal′na: kalì Gaspodz′ addavaǔ mâne ǔ rukì tvae, ty ne zabìǔ mâne.

20. Хто, знайшоўшы ворага свайго, адпусьціў бы яго ў добрую дарогу? Гасподзь заплаціць табе дабром за тое, што ты зрабіў мне сёнья.

Hto, znajšoǔšy voraga svajgo, adpus′cìǔ by âgo ǔ dobruû darogu? Gaspodz′ zaplacìc′ tabe dabrom za toe, što ty zrabìǔ mne sën′â.

21. І цяпер я ведаю, што ты канечне будзеш цараваць, і царства Ізраілевае будзе цьвёрдае ў руцэ тваёй.

Ì câper â vedaû, što ty kanečne budzeš caravac′, ì carstva Ìzraìlevae budze c′vërdae ǔ rucè tvaëj.

22. Дык вось, запрысягніся мне Госпадам, што ты ня выкараніш нашчадкаў маіх пасьля мяне і ня зьнішчыш імя майго ў доме ў бацькі майго.

Dyk vos′, zaprysâgnìsâ mne Gospadam, što ty nâ vykaranìš naščadkaǔ maìh pas′lâ mâne ì nâ z′nìščyš ìmâ majgo ǔ dome ǔ bac′kì majgo.

23. І прысягнуў Давід Саўлу. І пайшоў Саўл у дом свой, а Давід і людзі ягоныя ўвайшлі ў месца ўмацаванае.

Ì prysâgnuǔ Davìd Saǔlu. Ì pajšoǔ Saǔl u dom svoj, a Davìd ì lûdzì âgonyâ ǔvajšlì ǔ mesca ǔmacavanae.

25 Кіраўнік

1. І памёр Самуіл. І сабраліся ўсе Ізраільцяне, і плакалі па ім, і пахавалі яго ў доме ягоным, у Раме. Давід устаў і сышоў да пустыні Фаран.

Ì pamër Samuìl. Ì sabralìsâ ǔse Ìzraìl′câne, ì plakalì pa ìm, ì pahavalì âgo ǔ dome âgonym, u Rame. Davìd ustaǔ ì syšoǔ da pustynì Faran.

2. Быў нехта ў Маоне, а маёнтак яго на Карміле, чалавек вельмі багаты; у яго было тры тысячы авечак і тысяча коз; і быў ён пры стрыжцы авечак на Карміле.

Byǔ nehta ǔ Maone, a maëntak âgo na Karmìle, čalavek vel′mì bagaty; u âgo bylo try tysâčy avečak ì tysâča koz; ì byǔ ën pry stryžcy avečak na Karmìle.

3. Імя чалавека таго - Навал, а імя жонкі ягонай - Авігея. Гэтая жанчына была вельмі разумная і прыгожая з твару, а ён - чалавек жорсткі і ліхі норавам; ён быў з роду Халева.

Ìmâ čalaveka tago - Naval, a ìmâ žonkì âgonaj - Avìgeâ. Gètaâ žančyna byla vel′mì razumnaâ ì prygožaâ z tvaru, a ën - čalavek žorstkì ì lìhì noravam; ën byǔ z rodu Haleva.

4. І пачуў Давід у пустыні, што Навал стрыжэ авечкі свае.

Ì pačuǔ Davìd u pustynì, što Naval stryžè avečkì svae.

5. І паслаў Давід дзесяць хлопчыкаў, і сказаў Давід хлопчыкам: узыдзеце на Карміл і ідзеце да Навала, і павітайце яго ад майго імя.

Ì paslaǔ Davìd dzesâc′ hlopčykaǔ, ì skazaǔ Davìd hlopčykam: uzydzece na Karmìl ì ìdzece da Navala, ì pavìtajce âgo ad majgo ìmâ.

6. і скажэце так: мір табе, мір дому твайму, мір усяму твайму;

ì skažèce tak: mìr tabe, mìr domu tvajmu, mìr usâmu tvajmu;

7. сёньня я пачуў, што ў цябе стрыгуць авечкі; вось, пастухі твае былі з намі, і мы ня крыўдзілі іх, і нічога ў іх не прапала за ўвесь час, пакуль яны былі на Карміле;

sën′nâ â pačuǔ, što ǔ câbe stryguc′ avečkì; vos′, pastuhì tvae bylì z namì, ì my nâ kryǔdzìlì ìh, ì nìčoga ǔ ìh ne prapala za ǔves′ čas, pakul′ âny bylì na Karmìle;

8. спытайся ў слуг тваіх, і яны скажуць табе; дык вось, знойдуць хлопчыкі ўпадабаньне ў вачах тваіх, бо ў добры дзень прыйшлі мы; дык дай рабам тваім і сыну твайму Давіду, што знойдзе рука твая.

spytajsâ ǔ slug tvaìh, ì âny skažuc′ tabe; dyk vos′, znojduc′ hlopčykì ǔpadaban′ne ǔ vačah tvaìh, bo ǔ dobry dzen′ pryjšlì my; dyk daj rabam tvaìm ì synu tvajmu Davìdu, što znojdze ruka tvaâ.

9. І пайшлі людзі Давідавыя, і сказалі Навалу ад імя Давіда ўсе гэтыя словы, і замоўклі.

Ì pajšlì lûdzì Davìdavyâ, ì skazalì Navalu ad ìmâ Davìda ǔse gètyâ slovy, ì zamoǔklì.

10. І ўскочыў Навал, і адказваў слугам Давідавым, і сказаў: хто такі Давід, і хто такі сын Ясэеў? сёньня стала многа рабоў, якія ўцякаюць ад гаспадароў сваіх;

Ì ǔskočyǔ Naval, ì adkazvaǔ slugam Davìdavym, ì skazaǔ: hto takì Davìd, ì hto takì syn Âsèeǔ? sën′nâ stala mnoga raboǔ, âkìâ ǔcâkaûc′ ad gaspadaroǔ svaìh;

11. няўжо мне ўзяць хлябы мае і ваду маю, і мяса, прыгатаванае мною стрыгалям маім, і аддаць людзям, пра якіх ня ведаю, адкуль яны?

nâǔžo mne ǔzâc′ hlâby mae ì vadu maû, ì mâsa, prygatavanae mnoû strygalâm maìm, ì addac′ lûdzâm, pra âkìh nâ vedaû, adkul′ âny?

12. І пайшлі назад людзі Давідавыя сваёй дарогай і вярнуліся, і прыйшлі і пераказалі яму ўсе словы гэтыя.

Ì pajšlì nazad lûdzì Davìdavyâ svaëj darogaj ì vârnulìsâ, ì pryjšlì ì perakazalì âmu ǔse slovy gètyâ.

13. Тады Давід сказаў людзям сваім: аперажэцеся кожны мечам сваім. І ўсе аперазаліся мечамі сваімі, аперазаўся і сам Давід сваім мечам, і пайшлі за Давідам каля чатырохсот чалавек, а дзьвесьце засталіся каля абозу.

Tady Davìd skazaǔ lûdzâm svaìm: aperažècesâ kožny mečam svaìm. Ì ǔse aperazalìsâ mečamì svaìmì, aperazaǔsâ ì sam Davìd svaìm mečam, ì pajšlì za Davìdam kalâ čatyrohsot čalavek, a dz′ves′ce zastalìsâ kalâ abozu.

14. А Авігеі, жонцы Навалавай, паведаміў адзін слуга, сказаўшы: вось, Давід прысылаў з пустыні паслоў вітаць нашага гаспадара, але ён абышоўся зь імі груба;

A Avìgeì, žoncy Navalavaj, pavedamìǔ adzìn sluga, skazaǔšy: vos′, Davìd prysylaǔ z pustynì pasloǔ vìtac′ našaga gaspadara, ale ën abyšoǔsâ z′ ìmì gruba;

15. а гэтыя людзі вельмі добрыя да нас, ня крыўдзілі нас, і нічога не прапала ў нас за ўвесь час, калі мы хадзілі зь імі, быўшы ў полі;

a gètyâ lûdzì vel′mì dobryâ da nas, nâ kryǔdzìlì nas, ì nìčoga ne prapala ǔ nas za ǔves′ čas, kalì my hadzìlì z′ ìmì, byǔšy ǔ polì;

16. яны былі нам аслонаю і ўдзень і ўначы ўвесь час, калі мы пасьвілі статкі паблізу іх;

âny bylì nam aslonaû ì ǔdzen′ ì ǔnačy ǔves′ čas, kalì my pas′vìlì statkì pablìzu ìh;

17. дык вось, падумай і паглядзі, што рабіць; бо непазьбежна пагражае бяда гаспадару нашаму і ўсяму дому ягонаму, а ён - чалавек ліхі, нельга гаварыць зь ім.

dyk vos′, padumaj ì paglâdzì, što rabìc′; bo nepaz′bežna pagražae bâda gaspadaru našamu ì ǔsâmu domu âgonamu, a ën - čalavek lìhì, nel′ga gavaryc′ z′ ìm.

18. Тады Авігея пасьпешліва ўзяла дзьвесьце хлябоў і два мяхі зь віном, і пяць авечак падрыхтаваных і пяць мераў сушанага зерня, і сто вязанак разынак і дзьвесьце вязанак смокваў, і наўючыла на аслоў,

Tady Avìgeâ pas′pešlìva ǔzâla dz′ves′ce hlâboǔ ì dva mâhì z′ vìnom, ì pâc′ avečak padryhtavanyh ì pâc′ meraǔ sušanaga zernâ, ì sto vâzanak razynak ì dz′ves′ce vâzanak smokvaǔ, ì naǔûčyla na asloǔ,

19. і сказала слугам сваім: ідзеце паперадзе мяне, вось, я пайду за вамі. А мужу свайму Навалу нічога не сказала.

ì skazala slugam svaìm: ìdzece paperadze mâne, vos′, â pajdu za vamì. A mužu svajmu Navalu nìčoga ne skazala.

20. Калі ж яна, седзячы на асьле, спускалася па схілах гары, вось, насустрач ёй ідзе Давід і людзі ягоныя, і яна сустрэлася зь імі.

Kalì ž âna, sedzâčy na as′le, spuskalasâ pa shìlah gary, vos′, nasustrač ëj ìdze Davìd ì lûdzì âgonyâ, ì âna sustrèlasâ z′ ìmì.

21. І Давід сказаў: так, дарэмна я ахоўваў у пустыні маёмасьць гэтага чалавека, і нічога не прапала з таго, што належала яму; ён плаціць мне злом за дабро;

Ì Davìd skazaǔ: tak, darèmna â ahoǔvaǔ u pustynì maëmas′c′ gètaga čalaveka, ì nìčoga ne prapala z tago, što naležala âmu; ën placìc′ mne zlom za dabro;

22. няхай тое і тое зробіць Бог з ворагамі Давіда, і яшчэ болей зробіць, калі да сьвітаньня з усяго, што належыць Навалу, я пакіну таго, што мочыцца да сьцяны.

nâhaj toe ì toe zrobìc′ Bog z voragamì Davìda, ì âščè bolej zrobìc′, kalì da s′vìtan′nâ z usâgo, što naležyc′ Navalu, â pakìnu tago, što močycca da s′câny.

23. Калі Авігея ўбачыла Давіда, дык пасьпяшалася сысьці з асла і ўпала перад Давідам на твар свой і пакланілася да зямлі;

Kalì Avìgeâ ǔbačyla Davìda, dyk pas′pâšalasâ sys′cì z asla ì ǔpala perad Davìdam na tvar svoj ì paklanìlasâ da zâmlì;

24. і ўпала да ног ягоных і сказала: на мне грэх, гаспадару мой; дазволь рабыні тваёй гаварыць у вушы твае і паслухай слоў рабыні тваёй.

ì ǔpala da nog âgonyh ì skazala: na mne grèh, gaspadaru moj; dazvol′ rabynì tvaëj gavaryc′ u vušy tvae ì pasluhaj sloǔ rabynì tvaëj.

25. Няхай гаспадар мой не зважае на гэтага ліхога чалавека, на Навала; бо якое імя ў яго, такі і ён. Навал - імя яго, і вар'яцтва ягонае зь ім. А я, рабыня твая, ня бачыла слуг гаспадара майго, якіх ты прыслаў.

Nâhaj gaspadar moj ne zvažae na gètaga lìhoga čalaveka, na Navala; bo âkoe ìmâ ǔ âgo, takì ì ën. Naval - ìmâ âgo, ì var'âctva âgonae z′ ìm. A â, rabynâ tvaâ, nâ bačyla slug gaspadara majgo, âkìh ty pryslaǔ.

26. І сёньня, гаспадару мой, жывы Гасподзь і жывая душа твая! Гасподзь не дазволіць табе ісьці праліваць кроў і ўтрымае руку тваю ад помсты, і сёньня хай будуць, як Навал, ворагі твае і зламысьнікі гаспадара майго.

Ì sën′nâ, gaspadaru moj, žyvy Gaspodz′ ì žyvaâ duša tvaâ! Gaspodz′ ne dazvolìc′ tabe ìs′cì pralìvac′ kroǔ ì ǔtrymae ruku tvaû ad pomsty, ì sën′nâ haj buduc′, âk Naval, voragì tvae ì zlamys′nìkì gaspadara majgo.

27. Вось гэтыя дарункі, якія прынесла рабыня твая гаспадару майму, каб даць іх хлопчыкам, якія служаць гаспадару майму.

Vos′ gètyâ darunkì, âkìâ prynesla rabynâ tvaâ gaspadaru majmu, kab dac′ ìh hlopčykam, âkìâ služac′ gaspadaru majmu.

28. Даруй віну рабыні тваёй; Гасподзь мусова зладзіць гаспадару майму дом трывалы, бо войны Госпада вядзе гаспадар мой, і ліхое ня знойдзецца ў табе праз усё жыцьцё тваё.

Daruj vìnu rabynì tvaëj; Gaspodz′ musova zladzìc′ gaspadaru majmu dom tryvaly, bo vojny Gospada vâdze gaspadar moj, ì lìhoe nâ znojdzecca ǔ tabe praz usë žyc′cë tvaë.

29. Калі паўстане чалавек перасьледаваць цябе і шукаць душы тваёй, дык душа гаспадара майго будзе завязана ў вузьле жыцьця ў Госпада Бога твайго, а душу ворагаў тваіх кіне Ён як бы з прашчы.

Kalì paǔstane čalavek peras′ledavac′ câbe ì šukac′ dušy tvaëj, dyk duša gaspadara majgo budze zavâzana ǔ vuz′le žyc′câ ǔ Gospada Boga tvajgo, a dušu voragaǔ tvaìh kìne Ën âk by z praščy.

30. І калі зробіць Гасподзь гаспадару майму ўсё, што казаў пра цябе добрага, і паставіць цябе гаспадаром над Ізраілем,

Ì kalì zrobìc′ Gaspodz′ gaspadaru majmu ǔsë, što kazaǔ pra câbe dobraga, ì pastavìc′ câbe gaspadarom nad Ìzraìlem,

31. дык ня будзе гэта сэрцу гаспадара майго засмутаю і непакоем, што не праліў марна крыві і ахаваў сябе ад помсты. І Гасподзь адорыць дабром гаспадара майго, і ўзгадаеш рабыню тваю.

dyk nâ budze gèta sèrcu gaspadara majgo zasmutaû ì nepakoem, što ne pralìǔ marna kryvì ì ahavaǔ sâbe ad pomsty. Ì Gaspodz′ adoryc′ dabrom gaspadara majgo, ì ǔzgadaeš rabynû tvaû.

32. І сказаў Давід Авігеі: дабраславёны Гасподзь Бог Ізраілеў, Які паслаў цябе сёньня насустрач мне,

Ì skazaǔ Davìd Avìgeì: dabraslavëny Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ, Âkì paslaǔ câbe sën′nâ nasustrač mne,

33. і дабраславёны розум твой, і дабраславёная ты за тое, што ты цяпер не дазволіла мне ісьці праліваць кроў і помсьціць за сябе.

ì dabraslavëny rozum tvoj, ì dabraslavënaâ ty za toe, što ty câper ne dazvolìla mne ìs′cì pralìvac′ kroǔ ì poms′cìc′ za sâbe.

34. Але, - жывы Гасподзь Бог Ізраілеў, Які стрымаў мяне, каб не зрабіў ліха табе, - калі б ты не пасьпяшалася і ня прыйшла на сустрэчу да мяне, дык да ранішняга сьвітаньня я не пакінуў бы Навалу нікога, хто мачыўся б на сьцяну.

Ale, - žyvy Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ, Âkì strymaǔ mâne, kab ne zrabìǔ lìha tabe, - kalì b ty ne pas′pâšalasâ ì nâ pryjšla na sustrèču da mâne, dyk da ranìšnâga s′vìtan′nâ â ne pakìnuǔ by Navalu nìkoga, hto mačyǔsâ b na s′cânu.

35. І прыняў Давід з рук яе тое, што яна прынесла яму, і сказаў ёй: ідзі зь мірам у дом твой; вось, я паслухаўся голасу твайго і ўшанаваў твар твой.

Ì prynâǔ Davìd z ruk âe toe, što âna prynesla âmu, ì skazaǔ ëj: ìdzì z′ mìram u dom tvoj; vos′, â pasluhaǔsâ golasu tvajgo ì ǔšanavaǔ tvar tvoj.

36. І прыйшла Авігея да Навала, і вось, у яго банкет у доме ягоным, як банкет царскі, і сэрца ў Навала было вясёлае; а ён быў вельмі п'яны; і не сказала яму ні слова, ні большага, ні меншага, да раніцы.

Ì pryjšla Avìgeâ da Navala, ì vos′, u âgo banket u dome âgonym, âk banket carskì, ì sèrca ǔ Navala bylo vâsëlae; a ën byǔ vel′mì p'âny; ì ne skazala âmu nì slova, nì bol′šaga, nì menšaga, da ranìcy.

37. А раніцай, калі Навал працьверазеў, жонка ягоная расказала яму пра гэта, і замерла ў ім сэрца ягонае, і зрабіўся ён, як камень.

A ranìcaj, kalì Naval prac′verazeǔ, žonka âgonaâ raskazala âmu pra gèta, ì zamerla ǔ ìm sèrca âgonae, ì zrabìǔsâ ën, âk kamen′.

38. Дзён празь дзесяць уразіў Гасподзь Навала, і ён памёр.

Dzën praz′ dzesâc′ urazìǔ Gaspodz′ Navala, ì ën pamër.

39. І пачуў Давід, што Навал памёр, і сказаў: дабраславёны Гасподзь, Які заплаціў яму за ганьбаваньне мяне Навалам, і Які ахаваў раба свайго ад ліхога; Гасподзь абярнуў злосьць Навалаву на яго ж галаву. І паслаў Давід сказаць Авігеі, што ён бярэ яе сабе за жонку.

Ì pačuǔ Davìd, što Naval pamër, ì skazaǔ: dabraslavëny Gaspodz′, Âkì zaplacìǔ âmu za gan′bavan′ne mâne Navalam, ì Âkì ahavaǔ raba svajgo ad lìhoga; Gaspodz′ abârnuǔ zlos′c′ Navalavu na âgo ž galavu. Ì paslaǔ Davìd skazac′ Avìgeì, što ën bârè âe sabe za žonku.

40. І прыйшлі слугі Давідавыя і сказалі ёй так: Давід паслаў нас да цябе, каб узяць цябе яму за жонку.

Ì pryjšlì slugì Davìdavyâ ì skazalì ëj tak: Davìd paslaǔ nas da câbe, kab uzâc′ câbe âmu za žonku.

41. Яна ўстала і пакланілася тварам да зямлі і сказала: вось, рабыня твая гатовая быць служанкаю, каб абмываць ногі слуг гаспадара майго.

Âna ǔstala ì paklanìlasâ tvaram da zâmlì ì skazala: vos′, rabynâ tvaâ gatovaâ byc′ služankaû, kab abmyvac′ nogì slug gaspadara majgo.

42. І сабралася Авігея пасьпешліва і села на асла, і пяць служанак суправаджалі яе; і пайшла яна за пасламі Давідавымі і зрабілася яго жонкаю.

Ì sabralasâ Avìgeâ pas′pešlìva ì sela na asla, ì pâc′ služanak supravadžalì âe; ì pajšla âna za paslamì Davìdavymì ì zrabìlasâ âgo žonkaû.

43. І Ахінааму з Ізрэеля ўзяў Давід, і абедзьве яны былі яго жонкі.

Ì Ahìnaamu z Ìzrèelâ ǔzâǔ Davìd, ì abedz′ve âny bylì âgo žonkì.

44. А Саўл аддаў дачку сваю Мэлхолу, жонку Давідавую, Фалтыю, сыну Лаіша, што з Галіума.

A Saǔl addaǔ dačku svaû Mèlholu, žonku Davìdavuû, Faltyû, synu Laìša, što z Galìuma.

26 Кіраўнік

1. Прыйшлі Зіфеі да Саўла ў Гіву і сказалі: вось, Давід хаваецца ў нас на пагорку Гахіла, што направа ад Есімона.

Pryjšlì Zìfeì da Saǔla ǔ Gìvu ì skazalì: vos′, Davìd havaecca ǔ nas na pagorku Gahìla, što naprava ad Esìmona.

2. І ўстаў Саўл і спусьціўся ў пустыню Зіф, і зь ім тры тысячы выбраных мужчын Ізраільскіх, каб шукаць Давіда ў пустыні Зіф.

Ì ǔstaǔ Saǔl ì spus′cìǔsâ ǔ pustynû Zìf, ì z′ ìm try tysâčy vybranyh mužčyn Ìzraìl′skìh, kab šukac′ Davìda ǔ pustynì Zìf.

3. І атабарыўся Саўл на пагорку Гахіла, што направа ад Есімона, каля дарогі; а Давід быў у пустыні і бачыў, што Саўл ішоў за ім у пустыню;

Ì atabaryǔsâ Saǔl na pagorku Gahìla, što naprava ad Esìmona, kalâ darogì; a Davìd byǔ u pustynì ì bačyǔ, što Saǔl ìšoǔ za ìm u pustynû;

4. і паслаў Давід віжоў і даведаўся, што Саўл сапраўды прыйшоў з Кэіля.

ì paslaǔ Davìd vìžoǔ ì davedaǔsâ, što Saǔl sapraǔdy pryjšoǔ z Kèìlâ.

5. І ўстаў Давід і пайшоў да месца, на якім Саўл атабарыўся, і ўбачыў Давід месца, дзе спаў Саўл і Авэнір, сын Ніраў, ваеначальнік ягоны. А Саўл спаў у намёце, а народ разьмясьціўся вакол яго.

Ì ǔstaǔ Davìd ì pajšoǔ da mesca, na âkìm Saǔl atabaryǔsâ, ì ǔbačyǔ Davìd mesca, dze spaǔ Saǔl ì Avènìr, syn Nìraǔ, vaenačal′nìk âgony. A Saǔl spaǔ u namëce, a narod raz′mâs′cìǔsâ vakol âgo.

6. І зьвярнуўся Давід і сказаў Авімэлэху Хэтэяніну і Авэсу, сыну Саруінаму, брату Ёава, кажучы: хто пойдзе са мною да Саўла ў табар? І адказаў Авэса: я пайду з табою.

Ì z′vârnuǔsâ Davìd ì skazaǔ Avìmèlèhu Hètèânìnu ì Avèsu, synu Saruìnamu, bratu Ëava, kažučy: hto pojdze sa mnoû da Saǔla ǔ tabar? Ì adkazaǔ Avèsa: â pajdu z taboû.

7. І прыйшоў Давід з Авэсам да людзей Саўлавых уначы; і вось, Саўл ляжыць, сьпіць у намёце, і дзіда ягоная ўваткнутая ў зямлю каля галавы ягонай: а Авэнір і людзі ляжаць вакол яго.

Ì pryjšoǔ Davìd z Avèsam da lûdzej Saǔlavyh unačy; ì vos′, Saǔl lâžyc′, s′pìc′ u namëce, ì dzìda âgonaâ ǔvatknutaâ ǔ zâmlû kalâ galavy âgonaj: a Avènìr ì lûdzì lâžac′ vakol âgo.

8. Авэса сказаў Давіду: аддаў сёньня Бог ворага твайго ў рукі твае; дык вось, дазволь я прыкалю яго дзідай да зямлі адным ударам і не паўтару ўдару.

Avèsa skazaǔ Davìdu: addaǔ sën′nâ Bog voraga tvajgo ǔ rukì tvae; dyk vos′, dazvol′ â prykalû âgo dzìdaj da zâmlì adnym udaram ì ne paǔtaru ǔdaru.

9. Але Давід сказаў Авэсу: не забівай яго; бо хто, падняўшы руку на памазанца Гасподняга, застанецца непакараны?

Ale Davìd skazaǔ Avèsu: ne zabìvaj âgo; bo hto, padnâǔšy ruku na pamazanca Gaspodnâga, zastanecca nepakarany?

10. І сказаў Давід: жывы Гасподзь! няхай уразіць яго Гасподзь, альбо прыйдзе дзень ягоны, і ён памрэ, альбо пойдзе на вайну і загіне; а мне хай не дазволіць Гасподзь падняць руку маю на памазанца Гасподняга;

Ì skazaǔ Davìd: žyvy Gaspodz′! nâhaj urazìc′ âgo Gaspodz′, al′bo pryjdze dzen′ âgony, ì ën pamrè, al′bo pojdze na vajnu ì zagìne; a mne haj ne dazvolìc′ Gaspodz′ padnâc′ ruku maû na pamazanca Gaspodnâga;

11. а вазьмі ягоную дзіду, якая каля галавы ягонай, і посуд з вадою, і пойдзем да сябе.

a vaz′mì âgonuû dzìdu, âkaâ kalâ galavy âgonaj, ì posud z vadoû, ì pojdzem da sâbe.

12. І ўзяў Давід дзіду і посуд з вадою каля галавы Саўла, і пайшлі яны да сябе; і ніхто ня бачыў, і ніхто ня ведаў, і ніхто не прачнуўся, а ўсе спалі, бо сон ад Госпада напаў на іх.

Ì ǔzâǔ Davìd dzìdu ì posud z vadoû kalâ galavy Saǔla, ì pajšlì âny da sâbe; ì nìhto nâ bačyǔ, ì nìhto nâ vedaǔ, ì nìhto ne pračnuǔsâ, a ǔse spalì, bo son ad Gospada napaǔ na ìh.

13. І перайшоў Давід на другі бок і стаў на вяршыні гары ўдалечыні; вялікая адлегласьць была паміж імі.

Ì perajšoǔ Davìd na drugì bok ì staǔ na vâršynì gary ǔdalečynì; vâlìkaâ adleglas′c′ byla pamìž ìmì.

14. І заклікаў Давід народ і Авэніра, сына Ніравага, кажучы: адказвай, Авэнір. І адказваў Авэнір і сказаў: хто ты, што крычыш і турбуеш цара?

Ì zaklìkaǔ Davìd narod ì Avènìra, syna Nìravaga, kažučy: adkazvaj, Avènìr. Ì adkazvaǔ Avènìr ì skazaǔ: hto ty, što kryčyš ì turbueš cara?

15. І сказаў Давід Авэніру: ці ня ты мужчына, роўнага якому няма ў Ізраілі? Чаму ж ты не ахоўваеш гаспадара твайго, цара? бо прыходзіў нехта зь людзей, каб загубіць цара, гаспадара твайго.

Ì skazaǔ Davìd Avènìru: cì nâ ty mužčyna, roǔnaga âkomu nâma ǔ Ìzraìlì? Čamu ž ty ne ahoǔvaeš gaspadara tvajgo, cara? bo pryhodzìǔ nehta z′ lûdzej, kab zagubìc′ cara, gaspadara tvajgo.

16. Нядобра ты гэта робіш; жывы Гасподзь! вы вартыя сьмерці за тое, што не ахоўваеце гаспадара вашага, памазанца Гасподняга. Паглядзі, дзе дзіда царовая і посуд з вадою, што былі каля галавы ягонай?

Nâdobra ty gèta robìš; žyvy Gaspodz′! vy vartyâ s′mercì za toe, što ne ahoǔvaece gaspadara vašaga, pamazanca Gaspodnâga. Paglâdzì, dze dzìda carovaâ ì posud z vadoû, što bylì kalâ galavy âgonaj?

17. І пазнаў Саўл голас Давідаў і сказаў: ці твой гэта голас, сыне мой Давідзе? І сказаў Давід: мой голас, гаспадару мой, цару.

Ì paznaǔ Saǔl golas Davìdaǔ ì skazaǔ: cì tvoj gèta golas, syne moj Davìdze? Ì skazaǔ Davìd: moj golas, gaspadaru moj, caru.

18. І сказаў: за што гаспадар мой перасьледуе раба свайго? што я зрабіў? якое ліха ў руцэ маёй?

Ì skazaǔ: za što gaspadar moj peras′ledue raba svajgo? što â zrabìǔ? âkoe lìha ǔ rucè maëj?

19. І сёньня няхай выслухае гаспадар мой, цар, слова раба свайго: калі Гасподзь узбудзіў цябе супроць мяне, дык хай гэта будзе ад цябе духмянаю ахвяраю; а калі - сыны чалавечыя, дык пракляты яны прад Госпадам, бо яны выгналі мяне сёньня, каб не належаць мне да спадчыны Госпада, кажучы: ідзі, служы багам чужым.

Ì sën′nâ nâhaj vysluhae gaspadar moj, car, slova raba svajgo: kalì Gaspodz′ uzbudzìǔ câbe suproc′ mâne, dyk haj gèta budze ad câbe duhmânaû ahvâraû; a kalì - syny čalavečyâ, dyk praklâty âny prad Gospadam, bo âny vygnalì mâne sën′nâ, kab ne naležac′ mne da spadčyny Gospada, kažučy: ìdzì, služy bagam čužym.

20. Хай жа не пральецца кроў мая на зямлю прад абліччам Госпада: бо цар Ізраілеў выйшаў шукаць адну блыху, як ганяюцца за курапаткаю па гарах.

Haj ža ne pral′ecca kroǔ maâ na zâmlû prad ablìččam Gospada: bo car Ìzraìleǔ vyjšaǔ šukac′ adnu blyhu, âk ganâûcca za kurapatkaû pa garah.

21. І сказаў Саўл: зграшыў я; вярніся, сыне мой Давідзе, бо я ня буду больш чыніць табе зла, бо душа мая была дарагая сёньня ў вачах тваіх; неразумна рабіў я і многа грашыў.

Ì skazaǔ Saǔl: zgrašyǔ â; vârnìsâ, syne moj Davìdze, bo â nâ budu bol′š čynìc′ tabe zla, bo duša maâ byla daragaâ sën′nâ ǔ vačah tvaìh; nerazumna rabìǔ â ì mnoga grašyǔ.

22. І адказваў Давід і сказаў: вось дзіда царовая; няхай адзін хлопчык прыйдзе і возьме яе;

Ì adkazvaǔ Davìd ì skazaǔ: vos′ dzìda carovaâ; nâhaj adzìn hlopčyk pryjdze ì voz′me âe;

23. і хай дасьць Гасподзь кожнаму паводле праўды ягонай і паводле ісьціны ягонай, бо Гасподзь аддаваў цябе ў рукі мае, але я не захацеў падняць рукі маёй на памазанца Гасподняга;

ì haj das′c′ Gaspodz′ kožnamu pavodle praǔdy âgonaj ì pavodle ìs′cìny âgonaj, bo Gaspodz′ addavaǔ câbe ǔ rukì mae, ale â ne zahaceǔ padnâc′ rukì maëj na pamazanca Gaspodnâga;

24. і няхай, як каштоўнае было жыцьцё тваё сёньня ў вачах маіх, так цэніцца маё жыцьцё ў вачах Госпада, і хай выбавіць мяне з усякай бяды!

ì nâhaj, âk kaštoǔnae bylo žyc′cë tvaë sën′nâ ǔ vačah maìh, tak cènìcca maë žyc′cë ǔ vačah Gospada, ì haj vybavìc′ mâne z usâkaj bâdy!

25. І сказаў Саўл Давіду: дабраславёны ты, сыне мой Давідзе; і дзею ўчыніш, і пераадолець пераадолееш. І пайшоў Давід сваёй дарогаю, а Саўл вярнуўся ў сваё месца.

Ì skazaǔ Saǔl Davìdu: dabraslavëny ty, syne moj Davìdze; ì dzeû ǔčynìš, ì peraadolec′ peraadoleeš. Ì pajšoǔ Davìd svaëj darogaû, a Saǔl vârnuǔsâ ǔ svaë mesca.

27 Кіраўнік

1. І сказаў Давід у сэрцы сваім: калі-небудзь траплю я ў рукі Саўлу, і няма мне нічога лепшага, як уцячы ў зямлю Філістымскую; і адчэпіцца ад мяне Саўл і ня будзе шукаць мяне болей па ўсіх межах Ізраільскіх, і я выратуюся ад рукі ягонай.

Ì skazaǔ Davìd u sèrcy svaìm: kalì-nebudz′ traplû â ǔ rukì Saǔlu, ì nâma mne nìčoga lepšaga, âk ucâčy ǔ zâmlû Fìlìstymskuû; ì adčèpìcca ad mâne Saǔl ì nâ budze šukac′ mâne bolej pa ǔsìh mežah Ìzraìl′skìh, ì â vyratuûsâ ad rukì âgonaj.

2. І ўстаў Давід, і выправіўся сам і шэсьцьсот мужчын, якія былі зь ім, да Анхуса, сына Маоха, цара Гэцкага.

Ì ǔstaǔ Davìd, ì vypravìǔsâ sam ì šès′c′sot mužčyn, âkìâ bylì z′ ìm, da Anhusa, syna Maoha, cara Gèckaga.

3. І жыў Давід у Анхуса ў Гэце, сам і людзі ягоныя, кожны зь сямэёю сваёю, Давід і абедзьве жонкі ягоныя - Ахінаама Ізрэеліцянка і Авігея, былая жонка Навала, Кармэліцянка.

Ì žyǔ Davìd u Anhusa ǔ Gèce, sam ì lûdzì âgonyâ, kožny z′ sâmèëû svaëû, Davìd ì abedz′ve žonkì âgonyâ - Ahìnaama Ìzrèelìcânka ì Avìgeâ, bylaâ žonka Navala, Karmèlìcânka.

4. І данесьлі Саўлу, што Давід уцёк у Гэт, і перастаў ён болей шукаць яго.

Ì danes′lì Saǔlu, što Davìd ucëk u Gèt, ì perastaǔ ën bolej šukac′ âgo.

5. І сказаў Давід Анхусу: калі я здабыў упадабаньне ў вачах тваіх, дык няхай дадзена будзе мне месца ў адным з малых гарадоў, і я буду жыць там; навошта рабу твайму жыць у царскім горадзе разам з табою?

Ì skazaǔ Davìd Anhusu: kalì â zdabyǔ upadaban′ne ǔ vačah tvaìh, dyk nâhaj dadzena budze mne mesca ǔ adnym z malyh garadoǔ, ì â budu žyc′ tam; navošta rabu tvajmu žyc′ u carskìm goradze razam z taboû?

6. Тады даў яму Анхус Сэкелаг; Таму Сэкелаг і застаўся за царамі Юдэйскімі да сёньня.

Tady daǔ âmu Anhus Sèkelag; Tamu Sèkelag ì zastaǔsâ za caramì Ûdèjskìmì da sën′nâ.

7. Усяго часу, які пражыў Давід у краіне Філістымскай, было год і чатыры месяцы.

Usâgo času, âkì pražyǔ Davìd u kraìne Fìlìstymskaj, bylo god ì čatyry mesâcy.

8. І выходзіў Давід зь людзьмі сваімі і нападаў на Гесуранаў і Гарзэянаў і Амілікіцянаў, якія здаўна насялялі гэтую краіну да Сура і да зямлі Егіпецкай.

Ì vyhodzìǔ Davìd z′ lûdz′mì svaìmì ì napadaǔ na Gesuranaǔ ì Garzèânaǔ ì Amìlìkìcânaǔ, âkìâ zdaǔna nasâlâlì gètuû kraìnu da Sura ì da zâmlì Egìpeckaj.

9. І спусташаў Давід тую краіну, і не пакідаў жывых ні мужчыны, ні жанчыны, і забіраў авечак і валоў, і аслоў і вярблюдаў і вопратку, і вяртаўся і прыходзіў да Анхуса.

Ì spustašaǔ Davìd tuû kraìnu, ì ne pakìdaǔ žyvyh nì mužčyny, nì žančyny, ì zabìraǔ avečak ì valoǔ, ì asloǔ ì vârblûdaǔ ì vopratku, ì vârtaǔsâ ì pryhodzìǔ da Anhusa.

10. І сказаў Анхус Давіду: на каго нападалі сёньня? Давід сказаў: на паўднёвую краіну Юдэі і на паўднёвую краіну Ерахмээла і на паўднёвую краіну Кенэі.

Ì skazaǔ Anhus Davìdu: na kago napadalì sën′nâ? Davìd skazaǔ: na paǔdnëvuû kraìnu Ûdèì ì na paǔdnëvuû kraìnu Erahmèèla ì na paǔdnëvuû kraìnu Kenèì.

11. І не пакідаў Давід жывых ні мужчыны, ні жанчыны і ня прыводзіў у Гэт, кажучы: яны могуць данесьці на нас і сказаць: так зрабіў Давід, і такі лад дзеяў ягоных праз увесь час, пакуль ён жыве ў краіне Філістымскай.

Ì ne pakìdaǔ Davìd žyvyh nì mužčyny, nì žančyny ì nâ pryvodzìǔ u Gèt, kažučy: âny moguc′ danes′cì na nas ì skazac′: tak zrabìǔ Davìd, ì takì lad dzeâǔ âgonyh praz uves′ čas, pakul′ ën žyve ǔ kraìne Fìlìstymskaj.

12. І даверыўся Анхус Давіду, кажучы: ён збрыдзеў народу свайму Ізраілю і будзе слугою маім вечна.

Ì daveryǔsâ Anhus Davìdu, kažučy: ën zbrydzeǔ narodu svajmu Ìzraìlû ì budze slugoû maìm večna.

28 Кіраўнік

1. У той час Філістымляне сабралі войскі свае на вайну, каб ваяваць зь Ізраілем. І сказаў Анхус Давіду: хай будзе табе вядома, што ты пойдзеш са мною ў рушэньне, і ты і людзі твае.

U toj čas Fìlìstymlâne sabralì vojskì svae na vajnu, kab vaâvac′ z′ Ìzraìlem. Ì skazaǔ Anhus Davìdu: haj budze tabe vâdoma, što ty pojdzeš sa mnoû ǔ rušèn′ne, ì ty ì lûdzì tvae.

2. І сказаў Давід Анхусу: сёньня ты даведаешся, што зробіць раб твой. І сказаў Анхус Давіду: за тое я зраблю цябе ахоўцам галавы маёй на ўсе часіны.

Ì skazaǔ Davìd Anhusu: sën′nâ ty davedaešsâ, što zrobìc′ rab tvoj. Ì skazaǔ Anhus Davìdu: za toe â zrablû câbe ahoǔcam galavy maëj na ǔse časìny.

3. І памёр Самуіл, і аплаквалі яго ўсе Ізраільцяне і пахавалі яго ў Раме, у горадзе ягоным, а Саўл прагнаў чараўнікоў і варажбітоў з краіны.

Ì pamër Samuìl, ì aplakvalì âgo ǔse Ìzraìl′câne ì pahavalì âgo ǔ Rame, u goradze âgonym, a Saǔl pragnaǔ čaraǔnìkoǔ ì varažbìtoǔ z kraìny.

4. І сабраліся Філістымляне і пайшлі і атабарыліся ў Сонаме; сабраў і Саўл увесь народ Ізраільскі, і атабарыліся ў Гэлвуе.

Ì sabralìsâ Fìlìstymlâne ì pajšlì ì atabarylìsâ ǔ Soname; sabraǔ ì Saǔl uves′ narod Ìzraìl′skì, ì atabarylìsâ ǔ Gèlvue.

5. І ўбачыў Саўл табар Філістымскі і спалохаўся, і моцна ўздрыгнула сэрца ягонае.

Ì ǔbačyǔ Saǔl tabar Fìlìstymskì ì spalohaǔsâ, ì mocna ǔzdrygnula sèrca âgonae.

6. І спытаўся Саўл у Госпада; але Гасподзь не адказваў яму ні ў сьне, ні праз урым, ні праз прарокаў.

Ì spytaǔsâ Saǔl u Gospada; ale Gaspodz′ ne adkazvaǔ âmu nì ǔ s′ne, nì praz urym, nì praz prarokaǔ.

7. Тады Саўл сказаў слугам сваім: знайдзеце мне жанчыну-чараўніцу, і я пайду да яе і спытаюся ў яе. І адказвалі яму слугі ягоныя: тут у Аэндоры ёсьць жанчына-чараўніца.

Tady Saǔl skazaǔ slugam svaìm: znajdzece mne žančynu-čaraǔnìcu, ì â pajdu da âe ì spytaûsâ ǔ âe. Ì adkazvalì âmu slugì âgonyâ: tut u Aèndory ës′c′ žančyna-čaraǔnìca.

8. І зьняў зь сябе Саўл вопратку сваю і апрануў іншую, і пайшоў сам і двое людзей зь ім, і прыйшлі яны да жанчыны ўначы. І сказаў ёй Саўл: прашу цябе, паваражы мне і выведзі мне, пра каго я скажу табе.

Ì z′nâǔ z′ sâbe Saǔl vopratku svaû ì apranuǔ ìnšuû, ì pajšoǔ sam ì dvoe lûdzej z′ ìm, ì pryjšlì âny da žančyny ǔnačy. Ì skazaǔ ëj Saǔl: prašu câbe, pavaražy mne ì vyvedzì mne, pra kago â skažu tabe.

9. Але жанчына адказвала яму: ты ведаеш, што зрабіў Саўл, як выгнаў ён з краіны чараўнікоў і варажбітоў; навошта ж ты раскідаеш сетку на душу маю і на пагібель мне?

Ale žančyna adkazvala âmu: ty vedaeš, što zrabìǔ Saǔl, âk vygnaǔ ën z kraìny čaraǔnìkoǔ ì varažbìtoǔ; navošta ž ty raskìdaeš setku na dušu maû ì na pagìbel′ mne?

10. І прысягнуў ёй Саўл Госпадам, кажучы: жывы Гасподзь! ня будзе табе бяды за гэтую дзею.

Ì prysâgnuǔ ëj Saǔl Gospadam, kažučy: žyvy Gaspodz′! nâ budze tabe bâdy za gètuû dzeû.

11. Тады жанчына спыталася: каго ж табе вывесьці? І адказваў ён: Самуіла выведзі мне.

Tady žančyna spytalasâ: kago ž tabe vyves′cì? Ì adkazvaǔ ën: Samuìla vyvedzì mne.

12. І ўбачыла жанчына Самуіла і гучна ўскрыкнула; і зьвярнулася жанчына да Саўла, кажучы: навошта ты ашукаў мяне? ты - Саўл.

Ì ǔbačyla žančyna Samuìla ì gučna ǔskryknula; ì z′vârnulasâ žančyna da Saǔla, kažučy: navošta ty ašukaǔ mâne? ty - Saǔl.

13. І сказаў ёй цар: ня бойся, што ты бачыш? І адказвала жанчына: бачу як бы бога, які выходзіць зь зямлі.

Ì skazaǔ ëj car: nâ bojsâ, što ty bačyš? Ì adkazvala žančyna: baču âk by boga, âkì vyhodzìc′ z′ zâmlì.

14. Які ён з выгляду? - спытаўся ў яе Саўл. Яна сказала: выходзіць зь зямлі мужчына вельмі стары, апрануты ў доўгае адзеньне. Тады пазнаў Саўл, што гэта Самуіл, і ўпаў тварам на зямлю і пакланіўся.

Âkì ën z vyglâdu? - spytaǔsâ ǔ âe Saǔl. Âna skazala: vyhodzìc′ z′ zâmlì mužčyna vel′mì stary, apranuty ǔ doǔgae adzen′ne. Tady paznaǔ Saǔl, što gèta Samuìl, ì ǔpaǔ tvaram na zâmlû ì paklanìǔsâ.

15. І сказаў Самуіл Саўлу: навошта ты трывожыш мяне, каб я выйшаў? І адказваў Саўл: цяжка мне вельмі: Філістымляне ваююць супроць мяне, а Бог адступіўся ад мяне і больш не адказвае мне ні праз прарокаў, ні ўва сьне; таму я выклікаў цябе, каб ты навучыў мяне, што мне рабіць.

Ì skazaǔ Samuìl Saǔlu: navošta ty tryvožyš mâne, kab â vyjšaǔ? Ì adkazvaǔ Saǔl: câžka mne vel′mì: Fìlìstymlâne vaûûc′ suproc′ mâne, a Bog adstupìǔsâ ad mâne ì bol′š ne adkazvae mne nì praz prarokaǔ, nì ǔva s′ne; tamu â vyklìkaǔ câbe, kab ty navučyǔ mâne, što mne rabìc′.

16. І сказаў Самуіл: навошта ж ты пытаешся ў мяне, калі Гасподзь адступіўся ад цябе і зрабіўся ворагам табе?

Ì skazaǔ Samuìl: navošta ž ty pytaešsâ ǔ mâne, kalì Gaspodz′ adstupìǔsâ ad câbe ì zrabìǔsâ voragam tabe?

17. Гасподзь зробіць тое, што казаў празь мяне: забярэ Гасподзь царства з рук тваіх і аддасьць яго блізкаму твайму Давіду.

Gaspodz′ zrobìc′ toe, što kazaǔ praz′ mâne: zabârè Gaspodz′ carstva z ruk tvaìh ì addas′c′ âgo blìzkamu tvajmu Davìdu.

18. Таму што ты не паслухаўся голасу Гасподняга і не абярнуў гневу Ягонага на Амаліка, дык Гасподзь і робіць гэта над табою сёньня.

Tamu što ty ne pasluhaǔsâ golasu Gaspodnâga ì ne abârnuǔ gnevu Âgonaga na Amalìka, dyk Gaspodz′ ì robìc′ gèta nad taboû sën′nâ.

19. І аддасьць Гасподзь Ізраіля разам з табою ў рукі Філістымлянаў: заўтра ты і сыны твае будуць са мною, і табар Ізраільскі аддасьць Гасподзь у рукі Філістымлянаў.

Ì addas′c′ Gaspodz′ Ìzraìlâ razam z taboû ǔ rukì Fìlìstymlânaǔ: zaǔtra ty ì syny tvae buduc′ sa mnoû, ì tabar Ìzraìl′skì addas′c′ Gaspodz′ u rukì Fìlìstymlânaǔ.

20. Тады Саўл раптам упаў усім целам сваім на зямлю, бо моцна спалохаўся слоў Самуіла; прытым і сілы ня стала ў ім, бо ён ня еў хлеба цэлы той дзень і цэлую ноч.

Tady Saǔl raptam upaǔ usìm celam svaìm na zâmlû, bo mocna spalohaǔsâ sloǔ Samuìla; prytym ì sìly nâ stala ǔ ìm, bo ën nâ eǔ hleba cèly toj dzen′ ì cèluû noč.

21. І падышла жанчына тая да Саўла, і ўбачыла, што ён вельмі спалохаўся, і сказала: вось, рабыня твая паслухалася голасу твайго і паставіла жыцьцё сваё пад небясьпеку і выканала загад, які ты даў мне;

Ì padyšla žančyna taâ da Saǔla, ì ǔbačyla, što ën vel′mì spalohaǔsâ, ì skazala: vos′, rabynâ tvaâ pasluhalasâ golasu tvajgo ì pastavìla žyc′cë svaë pad nebâs′peku ì vykanala zagad, âkì ty daǔ mne;

22. цяпер прашу, паслухайся і ты голасу рабыні тваёй: я прапаную табе кавалак хлеба, паясі, і будзе ў табе моц, калі пойдзеш у дарогу.

câper prašu, pasluhajsâ ì ty golasu rabynì tvaëj: â prapanuû tabe kavalak hleba, paâsì, ì budze ǔ tabe moc, kalì pojdzeš u darogu.

23. Але ён адмовіўся і сказаў: ня буду есьці. І пачалі ўгаворваць яго слугі ягоныя, а таксама і жанчына; і ён паслухаўся голасу іхняга, і ўстаў зь зямлі, і сеў на ложак.

Ale ën admovìǔsâ ì skazaǔ: nâ budu es′cì. Ì pačalì ǔgavorvac′ âgo slugì âgonyâ, a taksama ì žančyna; ì ën pasluhaǔsâ golasu ìhnâga, ì ǔstaǔ z′ zâmlì, ì seǔ na ložak.

24. А ў жанчыны было дома ўкормленае цяля, і яна пасьпяшалася закалоць яго і, узяўшы мукі, замясіла і сьпякла праснакі,

A ǔ žančyny bylo doma ǔkormlenae câlâ, ì âna pas′pâšalasâ zakaloc′ âgo ì, uzâǔšy mukì, zamâsìla ì s′pâkla prasnakì,

25. і прапанавала Саўлу і слугам ягоным; і яны паелі, і ўсталі, і пайшлі тае ж ночы.

ì prapanavala Saǔlu ì slugam âgonym; ì âny paelì, ì ǔstalì, ì pajšlì tae ž nočy.

29 Кіраўнік

1. І сабралі Філістымляне ўсе рушэньні свае ў Афэку, а Ізраільцяне атабарыліся каля крыніцы, што ў Ізрэелі.

Ì sabralì Fìlìstymlâne ǔse rušèn′nì svae ǔ Afèku, a Ìzraìl′câne atabarylìsâ kalâ krynìcy, što ǔ Ìzrèelì.

2. Князі Філістымскія ішлі з сотнямі і тысячамі, а Давід і людзі ягоныя ішлі ззаду з Анхусам.

Knâzì Fìlìstymskìâ ìšlì z sotnâmì ì tysâčamì, a Davìd ì lûdzì âgonyâ ìšlì zzadu z Anhusam.

3. І казалі князі Філістымскія: што гэта за Габрэі? Анхус адказваў князям Філістымскім: хіба ня ведаеце, што гэта Давід, раб Саўла, цара Ізраільскага? ён пры мне ўжо болей году, і я не знайшоў у ім нічога благога з часу яго прыходу да гэтага дня.

Ì kazalì knâzì Fìlìstymskìâ: što gèta za Gabrèì? Anhus adkazvaǔ knâzâm Fìlìstymskìm: hìba nâ vedaece, što gèta Davìd, rab Saǔla, cara Ìzraìl′skaga? ën pry mne ǔžo bolej godu, ì â ne znajšoǔ u ìm nìčoga blagoga z času âgo pryhodu da gètaga dnâ.

4. І абурыліся на яго князі Філістымскія, і сказалі яму князі Філістымскія: адпусьці ты гэтага чалавека, няхай ён сядзіць у сваім месцы, якое ты яму вызначыў, каб ён ня йшоў з намі на вайну і не зрабіўся праціўнікам нашым на вайне. Чым ён можа ўмілажаліць гаспадара свайго, як не галовамі гэтых мужчын?

Ì aburylìsâ na âgo knâzì Fìlìstymskìâ, ì skazalì âmu knâzì Fìlìstymskìâ: adpus′cì ty gètaga čalaveka, nâhaj ën sâdzìc′ u svaìm mescy, âkoe ty âmu vyznačyǔ, kab ën nâ jšoǔ z namì na vajnu ì ne zrabìǔsâ pracìǔnìkam našym na vajne. Čym ën moža ǔmìlažalìc′ gaspadara svajgo, âk ne galovamì gètyh mužčyn?

5. Ці ня той гэта Давід, якому сьпявалі ў карагодах, кажучы: Саўл пабіў тысячы, а Давід - дзясяткі тысяч?

Cì nâ toj gèta Davìd, âkomu s′pâvalì ǔ karagodah, kažučy: Saǔl pabìǔ tysâčy, a Davìd - dzâsâtkì tysâč?

6. І паклікаў Анхус Давіда і сказаў яму: жывы Гасподзь! ты сумленны і вачам маім прыемна было б, каб ты выходзіў і ўваходзіў са мною ў рушэньні; бо я не заўважыў у табе благога з часу прыходу твайго да мяне да сёньня; але ў вачах князёў ты ня добры.

Ì paklìkaǔ Anhus Davìda ì skazaǔ âmu: žyvy Gaspodz′! ty sumlenny ì vačam maìm pryemna bylo b, kab ty vyhodzìǔ ì ǔvahodzìǔ sa mnoû ǔ rušèn′nì; bo â ne zaǔvažyǔ u tabe blagoga z času pryhodu tvajgo da mâne da sën′nâ; ale ǔ vačah knâzëǔ ty nâ dobry.

7. Дык вось, вярніся цяпер і йдзі зь мірам і не дражні князёў Філістымскіх.

Dyk vos′, vârnìsâ câper ì jdzì z′ mìram ì ne dražnì knâzëǔ Fìlìstymskìh.

8. Але Давід сказаў Анхусу: што я зрабіў, і што ты знайшоў у рабе тваім з таго часу, як я перад тварам тваім, і да сёньня, чаму бо мне ня ісьці і не ваяваць з ворагамі гаспадара майго, цара?

Ale Davìd skazaǔ Anhusu: što â zrabìǔ, ì što ty znajšoǔ u rabe tvaìm z tago času, âk â perad tvaram tvaìm, ì da sën′nâ, čamu bo mne nâ ìs′cì ì ne vaâvac′ z voragamì gaspadara majgo, cara?

9. І адказваў Анхус Давіду: будзь пэўны, што ў вачах маіх ты добры, як анёл Божы; але князі Філістымскія сказалі: хай ён ня йдзе з намі на вайну.

Ì adkazvaǔ Anhus Davìdu: budz′ pèǔny, što ǔ vačah maìh ty dobry, âk anël Božy; ale knâzì Fìlìstymskìâ skazalì: haj ën nâ jdze z namì na vajnu.

10. Дык вось, устань раніцай ты і рабы гаспадара твайго, якія прыйшлі з табою; і ўстаньце раніцай, і калі разьвіднее, ідзеце.

Dyk vos′, ustan′ ranìcaj ty ì raby gaspadara tvajgo, âkìâ pryjšlì z taboû; ì ǔstan′ce ranìcaj, ì kalì raz′vìdnee, ìdzece.

11. І ўстаў Давід, сам і людзі ягоныя, каб ісьці раніцай і вярнуцца ў зямлю Філістымскую. А Філістымляне пайшлі ў Ізраіль.

Ì ǔstaǔ Davìd, sam ì lûdzì âgonyâ, kab ìs′cì ranìcaj ì vârnucca ǔ zâmlû Fìlìstymskuû. A Fìlìstymlâne pajšlì ǔ Ìzraìl′.

30 Кіраўнік

1. На трэці дзень пасьля таго, як Давід і людзі ягоныя пайшлі ў Сэкелаг, Амалікіцяне напалі з поўдня на Сэкелаг і ўзялі Сэкелаг і спалілі яго агнём,

Na trècì dzen′ pas′lâ tago, âk Davìd ì lûdzì âgonyâ pajšlì ǔ Sèkelag, Amalìkìcâne napalì z poǔdnâ na Sèkelag ì ǔzâlì Sèkelag ì spalìlì âgo agnëm,

2. а жанчын і ўсіх, што былі ў ім, ад малога да вялікага, не забілі, а забралі ў палон, і пайшлі сваёй дарогаю.

a žančyn ì ǔsìh, što bylì ǔ ìm, ad maloga da vâlìkaga, ne zabìlì, a zabralì ǔ palon, ì pajšlì svaëj darogaû.

3. І прыйшоў Давід і людзі ягоныя да горада, і вось, ён спалены агнём, а жонкі іхнія і сыны іхнія і дочкі іхнія пабраныя ў палон.

Ì pryjšoǔ Davìd ì lûdzì âgonyâ da gorada, ì vos′, ën spaleny agnëm, a žonkì ìhnìâ ì syny ìhnìâ ì dočkì ìhnìâ pabranyâ ǔ palon.

4. І падняў Давід і люд, што быў у ім, плач, і плакалі, пакуль не засталося ў іх сілы плакаць.

Ì padnâǔ Davìd ì lûd, što byǔ u ìm, plač, ì plakalì, pakul′ ne zastalosâ ǔ ìh sìly plakac′.

5. Узятыя былі ў палон і абедзьве жонкі Давіда, Ахінаама Ізраіліцянка і Авігея, былая жонка Навала, Кармэліцянка.

Uzâtyâ bylì ǔ palon ì abedz′ve žonkì Davìda, Ahìnaama Ìzraìlìcânka ì Avìgeâ, bylaâ žonka Navala, Karmèlìcânka.

6. Давід моцна быў зьбянтэжаны, бо люд хацеў пабіць яго камянямі, бо ўбольваўся душою ўвесь люд, кожны за сыноў сваіх і дочак сваіх.

Davìd mocna byǔ z′bântèžany, bo lûd haceǔ pabìc′ âgo kamânâmì, bo ǔbol′vaǔsâ dušoû ǔves′ lûd, kožny za synoǔ svaìh ì dočak svaìh.

7. Але Давід умацаваўся спадзяваньнем на Госпада Бога свайго, і сказаў Давід Авіятару сьвятару, сыну Авімэлэхаваму: прынясі мне наплечнік. І прынёс Авіятар наплечнік Давіду.

Ale Davìd umacavaǔsâ spadzâvan′nem na Gospada Boga svajgo, ì skazaǔ Davìd Avìâtaru s′vâtaru, synu Avìmèlèhavamu: prynâsì mne naplečnìk. Ì prynës Avìâtar naplečnìk Davìdu.

8. І спытаўся Давід у Госпада, кажучы: ці перасьледаваць мне гэтае полчышча, і ці даганю іх? І сказана яму: перасьледуй, дагоніш і адбярэш.

Ì spytaǔsâ Davìd u Gospada, kažučy: cì peras′ledavac′ mne gètae polčyšča, ì cì daganû ìh? Ì skazana âmu: peras′leduj, dagonìš ì adbârèš.

9. І пайшоў Давід сам і шэсьцьсот мужчын, якія былі зь ім; і прыйшлі да патока Васор і стомленыя спыніліся там.

Ì pajšoǔ Davìd sam ì šès′c′sot mužčyn, âkìâ bylì z′ ìm; ì pryjšlì da patoka Vasor ì stomlenyâ spynìlìsâ tam.

10. І перасьледаваў Давід сам і чатырыста чалавек; а дзьвесьце чалавек заставаліся, бо ня мелі сілы перайсьці паток Васорскі.

Ì peras′ledavaǔ Davìd sam ì čatyrysta čalavek; a dz′ves′ce čalavek zastavalìsâ, bo nâ melì sìly perajs′cì patok Vasorskì.

11. І знайшлі Егіпцяніна ў полі, і прывялі яго да Давіда, і далі яму хлеба, і ён еў, і напаілі яго вадою;

Ì znajšlì Egìpcânìna ǔ polì, ì pryvâlì âgo da Davìda, ì dalì âmu hleba, ì ën eǔ, ì napaìlì âgo vadoû;

12. і далі яму частку зь вязанкі смокваў і дзьве вязанкі разынак, і ён еў і ўмацаваўся, бо ён ня еў хлеба і ня піў вады тры дні і тры ночы.

ì dalì âmu častku z′ vâzankì smokvaǔ ì dz′ve vâzankì razynak, ì ën eǔ ì ǔmacavaǔsâ, bo ën nâ eǔ hleba ì nâ pìǔ vady try dnì ì try nočy.

13. І сказаў яму Давід: чый ты і адкуль ты? І сказаў ён: я - хлопец Егіпцяніна, раб аднаго Амалікіцяніна, і кінуў мяне гаспадар мой, бо ўжо тры дні, як я захварэў;

Ì skazaǔ âmu Davìd: čyj ty ì adkul′ ty? Ì skazaǔ ën: â - hlopec Egìpcânìna, rab adnago Amalìkìcânìna, ì kìnuǔ mâne gaspadar moj, bo ǔžo try dnì, âk â zahvarèǔ;

14. мы прарваліся ў паўднёвую частку Керэці і ў вобласьць Юдавую і ў паўднёвую частку Халева, а Сэкелаг спалілі агнём.

my prarvalìsâ ǔ paǔdnëvuû častku Kerècì ì ǔ voblas′c′ Ûdavuû ì ǔ paǔdnëvuû častku Haleva, a Sèkelag spalìlì agnëm.

15. І сказаў яму Давід: ці давядзеш мяне да гэтага полчышча? І сказаў ён: прысягні мне Богам, што ты не заб'еш мяне і не перадасі мяне ў рукі гаспадара майго, і я давяду цябе да гэтага полчышча.

Ì skazaǔ âmu Davìd: cì davâdzeš mâne da gètaga polčyšča? Ì skazaǔ ën: prysâgnì mne Bogam, što ty ne zab'eš mâne ì ne peradasì mâne ǔ rukì gaspadara majgo, ì â davâdu câbe da gètaga polčyšča.

16. Давід прысягнуў яму, і ён павёў яго. І вось Амалікіцяне, рассыпаўшыся па ўсёй той краіне, ядуць і п'юць і сьвяткуюць з прычыны вялікай здабычы, якую яны ўзялі зь зямлі Філістымскай і зь зямлі Юдэйскай.

Davìd prysâgnuǔ âmu, ì ën pavëǔ âgo. Ì vos′ Amalìkìcâne, rassypaǔšysâ pa ǔsëj toj kraìne, âduc′ ì p'ûc′ ì s′vâtkuûc′ z pryčyny vâlìkaj zdabyčy, âkuû âny ǔzâlì z′ zâmlì Fìlìstymskaj ì z′ zâmlì Ûdèjskaj.

17. І пабіваў іх Давід ад зьмярканьня да вечара другога дня, і ніхто зь іх не ўратаваўся, апрача чатырохсот юнакоў, якія селі на вярблюды і паўцякалі.

Ì pabìvaǔ ìh Davìd ad z′mârkan′nâ da večara drugoga dnâ, ì nìhto z′ ìh ne ǔratavaǔsâ, aprača čatyrohsot ûnakoǔ, âkìâ selì na vârblûdy ì paǔcâkalì.

18. І адабраў Давід усё, што ўзялі Амалікіцяне, і абедзьвюх жонак сваіх адабраў Давід,

Ì adabraǔ Davìd usë, što ǔzâlì Amalìkìcâne, ì abedz′vûh žonak svaìh adabraǔ Davìd,

19. і не прапала ў іх нічога, ні малога, ні вялікага, ні з сыноў, ні з дачок, ні са здабычы, ні з усяго, што Амалікіцяне ўзялі ў іх: усё вярнуў Давід.

ì ne prapala ǔ ìh nìčoga, nì maloga, nì vâlìkaga, nì z synoǔ, nì z dačok, nì sa zdabyčy, nì z usâgo, što Amalìkìcâne ǔzâlì ǔ ìh: usë vârnuǔ Davìd.

20. І ўзяў Давід усё дробнае і буйное быдла, і гналі яго перад сваім быдлам і казалі: гэта - Давідава здабыча.

Ì ǔzâǔ Davìd usë drobnae ì bujnoe bydla, ì gnalì âgo perad svaìm bydlam ì kazalì: gèta - Davìdava zdabyča.

21. І прыйшоў Давід да тых дзьвюх сотняў чалавек, якія ня мелі сілы ісьці за ім, і якіх ён пакінуў каля патока Васор, і выйшлі яны насустрач Давіду і насустрач людзям, якія былі зь ім. І падышоў Давід да гэтых людзей і прывітаў іх.

Ì pryjšoǔ Davìd da tyh dz′vûh sotnâǔ čalavek, âkìâ nâ melì sìly ìs′cì za ìm, ì âkìh ën pakìnuǔ kalâ patoka Vasor, ì vyjšlì âny nasustrač Davìdu ì nasustrač lûdzâm, âkìâ bylì z′ ìm. Ì padyšoǔ Davìd da gètyh lûdzej ì pryvìtaǔ ìh.

22. Тады ліхія і нягодныя зь людзей, якія хадзілі з Давідам, пачалі гаварыць: за тое, што яны не хадзілі з намі, не дамо ім са здабычы, якую мы адабралі: няхай кожны возьме толькі сваю жонку і дзяцей і йдзе.

Tady lìhìâ ì nâgodnyâ z′ lûdzej, âkìâ hadzìlì z Davìdam, pačalì gavaryc′: za toe, što âny ne hadzìlì z namì, ne damo ìm sa zdabyčy, âkuû my adabralì: nâhaj kožny voz′me tol′kì svaû žonku ì dzâcej ì jdze.

23. Але Давід сказаў, не рабеце так, братове мае, пасьля таго, як Гасподзь даў нам гэта і захаваў нас і перадаў у рукі нашыя полчышча, што прыходзіла супраць нас.

Ale Davìd skazaǔ, ne rabece tak, bratove mae, pas′lâ tago, âk Gaspodz′ daǔ nam gèta ì zahavaǔ nas ì peradaǔ u rukì našyâ polčyšča, što pryhodzìla suprac′ nas.

24. І хто паслухаецца вас у гэтай справе? Якая частка тым, што хадзілі на вайну, такая частка павінна быць і тым, што заставаліся пры абозе: на ўсіх трэба падзяліць.

Ì hto pasluhaecca vas u gètaj sprave? Âkaâ častka tym, što hadzìlì na vajnu, takaâ častka pavìnna byc′ ì tym, što zastavalìsâ pry aboze: na ǔsìh trèba padzâlìc′.

25. Так было з гэтага часу і пасьля; і паставіў ён гэта ў закон і ў правіла Ізраілю да сёньня.

Tak bylo z gètaga času ì pas′lâ; ì pastavìǔ ën gèta ǔ zakon ì ǔ pravìla Ìzraìlû da sën′nâ.

26. І прыйшоў Давід у Сэкелаг і паслаў са здабычы старэйшынам Юдавым, сябрам сваім, кажучы: "вось вам дарунак са здабычы, узятай у ворагаў Гасподніх", -

Ì pryjšoǔ Davìd u Sèkelag ì paslaǔ sa zdabyčy starèjšynam Ûdavym, sâbram svaìm, kažučy: "vos′ vam darunak sa zdabyčy, uzâtaj u voragaǔ Gaspodnìh", -

27. тым, якія ў Вэтылі і ў Раме паўднёвай і ў Ятыры,

tym, âkìâ ǔ Vètylì ì ǔ Rame paǔdnëvaj ì ǔ Âtyry,

28. і ў Араіры і ў Шыфмоце, і ў Эстэмоа,

ì ǔ Araìry ì ǔ Šyfmoce, ì ǔ Èstèmoa,

29. і ў Рахале і ў гарадах Ерахмэельскіх і ў гарадах Кенэйскіх,

ì ǔ Rahale ì ǔ garadah Erahmèel′skìh ì ǔ garadah Kenèjskìh,

30. і ў Хорме, і ў Харашане, і ў Атаху,

ì ǔ Horme, ì ǔ Harašane, ì ǔ Atahu,

31. і ў Хэўроне і ва ўсіх мясьцінах, дзе хадзіў Давід сам і людзі ягоныя.

ì ǔ Hèǔrone ì va ǔsìh mâs′cìnah, dze hadzìǔ Davìd sam ì lûdzì âgonyâ.

31 Кіраўнік

1. А Філістымляне ваявалі зь Ізраільцянамі, і пабеглі мужы Ізраільскія ад Філістымлянаў і ўпалі пабітыя на гары Гэлвуе.

A Fìlìstymlâne vaâvalì z′ Ìzraìl′cânamì, ì pabeglì mužy Ìzraìl′skìâ ad Fìlìstymlânaǔ ì ǔpalì pabìtyâ na gary Gèlvue.

2. І дагналі Філістымляне Саўла і сыноў ягоных, і забілі Філістымляне Ёнатана і Амінадава і Малхісуа, сыноў Саўлавых.

Ì dagnalì Fìlìstymlâne Saǔla ì synoǔ âgonyh, ì zabìlì Fìlìstymlâne Ënatana ì Amìnadava ì Malhìsua, synoǔ Saǔlavyh.

3. І бітва супроць Саўла сталася жорсткая, і стралкі з лукаў цалялі ў яго, і ён вельмі паранены быў стралкамі.

Ì bìtva suproc′ Saǔla stalasâ žorstkaâ, ì stralkì z lukaǔ calâlì ǔ âgo, ì ën vel′mì paraneny byǔ stralkamì.

4. І сказаў Саўл збраяносцу свайму: агалі твой меч і закалі мяне ім, каб ня прыйшлі гэтыя неабрэзаныя і не забілі мяне і ня глуміліся зь мяне. Але збраяносец не хацеў, бо вельмі баяўся. Тады Саўл узяў меч свой і ўпаў на яго.

Ì skazaǔ Saǔl zbraânoscu svajmu: agalì tvoj meč ì zakalì mâne ìm, kab nâ pryjšlì gètyâ neabrèzanyâ ì ne zabìlì mâne ì nâ glumìlìsâ z′ mâne. Ale zbraânosec ne haceǔ, bo vel′mì baâǔsâ. Tady Saǔl uzâǔ meč svoj ì ǔpaǔ na âgo.

5. Збраяносец ягоны, убачыўшы, што Саўл памёр, і сам упаў на свой меч і памёр зь ім.

Zbraânosec âgony, ubačyǔšy, što Saǔl pamër, ì sam upaǔ na svoj meč ì pamër z′ ìm.

6. Так і памёр у той дзень Саўл і тры сыны ягоныя і збраяносец ягоны, а таксама і ўсе людзі ягоныя разам.

Tak ì pamër u toj dzen′ Saǔl ì try syny âgonyâ ì zbraânosec âgony, a taksama ì ǔse lûdzì âgonyâ razam.

7. Ізраільцяне, якія жылі ў даліне і за Ярданам, бачачы, што людзі Ізраільскія пабеглі і што памёр Саўл і сыны ягоныя, пакінулі гарады свае і беглі, а Філістымляне прыйшлі і заселі ў іх.

Ìzraìl′câne, âkìâ žylì ǔ dalìne ì za Ârdanam, bačačy, što lûdzì Ìzraìl′skìâ pabeglì ì što pamër Saǔl ì syny âgonyâ, pakìnulì garady svae ì beglì, a Fìlìstymlâne pryjšlì ì zaselì ǔ ìh.

8. На другі дзень Філістымляне прыйшлі рабаваць забітых і знайшлі Саўла і трох сыноў ягоных, якія загінулі на гары Гэлвуйскай.

Na drugì dzen′ Fìlìstymlâne pryjšlì rabavac′ zabìtyh ì znajšlì Saǔla ì troh synoǔ âgonyh, âkìâ zagìnulì na gary Gèlvujskaj.

9. І адсеклі яму галаву, і зьнялі зь яго зброю і паслалі па ўсёй зямлі Філістымскай, каб абвясьціць пра гэта ў капішчах ідалаў сваіх і народу;

Ì adseklì âmu galavu, ì z′nâlì z′ âgo zbroû ì paslalì pa ǔsëj zâmlì Fìlìstymskaj, kab abvâs′cìc′ pra gèta ǔ kapìščah ìdalaǔ svaìh ì narodu;

10. і паклалі зброю ягоную ў капішчы Астарты, а цела яго павесілі на сьцяне Бэт-сана.

ì paklalì zbroû âgonuû ǔ kapìščy Astarty, a cela âgo pavesìlì na s′câne Bèt-sana.

11. І пачулі жыхары Явіса Галаадскага пра тое, што зрабілі Філістымляне з Саўлам,

Ì pačulì žyhary Âvìsa Galaadskaga pra toe, što zrabìlì Fìlìstymlâne z Saǔlam,

12. і падняліся ўсе людзі моцныя, і йшлі ўсю ноч, і ўзялі цела Саўла і целы сыноў ягоных са сьцяны Бэт-сана, і прыйшлі ў Явіс, і спалілі іх там;

ì padnâlìsâ ǔse lûdzì mocnyâ, ì jšlì ǔsû noč, ì ǔzâlì cela Saǔla ì cely synoǔ âgonyh sa s′câny Bèt-sana, ì pryjšlì ǔ Âvìs, ì spalìlì ìh tam;

13. і ўзялі косьці іхнія і пахавалі пад дубам у Явісе, і пасьціліся сем дзён.

ì ǔzâlì kos′cì ìhnìâ ì pahavalì pad dubam u Âvìse, ì pas′cìlìsâ sem dzën.

2 ЦАРСТВАЎ 2 CARSTVAǓ

1 Кіраўнік

1. Пасьля сьмерці Саўла, калі Давід вярнуўся ад разгрому Амалікіцянаў і прабыў у Сэкелагу два дні,

Pas′lâ s′mercì Saǔla, kalì Davìd vârnuǔsâ ad razgromu Amalìkìcânaǔ ì prabyǔ u Sèkelagu dva dnì,

2. вось, на трэці дзень прыходзіць чалавек з табара Саўлавага: вопратка на ім падраная і пыл на галаве ягонай. Прыйшоўшы да Давіда, ён упаў на зямлю і пакланіўся.

vos′, na trècì dzen′ pryhodzìc′ čalavek z tabara Saǔlavaga: vopratka na ìm padranaâ ì pyl na galave âgonaj. Pryjšoǔšy da Davìda, ën upaǔ na zâmlû ì paklanìǔsâ.

3. І сказаў яму Давід: адкуль ты прыйшоў? І сказаў той: я ўцёк з табара Ізраільскага.

Ì skazaǔ âmu Davìd: adkul′ ty pryjšoǔ? Ì skazaǔ toj: â ǔcëk z tabara Ìzraìl′skaga.

4. І сказаў яму Давід: што адбылося? раскажы мне. І той сказаў: люд пабег зь бітвы, і мноства зь люду ўпала і памерла, і памерлі і Саўл і сын ягоны Ёнатан.

Ì skazaǔ âmu Davìd: što adbylosâ? raskažy mne. Ì toj skazaǔ: lûd pabeg z′ bìtvy, ì mnostva z′ lûdu ǔpala ì pamerla, ì pamerlì ì Saǔl ì syn âgony Ënatan.

5. І сказаў Давід хлопчыку, які расказваў яму: як ты ведаеш, што Саўл і сын яго Ёнатан памерлі?

Ì skazaǔ Davìd hlopčyku, âkì raskazvaǔ âmu: âk ty vedaeš, što Saǔl ì syn âgo Ënatan pamerlì?

6. і сказаў хлопчык, які расказваў Яму: я выпадкова прыйшоў на гару Гэлвуйскую, і вось, Саўл упаў на сваю дзіду, а калясьніцы і верхаўцы даганялі яго.

ì skazaǔ hlopčyk, âkì raskazvaǔ Âmu: â vypadkova pryjšoǔ na garu Gèlvujskuû, ì vos′, Saǔl upaǔ na svaû dzìdu, a kalâs′nìcy ì verhaǔcy daganâlì âgo.

7. Тады ён азірнуўся назад і, угледзеўшы мяне, паклікаў мяне.

Tady ën azìrnuǔsâ nazad ì, ugledzeǔšy mâne, paklìkaǔ mâne.

8. І я сказаў: вось я. Ён сказаў мне: хто ты? І я сказаў яму: я - Амалікіцянін.

Ì â skazaǔ: vos′ â. Ën skazaǔ mne: hto ty? Ì â skazaǔ âmu: â - Amalìkìcânìn.

9. Тады ён сказаў мне: падыдзі да мяне і забі мяне, бо скруха сьмяротная агарнула мяне, душа мая ўсё яшчэ ўва мне.

Tady ën skazaǔ mne: padydzì da mâne ì zabì mâne, bo skruha s′mârotnaâ agarnula mâne, duša maâ ǔsë âščè ǔva mne.

10. І я падышоў да яго і забіў яго, бо ведаў, што ён ня будзе жывы пасьля свайго падзеньня; і ўзяў я вянок, які быў на галаве ў яго, і запясьце, якое было на руцэ ў яго, і прынёс іх гаспадару майму сюды.

Ì â padyšoǔ da âgo ì zabìǔ âgo, bo vedaǔ, što ën nâ budze žyvy pas′lâ svajgo padzen′nâ; ì ǔzâǔ â vânok, âkì byǔ na galave ǔ âgo, ì zapâs′ce, âkoe bylo na rucè ǔ âgo, ì prynës ìh gaspadaru majmu sûdy.

11. Тады схапіў Давід вопратку сваю і падраў яе, таксама і ўсе людзі, якія былі зь ім,

Tady shapìǔ Davìd vopratku svaû ì padraǔ âe, taksama ì ǔse lûdzì, âkìâ bylì z′ ìm,

12. і галасілі і плакалі, і пасьціліся да вечара за Саўла і за сына ягонага Ёнатана, і за народ Гасподні і за дом Ізраілеў, што загінулі яны ад меча.

ì galasìlì ì plakalì, ì pas′cìlìsâ da večara za Saǔla ì za syna âgonaga Ënatana, ì za narod Gaspodnì ì za dom Ìzraìleǔ, što zagìnulì âny ad meča.

13. І сказаў Давід хлопчыку, які расказваў яму: адкуль ты? і сказаў той: я - сын прыхадня Амалікіцяніна.

Ì skazaǔ Davìd hlopčyku, âkì raskazvaǔ âmu: adkul′ ty? ì skazaǔ toj: â - syn pryhadnâ Amalìkìcânìna.

14. Тады Давід сказаў яму: як не пабаяўся ты падняць руку, каб забіць памазанца Гасподняга?

Tady Davìd skazaǔ âmu: âk ne pabaâǔsâ ty padnâc′ ruku, kab zabìc′ pamazanca Gaspodnâga?

15. І паклікаў Давід аднаго хлопчыка і сказаў яму: падыдзі, забі яго. І той забіў яго, і ён памёр.

Ì paklìkaǔ Davìd adnago hlopčyka ì skazaǔ âmu: padydzì, zabì âgo. Ì toj zabìǔ âgo, ì ën pamër.

16. І сказаў яму Давід: кроў твая на галаве тваёй, бо твае вусны сьведчылі на цябе, калі ты казаў: я забіў памазанца Гасподняга.

Ì skazaǔ âmu Davìd: kroǔ tvaâ na galave tvaëj, bo tvae vusny s′vedčylì na câbe, kalì ty kazaǔ: â zabìǔ pamazanca Gaspodnâga.

17. І аплакаў Давід Саўла і сына ягонага Ёнатана гэтаю плачнаю песьняю

Ì aplakaǔ Davìd Saǔla ì syna âgonaga Ënatana gètaû plačnaû pes′nâû

18. і загадаў навучыць сыноў Юдавых луку, як напісана ў кнізе праведнага, і сказаў:

ì zagadaǔ navučyc′ synoǔ Ûdavyh luku, âk napìsana ǔ knìze pravednaga, ì skazaǔ:

19. краса твая, о Ізраіле, разьбітая на вышынях тваіх! як загінулі моцныя!

krasa tvaâ, o Ìzraìle, raz′bìtaâ na vyšynâh tvaìh! âk zagìnulì mocnyâ!

20. Не расказвайце ў Гэце, не абвяшчайце на вуліцах Аскалона, каб ня радаваліся дочкі Філістымлянаў, каб не весяліліся дочкі неабрэзаных.

Ne raskazvajce ǔ Gèce, ne abvâščajce na vulìcah Askalona, kab nâ radavalìsâ dočkì Fìlìstymlânaǔ, kab ne vesâlìlìsâ dočkì neabrèzanyh.

21. Горы Гэлвуйскія! ні раса, ні дождж на вас, хай ня будзе на вас палёў з пладамі, бо там павалены шчыт моцных, шчыт Саўла, як бы ня быў ён памазаны алеем.

Gory Gèlvujskìâ! nì rasa, nì doždž na vas, haj nâ budze na vas palëǔ z pladamì, bo tam pavaleny ščyt mocnyh, ščyt Saǔla, âk by nâ byǔ ën pamazany aleem.

22. Бяз крыві параненых, бяз тлушчу моцных лук Ёнатана не вяртаўся назад, і меч Саўлаў не вяртаўся марна.

Bâz kryvì paranenyh, bâz tlušču mocnyh luk Ënatana ne vârtaǔsâ nazad, ì meč Saǔlaǔ ne vârtaǔsâ marna.

23. Саўл і Ёнатан, любасныя і згодныя ў жыцьці сваім, не разлучыліся і ў сьмерці сваёй; імклівейшыя за арлоў, дужэйшыя за львоў яны былі.

Saǔl ì Ënatan, lûbasnyâ ì zgodnyâ ǔ žyc′cì svaìm, ne razlučylìsâ ì ǔ s′mercì svaëj; ìmklìvejšyâ za arloǔ, dužèjšyâ za l′voǔ âny bylì.

24. Дочкі Ізраільскія! плачце па Саўле, які апранаў вас у пурпуру з акрасамі і здабываў на вопратку вашую залатыя аздобы.

Dočkì Ìzraìl′skìâ! plačce pa Saǔle, âkì apranaǔ vas u purpuru z akrasamì ì zdabyvaǔ na vopratku vašuû zalatyâ azdoby.

25. Як загінулі моцныя ў бітве! Забіты Ёнатан на вышынях тваіх.

Âk zagìnulì mocnyâ ǔ bìtve! Zabìty Ënatan na vyšynâh tvaìh.

26. Смуткую па табе, браце мой Ёнатане; ты быў вельмі дарагі мне; любоў твая была мне вышэйшая за любоў жаночую.

Smutkuû pa tabe, brace moj Ënatane; ty byǔ vel′mì daragì mne; lûboǔ tvaâ byla mne vyšèjšaâ za lûboǔ žanočuû.

27. Як загінулі моцныя, загінула зброя баявая!

Âk zagìnulì mocnyâ, zagìnula zbroâ baâvaâ!

2 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага Давід спытаўся ў Госпада, кажучы: ці ісьці мне ў які-небудзь горад Юдаў? І сказаў яму Гасподзь: ідзі. І сказаў Давід: куды ісьці? І сказаў Ён: у Хэўрон.

Pas′lâ gètaga Davìd spytaǔsâ ǔ Gospada, kažučy: cì ìs′cì mne ǔ âkì-nebudz′ gorad Ûdaǔ? Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: ìdzì. Ì skazaǔ Davìd: kudy ìs′cì? Ì skazaǔ Ën: u Hèǔron.

2. І пайшоў туды Давід і абедзьве жонкі ягоныя, Ахінаама Ізрэіліцянка і Авігея, былая жонка Навалава, Кармэліцянка.

Ì pajšoǔ tudy Davìd ì abedz′ve žonkì âgonyâ, Ahìnaama Ìzrèìlìcânka ì Avìgeâ, bylaâ žonka Navalava, Karmèlìcânka.

3. І людзей, якія былі зь ім, прывёў Давід, кожнага зь сямэёй ягонай, і пасяліліся ў горадзе Хэўроне.

Ì lûdzej, âkìâ bylì z′ ìm, pryvëǔ Davìd, kožnaga z′ sâmèëj âgonaj, ì pasâlìlìsâ ǔ goradze Hèǔrone.

4. І прыйшлі мужы Юдавыя і памазалі там Давіда на царства над домам Юдавым. І данесьлі Давіду, што жыхары Явіса Галаадскага пахавалі Саўла.

Ì pryjšlì mužy Ûdavyâ ì pamazalì tam Davìda na carstva nad domam Ûdavym. Ì danes′lì Davìdu, što žyhary Âvìsa Galaadskaga pahavalì Saǔla.

5. І выправіў Давід паслоў да жыхароў Явіса Галаадскага сказаць ім: дабраславёныя вы ў Госпада за тое, што зрабілі гэтую ласку гаспадару свайму Саўлу, і пахавалі яго;

Ì vypravìǔ Davìd pasloǔ da žyharoǔ Âvìsa Galaadskaga skazac′ ìm: dabraslavënyâ vy ǔ Gospada za toe, što zrabìlì gètuû lasku gaspadaru svajmu Saǔlu, ì pahavalì âgo;

6. І сёньня хай узычыць вам Гасподзь ласкаю і праўдаю; і я зраблю вам дабрачынства за тое, што вы гэта зрабілі;

Ì sën′nâ haj uzyčyc′ vam Gaspodz′ laskaû ì praǔdaû; ì â zrablû vam dabračynstva za toe, što vy gèta zrabìlì;

7. сёньня хай умацуюцца рукі вашыя, і будзьце мужныя, бо гаспадар ваш Саўл памёр, а мяне памазаў дом Юдаў царом над сабою.

sën′nâ haj umacuûcca rukì vašyâ, ì budz′ce mužnyâ, bo gaspadar vaš Saǔl pamër, a mâne pamazaǔ dom Ûdaǔ carom nad saboû.

8. Але Авэнір, сын Ніраў, правадыр войска Саўлавага, узяў Евастэя, сына Саўлавага, і прывёў яго ў Маханаім,

Ale Avènìr, syn Nìraǔ, pravadyr vojska Saǔlavaga, uzâǔ Evastèâ, syna Saǔlavaga, ì pryvëǔ âgo ǔ Mahanaìm,

9. і паставіў яго царом над Галаадам і Ашурам і Ізрэелем, і Яфрэмам і Веньямінам, і над усім Ізраілем.

ì pastavìǔ âgo carom nad Galaadam ì Ašuram ì Ìzrèelem, ì Âfrèmam ì Ven′âmìnam, ì nad usìm Ìzraìlem.

10. Сорак гадоў было Евастэю, сыну Саўлаваму, калі ён уцараваўся над Ізраілем, і цараваў два гады. Толькі дом Юдаў застаўся з Давідам.

Sorak gadoǔ bylo Evastèû, synu Saǔlavamu, kalì ën ucaravaǔsâ nad Ìzraìlem, ì caravaǔ dva gady. Tol′kì dom Ûdaǔ zastaǔsâ z Davìdam.

11. Усяго часу, як Давід цараваў у Хэўроне над домам Юдавым, было сем гадоў і шэсьць месяцаў.

Usâgo času, âk Davìd caravaǔ u Hèǔrone nad domam Ûdavym, bylo sem gadoǔ ì šès′c′ mesâcaǔ.

12. І выйшаў Авэнір, сын Ніраў, і слугі Евастэя, сына Саўлавага, з Маханаіма ў Гаваон.

Ì vyjšaǔ Avènìr, syn Nìraǔ, ì slugì Evastèâ, syna Saǔlavaga, z Mahanaìma ǔ Gavaon.

13. Выйшаў і Ёаў, сын Саруі, з слугамі Давідавымі, і сустрэліся каля Гаваонскай сажалкі, і заселі тыя па адзін бок сажалкі, а гэтыя па другі бок сажалкі.

Vyjšaǔ ì Ëaǔ, syn Saruì, z slugamì Davìdavymì, ì sustrèlìsâ kalâ Gavaonskaj sažalkì, ì zaselì tyâ pa adzìn bok sažalkì, a gètyâ pa drugì bok sažalkì.

14. І сказаў Авэнір Ёаву: няхай устануць маладыя хлопцы і падужаюцца перад намі. І сказаў Ёаў: няхай устануць.

Ì skazaǔ Avènìr Ëavu: nâhaj ustanuc′ maladyâ hlopcy ì padužaûcca perad namì. Ì skazaǔ Ëaǔ: nâhaj ustanuc′.

15. І ўсталі і пайшлі лікам дванаццаць Веньямініцянаў з боку Евастэя, сына Саўлавага, і дванаццаць ад слуг Давідавых.

Ì ǔstalì ì pajšlì lìkam dvanaccac′ Ven′âmìnìcânaǔ z boku Evastèâ, syna Saǔlavaga, ì dvanaccac′ ad slug Davìdavyh.

16. Яны схапілі адзін аднаго за галаву, усадзілі меч адзін аднаму ў бок і ўпалі разам. І была названа гэта мясьціна Хэлкат-Хацурым, што ў Гаваоне.

Âny shapìlì adzìn adnago za galavu, usadzìlì meč adzìn adnamu ǔ bok ì ǔpalì razam. Ì byla nazvana gèta mâs′cìna Hèlkat-Hacurym, što ǔ Gavaone.

17. І адбылася таго дня вельмі лютая бітва, і Авэнір зь людзьмі Ізраільскімі быў пабіты слугамі Давідавымі.

Ì adbylasâ tago dnâ vel′mì lûtaâ bìtva, ì Avènìr z′ lûdz′mì Ìzraìl′skìmì byǔ pabìty slugamì Davìdavymì.

18. І былі там тры сыны Саруі: Ёаў і Авэса і Асаіл. А Асаіл быў лёгкі на ногі, як сарна ў полі.

Ì bylì tam try syny Saruì: Ëaǔ ì Avèsa ì Asaìl. A Asaìl byǔ lëgkì na nogì, âk sarna ǔ polì.

19. І пагнаўся Асаіл за Авэнірам і перасьледаваў яго, ня ўхіляючыся ні направа ні налева ад сьлядоў Авэніра.

Ì pagnaǔsâ Asaìl za Avènìram ì peras′ledavaǔ âgo, nâ ǔhìlâûčysâ nì naprava nì naleva ad s′lâdoǔ Avènìra.

20. І азірнуўся Авэнір назад і сказаў: ці ты гэта, Асаіл? Той сказаў: я.

Ì azìrnuǔsâ Avènìr nazad ì skazaǔ: cì ty gèta, Asaìl? Toj skazaǔ: â.

21. І сказаў яму Авэнір: ухіліся направа або налева і выбяры сабе аднаго хлопчыка і вазьмі сабе ягоную зброю. Але Асаіл не захацеў адстаць ад яго.

Ì skazaǔ âmu Avènìr: uhìlìsâ naprava abo naleva ì vybâry sabe adnago hlopčyka ì vaz′mì sabe âgonuû zbroû. Ale Asaìl ne zahaceǔ adstac′ ad âgo.

22. І паўтарыў Авэнір яшчэ, кажучы Асаілу: адстань ад мяне, каб я не паваліў цябе на зямлю; тады зь якім тварам зьяўлюся я да Ёава, брата твайго?

Ì paǔtaryǔ Avènìr âščè, kažučy Asaìlu: adstan′ ad mâne, kab â ne pavalìǔ câbe na zâmlû; tady z′ âkìm tvaram z′âǔlûsâ â da Ëava, brata tvajgo?

23. Але той не захацеў адстаць. Тады Авэнір, павярнуўшы дзіду, ударыў яго ў жывот; дзіда прашыла яго наскрозь, і ён упаў там і памёр на месцы. Усе, хто праходзіў праз тую мясьціну, дзе ўпаў і памёр Асаіл, спыняліся.

Ale toj ne zahaceǔ adstac′. Tady Avènìr, pavârnuǔšy dzìdu, udaryǔ âgo ǔ žyvot; dzìda prašyla âgo naskroz′, ì ën upaǔ tam ì pamër na mescy. Use, hto prahodzìǔ praz tuû mâs′cìnu, dze ǔpaǔ ì pamër Asaìl, spynâlìsâ.

24. І перасьледавалі Ёаў і Авэса Авэніра. Сонца ўжо зайшло, калі яны прыйшлі да пагорка Ама, што насупраць Гіяха, на дарозе да пустыні Гаваонскай.

Ì peras′ledavalì Ëaǔ ì Avèsa Avènìra. Sonca ǔžo zajšlo, kalì âny pryjšlì da pagorka Ama, što nasuprac′ Gìâha, na daroze da pustynì Gavaonskaj.

25. І сабраліся Веньямініцяне вакол Авэніра і склалі адно рушэньне, і сталі на вяршыні аднаго пагорка.

Ì sabralìsâ Ven′âmìnìcâne vakol Avènìra ì sklalì adno rušèn′ne, ì stalì na vâršynì adnago pagorka.

26. І зьвярнуўся Авэнір да Ёава і сказаў: ці вечна будзе пажыраць мяне меч? ці ты ня ведаеш, што наступствы будуць горасныя? і дакуль ты ня скажаш людзям, каб яны перасталі перасьледаваць братоў сваіх?

Ì z′vârnuǔsâ Avènìr da Ëava ì skazaǔ: cì večna budze pažyrac′ mâne meč? cì ty nâ vedaeš, što nastupstvy buduc′ gorasnyâ? ì dakul′ ty nâ skažaš lûdzâm, kab âny perastalì peras′ledavac′ bratoǔ svaìh?

27. І сказаў Ёаў: жывы Бог! калі б ты не казаў інакш, дык яшчэ раніцай перасталі б людзі перасьледаваць братоў сваіх.

Ì skazaǔ Ëaǔ: žyvy Bog! kalì b ty ne kazaǔ ìnakš, dyk âščè ranìcaj perastalì b lûdzì peras′ledavac′ bratoǔ svaìh.

28. І затрубіў Ёаў у трубу, і спыніўся ўвесь народ і не перасьледавалі больш Ізраільцянаў; бітва спынілася.

Ì zatrubìǔ Ëaǔ u trubu, ì spynìǔsâ ǔves′ narod ì ne peras′ledavalì bol′š Ìzraìl′cânaǔ; bìtva spynìlasâ.

29. А Авэнір і людзі ягоныя ішлі раўнінаю ўсю тую ноч і перайшлі Ярдан, і прайшлі ўвесь Бітрон і прыйшлі ў Маханаім.

A Avènìr ì lûdzì âgonyâ ìšlì raǔnìnaû ǔsû tuû noč ì perajšlì Ârdan, ì prajšlì ǔves′ Bìtron ì pryjšlì ǔ Mahanaìm.

30. І вярнуўся Ёаў ад перасьледу Авэніра і сабраў увесь народ, і не хапала з слуг Давідавых дзевятнаццаці чалавек апрача Асаіла.

Ì vârnuǔsâ Ëaǔ ad peras′ledu Avènìra ì sabraǔ uves′ narod, ì ne hapala z slug Davìdavyh dzevâtnaccacì čalavek aprača Asaìla.

31. А слугі Давідавыя пабілі Веньямініцянаў і людзей Авэніравых; загінула іх трыста шэсьцьдзясят чалавек.

A slugì Davìdavyâ pabìlì Ven′âmìnìcânaǔ ì lûdzej Avènìravyh; zagìnula ìh trysta šès′c′dzâsât čalavek.

32. І ўзялі Асаіла і пахавалі яго ў магіле бацькі ягонага, што ў Віфляеме. І Ёаў зь людзьмі сваімі ішоў усю ноч і на сьвітаньні прыйшоў у Хэўрон.

Ì ǔzâlì Asaìla ì pahavalì âgo ǔ magìle bac′kì âgonaga, što ǔ Vìflâeme. Ì Ëaǔ z′ lûdz′mì svaìmì ìšoǔ usû noč ì na s′vìtan′nì pryjšoǔ u Hèǔron.

3 Кіраўнік

1. І была працяглая незлагадзь паміж домам Саўлавым і домам Давідавым. Давід усё больш і больш узмацняўся, а дом Саўлаў усё больш і больш занепадаў.

Ì byla pracâglaâ nezlagadz′ pamìž domam Saǔlavym ì domam Davìdavym. Davìd usë bol′š ì bol′š uzmacnâǔsâ, a dom Saǔlaǔ usë bol′š ì bol′š zanepadaǔ.

2. І нарадзіліся ў Давіда шэсьць сыноў у Хэўроне. Першынец ягоны быў Амон ад Ахінаамы Ізрэеліцянкі,

Ì naradzìlìsâ ǔ Davìda šès′c′ synoǔ u Hèǔrone. Peršynec âgony byǔ Amon ad Ahìnaamy Ìzrèelìcânkì,

3. а другі сын ягоны - Далуя ад Авігеі, былой жонкі Навала, Кармэліцянкі; трэці - Авэсалом, сын Маахі, дачкі Талмая, цара Гесурскага;

a drugì syn âgony - Daluâ ad Avìgeì, byloj žonkì Navala, Karmèlìcânkì; trècì - Avèsalom, syn Maahì, dačkì Talmaâ, cara Gesurskaga;

4. чацьвёрты - Аданія, сын Агіты; пяты - Сафатыя, сын Авіталы;

čac′vërty - Adanìâ, syn Agìty; pâty - Safatyâ, syn Avìtaly;

5. шосты - Етэраам ад Эглы, жонкі Давідавай. Яны нарадзіліся ў Давіда ў Хэўроне.

šosty - Etèraam ad Ègly, žonkì Davìdavaj. Âny naradzìlìsâ ǔ Davìda ǔ Hèǔrone.

6. Калі была незлагадзь паміж домам Саўла і домам Давіда, дык Авэнір падтрымліваў дом Саўла.

Kalì byla nezlagadz′ pamìž domam Saǔla ì domam Davìda, dyk Avènìr padtrymlìvaǔ dom Saǔla.

7. У Саўла была наложніца, імем Рыцпа, дачка Айя. І ўвайшоў да яе Авэнір. І сказаў Евастэй Авэніру: навошта ты ўвайшоў да наложніцы бацькі майго?

U Saǔla byla naložnìca, ìmem Rycpa, dačka Ajâ. Ì ǔvajšoǔ da âe Avènìr. Ì skazaǔ Evastèj Avènìru: navošta ty ǔvajšoǔ da naložnìcy bac′kì majgo?

8. Авэнір моцна ўгневаўся на словы Евастэя і сказаў: хіба я - сабачая галава? Я супроць Юды зрабіў сёньня ласку дому Саўла, бацькі твайго, братам ягоным і сябрам ягоным, і ня выдаў цябе ў рукі Давіда, а ты спаганяеш сёньня зь мяне грэх праз жанчыну.

Avènìr mocna ǔgnevaǔsâ na slovy Evastèâ ì skazaǔ: hìba â - sabačaâ galava? Â suproc′ Ûdy zrabìǔ sën′nâ lasku domu Saǔla, bac′kì tvajgo, bratam âgonym ì sâbram âgonym, ì nâ vydaǔ câbe ǔ rukì Davìda, a ty spaganâeš sën′nâ z′ mâne grèh praz žančynu.

9. тое і тое няхай зробіць Бог Авэніру і яшчэ болей зробіць яму! Як прысягаў Гасподзь Давіду, так і зраблю яму:

toe ì toe nâhaj zrobìc′ Bog Avènìru ì âščè bolej zrobìc′ âmu! Âk prysâgaǔ Gaspodz′ Davìdu, tak ì zrablû âmu:

10. адбяру царства ў дома Саўлавага і пастаўлю трон Давіда над Ізраілем і над Юдам, ад Дана да Вірсавіі.

adbâru carstva ǔ doma Saǔlavaga ì pastaǔlû tron Davìda nad Ìzraìlem ì nad Ûdam, ad Dana da Vìrsavìì.

11. І ня мог Евастэй запярэчыць Авэніру, бо баяўся яго.

Ì nâ mog Evastèj zapârèčyc′ Avènìru, bo baâǔsâ âgo.

12. І паслаў Авэнір ад сябе паслоў да Давіда сказаць: чыя гэта зямля? і яшчэ сказаць: заключы спрымірэнства са мною, і рука мая будзе з табою, каб навярнуць да цябе ўвесь народ Ізраільскі.

Ì paslaǔ Avènìr ad sâbe pasloǔ da Davìda skazac′: čyâ gèta zâmlâ? ì âščè skazac′: zaklûčy sprymìrènstva sa mnoû, ì ruka maâ budze z taboû, kab navârnuc′ da câbe ǔves′ narod Ìzraìl′skì.

13. І сказаў Давід: добра, я заключу спрымірэнства з табою, толькі прашу ў цябе аднаго, менавіта - ты ня ўбачыш твару майго, калі не прывядзеш з сабою Мэлхолы, дачкі Саўла, калі прыйдзеш пабачыцца са мною,

Ì skazaǔ Davìd: dobra, â zaklûču sprymìrènstva z taboû, tol′kì prašu ǔ câbe adnago, menavìta - ty nâ ǔbačyš tvaru majgo, kalì ne pryvâdzeš z saboû Mèlholy, dačkì Saǔla, kalì pryjdzeš pabačycca sa mnoû,

14. І выправіў Давід паслоў да Евастэя, сына Саўлавага, сказаць: аддай жонку маю Мэлхолу, якую я атрымаў за сто краеабразаньняў Філістымскіх.

Ì vypravìǔ Davìd pasloǔ da Evastèâ, syna Saǔlavaga, skazac′: addaj žonku maû Mèlholu, âkuû â atrymaǔ za sto kraeabrazan′nâǔ Fìlìstymskìh.

15. І паслаў Евастэй і ўзяў у мужа, у Фалтыя, сына Лаішавага.

Ì paslaǔ Evastèj ì ǔzâǔ u muža, u Faltyâ, syna Laìšavaga.

16. Пайшоў зь ёю і муж яе і з плачам праводзіў яе да Бахурыма; але Авэнір сказаў яму: ідзі назад. І ён вярнуўся.

Pajšoǔ z′ ëû ì muž âe ì z plačam pravodzìǔ âe da Bahuryma; ale Avènìr skazaǔ âmu: ìdzì nazad. Ì ën vârnuǔsâ.

17. І зьвярнуўся Авэнір да старэйшынаў Ізраільскіх, кажучы: і ўчора і заўчора вы хацелі, каб Давід быў царом над вамі;

Ì z′vârnuǔsâ Avènìr da starèjšynaǔ Ìzraìl′skìh, kažučy: ì ǔčora ì zaǔčora vy hacelì, kab Davìd byǔ carom nad vamì;

18. цяпер зрабеце гэта, бо Гасподзь сказаў Давіду: "рукою раба Майго Давіда Я выратую народ Мой Ізраіля ад рукі Філістымлянаў і ад рукі ўсіх ворагаў ягоных".

câper zrabece gèta, bo Gaspodz′ skazaǔ Davìdu: "rukoû raba Majgo Davìda Â vyratuû narod Moj Ìzraìlâ ad rukì Fìlìstymlânaǔ ì ad rukì ǔsìh voragaǔ âgonyh".

19. Тое самае гаварыў Авэнір і Веньямініцянам. І пайшоў Авэнір у Хэўрон, каб пераказаць Давіду ўсё, чаго хацелі Ізраіль і ўвесь дом Веньямінаў.

Toe samae gavaryǔ Avènìr ì Ven′âmìnìcânam. Ì pajšoǔ Avènìr u Hèǔron, kab perakazac′ Davìdu ǔsë, čago hacelì Ìzraìl′ ì ǔves′ dom Ven′âmìnaǔ.

20. І прыйшоў Авэнір да Давіда ў Хэўрон і зь ім дваццаць чалавек, і зрабіў Давід гасьціну Авэніру і людзям, якія былі зь ім.

Ì pryjšoǔ Avènìr da Davìda ǔ Hèǔron ì z′ ìm dvaccac′ čalavek, ì zrabìǔ Davìd gas′cìnu Avènìru ì lûdzâm, âkìâ bylì z′ ìm.

21. І сказаў Авэнір Давіду: я ўстану і пайду і зьбяру да гаспадара майго цара ўвесь народ Ізраільскі, і яны ўступяць у запавет з табою, і будзеш цараваць над усімі, як жадае душа твая. І адпусьціў Давід Авэніра, і ён пайшоў зь мірам.

Ì skazaǔ Avènìr Davìdu: â ǔstanu ì pajdu ì z′bâru da gaspadara majgo cara ǔves′ narod Ìzraìl′skì, ì âny ǔstupâc′ u zapavet z taboû, ì budzeš caravac′ nad usìmì, âk žadae duša tvaâ. Ì adpus′cìǔ Davìd Avènìra, ì ën pajšoǔ z′ mìram.

22. І вось, слугі Давідавы зь Ёавам прыйшлі з паходу і прынесьлі з сабою багата здабычы; але Авэніра ўжо ня было з Давідам у Хэўроне, бо Давід адпусьціў яго, і ён пайшоў зь мірам.

Ì vos′, slugì Davìdavy z′ Ëavam pryjšlì z pahodu ì prynes′lì z saboû bagata zdabyčy; ale Avènìra ǔžo nâ bylo z Davìdam u Hèǔrone, bo Davìd adpus′cìǔ âgo, ì ën pajšoǔ z′ mìram.

23. Калі Ёаў і ўсё войска, якое было зь ім, прыйшлі, дык Ёаву расказалі: прыходзіў Авэнір, сын Ніраў, да цара, і той адпусьціў яго, і ён пайшоў зь мірам.

Kalì Ëaǔ ì ǔsë vojska, âkoe bylo z′ ìm, pryjšlì, dyk Ëavu raskazalì: pryhodzìǔ Avènìr, syn Nìraǔ, da cara, ì toj adpus′cìǔ âgo, ì ën pajšoǔ z′ mìram.

24. І прыйшоў Ёаў да цара і сказаў: што ты зрабіў? вось, прыходзіў да цябе Авэнір; навошта ты адпусьціў яго, і ён пайшоў?

Ì pryjšoǔ Ëaǔ da cara ì skazaǔ: što ty zrabìǔ? vos′, pryhodzìǔ da câbe Avènìr; navošta ty adpus′cìǔ âgo, ì ën pajšoǔ?

25. ты ведаеш Авэніра, сына Ніравага: ён прыходзіў ашукаць цябе, выведаць выхад твой і ўваход твой і разьведаць усё, што ты робіш.

ty vedaeš Avènìra, syna Nìravaga: ën pryhodzìǔ ašukac′ câbe, vyvedac′ vyhad tvoj ì ǔvahod tvoj ì raz′vedac′ usë, što ty robìš.

26. І выйшаў Ёаў ад Давіда і паслаў ганцоў сьледам за Авэнірам; і вярнулі яны яго ад калодзежа Сіра, бязь ведаму Давіда.

Ì vyjšaǔ Ëaǔ ad Davìda ì paslaǔ gancoǔ s′ledam za Avènìram; ì vârnulì âny âgo ad kalodzeža Sìra, bâz′ vedamu Davìda.

27. Калі Авэнір вярнуўся ў Хэўрон, дык Ёаў узяў яго ў браму, быццам дзеля таго, каб пагутарыць зь ім таемна, і там ударыў яго ў жывот. І памёр Авэнір за кроў Асаіла, брата Ёава.

Kalì Avènìr vârnuǔsâ ǔ Hèǔron, dyk Ëaǔ uzâǔ âgo ǔ bramu, byccam dzelâ tago, kab pagutaryc′ z′ ìm taemna, ì tam udaryǔ âgo ǔ žyvot. Ì pamër Avènìr za kroǔ Asaìla, brata Ëava.

28. І дачуўся пасьля Давід і сказаў: невінаваты я і царства маё вавек прад Госпадам за кроў Авэніра, сына Ніравага;

Ì dačuǔsâ pas′lâ Davìd ì skazaǔ: nevìnavaty â ì carstva maë vavek prad Gospadam za kroǔ Avènìra, syna Nìravaga;

29. няхай упадзе яна на галаву Ёава і на ўвесь дом бацькі ягонага; хай ніколі не застаецца дом Ёава бязь семяцечнага, альбо пракажонага, альбо абапертага на кій, альбо мечам забітага, альбо таго, каму патрэбен хлеб.

nâhaj upadze âna na galavu Ëava ì na ǔves′ dom bac′kì âgonaga; haj nìkolì ne zastaecca dom Ëava bâz′ semâcečnaga, al′bo prakažonaga, al′bo abapertaga na kìj, al′bo mečam zabìtaga, al′bo tago, kamu patrèben hleb.

30. А Ёаў і брат ягоны Авэса забілі Авэніра за тое, што ён забіў брата іхняга Асаіла ў бітве каля Гаваона.

A Ëaǔ ì brat âgony Avèsa zabìlì Avènìra za toe, što ën zabìǔ brata ìhnâga Asaìla ǔ bìtve kalâ Gavaona.

31. І сказаў Давід Ёаву і ўсім людзям, якія былі зь ім: падзярэце вопратку вашую і апранецеся ў вярэты і плачце над Авэнірам. І цар Давід ішоў за труною ягонай.

Ì skazaǔ Davìd Ëavu ì ǔsìm lûdzâm, âkìâ bylì z′ ìm: padzârèce vopratku vašuû ì apranecesâ ǔ vârèty ì plačce nad Avènìram. Ì car Davìd ìšoǔ za trunoû âgonaj.

32. Калі хавалі Авэніра ў Хэўроне, дык цар гучна плакаў над труною Авэніра; плакаў і ўвесь народ.

Kalì havalì Avènìra ǔ Hèǔrone, dyk car gučna plakaǔ nad trunoû Avènìra; plakaǔ ì ǔves′ narod.

33. І аплакаў цар Авэніра, кажучы: ці сьмерцю подлага паміраў Авэнір?

Ì aplakaǔ car Avènìra, kažučy: cì s′mercû podlaga pamìraǔ Avènìr?

34. рукі твае ня былі зьвязаныя, і ногі твае не ў кайданах, і ты загінуў, як гінуць ад разбойнікаў. І ўвесь народ пачаў яшчэ болей плакаць над ім.

rukì tvae nâ bylì z′vâzanyâ, ì nogì tvae ne ǔ kajdanah, ì ty zagìnuǔ, âk gìnuc′ ad razbojnìkaǔ. Ì ǔves′ narod pačaǔ âščè bolej plakac′ nad ìm.

35. І прыйшоў увесь народ прапанаваць Давіду хлеба, калі яшчэ быў дзень; але Давід прысягнуў, кажучы: тое і тое хацеў зрабіць са мною Бог і яшчэ болей зробіць, калі я да захаду сонца скаштую хлеба альбо чаго-небудзь.

Ì pryjšoǔ uves′ narod prapanavac′ Davìdu hleba, kalì âščè byǔ dzen′; ale Davìd prysâgnuǔ, kažučy: toe ì toe haceǔ zrabìc′ sa mnoû Bog ì âščè bolej zrobìc′, kalì â da zahadu sonca skaštuû hleba al′bo čago-nebudz′.

36. І ўвесь народ даведаўся пра гэта, і спадабалася яму гэта, як і ўсё, што зрабіў цар, падабалася ўсяму народу.

Ì ǔves′ narod davedaǔsâ pra gèta, ì spadabalasâ âmu gèta, âk ì ǔsë, što zrabìǔ car, padabalasâ ǔsâmu narodu.

37. І даведаўся ўвесь народ і ўвесь Ізраіль у той дзень, што не ад цара было забойства Авэніра, сына Ніравага.

Ì davedaǔsâ ǔves′ narod ì ǔves′ Ìzraìl′ u toj dzen′, što ne ad cara bylo zabojstva Avènìra, syna Nìravaga.

38. І сказаў цар слугам сваім: ці ведаеце вы, што правадыр і вялікі муж загінуў у гэты дзень у Ізраілі?

Ì skazaǔ car slugam svaìm: cì vedaece vy, što pravadyr ì vâlìkì muž zagìnuǔ u gèty dzen′ u Ìzraìlì?

39. я цяпер яшчэ слабы, хоць і памазаны на царства, і гэтыя людзі, сыны Саруі, мацнейшыя за мяне; хай жа дасьць Гасподзь таму, хто робіць ліхое па злосьці ягонай!

â câper âščè slaby, hoc′ ì pamazany na carstva, ì gètyâ lûdzì, syny Saruì, macnejšyâ za mâne; haj ža das′c′ Gaspodz′ tamu, hto robìc′ lìhoe pa zlos′cì âgonaj!

4 Кіраўнік

1. І пачуў Евастэй, сын Саўлаў, што памёр Авэнір у Хэўроне, і апусьціліся рукі ў яго, і ўвесь Ізраіль сумеўся.

Ì pačuǔ Evastèj, syn Saǔlaǔ, što pamër Avènìr u Hèǔrone, ì apus′cìlìsâ rukì ǔ âgo, ì ǔves′ Ìzraìl′ sumeǔsâ.

2. У Евастэя, сына Саўлавага, было два правадыры войска: імя аднаго - Баана і імя другога - Рыхаў, сыны Рэмона Бэерацяніна, з наступнікаў Веньямінавых, бо і Бэерот належаў да Веньяміна.

U Evastèâ, syna Saǔlavaga, bylo dva pravadyry vojska: ìmâ adnago - Baana ì ìmâ drugoga - Ryhaǔ, syny Rèmona Bèeracânìna, z nastupnìkaǔ Ven′âmìnavyh, bo ì Bèerot naležaǔ da Ven′âmìna.

3. І ўцяклі Бэерацяне ў Гітаім і засталіся там прыхаднямі да сёньня.

Ì ǔcâklì Bèeracâne ǔ Gìtaìm ì zastalìsâ tam pryhadnâmì da sën′nâ.

4. У Ёнатана, сына Саўлавага, быў сын кульгавы. Пяць гадоў было яму, калі прыйшла вестка пра Саўла і Ёнатана зь Ізрэеля, і нянька, узяўшы яго, пабегла. І калі яна сьпешна бегла, дык ён упаў і стаўся кульгавы. Імя яго Мэмфівастэй.

U Ënatana, syna Saǔlavaga, byǔ syn kul′gavy. Pâc′ gadoǔ bylo âmu, kalì pryjšla vestka pra Saǔla ì Ënatana z′ Ìzrèelâ, ì nân′ka, uzâǔšy âgo, pabegla. Ì kalì âna s′pešna begla, dyk ën upaǔ ì staǔsâ kul′gavy. Ìmâ âgo Mèmfìvastèj.

5. І пайшлі сыны Рэмона Бэерацяніна, Рыхаў і Баана, і прыйшлі ў самую дзённую сьпёку да дома Евастэя; а ён спаў на пасьцелі аполудні.

Ì pajšlì syny Rèmona Bèeracânìna, Ryhaǔ ì Baana, ì pryjšlì ǔ samuû dzënnuû s′pëku da doma Evastèâ; a ën spaǔ na pas′celì apoludnì.

6. Рыхаў і Баана, брат ягоны, увайшлі ў дом, як бы дзеля таго, каб узяць пшаніцы; і ўдарылі яго ў жывот і ўцяклі.

Ryhaǔ ì Baana, brat âgony, uvajšlì ǔ dom, âk by dzelâ tago, kab uzâc′ pšanìcy; ì ǔdarylì âgo ǔ žyvot ì ǔcâklì.

7. Калі яны ўвайшлі ў дом, Евастэй ляжаў на пасьцелі сваёй; і яны ўдарылі ў яго, і забілі яго, і адсеклі галаву ў яго, і ўзялі галаву ягоную з сабою, і ішлі пустыннаю дарогаю ўсю ноч;

Kalì âny ǔvajšlì ǔ dom, Evastèj lâžaǔ na pas′celì svaëj; ì âny ǔdarylì ǔ âgo, ì zabìlì âgo, ì adseklì galavu ǔ âgo, ì ǔzâlì galavu âgonuû z saboû, ì ìšlì pustynnaû darogaû ǔsû noč;

8. і прынесьлі галаву Евастэя да Давіда ў Хэўрон і сказалі цару: вось галава Евастэя, сына Саўлавага, ворага твайго, які шукаў душы тваёй; сёньня Гасподзь адпомсьціў за гаспадара майго цара Саўлу і нашчадкам ягоным.

ì prynes′lì galavu Evastèâ da Davìda ǔ Hèǔron ì skazalì caru: vos′ galava Evastèâ, syna Saǔlavaga, voraga tvajgo, âkì šukaǔ dušy tvaëj; sën′nâ Gaspodz′ adpoms′cìǔ za gaspadara majgo cara Saǔlu ì naščadkam âgonym.

9. І адказваў Давід Рыхаву і Баану, брату ягонаму, сынам Рэмона Бээрацяніна, і сказаў ім: жывы Гасподзь, Які выбавіў душу маю ад усякага смутку!

Ì adkazvaǔ Davìd Ryhavu ì Baanu, bratu âgonamu, synam Rèmona Bèèracânìna, ì skazaǔ ìm: žyvy Gaspodz′, Âkì vybavìǔ dušu maû ad usâkaga smutku!

10. калі таго, хто прынёс мне вестку, сказаўшы: "вось, памёр Саўл і Ёнатан", і хто лічыў сябе радасным вястуном, я схапіў і забіў яго ў Сэкелагу, замест таго, каб даць яму ўзнагароду,

kalì tago, hto prynës mne vestku, skazaǔšy: "vos′, pamër Saǔl ì Ënatan", ì hto lìčyǔ sâbe radasnym vâstunom, â shapìǔ ì zabìǔ âgo ǔ Sèkelagu, zamest tago, kab dac′ âmu ǔznagarodu,

11. дык цяпер, калі нягодныя людзі забілі чалавека невінаватага ў ягоным доме на пасьцелі ягонай, няўжо я не спаганю крыві ягонай ад рукі вашай і ня вынішчу вас зь зямлі?

dyk câper, kalì nâgodnyâ lûdzì zabìlì čalaveka nevìnavataga ǔ âgonym dome na pas′celì âgonaj, nâǔžo â ne spaganû kryvì âgonaj ad rukì vašaj ì nâ vynìšču vas z′ zâmlì?

12. І загадаў Давід слугам, і забілі іх, і адсеклі ім рукі і ногі, і павесілі іх над сажалкай у Хэўроне. А галаву Евастэя ўзялі і пахавалі ў магіле Авэніра, у Хэўроне.

Ì zagadaǔ Davìd slugam, ì zabìlì ìh, ì adseklì ìm rukì ì nogì, ì pavesìlì ìh nad sažalkaj u Hèǔrone. A galavu Evastèâ ǔzâlì ì pahavalì ǔ magìle Avènìra, u Hèǔrone.

5 Кіраўнік

1. І прыйшлі ўсе плямёны Ізраілевыя да Давіда ў Хэўрон і сказалі: вось, мы - косьці твае і плоць твая;

Ì pryjšlì ǔse plâmëny Ìzraìlevyâ da Davìda ǔ Hèǔron ì skazalì: vos′, my - kos′cì tvae ì ploc′ tvaâ;

2. яшчэ ўчора і заўчора, калі Саўл цараваў над намі, ты выводзіў і ўводзіў Ізраіля; і сказаў Гасподзь табе: ты будзеш пасьвіць народ Мой Ізраіля і ты будзеш правадыром Ізраіля.

âščè ǔčora ì zaǔčora, kalì Saǔl caravaǔ nad namì, ty vyvodzìǔ ì ǔvodzìǔ Ìzraìlâ; ì skazaǔ Gaspodz′ tabe: ty budzeš pas′vìc′ narod Moj Ìzraìlâ ì ty budzeš pravadyrom Ìzraìlâ.

3. І прыйшлі ўсе старэйшыны Ізраіля да цара ў Хэўрон, і заключыў зь імі цар Давід запавет у Хэўроне прад Госпадам; і памазалі Давіда ў цара над Ізраілем.

Ì pryjšlì ǔse starèjšyny Ìzraìlâ da cara ǔ Hèǔron, ì zaklûčyǔ z′ ìmì car Davìd zapavet u Hèǔrone prad Gospadam; ì pamazalì Davìda ǔ cara nad Ìzraìlem.

4. Трыццаць гадоў было Давіду, калі ён зацараваў; цараваў сорак гадоў.

Tryccac′ gadoǔ bylo Davìdu, kalì ën zacaravaǔ; caravaǔ sorak gadoǔ.

5. У Хэўроне цараваў над Юдаю сем гадоў і шэсьць месяцаў, і ў Ерусаліме цараваў трыццаць тры гады над усім Ізраілем і Юдам.

U Hèǔrone caravaǔ nad Ûdaû sem gadoǔ ì šès′c′ mesâcaǔ, ì ǔ Erusalìme caravaǔ tryccac′ try gady nad usìm Ìzraìlem ì Ûdam.

6. І пайшоў цар і людзі ягоныя на Ерусалім супроць Евусэяў, жыхароў той краіны; але яны казалі Давіду: ты ня ўзыйдзеш сюды; цябе адгоняць сьляпыя і кульгавыя, - гэта азначала: ня ўвойдзе сюды Давід.

Ì pajšoǔ car ì lûdzì âgonyâ na Erusalìm suproc′ Evusèâǔ, žyharoǔ toj kraìny; ale âny kazalì Davìdu: ty nâ ǔzyjdzeš sûdy; câbe adgonâc′ s′lâpyâ ì kul′gavyâ, - gèta aznačala: nâ ǔvojdze sûdy Davìd.

7. Але Давід узяў крэпасьць Сіён: гэта - горад Давідаў.

Ale Davìd uzâǔ krèpas′c′ Sìën: gèta - gorad Davìdaǔ.

8. І сказаў Давід у той дзень: кожны, забіваючы Евусэяў, хай пабівае дзідаю і кульгавых і сьляпых, якія ненавідзяць душу Давідавую. Таму і гаворыцца: сьляпы і кульгавы ня ўвойдзе ў дом Гасподні.

Ì skazaǔ Davìd u toj dzen′: kožny, zabìvaûčy Evusèâǔ, haj pabìvae dzìdaû ì kul′gavyh ì s′lâpyh, âkìâ nenavìdzâc′ dušu Davìdavuû. Tamu ì gavorycca: s′lâpy ì kul′gavy nâ ǔvojdze ǔ dom Gaspodnì.

9. І асяліўся Давід у крэпасьці, і назваў яе горадам Давідавым, і адбудаваў вакол ад Міла і ўсярэдзіне.

Ì asâlìǔsâ Davìd u krèpas′cì, ì nazvaǔ âe goradam Davìdavym, ì adbudavaǔ vakol ad Mìla ì ǔsârèdzìne.

10. І меў посьпех Давід і ўзьвялічваўся, і Гасподзь Бог Саваоф быў зь ім.

Ì meǔ pos′peh Davìd ì ǔz′vâlìčvaǔsâ, ì Gaspodz′ Bog Savaof byǔ z′ ìm.

11. І прыслаў Хірам, цар Тырскі, паслоў да Давіда і кедровыя дрэвы і цесьляроў і муляроў, і яны збудавалі дом Давіду.

Ì pryslaǔ Hìram, car Tyrskì, pasloǔ da Davìda ì kedrovyâ drèvy ì ces′lâroǔ ì mulâroǔ, ì âny zbudavalì dom Davìdu.

12. І зразумеў Давід, што Гасподзь сьцвердзіў яго царом над Ізраілем і што ўзвысіў царства ягонае дзеля народу Свайго Ізраіля.

Ì zrazumeǔ Davìd, što Gaspodz′ s′cverdzìǔ âgo carom nad Ìzraìlem ì što ǔzvysìǔ carstva âgonae dzelâ narodu Svajgo Ìzraìlâ.

13. І ўзяў Давід яшчэ наложніц і жонак зь Ерусаліма, пасьля таго, як прыйшоў з Хэўрона.

Ì ǔzâǔ Davìd âščè naložnìc ì žonak z′ Erusalìma, pas′lâ tago, âk pryjšoǔ z Hèǔrona.

14. І нарадзіліся яшчэ ў Давіда сыны і дочкі. І вось імёны народжаных ім у Ерусаліме: Самус і Соваў, і Натан і Саламон,

Ì naradzìlìsâ âščè ǔ Davìda syny ì dočkì. Ì vos′ ìmëny narodžanyh ìm u Erusalìme: Samus ì Sovaǔ, ì Natan ì Salamon,

15. і Эвэар і Элісуа, Нафэк і Яфія,

ì Èvèar ì Èlìsua, Nafèk ì Âfìâ,

16. і Элісама і Элідае і Эліфалэт.

ì Èlìsama ì Èlìdae ì Èlìfalèt.

17. Калі Філістымляне дачуліся, што Давіда памазалі на царства над Ізраілем, дык падняліся ўсе Філістымляне шукаць Давіда. І пачуў Давід і пайшоў у крэпасьць.

Kalì Fìlìstymlâne dačulìsâ, što Davìda pamazalì na carstva nad Ìzraìlem, dyk padnâlìsâ ǔse Fìlìstymlâne šukac′ Davìda. Ì pačuǔ Davìd ì pajšoǔ u krèpas′c′.

18. А Філістымляне прыйшлі і атабарыліся ў даліне Рэфаім.

A Fìlìstymlâne pryjšlì ì atabarylìsâ ǔ dalìne Rèfaìm.

19. І спытаўся Давід у Госпада, кажучы: ці ісьці мне супроць Філістымлянаў? ці аддасі іх мне ў рукі? І сказаў Гасподзь Давіду: ідзі, бо Я аддам Філістымлянаў у рукі твае.

Ì spytaǔsâ Davìd u Gospada, kažučy: cì ìs′cì mne suproc′ Fìlìstymlânaǔ? cì addasì ìh mne ǔ rukì? Ì skazaǔ Gaspodz′ Davìdu: ìdzì, bo Â addam Fìlìstymlânaǔ u rukì tvae.

20. І пайшоў Давід у Ваал-Пэрацым і пабіў іх там, і сказаў Давід: Гасподзь разьнёс ворагаў маіх перад мною, як разносіцца вада. Таму і мясьціне той дадзена імя Ваал-Пэрацым.

Ì pajšoǔ Davìd u Vaal-Pèracym ì pabìǔ ìh tam, ì skazaǔ Davìd: Gaspodz′ raz′nës voragaǔ maìh perad mnoû, âk raznosìcca vada. Tamu ì mâs′cìne toj dadzena ìmâ Vaal-Pèracym.

21. І пакінулі там Філістымляне балваноў сваіх, а Давід зь людзьмі сваімі ўзяў іх.

Ì pakìnulì tam Fìlìstymlâne balvanoǔ svaìh, a Davìd z′ lûdz′mì svaìmì ǔzâǔ ìh.

22. І прыйшлі зноў Філістымляне, і разьмясьціліся ў даліне Рэфаім.

Ì pryjšlì znoǔ Fìlìstymlâne, ì raz′mâs′cìlìsâ ǔ dalìne Rèfaìm.

23. І спытаўся Давід у Госпада. І Ён адказваў яму: ня выходзь насустрач ім, а зайдзі ім з тылу і йдзі да іх з боку тутавага гаю;

Ì spytaǔsâ Davìd u Gospada. Ì Ën adkazvaǔ âmu: nâ vyhodz′ nasustrač ìm, a zajdzì ìm z tylu ì jdzì da ìh z boku tutavaga gaû;

24. і калі пачуеш шум, як бы калі хто ідзе па вершалінах тутавых дрэў, дык рушай, бо тады пойдзе Гасподзь перад табою, каб пабіць войска Філістымскае.

ì kalì pačueš šum, âk by kalì hto ìdze pa veršalìnah tutavyh drèǔ, dyk rušaj, bo tady pojdze Gaspodz′ perad taboû, kab pabìc′ vojska Fìlìstymskae.

25. І зрабіў Давід, як загадаў яму Гасподзь, і пабіў Філістымлянаў ад Гаваі да Газэра.

Ì zrabìǔ Davìd, âk zagadaǔ âmu Gaspodz′, ì pabìǔ Fìlìstymlânaǔ ad Gavaì da Gazèra.

6 Кіраўнік

1. І сабраў зноў Давід усіх выбраных зь Ізраіля, трыццаць тысяч.

Ì sabraǔ znoǔ Davìd usìh vybranyh z′ Ìzraìlâ, tryccac′ tysâč.

2. І ўстаў і пайшоў Давід і ўвесь народ, які быў зь ім, з Ваала Юдавага, каб перанесьці адтуль каўчэг Божы, на якім называецца імя Госпада Саваофа, Які сядзіць на херувімах.

Ì ǔstaǔ ì pajšoǔ Davìd ì ǔves′ narod, âkì byǔ z′ ìm, z Vaala Ûdavaga, kab peranes′cì adtul′ kaǔčèg Božy, na âkìm nazyvaecca ìmâ Gospada Savaofa, Âkì sâdzìc′ na heruvìmah.

3. І паставілі каўчэг Божы на новую калясьніцу і вывезьлі яго з дома Амінадававага, што на пагорку. А сыны Амінадава, Оза і Ахіо, вялі новую калясьніцу.

Ì pastavìlì kaǔčèg Božy na novuû kalâs′nìcu ì vyvez′lì âgo z doma Amìnadavavaga, što na pagorku. A syny Amìnadava, Oza ì Ahìo, vâlì novuû kalâs′nìcu.

4. І павезьлі яе з каўчэгам Божым з дома Амінадава, што на пагорку; і Ахіо ішоў перад каўчэгам.

Ì pavez′lì âe z kaǔčègam Božym z doma Amìnadava, što na pagorku; ì Ahìo ìšoǔ perad kaǔčègam.

5. І Давід і ўсе сыны Ізраілевыя ігралі прад Госпадам на ўсякіх музычных інструментах з кіпарысавага дрэва, і на цытрах і на псалтырах, і на тымпанах і на сістрах і на кімвалах.

Ì Davìd ì ǔse syny Ìzraìlevyâ ìgralì prad Gospadam na ǔsâkìh muzyčnyh ìnstrumentah z kìparysavaga drèva, ì na cytrah ì na psaltyrah, ì na tympanah ì na sìstrah ì na kìmvalah.

6. І калі дайшлі да гумна Нахонавага, Оза працягнуў руку сваю да каўчэга Божага і ўзяўся за яго, бо валы нахілілі яго.

Ì kalì dajšlì da gumna Nahonavaga, Oza pracâgnuǔ ruku svaû da kaǔčèga Božaga ì ǔzâǔsâ za âgo, bo valy nahìlìlì âgo.

7. Але Гасподзь угневаўся на Озу, і забіў яго Бог там жа за дзёрзкасьць, і памёр ён там каля каўчэга Божага.

Ale Gaspodz′ ugnevaǔsâ na Ozu, ì zabìǔ âgo Bog tam ža za dzërzkas′c′, ì pamër ën tam kalâ kaǔčèga Božaga.

8. І засмуціўся Давід, што Гасподзь забіў Озу. Месца гэта дагэтуль называецца: пагібель Озы.

Ì zasmucìǔsâ Davìd, što Gaspodz′ zabìǔ Ozu. Mesca gèta dagètul′ nazyvaecca: pagìbel′ Ozy.

9. І спалохаўся Давід ў той дзень Госпада і сказаў: як увайсьці да мяне каўчэгу Гасподняму?

Ì spalohaǔsâ Davìd ǔ toj dzen′ Gospada ì skazaǔ: âk uvajs′cì da mâne kaǔčègu Gaspodnâmu?

10. І не захацеў Давід везьці каўчэг Гасподні да сябе, у горад Давідаў, а завярнуў яго ў дом Авэдара Гэцяніна.

Ì ne zahaceǔ Davìd vez′cì kaǔčèg Gaspodnì da sâbe, u gorad Davìdaǔ, a zavârnuǔ âgo ǔ dom Avèdara Gècânìna.

11. І заставаўся каўчэг Гасподні ў доме Авэдара Гэцяніна тры месяцы, і дабраславіў Гасподзь Авэдара і ўвесь дом ягоны.

Ì zastavaǔsâ kaǔčèg Gaspodnì ǔ dome Avèdara Gècânìna try mesâcy, ì dabraslavìǔ Gaspodz′ Avèdara ì ǔves′ dom âgony.

12. Калі данесьлі цару Давіду, кажучы: "Гасподзь дабраславіў дом Авэдара і ўсё, што было ў яго, дзеля каўчэга Божага", дык пайшоў Давід і ўрачыста перанёс каўчэг Божы з дома Авэдара ў горад Давідаў.

Kalì danes′lì caru Davìdu, kažučy: "Gaspodz′ dabraslavìǔ dom Avèdara ì ǔsë, što bylo ǔ âgo, dzelâ kaǔčèga Božaga", dyk pajšoǔ Davìd ì ǔračysta peranës kaǔčèg Božy z doma Avèdara ǔ gorad Davìdaǔ.

13. І калі тыя, якія несьлі каўчэг Божы, праходзілі па шэсьць крокаў, ён прыносіў у ахвяру цяля і барана.

Ì kalì tyâ, âkìâ nes′lì kaǔčèg Božy, prahodzìlì pa šès′c′ krokaǔ, ën prynosìǔ u ahvâru câlâ ì barana.

14. Давід танцаваў з усёй моцы прад Госпадам; а апрануты быў Давід у льняны наплечнік.

Davìd tancavaǔ z usëj mocy prad Gospadam; a apranuty byǔ Davìd u l′nâny naplečnìk.

15. Так Давід і ўвесь дом Ізраілеў несьлі каўчэг Гасподні з крыкамі і трубнымі гукамі.

Tak Davìd ì ǔves′ dom Ìzraìleǔ nes′lì kaǔčèg Gaspodnì z krykamì ì trubnymì gukamì.

16. Калі ўваходзіў каўчэг Гасподні ў горад Давідаў, Мэлхола, дачка Саўла, глядзела ў акно і, убачыўшы цара Давіда, які скакаў і танцаваў прад Госпадам, прынізіла яго ў сэрцы сваім.

Kalì ǔvahodzìǔ kaǔčèg Gaspodnì ǔ gorad Davìdaǔ, Mèlhola, dačka Saǔla, glâdzela ǔ akno ì, ubačyǔšy cara Davìda, âkì skakaǔ ì tancavaǔ prad Gospadam, prynìzìla âgo ǔ sèrcy svaìm.

17. І прынесьлі каўчэг Гасподні і паставілі яго на сваім месцы пасярод скініі, якую зладзіў для яго Давід; і прынёс Давід цэласпаленьні прад Госпадам і ахвяры мірныя.

Ì prynes′lì kaǔčèg Gaspodnì ì pastavìlì âgo na svaìm mescy pasârod skìnìì, âkuû zladzìǔ dlâ âgo Davìd; ì prynës Davìd cèlaspalen′nì prad Gospadam ì ahvâry mìrnyâ.

18. Калі Давід закончыў прынясеньне цэласпаленьняў і ахвяраў мірных, дык дабраславіў ён народ імем Госпада Саваофа;

Kalì Davìd zakončyǔ prynâsen′ne cèlaspalen′nâǔ ì ahvâraǔ mìrnyh, dyk dabraslavìǔ ën narod ìmem Gospada Savaofa;

19. і раздаў усяму народу, усяму мноству Ізраільцянаў, як мужчынам, так і жанчынам, па адным хлебе і па кавалку смажанага мяса і па адной ляпёшцы кожнаму. І пайшоў увесь народ кожны ў дом свой.

ì razdaǔ usâmu narodu, usâmu mnostvu Ìzraìl′cânaǔ, âk mužčynam, tak ì žančynam, pa adnym hlebe ì pa kavalku smažanaga mâsa ì pa adnoj lâpëšcy kožnamu. Ì pajšoǔ uves′ narod kožny ǔ dom svoj.

20. Калі Давід вярнуўся, каб дабраславіць дом свой, дык Мэлхола, дачка Саўла, выйшла яму насустрач і сказала: як вызначыўся сёньня цар Ізраілеў, агаліўшыся сёньня перад вачыма рабынь рабоў сваіх, як агаляецца які-небудзь пусты чалавек?

Kalì Davìd vârnuǔsâ, kab dabraslavìc′ dom svoj, dyk Mèlhola, dačka Saǔla, vyjšla âmu nasustrač ì skazala: âk vyznačyǔsâ sën′nâ car Ìzraìleǔ, agalìǔšysâ sën′nâ perad vačyma rabyn′ raboǔ svaìh, âk agalâecca âkì-nebudz′ pusty čalavek?

21. І сказаў Давід Мэлхоле: прад Госпадам, Які абраў мяне перад бацькам тваім і ўсім домам ягоным, паставіўшы мяне правадыром народу Гасподняга Ізраіля, прад Госпадам іграць і скакаць буду;

Ì skazaǔ Davìd Mèlhole: prad Gospadam, Âkì abraǔ mâne perad bac′kam tvaìm ì ǔsìm domam âgonym, pastavìǔšy mâne pravadyrom narodu Gaspodnâga Ìzraìlâ, prad Gospadam ìgrac′ ì skakac′ budu;

22. і я болей прыніжуся, і зраблюся яшчэ нікчэмнейшым у вачах маіх, і перад служанкамі, пра якіх ты кажаш, я буду слаўны.

ì â bolej prynìžusâ, ì zrablûsâ âščè nìkčèmnejšym u vačah maìh, ì perad služankamì, pra âkìh ty kažaš, â budu slaǔny.

23. І ў Мэлхолы, дачкі Саўлавай, ня было дзяцей да дня сьмерці яе.

Ì ǔ Mèlholy, dačkì Saǔlavaj, nâ bylo dzâcej da dnâ s′mercì âe.

7 Кіраўнік

1. Калі цар жыў у доме сваім, і Гасподзь асланіў яго ад усіх навакольных ворагаў ягоных,

Kalì car žyǔ u dome svaìm, ì Gaspodz′ aslanìǔ âgo ad usìh navakol′nyh voragaǔ âgonyh,

2. тады сказаў цар прароку Натану: вось, я жыву ў доме кедровым, а каўчэг Божы пад намётам.

tady skazaǔ car praroku Natanu: vos′, â žyvu ǔ dome kedrovym, a kaǔčèg Božy pad namëtam.

3. І казаў Натан цару: усё, што ў цябе на сэрцы, ідзі, рабі, бо Гасподзь з табою.

Ì kazaǔ Natan caru: usë, što ǔ câbe na sèrcy, ìdzì, rabì, bo Gaspodz′ z taboû.

4. Але тае самае ночы было слова Госпада Натану:

Ale tae samae nočy bylo slova Gospada Natanu:

5. ідзі, скажы рабу Майму Давіду: так кажа Гасподзь: ці ты пабудуеш Мне дом для Майго пражываньня,

ìdzì, skažy rabu Majmu Davìdu: tak kaža Gaspodz′: cì ty pabudueš Mne dom dlâ Majgo pražyvan′nâ,

6. калі Я ня жыў у доме з таго часу, як вывеў сыноў Ізраілевых зь Егіпта, і да сёньня, а пераходзіў у намёце і ў скініі?

kalì Â nâ žyǔ u dome z tago času, âk vyveǔ synoǔ Ìzraìlevyh z′ Egìpta, ì da sën′nâ, a perahodzìǔ u namëce ì ǔ skìnìì?

7. Дзе Я ні хадзіў з усімі сынамі Ізраіля, ці казаў Я хоць слова каму-небудзь з плямёнаў, якому Я назначыў пасьвіць народ Мой Ізраіля: чаму ня збудуеце Мне кедровага дома?

Dze Â nì hadzìǔ z usìmì synamì Ìzraìlâ, cì kazaǔ Â hoc′ slova kamu-nebudz′ z plâmënaǔ, âkomu Â naznačyǔ pas′vìc′ narod Moj Ìzraìlâ: čamu nâ zbuduece Mne kedrovaga doma?

8. І цяпер так скажы рабу Майму Давіду: так кажа Гасподзь Саваоф: Я ўзяў цябе ад статку авечак, каб ты быў правадыром народу Майго Ізраіля;

Ì câper tak skažy rabu Majmu Davìdu: tak kaža Gaspodz′ Savaof: Â ǔzâǔ câbe ad statku avečak, kab ty byǔ pravadyrom narodu Majgo Ìzraìlâ;

9. і быў з табою ўсюды, куды ні хадзіў ты, і зьнішчыў усіх ворагаў тваіх перад абліччам тваім, і зрабіў імя тваё вялікім, як імя вялікіх на зямлі.

ì byǔ z taboû ǔsûdy, kudy nì hadzìǔ ty, ì z′nìščyǔ usìh voragaǔ tvaìh perad ablìččam tvaìm, ì zrabìǔ ìmâ tvaë vâlìkìm, âk ìmâ vâlìkìh na zâmlì.

10. І Я зладжу месца народу Майму, Ізраілю, і ўкараню яго, і будзе ён спакойна жыць на месцы сваім і ня будзе трывожыцца болей, і людзі грэшныя ня будуць болей уціскаць яго, як раней,

Ì Â zladžu mesca narodu Majmu, Ìzraìlû, ì ǔkaranû âgo, ì budze ën spakojna žyc′ na mescy svaìm ì nâ budze tryvožycca bolej, ì lûdzì grèšnyâ nâ buduc′ bolej ucìskac′ âgo, âk ranej,

11. з таго часу, як Я паставіў судзьдзяў над народам Маім Ізраілем; і Я асланю цябе ад усіх ворагаў тваіх. І Гасподзь абвяшчае табе, што Ён зладзіць табе дом.

z tago času, âk Â pastavìǔ sudz′dzâǔ nad narodam Maìm Ìzraìlem; ì Â aslanû câbe ad usìh voragaǔ tvaìh. Ì Gaspodz′ abvâščae tabe, što Ën zladzìc′ tabe dom.

12. Калі ж закончацца дні твае, і ты спачнеш з бацькамі тваімі, дык Я пастаўлю пасьля цябе семя тваё, якое пойдзе са сьцёгнаў тваіх, і ўмацую царства ягонае.

Kalì ž zakončacca dnì tvae, ì ty spačneš z bac′kamì tvaìmì, dyk Â pastaǔlû pas′lâ câbe semâ tvaë, âkoe pojdze sa s′cëgnaǔ tvaìh, ì ǔmacuû carstva âgonae.

13. Ён збудуе дом імю Майму, і Я ўмацую трон царства яго навек.

Ën zbudue dom ìmû Majmu, ì Â ǔmacuû tron carstva âgo navek.

14. Я буду яму бацькам, і ён будзе Мне сынам; і калі ён згрэшыць, Я пакараю яго жазлом мужоў і ўдарамі сыноў чалавечых;

Â budu âmu bac′kam, ì ën budze Mne synam; ì kalì ën zgrèšyc′, Â pakaraû âgo žazlom mužoǔ ì ǔdaramì synoǔ čalavečyh;

15. але ласкі Маёй не адбяру ў яго, як Я адабраў у Саўла, якога Я адкінуў перад абліччам тваім.

ale laskì Maëj ne adbâru ǔ âgo, âk Â adabraǔ u Saǔla, âkoga Â adkìnuǔ perad ablìččam tvaìm.

16. І будзе непахісны дом твой і царства тваё навек прад абліччам Маім, і трон твой стаяцьме вечна.

Ì budze nepahìsny dom tvoj ì carstva tvaë navek prad ablìččam Maìm, ì tron tvoj staâc′me večna.

17. Усе гэтыя словы і ўсю гэтую ўяву Натан пераказаў Давіду.

Use gètyâ slovy ì ǔsû gètuû ǔâvu Natan perakazaǔ Davìdu.

18. І пайшоў цар Давід, і стаў прад абліччам Госпада, і сказаў: хто я, Госпадзе, Госпадзе, і што такое дом мой, што Ты мяне так узьвялічыў!

Ì pajšoǔ car Davìd, ì staǔ prad ablìččam Gospada, ì skazaǔ: hto â, Gospadze, Gospadze, ì što takoe dom moj, što Ty mâne tak uz′vâlìčyǔ!

19. І гэтага яшчэ мала здалося ў вачах Тваіх, Госпадзе мой, Госпадзе; а Ты абвясьціў яшчэ пра дом раба Твайго наперад. Гэта ўжо па-чалавечы, Госпадзе мой, Госпадзе!

Ì gètaga âščè mala zdalosâ ǔ vačah Tvaìh, Gospadze moj, Gospadze; a Ty abvâs′cìǔ âščè pra dom raba Tvajgo naperad. Gèta ǔžo pa-čalavečy, Gospadze moj, Gospadze!

20. Што яшчэ можа сказаць Табе Давід? Ты ведаеш раба Твайго, Госпадзе мой, Госпадзе!

Što âščè moža skazac′ Tabe Davìd? Ty vedaeš raba Tvajgo, Gospadze moj, Gospadze!

21. Дзеля слова Твайго і па сэрцы Тваім Ты робіш гэта, адкрываючы ўсё гэта рабу Твайму.

Dzelâ slova Tvajgo ì pa sèrcy Tvaìm Ty robìš gèta, adkryvaûčy ǔsë gèta rabu Tvajmu.

22. Па ўсім вялікі Ты, Госпадзе мой, Госпадзе! бо няма падобнага на Цябе і няма Бога, апрача Цябе, па ўсім, што чулі мы на свае вушы.

Pa ǔsìm vâlìkì Ty, Gospadze moj, Gospadze! bo nâma padobnaga na Câbe ì nâma Boga, aprača Câbe, pa ǔsìm, što čulì my na svae vušy.

23. І хто падобны на народ Твой Ізраіля, адзіны народ на зямлі, дзеля якога прыходзіў Бог, каб здабыць яго Сабе за народ і праславіць Сваё імя і зьдзейсьніць вялікае і страшнае перад народам Тваім, які Ты здабыў Сабе ў Егіпцян, прагнаўшы народы і божышчаў іхніх?

Ì hto padobny na narod Tvoj Ìzraìlâ, adzìny narod na zâmlì, dzelâ âkoga pryhodzìǔ Bog, kab zdabyc′ âgo Sabe za narod ì praslavìc′ Svaë ìmâ ì z′dzejs′nìc′ vâlìkae ì strašnae perad narodam Tvaìm, âkì Ty zdabyǔ Sabe ǔ Egìpcân, pragnaǔšy narody ì božyščaǔ ìhnìh?

24. І Ты замацаваў за Сабою народ Твой Ізраіля, як уласны народ, навечна, і Ты, Госпадзе, зрабіўся ягоным Богам.

Ì Ty zamacavaǔ za Saboû narod Tvoj Ìzraìlâ, âk ulasny narod, navečna, ì Ty, Gospadze, zrabìǔsâ âgonym Bogam.

25. І сёньня, Госпадзе Божа, умацуй навечна слова, якое вымавіў Ты пра раба Твайго і пра дом Ягоны, і выканай тое, што Ты вымавіў.

Ì sën′nâ, Gospadze Boža, umacuj navečna slova, âkoe vymavìǔ Ty pra raba Tvajgo ì pra dom Âgony, ì vykanaj toe, što Ty vymavìǔ.

26. І хай узьвялічыцца імя Тваё навекі, каб казалі: Гасподзь Саваоф - Бог над Ізраілем. І дом раба Твайго Давіда хай будзе цьвёрды прад абліччам Тваім.

Ì haj uz′vâlìčycca ìmâ Tvaë navekì, kab kazalì: Gaspodz′ Savaof - Bog nad Ìzraìlem. Ì dom raba Tvajgo Davìda haj budze c′vërdy prad ablìččam Tvaìm.

27. Бо Ты, Госпадзе Саваоф, Божа Ізраілеў, адкрыў рабу Твайму, кажучы: "зладжу табе дом", дык раб Твой падрыхтаваў сэрца сваё, каб маліцца Табе такою малітваю.

Bo Ty, Gospadze Savaof, Boža Ìzraìleǔ, adkryǔ rabu Tvajmu, kažučy: "zladžu tabe dom", dyk rab Tvoj padryhtavaǔ sèrca svaë, kab malìcca Tabe takoû malìtvaû.

28. Дык вось, Госпадзе мой, Госпадзе! Ты Бог, і словы Твае неадпрэчныя, і Ты абвясьціў рабу Твайму такое дабро!

Dyk vos′, Gospadze moj, Gospadze! Ty Bog, ì slovy Tvae neadprèčnyâ, ì Ty abvâs′cìǔ rabu Tvajmu takoe dabro!

29. І сёньня пачні і дабраславі дом раба Твайго, каб ён быў вечна прад абліччам Тваім, бо Ты, Госпадзе мой, Госпадзе, абвясьціў гэта, і дабраславеньнем Тваім зробіцца дом раба Твайго дабраславёным навечна.

Ì sën′nâ pačnì ì dabraslavì dom raba Tvajgo, kab ën byǔ večna prad ablìččam Tvaìm, bo Ty, Gospadze moj, Gospadze, abvâs′cìǔ gèta, ì dabraslaven′nem Tvaìm zrobìcca dom raba Tvajgo dabraslavënym navečna.

8 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага Давід разьбіў Філістымлянаў і ўпакорыў іх, і ўзяў Давід Мэтэг-Гаама з рук Філістымлянаў.

Pas′lâ gètaga Davìd raz′bìǔ Fìlìstymlânaǔ ì ǔpakoryǔ ìh, ì ǔzâǔ Davìd Mètèg-Gaama z ruk Fìlìstymlânaǔ.

2. І разьбіў Маавіцянаў і зьмерыў іх вяроўкаю, паклаўшы іх на зямлю; і адмерыў дзьве вяроўкі на забіваньне, і адну вяроўку на пакіданьне жывым. І зрабіліся Маавіцяне ў Давіда рабамі, якія плацілі даніну.

Ì raz′bìǔ Maavìcânaǔ ì z′meryǔ ìh vâroǔkaû, paklaǔšy ìh na zâmlû; ì admeryǔ dz′ve vâroǔkì na zabìvan′ne, ì adnu vâroǔku na pakìdan′ne žyvym. Ì zrabìlìsâ Maavìcâne ǔ Davìda rabamì, âkìâ placìlì danìnu.

3. І разьбіў Давід Адраазара, сына Рэховага, цара Суўскага, калі той ішоў, каб аднавіць сваё валадараньне каля ракі Еўфрат;

Ì raz′bìǔ Davìd Adraazara, syna Rèhovaga, cara Suǔskaga, kalì toj ìšoǔ, kab adnavìc′ svaë valadaran′ne kalâ rakì Eǔfrat;

4. і ўзяў Давід у яго тысячу сямсот вершнікаў і дваццаць тысяч чалавек пешых, і падрэзаў Давід жылы ва ўсіх коней калясьнічых, пакінуўшы зь іх на сто калясьніц.

ì ǔzâǔ Davìd u âgo tysâču sâmsot veršnìkaǔ ì dvaccac′ tysâč čalavek pešyh, ì padrèzaǔ Davìd žyly va ǔsìh konej kalâs′nìčyh, pakìnuǔšy z′ ìh na sto kalâs′nìc.

5. І прыйшлі Сірыйцы Дамаскія на дапамогу да Адраазара, цара Суўскага; але Давід разьбіў дваццаць дзьве тысячы чалавек Сірыйцаў.

Ì pryjšlì Sìryjcy Damaskìâ na dapamogu da Adraazara, cara Suǔskaga; ale Davìd raz′bìǔ dvaccac′ dz′ve tysâčy čalavek Sìryjcaǔ.

6. І паставіў Давід ахоўныя войскі ў Сірыі Дамаскай, і сталі Сірыйцы ў Давіда рабамі, якія плацілі даніну. І захоўваў Гасподзь Давіда ўсюды, куды ён ні хадзіў.

Ì pastavìǔ Davìd ahoǔnyâ vojskì ǔ Sìryì Damaskaj, ì stalì Sìryjcy ǔ Davìda rabamì, âkìâ placìlì danìnu. Ì zahoǔvaǔ Gaspodz′ Davìda ǔsûdy, kudy ën nì hadzìǔ.

7. І ўзяў Давід залатыя шчыты, якія былі ў рабоў Адраазара, і прынёс іх у Ерусалім.

Ì ǔzâǔ Davìd zalatyâ ščyty, âkìâ bylì ǔ raboǔ Adraazara, ì prynës ìh u Erusalìm.

8. А ў Бэце і ў Бэроце, гарадах Адраазаравых, узяў цар Давід вельмі многа медзі.

A ǔ Bèce ì ǔ Bèroce, garadah Adraazaravyh, uzâǔ car Davìd vel′mì mnoga medzì.

9. І пачуў Той, цар Імата, што Давід разьбіў усё войска Адраазарава,

Ì pačuǔ Toj, car Ìmata, što Davìd raz′bìǔ usë vojska Adraazarava,

10. і паслаў Той Ёрама, сына свайго, да цара Давіда, вітаць яго і дзякаваць яму за тое, што ён ваяваў з Адраазарам і разьбіў яго; бо Адраазар вёў войны з Тоем. А ў руках у Ёрама быў посуд срэбны, залаты і медны.

ì paslaǔ Toj Ërama, syna svajgo, da cara Davìda, vìtac′ âgo ì dzâkavac′ âmu za toe, što ën vaâvaǔ z Adraazaram ì raz′bìǔ âgo; bo Adraazar vëǔ vojny z Toem. A ǔ rukah u Ërama byǔ posud srèbny, zalaty ì medny.

11. Іх таксама прысьвяціў цар Давід Госпаду, разам са срэбрам і золатам, якое прысьвяціў з адабранага ва ўсіх упакораных ім народаў:

Ìh taksama prys′vâcìǔ car Davìd Gospadu, razam sa srèbram ì zolatam, âkoe prys′vâcìǔ z adabranaga va ǔsìh upakoranyh ìm narodaǔ:

12. у Сірыйцаў і Маавіцянаў, і Аманіцянаў і Філістымлянаў і Амалікіцянаў, і з адабранага ў Адраазара, сына Рэхавага, цара Суўскага,

u Sìryjcaǔ ì Maavìcânaǔ, ì Amanìcânaǔ ì Fìlìstymlânaǔ ì Amalìkìcânaǔ, ì z adabranaga ǔ Adraazara, syna Rèhavaga, cara Suǔskaga,

13. І зрабіў Давід сабе імя, вяртаючыся з разгрому васямнаццаці тысяч Сірыйцаў у даліне Салёнай.

Ì zrabìǔ Davìd sabe ìmâ, vârtaûčysâ z razgromu vasâmnaccacì tysâč Sìryjcaǔ u dalìne Salënaj.

14. І паставіў ён ахоўныя войскі ў Ідумэі; па ўсёй Ідумэі паставіў ахоўныя войскі, і ўсе Ідумэяне былі рабамі Давіда ўсюды, куды ён ні хадзіў.

Ì pastavìǔ ën ahoǔnyâ vojskì ǔ Ìdumèì; pa ǔsëj Ìdumèì pastavìǔ ahoǔnyâ vojskì, ì ǔse Ìdumèâne bylì rabamì Davìda ǔsûdy, kudy ën nì hadzìǔ.

15. І цараваў Давід над усім Ізраілем, і тварыў Давід суд і праўду над усім народам сваім.

Ì caravaǔ Davìd nad usìm Ìzraìlem, ì tvaryǔ Davìd sud ì praǔdu nad usìm narodam svaìm.

16. А Ёаў, сын Саруі, быў правадыром войска; і Ёсафат, сын Ахілудаў - дзеяпісальнікам;

A Ëaǔ, syn Saruì, byǔ pravadyrom vojska; ì Ësafat, syn Ahìludaǔ - dzeâpìsal′nìkam;

17. Садок, сын Ахітуваў, і Ахімэлэх, сын Авіятараў, - сьвятарамі, Сэрая - пісцом;

Sadok, syn Ahìtuvaǔ, ì Ahìmèlèh, syn Avìâtaraǔ, - s′vâtaramì, Sèraâ - pìscom;

18. і Ванэя, сын Ёдая - начальнікам над Хэлэтэямі і Фэлэтэямі, і сыны Давіда - першымі пры двары.

ì Vanèâ, syn Ëdaâ - načal′nìkam nad Hèlètèâmì ì Fèlètèâmì, ì syny Davìda - peršymì pry dvary.

9 Кіраўнік

1. І сказаў Давід: ці не застаўся яшчэ хто-небудзь з дома Саўлавага? я зрабіў бы яму ласку дзеля Ёнатана.

Ì skazaǔ Davìd: cì ne zastaǔsâ âščè hto-nebudz′ z doma Saǔlavaga? â zrabìǔ by âmu lasku dzelâ Ënatana.

2. У доме Саўла быў раб, якога звалі Сіва; і паклікалі яго да Давіда, і сказаў яму цар: ці ты Сіва? І той сказаў: я раб твой.

U dome Saǔla byǔ rab, âkoga zvalì Sìva; ì paklìkalì âgo da Davìda, ì skazaǔ âmu car: cì ty Sìva? Ì toj skazaǔ: â rab tvoj.

3. І сказаў цар: ці няма яшчэ каго-небудзь з дома Саўлавага? я зрабіў бы яму ласку Божую. І сказаў Сіва цару: ёсьць сын Ёнатана, кульгавы

Ì skazaǔ car: cì nâma âščè kago-nebudz′ z doma Saǔlavaga? â zrabìǔ by âmu lasku Božuû. Ì skazaǔ Sìva caru: ës′c′ syn Ënatana, kul′gavy

4. І сказаў яму цар: дзе ён? І сказаў Сіва цару: вось, ён у доме Махіра, сына Аміэлавага, у Лодэвары.

Ì skazaǔ âmu car: dze ën? Ì skazaǔ Sìva caru: vos′, ën u dome Mahìra, syna Amìèlavaga, u Lodèvary.

5. І паслаў цар Давід, і ўзялі яго з дома Махіра, сына Аміэлавага, з Ладэвара.

Ì paslaǔ car Davìd, ì ǔzâlì âgo z doma Mahìra, syna Amìèlavaga, z Ladèvara.

6. І прыйшоў Мэмфівастэй, сын Ёнатана, сына Саўлавага, да Давіда, і ўпаў на аблічча сваё, і пакланіўся. І сказаў Давід: Мэмфівастэй! І сказаў той: вось раб твой.

Ì pryjšoǔ Mèmfìvastèj, syn Ënatana, syna Saǔlavaga, da Davìda, ì ǔpaǔ na ablìčča svaë, ì paklanìǔsâ. Ì skazaǔ Davìd: Mèmfìvastèj! Ì skazaǔ toj: vos′ rab tvoj.

7. І сказаў яму Давід: ня бойся: я зраблю табе ласку дзеля бацькі твайго Ёнатана і вярну табе ўсе палеткі Саўлавыя, бацькі твайго, і ты заўсёды будзеш есьці хлеб за маім сталом.

Ì skazaǔ âmu Davìd: nâ bojsâ: â zrablû tabe lasku dzelâ bac′kì tvajgo Ënatana ì vârnu tabe ǔse paletkì Saǔlavyâ, bac′kì tvajgo, ì ty zaǔsëdy budzeš es′cì hleb za maìm stalom.

8. І пакланіўся Мэмфівастэй і сказаў: што такое раб твой, што ты прыхінуўся да такога мёртвага сабакі, як я?

Ì paklanìǔsâ Mèmfìvastèj ì skazaǔ: što takoe rab tvoj, što ty pryhìnuǔsâ da takoga mërtvaga sabakì, âk â?

9. І паклікаў цар Сіву, слугу Саўлавага, і сказаў яму: усё, што належала Саўлу і ўсяму дому ягонаму, я аддаю сыну гаспадара твайго;

Ì paklìkaǔ car Sìvu, slugu Saǔlavaga, ì skazaǔ âmu: usë, što naležala Saǔlu ì ǔsâmu domu âgonamu, â addaû synu gaspadara tvajgo;

10. дык вось, апрацоўвай яму зямлю ты і сыны твае і рабы твае, і дастаўляй плады яе, каб у сына гаспадара твайго быў хлеб для ежы; а Мэмфівастэй, сын гаспадара свайго, заўсёды будзе есьці за маім сталом. У Сівы было пятнаццаць сыноў і дваццаць рабоў,

dyk vos′, apracoǔvaj âmu zâmlû ty ì syny tvae ì raby tvae, ì dastaǔlâj plady âe, kab u syna gaspadara tvajgo byǔ hleb dlâ ežy; a Mèmfìvastèj, syn gaspadara svajgo, zaǔsëdy budze es′cì za maìm stalom. U Sìvy bylo pâtnaccac′ synoǔ ì dvaccac′ raboǔ,

11. і сказаў Сіва цару: усё, што загадвае гаспадар мой цар рабу свайму, выканае раб твой. Мэмфівастэй еў за сталом Давіда, як адзін з сыноў цара.

ì skazaǔ Sìva caru: usë, što zagadvae gaspadar moj car rabu svajmu, vykanae rab tvoj. Mèmfìvastèj eǔ za stalom Davìda, âk adzìn z synoǔ cara.

12. У Мэмфівастэя быў маленькі сын, імем Міха. Усе, хто жыў у доме ў Сівы, былі рабамі Мэмфівастэя.

U Mèmfìvastèâ byǔ malen′kì syn, ìmem Mìha. Use, hto žyǔ u dome ǔ Sìvy, bylì rabamì Mèmfìvastèâ.

13. І жыў Мэмфівастэй у Ерусаліме, бо ён еў заўсёды за царскім сталом. Ён быў кульгавы на абедзьве нагі.

Ì žyǔ Mèmfìvastèj u Erusalìme, bo ën eǔ zaǔsëdy za carskìm stalom. Ën byǔ kul′gavy na abedz′ve nagì.

10 Кіраўнік

1. Празь некаторы час памёр цар Аманіцкі, і заваладарыў замест яго сын ягоны Анон.

Praz′ nekatory čas pamër car Amanìckì, ì zavaladaryǔ zamest âgo syn âgony Anon.

2. І сказаў Давід: зраблю я ласку Анону, сыну Наасаваму, за дабрадзейства, якое зрабіў мне бацька ягоны. І паслаў Давід слуг сваіх суцешыць Анона за бацьку ягонага. І прыйшлі слугі Давідавыя ў зямлю Аманіцкую.

Ì skazaǔ Davìd: zrablû â lasku Anonu, synu Naasavamu, za dabradzejstva, âkoe zrabìǔ mne bac′ka âgony. Ì paslaǔ Davìd slug svaìh sucešyc′ Anona za bac′ku âgonaga. Ì pryjšlì slugì Davìdavyâ ǔ zâmlû Amanìckuû.

3. Але князі Аманіцкія сказалі Анону, гаспадару свайму: няўжо ты думаеш, што Давід з павагі да бацькі твайго прыслаў да цябе суцешнікаў? ці не на тое, каб агледзець горад і высачыць у ім і пасьля разбурыць яго, прыслаў Давід слуг сваіх да цябе?

Ale knâzì Amanìckìâ skazalì Anonu, gaspadaru svajmu: nâǔžo ty dumaeš, što Davìd z pavagì da bac′kì tvajgo pryslaǔ da câbe sucešnìkaǔ? cì ne na toe, kab agledzec′ gorad ì vysačyc′ u ìm ì pas′lâ razburyc′ âgo, pryslaǔ Davìd slug svaìh da câbe?

4. І ўзяў Анон слуг Давідавых і агаліў кожнаму зь іх палавіну барады, і абрэзаў вопратку іхнюю напалавіну, да сьцёгнаў, і адпусьціў іх.

Ì ǔzâǔ Anon slug Davìdavyh ì agalìǔ kožnamu z′ ìh palavìnu barady, ì abrèzaǔ vopratku ìhnûû napalavìnu, da s′cëgnaǔ, ì adpus′cìǔ ìh.

5. Калі данесьлі пра гэта Давіду, дык ён паслаў ім насустрач, бо яны былі вельмі зьняважаныя. І загадаў цар сказаць ім: заставайцеся ў Ерыхоне, пакуль вырастуць бароды вашыя, і тады вяртайцеся.

Kalì danes′lì pra gèta Davìdu, dyk ën paslaǔ ìm nasustrač, bo âny bylì vel′mì z′nâvažanyâ. Ì zagadaǔ car skazac′ ìm: zastavajcesâ ǔ Eryhone, pakul′ vyrastuc′ barody vašyâ, ì tady vârtajcesâ.

6. І ўбачылі Аманіцяне, што яны зрабіліся ненавіснымі Давіду; і паслалі Аманіцяне наняць Сірыйцаў з Бэт-Рэхава і Сірыйцаў Сувы дваццаць тысяч пешых, у цара Маахі тысячу чалавек і зь Істова дванаццаць тысяч чалавек.

Ì ǔbačylì Amanìcâne, što âny zrabìlìsâ nenavìsnymì Davìdu; ì paslalì Amanìcâne nanâc′ Sìryjcaǔ z Bèt-Rèhava ì Sìryjcaǔ Suvy dvaccac′ tysâč pešyh, u cara Maahì tysâču čalavek ì z′ Ìstova dvanaccac′ tysâč čalavek.

7. Калі пачуў пра гэта Давід, дык паслаў Ёава з усім войскам храбрых.

Kalì pačuǔ pra gèta Davìd, dyk paslaǔ Ëava z usìm vojskam hrabryh.

8. І выйшлі Аманіцяне і падрыхтаваліся да бітвы каля брамы, а Сірыйцы Сувы і Рэхава, і Істова і Маахі асобна ў полі.

Ì vyjšlì Amanìcâne ì padryhtavalìsâ da bìtvy kalâ bramy, a Sìryjcy Suvy ì Rèhava, ì Ìstova ì Maahì asobna ǔ polì.

9. І ўбачыў Ёаў, што няпрыяцельскае войска было пастаўлена супроць яго і сьпераду і ззаду, і выбраў воінаў з усіх адборных у Ізраілі і выставіў іх супроць Сірыйцаў;

Ì ǔbačyǔ Ëaǔ, što nâpryâcel′skae vojska bylo pastaǔlena suproc′ âgo ì s′peradu ì zzadu, ì vybraǔ voìnaǔ z usìh adbornyh u Ìzraìlì ì vystavìǔ ìh suproc′ Sìryjcaǔ;

10. а астатнюю частку войска даручыў Авэсу, брату свайму, каб ён выставіў іх супроць Аманіцян.

a astatnûû častku vojska daručyǔ Avèsu, bratu svajmu, kab ën vystavìǔ ìh suproc′ Amanìcân.

11. І сказаў Ёаў: калі Сірыйцы будуць адольваць мяне, ты дапаможаш мне; а калі Аманіцяне цябе пачнуць адольваць, я прыйду да цябе на дапамогу;

Ì skazaǔ Ëaǔ: kalì Sìryjcy buduc′ adol′vac′ mâne, ty dapamožaš mne; a kalì Amanìcâne câbe pačnuc′ adol′vac′, â pryjdu da câbe na dapamogu;

12. будзь мужны, і будзем стаяць цьвёрда за народ наш і за гарады Бога нашага, а Гасподзь зробіць, што яму даспадобы.

budz′ mužny, ì budzem staâc′ c′vërda za narod naš ì za garady Boga našaga, a Gaspodz′ zrobìc′, što âmu daspadoby.

13. І выступіў Ёаў і народ, які быў у яго, на бітву зь Сірыйцамі, і яны пабеглі ад яго.

Ì vystupìǔ Ëaǔ ì narod, âkì byǔ u âgo, na bìtvu z′ Sìryjcamì, ì âny pabeglì ad âgo.

14. А Аманіцяне, убачыўшы, што Сірыйцы бягуць, пабеглі ад Авэсы і зайшлі ў горад. І вярнуўся Ёаў ад Аманіцянаў і прыйшоў у Ерусалім.

A Amanìcâne, ubačyǔšy, što Sìryjcy bâguc′, pabeglì ad Avèsy ì zajšlì ǔ gorad. Ì vârnuǔsâ Ëaǔ ad Amanìcânaǔ ì pryjšoǔ u Erusalìm.

15. Сірыйцы, бачачы, што яны разьбіты Ізраільцянамі, сабраліся разам.

Sìryjcy, bačačy, što âny raz′bìty Ìzraìl′cânamì, sabralìsâ razam.

16. І паслаў Адраазар і паклікаў Сірыйцаў, якія за ракою Халамака, і прыйшлі яны да Элама; а Савак, ваеначальнік Адраазараў, узначальваў іх.

Ì paslaǔ Adraazar ì paklìkaǔ Sìryjcaǔ, âkìâ za rakoû Halamaka, ì pryjšlì âny da Èlama; a Savak, vaenačal′nìk Adraazaraǔ, uznačal′vaǔ ìh.

17. Калі данесьлі Давіду, дык ён сабраў усіх Ізраільцянаў і перайшоў Ярдан і прыйшоў да Элама. Сірыйцы выступілі супроць Давіда і ўступілі ў бітву зь ім.

Kalì danes′lì Davìdu, dyk ën sabraǔ usìh Ìzraìl′cânaǔ ì perajšoǔ Ârdan ì pryjšoǔ da Èlama. Sìryjcy vystupìlì suproc′ Davìda ì ǔstupìlì ǔ bìtvu z′ ìm.

18. І пабеглі Сірыйцы ад Ізраільцянаў. Давід зьнішчыў у Сірыйцаў сямсот калясьніц і сорак тысяч верхаўцоў; разьбіў і ваеначальніка Савака, які там і памёр.

Ì pabeglì Sìryjcy ad Ìzraìl′cânaǔ. Davìd z′nìščyǔ u Sìryjcaǔ sâmsot kalâs′nìc ì sorak tysâč verhaǔcoǔ; raz′bìǔ ì vaenačal′nìka Savaka, âkì tam ì pamër.

19. Калі ўсе цары пакорныя Адраазару ўбачылі, што яны разьбіты Ізраільцянамі, дык заключылі мір зь Ізраільцянамі і скарыліся ім. А Сірыйцы баяліся далей дапамагаць Аманіцянам.

Kalì ǔse cary pakornyâ Adraazaru ǔbačylì, što âny raz′bìty Ìzraìl′cânamì, dyk zaklûčylì mìr z′ Ìzraìl′cânamì ì skarylìsâ ìm. A Sìryjcy baâlìsâ dalej dapamagac′ Amanìcânam.

11 Кіраўнік

1. Праз год, у той час, калі выходзяць цары ў паходы, Давід паслаў Ёава і слуг сваіх зь ім і ўсіх Ізраільцянаў; і яны разьбілі Аманіцянаў і аблажылі Раву; а Давід заставаўся ў Ерусаліме.

Praz god, u toj čas, kalì vyhodzâc′ cary ǔ pahody, Davìd paslaǔ Ëava ì slug svaìh z′ ìm ì ǔsìh Ìzraìl′cânaǔ; ì âny raz′bìlì Amanìcânaǔ ì ablažylì Ravu; a Davìd zastavaǔsâ ǔ Erusalìme.

2. Аднаго разу падвечар Давід, устаўшы з пасьцелі, прагульваўся на даху царскага дома і ўбачыў з даху жанчыну, якая купалася; а тая жанчына была вельмі прыгожая.

Adnago razu padvečar Davìd, ustaǔšy z pas′celì, pragul′vaǔsâ na dahu carskaga doma ì ǔbačyǔ z dahu žančynu, âkaâ kupalasâ; a taâ žančyna byla vel′mì prygožaâ.

3. І паслаў Давід разьведаць, хто гэтая жанчына? І сказалі яму: гэта Вірсавія, дачка Эліяма, жонка Урыі Хэтэяніна.

Ì paslaǔ Davìd raz′vedac′, hto gètaâ žančyna? Ì skazalì âmu: gèta Vìrsavìâ, dačka Èlìâma, žonka Uryì Hètèânìna.

4. Давід паслаў слуг узяць яе; і яна прыйшла да яго, і ён спаў зь ёю. А калі яна ачысьцілася ад нячыстасьці сваёй, вярнулася ў дом свой.

Davìd paslaǔ slug uzâc′ âe; ì âna pryjšla da âgo, ì ën spaǔ z′ ëû. A kalì âna ačys′cìlasâ ad nâčystas′cì svaëj, vârnulasâ ǔ dom svoj.

5. Жанчына гэтая зацяжарыла і паслала абвясьціць пра гэта Давіду, кажучы: я цяжарная.

Žančyna gètaâ zacâžaryla ì paslala abvâs′cìc′ pra gèta Davìdu, kažučy: â câžarnaâ.

6. І паслаў Давід сказаць Ёаву: прыйшлі да мяне Урыю Хэтэяніна. І паслаў Ёаў Урыю да Давіда.

Ì paslaǔ Davìd skazac′ Ëavu: pryjšlì da mâne Uryû Hètèânìna. Ì paslaǔ Ëaǔ Uryû da Davìda.

7. І прыйшоў да яго Урыя, распытаў яго Давід пра становішча Ёава і пра становішча народу і пра ход вайны.

Ì pryjšoǔ da âgo Uryâ, raspytaǔ âgo Davìd pra stanovìšča Ëava ì pra stanovìšča narodu ì pra hod vajny.

8. І сказаў Давід Урыю: ідзі дамоў і абмый ногі свае. І выйшаў Урыя з Дома царскага, а сьледам за ім панесьлі і царскія стравы.

Ì skazaǔ Davìd Uryû: ìdzì damoǔ ì abmyj nogì svae. Ì vyjšaǔ Uryâ z Doma carskaga, a s′ledam za ìm panes′lì ì carskìâ stravy.

9. Але Урыя спаў каля брамы царскага дома з усімі слугамі свайго гаспадара і не пайшоў у свой дом.

Ale Uryâ spaǔ kalâ bramy carskaga doma z usìmì slugamì svajgo gaspadara ì ne pajšoǔ u svoj dom.

10. І данесьлі Давіду, кажучы: не пайшоў Урыя ў дом свой. І сказаў Давід Урыю: вось ты прыйшоў з дарогі; чаму ж не пайшоў ты ў дом свой?

Ì danes′lì Davìdu, kažučy: ne pajšoǔ Uryâ ǔ dom svoj. Ì skazaǔ Davìd Uryû: vos′ ty pryjšoǔ z darogì; čamu ž ne pajšoǔ ty ǔ dom svoj?

11. І сказаў Урыя Давіду: каўчэг і Ізраіль і Юда ў намётах, і гаспадар мой Ёаў і рабы гаспадара майго ў полі, а я ўвайшоў бы дом свой есьці і піць і спаць са сваёю жонкаю! прысягаю тваім жыцьцём і жыцьцём душы тваёй, гэтага я не зраблю.

Ì skazaǔ Uryâ Davìdu: kaǔčèg ì Ìzraìl′ ì Ûda ǔ namëtah, ì gaspadar moj Ëaǔ ì raby gaspadara majgo ǔ polì, a â ǔvajšoǔ by dom svoj es′cì ì pìc′ ì spac′ sa svaëû žonkaû! prysâgaû tvaìm žyc′cëm ì žyc′cëm dušy tvaëj, gètaga â ne zrablû.

12. І сказаў Давід Урыю: застанься тут і на гэты дзень, а заўтра я адпушчу цябе. І застаўся Урыя ў Ерусаліме на гэты дзень да заўтра.

Ì skazaǔ Davìd Uryû: zastan′sâ tut ì na gèty dzen′, a zaǔtra â adpušču câbe. Ì zastaǔsâ Uryâ ǔ Erusalìme na gèty dzen′ da zaǔtra.

13. І запрасіў яго Давід, і еў Урыя перад ім і піў, і напаіў яго Давід. Але ўвечары прыйшоў Урыя спаць на пасьцель сваю з рабамі гаспадара свайго, а ў свой дом не пайшоў.

Ì zaprasìǔ âgo Davìd, ì eǔ Uryâ perad ìm ì pìǔ, ì napaìǔ âgo Davìd. Ale ǔvečary pryjšoǔ Uryâ spac′ na pas′cel′ svaû z rabamì gaspadara svajgo, a ǔ svoj dom ne pajšoǔ.

14. Раніцай Давід напісаў пісьмо Ёаву і паслаў яго з Урыем.

Ranìcaj Davìd napìsaǔ pìs′mo Ëavu ì paslaǔ âgo z Uryem.

15. У пісьме ён напісаў так: пастаўце Урыю там, дзе самая моцная бітва, і адступеце ад яго, каб ён быў забіты і памёр.

U pìs′me ën napìsaǔ tak: pastaǔce Uryû tam, dze samaâ mocnaâ bìtva, ì adstupece ad âgo, kab ën byǔ zabìty ì pamër.

16. Таму, калі Ёаў аблажыў горад, дык паставіў ён Урыю на такім месцы, пра якое ведаў, што там храбрыя людзі.

Tamu, kalì Ëaǔ ablažyǔ gorad, dyk pastavìǔ ën Uryû na takìm mescy, pra âkoe vedaǔ, što tam hrabryâ lûdzì.

17. Выйшлі людзі з горада і біліся зь Ёавам, і загінула некалькі з народу, са слуг Давідавых; быў забіты таксама і Урыя Хэтэянін.

Vyjšlì lûdzì z gorada ì bìlìsâ z′ Ëavam, ì zagìnula nekal′kì z narodu, sa slug Davìdavyh; byǔ zabìty taksama ì Uryâ Hètèânìn.

18. І паслаў Ёаў данесьці Давіду пра ўвесь ход бітвы.

Ì paslaǔ Ëaǔ danes′cì Davìdu pra ǔves′ hod bìtvy.

19. І загадаў пасланаму, кажучы: калі ты раскажаш цару пра ўвесь ход бітвы

Ì zagadaǔ paslanamu, kažučy: kalì ty raskažaš caru pra ǔves′ hod bìtvy

20. і ўбачыш, што цар разгневаецца і скажа табе: "навошта вы так блізка падыходзілі да горада біцца? хіба вы ня ведалі, што са сьцяны будуць кідаць на вас?

ì ǔbačyš, što car razgnevaecca ì skaža tabe: "navošta vy tak blìzka padyhodzìlì da gorada bìcca? hìba vy nâ vedalì, što sa s′câny buduc′ kìdac′ na vas?

21. хто забіў Авімэлэха, сына Еравалавага? ці не жанчына кінула на яго са сьцяны абломак жарона і забіла яго, і ён памёр у Тэвэцы? навошта ж вы блізка падыходзілі да сьцяны?" і тады ты скажы: "і раб твой Урыя Хэтэянін таксама забіты і памёр".

hto zabìǔ Avìmèlèha, syna Eravalavaga? cì ne žančyna kìnula na âgo sa s′câny ablomak žarona ì zabìla âgo, ì ën pamër u Tèvècy? navošta ž vy blìzka padyhodzìlì da s′câny?" ì tady ty skažy: "ì rab tvoj Uryâ Hètèânìn taksama zabìty ì pamër".

22. І пайшоў, і прыйшоў, і расказаў Давіду пра ўвесь ход бітвы.

Ì pajšoǔ, ì pryjšoǔ, ì raskazaǔ Davìdu pra ǔves′ hod bìtvy.

23. Тады пасланы сказаў Давіду: адольвалі нас тыя людзі і выйшлі да нас у поле, і мы перасьледавалі іх да ўваходу ў браму;

Tady paslany skazaǔ Davìdu: adol′valì nas tyâ lûdzì ì vyjšlì da nas u pole, ì my peras′ledavalì ìh da ǔvahodu ǔ bramu;

24. тады стралялі стралкі са сьцяны па рабах тваіх, і памерлі некаторыя з рабоў цара; памёр таксама і раб твой Урыя Хэтэянін.

tady stralâlì stralkì sa s′câny pa rabah tvaìh, ì pamerlì nekatoryâ z raboǔ cara; pamër taksama ì rab tvoj Uryâ Hètèânìn.

25. Тады сказаў Давід пасланаму: так скажы Ёаву: хай не бянтэжыць цябе гэтая справа, бо меч пажырае часам таго, часам гэтага; узмацні вайну супроць горада і разбуры яго. Так падбадзёры яго.

Tady skazaǔ Davìd paslanamu: tak skažy Ëavu: haj ne bântèžyc′ câbe gètaâ sprava, bo meč pažyrae časam tago, časam gètaga; uzmacnì vajnu suproc′ gorada ì razbury âgo. Tak padbadzëry âgo.

26. І пачула жонка Урыі, што памёр Урыя, муж яе, і плакала па мужы сваім.

Ì pačula žonka Uryì, što pamër Uryâ, muž âe, ì plakala pa mužy svaìm.

27. Калі скончыўся час плачу, Давід паслаў і ўзяў яе ў дом свой, і яна зрабілася жонкаю ягонаю і нарадзіла яму сына. І быў гэты ўчынак, які ўчыніў Давід, благім у вачах Госпада.

Kalì skončyǔsâ čas plaču, Davìd paslaǔ ì ǔzâǔ âe ǔ dom svoj, ì âna zrabìlasâ žonkaû âgonaû ì naradzìla âmu syna. Ì byǔ gèty ǔčynak, âkì ǔčynìǔ Davìd, blagìm u vačah Gospada.

12 Кіраўнік

1. І паслаў Гасподзь Натана прарока да Давіда, і той прыйшоў да яго і сказаў яму: у адным горадзе былі два чалавекі, адзін багаты, а другі бедны;

Ì paslaǔ Gaspodz′ Natana praroka da Davìda, ì toj pryjšoǔ da âgo ì skazaǔ âmu: u adnym goradze bylì dva čalavekì, adzìn bagaty, a drugì bedny;

2. у багатага было вельмі многа дробнага і буйнога быдла,

u bagataga bylo vel′mì mnoga drobnaga ì bujnoga bydla,

3. а ў беднага нічога, апрача адной авечкі, якую ён купіў маленькую і выкарміў, і яна вырасла ў яго разам зь дзецьмі ягонымі; хлеб ягоны яна ела, і зь ягонай чашы піла, і на грудзях у яго спала, і была яму, як дачка;

a ǔ bednaga nìčoga, aprača adnoj avečkì, âkuû ën kupìǔ malen′kuû ì vykarmìǔ, ì âna vyrasla ǔ âgo razam z′ dzec′mì âgonymì; hleb âgony âna ela, ì z′ âgonaj čašy pìla, ì na grudzâh u âgo spala, ì byla âmu, âk dačka;

4. і прыйшоў да багатага чалавека дарожнік, і той пашкадаваў узяць са сваіх авечак ці валоў, каб прыгатаваць дарожніку, які прыйшоў да яго, а ўзяў авечку беднага і прыгатаваў яе чалавеку, які прыйшоў да яго.

ì pryjšoǔ da bagataga čalaveka darožnìk, ì toj paškadavaǔ uzâc′ sa svaìh avečak cì valoǔ, kab prygatavac′ darožnìku, âkì pryjšoǔ da âgo, a ǔzâǔ avečku bednaga ì prygatavaǔ âe čalaveku, âkì pryjšoǔ da âgo.

5. Моцна ўгневаўся Давід на гэтага чалавека і сказаў Натану: жывы Гасподзь! варты сьмерці чалавек, які зрабіў гэта;

Mocna ǔgnevaǔsâ Davìd na gètaga čalaveka ì skazaǔ Natanu: žyvy Gaspodz′! varty s′mercì čalavek, âkì zrabìǔ gèta;

6. і за авечку ён павінен заплаціць учацьвяра, за тое, што ён зрабіў гэта, і за тое, што ня меў спагады.

ì za avečku ën pavìnen zaplacìc′ učac′vâra, za toe, što ën zrabìǔ gèta, ì za toe, što nâ meǔ spagady.

7. І сказаў Натан Давіду: ты - той чалавек, які зрабіў гэта. Так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: Я памазаў цябе ў цара над Ізраілем і Я выбавіў цябе ад рукі Саўла,

Ì skazaǔ Natan Davìdu: ty - toj čalavek, âkì zrabìǔ gèta. Tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: Â pamazaǔ câbe ǔ cara nad Ìzraìlem ì Â vybavìǔ câbe ad rukì Saǔla,

8. і даў табе дом гаспадара твайго і жонак гаспадара твайго на ўлоньне тваё, і даў табе дом Ізраілеў і Юдаў, і, калі гэтага мала, дадаў бы табе яшчэ болей;

ì daǔ tabe dom gaspadara tvajgo ì žonak gaspadara tvajgo na ǔlon′ne tvaë, ì daǔ tabe dom Ìzraìleǔ ì Ûdaǔ, ì, kalì gètaga mala, dadaǔ by tabe âščè bolej;

9. навошта ж ты занядбаў слова Госпада, зрабіўшы ліхое прад вачыма Ягонымі? Урыю Хэтэяніна ты пабіў мечам; жонку ягоную ўзяў сабе за жонку, а яго ты забіў мечам Аманіцянаў;

navošta ž ty zanâdbaǔ slova Gospada, zrabìǔšy lìhoe prad vačyma Âgonymì? Uryû Hètèânìna ty pabìǔ mečam; žonku âgonuû ǔzâǔ sabe za žonku, a âgo ty zabìǔ mečam Amanìcânaǔ;

10. дык вось, не адступіцца меч ад дома твайго вавекі, за тое, што ты занядбаў Мяне і ўзяў жонку Урыі Хэтэяніна, каб яна была табе жонкаю.

dyk vos′, ne adstupìcca meč ad doma tvajgo vavekì, za toe, što ty zanâdbaǔ Mâne ì ǔzâǔ žonku Uryì Hètèânìna, kab âna byla tabe žonkaû.

11. Так кажа Гасподзь: вось, Я спараджу на цябе зло з дома твайго і вазьму жонак тваіх перад вачыма тваімі і аддам блізкаму твайму, і будзе ён спаць з жонкамі тваімі перад гэтым сонцам;

Tak kaža Gaspodz′: vos′, Â sparadžu na câbe zlo z doma tvajgo ì vaz′mu žonak tvaìh perad vačyma tvaìmì ì addam blìzkamu tvajmu, ì budze ën spac′ z žonkamì tvaìmì perad gètym soncam;

12. ты зрабіў тайна, а Я зраблю перад усім Ізраілем і перад сонцам.

ty zrabìǔ tajna, a Â zrablû perad usìm Ìzraìlem ì perad soncam.

13. І сказаў Давід Натану: зграшыў я прад Госпадам. І казаў Натан Давіду: і Гасподзь зьняў зь цябе грэх твой; ты не памрэш;

Ì skazaǔ Davìd Natanu: zgrašyǔ â prad Gospadam. Ì kazaǔ Natan Davìdu: ì Gaspodz′ z′nâǔ z′ câbe grèh tvoj; ty ne pamrèš;

14. але як што ты гэтым учынкам даў прычыну ворагам Госпада няславіць Яго, дык памрэ сын, які народзіцца ў цябе.

ale âk što ty gètym učynkam daǔ pryčynu voragam Gospada nâslavìc′ Âgo, dyk pamrè syn, âkì narodzìcca ǔ câbe.

15. І пайшоў Натан у дом свой. І ўразіў Гасподзь дзіця, якое нарадзіла жонка Урыі Давіду, і яно захварэла.

Ì pajšoǔ Natan u dom svoj. Ì ǔrazìǔ Gaspodz′ dzìcâ, âkoe naradzìla žonka Uryì Davìdu, ì âno zahvarèla.

16. І маліўся Давід Богу за дзіця, і пасьціўся Давід, і адасобіўшыся правёў ноч, лежачы на зямлі.

Ì malìǔsâ Davìd Bogu za dzìcâ, ì pas′cìǔsâ Davìd, ì adasobìǔšysâ pravëǔ noč, ležačy na zâmlì.

17. І ўвайшлі да яго старэйшыны дома ягонага, каб падняць яго зь зямлі; але ён не хацеў, і ня еў зь імі хлеба.

Ì ǔvajšlì da âgo starèjšyny doma âgonaga, kab padnâc′ âgo z′ zâmlì; ale ën ne haceǔ, ì nâ eǔ z′ ìmì hleba.

18. На сёмы дзень дзіця памерла, і слугі Давыдавы баяліся данесьці яму, што памерла дзіця; бо, казалі яны, калі дзіця было яшчэ жывое, і мы ўгаворвалі яго, і ён ня слухаў голасу нашага, як жа скажам яму: "памерла дзіця"? і ён зробіць што-небудзь благое.

Na sëmy dzen′ dzìcâ pamerla, ì slugì Davydavy baâlìsâ danes′cì âmu, što pamerla dzìcâ; bo, kazalì âny, kalì dzìcâ bylo âščè žyvoe, ì my ǔgavorvalì âgo, ì ën nâ sluhaǔ golasu našaga, âk ža skažam âmu: "pamerla dzìcâ"? ì ën zrobìc′ što-nebudz′ blagoe.

19. І ўбачыў Давід, што слугі ягоныя шэпчуцца паміж сабою, і зразумеў Давід, што дзіця памерла, і спытаўся Давід у слуг сваіх: памерла дзіця? І сказалі яму: памерла.

Ì ǔbačyǔ Davìd, što slugì âgonyâ šèpčucca pamìž saboû, ì zrazumeǔ Davìd, što dzìcâ pamerla, ì spytaǔsâ Davìd u slug svaìh: pamerla dzìcâ? Ì skazalì âmu: pamerla.

20. Тады Давід устаў зь зямлі і ўмыўся, і памазаўся, і памяняў вопратку сваю, і пайшоў у дом Гасподні, і маліўся. Вярнуўшыся дамоў, запатрабаваў, каб падалі яму хлеба, і ён еў.

Tady Davìd ustaǔ z′ zâmlì ì ǔmyǔsâ, ì pamazaǔsâ, ì pamânâǔ vopratku svaû, ì pajšoǔ u dom Gaspodnì, ì malìǔsâ. Vârnuǔšysâ damoǔ, zapatrabavaǔ, kab padalì âmu hleba, ì ën eǔ.

21. І сказалі яму слугі ягоныя: што азначае, што ты так робіш: калі дзіця было яшчэ жывое, ты пасьціўся і плакаў; а калі дзіця памерла, ты ўстаў і еў хлеб?

Ì skazalì âmu slugì âgonyâ: što aznačae, što ty tak robìš: kalì dzìcâ bylo âščè žyvoe, ty pas′cìǔsâ ì plakaǔ; a kalì dzìcâ pamerla, ty ǔstaǔ ì eǔ hleb?

22. І сказаў Давід: пакуль дзіця было жывое, і пасьціўся і плакаў, бо думаў: хто ведае, ці ня зьлітуецца зь мяне Гасподзь, і дзіця застанецца жывое?

Ì skazaǔ Davìd: pakul′ dzìcâ bylo žyvoe, ì pas′cìǔsâ ì plakaǔ, bo dumaǔ: hto vedae, cì nâ z′lìtuecca z′ mâne Gaspodz′, ì dzìcâ zastanecca žyvoe?

23. А цяпер яно памерла; навошта ж мне пасьціцца? Хіба я магу вярнуць яго? Я пайду да яго, а яно ня вернецца да мяне.

A câper âno pamerla; navošta ž mne pas′cìcca? Hìba â magu vârnuc′ âgo? Â pajdu da âgo, a âno nâ vernecca da mâne.

24. І суцешыў Давід Вірсавію, жонку сваю, і ўвайшоў да яе і спаў зь ёю; і яна нарадзіла сына і дала яму імя: Саламон. І Гасподзь палюбіў яго

Ì sucešyǔ Davìd Vìrsavìû, žonku svaû, ì ǔvajšoǔ da âe ì spaǔ z′ ëû; ì âna naradzìla syna ì dala âmu ìmâ: Salamon. Ì Gaspodz′ palûbìǔ âgo

25. і паслаў прарока Натана, і ён даў яму імя: Едыдыя, паводле слова Госпада.

ì paslaǔ praroka Natana, ì ën daǔ âmu ìmâ: Edydyâ, pavodle slova Gospada.

26. Ёаў ваяваў супроць Равы Аманіцкай і ўзяў амаль царскі горад.

Ëaǔ vaâvaǔ suproc′ Ravy Amanìckaj ì ǔzâǔ amal′ carskì gorad.

27. І паслаў Ёаў да Давіда сказаць яму: я напаў на Раву і авалодаў вадою горада;

Ì paslaǔ Ëaǔ da Davìda skazac′ âmu: â napaǔ na Ravu ì avalodaǔ vadoû gorada;

28. цяпер зьбяры астатні народ і падступіся да горада і вазьмі яго; бо, калі я вазьму яго, дык маё імя будзе дадзена яму.

câper z′bâry astatnì narod ì padstupìsâ da gorada ì vaz′mì âgo; bo, kalì â vaz′mu âgo, dyk maë ìmâ budze dadzena âmu.

29. І сабраў Давід увесь народ і пайшоў да Равы, і ваяваў супроць яе і ўзяў яе.

Ì sabraǔ Davìd uves′ narod ì pajšoǔ da Ravy, ì vaâvaǔ suproc′ âe ì ǔzâǔ âe.

30. І ўзяў Давід вянок цара іхняга з галавы ягонай, - а ў ім было золата талант і каштоўны камень, - і ўсклаў яго Давід на галаву сваю, і здабычы з горада вынес вельмі многа.

Ì ǔzâǔ Davìd vânok cara ìhnâga z galavy âgonaj, - a ǔ ìm bylo zolata talant ì kaštoǔny kamen′, - ì ǔsklaǔ âgo Davìd na galavu svaû, ì zdabyčy z gorada vynes vel′mì mnoga.

31. А народ, які быў у ім, ён вывеў і паклаў іх пад пілы, пад жалезныя малатарні, пад жалезныя сякеры, і кінуў іх у абпальныя печы. Так ён зрабіў з усімі гарадамі Аманіцкімі. І вярнуўся пасьля таго Давід і ўвесь народ у Ерусалім.

A narod, âkì byǔ u ìm, ën vyveǔ ì paklaǔ ìh pad pìly, pad žaleznyâ malatarnì, pad žaleznyâ sâkery, ì kìnuǔ ìh u abpal′nyâ pečy. Tak ën zrabìǔ z usìmì garadamì Amanìckìmì. Ì vârnuǔsâ pas′lâ tago Davìd ì ǔves′ narod u Erusalìm.

13 Кіраўнік

1. І было пасьля таго: у Авэсалома, сына Давідавага, была сястра прыгожая, імем Тамар, і пакахаў яе Амнон, сын Давідаў.

Ì bylo pas′lâ tago: u Avèsaloma, syna Davìdavaga, byla sâstra prygožaâ, ìmem Tamar, ì pakahaǔ âe Amnon, syn Davìdaǔ.

2. І журыўся Амнон да таго, што захварэў праз Тамару, сястру сваю; бо яна была дзяўчына, і Амнону здавалася цяжкім што-небудзь зрабіць зь ёю.

Ì žuryǔsâ Amnon da tago, što zahvarèǔ praz Tamaru, sâstru svaû; bo âna byla dzâǔčyna, ì Amnonu zdavalasâ câžkìm što-nebudz′ zrabìc′ z′ ëû.

3. Але ў Амнона быў сябар, імем Ёнадаў, сын Самая, брата Давідавага; і Ёнадаў быў чалавек вельмі хітры.

Ale ǔ Amnona byǔ sâbar, ìmem Ënadaǔ, syn Samaâ, brata Davìdavaga; ì Ënadaǔ byǔ čalavek vel′mì hìtry.

4. І ён сказаў яму: чаго ты так худнееш з кожным днём, сын цароў, - ці не адкрыеш мне? І сказаў яму Амнон: Тамар, сястру Авэсаломаву, брата майго, кахаю я.

Ì ën skazaǔ âmu: čago ty tak hudneeš z kožnym dnëm, syn caroǔ, - cì ne adkryeš mne? Ì skazaǔ âmu Amnon: Tamar, sâstru Avèsalomavu, brata majgo, kahaû â.

5. І сказаў яму Ёнадаў: кладзіся ў пасьцель тваю і прыкінься хворым; і калі бацька твой прыйдзе адведаць цябе, скажы яму: хай прыйдзе Тамар, сястра мая, і падмацуе мяне ежаю, прыгатаваўшы ежу на вачах маіх, каб я бачыў і еў з рук яе.

Ì skazaǔ âmu Ënadaǔ: kladzìsâ ǔ pas′cel′ tvaû ì prykìn′sâ hvorym; ì kalì bac′ka tvoj pryjdze advedac′ câbe, skažy âmu: haj pryjdze Tamar, sâstra maâ, ì padmacue mâne ežaû, prygatavaǔšy ežu na vačah maìh, kab â bačyǔ ì eǔ z ruk âe.

6. І лёг Амнон і прыкінуўся хворым, і прыйшоў цар адведаць яго; і сказаў Амнон цару: хай прыйдзе Тамар, сястра мая, і сьпячэ ў мяне на вачах ляпёшку, або дзьве, і я паем з рук яе.

Ì lëg Amnon ì prykìnuǔsâ hvorym, ì pryjšoǔ car advedac′ âgo; ì skazaǔ Amnon caru: haj pryjdze Tamar, sâstra maâ, ì s′pâčè ǔ mâne na vačah lâpëšku, abo dz′ve, ì â paem z ruk âe.

7. І паслаў Давід да Тамар ў дом сказаць: ідзі ў дом Амнона, брата твайго, і прыгатуй яму ежу.

Ì paslaǔ Davìd da Tamar ǔ dom skazac′: ìdzì ǔ dom Amnona, brata tvajgo, ì prygatuj âmu ežu.

8. І пайшла яна ў дом брата свайго Амнона; а ён ляжыць. І ўзяла яна мукі і замясіла, і прыгатавала на вачах у яго і сьпякла ляпёшкі,

Ì pajšla âna ǔ dom brata svajgo Amnona; a ën lâžyc′. Ì ǔzâla âna mukì ì zamâsìla, ì prygatavala na vačah u âgo ì s′pâkla lâpëškì,

9. і ўзяла патэльню і паклала перад ім; але ён не хацеў есьці. І сказаў Амнон: хай усе выйдуць ад мяне. І выйшлі ад яго ўсе людзі.

ì ǔzâla patèl′nû ì paklala perad ìm; ale ën ne haceǔ es′cì. Ì skazaǔ Amnon: haj use vyjduc′ ad mâne. Ì vyjšlì ad âgo ǔse lûdzì.

10. І сказаў Амнон Тамар: занясі ежу ва ўнутраны пакой, і я паем з рук тваіх. І ўзяла Тамар ляпёшкі, якія прыгатавала, і занесла Амнону, брату свайму, ва ўнутраны пакой.

Ì skazaǔ Amnon Tamar: zanâsì ežu va ǔnutrany pakoj, ì â paem z ruk tvaìh. Ì ǔzâla Tamar lâpëškì, âkìâ prygatavala, ì zanesla Amnonu, bratu svajmu, va ǔnutrany pakoj.

11. І калі яна паставіла перад ім, каб ён еў, дык ён схапіў яе і сказаў: ідзі, кладзіся са мною, сястра мая.

Ì kalì âna pastavìla perad ìm, kab ën eǔ, dyk ën shapìǔ âe ì skazaǔ: ìdzì, kladzìsâ sa mnoû, sâstra maâ.

12. Але яна сказала: не, браце мой, не няславі мяне, бо ня робіцца так у Ізраілі; не рабі гэтага вар'яцтва.

Ale âna skazala: ne, brace moj, ne nâslavì mâne, bo nâ robìcca tak u Ìzraìlì; ne rabì gètaga var'âctva.

13. І я, куды я пайду з маёю няславаю? І ты, ты будзеш адным з вар'ятаў у Ізраілі; ты пагавары з царом; ён не адмовіцца аддаць мяне табе.

Ì â, kudy â pajdu z maëû nâslavaû? Ì ty, ty budzeš adnym z var'âtaǔ u Ìzraìlì; ty pagavary z carom; ën ne admovìcca addac′ mâne tabe.

14. Але ён не хацеў слухаць словаў яе, і перасіліў яе і згвалціў яе, і ляжаў зь ёю.

Ale ën ne haceǔ sluhac′ slovaǔ âe, ì perasìlìǔ âe ì zgvalcìǔ âe, ì lâžaǔ z′ ëû.

15. Пасьля зьненавідзеў яе Амнон самай вялікай нянавісьцю, так што нянавісьць, якою ён зьненавідзеў яе, была мацнейшая за каханьне, якое меў да яе; і сказаў ёй Амнон: устань, сыдзі.

Pas′lâ z′nenavìdzeǔ âe Amnon samaj vâlìkaj nânavìs′cû, tak što nânavìs′c′, âkoû ën z′nenavìdzeǔ âe, byla macnejšaâ za kahan′ne, âkoe meǔ da âe; ì skazaǔ ëj Amnon: ustan′, sydzì.

16. І сказала яму: не, прагнаць мяне - гэта зло большае за першае, якое ты зрабіў са мною. Але ён не хацеў слухаць яе.

Ì skazala âmu: ne, pragnac′ mâne - gèta zlo bol′šae za peršae, âkoe ty zrabìǔ sa mnoû. Ale ën ne haceǔ sluhac′ âe.

17. І паклікаў хлопчыка свайго, які слугаваў яму, і сказаў: прагані гэтую ад мяне і замкні дзьверы за ёю.

Ì paklìkaǔ hlopčyka svajgo, âkì slugavaǔ âmu, ì skazaǔ: praganì gètuû ad mâne ì zamknì dz′very za ëû.

18. На ёй была каляровая вопратка, бо такую верхнюю вопратку насілі царскія дочкі-дзяўчаты. І вывеў яе слуга прэч і замкнуў за ёю дзьверы.

Na ëj byla kalârovaâ vopratka, bo takuû verhnûû vopratku nasìlì carskìâ dočkì-dzâǔčaty. Ì vyveǔ âe sluga prèč ì zamknuǔ za ëû dz′very.

19. І пасыпала Тамар попелам галаву сваю, і падрала каляровую вопратку, якую мела на сабе, і паклала рукі свае на галаву сваю, і так ішла і лямантавала.

Ì pasypala Tamar popelam galavu svaû, ì padrala kalârovuû vopratku, âkuû mela na sabe, ì paklala rukì svae na galavu svaû, ì tak ìšla ì lâmantavala.

20. І сказаў ёй Авэсалом, брат яе: ці не Амнон, брат твой, быў з табою? - а цяпер маўчы, сястра мая; ён - брат твой; ня журыся сэрцам тваім пра гэты ўчынак. І жыла Тамар у адзіноце ў доме Авэсалома, брата свайго.

Ì skazaǔ ëj Avèsalom, brat âe: cì ne Amnon, brat tvoj, byǔ z taboû? - a câper maǔčy, sâstra maâ; ën - brat tvoj; nâ žurysâ sèrcam tvaìm pra gèty ǔčynak. Ì žyla Tamar u adzìnoce ǔ dome Avèsaloma, brata svajgo.

21. І дачуўся цар Давід пра ўсё гэта і моцна разгневаўся.

Ì dačuǔsâ car Davìd pra ǔsë gèta ì mocna razgnevaǔsâ.

22. А Авэсалом не гаварыў з Амнонам ні благога, ні добрага; бо зьненавідзеў Авэсалом Амнона за тое, што ён зьняславіў Тамар, сястру яго.

A Avèsalom ne gavaryǔ z Amnonam nì blagoga, nì dobraga; bo z′nenavìdzeǔ Avèsalom Amnona za toe, što ën z′nâslavìǔ Tamar, sâstru âgo.

23. Праз два гады стрыглі авечак у Авэсалома ў Ваал-Гацоры, што ў Яфрэма, і паклікаў Авэсалом усіх сыноў царскіх.

Praz dva gady stryglì avečak u Avèsaloma ǔ Vaal-Gacory, što ǔ Âfrèma, ì paklìkaǔ Avèsalom usìh synoǔ carskìh.

24. І прыйшоў Авэсалом да цара і сказаў: вось, сёньня стрыжка авечак у раба твайго; хай пойдуць цар і слугі ягоныя з рабом тваім.

Ì pryjšoǔ Avèsalom da cara ì skazaǔ: vos′, sën′nâ stryžka avečak u raba tvajgo; haj pojduc′ car ì slugì âgonyâ z rabom tvaìm.

25. Але цар сказаў Авэсалому: не, сыне мой, мы ня пойдзем усе, каб ня быць табе цяжарам. І моцна ўпрошваў яго Авэсалом; але ён не захацеў ісьці і дабраславіць яго.

Ale car skazaǔ Avèsalomu: ne, syne moj, my nâ pojdzem use, kab nâ byc′ tabe câžaram. Ì mocna ǔprošvaǔ âgo Avèsalom; ale ën ne zahaceǔ ìs′cì ì dabraslavìc′ âgo.

26. І сказаў яму Авэсалом: прынамсі, хай пойдзе з намі Амнон, брат мой. І сказаў яму цар: навошта яму ісьці з табою?

Ì skazaǔ âmu Avèsalom: prynamsì, haj pojdze z namì Amnon, brat moj. Ì skazaǔ âmu car: navošta âmu ìs′cì z taboû?

27. Але Авэсалом упрасіў яго, і ён адпусьціў зь ім Амнона і ўсіх царскіх сыноў.

Ale Avèsalom uprasìǔ âgo, ì ën adpus′cìǔ z′ ìm Amnona ì ǔsìh carskìh synoǔ.

28. А Авэсалом загадаў хлопцам сваім, сказаўшы: глядзеце, як толькі разьвесяліцца сэрца Амнона ад віна, і я сказаў вам: "беце Амнона", тады забеце яго, ня бойцеся; гэта я загадваю вам, будзьце сьмелыя і мужныя.

A Avèsalom zagadaǔ hlopcam svaìm, skazaǔšy: glâdzece, âk tol′kì raz′vesâlìcca sèrca Amnona ad vìna, ì â skazaǔ vam: "bece Amnona", tady zabece âgo, nâ bojcesâ; gèta â zagadvaû vam, budz′ce s′melyâ ì mužnyâ.

29. І зрабілі хлопцы Авэсаломавыя з Амнонам, як загадаў Авэсалом. Тады ўсталі ўсе царскія сыны, селі кожны на мула і ўцяклі.

Ì zrabìlì hlopcy Avèsalomavyâ z Amnonam, âk zagadaǔ Avèsalom. Tady ǔstalì ǔse carskìâ syny, selì kožny na mula ì ǔcâklì.

30. Калі яны былі яшчэ ў дарозе, дайшла чутка да Давіда, што Авэсалом забіў усіх царскіх сыноў, і не засталося ніводнага зь іх.

Kalì âny bylì âščè ǔ daroze, dajšla čutka da Davìda, što Avèsalom zabìǔ usìh carskìh synoǔ, ì ne zastalosâ nìvodnaga z′ ìh.

31. І ўстаў цар, і разадраў вопратку сваю, і ўпаў на зямлю, і ўсе слугі ягоныя, што стаялі перад ім, разадралі вопратку сваю.

Ì ǔstaǔ car, ì razadraǔ vopratku svaû, ì ǔpaǔ na zâmlû, ì ǔse slugì âgonyâ, što staâlì perad ìm, razadralì vopratku svaû.

32. Але Ёнадаў, сын Самая, брата Давідавага, сказаў: хай ня думае гаспадар мой, што ўсіх хлопцаў, царскіх сыноў, забілі; адзін толькі Амнон памёр, бо ў Авэсалома быў гэты намысел з таго дня, як Амнон зьняславіў сястру ягоную;

Ale Ënadaǔ, syn Samaâ, brata Davìdavaga, skazaǔ: haj nâ dumae gaspadar moj, što ǔsìh hlopcaǔ, carskìh synoǔ, zabìlì; adzìn tol′kì Amnon pamër, bo ǔ Avèsaloma byǔ gèty namysel z tago dnâ, âk Amnon z′nâslavìǔ sâstru âgonuû;

33. дык вось, хай гаспадар мой цар ня трывожыцца думкаю пра тое, быццам памерлі царскія сыны: памёр адзін толькі Амнон.

dyk vos′, haj gaspadar moj car nâ tryvožycca dumkaû pra toe, byccam pamerlì carskìâ syny: pamër adzìn tol′kì Amnon.

34. І ўцёк Авэсалом. І падняў хлопец, які стаяў на варце, вочы свае і ўбачыў: вось, многа народу ідзе па дарозе схілам гары.

Ì ǔcëk Avèsalom. Ì padnâǔ hlopec, âkì staâǔ na varce, vočy svae ì ǔbačyǔ: vos′, mnoga narodu ìdze pa daroze shìlam gary.

35. Тады Ёнадаў сказаў цару: гэта ідуць царскія сыны; як казаў раб твой, так і ёсьць.

Tady Ënadaǔ skazaǔ caru: gèta ìduc′ carskìâ syny; âk kazaǔ rab tvoj, tak ì ës′c′.

36. І як толькі сказаў ён гэта, вось, прыйшлі царскія сыны і паднялі лямант і плакалі. І сам цар і ўсе слугі ягоныя плакалі вельмі вялікім плачам.

Ì âk tol′kì skazaǔ ën gèta, vos′, pryjšlì carskìâ syny ì padnâlì lâmant ì plakalì. Ì sam car ì ǔse slugì âgonyâ plakalì vel′mì vâlìkìm plačam.

37. А Авэсалом уцёк і пайшоў да Талмая, сына Эміуда, цара Гесурскага. І плакаў цар Давід па сыне сваім ва ўсе дні.

A Avèsalom ucëk ì pajšoǔ da Talmaâ, syna Èmìuda, cara Gesurskaga. Ì plakaǔ car Davìd pa syne svaìm va ǔse dnì.

38. Авэсалом уцёк і прыйшоў у Гесур і прабыў там тры гады.

Avèsalom ucëk ì pryjšoǔ u Gesur ì prabyǔ tam try gady.

39. І перастаў цар Давід перасьледаваць Авэсалома, бо ўцешыўся ў сьмерці Амнона.

Ì perastaǔ car Davìd peras′ledavac′ Avèsaloma, bo ǔcešyǔsâ ǔ s′mercì Amnona.

14 Кіраўнік

1. І заўважыў Ёаў, сын Саруі, што сэрца цара павярнулася да Авэсалома.

Ì zaǔvažyǔ Ëaǔ, syn Saruì, što sèrca cara pavârnulasâ da Avèsaloma.

2. І паслаў Ёаў у Тэкою, і ўзяў адтуль разумную жанчыну, і сказаў ёй: прыкінься, быццам плачаш, і апрані жалобную вопратку, і ня мажся алеем, і назавіся жанчынаю, якая шмат дзён плакала па памерлым;

Ì paslaǔ Ëaǔ u Tèkoû, ì ǔzâǔ adtul′ razumnuû žančynu, ì skazaǔ ëj: prykìn′sâ, byccam plačaš, ì apranì žalobnuû vopratku, ì nâ mažsâ aleem, ì nazavìsâ žančynaû, âkaâ šmat dzën plakala pa pamerlym;

3. і йдзі да цара і скажы яму так і так. І ўклаў Ёаў у вусны яе, што сказаць.

ì jdzì da cara ì skažy âmu tak ì tak. Ì ǔklaǔ Ëaǔ u vusny âe, što skazac′.

4. І ўвайшла жанчына Тэкаіцянка да цара і ўпала тварам сваім на зямлю, і пакланілася і сказала: памажы, цару!

Ì ǔvajšla žančyna Tèkaìcânka da cara ì ǔpala tvaram svaìm na zâmlû, ì paklanìlasâ ì skazala: pamažy, caru!

5. І сказаў ёй цар: што табе? І сказала яна: я ўдава, муж мой памёр;

Ì skazaǔ ëj car: što tabe? Ì skazala âna: â ǔdava, muž moj pamër;

6. і ў рабы тваёй было два сыны; яны пасварыліся ў полі, і ня было каму разьвесьці іх, і пабіў адзін другога і забіў яго.

ì ǔ raby tvaëj bylo dva syny; âny pasvarylìsâ ǔ polì, ì nâ bylo kamu raz′ves′cì ìh, ì pabìǔ adzìn drugoga ì zabìǔ âgo.

7. І вось, паўстала ўся радня на рабу тваю, і кажуць: аддай забойцу брата свайго; і мы заб'ем яго за душу брата ягонага, якую ён загубіў, і зьнішчым нават спадчыньніка. І так яны патушаць астатнюю іскру маю, каб не пакінуць мужу майму імя і нашчадкаў на ўлоньні зямлі.

Ì vos′, paǔstala ǔsâ radnâ na rabu tvaû, ì kažuc′: addaj zabojcu brata svajgo; ì my zab'em âgo za dušu brata âgonaga, âkuû ën zagubìǔ, ì z′nìščym navat spadčyn′nìka. Ì tak âny patušac′ astatnûû ìskru maû, kab ne pakìnuc′ mužu majmu ìmâ ì naščadkaǔ na ǔlon′nì zâmlì.

8. І сказаў цар жанчыне: ідзі спакойна дамоў, я дам загад пра цябе.

Ì skazaǔ car žančyne: ìdzì spakojna damoǔ, â dam zagad pra câbe.

9. Але жанчына Тэкаіцянка сказала цару: на мне, гаспадару мой цар, хай будзе віна і на доме бацькі майго, а цар і трон ягоны невінаваты.

Ale žančyna Tèkaìcânka skazala caru: na mne, gaspadaru moj car, haj budze vìna ì na dome bac′kì majgo, a car ì tron âgony nevìnavaty.

10. І сказаў цар: таго, хто будзе супроць цябе, прывядзі да мяне, і ён больш не чапацьме цябе.

Ì skazaǔ car: tago, hto budze suproc′ câbe, pryvâdzì da mâne, ì ën bol′š ne čapac′me câbe.

11. Яна сказала: спамяні, цару, Госпада Бога твайго, каб не памножыліся помсьнікі за кроў і не загубілі сына майго. І сказаў цар: жывы Гасподзь! не ўпадзе і волас з сына твайго на зямлю.

Âna skazala: spamânì, caru, Gospada Boga tvajgo, kab ne pamnožylìsâ poms′nìkì za kroǔ ì ne zagubìlì syna majgo. Ì skazaǔ car: žyvy Gaspodz′! ne ǔpadze ì volas z syna tvajgo na zâmlû.

12. І сказала жанчына: дазволь рабе тваёй сказаць яшчэ слова гаспадару майму цару.

Ì skazala žančyna: dazvol′ rabe tvaëj skazac′ âščè slova gaspadaru majmu caru.

13. Ён сказаў: кажы. І сказала жанчына: чаму ты так робіш супроць народу Божага? Цару, вымавіўшы гэтае слова, зьвінаваціў сябе самога, бо не вяртае выгнанца свайго.

Ën skazaǔ: kažy. Ì skazala žančyna: čamu ty tak robìš suproc′ narodu Božaga? Caru, vymavìǔšy gètae slova, z′vìnavacìǔ sâbe samoga, bo ne vârtae vygnanca svajgo.

14. Мы памром і будзем, як вада, вылітая на зямлю, якую нельга сабраць; але Бог ня хоча загубіць душу і думае, як бы не адкінуць ад Сябе адкінутага.

My pamrom ì budzem, âk vada, vylìtaâ na zâmlû, âkuû nel′ga sabrac′; ale Bog nâ hoča zagubìc′ dušu ì dumae, âk by ne adkìnuc′ ad Sâbe adkìnutaga.

15. І цяпер я прыйшла сказаць цару, гаспадару майму, гэтыя словы, бо народ палохае мяне; і раба твая сказала: пагавару я з царом, ці ня зробіць ён паводле слова рабы сваёй;

Ì câper â pryjšla skazac′ caru, gaspadaru majmu, gètyâ slovy, bo narod palohae mâne; ì raba tvaâ skazala: pagavaru â z carom, cì nâ zrobìc′ ën pavodle slova raby svaëj;

16. мабыць, цар выслухае і выбавіць рабу сваю з рук людзей, якія хочуць зьнішчыць мяне разам з сынам маім са спадчыны Божай.

mabyc′, car vysluhae ì vybavìc′ rabu svaû z ruk lûdzej, âkìâ hočuc′ z′nìščyc′ mâne razam z synam maìm sa spadčyny Božaj.

17. І сказала раба твая: хай будзе слова гаспадара майго цара ўцехаю мне, бо гаспадар мой цар, як анёл Божы, і можа выслухаць і добрае і благое. І Гасподзь Бог твой будзе з табою.

Ì skazala raba tvaâ: haj budze slova gaspadara majgo cara ǔcehaû mne, bo gaspadar moj car, âk anël Božy, ì moža vysluhac′ ì dobrae ì blagoe. Ì Gaspodz′ Bog tvoj budze z taboû.

18. І адказваў цар і сказаў жанчыне: не хавай ад мяне, пра што я спытаюся ў цябе. І сказала жанчына: кажы, гаспадару мой цар.

Ì adkazvaǔ car ì skazaǔ žančyne: ne havaj ad mâne, pra što â spytaûsâ ǔ câbe. Ì skazala žančyna: kažy, gaspadaru moj car.

19. І сказаў цар: ці ня рука Ёава ва ўсім гэтым з табою. І адказвала жанчына і сказала: хай жыве душа твая, гаспадару мой цар; ні направа, ні налева нельга ўхіліцца ад таго, што сказаў гаспадар мой цар; правільна, раб твой Ёаў загадаў мне, і ён уклаў у вусны рабы тваёй усе гэтыя словы;

Ì skazaǔ car: cì nâ ruka Ëava va ǔsìm gètym z taboû. Ì adkazvala žančyna ì skazala: haj žyve duša tvaâ, gaspadaru moj car; nì naprava, nì naleva nel′ga ǔhìlìcca ad tago, što skazaǔ gaspadar moj car; pravìl′na, rab tvoj Ëaǔ zagadaǔ mne, ì ën uklaǔ u vusny raby tvaëj use gètyâ slovy;

20. каб прытчаю даць справе такі выгляд, раб твой Ёаў навучыў мяне; але гаспадар мой мудры, як мудры анёл Божы, каб ведаць усё, што на зямлі.

kab prytčaû dac′ sprave takì vyglâd, rab tvoj Ëaǔ navučyǔ mâne; ale gaspadar moj mudry, âk mudry anël Božy, kab vedac′ usë, što na zâmlì.

21. І сказаў цар Ёаву: вось, я зраблю; ідзі ж, вярні хлопца Авэсалома.

Ì skazaǔ car Ëavu: vos′, â zrablû; ìdzì ž, vârnì hlopca Avèsaloma.

22. Тады Ёаў упаў тварам на зямлю і пакланіўся, і дабраславіў цара і сказаў: цяпер ведае раб твой, што здабыў упадабаньне ў вачах тваіх, гаспадару мой цар, бо цар зрабіў паводле слова раба свайго.

Tady Ëaǔ upaǔ tvaram na zâmlû ì paklanìǔsâ, ì dabraslavìǔ cara ì skazaǔ: câper vedae rab tvoj, što zdabyǔ upadaban′ne ǔ vačah tvaìh, gaspadaru moj car, bo car zrabìǔ pavodle slova raba svajgo.

23. І ўстаў Ёаў, і пайшоў у Гесур, і прывёў Авэсалома ў Ерусалім.

Ì ǔstaǔ Ëaǔ, ì pajšoǔ u Gesur, ì pryvëǔ Avèsaloma ǔ Erusalìm.

24. І сказаў цар: хай ён вернецца ў дом свой, а твару майго ня бачыць. І пайшоў Авэсалом у свой дом, а твару царскага ня бачыў.

Ì skazaǔ car: haj ën vernecca ǔ dom svoj, a tvaru majgo nâ bačyc′. Ì pajšoǔ Avèsalom u svoj dom, a tvaru carskaga nâ bačyǔ.

25. Ня было ва ўсім Ізраілі мужчыны такога прыгожага, як Авэсалом, і такога пахвальнага, як ён: ад падэшвы ног да верху галавы яго ня было ў ім пахібы.

Nâ bylo va ǔsìm Ìzraìlì mužčyny takoga prygožaga, âk Avèsalom, ì takoga pahval′naga, âk ën: ad padèšvy nog da verhu galavy âgo nâ bylo ǔ ìm pahìby.

26. Калі ён стрыг галаву сваю, - а ён стрыг яе кожны год, бо яна абцяжарвала яго, дык валасы з галавы ягонай важылі дзьвесьце сікляў па вазе царскай.

Kalì ën stryg galavu svaû, - a ën stryg âe kožny god, bo âna abcâžarvala âgo, dyk valasy z galavy âgonaj važylì dz′ves′ce sìklâǔ pa vaze carskaj.

27. І нарадзіліся ў Авэсалома тры сыны і адна дачка, імем Тамар; яна была жанчына прыгожая.

Ì naradzìlìsâ ǔ Avèsaloma try syny ì adna dačka, ìmem Tamar; âna byla žančyna prygožaâ.

28. І заставаўся Авэсалом у Ерусаліме два гады, а твару царскага ня бачыў.

Ì zastavaǔsâ Avèsalom u Erusalìme dva gady, a tvaru carskaga nâ bačyǔ.

29. І паслаў Авэсалом па Ёава, каб паслаць яго да цара; але той не захацеў прыйсьці да яго. Паслаў і другі раз, але той не захацеў прыйсьці.

Ì paslaǔ Avèsalom pa Ëava, kab paslac′ âgo da cara; ale toj ne zahaceǔ pryjs′cì da âgo. Paslaǔ ì drugì raz, ale toj ne zahaceǔ pryjs′cì.

30. І сказаў Авэсалом слугам сваім: бачыце дзялянку поля Ёава каля майго, і ў яго там ячмень: ідзеце, выпаліце яго агнём. І выпалілі слугі Авэсалома тую дзялянку поля агнём.

Ì skazaǔ Avèsalom slugam svaìm: bačyce dzâlânku polâ Ëava kalâ majgo, ì ǔ âgo tam âčmen′: ìdzece, vypalìce âgo agnëm. Ì vypalìlì slugì Avèsaloma tuû dzâlânku polâ agnëm.

31. І ўстаў Ёаў, і прыйшоў да Авэсалома ў дом, і сказаў яму: навошта слугі твае выпалілі маю дзялянку агнём?

Ì ǔstaǔ Ëaǔ, ì pryjšoǔ da Avèsaloma ǔ dom, ì skazaǔ âmu: navošta slugì tvae vypalìlì maû dzâlânku agnëm?

32. І сказаў Авэсалом Ёаву: вось, я пасылаў па цябе, кажучы: прыйдзі сюды, і я пашлю цябе да цара сказаць: навошта я прыйшоў з Гесура? Лепей бы мне заставацца там. Я хачу ўбачыць твар цара. Калі ж я вінаваты, дык забі мяне.

Ì skazaǔ Avèsalom Ëavu: vos′, â pasylaǔ pa câbe, kažučy: pryjdzì sûdy, ì â pašlû câbe da cara skazac′: navošta â pryjšoǔ z Gesura? Lepej by mne zastavacca tam. Â haču ǔbačyc′ tvar cara. Kalì ž â vìnavaty, dyk zabì mâne.

33. І пайшоў Ёаў да цара і пераказаў яму. І паклікаў цар Авэсалома. Ён прыйшоў да цара і ўпаў тварам сваім на зямлю перад царом. І пацалаваў цар Авэсалома.

Ì pajšoǔ Ëaǔ da cara ì perakazaǔ âmu. Ì paklìkaǔ car Avèsaloma. Ën pryjšoǔ da cara ì ǔpaǔ tvaram svaìm na zâmlû perad carom. Ì pacalavaǔ car Avèsaloma.

15 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага Авэсалом завёў у сябе калясьніцы і коней і пяцьдзясят скараходаў.

Pas′lâ gètaga Avèsalom zavëǔ u sâbe kalâs′nìcy ì konej ì pâc′dzâsât skarahodaǔ.

2. І ўставаў Авэсалом рана раніцай, і станавіўся пры дарозе каля брамы, і калі хто-небудзь, маючы цяжбіну, ішоў да цара на суд, дык Авэсалом падклікаў яго да сябе і пытаўся: зь якога ты горада? І калі той адказваў: з такога племя Ізраілевага раб твой,

Ì ǔstavaǔ Avèsalom rana ranìcaj, ì stanavìǔsâ pry daroze kalâ bramy, ì kalì hto-nebudz′, maûčy câžbìnu, ìšoǔ da cara na sud, dyk Avèsalom padklìkaǔ âgo da sâbe ì pytaǔsâ: z′ âkoga ty gorada? Ì kalì toj adkazvaǔ: z takoga plemâ Ìzraìlevaga rab tvoj,

3. тады казаў яму Авэсалом: вось, справа твая добрая і справядлівая, але ў цара няма каму выслухаць цябе.

tady kazaǔ âmu Avèsalom: vos′, sprava tvaâ dobraâ ì spravâdlìvaâ, ale ǔ cara nâma kamu vysluhac′ câbe.

4. І казаў Авэсалом: о, калі б мяне паставілі судзьдзёю ў гэтай зямлі! да мяне прыходзіў бы кожны, хто мае спрэчку і цяжбіну, і я судзіў бы яго па праўдзе.

Ì kazaǔ Avèsalom: o, kalì b mâne pastavìlì sudz′dzëû ǔ gètaj zâmlì! da mâne pryhodzìǔ by kožny, hto mae sprèčku ì câžbìnu, ì â sudzìǔ by âgo pa praǔdze.

5. І калі падыходзіў хто-небудзь пакланіцца яму, дык ён працягваў руку сваю і абдымаў яго і цалаваў яго.

Ì kalì padyhodzìǔ hto-nebudz′ paklanìcca âmu, dyk ën pracâgvaǔ ruku svaû ì abdymaǔ âgo ì calavaǔ âgo.

6. Так рабіў Авэсалом з кожным Ізраільцянінам, які ішоў на суд да цара, і ўкрадваўся Авэсалом у сэрцы Ізраільцянам.

Tak rabìǔ Avèsalom z kožnym Ìzraìl′cânìnam, âkì ìšoǔ na sud da cara, ì ǔkradvaǔsâ Avèsalom u sèrcy Ìzraìl′cânam.

7. Як прайшло сорак гадоў цараваньня Давіда, Авэсалом сказаў цару: пайду я і выканаю абяцаньне маё, якое я даў Госпаду ў Хэўроне;

Âk prajšlo sorak gadoǔ caravan′nâ Davìda, Avèsalom skazaǔ caru: pajdu â ì vykanaû abâcan′ne maë, âkoe â daǔ Gospadu ǔ Hèǔrone;

8. бо я, раб твой, жывучы ў Гесуры ў Сірыі, даў абяцаньне: калі Гасподзь верне мяне ў Ерусалім, я прынясу ахвяру Госпаду.

bo â, rab tvoj, žyvučy ǔ Gesury ǔ Sìryì, daǔ abâcan′ne: kalì Gaspodz′ verne mâne ǔ Erusalìm, â prynâsu ahvâru Gospadu.

9. І сказаў яму цар: ідзі зь мірам. І ўстаў ён і пайшоў у Хэўрон.

Ì skazaǔ âmu car: ìdzì z′ mìram. Ì ǔstaǔ ën ì pajšoǔ u Hèǔron.

10. І разаслаў Авэсалом выведнікаў ва ўсе плямёны Ізраіля, сказаўшы: калі вы пачуеце гук трубы, дык кажэце: Авэсалом зацараваў у Хэўроне.

Ì razaslaǔ Avèsalom vyvednìkaǔ va ǔse plâmëny Ìzraìlâ, skazaǔšy: kalì vy pačuece guk truby, dyk kažèce: Avèsalom zacaravaǔ u Hèǔrone.

11. З Авэсаломам пайшлі зь Ерусаліма дзьвесьце чалавек, якія былі запрошаны ім, і пайшлі па прастаце сваёй, ня ведаючы, што сталася.

Z Avèsalomam pajšlì z′ Erusalìma dz′ves′ce čalavek, âkìâ bylì zaprošany ìm, ì pajšlì pa prastace svaëj, nâ vedaûčy, što stalasâ.

12. У час ахвяраваньня Авэсалом паслаў і паклікаў Ахітатэла Гіланяніна, дарадцу Давідавага, зь ягонага роду Гіло. І склалася моцная змова, і народ сьцякаўся і множыўся вакол Авэсалома.

U čas ahvâravan′nâ Avèsalom paslaǔ ì paklìkaǔ Ahìtatèla Gìlanânìna, daradcu Davìdavaga, z′ âgonaga rodu Gìlo. Ì sklalasâ mocnaâ zmova, ì narod s′câkaǔsâ ì množyǔsâ vakol Avèsaloma.

13. І прыйшоў вястун да Давіда і сказаў: сэрца Ізраільцянаў ухілілася на бок Авэсалома.

Ì pryjšoǔ vâstun da Davìda ì skazaǔ: sèrca Ìzraìl′cânaǔ uhìlìlasâ na bok Avèsaloma.

14. І сказаў Давід усім слугам сваім, якія былі пры ім у Ерусаліме: устаньце, уцячэм, бо ня будзе нам ратунку ад Авэсалома; сьпяшайцеся, каб нам уцячы, каб ён не застаў нас і не навёў на нас бяды і ня зьнішчыў горада мечам.

Ì skazaǔ Davìd usìm slugam svaìm, âkìâ bylì pry ìm u Erusalìme: ustan′ce, ucâčèm, bo nâ budze nam ratunku ad Avèsaloma; s′pâšajcesâ, kab nam ucâčy, kab ën ne zastaǔ nas ì ne navëǔ na nas bâdy ì nâ z′nìščyǔ gorada mečam.

15. І сказалі слугі царскія цару: ва ўсім, што да спадобы гаспадару нашаму цару мы - рабы твае.

Ì skazalì slugì carskìâ caru: va ǔsìm, što da spadoby gaspadaru našamu caru my - raby tvae.

16. І выйшаў цар і ўвесь дом ягоны за ім пеша. А пакінуў цар дзесяць жонак, наложніц дзеля догляду дома.

Ì vyjšaǔ car ì ǔves′ dom âgony za ìm peša. A pakìnuǔ car dzesâc′ žonak, naložnìc dzelâ doglâdu doma.

17. І выйшаў цар і ўвесь народ пешыя, і спыніліся каля Бэт-Мэрхата.

Ì vyjšaǔ car ì ǔves′ narod pešyâ, ì spynìlìsâ kalâ Bèt-Mèrhata.

18. І ўсе слугі ягоныя ішлі абапал яго, і ўсе Хэлэтэі, і ўсе Фэлэтэі, і ўсе Гэцяне да шасьцісот чалавек, якія прыйшлі разам зь ім з Гэта, ішлі наперадзе цара.

Ì ǔse slugì âgonyâ ìšlì abapal âgo, ì ǔse Hèlètèì, ì ǔse Fèlètèì, ì ǔse Gècâne da šas′cìsot čalavek, âkìâ pryjšlì razam z′ ìm z Gèta, ìšlì naperadze cara.

19. І сказаў цар Этэю Гэцяніну: навошта і ты ідзеш з намі? вярніся і заставайся з тым царом, бо ты чужаземец і прыйшоў сюды з свайго месца;

Ì skazaǔ car Ètèû Gècânìnu: navošta ì ty ìdzeš z namì? vârnìsâ ì zastavajsâ z tym carom, bo ty čužazemec ì pryjšoǔ sûdy z svajgo mesca;

20. учора ты прыйшоў, а сёньня я прымушу цябе ісьці з намі? я іду, куды надарыцца; вярніся і вярні братоў сваіх з сабою; хай учыніць Гасподзь міласьць і ісьціну з табою!

učora ty pryjšoǔ, a sën′nâ â prymušu câbe ìs′cì z namì? â ìdu, kudy nadarycca; vârnìsâ ì vârnì bratoǔ svaìh z saboû; haj učynìc′ Gaspodz′ mìlas′c′ ì ìs′cìnu z taboû!

21. І адказваў Этэй цару і сказаў: жывы Гасподзь, і хай жыве гаспадар мой цар: дзе б ні быў гаспадар мой цар, ці ў жыцьці, а ці ў сьмерці, там будзе і раб твой.

Ì adkazvaǔ Ètèj caru ì skazaǔ: žyvy Gaspodz′, ì haj žyve gaspadar moj car: dze b nì byǔ gaspadar moj car, cì ǔ žyc′cì, a cì ǔ s′mercì, tam budze ì rab tvoj.

22. І сказаў Давід Этэю: тады ідзі і хадзі са мною. І пайшоў Этэй Гэцянін і ўсе людзі ягоныя і ўсе дзеці, якія былі зь ім.

Ì skazaǔ Davìd Ètèû: tady ìdzì ì hadzì sa mnoû. Ì pajšoǔ Ètèj Gècânìn ì ǔse lûdzì âgonyâ ì ǔse dzecì, âkìâ bylì z′ ìm.

23. І плакала ўся зямля вялікім голасам. І ўвесь народ пераходзіў, і цар перайшоў паток Кедрон; і пайшоў увесь народ і цар па дарозе да пустыні.

Ì plakala ǔsâ zâmlâ vâlìkìm golasam. Ì ǔves′ narod perahodzìǔ, ì car perajšoǔ patok Kedron; ì pajšoǔ uves′ narod ì car pa daroze da pustynì.

24. Вось, і Садок сьвятар, і ўсе лявіты зь ім несьлі каўчэг запавета Божага з Вэтары і паставілі каўчэг Божы; Авіятар жа стаяў на ўзвышэньні, пакуль увесь народ ня выйшаў з горада.

Vos′, ì Sadok s′vâtar, ì ǔse lâvìty z′ ìm nes′lì kaǔčèg zapaveta Božaga z Vètary ì pastavìlì kaǔčèg Božy; Avìâtar ža staâǔ na ǔzvyšèn′nì, pakul′ uves′ narod nâ vyjšaǔ z gorada.

25. І сказаў цар Садоку: вярні каўчэг Божы ў горад. Калі я здабуду міласьць прад вачыма Госпада, дык Ён верне мяне і дасьць мне бачыць яго і жытлішча ягонае.

Ì skazaǔ car Sadoku: vârnì kaǔčèg Božy ǔ gorad. Kalì â zdabudu mìlas′c′ prad vačyma Gospada, dyk Ën verne mâne ì das′c′ mne bačyc′ âgo ì žytlìšča âgonae.

26. А калі Ён скажа так: "няма Маёй добрай волі да цябе", дык вось я: хай робіць са мною, што Яму заўгодна.

A kalì Ën skaža tak: "nâma Maëj dobraj volì da câbe", dyk vos′ â: haj robìc′ sa mnoû, što Âmu zaǔgodna.

27. І сказаў цар Садоку сьвятару: бачыш, - вярніся ў горад зь мірам, і Ахімаас, сын твой, і Ёнатан, сын Авіятара, абодва сыны вашыя з вамі;

Ì skazaǔ car Sadoku s′vâtaru: bačyš, - vârnìsâ ǔ gorad z′ mìram, ì Ahìmaas, syn tvoj, ì Ënatan, syn Avìâtara, abodva syny vašyâ z vamì;

28. бачыце, я памаруджу на раўніне ў пустыні, пакуль ня прыйдзе вестка ад вас да мяне.

bačyce, â pamarudžu na raǔnìne ǔ pustynì, pakul′ nâ pryjdze vestka ad vas da mâne.

29. І вярнулі Садок і Авіятар каўчэг Божы ў Ерусалім і засталіся там.

Ì vârnulì Sadok ì Avìâtar kaǔčèg Božy ǔ Erusalìm ì zastalìsâ tam.

30. І Давід пайшоў на гару Элеонскую, ішоў і плакаў; галава ў яго была пакрытая; ён ішоў босы, і ўсе людзі, якія былі зь ім, накрылі кожны галаву сваю, ішлі і плакалі.

Ì Davìd pajšoǔ na garu Èleonskuû, ìšoǔ ì plakaǔ; galava ǔ âgo byla pakrytaâ; ën ìšoǔ bosy, ì ǔse lûdzì, âkìâ bylì z′ ìm, nakrylì kožny galavu svaû, ìšlì ì plakalì.

31. Данесьлі Давіду і сказалі: і Ахітатэл у ліку змоўшчыкаў з Авэсаломам. І сказаў Давід: Госпадзе! разбуры раду Ахітатэлаву.

Danes′lì Davìdu ì skazalì: ì Ahìtatèl u lìku zmoǔščykaǔ z Avèsalomam. Ì skazaǔ Davìd: Gospadze! razbury radu Ahìtatèlavu.

32. Калі Давід падняўся на вяршыню гары, дзе ён пакланяўся Богу, вось, насустрач яму ідзе Хусій Архіцянін, сябар Давідаў: вопратка на ім была падраная, і пыл на галаве ягонай.

Kalì Davìd padnâǔsâ na vâršynû gary, dze ën paklanâǔsâ Bogu, vos′, nasustrač âmu ìdze Husìj Arhìcânìn, sâbar Davìdaǔ: vopratka na ìm byla padranaâ, ì pyl na galave âgonaj.

33. І сказаў яму Давід: калі ты пойдзеш са мною, ты будзеш мне цяжарам;

Ì skazaǔ âmu Davìd: kalì ty pojdzeš sa mnoû, ty budzeš mne câžaram;

34. але калі вернешся ў горад і скажаш Авэсалому: "цару, прайшлі міма цары твае, і цар бацька твой прайшоў, і сёньня і раб твой; пакінь мяне жывым, дагэтуль я быў рабом бацькі твайго, а цяпер я твой раб", дык ты разладзіш мне раду Ахітатэлаву.

ale kalì vernešsâ ǔ gorad ì skažaš Avèsalomu: "caru, prajšlì mìma cary tvae, ì car bac′ka tvoj prajšoǔ, ì sën′nâ ì rab tvoj; pakìn′ mâne žyvym, dagètul′ â byǔ rabom bac′kì tvajgo, a câper â tvoj rab", dyk ty razladzìš mne radu Ahìtatèlavu.

35. Вось, там з табою Садок і Авіятар сьвятары, і ўсякае слова, якое пачуеш з дома цара, пераказвай Садоку і Авіятару сьвятарам.

Vos′, tam z taboû Sadok ì Avìâtar s′vâtary, ì ǔsâkae slova, âkoe pačueš z doma cara, perakazvaj Sadoku ì Avìâtaru s′vâtaram.

36. Там зь імі і два сыны іхнія, Ахімаас, сын Садокаў, і Ёнатан, сын Авіятараў; празь іх пасылайце мне кожную вестку, якую пачуеце.

Tam z′ ìmì ì dva syny ìhnìâ, Ahìmaas, syn Sadokaǔ, ì Ënatan, syn Avìâtaraǔ; praz′ ìh pasylajce mne kožnuû vestku, âkuû pačuece.

37. І прыйшоў Хусій, сябар Давідаў, у горад; а Авэсалом уступіў тады ў Ерусалім.

Ì pryjšoǔ Husìj, sâbar Davìdaǔ, u gorad; a Avèsalom ustupìǔ tady ǔ Erusalìm.

16 Кіраўнік

1. Калі Давід крыху сышоў зь вяршыні гары, вось, сустракаецца яму Сіва, слуга Мэмфівастэя, з параю наўючаных аслоў, і на іх дзьвесьце хлябоў, сто вязанак разынак, сто вязанак смокваў і мех зь віном.

Kalì Davìd kryhu syšoǔ z′ vâršynì gary, vos′, sustrakaecca âmu Sìva, sluga Mèmfìvastèâ, z paraû naǔûčanyh asloǔ, ì na ìh dz′ves′ce hlâboǔ, sto vâzanak razynak, sto vâzanak smokvaǔ ì meh z′ vìnom.

2. І сказаў цар Сіву: навошта гэта ў цябе? І адказваў Сіва: аслы для дома царскага, для язды, а хлеб і плады ў ежу хлопчыкам, а віно на піцьцё аслабелым у пустыні.

Ì skazaǔ car Sìvu: navošta gèta ǔ câbe? Ì adkazvaǔ Sìva: asly dlâ doma carskaga, dlâ âzdy, a hleb ì plady ǔ ežu hlopčykam, a vìno na pìc′cë aslabelym u pustynì.

3. І сказаў цар: дзе сын гаспадара твайго? І адказваў Сіва цару: вось, ён застаўся ў Ерусаліме і кажа: вось цяпер дом Ізраілеў верне мне царства бацькі майго.

Ì skazaǔ car: dze syn gaspadara tvajgo? Ì adkazvaǔ Sìva caru: vos′, ën zastaǔsâ ǔ Erusalìme ì kaža: vos′ câper dom Ìzraìleǔ verne mne carstva bac′kì majgo.

4. І сказаў Сіву: вось табе ўсё, што ў Мэмфівастэя. І адказваў Сіва пакланіўшыся: хай здабуду літасьць у вачах гаспадара майго цара!

Ì skazaǔ Sìvu: vos′ tabe ǔsë, što ǔ Mèmfìvastèâ. Ì adkazvaǔ Sìva paklanìǔšysâ: haj zdabudu lìtas′c′ u vačah gaspadara majgo cara!

5. Калі дайшоў цар Давід да Бахурыма, вось, выйшаў адтуль чалавек з роду Саўлавага, імем Сэмэй, сын Геры; ён ішоў і ліхасловіў,

Kalì dajšoǔ car Davìd da Bahuryma, vos′, vyjšaǔ adtul′ čalavek z rodu Saǔlavaga, ìmem Sèmèj, syn Gery; ën ìšoǔ ì lìhaslovìǔ,

6. і кідаў камянямі ў Давіда і па ўсіх рабах цара Давіда; а ўсе людзі і ўсе адважнікі былі па правы і па левы бок.

ì kìdaǔ kamânâmì ǔ Davìda ì pa ǔsìh rabah cara Davìda; a ǔse lûdzì ì ǔse advažnìkì bylì pa pravy ì pa levy bok.

7. Так гаварыў Сэмэй, ліхасловячы яго: ідзі, ідзі, забойца і беззаконьнік!

Tak gavaryǔ Sèmèj, lìhaslovâčy âgo: ìdzì, ìdzì, zabojca ì bezzakon′nìk!

8. Гасподзь абярнуў на цябе ўсю кроў дома Саўлавага, замест якога ты зрабіў сябе царом, і аддаў Гасподзь царства ў рукі Авэсалому, сыну твайму; і вось, ты ў бядзе, бо ты крывасмок.

Gaspodz′ abârnuǔ na câbe ǔsû kroǔ doma Saǔlavaga, zamest âkoga ty zrabìǔ sâbe carom, ì addaǔ Gaspodz′ carstva ǔ rukì Avèsalomu, synu tvajmu; ì vos′, ty ǔ bâdze, bo ty kryvasmok.

9. І сказаў Авэса, сын Саруін, цару: навошта ліхасловіць гэты мёртвы сабака гаспадара майго цара? пайду я і здыму зь яго галаву.

Ì skazaǔ Avèsa, syn Saruìn, caru: navošta lìhaslovìc′ gèty mërtvy sabaka gaspadara majgo cara? pajdu â ì zdymu z′ âgo galavu.

10. І сказаў цар: што мне і вам, сыны Саруіны? хай ён ліхасловіць, бо Гасподзь сказаў яму ліхасловіць Давіда. Хто ж можа сказаць: навошта ты так робіш?

Ì skazaǔ car: što mne ì vam, syny Saruìny? haj ën lìhaslovìc′, bo Gaspodz′ skazaǔ âmu lìhaslovìc′ Davìda. Hto ž moža skazac′: navošta ty tak robìš?

11. І сказаў Давід Авэсу і ўсім слугам сваім: вось, калі мой сын, які выйшаў са сьцёгнаў маіх, шукае душы маёй, тым болей сын Веньямініцяніна; пакіньце яго, хай ліхасловіць, бо Гасподзь сказаў яму;

Ì skazaǔ Davìd Avèsu ì ǔsìm slugam svaìm: vos′, kalì moj syn, âkì vyjšaǔ sa s′cëgnaǔ maìh, šukae dušy maëj, tym bolej syn Ven′âmìnìcânìna; pakìn′ce âgo, haj lìhaslovìc′, bo Gaspodz′ skazaǔ âmu;

12. можа, Гасподзь прыхіліцца і на прыніжэньне маё, і дасьць мне Гасподзь даброцьцю за цяперашняе ягонае ліхаслоўе.

moža, Gaspodz′ pryhìlìcca ì na prynìžèn′ne maë, ì das′c′ mne Gaspodz′ dabroc′cû za câperašnâe âgonae lìhasloǔe.

13. І ішоў Давід і людзі ягоныя сваёй дарогаю, а Сэмэй ішоў па ўскраіне гары, і кідаў камянямі і пылам на бок ягоны.

Ì ìšoǔ Davìd ì lûdzì âgonyâ svaëj darogaû, a Sèmèj ìšoǔ pa ǔskraìne gary, ì kìdaǔ kamânâmì ì pylam na bok âgony.

14. І прыйшоў цар і ўвесь народ, які быў зь ім, стомлены, і адпачываў там.

Ì pryjšoǔ car ì ǔves′ narod, âkì byǔ z′ ìm, stomleny, ì adpačyvaǔ tam.

15. А Авэсалом і ўвесь народ Ізраільскі прыйшоў у Ерусалім, і Ахітафэл зь ім.

A Avèsalom ì ǔves′ narod Ìzraìl′skì pryjšoǔ u Erusalìm, ì Ahìtafèl z′ ìm.

16. Калі Хусій Архіцянін, сябар Давідаў, прыйшоў да Авэсалома, дык сказаў Хусій Авэсалому: хай жыве цар, хай жыве цар!

Kalì Husìj Arhìcânìn, sâbar Davìdaǔ, pryjšoǔ da Avèsaloma, dyk skazaǔ Husìj Avèsalomu: haj žyve car, haj žyve car!

17. І сказаў Авэсалом Хусію: дык вось якая рупнасьць твая да твайго сябра! чаму ты не пайшоў зь сябрам тваім?

Ì skazaǔ Avèsalom Husìû: dyk vos′ âkaâ rupnas′c′ tvaâ da tvajgo sâbra! čamu ty ne pajšoǔ z′ sâbram tvaìm?

18. І сказаў Хусій Авэсалому: не, каго выбраў Гасподзь і гэты народ і ўвесь Ізраіль, з тым і я, і зь ім застануся.

Ì skazaǔ Husìj Avèsalomu: ne, kago vybraǔ Gaspodz′ ì gèty narod ì ǔves′ Ìzraìl′, z tym ì â, ì z′ ìm zastanusâ.

19. І прытым каму я буду служыць? Ці ж ня сыну ягонаму? Як служыў я бацьку твайму, так буду служыць і табе.

Ì prytym kamu â budu služyc′? Cì ž nâ synu âgonamu? Âk služyǔ â bac′ku tvajmu, tak budu služyc′ ì tabe.

20. І сказаў Авэсалом Ахітафэлу: дайце параду, што нам рабіць.

Ì skazaǔ Avèsalom Ahìtafèlu: dajce paradu, što nam rabìc′.

21. І сказаў Ахітафэл Авэсалому: увайдзі да наложніц бацькі твайго, якіх ён пакінуў ахоўваць дом свой; і пачуюць усе Ізраільцяне, што ты зрабіўся ненавісным бацьку твайму, і ўмацуюцца рукі ўва ўсіх, хто з табою.

Ì skazaǔ Ahìtafèl Avèsalomu: uvajdzì da naložnìc bac′kì tvajgo, âkìh ën pakìnuǔ ahoǔvac′ dom svoj; ì pačuûc′ use Ìzraìl′câne, što ty zrabìǔsâ nenavìsnym bac′ku tvajmu, ì ǔmacuûcca rukì ǔva ǔsìh, hto z taboû.

22. І паставілі Авэсалому намёт на даху, і ўвайшоў Авэсалом да наложніц бацькі свайго на вачах усяго Ізраіля.

Ì pastavìlì Avèsalomu namët na dahu, ì ǔvajšoǔ Avèsalom da naložnìc bac′kì svajgo na vačah usâgo Ìzraìlâ.

23. А парады Ахітафэла, якія ён даваў, у той час лічыліся, як бы калі б хто пытаўся навукі ў Бога. Такая была кожная парада Ахітафэла як Давіду, так і Авэсалому.

A parady Ahìtafèla, âkìâ ën davaǔ, u toj čas lìčylìsâ, âk by kalì b hto pytaǔsâ navukì ǔ Boga. Takaâ byla kožnaâ parada Ahìtafèla âk Davìdu, tak ì Avèsalomu.

17 Кіраўнік

1. І сказаў Ахітафэл Авэсалому: выберу я дванаццаць тысяч чалавек і ўстану і пайду ў пагоню за Давідам гэтай жа ночы;

Ì skazaǔ Ahìtafèl Avèsalomu: vyberu â dvanaccac′ tysâč čalavek ì ǔstanu ì pajdu ǔ pagonû za Davìdam gètaj ža nočy;

2. і нападу на яго, калі ён будзе стомлены і з апушчанымі рукамі, і прывяду яго ў страх; і ўсе людзі, якія зь ім, разьбягуцца; і я заб'ю аднаго цара

ì napadu na âgo, kalì ën budze stomleny ì z apuščanymì rukamì, ì pryvâdu âgo ǔ strah; ì ǔse lûdzì, âkìâ z′ ìm, raz′bâgucca; ì â zab'û adnago cara

3. і ўсіх людзей павярну да цябе; і калі ня будзе аднаго, душу якога ты шукаеш, тады ўвесь народ будзе ў міры.

ì ǔsìh lûdzej pavârnu da câbe; ì kalì nâ budze adnago, dušu âkoga ty šukaeš, tady ǔves′ narod budze ǔ mìry.

4. І спадабалася гэтае слова Авэсалому і ўсім старэйшынам Ізраілевым.

Ì spadabalasâ gètae slova Avèsalomu ì ǔsìm starèjšynam Ìzraìlevym.

5. І сказаў Авэсалом: паклічце Хусія Архіцяніна; паслухаем, што ён скажа.

Ì skazaǔ Avèsalom: paklìčce Husìâ Arhìcânìna; pasluhaem, što ën skaža.

6. І прыйшоў Хусій да Авэсалома. І сказаў яму Авэсалом, кажучы: вось, што кажа Ахітафэл; ці зрабіць паводле ягоных слоў? а калі не, дык кажы ты.

Ì pryjšoǔ Husìj da Avèsaloma. Ì skazaǔ âmu Avèsalom, kažučy: vos′, što kaža Ahìtafèl; cì zrabìc′ pavodle âgonyh sloǔ? a kalì ne, dyk kažy ty.

7. І сказаў Хусій Авэсалому: ня добрая гэтым разам парада, якую даў Ахітафэл.

Ì skazaǔ Husìj Avèsalomu: nâ dobraâ gètym razam parada, âkuû daǔ Ahìtafèl.

8. І сказаў далей Хусій: ты ведаеш твайго бацьку і людзей ягоных; яны адважныя і моцна раздражнёныя, як мядзьведзіха ў полі, у якой адабралі дзяцей, і бацька твой - чалавек ваяўнічы; ён ня спыніцца начаваць з народам.

Ì skazaǔ dalej Husìj: ty vedaeš tvajgo bac′ku ì lûdzej âgonyh; âny advažnyâ ì mocna razdražnënyâ, âk mâdz′vedzìha ǔ polì, u âkoj adabralì dzâcej, ì bac′ka tvoj - čalavek vaâǔnìčy; ën nâ spynìcca načavac′ z narodam.

9. Вось, цяпер ён хаваецца ў якой-небудзь пячоры, альбо ў іншым месцы, і калі хто загіне пры першым нападзе на іх, і пачуюць і скажуць: "была параза людзей, якія пасьледавалі за Авэсаломам",

Vos′, câper ën havaecca ǔ âkoj-nebudz′ pâčory, al′bo ǔ ìnšym mescy, ì kalì hto zagìne pry peršym napadze na ìh, ì pačuûc′ ì skažuc′: "byla paraza lûdzej, âkìâ pas′ledavalì za Avèsalomam",

10. тады і самы аджважны, у якога сэрца, як сэрца львінае, упадзе духам; бо ўсяму Ізраілю вядома, які адважны бацька твой і мужныя тыя, якія зь ім.

tady ì samy adžvažny, u âkoga sèrca, âk sèrca l′vìnae, upadze duham; bo ǔsâmu Ìzraìlû vâdoma, âkì advažny bac′ka tvoj ì mužnyâ tyâ, âkìâ z′ ìm.

11. Таму я раю: хай зьбярэцца да цябе ўвесь Ізраіль, ад Дана да Вірсавіі, у мностве, як пясок каля мора, і ты сам пойдзеш сярод яго;

Tamu â raû: haj z′bârècca da câbe ǔves′ Ìzraìl′, ad Dana da Vìrsavìì, u mnostve, âk pâsok kalâ mora, ì ty sam pojdzeš sârod âgo;

12. і тады мы пойдзем супроць яго, у якім бы месцы ён ні быў, і нападзем на яго, як ападае раса на зямлю; і не застанецца ў яго ніводнага чалавека з усіх, якія зь ім;

ì tady my pojdzem suproc′ âgo, u âkìm by mescy ën nì byǔ, ì napadzem na âgo, âk apadae rasa na zâmlû; ì ne zastanecca ǔ âgo nìvodnaga čalaveka z usìh, âkìâ z′ ìm;

13. а калі ён увойдзе ў які-небудзь горад, дык увесь Ізраіль прынясе да таго горада вяроўкі, і мы сьцягнем яго ў раку, так што не застанецца ніводнага каменьчыка.

a kalì ën uvojdze ǔ âkì-nebudz′ gorad, dyk uves′ Ìzraìl′ prynâse da tago gorada vâroǔkì, ì my s′câgnem âgo ǔ raku, tak što ne zastanecca nìvodnaga kamen′čyka.

14. І сказаў Авэсалом і ўвесь Ізраіль: парада Хусія Архіцяніна лепшая за параду Ахітафэлаву. Так Гасподзь судзіў разбурыць найлепшую параду Ахітафэла, каб навесьці Госпаду бяду на Авэсалома.

Ì skazaǔ Avèsalom ì ǔves′ Ìzraìl′: parada Husìâ Arhìcânìna lepšaâ za paradu Ahìtafèlavu. Tak Gaspodz′ sudzìǔ razburyc′ najlepšuû paradu Ahìtafèla, kab naves′cì Gospadu bâdu na Avèsaloma.

15. І сказаў Хусій Садоку і Авіятару сьвятарам: так і так раіў Ахітафэл Авэсалому і старэйшынам Ізраілевым, а так і так параіў я.

Ì skazaǔ Husìj Sadoku ì Avìâtaru s′vâtaram: tak ì tak raìǔ Ahìtafèl Avèsalomu ì starèjšynam Ìzraìlevym, a tak ì tak paraìǔ â.

16. І цяпер пашлеце хутчэй і скажэце Давіду так: не заставайся гэтай ночы на раўніне ў пустыні, а хутчэй перайдзі, каб не загінуць цару і ўсім людзям, якія зь ім.

Ì câper pašlece hutčèj ì skažèce Davìdu tak: ne zastavajsâ gètaj nočy na raǔnìne ǔ pustynì, a hutčèj perajdzì, kab ne zagìnuc′ caru ì ǔsìm lûdzâm, âkìâ z′ ìm.

17. Ёнатан і Ахімаас стаялі каля крыніцы Рагэль. І пайшла служанка і расказала ім, а яны пайшлі і паведамілі цару Давіду; бо яны не маглі паказацца ў горадзе.

Ënatan ì Ahìmaas staâlì kalâ krynìcy Ragèl′. Ì pajšla služanka ì raskazala ìm, a âny pajšlì ì pavedamìlì caru Davìdu; bo âny ne maglì pakazacca ǔ goradze.

18. І ўбачыў іх хлопчык і данёс Авэсалому; але яны абодва хутка сышлі і прыйшлі ў Бахурым, у дом аднаго чалавека, у якога на дварэ быў калодзеж, і спусьціліся туды.

Ì ǔbačyǔ ìh hlopčyk ì danës Avèsalomu; ale âny abodva hutka syšlì ì pryjšlì ǔ Bahurym, u dom adnago čalaveka, u âkoga na dvarè byǔ kalodzež, ì spus′cìlìsâ tudy.

19. А жанчына ўзяла і расьцягнула над вусьцем калодзежа покрыва і насыпала на яго круп, так што не было нічога прыкметна.

A žančyna ǔzâla ì ras′câgnula nad vus′cem kalodzeža pokryva ì nasypala na âgo krup, tak što ne bylo nìčoga prykmetna.

20. І прыйшлі рабы Авэсалома да жанчыны ў дом і сказалі: дзе Ахімаас і Ёнатан? І сказала ім жанчына: яны перайшлі раку бродам. І шукалі яны, і не знайшлі, і вярнуліся ў Ерусалім.

Ì pryjšlì raby Avèsaloma da žančyny ǔ dom ì skazalì: dze Ahìmaas ì Ënatan? Ì skazala ìm žančyna: âny perajšlì raku brodam. Ì šukalì âny, ì ne znajšlì, ì vârnulìsâ ǔ Erusalìm.

21. Калі яны сышлі, тыя выйшлі з калодзежа, пайшлі і паведамілі цару Давіду і сказаді Давіду: устаньце і хутчэй перайдзеце ваду; бо так і так раіў пра вас Ахітафэл.

Kalì âny syšlì, tyâ vyjšlì z kalodzeža, pajšlì ì pavedamìlì caru Davìdu ì skazadì Davìdu: ustan′ce ì hutčèj perajdzece vadu; bo tak ì tak raìǔ pra vas Ahìtafèl.

22. І ўстаў Давід і ўсе людзі, якія былі зь ім, і перайлі Ярдан; да сьвітаньня не засталося ніводнага, хто не перайшоў бы Ярдана.

Ì ǔstaǔ Davìd ì ǔse lûdzì, âkìâ bylì z′ ìm, ì perajlì Ârdan; da s′vìtan′nâ ne zastalosâ nìvodnaga, hto ne perajšoǔ by Ârdana.

23. І ўбачыў Ахітафэл, што ня выканана парада ягоная, і асядлаў асла, і сабраўся, і пайшоў у дом свой, і зрабіў тастамант дому свайму, і ўдавіўся, і памёр, і быў пахаваны ў магіле бацькі свайго.

Ì ǔbačyǔ Ahìtafèl, što nâ vykanana parada âgonaâ, ì asâdlaǔ asla, ì sabraǔsâ, ì pajšoǔ u dom svoj, ì zrabìǔ tastamant domu svajmu, ì ǔdavìǔsâ, ì pamër, ì byǔ pahavany ǔ magìle bac′kì svajgo.

24. І прыйшоў Давід у Маханаім, а Авэсалом перайшоў Ярдан, сам і ўвесь Ізраіль зь ім.

Ì pryjšoǔ Davìd u Mahanaìm, a Avèsalom perajšoǔ Ârdan, sam ì ǔves′ Ìzraìl′ z′ ìm.

25. Авэсалом паставіў Амэсая замест Ёава над войскам. Амэсай быў сын аднаго чалавека, імем Ефэра зь Ізрэеля, які ўвайшоў да Авігеі, дачкі Нааса, сястры Саруі, маці Ёава.

Avèsalom pastavìǔ Amèsaâ zamest Ëava nad vojskam. Amèsaj byǔ syn adnago čalaveka, ìmem Efèra z′ Ìzrèelâ, âkì ǔvajšoǔ da Avìgeì, dačkì Naasa, sâstry Saruì, macì Ëava.

26. І Ізраіль з Авэсаломам разьмясьціўся табарам у зямлі Галаадскай.

Ì Ìzraìl′ z Avèsalomam raz′mâs′cìǔsâ tabaram u zâmlì Galaadskaj.

27. Калі Давід прыйшоў у Маханаім, дык Сові, сын Нааса, з Равы Аманіцкай, і Махір, сын Амііла, з Ладавара, і Вэрзэлій Галаадыцянін з Рагліма,

Kalì Davìd pryjšoǔ u Mahanaìm, dyk Sovì, syn Naasa, z Ravy Amanìckaj, ì Mahìr, syn Amììla, z Ladavara, ì Vèrzèlìj Galaadycânìn z Raglìma,

28. прынесьлі дзесяць падрыхтаваных пасьцеляў, дзесяць місак і гліняных пасудзін, і пшаніцы і ячменю, і мукі і проса, і бобу і сачыўкі і пражанага зерня,

prynes′lì dzesâc′ padryhtavanyh pas′celâǔ, dzesâc′ mìsak ì glìnânyh pasudzìn, ì pšanìcy ì âčmenû, ì mukì ì prosa, ì bobu ì sačyǔkì ì pražanaga zernâ,

29. і мёду і масла, і авечак і сыру каровінага, прынесьлі Давіду і людзям, якія былі зь ім, на ежу; бо казалі яны: народ галодны і стомлены і цярпеў смагу ў пустыні.

ì mëdu ì masla, ì avečak ì syru karovìnaga, prynes′lì Davìdu ì lûdzâm, âkìâ bylì z′ ìm, na ežu; bo kazalì âny: narod galodny ì stomleny ì cârpeǔ smagu ǔ pustynì.

18 Кіраўнік

1. І агледзеў Давід людзей, якія былі зь ім і паставіў над імі тысячнікаў і сотнікаў.

Ì agledzeǔ Davìd lûdzej, âkìâ bylì z′ ìm ì pastavìǔ nad ìmì tysâčnìkaǔ ì sotnìkaǔ.

2. І выправіў Давід людзей - трэцюю частку пад рукою Ёава, трэцюю частку пад рукою Авэсы, сына Саруінага, брата Ёава, трэцюю частку пад рукою Этэя Гэцяніна. І сказаў цар людзям: я сам пайду з вамі.

Ì vypravìǔ Davìd lûdzej - trècûû častku pad rukoû Ëava, trècûû častku pad rukoû Avèsy, syna Saruìnaga, brata Ëava, trècûû častku pad rukoû Ètèâ Gècânìna. Ì skazaǔ car lûdzâm: â sam pajdu z vamì.

3. Але людзі адказвалі яму: не хадзі; бо, калі мы і пабяжым, дык ня зьвернуць увагі на гэта; калі і памрэ палавіна з нас, таксама ня зьвернуць увагі; а ты адзін тое самае, што нас дзесяць тысяч; дык вось, нам лепей, каб ты дапамагаў нам з горада.

Ale lûdzì adkazvalì âmu: ne hadzì; bo, kalì my ì pabâžym, dyk nâ z′vernuc′ uvagì na gèta; kalì ì pamrè palavìna z nas, taksama nâ z′vernuc′ uvagì; a ty adzìn toe samae, što nas dzesâc′ tysâč; dyk vos′, nam lepej, kab ty dapamagaǔ nam z gorada.

4. І сказаў ім цар: што спадобнае ў вачах вашых, тое і зраблю. І стаў цар каля брамы, і ўвесь народ выходзіў па сотнях і па тысячах.

Ì skazaǔ ìm car: što spadobnae ǔ vačah vašyh, toe ì zrablû. Ì staǔ car kalâ bramy, ì ǔves′ narod vyhodzìǔ pa sotnâh ì pa tysâčah.

5. І загадаў цар Ёаву і Авэсу і Этэю, кажучы: уберажэце мне хлопца Авэсалома. І ўсе людзі чулі, як загадваў цар усім правадырам пра Авэсалома.

Ì zagadaǔ car Ëavu ì Avèsu ì Ètèû, kažučy: uberažèce mne hlopca Avèsaloma. Ì ǔse lûdzì čulì, âk zagadvaǔ car usìm pravadyram pra Avèsaloma.

6. І выйшлі людзі ў поле на сустрэчу Ізраільцянам, і была бітва ў лесе Яфрэмавым.

Ì vyjšlì lûdzì ǔ pole na sustrèču Ìzraìl′cânam, ì byla bìtva ǔ lese Âfrèmavym.

7. І быў разьбіты народ Ізраільскі рабамі Давідавымі; было там пабоішча вялікае ў той дзень, - забітых дваццаць тысяч.

Ì byǔ raz′bìty narod Ìzraìl′skì rabamì Davìdavymì; bylo tam paboìšča vâlìkae ǔ toj dzen′, - zabìtyh dvaccac′ tysâč.

8. Бітва пашырылася па ўсёй той краіне, і лес загубіў народу болей, чым колькі зьнішчыў меч, у той дзень.

Bìtva pašyrylasâ pa ǔsëj toj kraìne, ì les zagubìǔ narodu bolej, čym kol′kì z′nìščyǔ meč, u toj dzen′.

9. І сустрэўся Авэсалом з рабамі Давідавымі; ён быў на муле. Калі мул убег зь ім пад гольле вялікага дуба, дык Авэсалом падчапіўся валасамі сваімі за вецьце дуба і павіс паміж небам і зямлёю, а мул, які быў пад ім, зьбег.

Ì sustrèǔsâ Avèsalom z rabamì Davìdavymì; ën byǔ na mule. Kalì mul ubeg z′ ìm pad gol′le vâlìkaga duba, dyk Avèsalom padčapìǔsâ valasamì svaìmì za vec′ce duba ì pavìs pamìž nebam ì zâmlëû, a mul, âkì byǔ pad ìm, z′beg.

10. І ўбачыў гэта нехта і данёс Ёаву, кажучы: вось, я бачу Авэсалома, што вісіць ён на дубе.

Ì ǔbačyǔ gèta nehta ì danës Ëavu, kažučy: vos′, â baču Avèsaloma, što vìsìc′ ën na dube.

11. І сказаў Ёаў чалавеку, які данёс пра гэта: вось, ты бачыў; чаму ж ты не апусьціў яго там на зямлю? я даў бы табе дзесяць сікляў срэбра і адзін пояс.

Ì skazaǔ Ëaǔ čalaveku, âkì danës pra gèta: vos′, ty bačyǔ; čamu ž ty ne apus′cìǔ âgo tam na zâmlû? â daǔ by tabe dzesâc′ sìklâǔ srèbra ì adzìn poâs.

12. І адказваў той Ёаву: калі б паклалі на рукі мае і тысячу сікляў срэбра, і тады я не падняў бы рукі на царскага сына; бо ўголас нам цар загадваў табе і Авэсу і Этэю, кажучы: уберажэце мне хлопчыка Авэсалома;

Ì adkazvaǔ toj Ëavu: kalì b paklalì na rukì mae ì tysâču sìklâǔ srèbra, ì tady â ne padnâǔ by rukì na carskaga syna; bo ǔgolas nam car zagadvaǔ tabe ì Avèsu ì Ètèû, kažučy: uberažèce mne hlopčyka Avèsaloma;

13. і калі б я зрабіў інакш зь небясьпекаю жыцьцю майму, дык гэта ня ўтоілася б ад цара, і ты ж паўстаў бы супроць мяне.

ì kalì b â zrabìǔ ìnakš z′ nebâs′pekaû žyc′cû majmu, dyk gèta nâ ǔtoìlasâ b ad cara, ì ty ž paǔstaǔ by suproc′ mâne.

14. Ёаў сказаў: няма чаго мне марудзіць з табою. І ўзяў у рукі тры стралы і ўсадзіў іх у сэрца Авэсалому, які быў яшчэ жывы на дубе.

Ëaǔ skazaǔ: nâma čago mne marudzìc′ z taboû. Ì ǔzâǔ u rukì try straly ì ǔsadzìǔ ìh u sèrca Avèsalomu, âkì byǔ âščè žyvy na dube.

15. І абступілі Авэсалома дзесяць хлопцаў, збраяносцаў Ёава, і забілі і ўсьмерцілі яго.

Ì abstupìlì Avèsaloma dzesâc′ hlopcaǔ, zbraânoscaǔ Ëava, ì zabìlì ì ǔs′mercìlì âgo.

16. І затрубіў Ёаў у трубу, і вярнуліся людзі з пагоні за Ізраілем, бо Ёаў шкадаваў народ.

Ì zatrubìǔ Ëaǔ u trubu, ì vârnulìsâ lûdzì z pagonì za Ìzraìlem, bo Ëaǔ škadavaǔ narod.

17. І ўзялі Авэсалома, і ўкінулі яго ў лесе ў глыбокую яму, і накідалі на ім вялікую крушню. І ўсе Ізраільцяне разьбегліся, кожны ў намёт свой.

Ì ǔzâlì Avèsaloma, ì ǔkìnulì âgo ǔ lese ǔ glybokuû âmu, ì nakìdalì na ìm vâlìkuû krušnû. Ì ǔse Ìzraìl′câne raz′beglìsâ, kožny ǔ namët svoj.

18. Авэсалом яшчэ пры жыцьці сваім узяў і паставіў сабе помнік у царскай даліне; бо сказаў ён: няма ў мяне сына, каб захаваць памяць імя майго. І назваў помнік сваім імем. І называецца ён "помнік Авэсалома" да сёньня.

Avèsalom âščè pry žyc′cì svaìm uzâǔ ì pastavìǔ sabe pomnìk u carskaj dalìne; bo skazaǔ ën: nâma ǔ mâne syna, kab zahavac′ pamâc′ ìmâ majgo. Ì nazvaǔ pomnìk svaìm ìmem. Ì nazyvaecca ën "pomnìk Avèsaloma" da sën′nâ.

19. Ахімаас, сын Садокаў, сказаў Ёаву: пабягу я, паведамлю цару, што Гасподзь судом сваім выбавіў яго ад рук ворагаў ягоных.

Ahìmaas, syn Sadokaǔ, skazaǔ Ëavu: pabâgu â, pavedamlû caru, što Gaspodz′ sudom svaìm vybavìǔ âgo ad ruk voragaǔ âgonyh.

20. Але Ёаў сказаў яму: ня будзеш ты сёньня добрым весьнікам; абвесьціш іншым днём, а ня сёньня, бо памёр сын цара.

Ale Ëaǔ skazaǔ âmu: nâ budzeš ty sën′nâ dobrym ves′nìkam; abves′cìš ìnšym dnëm, a nâ sën′nâ, bo pamër syn cara.

21. і сказаў Ёаў Хусію: ідзі, данясі цару, што бачыў ты. І пакланіўся Хусій Ёаву і пабег.

ì skazaǔ Ëaǔ Husìû: ìdzì, danâsì caru, što bačyǔ ty. Ì paklanìǔsâ Husìj Ëavu ì pabeg.

22. Але і Ахімаас, сын Садокаў, настойваў і казаў Ёаву: што б ні было, але і я пабягу за Хусіем. А Ёаў адказваў: навошта бегчы табе, сыне мой? не прынясеш ты добрай весткі.

Ale ì Ahìmaas, syn Sadokaǔ, nastojvaǔ ì kazaǔ Ëavu: što b nì bylo, ale ì â pabâgu za Husìem. A Ëaǔ adkazvaǔ: navošta begčy tabe, syne moj? ne prynâseš ty dobraj vestkì.

23. І сказаў Ахімаас: хай так, але я пабягу. І сказаў яму Ёаў: бяжы. І пабег Ахімаас напрасткі па дарозе і апярэдзіў Хусія.

Ì skazaǔ Ahìmaas: haj tak, ale â pabâgu. Ì skazaǔ âmu Ëaǔ: bâžy. Ì pabeg Ahìmaas naprastkì pa daroze ì apârèdzìǔ Husìâ.

24. Давід тады сядзеў паміж дзьвюма брамамі. І вартаўнік падняўся на дах брамы да сьцяны і, падняўшы вочы, убачыў: вось, бяжыць адзін чалавек.

Davìd tady sâdzeǔ pamìž dz′vûma bramamì. Ì vartaǔnìk padnâǔsâ na dah bramy da s′câny ì, padnâǔšy vočy, ubačyǔ: vos′, bâžyc′ adzìn čalavek.

25. І закрычаў вартаўнік і абвясьціў цару. І сказаў цар: калі адзін, дык вестка ў вуснах ягоных. А той падыходзіў усё бліжэй і бліжэй.

Ì zakryčaǔ vartaǔnìk ì abvâs′cìǔ caru. Ì skazaǔ car: kalì adzìn, dyk vestka ǔ vusnah âgonyh. A toj padyhodzìǔ usë blìžèj ì blìžèj.

26. Вартаўнік убачыў і другога чалавека, які бег; і закрычаў вартаўнік брамніку: вось, яшчэ бяжыць адзін чалавек. Цар сказаў: і гэта - весьнік.

Vartaǔnìk ubačyǔ ì drugoga čalaveka, âkì beg; ì zakryčaǔ vartaǔnìk bramnìku: vos′, âščè bâžyc′ adzìn čalavek. Car skazaǔ: ì gèta - ves′nìk.

27. Вартаўнік сказаў: я бачу паходку першага, падобную на паходку Ахімааса, сына Садокавага. І сказаў цар: гэты чалавек добры і йдзе з добраю весткаю.

Vartaǔnìk skazaǔ: â baču pahodku peršaga, padobnuû na pahodku Ahìmaasa, syna Sadokavaga. Ì skazaǔ car: gèty čalavek dobry ì jdze z dobraû vestkaû.

28. І ўсклікнуў Ахімаас і сказаў цару: мір. І пакланіўся цару тварам сваім да зямлі і сказаў: дабраславёны Гасподзь Бог твой, Які выдаў людзей, што паднялі рукі свае на гаспадара майго цара!

Ì ǔsklìknuǔ Ahìmaas ì skazaǔ caru: mìr. Ì paklanìǔsâ caru tvaram svaìm da zâmlì ì skazaǔ: dabraslavëny Gaspodz′ Bog tvoj, Âkì vydaǔ lûdzej, što padnâlì rukì svae na gaspadara majgo cara!

29. І сказаў цар: ці добра хлопцу Авэсалому? І сказаў Ахімаас: я бачыў вялікае хваляваньне, калі раб цароў Ёаў пасылаў раба твайго; але я ня ведаю, што было.

Ì skazaǔ car: cì dobra hlopcu Avèsalomu? Ì skazaǔ Ahìmaas: â bačyǔ vâlìkae hvalâvan′ne, kalì rab caroǔ Ëaǔ pasylaǔ raba tvajgo; ale â nâ vedaû, što bylo.

30. І сказаў цар: адыдзі, стань тут. Ён адышоў і стаў.

Ì skazaǔ car: adydzì, stan′ tut. Ën adyšoǔ ì staǔ.

31. Вось, прыйшоў і Хусій. І сказаў Хусій: добрая вестка гаспадару майму цару! Гасподзь явіў табе сёньня праўду ў выбаўленьні ад рук усіх паўсталых супроць цябе.

Vos′, pryjšoǔ ì Husìj. Ì skazaǔ Husìj: dobraâ vestka gaspadaru majmu caru! Gaspodz′ âvìǔ tabe sën′nâ praǔdu ǔ vybaǔlen′nì ad ruk usìh paǔstalyh suproc′ câbe.

32. І сказаў цар Хусію: ці добра хлопцу Авэсалому? І сказаў Хусій: хай будзе з ворагамі гаспадара майго цара і з усімі зламысьнікамі тваімі тое самае, што сталася з хлопцам!

Ì skazaǔ car Husìû: cì dobra hlopcu Avèsalomu? Ì skazaǔ Husìj: haj budze z voragamì gaspadara majgo cara ì z usìmì zlamys′nìkamì tvaìmì toe samae, što stalasâ z hlopcam!

33. І сумеўся цар, і пайшоў у сьвятліцу над брамаю, і плакаў, і калі ішоў, казаў так: сыне мой Авэсаломе! сыне мой, сыне мой Авэсаломе! о, хто даў бы мне памерці замест цябе, Авэсаломе, сыне мой, сыне мой!

Ì sumeǔsâ car, ì pajšoǔ u s′vâtlìcu nad bramaû, ì plakaǔ, ì kalì ìšoǔ, kazaǔ tak: syne moj Avèsalome! syne moj, syne moj Avèsalome! o, hto daǔ by mne pamercì zamest câbe, Avèsalome, syne moj, syne moj!

19 Кіраўнік

1. І сказалі Ёаву: вось, цар плача і галосіць па Авэсаломе.

Ì skazalì Ëavu: vos′, car plača ì galosìc′ pa Avèsalome.

2. І абярнулася перамога таго дня ў плач усяму народу; бо народ пачуў у той дзень і казаў, што цар смуткуе па сыне сваім.

Ì abârnulasâ peramoga tago dnâ ǔ plač usâmu narodu; bo narod pačuǔ u toj dzen′ ì kazaǔ, što car smutkue pa syne svaìm.

3. І выходзіў тады народ у горад крадком, як крадуцца людзі сарамлівыя, якія ў час бітвы кінуўся наўцёкі.

Ì vyhodzìǔ tady narod u gorad kradkom, âk kraducca lûdzì saramlìvyâ, âkìâ ǔ čas bìtvy kìnuǔsâ naǔcëkì.

4. А цар закрыў твар свой і голасна завыў: сыне мой Авэсаломе! Авэсаломе, сыне мой, сыне мой!

A car zakryǔ tvar svoj ì golasna zavyǔ: syne moj Avèsalome! Avèsalome, syne moj, syne moj!

5. І прыйшоў Ёаў да цара ў дом і сказаў: ты ў сорам прывёў сёньня ўсіх слугаў тваіх, якія ўратавалі сёньня жыцьцё тваё і жыцьцё сыноў і дочак тваіх, і жыцьцё жонак і наложніц тваіх;

Ì pryjšoǔ Ëaǔ da cara ǔ dom ì skazaǔ: ty ǔ soram pryvëǔ sën′nâ ǔsìh slugaǔ tvaìh, âkìâ ǔratavalì sën′nâ žyc′cë tvaë ì žyc′cë synoǔ ì dočak tvaìh, ì žyc′cë žonak ì naložnìc tvaìh;

6. ты любіш ненавісьнікаў тваіх і ненавідзіш любасных тваіх, бо ты паказаў сёньня, што нішто табе і правадыры і слугі; сёньня я даведаўся, што калі б Авэсалом застаўся жывы, а мы ўсе памерлі, дык табе было б прыемней.

ty lûbìš nenavìs′nìkaǔ tvaìh ì nenavìdzìš lûbasnyh tvaìh, bo ty pakazaǔ sën′nâ, što nìšto tabe ì pravadyry ì slugì; sën′nâ â davedaǔsâ, što kalì b Avèsalom zastaǔsâ žyvy, a my ǔse pamerlì, dyk tabe bylo b pryemnej.

7. Дык вось, устань, выйдзі і пагавары сэрцу рабоў тваіх; бо прысягаю Госпадам, што, калі ты ня выйдзеш, у гэтую ноч не застанецца ў цябе ніводнага чалавека; і гэта будзе табе горш за ўсе беды, якія находзілі на цябе ад юнацтва твайго і да сёньня.

Dyk vos′, ustan′, vyjdzì ì pagavary sèrcu raboǔ tvaìh; bo prysâgaû Gospadam, što, kalì ty nâ vyjdzeš, u gètuû noč ne zastanecca ǔ câbe nìvodnaga čalaveka; ì gèta budze tabe gorš za ǔse bedy, âkìâ nahodzìlì na câbe ad ûnactva tvajgo ì da sën′nâ.

8. І ўстаў цар і сеў каля брамы, а ўсяму народу абвясьцілі, што цар сядзіць каля брамы. І прыйшоў увесь народ перад аблічча цара; а Ізраільцяне разьбегліся па сваіх палатках.

Ì ǔstaǔ car ì seǔ kalâ bramy, a ǔsâmu narodu abvâs′cìlì, što car sâdzìc′ kalâ bramy. Ì pryjšoǔ uves′ narod perad ablìčča cara; a Ìzraìl′câne raz′beglìsâ pa svaìh palatkah.

9. І ўвесь народ ва ўсіх плямёнах Ізраілевых спрачаўся і казаў: цар вызваліў нас з рук ворагаў нашых і вызваліў нас з рук Філістымлянаў, а цяпер сам уцякаў зь зямлі гэтай ад Авэсалома.

Ì ǔves′ narod va ǔsìh plâmënah Ìzraìlevyh spračaǔsâ ì kazaǔ: car vyzvalìǔ nas z ruk voragaǔ našyh ì vyzvalìǔ nas z ruk Fìlìstymlânaǔ, a câper sam ucâkaǔ z′ zâmlì gètaj ad Avèsaloma.

10. Але Авэсалом, якога мы памазалі ў цара над намі, памёр на вайне; чаму ж цяпер вы марудзіце вярнуць цара?

Ale Avèsalom, âkoga my pamazalì ǔ cara nad namì, pamër na vajne; čamu ž câper vy marudzìce vârnuc′ cara?

11. І цар Давід паслаў сказаць сьвятарам Садоку і Авіятару: скажэце старэйшынам Юдавым: навошта вы хочаце быць апошнімі, каб вярнуць цара ў дом ягоны, тады як словы ўсяго Ізраіля дайшлі да цара ў дом ягоны?

Ì car Davìd paslaǔ skazac′ s′vâtaram Sadoku ì Avìâtaru: skažèce starèjšynam Ûdavym: navošta vy hočace byc′ apošnìmì, kab vârnuc′ cara ǔ dom âgony, tady âk slovy ǔsâgo Ìzraìlâ dajšlì da cara ǔ dom âgony?

12. Вы браты мае, косьці мае і цела маё - вы; навошта хочаце вы быць апошнімі ў вяртаньні цара ў дом ягоны?

Vy braty mae, kos′cì mae ì cela maë - vy; navošta hočace vy byc′ apošnìmì ǔ vârtan′nì cara ǔ dom âgony?

13. І Амэсаю скажэце: ці ня косьць мая і цела маё - ты? Хай тое і тое зробіць са мною Бог і яшчэ болей зробіць, калі ты ня будзеш ваеначальнікам пры мне, замест Ёава, назаўсёды!

Ì Amèsaû skažèce: cì nâ kos′c′ maâ ì cela maë - ty? Haj toe ì toe zrobìc′ sa mnoû Bog ì âščè bolej zrobìc′, kalì ty nâ budzeš vaenačal′nìkam pry mne, zamest Ëava, nazaǔsëdy!

14. І схіліў ён сэрца ўсіх Юдэяў, як аднаго чалавека. І паслалі яны да цара сказаць: вярніся ты і ўсе слугі твае.

Ì shìlìǔ ën sèrca ǔsìh Ûdèâǔ, âk adnago čalaveka. Ì paslalì âny da cara skazac′: vârnìsâ ty ì ǔse slugì tvae.

15. І вярнуўся цар і прыйшоў да Ярдана, а Юдэі прыйшлі ў Галгал, каб сустрэць цара і перавезьці цара празь Ярдан.

Ì vârnuǔsâ car ì pryjšoǔ da Ârdana, a Ûdèì pryjšlì ǔ Galgal, kab sustrèc′ cara ì peravez′cì cara praz′ Ârdan.

16. І пасьпяшаўся Сэмэй, сын Геры, Веньямініцянін з Бахурыма, і пайшоў зь Юдэямі насустрач цару Давіду,

Ì pas′pâšaǔsâ Sèmèj, syn Gery, Ven′âmìnìcânìn z Bahuryma, ì pajšoǔ z′ Ûdèâmì nasustrač caru Davìdu,

17. І тысяча чалавек зь Веньямініцянаў зь ім, і Сіва, слуга дома Саўлавага, зь пятнаццацьцю сынамі сваімі і дваццацьцю рабамі сваімі; і перайшлі яны Ярдан перад абліччам цара.

Ì tysâča čalavek z′ Ven′âmìnìcânaǔ z′ ìm, ì Sìva, sluga doma Saǔlavaga, z′ pâtnaccac′cû synamì svaìmì ì dvaccac′cû rabamì svaìmì; ì perajšlì âny Ârdan perad ablìččam cara.

18. Калі пераправілі судна, каб перавезьці цароў дом і паслужыць яму, тады Сэмэй, сын Геры, упаў перад царом, як толькі ён перайшоў Ярдан,

Kalì perapravìlì sudna, kab peravez′cì caroǔ dom ì paslužyc′ âmu, tady Sèmèj, syn Gery, upaǔ perad carom, âk tol′kì ën perajšoǔ Ârdan,

19. і сказаў цару: не залічы мне, гаспадару мой, у злачынства, і не спамяні таго, чым зграшыў раб твой у той дзень, калі гаспадар мой цар выходзіў зь Ерусаліма, і ня трымай таго, цару, на сэрцы сваім;

ì skazaǔ caru: ne zalìčy mne, gaspadaru moj, u zlačynstva, ì ne spamânì tago, čym zgrašyǔ rab tvoj u toj dzen′, kalì gaspadar moj car vyhodzìǔ z′ Erusalìma, ì nâ trymaj tago, caru, na sèrcy svaìm;

20. бо ведае раб твой, што зграшыў, і вось, цяпер я прыйшоў першы з усяго дома Язэпавага, каб выйсьці насустрач гаспадару майму цару.

bo vedae rab tvoj, što zgrašyǔ, ì vos′, câper â pryjšoǔ peršy z usâgo doma Âzèpavaga, kab vyjs′cì nasustrač gaspadaru majmu caru.

21. І адказваў Авэса, сын Саруін, і сказаў: няўжо Сэмэй не памёр за тое, што ліхасловіў памазанца Гасподняга?

Ì adkazvaǔ Avèsa, syn Saruìn, ì skazaǔ: nâǔžo Sèmèj ne pamër za toe, što lìhaslovìǔ pamazanca Gaspodnâga?

22. І сказаў Давід: што мне і вам, сыны Саруіны, што вы робіцеся сёньня мне нагаворшчыкамі? ці сёньня аддаваць сьмерці каго-небудзь у Ізраілі? ці ня бачу я, што сёньня я - цар над Ізраілем?

Ì skazaǔ Davìd: što mne ì vam, syny Saruìny, što vy robìcesâ sën′nâ mne nagavorščykamì? cì sën′nâ addavac′ s′mercì kago-nebudz′ u Ìzraìlì? cì nâ baču â, što sën′nâ â - car nad Ìzraìlem?

23. І сказаў цар Сэмэю: ты не памрэш. І прысягнуўся яму цар.

Ì skazaǔ car Sèmèû: ty ne pamrèš. Ì prysâgnuǔsâ âmu car.

24. І Мэмфівастэй, сын Ёнатана, сына Саўлавага, выйшаў насустрач цару. Ён не абмываў ног сваіх, не абрэзваў пазногцяў, не клапаціўся пра бараду сваю і ня мыў вопраткі сваёй з таго дня, як выйшаў цар, да дня, калі ён выйшаў зь мірам.

Ì Mèmfìvastèj, syn Ënatana, syna Saǔlavaga, vyjšaǔ nasustrač caru. Ën ne abmyvaǔ nog svaìh, ne abrèzvaǔ paznogcâǔ, ne klapacìǔsâ pra baradu svaû ì nâ myǔ vopratkì svaëj z tago dnâ, âk vyjšaǔ car, da dnâ, kalì ën vyjšaǔ z′ mìram.

25. Калі ён выйшаў зь Ерусаліма насустрач цару, цар сказаў яму: чаму ты, Мэмфівастэй, не пайшоў са мною?

Kalì ën vyjšaǔ z′ Erusalìma nasustrač caru, car skazaǔ âmu: čamu ty, Mèmfìvastèj, ne pajšoǔ sa mnoû?

26. Той адказваў: гаспадару мой цару! слуга мой падмануў мяне; бо я, раб твой, казаў: "асядлаю сабе асла, і я сяду на яго і паеду з царом", бо раб твой кульгавы.

Toj adkazvaǔ: gaspadaru moj caru! sluga moj padmanuǔ mâne; bo â, rab tvoj, kazaǔ: "asâdlaû sabe asla, ì â sâdu na âgo ì paedu z carom", bo rab tvoj kul′gavy.

27. А ён ашальмаваў раба твайго перад гаспадаром маім царом. Але гаспадар мой цар, як анёл Божы; рабі, што табе заўгодна;

A ën ašal′mavaǔ raba tvajgo perad gaspadarom maìm carom. Ale gaspadar moj car, âk anël Božy; rabì, što tabe zaǔgodna;

28. хоць увесь дом бацькі майго быў варты сьмерці перад гаспадаром царом маім, але ты пасадзіў раба твайго сярод бяседнікаў за сталом тваім; якое ж я маю права скардзіцца яшчэ перад царом?

hoc′ uves′ dom bac′kì majgo byǔ varty s′mercì perad gaspadarom carom maìm, ale ty pasadzìǔ raba tvajgo sârod bâsednìkaǔ za stalom tvaìm; âkoe ž â maû prava skardzìcca âščè perad carom?

29. І сказаў яму цар: навошта ты гаворыш усё гэта? я сказаў, каб ты і Сіва падзялілі паміж сабою палі.

Ì skazaǔ âmu car: navošta ty gavoryš usë gèta? â skazaǔ, kab ty ì Sìva padzâlìlì pamìž saboû palì.

30. Але Мэмфівастэй адказаў цару: хай ён возьме нават усё, пасьля таго як гаспадар мой цар зь мірам вярнуўся ў дом свой.

Ale Mèmfìvastèj adkazaǔ caru: haj ën voz′me navat usë, pas′lâ tago âk gaspadar moj car z′ mìram vârnuǔsâ ǔ dom svoj.

31. І Вэрзэлій Галаадыцянін прыйшоў з Рагліма і перайшоў з царом Ярдан, каб правесьці яго за Ярдан.

Ì Vèrzèlìj Galaadycânìn pryjšoǔ z Raglìma ì perajšoǔ z carom Ârdan, kab praves′cì âgo za Ârdan.

32. А Вэрзэлій быў вельмі стары, гадоў васьмідзесяці. Ён прадуктаваў цара, калі той быў у Маханаіме, бо быў чалавек багаты.

A Vèrzèlìj byǔ vel′mì stary, gadoǔ vas′mìdzesâcì. Ën praduktavaǔ cara, kalì toj byǔ u Mahanaìme, bo byǔ čalavek bagaty.

33. І сказаў цар Вэрзэлію: ідзі са мною, і я буду прадуктаваць цябе ў Ерусаліме.

Ì skazaǔ car Vèrzèlìû: ìdzì sa mnoû, ì â budu praduktavac′ câbe ǔ Erusalìme.

34. Але Вэрзэлій адказаў цару: ці доўга мне засталося жыць, каб ісьці з царом у Ерусалім?

Ale Vèrzèlìj adkazaǔ caru: cì doǔga mne zastalosâ žyc′, kab ìs′cì z carom u Erusalìm?

35. Мне цяпер восемдзесят гадоў; ці адрозьню добрае ад благога? Ці спазнае раб твой смак у тым, што буду есьці, і ў тым, што буду піць? І ці змагу чуць голас сьпевакоў і сьпявачак? Навошта рабу твайму быць цяжарам гаспадару майму цару?

Mne câper vosemdzesât gadoǔ; cì adroz′nû dobrae ad blagoga? Cì spaznae rab tvoj smak u tym, što budu es′cì, ì ǔ tym, što budu pìc′? Ì cì zmagu čuc′ golas s′pevakoǔ ì s′pâvačak? Navošta rabu tvajmu byc′ câžaram gaspadaru majmu caru?

36. Яшчэ крыху пройдзе раб твой з царом за Ярдан; за што ж цару ўзнагароджваць мяне так шчодра?

Âščè kryhu projdze rab tvoj z carom za Ârdan; za što ž caru ǔznagarodžvac′ mâne tak ščodra?

37. Дазволь рабу твайму вярнуцца, каб памерці ў сваім горадзе, каля магілы бацькі майго і маці маёй. Але вось, раб твой Кімгам няхай пойдзе з гаспадаром маім царом, і рабі зь ім, як табе заўгодна.

Dazvol′ rabu tvajmu vârnucca, kab pamercì ǔ svaìm goradze, kalâ magìly bac′kì majgo ì macì maëj. Ale vos′, rab tvoj Kìmgam nâhaj pojdze z gaspadarom maìm carom, ì rabì z′ ìm, âk tabe zaǔgodna.

38. І сказаў цар: хай ідзе са мною Кімгам, і я зраблю яму, што табе заўгодна; і ўсё, чаго б ты ні зажадаў ад мяне, я зраблю табе.

Ì skazaǔ car: haj ìdze sa mnoû Kìmgam, ì â zrablû âmu, što tabe zaǔgodna; ì ǔsë, čago b ty nì zažadaǔ ad mâne, â zrablû tabe.

39. І перайшоў увесь народ Ярдан, і цар таксама. І пацалаваў цар Вэрзэлія і дабраславіў яго, і ён вярнуўся ў месца сваё.

Ì perajšoǔ uves′ narod Ârdan, ì car taksama. Ì pacalavaǔ car Vèrzèlìâ ì dabraslavìǔ âgo, ì ën vârnuǔsâ ǔ mesca svaë.

40. І выправіўся цар у Галгал, выправіўся зь ім і Кімгам; і ўвесь народ Юдэйскі праводзіў цара, і палавіна народу Ізраільскага.

Ì vypravìǔsâ car u Galgal, vypravìǔsâ z′ ìm ì Kìmgam; ì ǔves′ narod Ûdèjskì pravodzìǔ cara, ì palavìna narodu Ìzraìl′skaga.

41. І вось, усе Ізраільцяне прыйшлі да цара і сказалі цару: навошта браты нашыя, мужы Юдавыя, захапілі цябе і праводзілі цара і дом ягоны і ўсіх людзей Давідавых зь ім празь Ярдан?

Ì vos′, use Ìzraìl′câne pryjšlì da cara ì skazalì caru: navošta braty našyâ, mužy Ûdavyâ, zahapìlì câbe ì pravodzìlì cara ì dom âgony ì ǔsìh lûdzej Davìdavyh z′ ìm praz′ Ârdan?

42. І адказвалі ўсе мужы Юдавыя Ізраільцянам: таму, што цар блізкі нам; і за што вам злавацца на гэта? хіба мы што-небудзь зьелі ў цара, альбо атрымалі ад яго дарункі?

Ì adkazvalì ǔse mužy Ûdavyâ Ìzraìl′cânam: tamu, što car blìzkì nam; ì za što vam zlavacca na gèta? hìba my što-nebudz′ z′elì ǔ cara, al′bo atrymalì ad âgo darunkì?

43. І адказвалі Ізраільцяне мужам Юдавым і сказалі: мы дзесяць частак у цара, таксама і ў Давіда мы болей, чым вы; навошта ж вы прынізілі нас? ці ня нам належала першае слова пра тое, каб вярнуць нашага цара? Але слова мужоў Юдавых было мацнейшае, чым слова Ізраільцянаў.

Ì adkazvalì Ìzraìl′câne mužam Ûdavym ì skazalì: my dzesâc′ častak u cara, taksama ì ǔ Davìda my bolej, čym vy; navošta ž vy prynìzìlì nas? cì nâ nam naležala peršae slova pra toe, kab vârnuc′ našaga cara? Ale slova mužoǔ Ûdavyh bylo macnejšae, čym slova Ìzraìl′cânaǔ.

20 Кіраўнік

1. Там выпадкова быў адзін нягодны чалавек, імем Савэй, сын Біхры, Веньямініцянін; ён затрубіў у трубу і сказаў: няма нам часткі ў Давідзе, і няма нам долі ў сыне Есэевым; усе па намётах сваіх, Ізраільцяне!

Tam vypadkova byǔ adzìn nâgodny čalavek, ìmem Savèj, syn Bìhry, Ven′âmìnìcânìn; ën zatrubìǔ u trubu ì skazaǔ: nâma nam častkì ǔ Davìdze, ì nâma nam dolì ǔ syne Esèevym; use pa namëtah svaìh, Ìzraìl′câne!

2. І аддзяліліся ўсе Ізраільцяне ад Давіда і пайшлі за Савэем, сынам Біхры; а Юдэі засталіся на баку цара свайго, ад Ярдана да Ерусаліма.

Ì addzâlìlìsâ ǔse Ìzraìl′câne ad Davìda ì pajšlì za Savèem, synam Bìhry; a Ûdèì zastalìsâ na baku cara svajgo, ad Ârdana da Erusalìma.

3. І прыйшоў Давід у свой дом у Ерусаліме, і ўзяў цар дзесяць жанчын наложніц, якіх ён пакідаў сьцерагчы дом, і разьмясьціў іх у асобным доме пад нагляд, і ўтрымліваў іх, але не хадзіў да іх. І ўтрымліваліся яны там да дня сьмерці сваёй, жывучы як удовы.

Ì pryjšoǔ Davìd u svoj dom u Erusalìme, ì ǔzâǔ car dzesâc′ žančyn naložnìc, âkìh ën pakìdaǔ s′ceragčy dom, ì raz′mâs′cìǔ ìh u asobnym dome pad naglâd, ì ǔtrymlìvaǔ ìh, ale ne hadzìǔ da ìh. Ì ǔtrymlìvalìsâ âny tam da dnâ s′mercì svaëj, žyvučy âk udovy.

4. І сказаў Давід Амэсаю: пакліч да мяне Юдэяў за тры дні і сам зьявіся сюды.

Ì skazaǔ Davìd Amèsaû: paklìč da mâne Ûdèâǔ za try dnì ì sam z′âvìsâ sûdy.

5. І пайшоў Амэсай клікаць Юдэяў, але прамарудзіў больш назначанага яму часу.

Ì pajšoǔ Amèsaj klìkac′ Ûdèâǔ, ale pramarudzìǔ bol′š naznačanaga âmu času.

6. Тады Давід сказаў Авэсу: цяпер наробіць нам ліха Савэй, сын Біхры, больш, чым Авэсалом; вазьмі ты слуг гаспадара свайго і перасьледуй яго, каб ён не знайшоў сабе ўмацаваных гарадоў і ня зьнік з вачэй нашых.

Tady Davìd skazaǔ Avèsu: câper narobìc′ nam lìha Savèj, syn Bìhry, bol′š, čym Avèsalom; vaz′mì ty slug gaspadara svajgo ì peras′leduj âgo, kab ën ne znajšoǔ sabe ǔmacavanyh garadoǔ ì nâ z′nìk z vačèj našyh.

7. І выйшлі за ім людзі Ёававы, і Хэлэтэі і Фэлэтэі, і ўсе адважныя пайшлі зь Ерусаліма перасьледаваць Савэя, сына Біхры.

Ì vyjšlì za ìm lûdzì Ëavavy, ì Hèlètèì ì Fèlètèì, ì ǔse advažnyâ pajšlì z′ Erusalìma peras′ledavac′ Savèâ, syna Bìhry.

8. І калі яны былі паблізу вялікага каменя, што каля Гаваона, дык сустрэўся зь імі Амэсай. Ёаў быў апрануты ў вайсковую вопратку сваю і аперазаны мечам, які вісеў каля сьцягна ў похвах і які лёгка выходзіў зь іх і ўваходзіў.

Ì kalì âny bylì pablìzu vâlìkaga kamenâ, što kalâ Gavaona, dyk sustrèǔsâ z′ ìmì Amèsaj. Ëaǔ byǔ apranuty ǔ vajskovuû vopratku svaû ì aperazany mečam, âkì vìseǔ kalâ s′câgna ǔ pohvah ì âkì lëgka vyhodzìǔ z′ ìh ì ǔvahodzìǔ.

9. І сказаў Ёаў Амэсаю: ці здаровы ты, браце мой? І ўзяў Ёаў праваю рукою Амэсая за бараду, каб пацалаваць яго.

Ì skazaǔ Ëaǔ Amèsaû: cì zdarovy ty, brace moj? Ì ǔzâǔ Ëaǔ pravaû rukoû Amèsaâ za baradu, kab pacalavac′ âgo.

10. А Амэсай не ўпільнаваўся ад меча, які быў у руцэ ў Ёава, і той ударыў яго ім ў жывот, так што выпалі вантробы яго на зямлю, і не паўтарыў яму ўдару, і ён памёр. Ёаў і Авэса, брат ягоны, пагналіся за Савэем, сынам Біхры.

A Amèsaj ne ǔpìl′navaǔsâ ad meča, âkì byǔ u rucè ǔ Ëava, ì toj udaryǔ âgo ìm ǔ žyvot, tak što vypalì vantroby âgo na zâmlû, ì ne paǔtaryǔ âmu ǔdaru, ì ën pamër. Ëaǔ ì Avèsa, brat âgony, pagnalìsâ za Savèem, synam Bìhry.

11. Адзін з хлопцаў Ёававых стаяў над Авэсам і казаў: той, хто адданы Ёаву і хто за Давіда, хай ідзе за Ёавам!

Adzìn z hlopcaǔ Ëavavyh staâǔ nad Avèsam ì kazaǔ: toj, hto addany Ëavu ì hto za Davìda, haj ìdze za Ëavam!

12. А Амэсай ляжаў у крыві сярод дарогі. І той чалавек, убачыўшы, што ўвесь народ спыняецца над ім, сьцягнуў Амэсая з дарогі ў поле і накінуў на яго вопратку, бо ён бачыў, што кожны прахожы спыняўся над ім.

A Amèsaj lâžaǔ u kryvì sârod darogì. Ì toj čalavek, ubačyǔšy, što ǔves′ narod spynâecca nad ìm, s′câgnuǔ Amèsaâ z darogì ǔ pole ì nakìnuǔ na âgo vopratku, bo ën bačyǔ, što kožny prahožy spynâǔsâ nad ìm.

13. Але калі ён быў сьцягнуты з дарогі, дык увесь народ Ізраільскі пайшоў сьледам за Ёавам перасьледаваць Савэя, сына Біхры.

Ale kalì ën byǔ s′câgnuty z darogì, dyk uves′ narod Ìzraìl′skì pajšoǔ s′ledam za Ëavam peras′ledavac′ Savèâ, syna Bìhry.

14. І ён прайшоў праз усе плямёны Ізраільскія да Авэла-Бэт-Мааха і праз увесь Бэрым; і жыхары гарадоў зьбіраліся і ішлі за ім.

Ì ën prajšoǔ praz use plâmëny Ìzraìl′skìâ da Avèla-Bèt-Maaha ì praz uves′ Bèrym; ì žyhary garadoǔ z′bìralìsâ ì ìšlì za ìm.

15. І прыйшлі і аблажылі яго ў Авэле-Бэт-Мааху; і насыпалі вал перад горадам і падступіліся да сьцяны, і ўсе людзі, якія былі зь Ёавам, стараліся разбурыць сьцяну.

Ì pryjšlì ì ablažylì âgo ǔ Avèle-Bèt-Maahu; ì nasypalì val perad goradam ì padstupìlìsâ da s′câny, ì ǔse lûdzì, âkìâ bylì z′ Ëavam, staralìsâ razburyc′ s′cânu.

16. Тады адна разумная жанчына закрычала са сьцяны горада: паслухайце, паслухайце, скажэце Ёаву, каб ён падышоў сюды, і я пагавару зь ім.

Tady adna razumnaâ žančyna zakryčala sa s′câny gorada: pasluhajce, pasluhajce, skažèce Ëavu, kab ën padyšoǔ sûdy, ì â pagavaru z′ ìm.

17. І падышоў да яе Ёаў, і сказала жанчына: ці ты Ёаў? І сказаў: я. Яна сказала: паслухай словаў рабы тваёй. І сказаў ён: слухаю.

Ì padyšoǔ da âe Ëaǔ, ì skazala žančyna: cì ty Ëaǔ? Ì skazaǔ: â. Âna skazala: pasluhaj slovaǔ raby tvaëj. Ì skazaǔ ën: sluhaû.

18. Яна сказала: раней казалі: хто хоча спытацца, спытайся ў Авэле; і так вырашалі справу.

Âna skazala: ranej kazalì: hto hoča spytacca, spytajsâ ǔ Avèle; ì tak vyrašalì spravu.

19. Я зь мірных, верных гарадоў Ізраіля, а ты хочаш зьнішчыць горад, маці гарадоў у Ізраілі. Навошта табе разбураць спадчыну Гасподнюю?

Â z′ mìrnyh, vernyh garadoǔ Ìzraìlâ, a ty hočaš z′nìščyc′ gorad, macì garadoǔ u Ìzraìlì. Navošta tabe razburac′ spadčynu Gaspodnûû?

20. І адказваў Ёаў і сказаў: хай ня будзе гэтага ад мяне, каб я зьнішчыў альбо разбурыў!

Ì adkazvaǔ Ëaǔ ì skazaǔ: haj nâ budze gètaga ad mâne, kab â z′nìščyǔ al′bo razburyǔ!

21. Гэта ня так; але чалавек з гары Яфрэмавай, імем Савэй, сын Біхры, падняў руку сваю на цара Давіда; выдайце мне яго аднаго, і я адступлюся ад горада. І сказала жанчына Ёаву: вось, галава ягоная будзе табе скінута са сьцяны.

Gèta nâ tak; ale čalavek z gary Âfrèmavaj, ìmem Savèj, syn Bìhry, padnâǔ ruku svaû na cara Davìda; vydajce mne âgo adnago, ì â adstuplûsâ ad gorada. Ì skazala žančyna Ëavu: vos′, galava âgonaâ budze tabe skìnuta sa s′câny.

22. І пайшла жанчына да ўсяго народу са сваім разумным словам. І адсеклі галаву Савэю, сыну Біхры, і кінулі Ёаву. Тады Ёаў затрубіў у трубу, і разышліся ад горада ўсе па сваіх намётах; а Ёаў вярнуўся ў Ерусалім да цара.

Ì pajšla žančyna da ǔsâgo narodu sa svaìm razumnym slovam. Ì adseklì galavu Savèû, synu Bìhry, ì kìnulì Ëavu. Tady Ëaǔ zatrubìǔ u trubu, ì razyšlìsâ ad gorada ǔse pa svaìh namëtah; a Ëaǔ vârnuǔsâ ǔ Erusalìm da cara.

23. І быў Ёаў пастаўлены над усім войскам Ізраільскім, а Ванэя, сын Ёдаеў, - над Хэлэтэямі і над Фэлэтэямі;

Ì byǔ Ëaǔ pastaǔleny nad usìm vojskam Ìzraìl′skìm, a Vanèâ, syn Ëdaeǔ, - nad Hèlètèâmì ì nad Fèlètèâmì;

24. Адарам - над зборам падаткаў; Ёсафат, сын Ахілуда - дзеяпісальнікам;

Adaram - nad zboram padatkaǔ; Ësafat, syn Ahìluda - dzeâpìsal′nìkam;

25. Суса - пісцом; Садок і Авіятар - сьвятарамі;

Susa - pìscom; Sadok ì Avìâtar - s′vâtaramì;

26. таксама і Іра Ярыцянін быў сьвятаром, у Давіда.

taksama ì Ìra Ârycânìn byǔ s′vâtarom, u Davìda.

21 Кіраўнік

1. Быў голад на зямлі ў дні Давіда тры гады, год у год. І спытаўся Давід у Госпада. І сказаў Гасподзь: гэта праз Саўла і крыважэрны дом ягоны, за тое, што ён забіў Гавааніцянаў.

Byǔ golad na zâmlì ǔ dnì Davìda try gady, god u god. Ì spytaǔsâ Davìd u Gospada. Ì skazaǔ Gaspodz′: gèta praz Saǔla ì kryvažèrny dom âgony, za toe, što ën zabìǔ Gavaanìcânaǔ.

2. Тады цар паклікаў Гавааніцянаў і гаварыў зь імі. Гавааніцяне былі ня з сыноў Ізраілевых, а з рэштак Амарэяў; а Ізраільцяне далі ім прысягу, але Саўл хацеў іх зьнішчыць з рэўнасьці сваёй да нашчадкаў Ізраіля і Юды.

Tady car paklìkaǔ Gavaanìcânaǔ ì gavaryǔ z′ ìmì. Gavaanìcâne bylì nâ z synoǔ Ìzraìlevyh, a z rèštak Amarèâǔ; a Ìzraìl′câne dalì ìm prysâgu, ale Saǔl haceǔ ìh z′nìščyc′ z rèǔnas′cì svaëj da naščadkaǔ Ìzraìlâ ì Ûdy.

3. І сказаў Гавааніцянам: што мне зрабіць вам і чым прымірыць вас, каб вы дабраславілі спадчыну Гасподнюю?

Ì skazaǔ Gavaanìcânam: što mne zrabìc′ vam ì čym prymìryc′ vas, kab vy dabraslavìlì spadčynu Gaspodnûû?

4. І сказаді яму Гавааніцяне: ня трэба нам ні срэбра, ні золата ад Саўла, альбо ад дома ягонага, і ня трэба нам, каб забілі каго ў Ізраілі. Ён сказаў: чаго ж вы хочаце? я зраблю вам.

Ì skazadì âmu Gavaanìcâne: nâ trèba nam nì srèbra, nì zolata ad Saǔla, al′bo ad doma âgonaga, ì nâ trèba nam, kab zabìlì kago ǔ Ìzraìlì. Ën skazaǔ: čago ž vy hočace? â zrablû vam.

5. І сказалі яны цару: таго чалавека, які губіў нас і хацеў зьнішчыць нас, каб ня было нас ні ў адной з частак Ізраіля,

Ì skazalì âny caru: tago čalaveka, âkì gubìǔ nas ì haceǔ z′nìščyc′ nas, kab nâ bylo nas nì ǔ adnoj z častak Ìzraìlâ,

6. зь ягоных нашчадкаў выдай нам сем чалавек, і мы павесім іх прад Госпадам у Гіве Саўла, выбранага Госпадам. І сказаў цар: я выдам.

z′ âgonyh naščadkaǔ vydaj nam sem čalavek, ì my pavesìm ìh prad Gospadam u Gìve Saǔla, vybranaga Gospadam. Ì skazaǔ car: â vydam.

7. Але пашкадаваў цар Мэмфівастэя, сына Ёнатана, сына Саўлавага, дзеля прысягі імем Гасподнім, якая была паміж імі, паміж Давідам і Ёнатанам, сынам Саўлавым.

Ale paškadavaǔ car Mèmfìvastèâ, syna Ënatana, syna Saǔlavaga, dzelâ prysâgì ìmem Gaspodnìm, âkaâ byla pamìž ìmì, pamìž Davìdam ì Ënatanam, synam Saǔlavym.

8. І ўзяў цар двух сыноў Рыцпы, дачкі Айя, якая нарадзіла Саўлу Армона і Мэмфівастэя, і пяць сыноў Мэлхолы, дачкі Саўлавай, якіх яна нарадзіла Адрыэлу, сыну Вэрзэлія з Мэлхолы,

Ì ǔzâǔ car dvuh synoǔ Rycpy, dačkì Ajâ, âkaâ naradzìla Saǔlu Armona ì Mèmfìvastèâ, ì pâc′ synoǔ Mèlholy, dačkì Saǔlavaj, âkìh âna naradzìla Adryèlu, synu Vèrzèlìâ z Mèlholy,

9. і аддаў іх у рукі Гавааніцянаў, і яны павесілі іх на гары прад Госпадам. І загінулі ўсе сем разам; яны забітыя ў першыя дні жніва, у пачатку жніва ячменю.

ì addaǔ ìh u rukì Gavaanìcânaǔ, ì âny pavesìlì ìh na gary prad Gospadam. Ì zagìnulì ǔse sem razam; âny zabìtyâ ǔ peršyâ dnì žnìva, u pačatku žnìva âčmenû.

10. Тады Рыцпа, дачка Айя, узяла вярэту і паслала сабе на той гары, і сядзела яна ад пачатку жніва і да таго часу, пакуль не паліліся на іх воды Божыя зь неба, і не дазваляла кранаць іх птушкам нябесным удзень і зьвярам польным уначы.

Tady Rycpa, dačka Ajâ, uzâla vârètu ì paslala sabe na toj gary, ì sâdzela âna ad pačatku žnìva ì da tago času, pakul′ ne palìlìsâ na ìh vody Božyâ z′ neba, ì ne dazvalâla kranac′ ìh ptuškam nâbesnym udzen′ ì z′vâram pol′nym unačy.

11. І данесьлі Давіду, што зрабіла Рыцпа, дачка Айя, наложніца Саўлавая.

Ì danes′lì Davìdu, što zrabìla Rycpa, dačka Ajâ, naložnìca Saǔlavaâ.

12. І пайшоў Давід і ўзяў косьці Саўла і косьці Ёнатана, сына ягонага, у жыхароў Явіса Галаадскага, якія тайна ўзялі іх з пляца Бэт-Сана, дзе яны былі павешаны Філістымлянамі, калі забілі Філістымляне Саўла на Гэлвуе.

Ì pajšoǔ Davìd ì ǔzâǔ kos′cì Saǔla ì kos′cì Ënatana, syna âgonaga, u žyharoǔ Âvìsa Galaadskaga, âkìâ tajna ǔzâlì ìh z plâca Bèt-Sana, dze âny bylì pavešany Fìlìstymlânamì, kalì zabìlì Fìlìstymlâne Saǔla na Gèlvue.

13. І перанёс ён адтуль косьці Саўла і косьці Ёнатана, сына ягонага; і сабралі косьці павешаных.

Ì peranës ën adtul′ kos′cì Saǔla ì kos′cì Ënatana, syna âgonaga; ì sabralì kos′cì pavešanyh.

14. І пахавалі косьці Саўла і Ёнатана, сына Ягонага, у зямлі Веньямінавай, у Цэла, у магіле Кіса, бацькі ягонага. І зрабілі ўсё, што загадаў цар. І ўмілажаліўся Гасподзь з краіны пасьля таго.

Ì pahavalì kos′cì Saǔla ì Ënatana, syna Âgonaga, u zâmlì Ven′âmìnavaj, u Cèla, u magìle Kìsa, bac′kì âgonaga. Ì zrabìlì ǔsë, što zagadaǔ car. Ì ǔmìlažalìǔsâ Gaspodz′ z kraìny pas′lâ tago.

15. І пачалася зноў вайна паміж Філістымлянамі і Ізраільцянамі. І выйшаў Давід і слугі ягоныя зь ім, і ваявалі зь Філістымлянамі; і Давід стаміўся.

Ì pačalasâ znoǔ vajna pamìž Fìlìstymlânamì ì Ìzraìl′cânamì. Ì vyjšaǔ Davìd ì slugì âgonyâ z′ ìm, ì vaâvalì z′ Fìlìstymlânamì; ì Davìd stamìǔsâ.

16. Тады Есьвій, адзін з нашчадкаў Рэфаімаў, у якога дзіда была вагою ў трыста сікляў медзі і які аперазаны быў новым мечам, хацеў забіць Давіда.

Tady Es′vìj, adzìn z naščadkaǔ Rèfaìmaǔ, u âkoga dzìda byla vagoû ǔ trysta sìklâǔ medzì ì âkì aperazany byǔ novym mečam, haceǔ zabìc′ Davìda.

17. Але яму дапамог Авэса, і забіў Філістымляніна і аддаў сьмерці яго. Тады людзі Давідавыя прысягнулі, кажучы: ня выйдзеш ты болей з намі на вайну, каб не пагасла сьвяцільня Ізраіля.

Ale âmu dapamog Avèsa, ì zabìǔ Fìlìstymlânìna ì addaǔ s′mercì âgo. Tady lûdzì Davìdavyâ prysâgnulì, kažučy: nâ vyjdzeš ty bolej z namì na vajnu, kab ne pagasla s′vâcìl′nâ Ìzraìlâ.

18. Потым зноў была вайна зь Філістымлянамі ў Гобе; тады Савахай Хушацянін забіў Сафута, аднаго з нашчадкаў Рэфаімавых.

Potym znoǔ byla vajna z′ Fìlìstymlânamì ǔ Gobe; tady Savahaj Hušacânìn zabìǔ Safuta, adnago z naščadkaǔ Rèfaìmavyh.

19. Была і другая бітва ў Гобе; тады забіў Элханан, сын Ягарэ-Аргіма Віфляемскага, Галіята Гэцяніна, у якога тронка дзіды была, як ткацкі навой.

Byla ì drugaâ bìtva ǔ Gobe; tady zabìǔ Èlhanan, syn Âgarè-Argìma Vìflâemskaga, Galìâta Gècânìna, u âkoga tronka dzìdy byla, âk tkackì navoj.

20. Была яшчэ бітва ў Гэце; і быў там адзін чалавек рослы, які меў па шасьці пальцаў на руках і на нагах, усяго дваццаць чатыры, таксама з нашчадкаў Рэфаімаў,

Byla âščè bìtva ǔ Gèce; ì byǔ tam adzìn čalavek rosly, âkì meǔ pa šas′cì pal′caǔ na rukah ì na nagah, usâgo dvaccac′ čatyry, taksama z naščadkaǔ Rèfaìmaǔ,

21. і ён бэсьціў Ізраільцянаў; але яго забіў Ёнатан, сын Сафая, брата Давідавага.

ì ën bès′cìǔ Ìzraìl′cânaǔ; ale âgo zabìǔ Ënatan, syn Safaâ, brata Davìdavaga.

22. Гэтыя чатыры былі з роду Рэфаімаў у Гэце, і яны загінулі ад рукі Давіда і слуг ягоных.

Gètyâ čatyry bylì z rodu Rèfaìmaǔ u Gèce, ì âny zagìnulì ad rukì Davìda ì slug âgonyh.

22 Кіраўнік

1. І засьпяваў Давід песьню Госпаду ў дзень, калі Гасподзь выбавіў яго ад рукі ўсіх ворагаў і ад рукі Саўла, і сказаў:

Ì zas′pâvaǔ Davìd pes′nû Gospadu ǔ dzen′, kalì Gaspodz′ vybavìǔ âgo ad rukì ǔsìh voragaǔ ì ad rukì Saǔla, ì skazaǔ:

2. Гасподзь - цьвярдыня мая і моц мая і збаўца мой.

Gaspodz′ - c′vârdynâ maâ ì moc maâ ì zbaǔca moj.

3. Бог мой - скала мая; на Яго я спадзяюся; шчыт мой, рог выратаваньня майго, агароджа мая і прытулак мой; Ратаўнік мой, ад бедаў Ты выбавіў мяне!

Bog moj - skala maâ; na Âgo â spadzâûsâ; ščyt moj, rog vyratavan′nâ majgo, agarodža maâ ì prytulak moj; Rataǔnìk moj, ad bedaǔ Ty vybavìǔ mâne!

4. Паклічу Госпада, Якому шчыра пакланяюся, і ад ворагаў маіх выратуюся.

Paklìču Gospada, Âkomu ščyra paklanâûsâ, ì ad voragaǔ maìh vyratuûsâ.

5. Агарнулі мяне хвалі сьмерці, і патокі беззаконьня напалохалі мяне;

Agarnulì mâne hvalì s′mercì, ì patokì bezzakon′nâ napalohalì mâne;

6. ланцугі пекла аблеглі мяне, і сеткі сьмерці аблыталі мяне.

lancugì pekla ableglì mâne, ì setkì s′mercì ablytalì mâne.

7. Але вось у цеснаце маёй я паклікаў Госпада і Бога майго і заклікаў, і Ён пачуў з харомаў Сваіх голас мой, і енк мой дайшоў да слыху Яго.

Ale vos′ u cesnace maëj â paklìkaǔ Gospada ì Boga majgo ì zaklìkaǔ, ì Ën pačuǔ z haromaǔ Svaìh golas moj, ì enk moj dajšoǔ da slyhu Âgo.

8. Затрэслася, закалыхалася зямля, задрыжалі і парушыліся асновы нябёсаў, бо разгневаўся на іх Гасподзь.

Zatrèslasâ, zakalyhalasâ zâmlâ, zadryžalì ì parušylìsâ asnovy nâbësaǔ, bo razgnevaǔsâ na ìh Gaspodz′.

9. Падняўся дым ад гневу Яго і з вуснаў Яго агонь пажыральны; жарнае вугольле сыпалася ад Яго.

Padnâǔsâ dym ad gnevu Âgo ì z vusnaǔ Âgo agon′ pažyral′ny; žarnae vugol′le sypalasâ ad Âgo.

10. Нахіліў Ён нябёсы і сышоў; і морак пад нагамі ў Яго;

Nahìlìǔ Ën nâbësy ì syšoǔ; ì morak pad nagamì ǔ Âgo;

11. і сеў на херувімаў, і паляцеў, і панёсься на крылах ветру;

ì seǔ na heruvìmaǔ, ì palâceǔ, ì panës′sâ na krylah vetru;

12. і моракам пакрыў Сябе, як ценем, згусьціўшы воды хмар нябесных;

ì morakam pakryǔ Sâbe, âk cenem, zgus′cìǔšy vody hmar nâbesnyh;

13. ад бляску прад Ім разгаралася вугольле вогненнае.

ad blâsku prad Ìm razgaralasâ vugol′le vognennae.

14. Загрымеў зь нябёсаў Гасподзь, і Ўсявышні даў голас Свой;

Zagrymeǔ z′ nâbësaǔ Gaspodz′, ì Ǔsâvyšnì daǔ golas Svoj;

15. пусьціў стрэлы і расьсеяў іх; бліснуў маланкаю і зьнішчыў іх.

pus′cìǔ strèly ì ras′seâǔ ìh; blìsnuǔ malankaû ì z′nìščyǔ ìh.

16. І адчыніліся крыніцы мора, агаліліся асновы сусьветныя ад грознага голасу Госпада, ад подыху духу гневу Яго.

Ì adčynìlìsâ krynìcy mora, agalìlìsâ asnovy sus′vetnyâ ad groznaga golasu Gospada, ad podyhu duhu gnevu Âgo.

17. Працягнуў Ён руку з вышыні і ўзяў мяне, і дастаў мяне з водаў многіх;

Pracâgnuǔ Ën ruku z vyšynì ì ǔzâǔ mâne, ì dastaǔ mâne z vodaǔ mnogìh;

18. выбавіў мяне ад ворага майго моцнага, ад ненавісьнікаў маіх, якія былі мацнейшыя за мяне.

vybavìǔ mâne ad voraga majgo mocnaga, ad nenavìs′nìkaǔ maìh, âkìâ bylì macnejšyâ za mâne.

19. Яны паўсталі на мяне ў дзень бедства майго; але Гасподзь быў апораю мне

Âny paǔstalì na mâne ǔ dzen′ bedstva majgo; ale Gaspodz′ byǔ aporaû mne

20. і вывеў мяне на прасторнае месца, выбавіў мяне, бо Ён дабраволіць мне.

ì vyveǔ mâne na prastornae mesca, vybavìǔ mâne, bo Ën dabravolìc′ mne.

21. Даў мне Гасподзь па праўдзе маёй, па чысьціні рук маіх узнагародзіў мяне.

Daǔ mne Gaspodz′ pa praǔdze maëj, pa čys′cìnì ruk maìh uznagarodzìǔ mâne.

22. Бо я захоўваў шляхі Госпада і ня быў грэшны прад Богам маім,

Bo â zahoǔvaǔ šlâhì Gospada ì nâ byǔ grèšny prad Bogam maìm,

23. бо ўсе запаведзі Яго перад мною, і ад пастановаў Яго я не адступаў,

bo ǔse zapavedzì Âgo perad mnoû, ì ad pastanovaǔ Âgo â ne adstupaǔ,

24. і быў беззаганны прад Ім, і пільнаваўся, каб не зграшыць мне.

ì byǔ bezzaganny prad Ìm, ì pìl′navaǔsâ, kab ne zgrašyc′ mne.

25. І даў мне Гасподзь па праўдзе маёй, па чысьціні маёй прад вачыма Яго.

Ì daǔ mne Gaspodz′ pa praǔdze maëj, pa čys′cìnì maëj prad vačyma Âgo.

26. З мілажальным Ты - мілажальны, з чалавекам шчырым - шчыры,

Z mìlažal′nym Ty - mìlažal′ny, z čalavekam ščyrym - ščyry,

27. з чыстым - чысты, а з хітрым - па хітрасьці ягонай.

z čystym - čysty, a z hìtrym - pa hìtras′cì âgonaj.

28. Людзей прыгнечаных Ты ратуеш і позіркам Сваім прыніжаеш пыхлівых.

Lûdzej prygnečanyh Ty ratueš ì pozìrkam Svaìm prynìžaeš pyhlìvyh.

29. Ты, Госпадзе, сьвяцільня мая; Гасподзь прасьвятляе цемру маю.

Ty, Gospadze, s′vâcìl′nâ maâ; Gaspodz′ pras′vâtlâe cemru maû.

30. З Табою я разьбіваю войска; з Богам маім падымаюся на сьцяну.

Z Taboû â raz′bìvaû vojska; z Bogam maìm padymaûsâ na s′cânu.

31. Бог! - беззаганны шлях Ягоны, чыстае слова Госпада, шчыт Ён усім, хто спадзяецца на Яго.

Bog! - bezzaganny šlâh Âgony, čystae slova Gospada, ščyt Ën usìm, hto spadzâecca na Âgo.

32. Бо хто Бог, акрамя Госпада, і хто абарона, акрамя Бога нашага?

Bo hto Bog, akramâ Gospada, ì hto abarona, akramâ Boga našaga?

33. Бог апаясвае мяне сілаю, пракладвае мне правільны шлях;

Bog apaâsvae mâne sìlaû, prakladvae mne pravìl′ny šlâh;

34. робіць ногі мае, як у аленя, і на вышынях ставіць мяне;

robìc′ nogì mae, âk u alenâ, ì na vyšynâh stavìc′ mâne;

35. вучыць рукі мае бітве і цягліцы мае напінае, як медны лук.

vučyc′ rukì mae bìtve ì câglìcy mae napìnae, âk medny luk.

36. Ты даеш мне шчыт выратаваньня Твайго, і міласьць Твая ўзьвялічвае мяне.

Ty daeš mne ščyt vyratavan′nâ Tvajgo, ì mìlas′c′ Tvaâ ǔz′vâlìčvae mâne.

37. Ты пашыраеш крок мой пад мною, і ня хістаюцца ногі мае.

Ty pašyraeš krok moj pad mnoû, ì nâ hìstaûcca nogì mae.

38. Я ганяюся за ворагамі маімі і зьнішчаю іх, і не вяртаюся, пакуль ня зьнішчу іх;

Â ganâûsâ za voragamì maìmì ì z′nìščaû ìh, ì ne vârtaûsâ, pakul′ nâ z′nìšču ìh;

39. і зьнішчаю іх і б'ю іх, і не ўстаюць і падаюць пад ногі мае.

ì z′nìščaû ìh ì b'û ìh, ì ne ǔstaûc′ ì padaûc′ pad nogì mae.

40. Ты апярэзваеш мяне сілаю для вайны і кладзеш перад мною тых, што паўстаюць на мяне;

Ty apârèzvaeš mâne sìlaû dlâ vajny ì kladzeš perad mnoû tyh, što paǔstaûc′ na mâne;

41. Ты абяртаеш да мяне тыл ворагаў маіх, і я зьнішчаю ненавісьнікаў маіх.

Ty abârtaeš da mâne tyl voragaǔ maìh, ì â z′nìščaû nenavìs′nìkaǔ maìh.

42. Яны клічуць, але няма выратавальніка, - да Госпада, але Ён ня слухае іх.

Âny klìčuc′, ale nâma vyrataval′nìka, - da Gospada, ale Ën nâ sluhae ìh.

43. Я расьсейваю іх, як пыл зямны, у гразь вулічную мну іх і тапчу іх.

Â ras′sejvaû ìh, âk pyl zâmny, u graz′ vulìčnuû mnu ìh ì tapču ìh.

44. Ты ўратаваў мяне ад мяцяжу народу майго; Ты захаваў мяне, каб быць мне галавою над іншапляменцамі; народ, якога я ня ведаў, служыць мне.

Ty ǔratavaǔ mâne ad mâcâžu narodu majgo; Ty zahavaǔ mâne, kab byc′ mne galavoû nad ìnšaplâmencamì; narod, âkoga â nâ vedaǔ, služyc′ mne.

45. Іншапляменцы лісьлівяць перад мною; па чутках пра мяне падпарадкуюцца мне.

Ìnšaplâmency lìs′lìvâc′ perad mnoû; pa čutkah pra mâne padparadkuûcca mne.

46. Іншапляменцы бляднеюць і дрыжаць ва ўмацаваньнях сваіх.

Ìnšaplâmency blâdneûc′ ì dryžac′ va ǔmacavan′nâh svaìh.

47. Жывы Гасподзь і дабраславёны абаронца мой! Хай будзе праслаўлены Бог, прытулак выратаваньня майго,

Žyvy Gaspodz′ ì dabraslavëny abaronca moj! Haj budze praslaǔleny Bog, prytulak vyratavan′nâ majgo,

48. Бог, Які помсьціць за мяне і ўпакорвае мне народы

Bog, Âkì poms′cìc′ za mâne ì ǔpakorvae mne narody

49. і выбаўляе мяне ад ворагаў маіх! Над паўсталымі супроць мяне Ты ўзвысіў мяне; ад чалавека жорсткага Ты выбавіў мяне.

ì vybaǔlâe mâne ad voragaǔ maìh! Nad paǔstalymì suproc′ mâne Ty ǔzvysìǔ mâne; ad čalaveka žorstkaga Ty vybavìǔ mâne.

50. За тое я буду славіць Цябе, Госпадзе, сярод іншапляменцаў і буду сьпяваць імю Твайму,

Za toe â budu slavìc′ Câbe, Gospadze, sârod ìnšaplâmencaǔ ì budu s′pâvac′ ìmû Tvajmu,

51. велікадушна ратуючы цара Свайго і творыць міласьць памазанцу Свайму Давіду і нашчадкам ягоным вечна!

velìkadušna ratuûčy cara Svajgo ì tvoryc′ mìlas′c′ pamazancu Svajmu Davìdu ì naščadkam âgonym večna!

23 Кіраўнік

1. Вось апошнія словы Давіда, выслоўе Давіда, сына Ясэевага, выслоўе чалавека, пастаўленага высока, памазанца Бога Якава і салодкага песьняра Ізраілевага:

Vos′ apošnìâ slovy Davìda, vysloǔe Davìda, syna Âsèevaga, vysloǔe čalaveka, pastaǔlenaga vysoka, pamazanca Boga Âkava ì salodkaga pes′nâra Ìzraìlevaga:

2. Дух Гасподні гаворыць ува мне, і слова Яго на языку ў мяне.

Duh Gaspodnì gavoryc′ uva mne, ì slova Âgo na âzyku ǔ mâne.

3. Сказаў Бог Ізраілеў, гаварыў пра мяне скала Ізраілевая: валадарны над людзьмі будзе праведны, валадарачы ў страху Божым.

Skazaǔ Bog Ìzraìleǔ, gavaryǔ pra mâne skala Ìzraìlevaâ: valadarny nad lûdz′mì budze pravedny, valadaračy ǔ strahu Božym.

4. І як на сьвітаньні, пры ўзыходзе сонца на бясхмарным небе, ад зьзяньня пасьля дажджу вырастае трава зь зямлі,

Ì âk na s′vìtan′nì, pry ǔzyhodze sonca na bâshmarnym nebe, ad z′zân′nâ pas′lâ daždžu vyrastae trava z′ zâmlì,

5. ці ня так і дом мой у Бога? Бо запавет вечны паклаў Ён са мною, цьвёрды і нязьменны. Ці ня так зыходзіць ад Яго ўсё выратаваньне маё і ўсё хаценьне маё?

cì nâ tak ì dom moj u Boga? Bo zapavet večny paklaǔ Ën sa mnoû, c′vërdy ì nâz′menny. Cì nâ tak zyhodzìc′ ad Âgo ǔsë vyratavan′ne maë ì ǔsë hacen′ne maë?

6. А грэшныя будуць, як выкінутае церне, якога не бяруць рукою;

A grèšnyâ buduc′, âk vykìnutae cerne, âkoga ne bâruc′ rukoû;

7. а хто дакранецца да яго, узбройваецца жалезам альбо тронкай дзіды, і агнём спальваюць яго на месцы.

a hto dakranecca da âgo, uzbrojvaecca žalezam al′bo tronkaj dzìdy, ì agnëm spal′vaûc′ âgo na mescy.

8. Вось імёны адважных у Давіда: Ісбасэт Ахаманіцянін, галоўны з трох: ён падняў дзіду сваю на васямсот чалавек і пабіў іх за адзін раз.

Vos′ ìmëny advažnyh u Davìda: Ìsbasèt Ahamanìcânìn, galoǔny z troh: ën padnâǔ dzìdu svaû na vasâmsot čalavek ì pabìǔ ìh za adzìn raz.

9. Пасьля яго Элеазар, сын Дадо, сына Ахохі, адзін з трох адважных, што былі з Давідам, калі яны прадказаньнем выклікалі Філістымлянаў, што сабраліся на вайну;

Pas′lâ âgo Èleazar, syn Dado, syna Ahohì, adzìn z troh advažnyh, što bylì z Davìdam, kalì âny pradkazan′nem vyklìkalì Fìlìstymlânaǔ, što sabralìsâ na vajnu;

10. Ізраільцяне выйшлі супроць іх, і ён устаў і біў Філістымлянаў да таго, што рука яго стамілася і прыліпла да меча. І дараваў Гасподзь у той дзень вялікую перамогу, і народ пайшоў за ім дзеля таго толькі, каб абіраць забітых.

Ìzraìl′câne vyjšlì suproc′ ìh, ì ën ustaǔ ì bìǔ Fìlìstymlânaǔ da tago, što ruka âgo stamìlasâ ì prylìpla da meča. Ì daravaǔ Gaspodz′ u toj dzen′ vâlìkuû peramogu, ì narod pajšoǔ za ìm dzelâ tago tol′kì, kab abìrac′ zabìtyh.

11. За ім Шама, сын Аге, Гарарыцянін. Калі Філістымляне сабраліся ў Тырыю, дзе было поле, засеянае сачыўкаю, народ пабег ад Філістымлянаў,

Za ìm Šama, syn Age, Gararycânìn. Kalì Fìlìstymlâne sabralìsâ ǔ Tyryû, dze bylo pole, zaseânae sačyǔkaû, narod pabeg ad Fìlìstymlânaǔ,

12. дык ён стаў сярод поля і зьбярог яго і пабіў Філістымлянаў. І даў тады Гасподзь вялікую перамогу.

dyk ën staǔ sârod polâ ì z′bârog âgo ì pabìǔ Fìlìstymlânaǔ. Ì daǔ tady Gaspodz′ vâlìkuû peramogu.

13. Трое гэтых галоўных з трыццаці правадыроў пайшлі і ўвайшлі ў час жніва да Давіда ў пячору Адалам, калі натоўпы Філістымлянаў стаялі ў даліне Рэфаімаў.

Troe gètyh galoǔnyh z tryccacì pravadyroǔ pajšlì ì ǔvajšlì ǔ čas žnìva da Davìda ǔ pâčoru Adalam, kalì natoǔpy Fìlìstymlânaǔ staâlì ǔ dalìne Rèfaìmaǔ.

14. Давід быў тады ва ўмацаваным месцы, а атрад Філістымлянаў - у Віфляеме.

Davìd byǔ tady va ǔmacavanym mescy, a atrad Fìlìstymlânaǔ - u Vìflâeme.

15. І захацеў Давід піць і сказаў: хто напоіць мяне вадою з калодзежа Віфляемскага, што каля брамы?

Ì zahaceǔ Davìd pìc′ ì skazaǔ: hto napoìc′ mâne vadoû z kalodzeža Vìflâemskaga, što kalâ bramy?

16. Тады трое гэтых адважных прабіліся праз табар Філістымскі і зачарпнулі вады з калодзежа Віфляемскага, што каля брамы, і ўзялі і прынесьлі Давіду. Але ён не захацеў піць яе і выліў яе дзеля славы Госпада,

Tady troe gètyh advažnyh prabìlìsâ praz tabar Fìlìstymskì ì začarpnulì vady z kalodzeža Vìflâemskaga, što kalâ bramy, ì ǔzâlì ì prynes′lì Davìdu. Ale ën ne zahaceǔ pìc′ âe ì vylìǔ âe dzelâ slavy Gospada,

17. і сказаў: ахавай мяне, Госпадзе, каб я зрабіў гэта! ці ня кроў гэтых людзей, якія хадзілі пад небясьпекаю іх жыцьцю? і не хацеў піць яе. Вось, што зрабілі гэтыя трое адважных!

ì skazaǔ: ahavaj mâne, Gospadze, kab â zrabìǔ gèta! cì nâ kroǔ gètyh lûdzej, âkìâ hadzìlì pad nebâs′pekaû ìh žyc′cû? ì ne haceǔ pìc′ âe. Vos′, što zrabìlì gètyâ troe advažnyh!

18. І Авэса, брат Ёава, сын Саруін, быў галоўны з трох: ён забіў дзідаю сваёю трыста чалавек і быў у славе ў тых трох.

Ì Avèsa, brat Ëava, syn Saruìn, byǔ galoǔny z troh: ën zabìǔ dzìdaû svaëû trysta čalavek ì byǔ u slave ǔ tyh troh.

19. З трох ён быў самы знакаміты і быў начальнік, але з тымі трыма не раўняўся.

Z troh ën byǔ samy znakamìty ì byǔ načal′nìk, ale z tymì tryma ne raǔnâǔsâ.

20. Ванэя, сын Ёдая, мужа адважнага, вялікі па дзеях, з Каўцаіла: ён пабіў двух сыноў Арыіла Маавіцкага; ён жа сышоў і забіў ільва ў рове ў сьнежны час;

Vanèâ, syn Ëdaâ, muža advažnaga, vâlìkì pa dzeâh, z Kaǔcaìla: ën pabìǔ dvuh synoǔ Aryìla Maavìckaga; ën ža syšoǔ ì zabìǔ ìl′va ǔ rove ǔ s′nežny čas;

21. ён жа забіў аднаго Егіпцяніна, чалавека віднага; у руцэ ў Егіпцяніна была дзіда, а ён пайшоў да яго з кіем і адабраў дзіду з рук у Егіпцяніна і забіў яго ягонай жа дзідай:

ën ža zabìǔ adnago Egìpcânìna, čalaveka vìdnaga; u rucè ǔ Egìpcânìna byla dzìda, a ën pajšoǔ da âgo z kìem ì adabraǔ dzìdu z ruk u Egìpcânìna ì zabìǔ âgo âgonaj ža dzìdaj:

22. вось, што зрабіў Ванэя, сын Ёдаеў, і ён быў у славе ў трох адважных;

vos′, što zrabìǔ Vanèâ, syn Ëdaeǔ, ì ën byǔ u slave ǔ troh advažnyh;

23. ён быў знатнейшы за трыццаць, але з тымі трыма не раўняўся. І паставіў яго Давід бліжэйшым выканаўцам сваіх загадаў.

ën byǔ znatnejšy za tryccac′, ale z tymì tryma ne raǔnâǔsâ. Ì pastavìǔ âgo Davìd blìžèjšym vykanaǔcam svaìh zagadaǔ.

24. Асаіл, брат Ёава - у ліку трыццаці; Элханан, сын Дадо, зь Віфляема,

Asaìl, brat Ëava - u lìku tryccacì; Èlhanan, syn Dado, z′ Vìflâema,

25. Шама Харадзіцянін, Эліка Харадзіцянін,

Šama Haradzìcânìn, Èlìka Haradzìcânìn,

26. Хэрэц Палціцянін, Іра, сын Ікеша, Тэкаіцянін,

Hèrèc Palcìcânìn, Ìra, syn Ìkeša, Tèkaìcânìn,

27. Эвіезэр Анатацянін, Мэбунай Хушацянін,

Èvìezèr Anatacânìn, Mèbunaj Hušacânìn,

28. Цалмон Ахахіцянін, Магарай Нэтафатыцянін,

Calmon Ahahìcânìn, Magaraj Nètafatycânìn,

29. Хэлэў, сын Бааны, Нэтафатыцянін, Ітай, сын Рыбая, з Гівы сыноў Веньямінавых,

Hèlèǔ, syn Baany, Nètafatycânìn, Ìtaj, syn Rybaâ, z Gìvy synoǔ Ven′âmìnavyh,

30. Ванэя Піратанянін, Ідай з Нахлэ-Гааша,

Vanèâ Pìratanânìn, Ìdaj z Nahlè-Gaaša,

31. Аві-Арбатыцянін, Азмавэт Бархуміцянін,

Avì-Arbatycânìn, Azmavèt Barhumìcânìn,

32. Эліяхба Шаалбанянін; з сыноў Яшэна - Ёнатан,

Èlìâhba Šaalbanânìn; z synoǔ Âšèna - Ënatan,

33. Шама Гарарыцянін; з сыноў Яшэна - Ёнатан,

Šama Gararycânìn; z synoǔ Âšèna - Ënatan,

34. Эліфэлэт, сын Ахасбая, сына Магахаці, Эліям, сын Ахітафэла, Гіланянін,

Èlìfèlèt, syn Ahasbaâ, syna Magahacì, Èlìâm, syn Ahìtafèla, Gìlanânìn,

35. Хэцрай Кармэліцянін, Паарай Арбіцянін,

Hècraj Karmèlìcânìn, Paaraj Arbìcânìn,

36. Ігал, сын Натана, з Цобы, Бані Гадзіцянін,

Ìgal, syn Natana, z Coby, Banì Gadzìcânìn,

37. Цалэк Аманіцянін, Нахарай Бэрацянін, збраяносец Ёава, сына Саруі,

Calèk Amanìcânìn, Naharaj Bèracânìn, zbraânosec Ëava, syna Saruì,

38. Іра Ітрыцянін, Гарэб Ітрыцянін,

Ìra Ìtrycânìn, Garèb Ìtrycânìn,

39. Урыя Хэтэянін. Усіх трыццаць сем.

Uryâ Hètèânìn. Usìh tryccac′ sem.

24 Кіраўнік

1. Гнеў Гасподні зноў загарэўся на Ізраільцянаў, і абудзіў Ён у іх Давіда сказаць: ідзі, палічы Ізраіля і Юду.

Gneǔ Gaspodnì znoǔ zagarèǔsâ na Ìzraìl′cânaǔ, ì abudzìǔ Ën u ìh Davìda skazac′: ìdzì, palìčy Ìzraìlâ ì Ûdu.

2. І сказаў цар Ёаву ваеначальніку, які быў пры ім: прайдзі па ўсіх плямёнах Ізраілевых і Юдавых ад Дана да Вірсавіі, і палічэце народ, каб мне ведаць лік народу.

Ì skazaǔ car Ëavu vaenačal′nìku, âkì byǔ pry ìm: prajdzì pa ǔsìh plâmënah Ìzraìlevyh ì Ûdavyh ad Dana da Vìrsavìì, ì palìčèce narod, kab mne vedac′ lìk narodu.

3. І сказаў Ёаў цару: Гасподзь Бог твой хай памножыць столькі народу, колькі ёсьць, і яшчэ ў столькі разоў столькі, а вочы гаспадара майго цара хай убачаць; але навошта гаспадар мой цар жадае гэтай дзеі?

Ì skazaǔ Ëaǔ caru: Gaspodz′ Bog tvoj haj pamnožyc′ stol′kì narodu, kol′kì ës′c′, ì âščè ǔ stol′kì razoǔ stol′kì, a vočy gaspadara majgo cara haj ubačac′; ale navošta gaspadar moj car žadae gètaj dzeì?

4. Але словы цара Ёаву і ваеначальнікам перамагло. І пайшоў Ёаў з начальнікамі ад цара лічыць народ Ізраільскі.

Ale slovy cara Ëavu ì vaenačal′nìkam peramaglo. Ì pajšoǔ Ëaǔ z načal′nìkamì ad cara lìčyc′ narod Ìzraìl′skì.

5. І перайшлі яны Ярдан і спыніліся ў Араэры, на правым баку горада, які сярод даліны Гадавай, да Язэра;

Ì perajšlì âny Ârdan ì spynìlìsâ ǔ Araèry, na pravym baku gorada, âkì sârod dalìny Gadavaj, da Âzèra;

6. і прыйшлі ў Галаад і ў зямлю Тахтым-Хадшы; і прыйшлі ў Дан-Яан і абышлі Сідон;

ì pryjšlì ǔ Galaad ì ǔ zâmlû Tahtym-Hadšy; ì pryjšlì ǔ Dan-Âan ì abyšlì Sìdon;

7. і прыйшлі да ўмацаваньня Тыра і ва ўсе гарады Хівэянаў і Хананэянаў і выйшлі на поўдзень Юдэі ў Вірсавію;

ì pryjšlì da ǔmacavan′nâ Tyra ì va ǔse garady Hìvèânaǔ ì Hananèânaǔ ì vyjšlì na poǔdzen′ Ûdèì ǔ Vìrsavìû;

8. і абышлі ўсю зямлю і прыйшлі празь дзевяць месяцаў і дваццаць дзён у Ерусалім.

ì abyšlì ǔsû zâmlû ì pryjšlì praz′ dzevâc′ mesâcaǔ ì dvaccac′ dzën u Erusalìm.

9. І падаў Ёаў сьпіс народнага перапісу цару; і выявілася, што Ізраільцянаў было васямсот тысяч мужчын моцных, здольных ваяваць, а Юдэянаў пяцьсот тысяч.

Ì padaǔ Ëaǔ s′pìs narodnaga perapìsu caru; ì vyâvìlasâ, što Ìzraìl′cânaǔ bylo vasâmsot tysâč mužčyn mocnyh, zdol′nyh vaâvac′, a Ûdèânaǔ pâc′sot tysâč.

10. І здрыганулася сэрца Давідава пасьля таго, як ён палічыў народ. І сказаў Давід Госпаду: цяжка зграшыў я, зрабіўшы так; і сёньня малю Цябе, Госпадзе, даруй грэх рабу Твайму, бо надта неразумна зрабіў я.

Ì zdryganulasâ sèrca Davìdava pas′lâ tago, âk ën palìčyǔ narod. Ì skazaǔ Davìd Gospadu: câžka zgrašyǔ â, zrabìǔšy tak; ì sën′nâ malû Câbe, Gospadze, daruj grèh rabu Tvajmu, bo nadta nerazumna zrabìǔ â.

11. Калі Давід устаў на другі дзень раніцай, дык было слова Госпада Гаду прароку, празарліўцу Давідаваму:

Kalì Davìd ustaǔ na drugì dzen′ ranìcaj, dyk bylo slova Gospada Gadu praroku, prazarlìǔcu Davìdavamu:

12. ідзі і скажы Давіду: так кажа Гасподзь: тры кары прапаную Я табе; выберы сабе адну зь іх, якая спасьцігла б цябе.

ìdzì ì skažy Davìdu: tak kaža Gaspodz′: try kary prapanuû Â tabe; vybery sabe adnu z′ ìh, âkaâ spas′cìgla b câbe.

13. І прыйшоў Гад да Давіда, і абвясьціў яму, і сказаў яму: выбірай сабе, ці быць голаду ў краіне тваёй сем гадоў, альбо каб ты тры месяцы бегаў ад непрыяцеляў тваіх, і яны перасьледавалі цябе, альбо каб тры дні была згубная пошасьць у краіне тваёй? цяпер рассудзі і вырашы, што мне адказваць Таму, Хто паслаў мяне.

Ì pryjšoǔ Gad da Davìda, ì abvâs′cìǔ âmu, ì skazaǔ âmu: vybìraj sabe, cì byc′ goladu ǔ kraìne tvaëj sem gadoǔ, al′bo kab ty try mesâcy begaǔ ad nepryâcelâǔ tvaìh, ì âny peras′ledavalì câbe, al′bo kab try dnì byla zgubnaâ pošas′c′ u kraìne tvaëj? câper rassudzì ì vyrašy, što mne adkazvac′ Tamu, Hto paslaǔ mâne.

14. І сказаў Давід Гаду: цяжка мне вельмі; але няхай упаду я ў рукі Госпаду, бо вялікая міласэрнасьць Ягоная; толькі б у рукі людзкія ня ўпасьці мне.

Ì skazaǔ Davìd Gadu: câžka mne vel′mì; ale nâhaj upadu â ǔ rukì Gospadu, bo vâlìkaâ mìlasèrnas′c′ Âgonaâ; tol′kì b u rukì lûdzkìâ nâ ǔpas′cì mne.

15. І паслаў Гасподзь пошасьць і паморак на Ізраільцянаў ад раніцы да назначанага часу; і памерла з народу, ад Дана да Вірсавіі, семдзесят тысяч чалавек.

Ì paslaǔ Gaspodz′ pošas′c′ ì pamorak na Ìzraìl′cânaǔ ad ranìcy da naznačanaga času; ì pamerla z narodu, ad Dana da Vìrsavìì, semdzesât tysâč čalavek.

16. І працягнуў анёл Божы руку сваю на Ерусалім, каб спустошыць яго; але Гасподзь пашкадаваў пра бедства і сказаў анёлу, які пабіваў народ: досыць, цяпер адпусьці руку тваю. А анёл Гасподні быў тады каля гумна Орны Евусэяніна.

Ì pracâgnuǔ anël Božy ruku svaû na Erusalìm, kab spustošyc′ âgo; ale Gaspodz′ paškadavaǔ pra bedstva ì skazaǔ anëlu, âkì pabìvaǔ narod: dosyc′, câper adpus′cì ruku tvaû. A anël Gaspodnì byǔ tady kalâ gumna Orny Evusèânìna.

17. І сказаў Давід Госпаду, калі ўбачыў анёла, які біў народ, кажучы: вось, я зграшыў, я зрабіў беззаконна; а гэтыя авечкі, што зрабілі яны? хай жа рука Твая абернецца на мяне і на дом бацькі майго.

Ì skazaǔ Davìd Gospadu, kalì ǔbačyǔ anëla, âkì bìǔ narod, kažučy: vos′, â zgrašyǔ, â zrabìǔ bezzakonna; a gètyâ avečkì, što zrabìlì âny? haj ža ruka Tvaâ abernecca na mâne ì na dom bac′kì majgo.

18. І прыйшоў у той дзень Гад да Давіда і сказаў: ідзі, пастаў ахвярнік Госпаду на гумне ў Орны Евусэяніна.

Ì pryjšoǔ u toj dzen′ Gad da Davìda ì skazaǔ: ìdzì, pastaǔ ahvârnìk Gospadu na gumne ǔ Orny Evusèânìna.

19. І пайшоў Давід па слове Гада, як загадаў Гасподзь.

Ì pajšoǔ Davìd pa slove Gada, âk zagadaǔ Gaspodz′.

20. І зірнуў Орна і ўбачыў цара і слуг ягоных, якія ішлі да яго, і выйшаў Орна і пакланіўся цару тварам сваім да зямлі.

Ì zìrnuǔ Orna ì ǔbačyǔ cara ì slug âgonyh, âkìâ ìšlì da âgo, ì vyjšaǔ Orna ì paklanìǔsâ caru tvaram svaìm da zâmlì.

21. І сказаў Орна: навошта прыйшоў гаспадар мой цар да раба свайго? І сказаў Давід: купіць у цябе гумно, каб зладзіць ахвярнік Госпаду, каб спынілася пабіваньне народу.

Ì skazaǔ Orna: navošta pryjšoǔ gaspadar moj car da raba svajgo? Ì skazaǔ Davìd: kupìc′ u câbe gumno, kab zladzìc′ ahvârnìk Gospadu, kab spynìlasâ pabìvan′ne narodu.

22. І сказаў Орна Давіду: хай возьме і ўзьнясе ў ахвяру гаспадар мой цар, што яму заўгодна. Вось валы для цэласпаленьня і падводы і вупраж валовая на дровы.

Ì skazaǔ Orna Davìdu: haj voz′me ì ǔz′nâse ǔ ahvâru gaspadar moj car, što âmu zaǔgodna. Vos′ valy dlâ cèlaspalen′nâ ì padvody ì vupraž valovaâ na drovy.

23. Усё гэта, цару, Орна аддае цару. Яшчэ сказаў Орна цару: Гасподзь Бог твой хай будзе мілажальны да цябе!

Usë gèta, caru, Orna addae caru. Âščè skazaǔ Orna caru: Gaspodz′ Bog tvoj haj budze mìlažal′ny da câbe!

24. Але цар сказаў Орну: не, я заплачу табе, што каштуе, і не ўзьнясу Госпаду Богу майму ахвяры, узятай дарам. І купіў Давід гумно і валоў за пяцьдзясят сікляў срэбра.

Ale car skazaǔ Ornu: ne, â zaplaču tabe, što kaštue, ì ne ǔz′nâsu Gospadu Bogu majmu ahvâry, uzâtaj daram. Ì kupìǔ Davìd gumno ì valoǔ za pâc′dzâsât sìklâǔ srèbra.

25. І зладзіў там Давід ахвярнік Госпаду і прынёс цэласпаленьні і мірныя ахвяры. І ўмілажаліўся Гасподзь з краіны, і спынілася пошасьць у Ізраільцянаў.

Ì zladzìǔ tam Davìd ahvârnìk Gospadu ì prynës cèlaspalen′nì ì mìrnyâ ahvâry. Ì ǔmìlažalìǔsâ Gaspodz′ z kraìny, ì spynìlasâ pošas′c′ u Ìzraìl′cânaǔ.

3 ЦАРСТВАЎ 3 CARSTVAǓ

1 Кіраўнік

1. І цар Давід састарыўся, увайшоў у сталы век, дык накрывалі яго вопраткай, але ня мог сагрэцца.

Ì car Davìd sastaryǔsâ, uvajšoǔ u staly vek, dyk nakryvalì âgo vopratkaj, ale nâ mog sagrècca.

2. І сказалі яму слугі ягоныя: няхай пашукаюць гаспадару нашаму цару маладую дзяўчыну, каб яна стаяла перад царом і хадзіла за ім і ляжала зь ім, - і будзе цёпла гаспадару нашаму цару.

Ì skazalì âmu slugì âgonyâ: nâhaj pašukaûc′ gaspadaru našamu caru maladuû dzâǔčynu, kab âna staâla perad carom ì hadzìla za ìm ì lâžala z′ ìm, - ì budze cëpla gaspadaru našamu caru.

3. І шукалі прыгожую дзяўчыну ва ўсіх межах Ізраільскіх, і знайшлі Авісагу Сунаміцянку, і прывялі яе да цара.

Ì šukalì prygožuû dzâǔčynu va ǔsìh mežah Ìzraìl′skìh, ì znajšlì Avìsagu Sunamìcânku, ì pryvâlì âe da cara.

4. Дзяўчына была вельмі прыгожая, і хадзіла яна за царом і прыслужвала яму; але цар не спазнаў яе.

Dzâǔčyna byla vel′mì prygožaâ, ì hadzìla âna za carom ì pryslužvala âmu; ale car ne spaznaǔ âe.

5. Аданія, сын Агіты, заганарыўшыся, казаў: я буду царом. І завёў сабе калясьніцы і коньнікаў і пяцьдзясят чалавек скараходаў.

Adanìâ, syn Agìty, zaganaryǔšysâ, kazaǔ: â budu carom. Ì zavëǔ sabe kalâs′nìcy ì kon′nìkaǔ ì pâc′dzâsât čalavek skarahodaǔ.

6. А бацька ніколі не назаляўся яму пытаньнем: навошта ты гэта робіш? А ён быў вельмі прыгожы і нарадзіўся ў яго пасьля Авэсалома.

A bac′ka nìkolì ne nazalâǔsâ âmu pytan′nem: navošta ty gèta robìš? A ën byǔ vel′mì prygožy ì naradzìǔsâ ǔ âgo pas′lâ Avèsaloma.

7. І раіўся ён зь Ёавам, сынам Саруіным, і з Авіятарам сьвятаром, і яны дапамагалі Аданію.

Ì raìǔsâ ën z′ Ëavam, synam Saruìnym, ì z Avìâtaram s′vâtarom, ì âny dapamagalì Adanìû.

8. Але сьвятар Садок і Ванэя, сын Ёдаеў, і прарок Натан, і Сэмэй, і Рысій, і мацакі Давідавыя ня былі на баку Аданіі.

Ale s′vâtar Sadok ì Vanèâ, syn Ëdaeǔ, ì prarok Natan, ì Sèmèj, ì Rysìj, ì macakì Davìdavyâ nâ bylì na baku Adanìì.

9. І закалоў Аданія авечак і валоў і цялят каля каменя Захэлэт, што каля крыніцы Рагэль, і запрасіў усіх братоў сваіх, сыноў цара, з усімі Юдэямі, якія служылі ў цара.

Ì zakaloǔ Adanìâ avečak ì valoǔ ì câlât kalâ kamenâ Zahèlèt, što kalâ krynìcy Ragèl′, ì zaprasìǔ usìh bratoǔ svaìh, synoǔ cara, z usìmì Ûdèâmì, âkìâ služylì ǔ cara.

10. А прарока Натана і Ванэю, і тых мацакоў, і Саламона, брата свайго, не запрасіў.

A praroka Natana ì Vanèû, ì tyh macakoǔ, ì Salamona, brata svajgo, ne zaprasìǔ.

11. Тады Натан сказаў Вірсавіі, маці Саламонавай, кажучы: ці чула ты, што Аданія, сын Агітын, зрабіўся царом, а гаспадар наш Давід, ня ведае пра тое?

Tady Natan skazaǔ Vìrsavìì, macì Salamonavaj, kažučy: cì čula ty, što Adanìâ, syn Agìtyn, zrabìǔsâ carom, a gaspadar naš Davìd, nâ vedae pra toe?

12. Цяпер, вось, я раю табе: ратуй жыцьцё тваё і жыцьцё сына твайго Саламона.

Câper, vos′, â raû tabe: ratuj žyc′cë tvaë ì žyc′cë syna tvajgo Salamona.

13. Ідзі і ўвайдзі да цара Давіда і скажы яму: ці не прысягаўся ты, гаспадару мой цар, рабыні тваёй, кажучы: сын твой Саламон будзе царом пасьля мяне, і ён сядзе на троне маім? Чаму ж зацараваў Аданія?

Ìdzì ì ǔvajdzì da cara Davìda ì skažy âmu: cì ne prysâgaǔsâ ty, gaspadaru moj car, rabynì tvaëj, kažučy: syn tvoj Salamon budze carom pas′lâ mâne, ì ën sâdze na trone maìm? Čamu ž zacaravaǔ Adanìâ?

14. І вось, калі ты яшчэ будзеш гаварыць з царом, увайду і я сьледам за табою і дапоўню словы твае.

Ì vos′, kalì ty âščè budzeš gavaryc′ z carom, uvajdu ì â s′ledam za taboû ì dapoǔnû slovy tvae.

15. Вірсавія пайшла да цара ў спальню; цар быў вельмі стары, і Авісага Сунаміцянка прылужвала цару;

Vìrsavìâ pajšla da cara ǔ spal′nû; car byǔ vel′mì stary, ì Avìsaga Sunamìcânka prylužvala caru;

16. і нахілілася Вірсавія і пакланілася цару; і сказаў цар: што табе?

ì nahìlìlasâ Vìrsavìâ ì paklanìlasâ caru; ì skazaǔ car: što tabe?

17. Яна сказала яму: гаспадару мой цару! ты прысягаў рабе тваёй Госпадам Богам тваім: сын твой Саламон будзе валадарыць пасьля мяне і ён сядзе на троне маім.

Âna skazala âmu: gaspadaru moj caru! ty prysâgaǔ rabe tvaëj Gospadam Bogam tvaìm: syn tvoj Salamon budze valadaryc′ pas′lâ mâne ì ën sâdze na trone maìm.

18. А цяпер, вось, Аданія зацараваў, і ты, гаспадару мой цару, ня ведаеш пра тое.

A câper, vos′, Adanìâ zacaravaǔ, ì ty, gaspadaru moj caru, nâ vedaeš pra toe.

19. І закалоў ён многа валоў, цялят і авечак і запрасіў усіх сыноў царскіх і сьвятара Авіятара і ваеначальніка Ёава: а Саламона, раба твайго, не запрасіў.

Ì zakaloǔ ën mnoga valoǔ, câlât ì avečak ì zaprasìǔ usìh synoǔ carskìh ì s′vâtara Avìâtara ì vaenačal′nìka Ëava: a Salamona, raba tvajgo, ne zaprasìǔ.

20. А ты, гаспадару мой, - цар, і вочы ўсіх Ізраільцянаў глядзяць на цябе, каб ты абвясьціў ім, хто сядзе на троне гаспадара майго цара пасьля яго;

A ty, gaspadaru moj, - car, ì vočy ǔsìh Ìzraìl′cânaǔ glâdzâc′ na câbe, kab ty abvâs′cìǔ ìm, hto sâdze na trone gaspadara majgo cara pas′lâ âgo;

21. інакш, калі гаспадар мой цар спачне з бацькамі сваімі, упадзе віна на мяне і на сына майго Саламона.

ìnakš, kalì gaspadar moj car spačne z bac′kamì svaìmì, upadze vìna na mâne ì na syna majgo Salamona.

22. Калі яна яшчэ гаварыла з царом, прыйшоў і прарок Натан.

Kalì âna âščè gavaryla z carom, pryjšoǔ ì prarok Natan.

23. І сказалі цару, кажучы: вось, Натан прарок. І ўвайшоў ён да цара і пакланіўся цару тварам да зямлі.

Ì skazalì caru, kažučy: vos′, Natan prarok. Ì ǔvajšoǔ ën da cara ì paklanìǔsâ caru tvaram da zâmlì.

24. І сказаў Натан: гаспадару мой цар! ці сказаў ты: Аданія будзе валадарыць пасьля мяне і ён сядзе на троне маім?

Ì skazaǔ Natan: gaspadaru moj car! cì skazaǔ ty: Adanìâ budze valadaryc′ pas′lâ mâne ì ën sâdze na trone maìm?

25. Бо ён сёньня сышоў і закалоў многа валоў, цялят і авечак і запрасіў усіх сыноў царскіх і ваеначальнікаў і сьвятара Авіятара, і вось, яны ядуць і п'юць у яго і кажуць: хай жыве цар Аданія!

Bo ën sën′nâ syšoǔ ì zakaloǔ mnoga valoǔ, câlât ì avečak ì zaprasìǔ usìh synoǔ carskìh ì vaenačal′nìkaǔ ì s′vâtara Avìâtara, ì vos′, âny âduc′ ì p'ûc′ u âgo ì kažuc′: haj žyve car Adanìâ!

26. А мяне, раба твайго, і сьвятара Садока, і Ванэю, сына Ёдаевага, і Саламона, раба твайго, не запрасіў.

A mâne, raba tvajgo, ì s′vâtara Sadoka, ì Vanèû, syna Ëdaevaga, ì Salamona, raba tvajgo, ne zaprasìǔ.

27. Ці ня сталася гэта па волі гаспадара майго цара, і чаму ты не адкрыў рабу твайму, хто сядзе на троне гаспадара майго цара пасьля яго?

Cì nâ stalasâ gèta pa volì gaspadara majgo cara, ì čamu ty ne adkryǔ rabu tvajmu, hto sâdze na trone gaspadara majgo cara pas′lâ âgo?

28. І адказаў цар Давід і сказаў: паклічце да мяне Вірсавію. І ўвайшла яна і стала перад царом.

Ì adkazaǔ car Davìd ì skazaǔ: paklìčce da mâne Vìrsavìû. Ì ǔvajšla âna ì stala perad carom.

29. І прысягаў цар і сказаў: жывы Гасподзь, Які выбаўляе душу маю ад усякай бяды!

Ì prysâgaǔ car ì skazaǔ: žyvy Gaspodz′, Âkì vybaǔlâe dušu maû ad usâkaj bâdy!

30. як я прысягаў табе Госпадам Богам Ізраілевым, кажучы, што Саламон, сын твой, будзе валадарыць пасьля мяне і ён сядзе на троне маім замест мяне, так і я зраблю гэта сёньня.

âk â prysâgaǔ tabe Gospadam Bogam Ìzraìlevym, kažučy, što Salamon, syn tvoj, budze valadaryc′ pas′lâ mâne ì ën sâdze na trone maìm zamest mâne, tak ì â zrablû gèta sën′nâ.

31. І нахілілася Вірсавія тварам да зямлі, і пакланілася цару, і сказала: хай жыве гаспадар мой цар Давід вечна!

Ì nahìlìlasâ Vìrsavìâ tvaram da zâmlì, ì paklanìlasâ caru, ì skazala: haj žyve gaspadar moj car Davìd večna!

32. І сказаў цар Давід: клікніце мне сьвятара Садока і прарока Натана і Ванэю, сына Ёдаевага. І ўвайшлі яны да цара.

Ì skazaǔ car Davìd: klìknìce mne s′vâtara Sadoka ì praroka Natana ì Vanèû, syna Ëdaevaga. Ì ǔvajšlì âny da cara.

33. І сказаў ім цар: вазьмеце з сабою слуг гаспадара вашага і пасадзеце Саламона, сына майго, на мула майго, і зьвядзеце яго ў Гіён,

Ì skazaǔ ìm car: vaz′mece z saboû slug gaspadara vašaga ì pasadzece Salamona, syna majgo, na mula majgo, ì z′vâdzece âgo ǔ Gìën,

34. і хай памажа яго там Садок сьвятар і Натан прарок у цара над Ізраілем, і затрубеце ў трубу і абвясьцеце: хай жыве цар Саламон!

ì haj pamaža âgo tam Sadok s′vâtar ì Natan prarok u cara nad Ìzraìlem, ì zatrubece ǔ trubu ì abvâs′cece: haj žyve car Salamon!

35. Потым прывядзеце яго назад, і ён прыйдзе і сядзе на троне маім; ён будзе цараваць замест мяне; яму запавядаў я быць правадыром Ізраіля і Юды.

Potym pryvâdzece âgo nazad, ì ën pryjdze ì sâdze na trone maìm; ën budze caravac′ zamest mâne; âmu zapavâdaǔ â byc′ pravadyrom Ìzraìlâ ì Ûdy.

36. І адказваў Ванэя, сын Ёдаеў, цару і сказаў: амін, - хай скажа так Гасподзь Бог гаспадара майго цара:

Ì adkazvaǔ Vanèâ, syn Ëdaeǔ, caru ì skazaǔ: amìn, - haj skaža tak Gaspodz′ Bog gaspadara majgo cara:

37. як быў Гасподзь Бог з гаспадаром маім царом, так хай будзе Ён з Саламонам і хай узвысіць трон ягоны вышэй за трон гаспадара майго цара Давіда!

âk byǔ Gaspodz′ Bog z gaspadarom maìm carom, tak haj budze Ën z Salamonam ì haj uzvysìc′ tron âgony vyšèj za tron gaspadara majgo cara Davìda!

38. І пайшлі Садок сьвятар і Натан прарок і Ванэя, сын Ёдая, Хэлэтэі і Фэлэтэі, і пасадзіла Саламона на мула цара Давіда, і павялі яго ў Гіён.

Ì pajšlì Sadok s′vâtar ì Natan prarok ì Vanèâ, syn Ëdaâ, Hèlètèì ì Fèlètèì, ì pasadzìla Salamona na mula cara Davìda, ì pavâlì âgo ǔ Gìën.

39. І ўзяў Садок сьвятар рог з алеем з скініі і памазаў Саламона. І затрубілі ў трубу, і ўвесь народ усклікаў: хай жыве цар Саламон!

Ì ǔzâǔ Sadok s′vâtar rog z aleem z skìnìì ì pamazaǔ Salamona. Ì zatrubìlì ǔ trubu, ì ǔves′ narod usklìkaǔ: haj žyve car Salamon!

40. І ўвесь народ праводзіў Саламона, і іграў народ на жалейках і вельмі радаваўся, так што зямля расьсядалася ад крыкаў яго.

Ì ǔves′ narod pravodzìǔ Salamona, ì ìgraǔ narod na žalejkah ì vel′mì radavaǔsâ, tak što zâmlâ ras′sâdalasâ ad krykaǔ âgo.

41. І пачуў Аданія і ўсе запрошаныя ім, як толькі перасталі есьці: а Ёаў, пачуўшы гук трубы, сказаў: з чаго гэты шум расхваляванага горада?

Ì pačuǔ Adanìâ ì ǔse zaprošanyâ ìm, âk tol′kì perastalì es′cì: a Ëaǔ, pačuǔšy guk truby, skazaǔ: z čago gèty šum rashvalâvanaga gorada?

42. Яшчэ ён гаварыў, як прыйшоў Ёнатан, сын сьвятара Авіятара. І сказаў Аданія: увайдзі; ты - сумленны чалавек і нясеш добрую вестку.

Âščè ën gavaryǔ, âk pryjšoǔ Ënatan, syn s′vâtara Avìâtara. Ì skazaǔ Adanìâ: uvajdzì; ty - sumlenny čalavek ì nâseš dobruû vestku.

43. І адказваў Ёнатан і сказаў Аданію: так, гаспадар наш цар паставіў Саламона царом;

Ì adkazvaǔ Ënatan ì skazaǔ Adanìû: tak, gaspadar naš car pastavìǔ Salamona carom;

44. і паслаў цар зь ім Садока сьвятара і Натана прарока, і Ванэю, сына Ёдая, і Хэлэтэяў і Фэлэтэяў, і яны пасадзілі яго на мула царскага;

ì paslaǔ car z′ ìm Sadoka s′vâtara ì Natana praroka, ì Vanèû, syna Ëdaâ, ì Hèlètèâǔ ì Fèlètèâǔ, ì âny pasadzìlì âgo na mula carskaga;

45. і памазалі яго Садок сьвятар і Натан прарок у цара ў Гіёне, і адтуль выправіліся з радасьцю, і прыйшоў у рух горад. Вось чаго шум, які вы чуеце.

ì pamazalì âgo Sadok s′vâtar ì Natan prarok u cara ǔ Gìëne, ì adtul′ vypravìlìsâ z radas′cû, ì pryjšoǔ u ruh gorad. Vos′ čago šum, âkì vy čuece.

46. І Саламон ужо сеў на царскім троне.

Ì Salamon užo seǔ na carskìm trone.

47. І слугі цара прыходзілі павіншаваць гаспадара нашага цара Давіда, кажучы: Бог твой няхай праславіць імя Саламона больш за тваё імя і хай узвысіць трон ягоны вышэй за твой трон. І пакланіўся цар на ложку сваім,

Ì slugì cara pryhodzìlì pavìnšavac′ gaspadara našaga cara Davìda, kažučy: Bog tvoj nâhaj praslavìc′ ìmâ Salamona bol′š za tvaë ìmâ ì haj uzvysìc′ tron âgony vyšèj za tvoj tron. Ì paklanìǔsâ car na ložku svaìm,

48. і сказаў цар так: дабраславёны Гасподзь Бог Ізраілеў, Які сёньня даў ад семя майго пасаджанага на троне маім, і вочы мае бачаць гэта!

ì skazaǔ car tak: dabraslavëny Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ, Âkì sën′nâ daǔ ad semâ majgo pasadžanaga na trone maìm, ì vočy mae bačac′ gèta!

49. Тады спалохаліся і ўсталі ўсе запрошаныя, якія былі ў Аданіі, і пайшлі кожны сваёй дарогаю.

Tady spalohalìsâ ì ǔstalì ǔse zaprošanyâ, âkìâ bylì ǔ Adanìì, ì pajšlì kožny svaëj darogaû.

50. А Аданія, баючыся Саламона, устаў і пайшоў і ўхапіўся за рогі ахвярніка.

A Adanìâ, baûčysâ Salamona, ustaǔ ì pajšoǔ ì ǔhapìǔsâ za rogì ahvârnìka.

51. І данесьлі Саламону, кажучы: вось, Аданія баіцца цара Саламона, і вось, ён трымаецца за рогі ахвярніка, кажучы: хай прысягне мне цяпер цар Саламон, што ён не заб'е раба свайго мечам.

Ì danes′lì Salamonu, kažučy: vos′, Adanìâ baìcca cara Salamona, ì vos′, ën trymaecca za rogì ahvârnìka, kažučy: haj prysâgne mne câper car Salamon, što ën ne zab'e raba svajgo mečam.

52. І сказаў Саламон: калі ён будзе чалавекам сумленным, дык ніводзін волас ягоны не ўпадзе на зямлю; калі ж знойдзецца ў ім падступства, дык памрэ.

Ì skazaǔ Salamon: kalì ën budze čalavekam sumlennym, dyk nìvodzìn volas âgony ne ǔpadze na zâmlû; kalì ž znojdzecca ǔ ìm padstupstva, dyk pamrè.

53. І паслаў Саламон, і прывялі яго да ахвярніка. І ён прыйшоў і пакланіўся цару Саламону. І сказаў яму Саламон: ідзі ў дом свой.

Ì paslaǔ Salamon, ì pryvâlì âgo da ahvârnìka. Ì ën pryjšoǔ ì paklanìǔsâ caru Salamonu. Ì skazaǔ âmu Salamon: ìdzì ǔ dom svoj.

2 Кіраўнік

1. Наблізіўся час памерці Давіду, і запавядаў ён сыну свайму Саламону, кажучы:

Nablìzìǔsâ čas pamercì Davìdu, ì zapavâdaǔ ën synu svajmu Salamonu, kažučy:

2. вось, я адыходжу ў дарогу ўсёй зямлі, а ты будзь цьвёрды і будзь мужны

vos′, â adyhodžu ǔ darogu ǔsëj zâmlì, a ty budz′ c′vërdy ì budz′ mužny

3. і захоўвай запавет Госпада Бога твайго, ходзячы шляхамі Ягонымі і трымаючыся статутаў Ягоных і запаведзяў Ягоных, і вызначэньняў Ягоных і пастановаў Ягоных, як напісана ў законе Майсеевым, каб быў ты разумны ва ўсім, што будзеш рабіць, і ўсюды, куды зьвернешся;

ì zahoǔvaj zapavet Gospada Boga tvajgo, hodzâčy šlâhamì Âgonymì ì trymaûčysâ statutaǔ Âgonyh ì zapavedzâǔ Âgonyh, ì vyznačèn′nâǔ Âgonyh ì pastanovaǔ Âgonyh, âk napìsana ǔ zakone Majseevym, kab byǔ ty razumny va ǔsìm, što budzeš rabìc′, ì ǔsûdy, kudy z′vernešsâ;

4. каб Гасподзь выканаў слова Сваё, якое Ён сказаў пра мяне, кажучы: калі сыны твае будуць сачыць за шляхамі сваімі, каб хадзіць прад Мною ў ісьціне ад усяго сэрца свайго і ад усёй душы сваёй, дык не перавядзецца муж ад цябе на троне Ізраілевым.

kab Gaspodz′ vykanaǔ slova Svaë, âkoe Ën skazaǔ pra mâne, kažučy: kalì syny tvae buduc′ sačyc′ za šlâhamì svaìmì, kab hadzìc′ prad Mnoû ǔ ìs′cìne ad usâgo sèrca svajgo ì ad usëj dušy svaëj, dyk ne peravâdzecca muž ad câbe na trone Ìzraìlevym.

5. Яшчэ: ты ведаеш, што зрабіў мне Ёаў, сын Саруін, як падступіўся ён з двума правадырамі войска Ізраільскага, з Авэнірам, сынам Ніравым, і Амэсаем, сынам Етэравым, як ён аддаў іх сьмерці і праліў кроў ваенную ў мірны час, забарвяніўшы крывёю ваеннаю пояс на сьцёгнах сваіх і абутак на нагах сваіх:

Âščè: ty vedaeš, što zrabìǔ mne Ëaǔ, syn Saruìn, âk padstupìǔsâ ën z dvuma pravadyramì vojska Ìzraìl′skaga, z Avènìram, synam Nìravym, ì Amèsaem, synam Etèravym, âk ën addaǔ ìh s′mercì ì pralìǔ kroǔ vaennuû ǔ mìrny čas, zabarvânìǔšy kryvëû vaennaû poâs na s′cëgnah svaìh ì abutak na nagah svaìh:

6. учыні паводле мудрасьці тваёй, каб не адпусьціць сівізну ягоную мірна ў апраметную.

učynì pavodle mudras′cì tvaëj, kab ne adpus′cìc′ sìvìznu âgonuû mìrna ǔ aprametnuû.

7. А сынам Вэрзэлія Галаадыцяніна зрабі ласку, каб яны былі сярод едакоў твайго стала, бо яны прыйшлі да мяне, калі я ўцякаў ад Авэсалома, брата твайго.

A synam Vèrzèlìâ Galaadycânìna zrabì lasku, kab âny bylì sârod edakoǔ tvajgo stala, bo âny pryjšlì da mâne, kalì â ǔcâkaǔ ad Avèsaloma, brata tvajgo.

8. Вось яшчэ ў цябе Сэмэй, сын Геры Веньямініцяніна з Бахурыма: ён ліхасловіў мяне цяжкім ліхаслоўем, калі я ішоў у Маханаім; але ён выйшаў насустрач мне каля Ярдана, і я прысягнуў яму Госпадам, кажучы: я не заб'ю цябе мечам;

Vos′ âščè ǔ câbe Sèmèj, syn Gery Ven′âmìnìcânìna z Bahuryma: ën lìhaslovìǔ mâne câžkìm lìhasloǔem, kalì â ìšoǔ u Mahanaìm; ale ën vyjšaǔ nasustrač mne kalâ Ârdana, ì â prysâgnuǔ âmu Gospadam, kažučy: â ne zab'û câbe mečam;

9. А ты не пакінь яго без пакараньня, бо ты чалавек мудры і ведаеш, што табе зрабіць зь ім, каб зьвесьці сівізну ў крыві ў апраметную.

A ty ne pakìn′ âgo bez pakaran′nâ, bo ty čalavek mudry ì vedaeš, što tabe zrabìc′ z′ ìm, kab z′ves′cì sìvìznu ǔ kryvì ǔ aprametnuû.

10. І спачыў Давід з бацькамі сваімі і пахаваны быў у горадзе Давідавым.

Ì spačyǔ Davìd z bac′kamì svaìmì ì pahavany byǔ u goradze Davìdavym.

11. Часу валадараньня Давіда над Ізраілем было сорак гадоў: у Хэўроне цараваў ён сем гадоў і трыццаць тры гады цараваў у Ерусаліме.

Času valadaran′nâ Davìda nad Ìzraìlem bylo sorak gadoǔ: u Hèǔrone caravaǔ ën sem gadoǔ ì tryccac′ try gady caravaǔ u Erusalìme.

12. І сеў Саламон на троне Давіда, бацькі свайго, і валадараньне ягонае было вельмі моцнае.

Ì seǔ Salamon na trone Davìda, bac′kì svajgo, ì valadaran′ne âgonae bylo vel′mì mocnae.

13. І прыйшоў Аданія, сын Агіты, да Вірсавіі, маці Саламона. Яна сказала: ці зь мірам прыход твой? І сказаў ён: зь мірам.

Ì pryjšoǔ Adanìâ, syn Agìty, da Vìrsavìì, macì Salamona. Âna skazala: cì z′ mìram pryhod tvoj? Ì skazaǔ ën: z′ mìram.

14. І сказаў ён: у мяне ёсьць слова да цябе. Яна сказала: кажы.

Ì skazaǔ ën: u mâne ës′c′ slova da câbe. Âna skazala: kažy.

15. І сказаў ён: ты ведаеш, што царства належала мне, і ўвесь Ізраіль зьвяртаў да мяне вочы свае, як на будучага цара; але царства адышло ад мяне і дасталася брату майму, бо ад Госпада было гэта яму;

Ì skazaǔ ën: ty vedaeš, što carstva naležala mne, ì ǔves′ Ìzraìl′ z′vârtaǔ da mâne vočy svae, âk na budučaga cara; ale carstva adyšlo ad mâne ì dastalasâ bratu majmu, bo ad Gospada bylo gèta âmu;

16. цяпер я прашу ў цябе аднаго, не адмові мне. Яна сказала яму: кажы.

câper â prašu ǔ câbe adnago, ne admovì mne. Âna skazala âmu: kažy.

17. І сказаў ён: прашу цябе, пагавары з царом Саламонам, бо ён не адмовіць табе, каб ён даў мне Авісагу Сунаміцянку за жонку.

Ì skazaǔ ën: prašu câbe, pagavary z carom Salamonam, bo ën ne admovìc′ tabe, kab ën daǔ mne Avìsagu Sunamìcânku za žonku.

18. І сказала Вірсавія: добра, я пагавару з царом пра цябе.

Ì skazala Vìrsavìâ: dobra, â pagavaru z carom pra câbe.

19. І ўвайшла Вірсавія да цара Саламона сказаць яму пра Аданію. Цар устаў перад ёю і пакланіўся ёй і сеў на троне сваім. Паставілі трон і для маці цара, і яна села праваруч ад яго

Ì ǔvajšla Vìrsavìâ da cara Salamona skazac′ âmu pra Adanìû. Car ustaǔ perad ëû ì paklanìǔsâ ëj ì seǔ na trone svaìm. Pastavìlì tron ì dlâ macì cara, ì âna sela pravaruč ad âgo

20. і сказала: я маю да цябе адну невялікую просьбу, не адмові мне. І сказаў ёй цар: прасі, маці мая; я не адмоўлю табе.

ì skazala: â maû da câbe adnu nevâlìkuû pros′bu, ne admovì mne. Ì skazaǔ ëj car: prasì, macì maâ; â ne admoǔlû tabe.

21. І сказала яна: дай Авісагу Сунаміцянку Аданію, брату твайму, за жонку.

Ì skazala âna: daj Avìsagu Sunamìcânku Adanìû, bratu tvajmu, za žonku.

22. І адказваў цар Саламон і сказаў маці сваёй: а навошта ты просіш Авісагу Сунаміцянку для Аданіі? прасі яму і царства, бо ён мой старэйшы брат, і яму сьвятар Авіятар і Ёаў, сын Саруін.

Ì adkazvaǔ car Salamon ì skazaǔ macì svaëj: a navošta ty prosìš Avìsagu Sunamìcânku dlâ Adanìì? prasì âmu ì carstva, bo ën moj starèjšy brat, ì âmu s′vâtar Avìâtar ì Ëaǔ, syn Saruìn.

23. І прысягнуў цар Саламон Госпадам, кажучы: тое і тое хай зробіць са мною Бог і яшчэ болей зробіць, калі не на сваю душу сказаў Аданія такое слова;

Ì prysâgnuǔ car Salamon Gospadam, kažučy: toe ì toe haj zrobìc′ sa mnoû Bog ì âščè bolej zrobìc′, kalì ne na svaû dušu skazaǔ Adanìâ takoe slova;

24. а сёньня - жывы Гасподзь, Які ўмацаваў мяне і пасадзіў на троне Давіда, бацькі майго, і заладзіў мне дом, як казаў Ён, - а сёньня Аданія павінен памерці.

a sën′nâ - žyvy Gaspodz′, Âkì ǔmacavaǔ mâne ì pasadzìǔ na trone Davìda, bac′kì majgo, ì zaladzìǔ mne dom, âk kazaǔ Ën, - a sën′nâ Adanìâ pavìnen pamercì.

25. І паслаў цар Саламон Ванэю, сына Ёдаевага, які забіў яго, і ён памёр.

Ì paslaǔ car Salamon Vanèû, syna Ëdaevaga, âkì zabìǔ âgo, ì ën pamër.

26. А сьвятару Авіятару цар сказаў: ідзі ў Анатот на тваё поле; ты варты сьмерці, але цяперашнім часам я не аддам цябе сьмерці, бо ты насіў каўчэг Уладара Госпада перад Давідам, бацькам маім, і цярпеў усё, што цярпеў бацька мой.

A s′vâtaru Avìâtaru car skazaǔ: ìdzì ǔ Anatot na tvaë pole; ty varty s′mercì, ale câperašnìm časam â ne addam câbe s′mercì, bo ty nasìǔ kaǔčèg Uladara Gospada perad Davìdam, bac′kam maìm, ì cârpeǔ usë, što cârpeǔ bac′ka moj.

27. І вызваліў Саламон Авіятара ад сьвятарства Гасподняга, і спраўдзілася слова Гасподняе, якое сказаў Ён пра дом Ільлі ў Сіломе.

Ì vyzvalìǔ Salamon Avìâtara ad s′vâtarstva Gaspodnâga, ì spraǔdzìlasâ slova Gaspodnâe, âkoe skazaǔ Ën pra dom Ìl′lì ǔ Sìlome.

28. Чуткі дайшлі да Ёава, - як што Ёаў схіляўся на бок Аданіі, а на бок Саламона ня схіляўся, - і ўцёк Ёаў у скінію Гасподнюю і ўхапіўся за рогі ахвярніка.

Čutkì dajšlì da Ëava, - âk što Ëaǔ shìlâǔsâ na bok Adanìì, a na bok Salamona nâ shìlâǔsâ, - ì ǔcëk Ëaǔ u skìnìû Gaspodnûû ì ǔhapìǔsâ za rogì ahvârnìka.

29. І данесьлі цару Саламону, што Ёаў уцёк у скінію Гасподнюю і што ён каля ахвярніка. І паслаў Саламон Ванэю, сына Ёдаевага, кажучы: ідзі, забі яго.

Ì danes′lì caru Salamonu, što Ëaǔ ucëk u skìnìû Gaspodnûû ì što ën kalâ ahvârnìka. Ì paslaǔ Salamon Vanèû, syna Ëdaevaga, kažučy: ìdzì, zabì âgo.

30. І прыйшоў Ванэя ў скінію Гасподнюю і сказаў яму: так сказаў цар: выходзь. І сказаў той: не, я хачу памерці тут. Ванэя перадаў гэта цару, кажучы: так сказаў Ёаў і так адказваў мне.

Ì pryjšoǔ Vanèâ ǔ skìnìû Gaspodnûû ì skazaǔ âmu: tak skazaǔ car: vyhodz′. Ì skazaǔ toj: ne, â haču pamercì tut. Vanèâ peradaǔ gèta caru, kažučy: tak skazaǔ Ëaǔ ì tak adkazvaǔ mne.

31. Цар сказаў яму: зрабі, як ён сказаў, і забі яго і пахавай яго, і здымі нявінную кроў, пралітую Ёавам, зь мяне і з дома бацькі майго;

Car skazaǔ âmu: zrabì, âk ën skazaǔ, ì zabì âgo ì pahavaj âgo, ì zdymì nâvìnnuû kroǔ, pralìtuû Ëavam, z′ mâne ì z doma bac′kì majgo;

32. хай аберне Гасподзь кроў ягоную на галаву яго за тое, што ён забіў двух мужоў невінаватых і лепшых за яго: забіў мечам, бязь ведама бацькі майго Давіда, Авэніра, сына Ніравага, ваеначальніка Ізраільскага, і Амэсая, сына Етэравага, ваеначальніка Юдэйскага;

haj aberne Gaspodz′ kroǔ âgonuû na galavu âgo za toe, što ën zabìǔ dvuh mužoǔ nevìnavatyh ì lepšyh za âgo: zabìǔ mečam, bâz′ vedama bac′kì majgo Davìda, Avènìra, syna Nìravaga, vaenačal′nìka Ìzraìl′skaga, ì Amèsaâ, syna Etèravaga, vaenačal′nìka Ûdèjskaga;

33. хай абернецца кроў іхняя на галаву Ёава і на і галаву нашчадкаў ягоных навекі, а Давіду і нашчадкам ягоным, і дому ягонаму і трону ягонаму хай будзе мір навекі ад Госпада!

haj abernecca kroǔ ìhnââ na galavu Ëava ì na ì galavu naščadkaǔ âgonyh navekì, a Davìdu ì naščadkam âgonym, ì domu âgonamu ì tronu âgonamu haj budze mìr navekì ad Gospada!

34. І пайшоў Ванэя, сын Ёдаеў, і забіў Ёава, і аддаў яго сьмерці, і ён быў пахаваны ў доме сваім у пустыні.

Ì pajšoǔ Vanèâ, syn Ëdaeǔ, ì zabìǔ Ëava, ì addaǔ âgo s′mercì, ì ën byǔ pahavany ǔ dome svaìm u pustynì.

35. І паставіў цар Саламон Ванэю, сына Ёдаевага, замест яго над войскам; а Садока сьвятара паставіў цар замест Авіятара.

Ì pastavìǔ car Salamon Vanèû, syna Ëdaevaga, zamest âgo nad vojskam; a Sadoka s′vâtara pastavìǔ car zamest Avìâtara.

36. І паслаў цар паклікаць Сэмэя і сказаў яму: пабудуй сабе дом у Ерусаліме і жыві тут і нікуды ня выходзь адгэтуль;

Ì paslaǔ car paklìkac′ Sèmèâ ì skazaǔ âmu: pabuduj sabe dom u Erusalìme ì žyvì tut ì nìkudy nâ vyhodz′ adgètul′;

37. і ведай, што ў той дзень, калі ты выйдзеш і пяройдзеш паток Кедрон, канечне памрэш; кроў твая будзе на галаве тваёй.

ì vedaj, što ǔ toj dzen′, kalì ty vyjdzeš ì pârojdzeš patok Kedron, kanečne pamrèš; kroǔ tvaâ budze na galave tvaëj.

38. І сказаў Сэмэй цару: добра; як загадаў гаспадар мой цар, так зробіць раб твой. І жыў Сэмэй у Ерусаліме доўгі час.

Ì skazaǔ Sèmèj caru: dobra; âk zagadaǔ gaspadar moj car, tak zrobìc′ rab tvoj. Ì žyǔ Sèmèj u Erusalìme doǔgì čas.

39. Але праз тры гады здарылася, што ў Сэмэя два рабы ўцяклі да Анхуса, сына Маахі, цара Гэцкага. І сказалі Сэмэю, кажучы: вось, рабы твае ў Гэце.

Ale praz try gady zdarylasâ, što ǔ Sèmèâ dva raby ǔcâklì da Anhusa, syna Maahì, cara Gèckaga. Ì skazalì Sèmèû, kažučy: vos′, raby tvae ǔ Gèce.

40. І ўстаў Сэмэй, і асядлаў асла свайго, і выправіўся ў Гэт да Анхуса шукаць рабоў сваіх. І вярнуўся Сэмэй і прывёў рабоў сваіх з Гэта.

Ì ǔstaǔ Sèmèj, ì asâdlaǔ asla svajgo, ì vypravìǔsâ ǔ Gèt da Anhusa šukac′ raboǔ svaìh. Ì vârnuǔsâ Sèmèj ì pryvëǔ raboǔ svaìh z Gèta.

41. І данесьлі Саламону, што Сэмэй хадзіў зь Ерусаліма ў Гэт і вярнуўся.

Ì danes′lì Salamonu, što Sèmèj hadzìǔ z′ Erusalìma ǔ Gèt ì vârnuǔsâ.

42. І паслаўшы, паклікаў цар Сэмэя і сказаў яму: ці не прысягаў я табе Госпадам і ці не абвяшчаў табе, кажучы: ведай, што ў той дзень, як ты выйдзеш і пойдзеш куды-небудзь, канечне памрэш? і ты сказаў мне: добра;

Ì paslaǔšy, paklìkaǔ car Sèmèâ ì skazaǔ âmu: cì ne prysâgaǔ â tabe Gospadam ì cì ne abvâščaǔ tabe, kažučy: vedaj, što ǔ toj dzen′, âk ty vyjdzeš ì pojdzeš kudy-nebudz′, kanečne pamrèš? ì ty skazaǔ mne: dobra;

43. чаму ж ты ня выканаў загаду, які я даў табе прад Госпадам з прысягаю?

čamu ž ty nâ vykanaǔ zagadu, âkì â daǔ tabe prad Gospadam z prysâgaû?

44. І сказаў цар Сэмэю: ты ведаеш і ведае сэрца тваё ўсё зло, якое ты зрабіў бацьку майму Давіду; хай жа аберне Гасподзь ліха тваё на галаву тваю!

Ì skazaǔ car Sèmèû: ty vedaeš ì vedae sèrca tvaë ǔsë zlo, âkoe ty zrabìǔ bac′ku majmu Davìdu; haj ža aberne Gaspodz′ lìha tvaë na galavu tvaû!

45. а цар Саламон хай будзе дабраславёны, і трон Давідаў хай будзе непахісны прад Госпадам вечна!

a car Salamon haj budze dabraslavëny, ì tron Davìdaǔ haj budze nepahìsny prad Gospadam večna!

46. І загадаў цар Ванэю, сыну Ёдаеваму, і ён пайшоў і забіў Сэмэя, і той памёр.

Ì zagadaǔ car Vanèû, synu Ëdaevamu, ì ën pajšoǔ ì zabìǔ Sèmèâ, ì toj pamër.

3 Кіраўнік

1. Саламон парадніўся з фараонам - царом Егіпецкім і ўзяў за сябе дачку фараона і ўвёў яе ў горад Давідаў, пакуль не пабудаваў дома свайго і дома Гасподняга і мура вакол Ерусаліма.

Salamon paradnìǔsâ z faraonam - carom Egìpeckìm ì ǔzâǔ za sâbe dačku faraona ì ǔvëǔ âe ǔ gorad Davìdaǔ, pakul′ ne pabudavaǔ doma svajgo ì doma Gaspodnâga ì mura vakol Erusalìma.

2. Народ яшчэ прыносіў ахвяры на вышынях, бо ня быў пабудаваны дом імю Госпада да таго часу.

Narod âščè prynosìǔ ahvâry na vyšynâh, bo nâ byǔ pabudavany dom ìmû Gospada da tago času.

3. І палюбіў Саламон Госпада, ходзячы паводле статута Давіда, бацькі свайго; але і ён прыносіў ахвяры і дымленьні на вышынях.

Ì palûbìǔ Salamon Gospada, hodzâčy pavodle statuta Davìda, bac′kì svajgo; ale ì ën prynosìǔ ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh.

4. І пайшоў цар у Гаваон, каб прынесьці там ахвяру, бо там быў галоўны ахвярнік. Тысячу цэласпаленьняў прынёс Саламон на тым ахвярніку.

Ì pajšoǔ car u Gavaon, kab prynes′cì tam ahvâru, bo tam byǔ galoǔny ahvârnìk. Tysâču cèlaspalen′nâǔ prynës Salamon na tym ahvârnìku.

5. У Гаваоне зьявіўся Гасподзь Саламону ў сне ўначы, і сказаў Бог: прасі, што даць табе.

U Gavaone z′âvìǔsâ Gaspodz′ Salamonu ǔ sne ǔnačy, ì skazaǔ Bog: prasì, što dac′ tabe.

6. І сказаў Саламон: Ты зрабіў рабу Твайму Давіду, бацьку майму, вялікую ласку; і за тое, што ён хадзіў прад Табою ў ісьціне і ў шчырай праўдзе і з шчырым сэрцам прад Табою, Ты захаваў яму гэтую вялікую ласку і дараваў яму сына, які сядзеў бы на троне ягоным, як гэта і ёсьць сёньня;

Ì skazaǔ Salamon: Ty zrabìǔ rabu Tvajmu Davìdu, bac′ku majmu, vâlìkuû lasku; ì za toe, što ën hadzìǔ prad Taboû ǔ ìs′cìne ì ǔ ščyraj praǔdze ì z ščyrym sèrcam prad Taboû, Ty zahavaǔ âmu gètuû vâlìkuû lasku ì daravaǔ âmu syna, âkì sâdzeǔ by na trone âgonym, âk gèta ì ës′c′ sën′nâ;

7. і сёньня, Госпадзе Божа мой, Ты паставіў раба Твайго царом замест Давіда, бацькі майго; але я - хлопец малы, ня ведаю ні майго выхаду, ні ўваходу;

ì sën′nâ, Gospadze Boža moj, Ty pastavìǔ raba Tvajgo carom zamest Davìda, bac′kì majgo; ale â - hlopec maly, nâ vedaû nì majgo vyhadu, nì ǔvahodu;

8. і раб Твой - сярод народу Твайго, які выбраў Ты, народу такога шматлікага, што паводле мноства яго нельга ні палічыць, ні агледзець;

ì rab Tvoj - sârod narodu Tvajgo, âkì vybraǔ Ty, narodu takoga šmatlìkaga, što pavodle mnostva âgo nel′ga nì palìčyc′, nì agledzec′;

9. даруй жа рабу Твайму сэрца разумнае, каб судзіць народ Твой і разьбіраць, што дабро і што ліха; бо хто можа кіраваць гэтым шматлікім народам Тваім?

daruj ža rabu Tvajmu sèrca razumnae, kab sudzìc′ narod Tvoj ì raz′bìrac′, što dabro ì što lìha; bo hto moža kìravac′ gètym šmatlìkìm narodam Tvaìm?

10. І заўгодна было Госпаду, каб Саламон прасіў гэтага.

Ì zaǔgodna bylo Gospadu, kab Salamon prasìǔ gètaga.

11. І сказаў яму Бог: за тое, што ты прасіў гэтага і не прасіў сабе доўгага жыцьця, не прасіў сабе багацьця, не прасіў сабе душаў ворагаў тваіх, прасіў сабе розуму, каб умець судзіць, -

Ì skazaǔ âmu Bog: za toe, što ty prasìǔ gètaga ì ne prasìǔ sabe doǔgaga žyc′câ, ne prasìǔ sabe bagac′câ, ne prasìǔ sabe dušaǔ voragaǔ tvaìh, prasìǔ sabe rozumu, kab umec′ sudzìc′, -

12. вось, Я зраблю паводле слова твайго: вось, Я даю табе сэрца мудрае і разумнае, так што падобнага да цябе ня было да цябе, і пасьля цябе не паўстане падобны да цябе;

vos′, Â zrablû pavodle slova tvajgo: vos′, Â daû tabe sèrca mudrae ì razumnae, tak što padobnaga da câbe nâ bylo da câbe, ì pas′lâ câbe ne paǔstane padobny da câbe;

13. і тое, чаго ты не прасіў, Я даю табе, і багацьце і славу, так што ня будзе падобнага да цябе сярод цароў ва ўсе дні твае;

ì toe, čago ty ne prasìǔ, Â daû tabe, ì bagac′ce ì slavu, tak što nâ budze padobnaga da câbe sârod caroǔ va ǔse dnì tvae;

14. і калі будзеш хадзіць шляхам Маім, захоўваючы статуты Мае і запаведзі Мае, як хадзіў бацька твой Давід, Я падоўжу і дні твае.

ì kalì budzeš hadzìc′ šlâham Maìm, zahoǔvaûčy statuty Mae ì zapavedzì Mae, âk hadzìǔ bac′ka tvoj Davìd, Â padoǔžu ì dnì tvae.

15. І прачнуўся Саламон, і вось, гэта быў сон. І пайшоў ён у Ерусалім і стаў перад каўчэгам запавету Гасподняга, і прынёс цэласпаленьні і ўчыніў ахвяры мірныя, і зладзіў вялікую гасьціну ўсім слугам сваім.

Ì pračnuǔsâ Salamon, ì vos′, gèta byǔ son. Ì pajšoǔ ën u Erusalìm ì staǔ perad kaǔčègam zapavetu Gaspodnâga, ì prynës cèlaspalen′nì ì ǔčynìǔ ahvâry mìrnyâ, ì zladzìǔ vâlìkuû gas′cìnu ǔsìm slugam svaìm.

16. Тады прыйшлі дзьве жанчыны блудніцы да цара і сталі перад ім.

Tady pryjšlì dz′ve žančyny bludnìcy da cara ì stalì perad ìm.

17. І сказала адна жанчына: о, гаспадару мой! я і гэтая жанчына жывём у адным доме; і я нарадзіла пры ёй у гэтым доме;

Ì skazala adna žančyna: o, gaspadaru moj! â ì gètaâ žančyna žyvëm u adnym dome; ì â naradzìla pry ëj u gètym dome;

18. на трэці дзень пасьля таго, як я нарадзіла, нарадзіла і гэтая жанчына; і былі мы разам, і ў доме нікога староньняга з намі ня было; толькі мы дзьве былі ў доме;

na trècì dzen′ pas′lâ tago, âk â naradzìla, naradzìla ì gètaâ žančyna; ì bylì my razam, ì ǔ dome nìkoga staron′nâga z namì nâ bylo; tol′kì my dz′ve bylì ǔ dome;

19. і памёр сын у гэтай жанчыны ўначы, бо яна прыспала яго;

ì pamër syn u gètaj žančyny ǔnačy, bo âna pryspala âgo;

20. і ўстала яна ўначы, і ўзяла сына майго ад мяне, калі я, рабыня твая, спала, і паклала яго да сваіх грудзей, а свайго мёртвага сына паклала да маіх грудзей;

ì ǔstala âna ǔnačy, ì ǔzâla syna majgo ad mâne, kalì â, rabynâ tvaâ, spala, ì paklala âgo da svaìh grudzej, a svajgo mërtvaga syna paklala da maìh grudzej;

21. раніцай я ўстала, каб накарміць сына майго, і вось, ён быў мёртвы; а калі я ўгледзелася ў яго раніцай, дык гэта быў ня мой сын, якога я нарадзіла.

ranìcaj â ǔstala, kab nakarmìc′ syna majgo, ì vos′, ën byǔ mërtvy; a kalì â ǔgledzelasâ ǔ âgo ranìcaj, dyk gèta byǔ nâ moj syn, âkoga â naradzìla.

22. І сказала другая жанчына: не, мой сын жывы, а твой сын мёртвы. А тая казала ёй: не, твой сын мёртвы, а мой жывы. І гаварылі яны так перад царом.

Ì skazala drugaâ žančyna: ne, moj syn žyvy, a tvoj syn mërtvy. A taâ kazala ëj: ne, tvoj syn mërtvy, a moj žyvy. Ì gavarylì âny tak perad carom.

23. І сказаў цар: гэтая кажа: мой сын жывы, а твой сын мёртвы; а тая кажа: не, твой сын мёртвы, а мой сын жывы.

Ì skazaǔ car: gètaâ kaža: moj syn žyvy, a tvoj syn mërtvy; a taâ kaža: ne, tvoj syn mërtvy, a moj syn žyvy.

24. І сказаў цар: падайце мне меч. І прынесьлі меч цару.

Ì skazaǔ car: padajce mne meč. Ì prynes′lì meč caru.

25. І сказаў цар: расьсячэце жывое дзіця напалам і аддайце палавіну адной і палавіну другой.

Ì skazaǔ car: ras′sâčèce žyvoe dzìcâ napalam ì addajce palavìnu adnoj ì palavìnu drugoj.

26. І адказвала тая жанчына, у якое сын быў жывы, цару, бо ўсхвалявалася ўся нутрына ў яе ад жаласьці да сына свайго: о, гаспадару мой! аддайце ёй гэтае дзіця жывое і не забівайце яго. А другая казала: хай жа ня будзе ні мне ні табе, сячэце.

Ì adkazvala taâ žančyna, u âkoe syn byǔ žyvy, caru, bo ǔshvalâvalasâ ǔsâ nutryna ǔ âe ad žalas′cì da syna svajgo: o, gaspadaru moj! addajce ëj gètae dzìcâ žyvoe ì ne zabìvajce âgo. A drugaâ kazala: haj ža nâ budze nì mne nì tabe, sâčèce.

27. І адказваў цар і сказаў: аддайце гэтай жывое дзіця і не забівайце яго: яна - ягоная маці.

Ì adkazvaǔ car ì skazaǔ: addajce gètaj žyvoe dzìcâ ì ne zabìvajce âgo: âna - âgonaâ macì.

28. І пачуў увесь Ізраіль пра суд, як рассудзіў цар. І пачалі баяцца цара, бо ўбачылі, што мудрасьць Божая ў ім, каб чыніць суд.

Ì pačuǔ uves′ Ìzraìl′ pra sud, âk rassudzìǔ car. Ì pačalì baâcca cara, bo ǔbačylì, što mudras′c′ Božaâ ǔ ìm, kab čynìc′ sud.

4 Кіраўнік

1. І быў цар Саламон царом над усім Ізраілем.

Ì byǔ car Salamon carom nad usìm Ìzraìlem.

2. І вось начальнікі, якія былі ў яго: Азарыя, сын Садока сьвятара;

Ì vos′ načal′nìkì, âkìâ bylì ǔ âgo: Azaryâ, syn Sadoka s′vâtara;

3. Эліхарэт і Ахія, сыны Сівы, пісцы; Ёсафат, сын Ахілуда, дзеяпісальнік;

Èlìharèt ì Ahìâ, syny Sìvy, pìscy; Ësafat, syn Ahìluda, dzeâpìsal′nìk;

4. Ванэя, сын Ёдая, ваеначальнік; Садок і Авіятар - сьвятары;

Vanèâ, syn Ëdaâ, vaenačal′nìk; Sadok ì Avìâtar - s′vâtary;

5. Азарыя, сын Натана, начальнік над прыстаўнікамі, і Завут, сын Натана сьвятара - сябар цара;

Azaryâ, syn Natana, načal′nìk nad prystaǔnìkamì, ì Zavut, syn Natana s′vâtara - sâbar cara;

6. Ахісар - начальнік над царскім домам, і Аданірам, сын Аўды, - над падаткамі.

Ahìsar - načal′nìk nad carskìm domam, ì Adanìram, syn Aǔdy, - nad padatkamì.

7. І было ў Саламона дванаццаць прыстаўнікаў над усім Ізраілем, і яны дастаўлялі прадукты цару і дому ягонаму: кожны павінен быў дастаўляць прадукты на адзін месяц у годзе.

Ì bylo ǔ Salamona dvanaccac′ prystaǔnìkaǔ nad usìm Ìzraìlem, ì âny dastaǔlâlì pradukty caru ì domu âgonamu: kožny pavìnen byǔ dastaǔlâc′ pradukty na adzìn mesâc u godze.

8. Вось імёны іх: Бэн-хур - на гары Яфрэмавай;

Vos′ ìmëny ìh: Bèn-hur - na gary Âfrèmavaj;

9. Бэн-Дэкер - у Макацы і ў Шаалбіме, у Бэтсамісе і ў Элоне і ў Бэт-Ханане;

Bèn-Dèker - u Makacy ì ǔ Šaalbìme, u Bètsamìse ì ǔ Èlone ì ǔ Bèt-Hanane;

10. Бэн-Хэсэд - у Арубоце; яму ж належаў Сако і ўся зямля Хэфэр;

Bèn-Hèsèd - u Aruboce; âmu ž naležaǔ Sako ì ǔsâ zâmlâ Hèfèr;

11. Бэн-Авінадаў - над усім Нафат-Дорам; Тафат, дачка Саламона, была ягонаю жонкаю;

Bèn-Avìnadaǔ - nad usìm Nafat-Doram; Tafat, dačka Salamona, byla âgonaû žonkaû;

12. Ваана, сын Ахілуда, у Таанаху і Мэгідо і ва ўсім Бэт-Сане, што паблізу Цартана ніжэй Езрэеля, ад Бэт-Сана да Абэл-Мэхола, і нават за Ёкмэам;

Vaana, syn Ahìluda, u Taanahu ì Mègìdo ì va ǔsìm Bèt-Sane, što pablìzu Cartana nìžèj Ezrèelâ, ad Bèt-Sana da Abèl-Mèhola, ì navat za Ëkmèam;

13. Бэн-Гевэр - у Рамоце Галаадскім; у яго былі селішчы Яіра, сына Манасіінага, што ў Галаадзе; у яго таксама вобласьць Аргоў, што ў Басане, шэсьцьдзясят вялікіх гарадоў з мурамі і меднымі замкамі;

Bèn-Gevèr - u Ramoce Galaadskìm; u âgo bylì selìščy Âìra, syna Manasììnaga, što ǔ Galaadze; u âgo taksama voblas′c′ Argoǔ, što ǔ Basane, šès′c′dzâsât vâlìkìh garadoǔ z muramì ì mednymì zamkamì;

14. Ахінадаў, сын Гідо, у Маханаіме;

Ahìnadaǔ, syn Gìdo, u Mahanaìme;

15. Ахімаас - у зямлі Нэфталімавай; ён узяў сабе за жонку Васэмату, дачку Саламона;

Ahìmaas - u zâmlì Nèftalìmavaj; ën uzâǔ sabe za žonku Vasèmatu, dačku Salamona;

16. Ваана, сын Хушая, у зямлі Асіравай і ў Баалоце;

Vaana, syn Hušaâ, u zâmlì Asìravaj ì ǔ Baaloce;

17. Ёсафат, сын Паруаха, у зямлі Ісахаравай;

Ësafat, syn Paruaha, u zâmlì Ìsaharavaj;

18. Шымэй, сын Элы, у зямлі Веньямінавай;

Šymèj, syn Èly, u zâmlì Ven′âmìnavaj;

19. Гевэр, сын Урыя, у зямлі Галаадскай, у зямлі Сігона, цара Амарэйскага, і Ога, цара Васанскага. Ён быў прыстаўнік у гэтай зямлі.

Gevèr, syn Uryâ, u zâmlì Galaadskaj, u zâmlì Sìgona, cara Amarèjskaga, ì Oga, cara Vasanskaga. Ën byǔ prystaǔnìk u gètaj zâmlì.

20. Юда і Ізраіль, шматлікія як пясок каля мора, елі, пілі і весяліліся.

Ûda ì Ìzraìl′, šmatlìkìâ âk pâsok kalâ mora, elì, pìlì ì vesâlìlìsâ.

21. Саламон валодаў усімі царствамі ад ракі Еўфрат да зямлі Пілісцкай і да межаў Егіпта. Яны прыносілі дарункі і служылі Саламону ва ўсе дні жыцьця ягонага.

Salamon valodaǔ usìmì carstvamì ad rakì Eǔfrat da zâmlì Pìlìsckaj ì da mežaǔ Egìpta. Âny prynosìlì darunkì ì služylì Salamonu va ǔse dnì žyc′câ âgonaga.

22. Прадукты Саламона на кожны дзень складалі: трыццаць кораў мукі пшанічнай і шэсьцьдзясят кораў іншай мукі,

Pradukty Salamona na kožny dzen′ skladalì: tryccac′ koraǔ mukì pšanìčnaj ì šès′c′dzâsât koraǔ ìnšaj mukì,

23. дзесяць валоў укормленых і дваццаць валоў з пашы, і сто авечак, акрамя аленяў і сарнаў, і сайгакаў і ўкормленых птушак;

dzesâc′ valoǔ ukormlenyh ì dvaccac′ valoǔ z pašy, ì sto avečak, akramâ alenâǔ ì sarnaǔ, ì sajgakaǔ ì ǔkormlenyh ptušak;

24. бо ён валадарыў над усёю зямлёю па гэты бок ракі, ад Тыпсаха да Газы, над усімі царамі па гэты бок ракі, і быў у яго мір з усімі навакольнымі краінамі.

bo ën valadaryǔ nad usëû zâmlëû pa gèty bok rakì, ad Typsaha da Gazy, nad usìmì caramì pa gèty bok rakì, ì byǔ u âgo mìr z usìmì navakol′nymì kraìnamì.

25. І жылі Юда і Ізраіль спакойна, кожны пад вінаграднікам сваім і пад смакоўніцаю сваёю, ад Дана да Вірсавіі, ва ўсе дні Саламона.

Ì žylì Ûda ì Ìzraìl′ spakojna, kožny pad vìnagradnìkam svaìm ì pad smakoǔnìcaû svaëû, ad Dana da Vìrsavìì, va ǔse dnì Salamona.

26. І было ў Саламона сорак тысяч стойлаў пад коней калясьнічых і дванаццаць тысяч для коньніцы.

Ì bylo ǔ Salamona sorak tysâč stojlaǔ pad konej kalâs′nìčyh ì dvanaccac′ tysâč dlâ kon′nìcy.

27. І тыя прыстаўнікі дастаўлялі цару Саламону ўсё належнае да стала цара, кожны ў свой месяц, і не дапускалі нястачы ні ў чым.

Ì tyâ prystaǔnìkì dastaǔlâlì caru Salamonu ǔsë naležnae da stala cara, kožny ǔ svoj mesâc, ì ne dapuskalì nâstačy nì ǔ čym.

28. І ячмень і салому коням і мулам дастаўлялі кожны ў сваю чаргу на месца, дзе быў цар.

Ì âčmen′ ì salomu konâm ì mulam dastaǔlâlì kožny ǔ svaû čargu na mesca, dze byǔ car.

29. І даў Бог Саламону мудрасьць і вельмі вялікі розум - і шырокі розум, як пясок на беразе мора.

Ì daǔ Bog Salamonu mudras′c′ ì vel′mì vâlìkì rozum - ì šyrokì rozum, âk pâsok na beraze mora.

30. І была мудрасьць Саламонава вышэйшая за мудрасьць усіх сыноў усходу і за ўсю мудрасьць Егіпцянаў.

Ì byla mudras′c′ Salamonava vyšèjšaâ za mudras′c′ usìh synoǔ ushodu ì za ǔsû mudras′c′ Egìpcânaǔ.

31. Ён быў мудрэйшы за ўсіх людзей, мудрэйшы і за Этана Эзрахіта і Эмана, і Халкола і за Дарду, сыноў Малхола, і імя ягонае было ў славе ва ўсіх навакольных народаў.

Ën byǔ mudrèjšy za ǔsìh lûdzej, mudrèjšy ì za Ètana Èzrahìta ì Èmana, ì Halkola ì za Dardu, synoǔ Malhola, ì ìmâ âgonae bylo ǔ slave va ǔsìh navakol′nyh narodaǔ.

32. І прамовіў ён тры тысячы выслоўяў, і песьняў у яго было тысяча і пяць;

Ì pramovìǔ ën try tysâčy vysloǔâǔ, ì pes′nâǔ u âgo bylo tysâča ì pâc′;

33. і гаварыў ён пра дрэвы, ад кедра, што ў Ліване, да ісопу, што вырастае са сьцяны; гаварыў і пра жывёл, і пра птушак, і пра паўзуноў, і пра рыбу.

ì gavaryǔ ën pra drèvy, ad kedra, što ǔ Lìvane, da ìsopu, što vyrastae sa s′câny; gavaryǔ ì pra žyvël, ì pra ptušak, ì pra paǔzunoǔ, ì pra rybu.

34. І прыходзілі ад усіх народаў паслухаць мудрасьці Саламона, ад усіх цароў зямных, якія чулі пра мудрасьць ягоную.

Ì pryhodzìlì ad usìh narodaǔ pasluhac′ mudras′cì Salamona, ad usìh caroǔ zâmnyh, âkìâ čulì pra mudras′c′ âgonuû.

5 Кіраўнік

1. І паслаў Хірам, цар Тырскі, слуг сваіх да Саламона, калі пачуў, што яго памазалі ў цара на месца бацькі ягонага; бо Хірам быў сябрам Давіда праз усё жыцьцё.

Ì paslaǔ Hìram, car Tyrskì, slug svaìh da Salamona, kalì pačuǔ, što âgo pamazalì ǔ cara na mesca bac′kì âgonaga; bo Hìram byǔ sâbram Davìda praz usë žyc′cë.

2. І паслаў такасама і Саламон да Хірама сказаць:

Ì paslaǔ takasama ì Salamon da Hìrama skazac′:

3. ты ведаеш, што Давід бацька мой, ня мог пабудаваць дом імя Госпада Бога свайго з прычыны войнаў з вакольнымі народамі, пакуль Гасподзь не ўпакорыў іх пад ступакі ног ягоных;

ty vedaeš, što Davìd bac′ka moj, nâ mog pabudavac′ dom ìmâ Gospada Boga svajgo z pryčyny vojnaǔ z vakol′nymì narodamì, pakul′ Gaspodz′ ne ǔpakoryǔ ìh pad stupakì nog âgonyh;

4. а цяпер Гасподзь Бог мой дараваў мне спакой адсюль: няма супраціўніка і няма болей перашкодаў;

a câper Gaspodz′ Bog moj daravaǔ mne spakoj adsûl′: nâma supracìǔnìka ì nâma bolej peraškodaǔ;

5. і вось, я маю намер пабудаваць дом імя Госпада Бога майго, як сказаў Гасподзь бацьку майму Давіду, кажучы: сын твой, якога Я пасаджу замест цябе на троне тваім, ён пабудуе дом імю Майму;

ì vos′, â maû namer pabudavac′ dom ìmâ Gospada Boga majgo, âk skazaǔ Gaspodz′ bac′ku majmu Davìdu, kažučy: syn tvoj, âkoga Â pasadžu zamest câbe na trone tvaìm, ën pabudue dom ìmû Majmu;

6. дык вось, загадай насячы мне кедраў зь Лівана; і вось, рабы мае будуць разам з тваімі рабамі, і я буду даваць табе плату за рабоў тваіх, якую ты вызначыш; бо ты ведаеш, што ў нас няма людзей, якія ўмелі б сячы дрэвы так, як Сіданяне.

dyk vos′, zagadaj nasâčy mne kedraǔ z′ Lìvana; ì vos′, raby mae buduc′ razam z tvaìmì rabamì, ì â budu davac′ tabe platu za raboǔ tvaìh, âkuû ty vyznačyš; bo ty vedaeš, što ǔ nas nâma lûdzej, âkìâ ǔmelì b sâčy drèvy tak, âk Sìdanâne.

7. Калі пачуў Хірам словы Саламона, вельмі ўзрадаваўся і сказаў: дабраславёны сёньня Гасподзь, Які даў Давіду сына мудрага на кіраваньне гэтым шматлікім народам!

Kalì pačuǔ Hìram slovy Salamona, vel′mì ǔzradavaǔsâ ì skazaǔ: dabraslavëny sën′nâ Gaspodz′, Âkì daǔ Davìdu syna mudraga na kìravan′ne gètym šmatlìkìm narodam!

8. І паслаў Хірам да Саламона сказаць: я выслухаў тое, па што ты пасылаў да мяне, і выканаю ўсё жаданьне тваё пра дрэвы кедровыя і дрэвы кіпарысавыя:

Ì paslaǔ Hìram da Salamona skazac′: â vysluhaǔ toe, pa što ty pasylaǔ da mâne, ì vykanaû ǔsë žadan′ne tvaë pra drèvy kedrovyâ ì drèvy kìparysavyâ:

9. рабы мае зьвязуць іх зь Лівана да мора, і я плытамі дастаўлю іх морам да месца, якое ты назначыш мне, і там складу іх, і ты возьмеш; але і ты выканай маё жаданьне, каб дастаўляць хлеб майму дому.

raby mae z′vâzuc′ ìh z′ Lìvana da mora, ì â plytamì dastaǔlû ìh moram da mesca, âkoe ty naznačyš mne, ì tam skladu ìh, ì ty voz′meš; ale ì ty vykanaj maë žadan′ne, kab dastaǔlâc′ hleb majmu domu.

10. І даваў Хірам Саламону дрэвы кедровыя і дрэвы кіпарысавыя, цалкам паводле яго жаданьня.

Ì davaǔ Hìram Salamonu drèvy kedrovyâ ì drèvy kìparysavyâ, calkam pavodle âgo žadan′nâ.

11. А Саламон даваў Хіраму дваццаць тысяч кораў пшаніцы на прадуктаваньне дома ягонага і дваццаць кораў аліўкавага чаўленага алею: столькі даваў Саламон Хіраму кожны год.

A Salamon davaǔ Hìramu dvaccac′ tysâč koraǔ pšanìcy na praduktavan′ne doma âgonaga ì dvaccac′ koraǔ alìǔkavaga čaǔlenaga aleû: stol′kì davaǔ Salamon Hìramu kožny god.

12. Гасподзь даў мудрасьць Саламону, як абяцаў яму. І быў мір паміж Хірамам і Саламонам, і яны заключылі паміж сабою ўгоду.

Gaspodz′ daǔ mudras′c′ Salamonu, âk abâcaǔ âmu. Ì byǔ mìr pamìž Hìramam ì Salamonam, ì âny zaklûčylì pamìž saboû ǔgodu.

13. І абклаў цар Саламон павіннасьцю ўвесь Ізраіль; а павіннасьць складалася з трыццаці тысяч чалавек.

Ì abklaǔ car Salamon pavìnnas′cû ǔves′ Ìzraìl′; a pavìnnas′c′ skladalasâ z tryccacì tysâč čalavek.

14. І пасылаў іх на Ліван, па дзесяць тысяч на месяц, папераменна: месяц яны былі на Ліване, а два месяцы ў доме сваім. А Аданірам начальнічаў над імі.

Ì pasylaǔ ìh na Lìvan, pa dzesâc′ tysâč na mesâc, paperamenna: mesâc âny bylì na Lìvane, a dva mesâcy ǔ dome svaìm. A Adanìram načal′nìčaǔ nad ìmì.

15. Яшчэ ў Саламона было семдзесят тысяч пераносчыкаў цяжару і восемдзесят тысяч камнясекаў у горах,

Âščè ǔ Salamona bylo semdzesât tysâč peranosčykaǔ câžaru ì vosemdzesât tysâč kamnâsekaǔ u gorah,

16. акрамя трох тысяч трохсот начальнікаў, пастаўленых Саламонам над працаю дзеля назіраньня за народам, які выконваў працу.

akramâ troh tysâč trohsot načal′nìkaǔ, pastaǔlenyh Salamonam nad pracaû dzelâ nazìran′nâ za narodam, âkì vykonvaǔ pracu.

17. І загадаў цар прывозіць камяні вялікія, камяні дарагія, на падмураваньне дома, камяні абробленыя.

Ì zagadaǔ car pryvozìc′ kamânì vâlìkìâ, kamânì daragìâ, na padmuravan′ne doma, kamânì abroblenyâ.

18. І абсякалі іх работнікі Саламонавыя і работнікі Хірамавыя і Гіўліцяне, і рыхтавалі дрэвы і камяні на будоўлю дома.

Ì absâkalì ìh rabotnìkì Salamonavyâ ì rabotnìkì Hìramavyâ ì Gìǔlìcâne, ì ryhtavalì drèvy ì kamânì na budoǔlû doma.

6 Кіраўнік

1. У чатырыста васьмідзясятым годзе пасьля выхаду сыноў Ізраілевых зь зямлі Егіпецкай, на чацьвёртым годзе цараваньня Саламона над Ізраілем, у месяцы Зіф, які ёсьць другі месяц, пачаў ён будаваць храм Госпаду.

U čatyrysta vas′mìdzâsâtym godze pas′lâ vyhadu synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì Egìpeckaj, na čac′vërtym godze caravan′nâ Salamona nad Ìzraìlem, u mesâcy Zìf, âkì ës′c′ drugì mesâc, pačaǔ ën budavac′ hram Gospadu.

2. Храм, які пабудаваў цар Саламон Госпаду, даўжынёю быў шэсьцьдзясят локцяў, шырынёю дваццаць і вышынёю трыццаць локцяў,

Hram, âkì pabudavaǔ car Salamon Gospadu, daǔžynëû byǔ šès′c′dzâsât lokcâǔ, šyrynëû dvaccac′ ì vyšynëû tryccac′ lokcâǔ,

3. і бабінец перад храмам дваццаць локцяў даўжыні, адпаведна шырыні храма, і дзесяць локцяў шырыні перад храмам.

ì babìnec perad hramam dvaccac′ lokcâǔ daǔžynì, adpavedna šyrynì hrama, ì dzesâc′ lokcâǔ šyrynì perad hramam.

4. І зрабіў ён у доме вокны рашотчатыя, глухія з адкосамі.

Ì zrabìǔ ën u dome vokny rašotčatyâ, gluhìâ z adkosamì.

5. І зрабіў прыбудову вакол сьценаў храма, вакол храма і Сьвятога Сьвятых і зрабіў бакавыя пакоі вакол.

Ì zrabìǔ prybudovu vakol s′cenaǔ hrama, vakol hrama ì S′vâtoga S′vâtyh ì zrabìǔ bakavyâ pakoì vakol.

6. Ніжні ярус прыбудовы шырынёю быў пяць локцяў, сярэдні шырынёю шэсьць локцяў, а трэці шырынёю сем локцяў; бо вакол храма звонку зроблены былі выступы, каб прыбудова не дакраналася да сьценаў храма.

Nìžnì ârus prybudovy šyrynëû byǔ pâc′ lokcâǔ, sârèdnì šyrynëû šès′c′ lokcâǔ, a trècì šyrynëû sem lokcâǔ; bo vakol hrama zvonku zrobleny bylì vystupy, kab prybudova ne dakranalasâ da s′cenaǔ hrama.

7. Калі будаваўся храм, на будоўлю ўжываліся абчасаныя камяні: ні молата, ні цесака, ні якога іншага жалезнага прыладзьдзя ня было чуваць у храме пры будаўніцтве яго.

Kalì budavaǔsâ hram, na budoǔlû ǔžyvalìsâ abčasanyâ kamânì: nì molata, nì cesaka, nì âkoga ìnšaga žaleznaga pryladz′dzâ nâ bylo čuvac′ u hrame pry budaǔnìctve âgo.

8. Уваход у сярэдні ярус быў з правага боку храма. Па круглых лесьвіцах уваходзілі ў сярэдні ярус, а ад сярэдняга ў трэці.

Uvahod u sârèdnì ârus byǔ z pravaga boku hrama. Pa kruglyh les′vìcah uvahodzìlì ǔ sârèdnì ârus, a ad sârèdnâga ǔ trècì.

9. І пабудаваў ён храм і скончыў яго, і ашаляваў храм кедровымі дошкамі.

Ì pabudavaǔ ën hram ì skončyǔ âgo, ì ašalâvaǔ hram kedrovymì doškamì.

10. І прыбудаваў да ўсяго храма бакавыя пакоі вышынёю пяць локцяў; яны прымацаваныя былі да храма кедровымі бярвеньнямі.

Ì prybudavaǔ da ǔsâgo hrama bakavyâ pakoì vyšynëû pâc′ lokcâǔ; âny prymacavanyâ bylì da hrama kedrovymì bârven′nâmì.

11. І было слова Госпада Саламону, і сказана яму:

Ì bylo slova Gospada Salamonu, ì skazana âmu:

12. вось, ты будуеш храм: калі ты будзеш трымацца статутаў Маіх і рабіць паводле пастановаў Маіх і захоўваць усе запаведзі Мае, чынячы паводле іх, дык Я спраўджу на табе слова Маё, якое Я сказаў Давіду, бацьку твайму,

vos′, ty budueš hram: kalì ty budzeš trymacca statutaǔ Maìh ì rabìc′ pavodle pastanovaǔ Maìh ì zahoǔvac′ use zapavedzì Mae, čynâčy pavodle ìh, dyk Â spraǔdžu na tabe slova Maë, âkoe Â skazaǔ Davìdu, bac′ku tvajmu,

13. і буду жыць сярод сыноў Ізраілевых і не пакіну народу Майго Ізраіля.

ì budu žyc′ sârod synoǔ Ìzraìlevyh ì ne pakìnu narodu Majgo Ìzraìlâ.

14. І пабудаваў Саламон храм і закончыў яго.

Ì pabudavaǔ Salamon hram ì zakončyǔ âgo.

15. І ашаляваў сьцены храма ўсярэдзіне кедровымі дошкамі; ад падлогі храма да столі ўсярэдзіне ашаляваў дрэвам і накрыў падлогу храма кіпарысавымі дошкамі.

Ì ašalâvaǔ s′ceny hrama ǔsârèdzìne kedrovymì doškamì; ad padlogì hrama da stolì ǔsârèdzìne ašalâvaǔ drèvam ì nakryǔ padlogu hrama kìparysavymì doškamì.

16. І зладзіў у заднім баку храма, за дваццаць локцяў ад краю, сьцяну, і ашаляваў сьцены і столь кедровымі дошкамі, і асталяваў давір для Сьвятога Сьвятых.

Ì zladzìǔ u zadnìm baku hrama, za dvaccac′ lokcâǔ ad kraû, s′cânu, ì ašalâvaǔ s′ceny ì stol′ kedrovymì doškamì, ì astalâvaǔ davìr dlâ S′vâtoga S′vâtyh.

17. Сорак локцяў быў храм, гэта значыць, пярэдняя частка храма.

Sorak lokcâǔ byǔ hram, gèta značyc′, pârèdnââ častka hrama.

18. На кедрах усярэдзіне храма былі выразаны падабенствы гуркоў і кветак, якія распускаюцца; усё было пакрыта кедрам, каменя ня відаць было.

Na kedrah usârèdzìne hrama bylì vyrazany padabenstvy gurkoǔ ì kvetak, âkìâ raspuskaûcca; usë bylo pakryta kedram, kamenâ nâ vìdac′ bylo.

19. А Сьвятое Сьвятых усярэдзіне храма ён падрыхтаваў на тое, каб паставіць там каўчэг запавета Гасподняга.

A S′vâtoe S′vâtyh usârèdzìne hrama ën padryhtavaǔ na toe, kab pastavìc′ tam kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga.

20. І Сьвятое Сьвятых было даўжынёю дваццаць локцяў, шырынёю дваццаць локцяў і вышынёю дваццаць локцяў; ён абклаў яго чыстым золатам; абклаў таксама і кедровы ахвярнік.

Ì S′vâtoe S′vâtyh bylo daǔžynëû dvaccac′ lokcâǔ, šyrynëû dvaccac′ lokcâǔ ì vyšynëû dvaccac′ lokcâǔ; ën abklaǔ âgo čystym zolatam; abklaǔ taksama ì kedrovy ahvârnìk.

21. І абклаў Саламон храм усярэдзіне чыстым золатам, і працягнуў залатыя ланцугі перад давірам, і абклаў яго золатам.

Ì abklaǔ Salamon hram usârèdzìne čystym zolatam, ì pracâgnuǔ zalatyâ lancugì perad davìram, ì abklaǔ âgo zolatam.

22. Увесь храм ён абклаў золатам, увесь храм да канца, і ўвесь ахвярнік, які перад давірам, абклаў золатам.

Uves′ hram ën abklaǔ zolatam, uves′ hram da kanca, ì ǔves′ ahvârnìk, âkì perad davìram, abklaǔ zolatam.

23. І зрабіў у давіры двух херувімаў з масьлічнага дрэва, вышынёю ў дзесяць локцяў.

Ì zrabìǔ u davìry dvuh heruvìmaǔ z mas′lìčnaga drèva, vyšynëû ǔ dzesâc′ lokcâǔ.

24. Адно крыло херувіма было пяць локцяў і другое крыло херувіма было пяць локцяў; дзесяць локцяў было ад аднаго канца крылаў яго да другога канца крылаў яго.

Adno krylo heruvìma bylo pâc′ lokcâǔ ì drugoe krylo heruvìma bylo pâc′ lokcâǔ; dzesâc′ lokcâǔ bylo ad adnago kanca krylaǔ âgo da drugoga kanca krylaǔ âgo.

25. Дзесяць локцяў і другі херувім; аднолькавай меры і аднолькавага выгляду абодва херувімы.

Dzesâc′ lokcâǔ ì drugì heruvìm; adnol′kavaj mery ì adnol′kavaga vyglâdu abodva heruvìmy.

26. Вышыня аднаго херувіма дзесяць локцяў, а таксама і другога херувіма.

Vyšynâ adnago heruvìma dzesâc′ lokcâǔ, a taksama ì drugoga heruvìma.

27. І паставіў ён херувімаў сярод унутранай часткі храма. А крылы ў херувімаў былі раскінутыя, і даставала крыло аднаго да адной сьцяны, а крыло другога херувіма даставала да другой сьцяны; а другія крылы іх сярод храма сыходзіліся крыло да крыла.

Ì pastavìǔ ën heruvìmaǔ sârod unutranaj častkì hrama. A kryly ǔ heruvìmaǔ bylì raskìnutyâ, ì dastavala krylo adnago da adnoj s′câny, a krylo drugoga heruvìma dastavala da drugoj s′câny; a drugìâ kryly ìh sârod hrama syhodzìlìsâ krylo da kryla.

28. І абклаў ён херувімаў золатам.

Ì abklaǔ ën heruvìmaǔ zolatam.

29. І на ўсіх сьценах храма вакол зрабіў розныя выявы херувімаў і пальмавых дрэў і кветак, якія распускаюцца, усярэдзіне і звонку.

Ì na ǔsìh s′cenah hrama vakol zrabìǔ roznyâ vyâvy heruvìmaǔ ì pal′mavyh drèǔ ì kvetak, âkìâ raspuskaûcca, usârèdzìne ì zvonku.

30. І падлогу ў храме абклаў золатам ва ўнутранай і пярэдняй частках.

Ì padlogu ǔ hrame abklaǔ zolatam va ǔnutranaj ì pârèdnâj častkah.

31. Для ўваходу ў давір зрабіў дзьверы з масьлічнага дрэва, з пяцікутнымі вушакамі.

Dlâ ǔvahodu ǔ davìr zrabìǔ dz′very z mas′lìčnaga drèva, z pâcìkutnymì vušakamì.

32. На двух палавінах дзьвярэй з масьлічнага дрэва ён зрабіў розных херувімаў і пальмы і кветкі, якія распускаюцца, і абклаў золатам; пакрыў золатам і херувімаў і пальмы.

Na dvuh palavìnah dz′vârèj z mas′lìčnaga drèva ën zrabìǔ roznyh heruvìmaǔ ì pal′my ì kvetkì, âkìâ raspuskaûcca, ì abklaǔ zolatam; pakryǔ zolatam ì heruvìmaǔ ì pal′my.

33. І каля ўваходу ў храм зрабіў вушакі з масьлічнага дрэва чатырохкутныя

Ì kalâ ǔvahodu ǔ hram zrabìǔ vušakì z mas′lìčnaga drèva čatyrohkutnyâ

34. і двое дзьвярэй з кіпарысавага дрэва; абедзьве палавіны адных дзьвярэй былі рухомыя, і абедзьве палавіны другіх дзьвярэй былі рухомыя.

ì dvoe dz′vârèj z kìparysavaga drèva; abedz′ve palavìny adnyh dz′vârèj bylì ruhomyâ, ì abedz′ve palavìny drugìh dz′vârèj bylì ruhomyâ.

35. І выразаў на іх херувімаў і пальмы і кветкі, якія распускаюцца, і абклаў золатам па разьбе.

Ì vyrazaǔ na ìh heruvìmaǔ ì pal′my ì kvetkì, âkìâ raspuskaûcca, ì abklaǔ zolatam pa raz′be.

36. І пабудаваў унутраны двор з трох радоў абчасанага каменю і з раду кедровых брусоў.

Ì pabudavaǔ unutrany dvor z troh radoǔ abčasanaga kamenû ì z radu kedrovyh brusoǔ.

37. На чацьвёртым годзе, у месяцы Зіф, заклаў ён аснову храму Госпада,

Na čac′vërtym godze, u mesâcy Zìf, zaklaǔ ën asnovu hramu Gospada,

38. а на адзінаццатым годзе, у месяцы Бул, - гэта месяц восьмы, - ён закончыў храм з усімі прыналежнасьцямі яго і паводле ўсіх прадпісаньняў ягоных: будаваў яго сем гадоў.

a na adzìnaccatym godze, u mesâcy Bul, - gèta mesâc vos′my, - ën zakončyǔ hram z usìmì prynaležnas′câmì âgo ì pavodle ǔsìh pradpìsan′nâǔ âgonyh: budavaǔ âgo sem gadoǔ.

7 Кіраўнік

1. А свой дом Саламон будаваў трынаццаць гадоў і закончыў увесь дом свой.

A svoj dom Salamon budavaǔ trynaccac′ gadoǔ ì zakončyǔ uves′ dom svoj.

2. І пабудаваў ён дом з дрэва Ліванскага, даўжынёю сто локцяў, шырынёю пяцьдзясят локцяў, а вышынёю трыццаць локцяў, на чатырох радах кедровых слупоў; і кедровыя бярвеньні пакладзены былі на слупах.

Ì pabudavaǔ ën dom z drèva Lìvanskaga, daǔžynëû sto lokcâǔ, šyrynëû pâc′dzâsât lokcâǔ, a vyšynëû tryccac′ lokcâǔ, na čatyroh radah kedrovyh slupoǔ; ì kedrovyâ bârven′nì pakladzeny bylì na slupah.

3. І насланы быў памост з кедра над бярвеньнямі на сарака пяці слупах, па пятнаццаць у рад.

Ì naslany byǔ pamost z kedra nad bârven′nâmì na saraka pâcì slupah, pa pâtnaccac′ u rad.

4. Аконных вушакоў было тры рады; і тры рады вокан, акно насупраць акна.

Akonnyh vušakoǔ bylo try rady; ì try rady vokan, akno nasuprac′ akna.

5. І ўсе дзьверы і дзьвярныя вушакі былі чатырохвугольныя, і акно насупраць акна, у тры рады.

Ì ǔse dz′very ì dz′vârnyâ vušakì bylì čatyrohvugol′nyâ, ì akno nasuprac′ akna, u try rady.

6. І бабінец са слупоў зрабіў ён даўжынёю пяцьдзясят локцяў, шырынёю трыццаць локцяў, і перад імі ганак, і слупы, і парог перад імі.

Ì babìnec sa slupoǔ zrabìǔ ën daǔžynëû pâc′dzâsât lokcâǔ, šyrynëû tryccac′ lokcâǔ, ì perad ìmì ganak, ì slupy, ì parog perad ìmì.

7. Яшчэ бабінец з пасадам, зь якога ён судзіў, бабінец для судзілішча зрабіў ён і пакрыў усе падлогі кедрам.

Âščè babìnec z pasadam, z′ âkoga ën sudzìǔ, babìnec dlâ sudzìlìšča zrabìǔ ën ì pakryǔ use padlogì kedram.

8. У доме, дзе ён жыў, другі двор за бабінцам быў такога самага ўсталяваньня. І ў доме дачкі фараонавай, якую ўзяў за сябе Саламон, ён зрабіў такі самы бабінец.

U dome, dze ën žyǔ, drugì dvor za babìncam byǔ takoga samaga ǔstalâvan′nâ. Ì ǔ dome dačkì faraonavaj, âkuû ǔzâǔ za sâbe Salamon, ën zrabìǔ takì samy babìnec.

9. Усё гэта было зроблена з дарагіх камянёў, абчасаных паводле памеру, абрэзаных пілою, з унутранага і вонкавага боку, ад асновы да выступаў, і з вонкавага боку да вялікага двара.

Usë gèta bylo zroblena z daragìh kamânëǔ, abčasanyh pavodle pameru, abrèzanyh pìloû, z unutranaga ì vonkavaga boku, ad asnovy da vystupaǔ, ì z vonkavaga boku da vâlìkaga dvara.

10. І ў фундамент пакладзены былі камяні дарагія, камяні вялікія, камяні дзесяць локцяў і камяні восем локцяў,

Ì ǔ fundament pakladzeny bylì kamânì daragìâ, kamânì vâlìkìâ, kamânì dzesâc′ lokcâǔ ì kamânì vosem lokcâǔ,

11. і зьверху дарагія камяні, абчасаныя паводле памеру, і кедр.

ì z′verhu daragìâ kamânì, abčasanyâ pavodle pameru, ì kedr.

12. Вялікі двор абгароджаны быў вакол трыма радамі часаных камянёў і адным радам кедровых бярвеньняў; таксама і ўнутраны двор храма Госпада і бабінец храма.

Vâlìkì dvor abgarodžany byǔ vakol tryma radamì časanyh kamânëǔ ì adnym radam kedrovyh bârven′nâǔ; taksama ì ǔnutrany dvor hrama Gospada ì babìnec hrama.

13. І паслаў цар Саламон і ўзяў з Тыра Хірама,

Ì paslaǔ car Salamon ì ǔzâǔ z Tyra Hìrama,

14. сына адной удавы, з калена Нэфталімавага. Бацька яго Тыранін быў меднік; ён меў здольнасьць, майстэрства і ўменьне вырабляць усялякія рэчы зь медзі. І прыйшоў ён да цара Саламона і рабіў у яго ўсялякую працу:

syna adnoj udavy, z kalena Nèftalìmavaga. Bac′ka âgo Tyranìn byǔ mednìk; ën meǔ zdol′nas′c′, majstèrstva ì ǔmen′ne vyrablâc′ usâlâkìâ rèčy z′ medzì. Ì pryjšoǔ ën da cara Salamona ì rabìǔ u âgo ǔsâlâkuû pracu:

15. і зрабіў ён два медныя слупы, кожны па васемнаццаць локцяў вышынёю, і шнурок дванаццаць локцяў абдымаў той і другі слуп;

ì zrabìǔ ën dva mednyâ slupy, kožny pa vasemnaccac′ lokcâǔ vyšynëû, ì šnurok dvanaccac′ lokcâǔ abdymaǔ toj ì drugì slup;

16. і два вянкі, вылітыя зь медзі, ён зрабіў, каб пакласьці на вярху слупоў: пяць локцяў вышыні ў адным вянку і пяць локцяў вышыні ў другім вянку;

ì dva vânkì, vylìtyâ z′ medzì, ën zrabìǔ, kab paklas′cì na vârhu slupoǔ: pâc′ lokcâǔ vyšynì ǔ adnym vânku ì pâc′ lokcâǔ vyšynì ǔ drugìm vânku;

17. сеткі плеценага вырабу і шнуркі ў выглядзе ланцужкоў для вянкоў, якія былі на вярху слупоў: сем на адным вянку і сем на другім вянку.

setkì plecenaga vyrabu ì šnurkì ǔ vyglâdze lancužkoǔ dlâ vânkoǔ, âkìâ bylì na vârhu slupoǔ: sem na adnym vânku ì sem na drugìm vânku.

18. Так зрабіў ён слупы і два рады гранатавых яблыкаў вакол сеткі, каб пакрыць вянкі, якія наверсе слупоў; тое самае зрабіў і для другога вянка.

Tak zrabìǔ ën slupy ì dva rady granatavyh âblykaǔ vakol setkì, kab pakryc′ vânkì, âkìâ naverse slupoǔ; toe samae zrabìǔ ì dlâ drugoga vânka.

19. А ў бабінцы вянкі наверсе слупоў зроблены як лілеі, чатыры локці,

A ǔ babìncy vânkì naverse slupoǔ zrobleny âk lìleì, čatyry lokcì,

20. і вянкі на абодвух слупах наверсе, проста над выпуклінай, якая каля сеткі; і на другім вянку, радамі вакол, дзьвесьце гранатавых яблыкаў.

ì vânkì na abodvuh slupah naverse, prosta nad vypuklìnaj, âkaâ kalâ setkì; ì na drugìm vânku, radamì vakol, dz′ves′ce granatavyh âblykaǔ.

21. І паставіў слупы да бабінца храма; паставіў слуп па правы бок і даў яму імя Яхін, і паставіў слуп па левы бок і даў яму імя Воаз.

Ì pastavìǔ slupy da babìnca hrama; pastavìǔ slup pa pravy bok ì daǔ âmu ìmâ Âhìn, ì pastavìǔ slup pa levy bok ì daǔ âmu ìmâ Voaz.

22. І над слупамі паставіў вянкі, зробленыя як лілеі. Так закончана праца над слупамі.

Ì nad slupamì pastavìǔ vânkì, zroblenyâ âk lìleì. Tak zakončana praca nad slupamì.

23. І зрабіў літае зь медзі мора, - ад краю яго да краю яго дзесяць локцяў, - зусім круглае, вышынёю пяць локцяў, і шнурок трыццаць локцяў абымаў яго вакол.

Ì zrabìǔ lìtae z′ medzì mora, - ad kraû âgo da kraû âgo dzesâc′ lokcâǔ, - zusìm kruglae, vyšynëû pâc′ lokcâǔ, ì šnurok tryccac′ lokcâǔ abymaǔ âgo vakol.

24. Падабенствы гуркоў пад краямі яго акружалі яго па дзесяць на локаць, акружалі мора з усіх бакоў у два рады; падабенствы гуркоў былі вылітыя з адным ліцьцём.

Padabenstvy gurkoǔ pad kraâmì âgo akružalì âgo pa dzesâc′ na lokac′, akružalì mora z usìh bakoǔ u dva rady; padabenstvy gurkoǔ bylì vylìtyâ z adnym lìc′cëm.

25. Яно стаяла на дванаццаці валах: тры глядзелі на поўнач, тры глядзелі на захад, тры глядзелі на поўдзень і тры глядзелі на ўсход; мора ляжала на іх, і зады іх былі павернутыя ўсярэдзіну пад яго.

Âno staâla na dvanaccacì valah: try glâdzelì na poǔnač, try glâdzelì na zahad, try glâdzelì na poǔdzen′ ì try glâdzelì na ǔshod; mora lâžala na ìh, ì zady ìh bylì pavernutyâ ǔsârèdzìnu pad âgo.

26. Таўшчынёю яно было ў далонь, і краі яго, зробленыя падобна да беражкоў чары, былі падобныя на лілею, якая распусьцілася. Яно ўмяшчала дзьве тысячы батаў.

Taǔščynëû âno bylo ǔ dalon′, ì kraì âgo, zroblenyâ padobna da beražkoǔ čary, bylì padobnyâ na lìleû, âkaâ raspus′cìlasâ. Âno ǔmâščala dz′ve tysâčy bataǔ.

27. І зрабіў ён дзесяць медных падставак; даўжыня кожнай падстаўкі - чатыры локці, шырыня - чатыры локці і тры локці - вышыня.

Ì zrabìǔ ën dzesâc′ mednyh padstavak; daǔžynâ kožnaj padstaǔkì - čatyry lokcì, šyrynâ - čatyry lokcì ì try lokcì - vyšynâ.

28. І вось будова падставак: у іх сьцены, сьцены паміж навугольнымі пласьцінамі;

Ì vos′ budova padstavak: u ìh s′ceny, s′ceny pamìž navugol′nymì plas′cìnamì;

29. на сьценах, якія паміж навугольнікамі, ільвы, валы і херувімы; таксама і на навугольніках, а вышэй і ніжэй ільвоў і валоў - раскідзістыя вянкі;

na s′cenah, âkìâ pamìž navugol′nìkamì, ìl′vy, valy ì heruvìmy; taksama ì na navugol′nìkah, a vyšèj ì nìžèj ìl′voǔ ì valoǔ - raskìdzìstyâ vânkì;

30. каля кожнай падстаўкі па чатыры медныя колы і восі медныя. На чатырох кутах выступы накшталт плячэй, выступы літыя зьнізу, пад чараю, каля кожнага вянка.

kalâ kožnaj padstaǔkì pa čatyry mednyâ koly ì vosì mednyâ. Na čatyroh kutah vystupy nakštalt plâčèj, vystupy lìtyâ z′nìzu, pad čaraû, kalâ kožnaga vânka.

31. Адтуліна ад унутранага вянка адзін локаць; адтуліна яго круглая, як у падножжа слупоў, паўтара локця і каля адтуліны яго выявы; але бакавыя сьцены чатырохкутныя, ня круглыя.

Adtulìna ad unutranaga vânka adzìn lokac′; adtulìna âgo kruglaâ, âk u padnožža slupoǔ, paǔtara lokcâ ì kalâ adtulìny âgo vyâvy; ale bakavyâ s′ceny čatyrohkutnyâ, nâ kruglyâ.

32. Пад сьценамі было чатыры колы, і восі колаў у падстаўках; вышыня кожнага кола - паўтара локця.

Pad s′cenamì bylo čatyry koly, ì vosì kolaǔ u padstaǔkah; vyšynâ kožnaga kola - paǔtara lokcâ.

33. Будова колаў такая самая, як і будова колаў у калясьніцы; восі іх і абады іх і сьпіцы іх, усё было літое.

Budova kolaǔ takaâ samaâ, âk ì budova kolaǔ u kalâs′nìcy; vosì ìh ì abady ìh ì s′pìcy ìh, usë bylo lìtoe.

34. Чатыры выступы на чатырох кутах кожнай падстаўкі; з падстаўкі выходзілі выступы яе.

Čatyry vystupy na čatyroh kutah kožnaj padstaǔkì; z padstaǔkì vyhodzìlì vystupy âe.

35. І наверсе падстаўкі круглае ўзвышэньне на паўлокця вышыні; і на версе падстаўкі тронкі яе і сьцены яе з адной зь ёю масы.

Ì naverse padstaǔkì kruglae ǔzvyšèn′ne na paǔlokcâ vyšynì; ì na verse padstaǔkì tronkì âe ì s′ceny âe z adnoj z′ ëû masy.

36. І вырабіў ён на дошчачках яе тронкі і на сьценах яе херувімаў, львоў і пальмы, колькі дзе дазваляла месца, і вакол раскідзістыя вянкі.

Ì vyrabìǔ ën na doščačkah âe tronkì ì na s′cenah âe heruvìmaǔ, l′voǔ ì pal′my, kol′kì dze dazvalâla mesca, ì vakol raskìdzìstyâ vânkì.

37. Так зрабіў ён дзесяць падставак: ва ўсіх іх адно ліцьцё, адна мера, адзін выгляд.

Tak zrabìǔ ën dzesâc′ padstavak: va ǔsìh ìh adno lìc′cë, adna mera, adzìn vyglâd.

38. І зрабіў дзесяць медных умывальніц: кожная ўмывальніца мясьціла сорак батаў, кожная ўмывальніца была чатыры локці, кожная ўмывальніца стаяла на адной зь дзесяці падставак.

Ì zrabìǔ dzesâc′ mednyh umyval′nìc: kožnaâ ǔmyval′nìca mâs′cìla sorak bataǔ, kožnaâ ǔmyval′nìca byla čatyry lokcì, kožnaâ ǔmyval′nìca staâla na adnoj z′ dzesâcì padstavak.

39. І расставіў падстаўкі - пяць па правым баку храма і пяць па левым баку храма, а мора паставіў па правым баку храма, на паўднёва-ўсходнім баку.

Ì rasstavìǔ padstaǔkì - pâc′ pa pravym baku hrama ì pâc′ pa levym baku hrama, a mora pastavìǔ pa pravym baku hrama, na paǔdnëva-ǔshodnìm baku.

40. І зрабіў Хірам умывальніцы і лапаткі і чары. І закончыў Хірам усю працу, якую рабіў у цара Саламона для храма Гасподняга:

Ì zrabìǔ Hìram umyval′nìcy ì lapatkì ì čary. Ì zakončyǔ Hìram usû pracu, âkuû rabìǔ u cara Salamona dlâ hrama Gaspodnâga:

41. два слупы і дзьве апаяскі вянкоў, якія наверсе слупоў,і дзьве сеткі для накрываньня двух апаясак вянкоў, якія наверсе слупоў;

dva slupy ì dz′ve apaâskì vânkoǔ, âkìâ naverse slupoǔ,ì dz′ve setkì dlâ nakryvan′nâ dvuh apaâsak vânkoǔ, âkìâ naverse slupoǔ;

42. і чатырыста гранатавых яблыкаў на кожную сетку, для накрываньня двух апаясак вянкоў, што на слупах;

ì čatyrysta granatavyh âblykaǔ na kožnuû setku, dlâ nakryvan′nâ dvuh apaâsak vânkoǔ, što na slupah;

43. і дзесяць падставак і дзесяць умывальніц на падстаўках;

ì dzesâc′ padstavak ì dzesâc′ umyval′nìc na padstaǔkah;

44. адно мора і дванаццаць валоў пад морам;

adno mora ì dvanaccac′ valoǔ pad moram;

45. і тазы, і лапаткі, і чары. Усе рэчы, якія зрабіў Хірам цару Саламону для храма Госпада, з паліраванай медзі.

ì tazy, ì lapatkì, ì čary. Use rèčy, âkìâ zrabìǔ Hìram caru Salamonu dlâ hrama Gospada, z palìravanaj medzì.

46. Цар выліваў іх у гліністай зямлі, у ваколіцах Ярдана, паміж Сакхотам і Цартанам.

Car vylìvaǔ ìh u glìnìstaj zâmlì, u vakolìcah Ârdana, pamìž Sakhotam ì Cartanam.

47. І паставіў Саламон усе гэтыя рэчы на месца. З прычыны іх вялікага мноства, вага медзі ня вызначаная.

Ì pastavìǔ Salamon use gètyâ rèčy na mesca. Z pryčyny ìh vâlìkaga mnostva, vaga medzì nâ vyznačanaâ.

48. І зрабіў Саламон усе рэчы, якія ў храме Госпада: залаты ахвярнік і залаты стол, на якім хлябы выстаўленыя;

Ì zrabìǔ Salamon use rèčy, âkìâ ǔ hrame Gospada: zalaty ahvârnìk ì zalaty stol, na âkìm hlâby vystaǔlenyâ;

49. і сьвяцільні - пяць па правы бок і пяць па левы бок, перад заднім аддзяленьнем храма, з чыстага золата, і кветкі, і лампадкі, і абцужкі з золата;

ì s′vâcìl′nì - pâc′ pa pravy bok ì pâc′ pa levy bok, perad zadnìm addzâlen′nem hrama, z čystaga zolata, ì kvetkì, ì lampadkì, ì abcužkì z zolata;

50. і місы, і нажы, і чары, і латкі, і кадзільніцы з чыстага золата, і петлі ў дзьвярах унутранага храма ў Сьвятым Сьвятых і ў дзьвярах у храме таксама з золата.

ì mìsy, ì nažy, ì čary, ì latkì, ì kadzìl′nìcy z čystaga zolata, ì petlì ǔ dz′vârah unutranaga hrama ǔ S′vâtym S′vâtyh ì ǔ dz′vârah u hrame taksama z zolata.

51. Так зьвершана ўся праца, якую рабіў цар Саламон для храма Госпада. І прынёс Саламон прысьвечанае Давідам, бацькам ягоным; срэбра і золата і рэчы аддаў у скарбніцы храма Гасподняга.

Tak z′veršana ǔsâ praca, âkuû rabìǔ car Salamon dlâ hrama Gospada. Ì prynës Salamon prys′večanae Davìdam, bac′kam âgonym; srèbra ì zolata ì rèčy addaǔ u skarbnìcy hrama Gaspodnâga.

8 Кіраўнік

1. Тады склікаў Саламон старэйшынаў Ізраільскіх і ўсіх начальнікаў каленаў, галоўных ад пакаленьняў сыноў Ізраілевых да цара Саламона ў Ерусалім, каб перанесьці каўчэг запавета Гасподняга з горада Давідавага, гэта значыць Сіёна.

Tady sklìkaǔ Salamon starèjšynaǔ Ìzraìl′skìh ì ǔsìh načal′nìkaǔ kalenaǔ, galoǔnyh ad pakalen′nâǔ synoǔ Ìzraìlevyh da cara Salamona ǔ Erusalìm, kab peranes′cì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga z gorada Davìdavaga, gèta značyc′ Sìëna.

2. І сабраліся да цара Саламона на сьвята ўсе Ізраільцяне, у месяцы Атаніме, які ёсьць сёмы месяц.

Ì sabralìsâ da cara Salamona na s′vâta ǔse Ìzraìl′câne, u mesâcy Atanìme, âkì ës′c′ sëmy mesâc.

3. І рашылі ўсе старэйшыны Ізраілевыя; і паднялі сьвяшчэнны каўчэг,

Ì rašylì ǔse starèjšyny Ìzraìlevyâ; ì padnâlì s′vâščènny kaǔčèg,

4. і панесьлі каўчэг Гасподні і скінію сходу і ўсе сьвяшчэнныя рэчы, якія былі ў скініі; і несьлі іх сьвятары і лявіты.

ì panes′lì kaǔčèg Gaspodnì ì skìnìû shodu ì ǔse s′vâščènnyâ rèčy, âkìâ bylì ǔ skìnìì; ì nes′lì ìh s′vâtary ì lâvìty.

5. А цар Саламон і зь ім усё супольства Ізраільскае, што сабралася да яго, ішлі перад каўчэгам, прыносячы ахвяры з дробнага і буйнога быдла, якое немагчыма палічыць і вызначыць паводле мноства яго.

A car Salamon ì z′ ìm usë supol′stva Ìzraìl′skae, što sabralasâ da âgo, ìšlì perad kaǔčègam, prynosâčy ahvâry z drobnaga ì bujnoga bydla, âkoe nemagčyma palìčyc′ ì vyznačyc′ pavodle mnostva âgo.

6. І ўнесьлі сьвятары каўчэг запавета Гасподняга на месца ягонае, у давір храма, у Сьвятое Сьвятых, на крылы херувімаў.

Ì ǔnes′lì s′vâtary kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga na mesca âgonae, u davìr hrama, u S′vâtoe S′vâtyh, na kryly heruvìmaǔ.

7. Бо херувімы распасьціралі свае крылы над месцам каўчэга, і пакрывалі херувімы зьверху каўчэг і жэрдкі яго.

Bo heruvìmy raspas′cìralì svae kryly nad mescam kaǔčèga, ì pakryvalì heruvìmy z′verhu kaǔčèg ì žèrdkì âgo.

8. І высунуліся жэрдкі так, што галоўкі жэрдак відны былі зь сьвяцілішча перад давірам, але ня выходзілі вонкі; яны там і да сёньня.

Ì vysunulìsâ žèrdkì tak, što galoǔkì žèrdak vìdny bylì z′ s′vâcìlìšča perad davìram, ale nâ vyhodzìlì vonkì; âny tam ì da sën′nâ.

9. У каўчэгу нічога ня было, апрача двух каменных скрыжаляў, якія паклаў туды Майсей на Харыве, калі Гасподзь заключыў запавет з сынамі Ізраілевымі, пасьля выхаду іх зь зямлі Егіпецкай.

U kaǔčègu nìčoga nâ bylo, aprača dvuh kamennyh skryžalâǔ, âkìâ paklaǔ tudy Majsej na Haryve, kalì Gaspodz′ zaklûčyǔ zapavet z synamì Ìzraìlevymì, pas′lâ vyhadu ìh z′ zâmlì Egìpeckaj.

10. Калі сьвятары выйшлі зь сьвяцілішча, воблака напоўніла дом Гасподні;

Kalì s′vâtary vyjšlì z′ s′vâcìlìšča, voblaka napoǔnìla dom Gaspodnì;

11. і не маглі сьвятары стаяць на набажэнстве з прычыны воблака; бо слава Гасподняя напоўніла храм Гасподні.

ì ne maglì s′vâtary staâc′ na nabažènstve z pryčyny voblaka; bo slava Gaspodnââ napoǔnìla hram Gaspodnì.

12. Тады сказаў Саламон: Гасподзь сказаў, што Ён упадабаў быць у імгле;

Tady skazaǔ Salamon: Gaspodz′ skazaǔ, što Ën upadabaǔ byc′ u ìmgle;

13. я пабудаваў храм у жытлішчы Табе, месца, каб быць Табе вечна.

â pabudavaǔ hram u žytlìščy Tabe, mesca, kab byc′ Tabe večna.

14. І павярнуўся цар абліччам сваім, і дабраславіў увесь сход Ізраільцянаў; увесь сход Ізраільцянаў стаяў.

Ì pavârnuǔsâ car ablìččam svaìm, ì dabraslavìǔ uves′ shod Ìzraìl′cânaǔ; uves′ shod Ìzraìl′cânaǔ staâǔ.

15. І сказаў: дабраславёны Гасподзь, Бог Ізраілеў, Які сказаў вуснамі сваімі Давіду, бацьку майму, і сёньня выканаў рукою сваёю! Ён казаў:

Ì skazaǔ: dabraslavëny Gaspodz′, Bog Ìzraìleǔ, Âkì skazaǔ vusnamì svaìmì Davìdu, bac′ku majmu, ì sën′nâ vykanaǔ rukoû svaëû! Ën kazaǔ:

16. з таго дня, як Я вывеў народ Мой Ізраіля зь Егіпта, Я ня выбраў горада ў ніводным з каленаў Ізраілевых, каб пабудаваны быў дом, у якім было б імя Маё; і выбраў Давіда, каб быць яму над народам Маім Ізраілем.

"z tago dnâ, âk Â vyveǔ narod Moj Ìzraìlâ z′ Egìpta, Â nâ vybraǔ gorada ǔ nìvodnym z kalenaǔ Ìzraìlevyh, kab pabudavany byǔ dom, u âkìm bylo b ìmâ Maë; ì vybraǔ Davìda, kab byc′ âmu nad narodam Maìm Ìzraìlem".

17. У Давіда, бацькі майго, было на сэрцы пабудаваць храм імя Госпада, Бога Ізраілевага;

U Davìda, bac′kì majgo, bylo na sèrcy pabudavac′ hram ìmâ Gospada, Boga Ìzraìlevaga;

18. але Гасподзь сказаў Давіду, бацьку майму: "у цябе ёсьць на сэрцы пабудаваць храм імю Майму; добра, што гэта ў цябе ляжыць на сэрцы;

ale Gaspodz′ skazaǔ Davìdu, bac′ku majmu: "u câbe ës′c′ na sèrcy pabudavac′ hram ìmû Majmu; dobra, što gèta ǔ câbe lâžyc′ na sèrcy;

19. аднак ты не пабудуеш храм, а сын твой, які выйшаў са сьцёгнаў тваіх, ён пабудуе храм імю Майму".

adnak ty ne pabudueš hram, a syn tvoj, âkì vyjšaǔ sa s′cëgnaǔ tvaìh, ën pabudue hram ìmû Majmu".

20. І спраўдзіў Гасподзь слова Сваё, якое прамовіў. Я ўступіў на месца бацькі майго Давіда, і сеў на троне Ізраілевым, як сказаў Гасподзь, і пабудаваў храм імя Госпада, Бога Ізраілевага;

Ì spraǔdzìǔ Gaspodz′ slova Svaë, âkoe pramovìǔ. Â ǔstupìǔ na mesca bac′kì majgo Davìda, ì seǔ na trone Ìzraìlevym, âk skazaǔ Gaspodz′, ì pabudavaǔ hram ìmâ Gospada, Boga Ìzraìlevaga;

21. і падрыхтаваў там месца каўчэгу, у якім запавет Госпада, заключаны Ім з бацькамі нашымі, калі Ён вывеў іх зь зямлі Егіпецкай.

ì padryhtavaǔ tam mesca kaǔčègu, u âkìm zapavet Gospada, zaklûčany Ìm z bac′kamì našymì, kalì Ën vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj.

22. І стаў Саламон перад ахвярнікам Гасподнім наперадзе ўсяго сходу Ізраільцянаў, і падняў рукі свае да неба,

Ì staǔ Salamon perad ahvârnìkam Gaspodnìm naperadze ǔsâgo shodu Ìzraìl′cânaǔ, ì padnâǔ rukì svae da neba,

23. і сказаў: Госпадзе, Божа Ізраілеў! няма падобнага Табе Бога на нябёсах угары і на зямлі ўнізе; Ты захоўваеш запавет і літасьць да рабоў Тваіх, якія ходзяць прад Табою ўсім сэрцам сваім.

ì skazaǔ: Gospadze, Boža Ìzraìleǔ! nâma padobnaga Tabe Boga na nâbësah ugary ì na zâmlì ǔnìze; Ty zahoǔvaeš zapavet ì lìtas′c′ da raboǔ Tvaìh, âkìâ hodzâc′ prad Taboû ǔsìm sèrcam svaìm.

24. Ты выканаў рабу Твайму Давіду, бацьку майму, што казаў яму; што прамовіў Ты вуснамі Тваімі, тое ў гэты дзень учыніў рукою Тваёю.

Ty vykanaǔ rabu Tvajmu Davìdu, bac′ku majmu, što kazaǔ âmu; što pramovìǔ Ty vusnamì Tvaìmì, toe ǔ gèty dzen′ učynìǔ rukoû Tvaëû.

25. І сёньня, Госпадзе, Божа Ізраілеў, выканай рабу Твайму Давіду, бацьку майму, тое, што казаў Ты яму, прамовіўшы: "ня мінецца ў цябе прад абліччам Маім той, хто сядзіць на троне Ізраілевым, калі толькі сыны твае будуць трымацца шляху свайго, ходзячы прад Мною так, як ты хадзіў прад Мною".

Ì sën′nâ, Gospadze, Boža Ìzraìleǔ, vykanaj rabu Tvajmu Davìdu, bac′ku majmu, toe, što kazaǔ Ty âmu, pramovìǔšy: "nâ mìnecca ǔ câbe prad ablìččam Maìm toj, hto sâdzìc′ na trone Ìzraìlevym, kalì tol′kì syny tvae buduc′ trymacca šlâhu svajgo, hodzâčy prad Mnoû tak, âk ty hadzìǔ prad Mnoû".

26. І сёньня, Госпадзе, Божа Ізраілеў, хай будзе слушнае слова Тваё, якое Ты прамовіў рабу Твайму Давіду, бацьку майму!

Ì sën′nâ, Gospadze, Boža Ìzraìleǔ, haj budze slušnae slova Tvaë, âkoe Ty pramovìǔ rabu Tvajmu Davìdu, bac′ku majmu!

27. Сапраўды, ці ж Богу жыць на зямлі? Неба і неба нябёсаў не ўмяшчаюць Цябе, тым меней гэты храм, які я пабудаваў;

Sapraǔdy, cì ž Bogu žyc′ na zâmlì? Neba ì neba nâbësaǔ ne ǔmâščaûc′ Câbe, tym menej gèty hram, âkì â pabudavaǔ;

28. але ўважы малітве раба Твайго і прашэньню ягонаму, Госпадзе, Божа мой; пачуй позву і малітву, якою раб Твой умольвае Цябе сёньня.

ale ǔvažy malìtve raba Tvajgo ì prašèn′nû âgonamu, Gospadze, Boža moj; pačuj pozvu ì malìtvu, âkoû rab Tvoj umol′vae Câbe sën′nâ.

29. Хай будуць вочы Твае адкрытыя на храм гэты ўдзень і ўночы, на гэтае месца, пра якое Ты сказаў: "Маё імя будзе там"; пачуй малітву, якою будзе маліцца раб Твой на месцы гэтым.

Haj buduc′ vočy Tvae adkrytyâ na hram gèty ǔdzen′ ì ǔnočy, na gètae mesca, pra âkoe Ty skazaǔ: "Maë ìmâ budze tam"; pačuj malìtvu, âkoû budze malìcca rab Tvoj na mescy gètym.

30. Пачуй маленьне раба Твайго і народу Твайго Ізраіля, калі яны будуць маліцца на месцы гэтым; пачуй на месцы перабываньня Твайго, на нябёсах, пачуй і зьлітуйся.

Pačuj malen′ne raba Tvajgo ì narodu Tvajgo Ìzraìlâ, kalì âny buduc′ malìcca na mescy gètym; pačuj na mescy perabyvan′nâ Tvajgo, na nâbësah, pačuj ì z′lìtujsâ.

31. Калі хто згрэшыць супроць блізкага свайго, і спатрабуе зь яго прысягі, каб ён запрысягнуўся, і дзеля прысягі прыйдуць да ахвярніка Твайго, у храм гэты;

Kalì hto zgrèšyc′ suproc′ blìzkaga svajgo, ì spatrabue z′ âgo prysâgì, kab ën zaprysâgnuǔsâ, ì dzelâ prysâgì pryjduc′ da ahvârnìka Tvajgo, u hram gèty;

32. тады Ты пачуй зь неба, і ўчыні суд над рабамі Тваімі, зьвінаваці вінаватага, паклаўшы ўчынак яго на галаву ягоную, і апраўдай невінаватага, даўшы яму паводле праўды ягонай.

tady Ty pačuj z′ neba, ì ǔčynì sud nad rabamì Tvaìmì, z′vìnavacì vìnavataga, paklaǔšy ǔčynak âgo na galavu âgonuû, ì apraǔdaj nevìnavataga, daǔšy âmu pavodle praǔdy âgonaj.

33. Калі народ Твой Ізраіль будзе пабіты няпрыяцелем за тое, што зграшыў прад Табою, і калі яны зьвернуцца да Цябе, і вызнаюць імя Тваё, і будуць прасіць і ўмольваць Цябе ў гэтым храме:

Kalì narod Tvoj Ìzraìl′ budze pabìty nâpryâcelem za toe, što zgrašyǔ prad Taboû, ì kalì âny z′vernucca da Câbe, ì vyznaûc′ ìmâ Tvaë, ì buduc′ prasìc′ ì ǔmol′vac′ Câbe ǔ gètym hrame:

34. тады Ты пачуй зь неба, і даруй грэх народу Твайго Ізраіля, і вярні іх у зямлю, якую Ты даў бацькам іхнім.

tady Ty pačuj z′ neba, ì daruj grèh narodu Tvajgo Ìzraìlâ, ì vârnì ìh u zâmlû, âkuû Ty daǔ bac′kam ìhnìm.

35. Калі замкнецца неба і ня будзе дажджу за тое, што яны згрэшаць прад Табою, і калі памоляцца на месцы гэтым і вызнаюць імя Тваё і адвернуцца ад грэху свайго, бо Ты ўпакорыў іх,

Kalì zamknecca neba ì nâ budze daždžu za toe, što âny zgrèšac′ prad Taboû, ì kalì pamolâcca na mescy gètym ì vyznaûc′ ìmâ Tvaë ì advernucca ad grèhu svajgo, bo Ty ǔpakoryǔ ìh,

36. тады пачуй зь неба і даруй грэх рабоў Тваіх і народу Твайго Ізраіля, указаўшы ім добры шлях, па якім ісьці, і пашлі дождж на зямлю Тваю, якую Ты даў народу Твайму ў спадчыну.

tady pačuj z′ neba ì daruj grèh raboǔ Tvaìh ì narodu Tvajgo Ìzraìlâ, ukazaǔšy ìm dobry šlâh, pa âkìm ìs′cì, ì pašlì doždž na zâmlû Tvaû, âkuû Ty daǔ narodu Tvajmu ǔ spadčynu.

37. Ці будзе на зямлі голад, ці будзе пошасьць, ці будзе палючы вецер, іржа, саранча, чэрві, ці няпрыяцель будзе ўціскаць яго на зямлі ягонай, ці будзе якое бедства, якая хвароба;

Cì budze na zâmlì golad, cì budze pošas′c′, cì budze palûčy vecer, ìrža, saranča, čèrvì, cì nâpryâcel′ budze ǔcìskac′ âgo na zâmlì âgonaj, cì budze âkoe bedstva, âkaâ hvaroba;

38. пры ўсякай малітве, пры ўсякім маленьні, якое будзе ад якога-небудзь чалавека ва ўсім народзе Тваім Ізраілі, калі яны адчуюць бедства ў сэрцы сваім і працягнуць рукі свае да храма гэтага,

pry ǔsâkaj malìtve, pry ǔsâkìm malen′nì, âkoe budze ad âkoga-nebudz′ čalaveka va ǔsìm narodze Tvaìm Ìzraìlì, kalì âny adčuûc′ bedstva ǔ sèrcy svaìm ì pracâgnuc′ rukì svae da hrama gètaga,

39. Ты пачуй зь неба, зь месца, дзе Ты ёсьць, і памілуй; зрабі і дай кожнаму паводле шляхоў ягоных, як Ты ўбачыш сэрца ягонае, бо Ты адзін ведаеш сэрца ўсіх сыноў чалавечых;

Ty pačuj z′ neba, z′ mesca, dze Ty ës′c′, ì pamìluj; zrabì ì daj kožnamu pavodle šlâhoǔ âgonyh, âk Ty ǔbačyš sèrca âgonae, bo Ty adzìn vedaeš sèrca ǔsìh synoǔ čalavečyh;

40. каб яны баяліся Цябе праз усе дні, пакуль жывуць на зямлі, якую Ты даў бацькам нашым.

kab âny baâlìsâ Câbe praz use dnì, pakul′ žyvuc′ na zâmlì, âkuû Ty daǔ bac′kam našym.

41. Калі і іншапляменец, які не ад Твайго народу Ізраіля, прыйдзе зь зямлі далёкай дзеля імя Твайго,

Kalì ì ìnšaplâmenec, âkì ne ad Tvajgo narodu Ìzraìlâ, pryjdze z′ zâmlì dalëkaj dzelâ ìmâ Tvajgo,

42. бо яны пачуюць пра Тваё імя вялікае і пра Тваю руку моцную і пра Тваю мышцу прасьцёртую, і прыйдзе ён і памоліцца каля храма гэтага,

bo âny pačuûc′ pra Tvaë ìmâ vâlìkae ì pra Tvaû ruku mocnuû ì pra Tvaû myšcu pras′cërtuû, ì pryjdze ën ì pamolìcca kalâ hrama gètaga,

43. пачуй зь неба, зь месца, дзе Ты, і зрабі ўсё, пра што будзе заклікаць да Цябе іншапляменец, каб усе народы зямлі ведалі імя Тваё, каб баяліся Цябе, як народ Твой Ізраіль, каб ведалі, што імем Тваім называецца храм гэты, які я пабудаваў.

pačuj z′ neba, z′ mesca, dze Ty, ì zrabì ǔsë, pra što budze zaklìkac′ da Câbe ìnšaplâmenec, kab use narody zâmlì vedalì ìmâ Tvaë, kab baâlìsâ Câbe, âk narod Tvoj Ìzraìl′, kab vedalì, što ìmem Tvaìm nazyvaecca hram gèty, âkì â pabudavaǔ.

44. Калі выйдзе народ Твой на вайну супроць ворага свайго шляхам, якім Ты пашлеш яго, і будзе маліцца Госпаду, павярнуўшыся да горада, які Ты абраў, і да храма, які я пабудаваў імю Твайму,

Kalì vyjdze narod Tvoj na vajnu suproc′ voraga svajgo šlâham, âkìm Ty pašleš âgo, ì budze malìcca Gospadu, pavârnuǔšysâ da gorada, âkì Ty abraǔ, ì da hrama, âkì â pabudavaǔ ìmû Tvajmu,

45. тады пачуй зь неба малітву іхнюю і прашэньне іхняе і зрабі, што трэба ім.

tady pačuj z′ neba malìtvu ìhnûû ì prašèn′ne ìhnâe ì zrabì, što trèba ìm.

46. Калі яны згрэшаць прад Табою, - бо няма чалавека, які не грашыў бы, - і Ты ўгневаешся на іх, і аддасі іх ворагам, і тыя, што паланілі іх і павядуць іх у няпрыяцельскую зямлю, далёкую альбо блізкую,

Kalì âny zgrèšac′ prad Taboû, - bo nâma čalaveka, âkì ne grašyǔ by, - ì Ty ǔgnevaešsâ na ìh, ì addasì ìh voragam, ì tyâ, što palanìlì ìh ì pavâduc′ ìh u nâpryâcel′skuû zâmlû, dalëkuû al′bo blìzkuû,

47. і калі яны на зямлі, у якой будуць жыць у палоне, увойдуць у сябе і зьвернуцца і будуць маліцца Табе на зямлі тых, што паланілі іх, кажучы: "мы зграшылі, учынілі беззаконьне, мы вінаватыя",

ì kalì âny na zâmlì, u âkoj buduc′ žyc′ u palone, uvojduc′ u sâbe ì z′vernucca ì buduc′ malìcca Tabe na zâmlì tyh, što palanìlì ìh, kažučy: "my zgrašylì, učynìlì bezzakon′ne, my vìnavatyâ",

48. і калі павернуцца да Цябе ўсім сэрцам сваім і ўсёю душою сваёю ў зямлі ворагаў, якія паланілі іх, і будуць маліцца Табе, павярнуўшыся да зямлі сваёй, якую Ты даў бацькам іхнім, да горада, які Ты абраў, і да храма, які я пабудаваў імю Твайму,

ì kalì pavernucca da Câbe ǔsìm sèrcam svaìm ì ǔsëû dušoû svaëû ǔ zâmlì voragaǔ, âkìâ palanìlì ìh, ì buduc′ malìcca Tabe, pavârnuǔšysâ da zâmlì svaëj, âkuû Ty daǔ bac′kam ìhnìm, da gorada, âkì Ty abraǔ, ì da hrama, âkì â pabudavaǔ ìmû Tvajmu,

49. тады пачуй зь неба, зь месца, дзе Ты, малітву і прашэньне іхняе і зрабі, што трэба ім;

tady pačuj z′ neba, z′ mesca, dze Ty, malìtvu ì prašèn′ne ìhnâe ì zrabì, što trèba ìm;

50. і даруй народу Твайму, у чым ён зграшыў прад Табою, і ўсе благія ўчынкі ягоныя, якія ён зрабіў прад Табою, і абудзі спагаду да іх у тых, што паланілі іх, каб яны былі мілажальныя да іх:

ì daruj narodu Tvajmu, u čym ën zgrašyǔ prad Taboû, ì ǔse blagìâ ǔčynkì âgonyâ, âkìâ ën zrabìǔ prad Taboû, ì abudzì spagadu da ìh u tyh, što palanìlì ìh, kab âny bylì mìlažal′nyâ da ìh:

51. бо яны - Твой народ і Твой надзел, які Ты вывеў зь Егіпта, з жалезнай печы.

bo âny - Tvoj narod ì Tvoj nadzel, âkì Ty vyveǔ z′ Egìpta, z žaleznaj pečy.

52. Хай будуць вочы Твае адкрытыя на малітву раба Твайго і на малітву народу Твайго Ізраіля, каб чуць іх заўсёды, калі яны будуць заклікаць Цябе,

Haj buduc′ vočy Tvae adkrytyâ na malìtvu raba Tvajgo ì na malìtvu narodu Tvajgo Ìzraìlâ, kab čuc′ ìh zaǔsëdy, kalì âny buduc′ zaklìkac′ Câbe,

53. бо Ты аддзяліў іх сабе ў надзел з тых народаў зямлі, як Ты сказаў праз Майсея, раба Твайго, калі вывеў бацькоў нашых зь Егіпта, Уладыка Госпадзе!

bo Ty addzâlìǔ ìh sabe ǔ nadzel z tyh narodaǔ zâmlì, âk Ty skazaǔ praz Majseâ, raba Tvajgo, kalì vyveǔ bac′koǔ našyh z′ Egìpta, Uladyka Gospadze!

54. Калі Саламон прамовіў усё гэта маленьне і прашэньне да Госпада, тады ўстаў з каленяў ад ахвярніка Гасподняга, а рукі ягоныя былі паднятыя да неба.

Kalì Salamon pramovìǔ usë gèta malen′ne ì prašèn′ne da Gospada, tady ǔstaǔ z kalenâǔ ad ahvârnìka Gaspodnâga, a rukì âgonyâ bylì padnâtyâ da neba.

55. І стоячы дабраславіў увесь сход Ізраільцянаў, гучным голасам кажучы:

Ì stoâčy dabraslavìǔ uves′ shod Ìzraìl′cânaǔ, gučnym golasam kažučy:

56. дабраславёны Гасподзь, Які даў спакой народу Свайму Ізраілю, як казаў! не засталося нявыкананага ніводнага слова з усіх добрых слоў Яго, якія Ён прамовіў праз раба Свайго Майсея;

dabraslavëny Gaspodz′, Âkì daǔ spakoj narodu Svajmu Ìzraìlû, âk kazaǔ! ne zastalosâ nâvykananaga nìvodnaga slova z usìh dobryh sloǔ Âgo, âkìâ Ën pramovìǔ praz raba Svajgo Majseâ;

57. хай будзе з намі Гасподзь Бог наш, як быў Ён з бацькамі нашымі, хай не пакіне нас,

haj budze z namì Gaspodz′ Bog naš, âk byǔ Ën z bac′kamì našymì, haj ne pakìne nas,

58. схіляючы да Сябе сэрца наша, каб мы хадзілі па ўсіх шляхах Ягоных і захоўвалі запаведзі Ягоныя і пастановы Ягоныя і законы Ягоныя, якія Ён наказаў бацькам нашым;

shìlâûčy da Sâbe sèrca naša, kab my hadzìlì pa ǔsìh šlâhah Âgonyh ì zahoǔvalì zapavedzì Âgonyâ ì pastanovy Âgonyâ ì zakony Âgonyâ, âkìâ Ën nakazaǔ bac′kam našym;

59. і хай будуць словы гэтыя, якімі я маліўся прад Госпадам, блізкія да Госпада Бога нашага ўдзень і ўначы, каб Ён рабіў, што трэба рабу Свайму, і што трэба народу Свайму Ізраілю, дзень у дзень,

ì haj buduc′ slovy gètyâ, âkìmì â malìǔsâ prad Gospadam, blìzkìâ da Gospada Boga našaga ǔdzen′ ì ǔnačy, kab Ën rabìǔ, što trèba rabu Svajmu, ì što trèba narodu Svajmu Ìzraìlû, dzen′ u dzen′,

60. каб усе народы ўведалі, што Гасподзь ёсьць Бог, і няма апрача Яго;

kab use narody ǔvedalì, što Gaspodz′ ës′c′ Bog, ì nâma aprača Âgo;

61. хай будзе сэрца ваша цалкам аддадзена Госпаду Богу нашаму, каб хадзіць паводле пастановаў Ягоных і захоўваць запаведзі Ягоныя, як сёньня.

haj budze sèrca vaša calkam addadzena Gospadu Bogu našamu, kab hadzìc′ pavodle pastanovaǔ Âgonyh ì zahoǔvac′ zapavedzì Âgonyâ, âk sën′nâ.

62. І цар і ўсе Ізраільцяне зь ім прынесьлі ахвяру Госпаду.

Ì car ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm prynes′lì ahvâru Gospadu.

63. І прынёс Саламон мірную ахвяру, якую прынёс ён Госпаду, дваццаць дзьве тысячы буйнога быдла і сто дваццаць тысяч дробнага быдла. Так асьвяціў храм Госпаду цар і ўсе сыны Ізраілевыя.

Ì prynës Salamon mìrnuû ahvâru, âkuû prynës ën Gospadu, dvaccac′ dz′ve tysâčy bujnoga bydla ì sto dvaccac′ tysâč drobnaga bydla. Tak as′vâcìǔ hram Gospadu car ì ǔse syny Ìzraìlevyâ.

64. І ў той самы дзень асьвяціў цар сярэднюю частку двара, які перад храмам Гасподнім, учыніўшы там цэласпаленьне і хлебнае прынашэньне і ўзьнёсшы тлушч мірных ахвяр, бо медны ахвярнік, які прад Госпадам, быў малы пад памяшканьні цэласпаленьня і хлебнага прынашэньня і тлушчу мірных ахвяр.

Ì ǔ toj samy dzen′ as′vâcìǔ car sârèdnûû častku dvara, âkì perad hramam Gaspodnìm, učynìǔšy tam cèlaspalen′ne ì hlebnae prynašèn′ne ì ǔz′nësšy tlušč mìrnyh ahvâr, bo medny ahvârnìk, âkì prad Gospadam, byǔ maly pad pamâškan′nì cèlaspalen′nâ ì hlebnaga prynašèn′nâ ì tlušču mìrnyh ahvâr.

65. І зрабіў Саламон у гэты час сьвята, і ўвесь Ізраіль зь ім, - вялікі сход, які сышоўся ад уваходу ў Эмат да ракі Егіпецкай прад Госпадам Богам нашым; - сем дзён і яшчэ сем дзён, чатырнаццаць дзён.

Ì zrabìǔ Salamon u gèty čas s′vâta, ì ǔves′ Ìzraìl′ z′ ìm, - vâlìkì shod, âkì syšoǔsâ ad uvahodu ǔ Èmat da rakì Egìpeckaj prad Gospadam Bogam našym; - sem dzën ì âščè sem dzën, čatyrnaccac′ dzën.

66. На восьмы дзень Саламон адпусьціў народ. І дабраславілі цара і пайшлі ў намёты свае, радуючыся і вяселячыся ў сэрцы за ўсё добрае, што зрабіў Гасподзь рабу Свайму Давіду і народу Свайму Ізраілю.

Na vos′my dzen′ Salamon adpus′cìǔ narod. Ì dabraslavìlì cara ì pajšlì ǔ namëty svae, raduûčysâ ì vâselâčysâ ǔ sèrcy za ǔsë dobrae, što zrabìǔ Gaspodz′ rabu Svajmu Davìdu ì narodu Svajmu Ìzraìlû.

9 Кіраўнік

1. Пасьля таго, як Саламон закончыў будаўніцтва храма Гасподняга і дома царскага і ўсё, што Саламон хацеў зрабіць,

Pas′lâ tago, âk Salamon zakončyǔ budaǔnìctva hrama Gaspodnâga ì doma carskaga ì ǔsë, što Salamon haceǔ zrabìc′,

2. зьявіўся Саламону Гасподзь другі раз, як зьявіўся яму ў Гаваоне.

z′âvìǔsâ Salamonu Gaspodz′ drugì raz, âk z′âvìǔsâ âmu ǔ Gavaone.

3. І сказаў яму Гасподзь: Я пачуў малітву тваю і просьбу тваю, чаго ты прасіў у Мяне. Я асьвяціў гэты храм, які ты збудаваў, каб быць імю Майму там вечна; і будуць вочы Мае і сэрца Маё там ва ўсе дні.

Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: Â pačuǔ malìtvu tvaû ì pros′bu tvaû, čago ty prasìǔ u Mâne. Â as′vâcìǔ gèty hram, âkì ty zbudavaǔ, kab byc′ ìmû Majmu tam večna; ì buduc′ vočy Mae ì sèrca Maë tam va ǔse dnì.

4. І калі ты будзеш хадзіць прад абліччам Маім, як хадзіў бацька твой Давід, у чысьціні сэрца і ў праўдзе, выконваючы ўсё, што Я наказаў табе, і калі будзеш захоўваць пастановы Мае і законы Мае,

Ì kalì ty budzeš hadzìc′ prad ablìččam Maìm, âk hadzìǔ bac′ka tvoj Davìd, u čys′cìnì sèrca ì ǔ praǔdze, vykonvaûčy ǔsë, što Â nakazaǔ tabe, ì kalì budzeš zahoǔvac′ pastanovy Mae ì zakony Mae,

5. дык Я пастаўлю царскі трон твой над Ізраілем навечна, як Я сказаў бацьку твайму Давіду, кажучы: не перапыніцца ў цябе той, хто сядзіць на троне Ізраілевым.

dyk Â pastaǔlû carskì tron tvoj nad Ìzraìlem navečna, âk Â skazaǔ bac′ku tvajmu Davìdu, kažučy: ne perapynìcca ǔ câbe toj, hto sâdzìc′ na trone Ìzraìlevym.

6. Калі ж вы і сыны вашыя адступіце ад Мяне і ня будзеце трымацца наказаў Маіх і пастановаў Маіх, якія Я даў вам, і пойдзеце і пачняце служыць іншым багам і пакланяцца ім,

Kalì ž vy ì syny vašyâ adstupìce ad Mâne ì nâ budzece trymacca nakazaǔ Maìh ì pastanovaǔ Maìh, âkìâ Â daǔ vam, ì pojdzece ì pačnâce služyc′ ìnšym bagam ì paklanâcca ìm,

7. дык Я зьнішчу Ізраіля з улоньня зямлі, якую Я даў яму, і храм, які я асьвяціў імю Майму, адкіну ад аблічча Майго, і будзе Ізраіль прытчаю і пасьмешышчам ува ўсіх народаў.

dyk Â z′nìšču Ìzraìlâ z ulon′nâ zâmlì, âkuû Â daǔ âmu, ì hram, âkì â as′vâcìǔ ìmû Majmu, adkìnu ad ablìčča Majgo, ì budze Ìzraìl′ prytčaû ì pas′mešyščam uva ǔsìh narodaǔ.

8. І пра храм гэты высокі, кожны, хто праходзіцьме міма яго, жахнецца і сьвісьне, і скажа: за што Гасподзь зрабіў так з гэтаю зямлёю і з гэтым храмам?

Ì pra hram gèty vysokì, kožny, hto prahodzìc′me mìma âgo, žahnecca ì s′vìs′ne, ì skaža: za što Gaspodz′ zrabìǔ tak z gètaû zâmlëû ì z gètym hramam?

9. І скажуць: за тое, што яны пакінулі Госпада Бога свайго, Які вывеў бацькоў іхніх зь зямлі Егіпецкай, і прынялі іншых багоў, і пакланяліся ім, і служылі ім, - за гэта навёў на іх Гасподзь ўсё гэта бедства.

Ì skažuc′: za toe, što âny pakìnulì Gospada Boga svajgo, Âkì vyveǔ bac′koǔ ìhnìh z′ zâmlì Egìpeckaj, ì prynâlì ìnšyh bagoǔ, ì paklanâlìsâ ìm, ì služylì ìm, - za gèta navëǔ na ìh Gaspodz′ ǔsë gèta bedstva.

10. Праз дваццаць гадоў, за якія Саламон пабудаваў два дамы, - дом Гасподні і дом царскі, -

Praz dvaccac′ gadoǔ, za âkìâ Salamon pabudavaǔ dva damy, - dom Gaspodnì ì dom carskì, -

11. на што Хірам, цар Тырскі, дастаўляў Саламону дрэвы кедровыя і дрэвы кіпарысавыя і золата, па яго жаданьні, - цар Саламон даў Хіраму дваццаць гарадоў у зямлі Галілейскай.

na što Hìram, car Tyrskì, dastaǔlâǔ Salamonu drèvy kedrovyâ ì drèvy kìparysavyâ ì zolata, pa âgo žadan′nì, - car Salamon daǔ Hìramu dvaccac′ garadoǔ u zâmlì Galìlejskaj.

12. І выйшаў Хірам з Тыра паглядзець гарады, якія даў яму Саламон, і яны не спадабаліся яму.

Ì vyjšaǔ Hìram z Tyra paglâdzec′ garady, âkìâ daǔ âmu Salamon, ì âny ne spadabalìsâ âmu.

13. І сказаў ён: што гэта за гарады, якія ты, брат мой, даў мне? І назваў іх зямлёю Кавул, як называюцца яны па сёньня.

Ì skazaǔ ën: što gèta za garady, âkìâ ty, brat moj, daǔ mne? Ì nazvaǔ ìh zâmlëû Kavul, âk nazyvaûcca âny pa sën′nâ.

14. І паслаў Хірам цару сто дваццаць талантаў золата.

Ì paslaǔ Hìram caru sto dvaccac′ talantaǔ zolata.

15. І вось распараджэньне пра падатак, які наклаў цар Саламон, каб пабудаваць храм Гасподні і дом свой, і Міло і сьцяну Ерусалімскую, Гацор і Мэгідо і Газэр.

Ì vos′ rasparadžèn′ne pra padatak, âkì naklaǔ car Salamon, kab pabudavac′ hram Gaspodnì ì dom svoj, ì Mìlo ì s′cânu Erusalìmskuû, Gacor ì Mègìdo ì Gazèr.

16. Фараон, цар Егіпецкі, прыйшоў і ўзяў Газэр, і спаліў яго агнём, і Хананэяў, якія жылі ў горадзе, пабіў, і аддаў яго ў пасаг дачцэ сваёй, жонцы Саламонавай.

Faraon, car Egìpeckì, pryjšoǔ ì ǔzâǔ Gazèr, ì spalìǔ âgo agnëm, ì Hananèâǔ, âkìâ žylì ǔ goradze, pabìǔ, ì addaǔ âgo ǔ pasag dačcè svaëj, žoncy Salamonavaj.

17. І пабудаваў Саламон Газэр і ніжні Бэтарон,

Ì pabudavaǔ Salamon Gazèr ì nìžnì Bètaron,

18. і Ваалат і Тадмор у пустыні,

ì Vaalat ì Tadmor u pustynì,

19. і ўсе гарады пад запасы, якія былі ў Саламона, і гарады пад калясьніцы і гарады пад коньніцу, і ўсё тое, што Саламон хацеў пабудаваць у Ерусаліме і на Ліване і ва ўсёй зямлі свайго валоданьня.

ì ǔse garady pad zapasy, âkìâ bylì ǔ Salamona, ì garady pad kalâs′nìcy ì garady pad kon′nìcu, ì ǔsë toe, što Salamon haceǔ pabudavac′ u Erusalìme ì na Lìvane ì va ǔsëj zâmlì svajgo valodan′nâ.

20. Увесь народ, які застаўся ад Амарэяў, Хэтэяў, Фэрэзэяў, Эвэяў, Евусэяў, якія былі ня з сыноў Ізраілевых,

Uves′ narod, âkì zastaǔsâ ad Amarèâǔ, Hètèâǔ, Fèrèzèâǔ, Èvèâǔ, Evusèâǔ, âkìâ bylì nâ z synoǔ Ìzraìlevyh,

21. дзяцей іхніх, якія засталіся пасьля іх на замлі, якіх сыны Ізраілевыя не маглі вынішчыць, Саламон зрабіў аброчнымі працаўнікамі да сёньня.

dzâcej ìhnìh, âkìâ zastalìsâ pas′lâ ìh na zamlì, âkìh syny Ìzraìlevyâ ne maglì vynìščyc′, Salamon zrabìǔ abročnymì pracaǔnìkamì da sën′nâ.

22. А сыноў Ізраілевых Саламон не рабіў работнікамі, але яны былі ягонымі воінамі, ягонымі слугамі, ягонымі вяльможамі, ягонымі ваеначальнікамі і правадырамі ягоных калясьніц і ягоных вершнікаў.

A synoǔ Ìzraìlevyh Salamon ne rabìǔ rabotnìkamì, ale âny bylì âgonymì voìnamì, âgonymì slugamì, âgonymì vâl′možamì, âgonymì vaenačal′nìkamì ì pravadyramì âgonyh kalâs′nìc ì âgonyh veršnìkaǔ.

23. Вось галоўныя прыстаўнікі над працамі Саламонавымі: тых, што вялі работы, было пяцьсот пяцьдзясят.

Vos′ galoǔnyâ prystaǔnìkì nad pracamì Salamonavymì: tyh, što vâlì raboty, bylo pâc′sot pâc′dzâsât.

24. Дачка фараонавая перайшла з горада Давідавага ў свой дом, які пабудаваў ёй Саламон. Потым пабудаваў ён Міло.

Dačka faraonavaâ perajšla z gorada Davìdavaga ǔ svoj dom, âkì pabudavaǔ ëj Salamon. Potym pabudavaǔ ën Mìlo.

25. І прыносіў Саламон тры разы на год цэласпаленьні і мірныя ахвяры на ахвярніку, які ён пабудаваў Госпаду, і дымленьне на ім учыняў прад Госпадам. І закончыў ён будаўніцтва дома.

Ì prynosìǔ Salamon try razy na god cèlaspalen′nì ì mìrnyâ ahvâry na ahvârnìku, âkì ën pabudavaǔ Gospadu, ì dymlen′ne na ìm učynâǔ prad Gospadam. Ì zakončyǔ ën budaǔnìctva doma.

26. Цар Саламон таксама зрабіў карабель у Эцыён-Гавэры, што каля Элата, на беразе Чарэмнага мора, у зямлі Ідумэйскай.

Car Salamon taksama zrabìǔ karabel′ u Ècyën-Gavèry, što kalâ Èlata, na beraze Čarèmnaga mora, u zâmlì Ìdumèjskaj.

27. І паслаў Хірам на караблі сваіх падданых карабельнікаў, якія ведалі мора, з падданымі Саламонавымі;

Ì paslaǔ Hìram na karablì svaìh paddanyh karabel′nìkaǔ, âkìâ vedalì mora, z paddanymì Salamonavymì;

28. і выправіліся яны ў Афір, і ўзялі адтуль золата чатырыста дваццаць талантаў, і прывезлі цару Саламону.

ì vypravìlìsâ âny ǔ Afìr, ì ǔzâlì adtul′ zolata čatyrysta dvaccac′ talantaǔ, ì pryvezlì caru Salamonu.

10 Кіраўнік

1. Царыца Саўская, дачуўшыся пра славу Саламона ў імя Госпада, прыйшла выпрабаваць яго загадкамі.

Caryca Saǔskaâ, dačuǔšysâ pra slavu Salamona ǔ ìmâ Gospada, pryjšla vyprabavac′ âgo zagadkamì.

2. І прыйшла яна ў Ерусалім зь вельмі вялікім багацьцем: вярблюды наўючаны былі пахошчамі і вялікім мноствам золата і каштоўнымі камянямі; і прыйшла да Саламона і гутарыла зь ім пра ўсё, што было ў яе на сэрцы.

Ì pryjšla âna ǔ Erusalìm z′ vel′mì vâlìkìm bagac′cem: vârblûdy naǔûčany bylì pahoščamì ì vâlìkìm mnostvam zolata ì kaštoǔnymì kamânâmì; ì pryjšla da Salamona ì gutaryla z′ ìm pra ǔsë, što bylo ǔ âe na sèrcy.

3. І растлумачыў ёй Саламон ўсе словы яе, і ня было нічога не вядомага цару, чаго б ён не растлумачыў ёй.

Ì rastlumačyǔ ëj Salamon ǔse slovy âe, ì nâ bylo nìčoga ne vâdomaga caru, čago b ën ne rastlumačyǔ ëj.

4. І ўбачыла царыца Саўская ўсю мудрасьць Саламона і дом, які ён пабудаваў,

Ì ǔbačyla caryca Saǔskaâ ǔsû mudras′c′ Salamona ì dom, âkì ën pabudavaǔ,

5. і ежу за сталом у яго, і жытло рабоў ягоных, і статнасьць слуг ягоных, і вопратку іхнюю, і чашнікаў ягоных, і цэласпаленьні ягоныя, якія ён прыносіў у храме Гасподнім. І не магла яна болей стрымацца

ì ežu za stalom u âgo, ì žytlo raboǔ âgonyh, ì statnas′c′ slug âgonyh, ì vopratku ìhnûû, ì čašnìkaǔ âgonyh, ì cèlaspalen′nì âgonyâ, âkìâ ën prynosìǔ u hrame Gaspodnìm. Ì ne magla âna bolej strymacca

6. і сказала цару; слушна тое, што я чула ў зямлі сваёй пра дзеі твае і пра мудрасьць тваю;

ì skazala caru; slušna toe, što â čula ǔ zâmlì svaëj pra dzeì tvae ì pra mudras′c′ tvaû;

7. але я ня верыла словам, пакуль ня прыйшла, і ня ўбачылі вочы мае: і вось, мне і палавіны ня сказана; мудрасьці і багацьця ў цябе болей, чым як я чула.

ale â nâ veryla slovam, pakul′ nâ pryjšla, ì nâ ǔbačylì vočy mae: ì vos′, mne ì palavìny nâ skazana; mudras′cì ì bagac′câ ǔ câbe bolej, čym âk â čula.

8. Шчасныя людзі твае і шчасныя гэтыя слугі твае, якія заўсёды стаяць перад табою і чуюць мудрасьць тваю!

Ščasnyâ lûdzì tvae ì ščasnyâ gètyâ slugì tvae, âkìâ zaǔsëdy staâc′ perad taboû ì čuûc′ mudras′c′ tvaû!

9. Хай будзе дабраславёны Гасподзь Бог твой, які дабраволіў пасадзіць цябе на трон Ізраілеў! Гасподзь, у вечнай любові Сваёй да Ізраіля, паставіў цябе царом - чыніць суд і праўду.

Haj budze dabraslavëny Gaspodz′ Bog tvoj, âkì dabravolìǔ pasadzìc′ câbe na tron Ìzraìleǔ! Gaspodz′, u večnaj lûbovì Svaëj da Ìzraìlâ, pastavìǔ câbe carom - čynìc′ sud ì praǔdu.

10. І падарыла яна цару сто дваццаць талантаў золата і вялікае мноства пахошчаў і каштоўныя камяні: ніколі яшчэ ня прыходзіла такога мноства пахошчаў, якое падарыла царыца Саўская цару Саламону.

Ì padaryla âna caru sto dvaccac′ talantaǔ zolata ì vâlìkae mnostva pahoščaǔ ì kaštoǔnyâ kamânì: nìkolì âščè nâ pryhodzìla takoga mnostva pahoščaǔ, âkoe padaryla caryca Saǔskaâ caru Salamonu.

11. І карабель Хірамаў, які прывозіў золата з Афіра, прывёз з Афіра вялікае мноства чырвонага дрэва і каштоўных камянёў.

Ì karabel′ Hìramaǔ, âkì pryvozìǔ zolata z Afìra, pryvëz z Afìra vâlìkae mnostva čyrvonaga drèva ì kaštoǔnyh kamânëǔ.

12. І зрабіў цар з гэтага чырвонага дрэва парэнчы для храма Гасподняга і для дома царскага, і гусьлі і псалтыры сьпевакам. Ніколі ня прыходзіла столькі чырвонага дрэва і ня відаць было да гэтага дня.

Ì zrabìǔ car z gètaga čyrvonaga drèva parènčy dlâ hrama Gaspodnâga ì dlâ doma carskaga, ì gus′lì ì psaltyry s′pevakam. Nìkolì nâ pryhodzìla stol′kì čyrvonaga drèva ì nâ vìdac′ bylo da gètaga dnâ.

13. І цар Саламон даў царыцы Саўскай усё, чаго яна жадала і чаго прасіла, звыш таго, што падарыў ёй цар Саламон сваімі рукамі. І выправілася яна назад у сваю зямлю, яна і ўсе слугі яе.

Ì car Salamon daǔ carycy Saǔskaj usë, čago âna žadala ì čago prasìla, zvyš tago, što padaryǔ ëj car Salamon svaìmì rukamì. Ì vypravìlasâ âna nazad u svaû zâmlû, âna ì ǔse slugì âe.

14. У золаце, якое прыходзіла Саламону кожны год, вагі было шасьцьсот шэсьцьдзясят шэсьць талантаў залатых,

U zolace, âkoe pryhodzìla Salamonu kožny god, vagì bylo šas′c′sot šès′c′dzâsât šès′c′ talantaǔ zalatyh,

15. звыш таго, што атрымлівалі ад разносчыкаў тавару і ад гандляроў купцоў, і ад усіх цароў Аравійскіх і ад абласных начальнікаў.

zvyš tago, što atrymlìvalì ad raznosčykaǔ tavaru ì ad gandlâroǔ kupcoǔ, ì ad usìh caroǔ Aravìjskìh ì ad ablasnyh načal′nìkaǔ.

16. І зрабіў цар Саламон дзьвесьце вялікіх шчытоў з каванага золата, па шэсьцьсот сікляў пайшло на кожны шчыт;

Ì zrabìǔ car Salamon dz′ves′ce vâlìkìh ščytoǔ z kavanaga zolata, pa šès′c′sot sìklâǔ pajšlo na kožny ščyt;

17. і трыста меншых шчытоў з каванага золата, па тры міны золата пайшло на кожны шчыт; і паставіў іх цар у доме зь ліванскага дрэва.

ì trysta menšyh ščytoǔ z kavanaga zolata, pa try mìny zolata pajšlo na kožny ščyt; ì pastavìǔ ìh car u dome z′ lìvanskaga drèva.

18. І зрабіў цар вялікі трон са слановай косьці і абклаў яго чыстым золатам;

Ì zrabìǔ car vâlìkì tron sa slanovaj kos′cì ì abklaǔ âgo čystym zolatam;

19. да трона было шэсьць прыступак; верх за тронам быў круглы, і былі абапал каля месца сядзеньня поручы, і два львы стаялі каля поручаў;

da trona bylo šès′c′ prystupak; verh za tronam byǔ krugly, ì bylì abapal kalâ mesca sâdzen′nâ poručy, ì dva l′vy staâlì kalâ poručaǔ;

20. і яшчэ дванаццаць ільвоў стаялі там на шасьці прыступках абапал. Падобнага на гэта ня бывала ні ў адным царстве.

ì âščè dvanaccac′ ìl′voǔ staâlì tam na šas′cì prystupkah abapal. Padobnaga na gèta nâ byvala nì ǔ adnym carstve.

21. І ўвесь посуд для піцьця ў цара Саламона быў залаты,і ўвесь посуд у доме зь ліванскага дрэва быў з чыстага золата; з срэбра нічога ня было, бо срэбра ў дні Саламонавыя лічылася ні за што;

Ì ǔves′ posud dlâ pìc′câ ǔ cara Salamona byǔ zalaty,ì ǔves′ posud u dome z′ lìvanskaga drèva byǔ z čystaga zolata; z srèbra nìčoga nâ bylo, bo srèbra ǔ dnì Salamonavyâ lìčylasâ nì za što;

22. бо ў цара быў на моры Тарсіскі карабель з караблём Хірамавым; адзін раз у тры гады прыходзіў Тарсіскі карабель, - прывозіў золата і срэбра, і слановую косьць, і малпаў, і паваў.

bo ǔ cara byǔ na mory Tarsìskì karabel′ z karablëm Hìramavym; adzìn raz u try gady pryhodzìǔ Tarsìskì karabel′, - pryvozìǔ zolata ì srèbra, ì slanovuû kos′c′, ì malpaǔ, ì pavaǔ.

23. Цар Саламон пераўзыходзіў усіх цароў багацьцем і мудрасьцю.

Car Salamon peraǔzyhodzìǔ usìh caroǔ bagac′cem ì mudras′cû.

24. І ўсе цары на зямлі намагаліся ўбачыць Саламона, каб паслухаць мудрасьці ягонай, якую ўклаў Бог у сэрца ягонае.

Ì ǔse cary na zâmlì namagalìsâ ǔbačyc′ Salamona, kab pasluhac′ mudras′cì âgonaj, âkuû ǔklaǔ Bog u sèrca âgonae.

25. І яны падносілі яму, кожны ад сябе, у дарунак: посуд срэбны і залаты, і вопратку і зброю і пахошчы, коней і мулаў кожны год.

Ì âny padnosìlì âmu, kožny ad sâbe, u darunak: posud srèbny ì zalaty, ì vopratku ì zbroû ì pahoščy, konej ì mulaǔ kožny god.

26. І набраў Саламон калясьніц і вершнікаў; у яго было тысяча чатырыста калясьніц і дванаццаць тысяч вершнікаў; і разьмясьціў ён іх па калясьнічных гарадах і пры цары ў Ерусаліме.

Ì nabraǔ Salamon kalâs′nìc ì veršnìkaǔ; u âgo bylo tysâča čatyrysta kalâs′nìc ì dvanaccac′ tysâč veršnìkaǔ; ì raz′mâs′cìǔ ën ìh pa kalâs′nìčnyh garadah ì pry cary ǔ Erusalìme.

27. І зрабіў цар срэбра ў Ерусаліме роўнавартасным з простымі камянямі, а кедры, паводле іх мноства, зрабіў роўнавартаснымі зь сікаморамі, якія растуць на нізкіх месцах.

Ì zrabìǔ car srèbra ǔ Erusalìme roǔnavartasnym z prostymì kamânâmì, a kedry, pavodle ìh mnostva, zrabìǔ roǔnavartasnymì z′ sìkamoramì, âkìâ rastuc′ na nìzkìh mescah.

28. А коней цару Саламону прыводзілі зь Егіпта і з Кувы; царскія купцы куплялі іх з Кувы за грошы.

A konej caru Salamonu pryvodzìlì z′ Egìpta ì z Kuvy; carskìâ kupcy kuplâlì ìh z Kuvy za grošy.

29. Калясьніцу зь Егіпта атрымлівалі і дастаўлялі за шэсьцьсот сікляў срэбра, а конь за сто пяцьдзясят. Такім самым чынам яны рукамі сваімі дастаўлялі ўсё гэта царам Хэтэйскім і царам Арамэйскім.

Kalâs′nìcu z′ Egìpta atrymlìvalì ì dastaǔlâlì za šès′c′sot sìklâǔ srèbra, a kon′ za sto pâc′dzâsât. Takìm samym čynam âny rukamì svaìmì dastaǔlâlì ǔsë gèta caram Hètèjskìm ì caram Aramèjskìm.

11 Кіраўнік

1. І пакахаў цар Саламон многіх чужаземных жанчын, апрача дачкі фараонавай, Маавіцянак, Аманіцянак, Ідумэянак, Сіданянак, Хэтэянак,

Ì pakahaǔ car Salamon mnogìh čužazemnyh žančyn, aprača dačkì faraonavaj, Maavìcânak, Amanìcânak, Ìdumèânak, Sìdanânak, Hètèânak,

2. з тых народаў, пра якіх Гасподзь сказаў сынам Ізраілевым: не ўваходзьце да іх, і яны хай не ўваходзяць да вас, каб яны ня схілілі сэрца вашага да сваіх багоў. Да іх прыляпіўся Саламон каханьнем.

z tyh narodaǔ, pra âkìh Gaspodz′ skazaǔ synam Ìzraìlevym: ne ǔvahodz′ce da ìh, ì âny haj ne ǔvahodzâc′ da vas, kab âny nâ shìlìlì sèrca vašaga da svaìh bagoǔ. Da ìh prylâpìǔsâ Salamon kahan′nem.

3. І было ў яго сямсот жонак і трыста наложніц; і разбэсьцілі жонкі сэрца ягонае.

Ì bylo ǔ âgo sâmsot žonak ì trysta naložnìc; ì razbès′cìlì žonkì sèrca âgonae.

4. У час старасьці Саламона жонкі яго схілілі сэрца ягонае да іншых багоў, і сэрца ягонае ня было цалкам адданае Госпаду Богу свайму, як сэрца Давіда, бацькі ягонага.

U čas staras′cì Salamona žonkì âgo shìlìlì sèrca âgonae da ìnšyh bagoǔ, ì sèrca âgonae nâ bylo calkam addanae Gospadu Bogu svajmu, âk sèrca Davìda, bac′kì âgonaga.

5. І пачаў Саламон служыць Астарце, божышчу Сідонскаму, і Мілхому, мярзоце Аманіцкай.

Ì pačaǔ Salamon služyc′ Astarce, božyšču Sìdonskamu, ì Mìlhomu, mârzoce Amanìckaj.

6. І рабіў Саламон неспадобнае прад вачыма Госпада і не належна ішоў за Госпадам, як Давід, бацька ягоны.

Ì rabìǔ Salamon nespadobnae prad vačyma Gospada ì ne naležna ìšoǔ za Gospadam, âk Davìd, bac′ka âgony.

7. Тады пабудаваў Саламон капішча Хамосу, мярзоце Маавіцкай, на гары, якая перад Ерусалімам, і Малоху, мярзоце Аманіцкай.

Tady pabudavaǔ Salamon kapìšča Hamosu, mârzoce Maavìckaj, na gary, âkaâ perad Erusalìmam, ì Malohu, mârzoce Amanìckaj.

8. Так зрабіў ён усім сваім чужаземным жонкам, якія кадзілі і прыносілі ахвяры сваім багам.

Tak zrabìǔ ën usìm svaìm čužazemnym žonkam, âkìâ kadzìlì ì prynosìlì ahvâry svaìm bagam.

9. І разгневаўся Гасподзь на Саламона за тое, што ён ухіліў сэрца сваё ад Госпада Бога Ізраілевага, Які два разы зьяўляўся яму

Ì razgnevaǔsâ Gaspodz′ na Salamona za toe, što ën uhìlìǔ sèrca svaë ad Gospada Boga Ìzraìlevaga, Âkì dva razy z′âǔlâǔsâ âmu

10. і наказаў яму, каб ён ня ішоў за іншымі багамі; але ён ня выканаў таго, што наказаў яму Гасподзь.

ì nakazaǔ âmu, kab ën nâ ìšoǔ za ìnšymì bagamì; ale ën nâ vykanaǔ tago, što nakazaǔ âmu Gaspodz′.

11. І сказаў Гасподзь Саламону: за тое, што так у цябе робіцца, і ты не захаваў запавету Майго і пастановаў Маіх, якія Я наказаў табе, Я адбяру ад цябе царства і аддам яго рабу твайму;

Ì skazaǔ Gaspodz′ Salamonu: za toe, što tak u câbe robìcca, ì ty ne zahavaǔ zapavetu Majgo ì pastanovaǔ Maìh, âkìâ Â nakazaǔ tabe, Â adbâru ad câbe carstva ì addam âgo rabu tvajmu;

12. але ў дні твае Я не зраблю гэтага дзеля Давіда, бацькі твайго: з рукі сына твайго адбяру яго;

ale ǔ dnì tvae Â ne zrablû gètaga dzelâ Davìda, bac′kì tvajgo: z rukì syna tvajgo adbâru âgo;

13. і ня ўсё царства адбяру: адно калена дам сыну твайму дзеля Давіда, раба Майго, і дзеля Ерусаліма, які Я выбраў.

ì nâ ǔsë carstva adbâru: adno kalena dam synu tvajmu dzelâ Davìda, raba Majgo, ì dzelâ Erusalìma, âkì Â vybraǔ.

14. І падняў Гасподзь праціўніка на Саламона, Адэра Ідумэяніна, з царства Ідумэйскага роду.

Ì padnâǔ Gaspodz′ pracìǔnìka na Salamona, Adèra Ìdumèânìna, z carstva Ìdumèjskaga rodu.

15. Калі Давід быў у Ідумэі, і ваеначальнік Ёаў прыйшоў дзеля пахаваньня забітых і пабіў увесь мужчынскі пол ў Ідумэі, -

Kalì Davìd byǔ u Ìdumèì, ì vaenačal′nìk Ëaǔ pryjšoǔ dzelâ pahavan′nâ zabìtyh ì pabìǔ uves′ mužčynskì pol ǔ Ìdumèì, -

16. бо шэсьць месяцаў пражыў там Ёаў і ўсе Ізраільцяне, пакуль ня вынішчылі ўсяго мужчынскага полу ў Ідумэі,

bo šès′c′ mesâcaǔ pražyǔ tam Ëaǔ ì ǔse Ìzraìl′câne, pakul′ nâ vynìščylì ǔsâgo mužčynskaga polu ǔ Ìdumèì,

17. тады гэты Адэр уцёк у Егіпет і зь ім некалькі Ідумэянаў, якія служылі пры бацьку ягоным; Адэр быў тады малым дзіцём.

tady gèty Adèr ucëk u Egìpet ì z′ ìm nekal′kì Ìdumèânaǔ, âkìâ služylì pry bac′ku âgonym; Adèr byǔ tady malym dzìcëm.

18. Выправіўшыся з Мадыяма, яны прыйшлі ў Фаран і ўзялі з сабою людзей з Фарана і прыйшлі ў Егіпет да фараона - цара Егіпецкага. Адэр ўвайшоў да фараона, і ён даў яму дом, і назначыў яму ўтрыманьне, і даў яму зямлю.

Vypravìǔšysâ z Madyâma, âny pryjšlì ǔ Faran ì ǔzâlì z saboû lûdzej z Farana ì pryjšlì ǔ Egìpet da faraona - cara Egìpeckaga. Adèr ǔvajšoǔ da faraona, ì ën daǔ âmu dom, ì naznačyǔ âmu ǔtryman′ne, ì daǔ âmu zâmlû.

19. Адэр здабыў у фараона вялікую міласьць, так што ён даў яму за жонку сястру сваёй жонкі, сястру царыцы Тахпэнэсы.

Adèr zdabyǔ u faraona vâlìkuû mìlas′c′, tak što ën daǔ âmu za žonku sâstru svaëj žonkì, sâstru carycy Tahpènèsy.

20. І нарадзіла яму сястра Тахпенэсы сына Генувата. Тахпэнэса выхоўвала яго ў доме фараонавым; і жыў Генуват у доме фараонавым разам з сынамі фараонавымі.

Ì naradzìla âmu sâstra Tahpenèsy syna Genuvata. Tahpènèsa vyhoǔvala âgo ǔ dome faraonavym; ì žyǔ Genuvat u dome faraonavym razam z synamì faraonavymì.

21. Калі Адэр дачуўся, што Давід спачыў з бацькамі сваімі і што ваеначальнік Ёаў памёр, дык сказаў фараону: адпусьці мяне, я пайду ў сваю зямлю.

Kalì Adèr dačuǔsâ, što Davìd spačyǔ z bac′kamì svaìmì ì što vaenačal′nìk Ëaǔ pamër, dyk skazaǔ faraonu: adpus′cì mâne, â pajdu ǔ svaû zâmlû.

22. І сказаў яму фараон: хіба ты маеш патрэбу ў чым-небудзь у мяне, што хочаш ісьці ў сваю зямлю? Ён адказваў: не, але адпусьці мяне.

Ì skazaǔ âmu faraon: hìba ty maeš patrèbu ǔ čym-nebudz′ u mâne, što hočaš ìs′cì ǔ svaû zâmlû? Ën adkazvaǔ: ne, ale adpus′cì mâne.

23. І падняў Бог супроць Саламона яшчэ праціўніка - Разона, сына Эліяды, які ўцёк ад гаспадара свайго Адраазара, цара Суўскага,

Ì padnâǔ Bog suproc′ Salamona âščè pracìǔnìka - Razona, syna Èlìâdy, âkì ǔcëk ad gaspadara svajgo Adraazara, cara Suǔskaga,

24. і, сабраўшы вакол сябе людзей, зрабіўся начальнікам шайкі, пасьля таго, як Давід разьбіў Адраазара; і пайшлі яны ў Дамаск, і ўсяліліся там, і валадарылі ў Дамаску.

ì, sabraǔšy vakol sâbe lûdzej, zrabìǔsâ načal′nìkam šajkì, pas′lâ tago, âk Davìd raz′bìǔ Adraazara; ì pajšlì âny ǔ Damask, ì ǔsâlìlìsâ tam, ì valadarylì ǔ Damasku.

25. І быў ён праціўнікам Ізраіля ва ўсе дні Саламона. Акрамя ліха, учыненага Адэрам, ён заўсёды шкодзіў Ізраілю і зрабіўся царом Сірыі.

Ì byǔ ën pracìǔnìkam Ìzraìlâ va ǔse dnì Salamona. Akramâ lìha, učynenaga Adèram, ën zaǔsëdy škodzìǔ Ìzraìlû ì zrabìǔsâ carom Sìryì.

26. І Ераваам, сын Наватаў, Яфрэмлянін з Царэды, - імя маці ягонай удавы - Цэруа, - раб Саламонаў, падняў руку на цара.

Ì Eravaam, syn Navataǔ, Âfrèmlânìn z Carèdy, - ìmâ macì âgonaj udavy - Cèrua, - rab Salamonaǔ, padnâǔ ruku na cara.

27. І вось прычына, чаму ён падняў руку на цара: Саламон будаваў Міло, рамантаваў пашкоджаньні ў горадзе Давіда, бацькі свайго.

Ì vos′ pryčyna, čamu ën padnâǔ ruku na cara: Salamon budavaǔ Mìlo, ramantavaǔ paškodžan′nì ǔ goradze Davìda, bac′kì svajgo.

28. Ераваам быў чалавек мужны. Саламон, заўважыўшы, што гэты малады чалавек умее рабіць справу, паставіў яго наглядчыкам над аброчнымі з дома Язэпавага.

Eravaam byǔ čalavek mužny. Salamon, zaǔvažyǔšy, što gèty malady čalavek umee rabìc′ spravu, pastavìǔ âgo naglâdčykam nad abročnymì z doma Âzèpavaga.

29. У той час здарылася Еравааму выйсьці зь Ерусаліма; і сустрэў яго на дарозе прарок Ахія Сіламлянін, і на ім была новая вопратка. У полі іх было толькі двое.

U toj čas zdarylasâ Eravaamu vyjs′cì z′ Erusalìma; ì sustrèǔ âgo na daroze prarok Ahìâ Sìlamlânìn, ì na ìm byla novaâ vopratka. U polì ìh bylo tol′kì dvoe.

30. І ўзяў Ахія новую вопратку, якая была на ім, разадраў яе на дванаццаць частак,

Ì ǔzâǔ Ahìâ novuû vopratku, âkaâ byla na ìm, razadraǔ âe na dvanaccac′ častak,

31. і сказаў Еравааму: вазьмі сабе дзесяць частак, бо так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: вось, Я адбіраю царства з рукі Саламонавай і даю табе дзесяць каленаў,

ì skazaǔ Eravaamu: vaz′mì sabe dzesâc′ častak, bo tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: vos′, Â adbìraû carstva z rukì Salamonavaj ì daû tabe dzesâc′ kalenaǔ,

32. а адно калена застанецца за ім дзеля раба Майго Давіда і дзеля горада Ерусаліма, які Я выбраў з усіх каленаў Ізраілевых.

a adno kalena zastanecca za ìm dzelâ raba Majgo Davìda ì dzelâ gorada Erusalìma, âkì Â vybraǔ z usìh kalenaǔ Ìzraìlevyh.

33. Гэта за тое, што яны пакінулі Мяне і пачалі пакланяцца Астарце, божышчу Сідонскаму, і Хамосу, богу Маавіцкаму, і Мілхому, богу Аманіцкаму, і не пайшлі шляхамі Маімі, каб рабіць добрае прад вачамі Маімі і захоўваць пастановы Мае, падобна Давіду, бацьку ягонаму.

Gèta za toe, što âny pakìnulì Mâne ì pačalì paklanâcca Astarce, božyšču Sìdonskamu, ì Hamosu, bogu Maavìckamu, ì Mìlhomu, bogu Amanìckamu, ì ne pajšlì šlâhamì Maìmì, kab rabìc′ dobrae prad vačamì Maìmì ì zahoǔvac′ pastanovy Mae, padobna Davìdu, bac′ku âgonamu.

34. Я не бяру ўсяго царства з рукі яго, але я пакідаю яго ўладаром на ўсе дні жыцьця ягонага дзеля Давіда, раба Майго, якога Я выбраў, які трымаўся наказаў Маіх і пастановаў Маіх;

Â ne bâru ǔsâgo carstva z rukì âgo, ale â pakìdaû âgo ǔladarom na ǔse dnì žyc′câ âgonaga dzelâ Davìda, raba Majgo, âkoga Â vybraǔ, âkì trymaǔsâ nakazaǔ Maìh ì pastanovaǔ Maìh;

35. а вазьму царства з рукі сына ягонага і дам табе зь яго дзесяць каленаў;

a vaz′mu carstva z rukì syna âgonaga ì dam tabe z′ âgo dzesâc′ kalenaǔ;

36. а сыну ягонаму дам адно калена, каб заставалася сьвяцільня Давіда, раба Майго, ва ўсе дні прад абліччам Маім, у горадзе Ерусаліме, які Я выбраў Сабе дзеля імя Майго.

a synu âgonamu dam adno kalena, kab zastavalasâ s′vâcìl′nâ Davìda, raba Majgo, va ǔse dnì prad ablìččam Maìm, u goradze Erusalìme, âkì Â vybraǔ Sabe dzelâ ìmâ Majgo.

37. Цябе Я выбіраю, і ты будзеш валадарыць над усім, чаго запрагне душа твая, і будзеш царом над Ізраілем;

Câbe Â vybìraû, ì ty budzeš valadaryc′ nad usìm, čago zapragne duša tvaâ, ì budzeš carom nad Ìzraìlem;

38. і калі будзеш захоўваць усё, што Я наказваю табе, і будзеш хадзіць шляхамі Маімі і рабіць спадобнае перад вачыма Маімі, захоўваючы пастановы Мае і запаведзі Мае, як рабіў раб Мой Давід, дык Я буду з табою і зладжу табе дом моцны, як Я зладзіў Давіду, і аддам табе Ізраіля;

ì kalì budzeš zahoǔvac′ usë, što Â nakazvaû tabe, ì budzeš hadzìc′ šlâhamì Maìmì ì rabìc′ spadobnae perad vačyma Maìmì, zahoǔvaûčy pastanovy Mae ì zapavedzì Mae, âk rabìǔ rab Moj Davìd, dyk Â budu z taboû ì zladžu tabe dom mocny, âk Â zladzìǔ Davìdu, ì addam tabe Ìzraìlâ;

39. і ўпакору Я род Давідаў за гэта, але не на ўсе дні.

ì ǔpakoru Â rod Davìdaǔ za gèta, ale ne na ǔse dnì.

40. А Саламон хацеў сьмерці Ераваама; але Ераваам устаў і ўцёк у Егіпет да Сусакіма, цара Егіпецкага, і жыў у Егіпце да сьмерці Саламонавай.

A Salamon haceǔ s′mercì Eravaama; ale Eravaam ustaǔ ì ǔcëk u Egìpet da Susakìma, cara Egìpeckaga, ì žyǔ u Egìpce da s′mercì Salamonavaj.

41. Астатнія падзеі Саламонавыя і ўсё, што ён рабіў, і мудрасьць ягоная апісаны ў кнізе дзеяў Саламонавых.

Astatnìâ padzeì Salamonavyâ ì ǔsë, što ën rabìǔ, ì mudras′c′ âgonaâ apìsany ǔ knìze dzeâǔ Salamonavyh.

42. Часу цараваньня Саламонавага ў Ерусаліме над усім Ізраілем было сорак гадоў.

Času caravan′nâ Salamonavaga ǔ Erusalìme nad usìm Ìzraìlem bylo sorak gadoǔ.

43. І спачыў Саламон з бацькамі сваімі і пахаваны быў у горадзе Давіда, бацькі свайго, і зацараваў замест яго сын ягоны Раваам.

Ì spačyǔ Salamon z bac′kamì svaìmì ì pahavany byǔ u goradze Davìda, bac′kì svajgo, ì zacaravaǔ zamest âgo syn âgony Ravaam.

12 Кіраўнік

1. І пайшоў Раваам у Сіхем, бо ў Сіхем прыйшлі ўсе Ізраільцяне, каб узьвесьці яго ў цара.

Ì pajšoǔ Ravaam u Sìhem, bo ǔ Sìhem pryjšlì ǔse Ìzraìl′câne, kab uz′ves′cì âgo ǔ cara.

2. І дачуўся пра тое Ераваам, сын Наватаў, калі быў яшчэ ў Егіпце, куды ўцёк ад цара Саламона, і вярнуўся Ераваам зь Егіпта;

Ì dačuǔsâ pra toe Eravaam, syn Navataǔ, kalì byǔ âščè ǔ Egìpce, kudy ǔcëk ad cara Salamona, ì vârnuǔsâ Eravaam z′ Egìpta;

3. і паслалі па яго і паклікалі яго. Тады Ераваам і ўвесь збор Ізраільцянаў прыйшлі і казалі Равааму і сказалі:

ì paslalì pa âgo ì paklìkalì âgo. Tady Eravaam ì ǔves′ zbor Ìzraìl′cânaǔ pryjšlì ì kazalì Ravaamu ì skazalì:

4. бацька твой наклаў на нас цяжкае ярмо, а ты паслабі нам жорсткую працу бацькі твайго і цяжкае ярмо, якое ён наклаў на нас, і тады мы будзем служыць табе.

bac′ka tvoj naklaǔ na nas câžkae ârmo, a ty paslabì nam žorstkuû pracu bac′kì tvajgo ì câžkae ârmo, âkoe ën naklaǔ na nas, ì tady my budzem služyc′ tabe.

5. І сказаў ён ім: ідзеце і праз тры дні зноў прыйдзеце да мяне. І пайшоў народ.

Ì skazaǔ ën ìm: ìdzece ì praz try dnì znoǔ pryjdzece da mâne. Ì pajšoǔ narod.

6. Цар Раваам раіўся са старцамі, якія стаялі перад Саламонам, бацькам ягоным, пры жыцьці яго, і казаў: як параіце вы мне адказваць гэтаму народу?

Car Ravaam raìǔsâ sa starcamì, âkìâ staâlì perad Salamonam, bac′kam âgonym, pry žyc′cì âgo, ì kazaǔ: âk paraìce vy mne adkazvac′ gètamu narodu?

7. Яны казалі яму і сказалі: калі ты на гэты дзень будзеш слугою народу гэтаму і саслужыш яму, і дагодзіш ім, і будзеш гаварыць зь ім ласкава, дык яны будуць тваімі рабамі на ўсе дні.

Âny kazalì âmu ì skazalì: kalì ty na gèty dzen′ budzeš slugoû narodu gètamu ì saslužyš âmu, ì dagodzìš ìm, ì budzeš gavaryc′ z′ ìm laskava, dyk âny buduc′ tvaìmì rabamì na ǔse dnì.

8. Але ён пагардзіў парадай старцаў, што яны раілі яму, і раіўся з маладымі людзьмі, якія вырасьлі разам зь ім і якія стаялі перад ім,

Ale ën pagardzìǔ paradaj starcaǔ, što âny raìlì âmu, ì raìǔsâ z maladymì lûdz′mì, âkìâ vyras′lì razam z′ ìm ì âkìâ staâlì perad ìm,

9. і сказаў ім: што вы параіце мне адказваць народу гэтаму, які гаварыў мне і сказаў: паслабі ярмо, якое наклаў на нас бацька твой?

ì skazaǔ ìm: što vy paraìce mne adkazvac′ narodu gètamu, âkì gavaryǔ mne ì skazaǔ: paslabì ârmo, âkoe naklaǔ na nas bac′ka tvoj?

10. І казалі яму маладыя людзі, якія вырасьлі разам зь ім, і сказалі: так скажы народу гэтаму, які гаварыў табе і сказаў: "бацька твой наклаў на нас цяжкае ярмо, а ты паслабі нас"; так скажы ім: мой мезенец таўсьцейшы за сьцёгны бацькі майго;

Ì kazalì âmu maladyâ lûdzì, âkìâ vyras′lì razam z′ ìm, ì skazalì: tak skažy narodu gètamu, âkì gavaryǔ tabe ì skazaǔ: "bac′ka tvoj naklaǔ na nas câžkae ârmo, a ty paslabì nas"; tak skažy ìm: moj mezenec taǔs′cejšy za s′cëgny bac′kì majgo;

11. дык вось, калі бацька мой абцяжарваў вас цяжкім ярмом, дык я павялічу ярмо ваша; бацька мой караў вас бічамі, а я буду караць вас скарпіёнамі.

dyk vos′, kalì bac′ka moj abcâžarvaǔ vas câžkìm ârmom, dyk â pavâlìču ârmo vaša; bac′ka moj karaǔ vas bìčamì, a â budu karac′ vas skarpìënamì.

12. Ераваам і ўвесь народ прыйшлі да Раваама на трэці дзень, як загадаў цар, сказаўшы: прыйдзеце да мяне на трэці дзень.

Eravaam ì ǔves′ narod pryjšlì da Ravaama na trècì dzen′, âk zagadaǔ car, skazaǔšy: pryjdzece da mâne na trècì dzen′.

13. І адказаў цар народу сурова і пагардзіў парадай старцаў, што яны раілі яму;

Ì adkazaǔ car narodu surova ì pagardzìǔ paradaj starcaǔ, što âny raìlì âmu;

14. і гаварыў ён паводле парады маладых людзей і сказаў: бацька мой наклаў на вас цяжкае ярмо, а я павялічу ярмо ваша; бацька мой караў вас бічамі, а я буду караць вас скарпіёнамі.

ì gavaryǔ ën pavodle parady maladyh lûdzej ì skazaǔ: bac′ka moj naklaǔ na vas câžkae ârmo, a â pavâlìču ârmo vaša; bac′ka moj karaǔ vas bìčamì, a â budu karac′ vas skarpìënamì.

15. І не паслухаўся цар народу, бо так наканавана было Госпадам, каб спраўдзілася слова Ягонае, якое прамовіў Гасподзь праз Ахію Сіламяніна Еравааму, сыну Наватаваму.

Ì ne pasluhaǔsâ car narodu, bo tak nakanavana bylo Gospadam, kab spraǔdzìlasâ slova Âgonae, âkoe pramovìǔ Gaspodz′ praz Ahìû Sìlamânìna Eravaamu, synu Navatavamu.

16. І ўбачылі Ізраільцяне, што цар не паслухаўся іх. І адказаў народ цару і сказаў: якая нам доля ў Давідзе? няма нам долі ў сыне Есэевым; па намётах сваіх, Ізраіле! цяпер ведай свой дом, Давідзе! І разышоўся Ізраіль па намётах сваіх.

Ì ǔbačylì Ìzraìl′câne, što car ne pasluhaǔsâ ìh. Ì adkazaǔ narod caru ì skazaǔ: âkaâ nam dolâ ǔ Davìdze? nâma nam dolì ǔ syne Esèevym; pa namëtah svaìh, Ìzraìle! câper vedaj svoj dom, Davìdze! Ì razyšoǔsâ Ìzraìl′ pa namëtah svaìh.

17. Толькі над сынамі Ізраілевымі, якія жылі ў гарадах Юдавых, валадарыў Раваам.

Tol′kì nad synamì Ìzraìlevymì, âkìâ žylì ǔ garadah Ûdavyh, valadaryǔ Ravaam.

18. І паслаў цар Раваам Аданірама, начальніка над падаткамі; але ўсе Ізраільцяне закідалі яго камянямі, і ён памёр; а цар Раваам пасьпешна ўзышоў на калясьніцу, каб зьбегчы ў Ерусалім.

Ì paslaǔ car Ravaam Adanìrama, načal′nìka nad padatkamì; ale ǔse Ìzraìl′câne zakìdalì âgo kamânâmì, ì ën pamër; a car Ravaam pas′pešna ǔzyšoǔ na kalâs′nìcu, kab z′begčy ǔ Erusalìm.

19. І адкалоўся Ізраіль ад дома Давідавага да гэтага дня.

Ì adkaloǔsâ Ìzraìl′ ad doma Davìdavaga da gètaga dnâ.

20. Калі пачулі ўсе Ізраільцяне, што Ераваам вярнуўся, дык паслалі і паклікалі яго на збор і паставілі царом яго над усімі Ізраільцянамі. За домам Давідавым не засталося нікога, апрача калена Юдавага і Веньямінавага.

Kalì pačulì ǔse Ìzraìl′câne, što Eravaam vârnuǔsâ, dyk paslalì ì paklìkalì âgo na zbor ì pastavìlì carom âgo nad usìmì Ìzraìl′cânamì. Za domam Davìdavym ne zastalosâ nìkoga, aprača kalena Ûdavaga ì Ven′âmìnavaga.

21. Раваам, прыбыўшы ў Ерусалім, сабраў з усяго дома Юдавага і з калена Веньямінавага сто восемдзесят тысяч адборных воінаў, каб ваяваць з домам Ізраілевым дзеля таго, каб вярнуць царства Равааму, сыну Саламонаваму.

Ravaam, prybyǔšy ǔ Erusalìm, sabraǔ z usâgo doma Ûdavaga ì z kalena Ven′âmìnavaga sto vosemdzesât tysâč adbornyh voìnaǔ, kab vaâvac′ z domam Ìzraìlevym dzelâ tago, kab vârnuc′ carstva Ravaamu, synu Salamonavamu.

22. І было слова Божае Самэю, чалавеку Божаму, і сказана:

Ì bylo slova Božae Samèû, čalaveku Božamu, ì skazana:

23. скажы Равааму, сыну Саламонаваму, цару Юдэйскаму, і ўсяму дому Юдаваму і Веньямінаваму і астатняму народу:

skažy Ravaamu, synu Salamonavamu, caru Ûdèjskamu, ì ǔsâmu domu Ûdavamu ì Ven′âmìnavamu ì astatnâmu narodu:

24. так кажа Гасподзь: не хадзеце і не пачынайце вайны з братамі вашымі, сынамі Ізраілевымі; вярнецеся кожны ў дом свой, бо ад Мяне гэта было. І паслухаліся яны слова Гасподняга і пайшлі назад па слове Гасподнім.

tak kaža Gaspodz′: ne hadzece ì ne pačynajce vajny z bratamì vašymì, synamì Ìzraìlevymì; vârnecesâ kožny ǔ dom svoj, bo ad Mâne gèta bylo. Ì pasluhalìsâ âny slova Gaspodnâga ì pajšlì nazad pa slove Gaspodnìm.

25. І забудаваў Ераваам Сіхем на гары Яфрэмавай і пасяліўся ў ім; адтуль пайшоў і пабудаваў Пенуіл.

Ì zabudavaǔ Eravaam Sìhem na gary Âfrèmavaj ì pasâlìǔsâ ǔ ìm; adtul′ pajšoǔ ì pabudavaǔ Penuìl.

26. І казаў Ераваам у сэрцы сваім: царства можа зноў перайсьці да дома Давідавага;

Ì kazaǔ Eravaam u sèrcy svaìm: carstva moža znoǔ perajs′cì da doma Davìdavaga;

27. калі народ гэты будзе хадзіць у Ерусалім дзеля ахвяраваньня ў доме Гасподнім, дык сэрца народу гэтага павернецца да гаспадара свайго, да Раваама, цара Юдэйскага, і заб'юць яны мяне і вернуцца да Раваама, цара Юдэйскага.

kalì narod gèty budze hadzìc′ u Erusalìm dzelâ ahvâravan′nâ ǔ dome Gaspodnìm, dyk sèrca narodu gètaga pavernecca da gaspadara svajgo, da Ravaama, cara Ûdèjskaga, ì zab'ûc′ âny mâne ì vernucca da Ravaama, cara Ûdèjskaga.

28. І параіўшыся цар зрабіў двух залатых цялят і сказаў: ня трэба вам хадзіць у Ерусалім; вось багі твае, Ізраіль, якія вывелі цябе зь зямлі Егіпецкай.

Ì paraìǔšysâ car zrabìǔ dvuh zalatyh câlât ì skazaǔ: nâ trèba vam hadzìc′ u Erusalìm; vos′ bagì tvae, Ìzraìl′, âkìâ vyvelì câbe z′ zâmlì Egìpeckaj.

29. І паставіў аднаго ў Вэтылі, а другога ў Дане.

Ì pastavìǔ adnago ǔ Vètylì, a drugoga ǔ Dane.

30. І павяло гэта да грэху, бо народ пачаў хадзіць да аднаго зь іх, нават у Дан.

Ì pavâlo gèta da grèhu, bo narod pačaǔ hadzìc′ da adnago z′ ìh, navat u Dan.

31. І пабудаваў ён капішча на вышыні і паставіў з народу сьвятароў, якія ня былі з сыноў Лявііных.

Ì pabudavaǔ ën kapìšča na vyšynì ì pastavìǔ z narodu s′vâtaroǔ, âkìâ nâ bylì z synoǔ Lâvììnyh.

32. І ўстанавіў Ераваам сьвята ў восьмы месяц, у пятнаццаты дзень месяца, падобнае на тое сьвята, якое было ў Юдэі, і прыносіў ахвяры на ахвярніку; тое самае ён зрабіў у Вэтылі, каб прыносіць ахвяру цялятам, якіх зрабіў. І паставіў у Вэтылі сьвятароў вышыняў, якія зладзіў,

Ì ǔstanavìǔ Eravaam s′vâta ǔ vos′my mesâc, u pâtnaccaty dzen′ mesâca, padobnae na toe s′vâta, âkoe bylo ǔ Ûdèì, ì prynosìǔ ahvâry na ahvârnìku; toe samae ën zrabìǔ u Vètylì, kab prynosìc′ ahvâru câlâtam, âkìh zrabìǔ. Ì pastavìǔ u Vètylì s′vâtaroǔ vyšynâǔ, âkìâ zladzìǔ,

33. і прынёс ахвяры на ахвярніку, які ён зрабіў у Вэтылі, у пятнаццаты дзень восьмага месяца, месяца, які ён адвольна назначыў; і ўстанавіў сьвята сынам Ізраілевым, і падышоў да ахвярніка, каб учыніць дымленьне.

ì prynës ahvâry na ahvârnìku, âkì ën zrabìǔ u Vètylì, u pâtnaccaty dzen′ vos′maga mesâca, mesâca, âkì ën advol′na naznačyǔ; ì ǔstanavìǔ s′vâta synam Ìzraìlevym, ì padyšoǔ da ahvârnìka, kab učynìc′ dymlen′ne.

13 Кіраўнік

1. І вось, чалавек Божы прыйшоў з Юдэі па слове Гасподнім у Вэтыль, у той час, як Ераваам стаяў каля ахвярніка, каб учыніць дымленьне.

Ì vos′, čalavek Božy pryjšoǔ z Ûdèì pa slove Gaspodnìm u Vètyl′, u toj čas, âk Eravaam staâǔ kalâ ahvârnìka, kab učynìc′ dymlen′ne.

2. І прамовіў да ахвярніка слова Гасподняе і сказаў: ахвярнік, ахвярнік! так кажа Гасподзь: вось, народзіцца сын дому Давідаваму, імя яму Ёсія, і прынясе на табе ў ахвяру сьвятароў вышыняў, якія ўчыняюць на табе дымленьне, і чалавечыя косьці спаліць на табе.

Ì pramovìǔ da ahvârnìka slova Gaspodnâe ì skazaǔ: ahvârnìk, ahvârnìk! tak kaža Gaspodz′: vos′, narodzìcca syn domu Davìdavamu, ìmâ âmu Ësìâ, ì prynâse na tabe ǔ ahvâru s′vâtaroǔ vyšynâǔ, âkìâ ǔčynâûc′ na tabe dymlen′ne, ì čalavečyâ kos′cì spalìc′ na tabe.

3. І даў у той дзень азнаку, сказаўшы: вось азнака таго, што гэта прамовіў Гасподзь: вось, гэты ахвярнік разваліцца, і попел, які на ім, рассыпецца.

Ì daǔ u toj dzen′ aznaku, skazaǔšy: vos′ aznaka tago, što gèta pramovìǔ Gaspodz′: vos′, gèty ahvârnìk razvalìcca, ì popel, âkì na ìm, rassypecca.

4. Калі цар пачуў слова чалавека Божага, прамоўленае да ахвярніка ў Вэтылі, дык працягнуў Ераваам руку сваю ад ахвярніка, кажучы: вазьмеце яго. І зьдзеравянела рука ягоная, якую ён працягнуў на яго, і ня мог ён вярнуць яе да сябе.

Kalì car pačuǔ slova čalaveka Božaga, pramoǔlenae da ahvârnìka ǔ Vètylì, dyk pracâgnuǔ Eravaam ruku svaû ad ahvârnìka, kažučy: vaz′mece âgo. Ì z′dzeravânela ruka âgonaâ, âkuû ën pracâgnuǔ na âgo, ì nâ mog ën vârnuc′ âe da sâbe.

5. І ахвярнік разваліўся, і попел з ахвярніка рассыпаўся, па азнацы, якую даў чалавек Божы словам Гасподнім.

Ì ahvârnìk razvalìǔsâ, ì popel z ahvârnìka rassypaǔsâ, pa aznacy, âkuû daǔ čalavek Božy slovam Gaspodnìm.

6. І сказаў цар Ераваам чалавеку Божаму: умілажаль аблічча Госпада Бога твайго і памаліся за мяне, каб рука мая магла вярнуцца да мяне. І ўмілажаліў чалавек Божы аблічча Госпада, царовая рука вярнулася да яго і зрабілася як раней.

Ì skazaǔ car Eravaam čalaveku Božamu: umìlažal′ ablìčča Gospada Boga tvajgo ì pamalìsâ za mâne, kab ruka maâ magla vârnucca da mâne. Ì ǔmìlažalìǔ čalavek Božy ablìčča Gospada, carovaâ ruka vârnulasâ da âgo ì zrabìlasâ âk ranej.

7. І сказаў цар чалавеку Божаму: зайдзі са мною ў дом і падмацуй сябе ежаю, і я дам табе дарунак.

Ì skazaǔ car čalaveku Božamu: zajdzì sa mnoû ǔ dom ì padmacuj sâbe ežaû, ì â dam tabe darunak.

8. Але чалавек Божы сказаў цару: хоць бы ты даваў мне паўдома твайго, я не пайду з табою і ня буду есьці хлеба і ня буду піць вады ў гэтым месцы,

Ale čalavek Božy skazaǔ caru: hoc′ by ty davaǔ mne paǔdoma tvajgo, â ne pajdu z taboû ì nâ budu es′cì hleba ì nâ budu pìc′ vady ǔ gètym mescy,

9. бо так наказана мне словам Гасподнім: ня еж там хлеба і ня пі вады і не вяртайся тою дарогаю, якою ты ішоў.

bo tak nakazana mne slovam Gaspodnìm: nâ ež tam hleba ì nâ pì vady ì ne vârtajsâ toû darogaû, âkoû ty ìšoǔ.

10. І пайшоў ён другою дарогаю і не пайшоў назад тою дарогаю, якою прыйшоў у Вэтыль.

Ì pajšoǔ ën drugoû darogaû ì ne pajšoǔ nazad toû darogaû, âkoû pryjšoǔ u Vètyl′.

11. У Вэтылі жыў адзін прарок-старац. Сын яго прыйшоў і расказаў яму ўсё, што зрабіў сёньня чалавек Божы ў Вэтылі; і словы, якія ён казаў цару, пераказалі сыны бацьку свайму.

U Vètylì žyǔ adzìn prarok-starac. Syn âgo pryjšoǔ ì raskazaǔ âmu ǔsë, što zrabìǔ sën′nâ čalavek Božy ǔ Vètylì; ì slovy, âkìâ ën kazaǔ caru, perakazalì syny bac′ku svajmu.

12. І спытаўся ў іх бацька іхні: якою дарогаю ён пайшоў? І паказалі сыны ягоныя, якою дарогаю пайшоў чалавек Божы, што прыходзіў зь Юдэі.

Ì spytaǔsâ ǔ ìh bac′ka ìhnì: âkoû darogaû ën pajšoǔ? Ì pakazalì syny âgonyâ, âkoû darogaû pajšoǔ čalavek Božy, što pryhodzìǔ z′ Ûdèì.

13. І сказаў ён сынам сваім: асядлайце мне асла. І асядлалі яму асла, і ён сеў на яго.

Ì skazaǔ ën synam svaìm: asâdlajce mne asla. Ì asâdlalì âmu asla, ì ën seǔ na âgo.

14. І паехаў за чалавекам Божым, і знайшоў яго, як той сядзеў пад дубам, і сказаў яму: ці ты чалавек Божы, які прыйшоў зь Юдэі. І сказаў той: я.

Ì paehaǔ za čalavekam Božym, ì znajšoǔ âgo, âk toj sâdzeǔ pad dubam, ì skazaǔ âmu: cì ty čalavek Božy, âkì pryjšoǔ z′ Ûdèì. Ì skazaǔ toj: â.

15. І сказаў яму: зайдзі да мяне ў дом і паеж хлеба.

Ì skazaǔ âmu: zajdzì da mâne ǔ dom ì paež hleba.

16. Той сказаў: я не магу вярнуцца з табою і пайсьці да цябе; ня буду есьці хлеба і ня буду піць у цябе вады ў гэтым месцы,

Toj skazaǔ: â ne magu vârnucca z taboû ì pajs′cì da câbe; nâ budu es′cì hleba ì nâ budu pìc′ u câbe vady ǔ gètym mescy,

17. бо словам Гасподнім сказана мне: ня еж хлеба і ня пі там вады і не вяртайся тою дарогаю, якою ты ішоў.

bo slovam Gaspodnìm skazana mne: nâ ež hleba ì nâ pì tam vady ì ne vârtajsâ toû darogaû, âkoû ty ìšoǔ.

18. І сказаў ён яму: і я прарок такі самы, як ты, і анёл казаў мне словам Гасподнім і сказаў: вярні яго да сябе ў дом; хай паесьць ён хлеба і нап'ецца вады. - Ён зманіў яму.

Ì skazaǔ ën âmu: ì â prarok takì samy, âk ty, ì anël kazaǔ mne slovam Gaspodnìm ì skazaǔ: vârnì âgo da sâbe ǔ dom; haj paes′c′ ën hleba ì nap'ecca vady. - Ën zmanìǔ âmu.

19. І той вярнуўся зь ім, і паеў хлеба ў ягоным доме, і напіўся вады.

Ì toj vârnuǔsâ z′ ìm, ì paeǔ hleba ǔ âgonym dome, ì napìǔsâ vady.

20. Калі яны яшчэ сядзелі за сталом, слова Гасподняе было прароку, які вярнуў яго.

Kalì âny âščè sâdzelì za stalom, slova Gaspodnâe bylo praroku, âkì vârnuǔ âgo.

21. І прамовіў ён чалавеку Божаму, які прыйшоў зь Юдэі, і сказаў: так кажа Гасподзь: за тое, што ты не падпарадкаваўся вуснам Госпада і ня выканаў загаду, які наказаў табе Гасподзь Бог твой,

Ì pramovìǔ ën čalaveku Božamu, âkì pryjšoǔ z′ Ûdèì, ì skazaǔ: tak kaža Gaspodz′: za toe, što ty ne padparadkavaǔsâ vusnam Gospada ì nâ vykanaǔ zagadu, âkì nakazaǔ tabe Gaspodz′ Bog tvoj,

22. але вярнуўся, еў хлеб і піў ваду ў тым месцы, пра якое Ён сказаў табе: "ня еж хлеба і ня пі вады", цела тваё ня ўвойдзе ў магільніцу бацькоў тваіх.

ale vârnuǔsâ, eǔ hleb ì pìǔ vadu ǔ tym mescy, pra âkoe Ën skazaǔ tabe: "nâ ež hleba ì nâ pì vady", cela tvaë nâ ǔvojdze ǔ magìl′nìcu bac′koǔ tvaìh.

23. Пасьля таго, як той паеў хлеба і напіўся, ён асядлаў асла прароку, якога ён вярнуў.

Pas′lâ tago, âk toj paeǔ hleba ì napìǔsâ, ën asâdlaǔ asla praroku, âkoga ën vârnuǔ.

24. І выправіўся той. І сустрэў яго на дарозе леў і забіў яго. І ляжала цела ягонае, пакінутае на дарозе; а асёл стаяў каля яго, і леў стаяў каля цела.

Ì vypravìǔsâ toj. Ì sustrèǔ âgo na daroze leǔ ì zabìǔ âgo. Ì lâžala cela âgonae, pakìnutae na daroze; a asël staâǔ kalâ âgo, ì leǔ staâǔ kalâ cela.

25. І вось, людзі, якія праходзілі міма, убачылі цела, пакінутае на дарозе, і льва, які стаяў каля цела, і пайшлі і расказалі ў горадзе, у якім жыў прарок-старац.

Ì vos′, lûdzì, âkìâ prahodzìlì mìma, ubačylì cela, pakìnutae na daroze, ì l′va, âkì staâǔ kalâ cela, ì pajšlì ì raskazalì ǔ goradze, u âkìm žyǔ prarok-starac.

26. Прарок, які вярнуў яго з дарогі, пачуўшы гэта, сказаў: гэта той чалавек Божы, які не падпарадкаваўся пастановам Госпада; Гасподзь аддаў яго льву, які паламаў яго і забіў яго, па слове Госпада, якое Ён мовіў яму.

Prarok, âkì vârnuǔ âgo z darogì, pačuǔšy gèta, skazaǔ: gèta toj čalavek Božy, âkì ne padparadkavaǔsâ pastanovam Gospada; Gaspodz′ addaǔ âgo l′vu, âkì palamaǔ âgo ì zabìǔ âgo, pa slove Gospada, âkoe Ën movìǔ âmu.

27. І сказаў сынам сваім: асядлайце мне асла. І асядлалі яны.

Ì skazaǔ synam svaìm: asâdlajce mne asla. Ì asâdlalì âny.

28. Ён выправіўся і знайшоў цела ягонае, пакінутае на дарозе; а асёл і леў стаялі каля цела; леў ня зьеў цела і не паламаў асла.

Ën vypravìǔsâ ì znajšoǔ cela âgonae, pakìnutae na daroze; a asël ì leǔ staâlì kalâ cela; leǔ nâ z′eǔ cela ì ne palamaǔ asla.

29. І падняў прарок цела чалавека Божага, і паклаў яго на асла, і павёз яго назад. І пайшоў прарок-старац у горад свой, каб аплакаць і пахаваць яго.

Ì padnâǔ prarok cela čalaveka Božaga, ì paklaǔ âgo na asla, ì pavëz âgo nazad. Ì pajšoǔ prarok-starac u gorad svoj, kab aplakac′ ì pahavac′ âgo.

30. І паклаў цела ягонае ў сваёй магільніцы і плакаў па ім: жаль мне, браце мой!

Ì paklaǔ cela âgonae ǔ svaëj magìl′nìcy ì plakaǔ pa ìm: žal′ mne, brace moj!

31. Пасьля пахаваньня яго ён сказаў сынам сваім: калі я памру, пахавайце мяне ў магільніцы, у якой пахаваны чалавек Божы; каля касьцей ягоных пакладзеце косьці мае;

Pas′lâ pahavan′nâ âgo ën skazaǔ synam svaìm: kalì â pamru, pahavajce mâne ǔ magìl′nìcy, u âkoj pahavany čalavek Božy; kalâ kas′cej âgonyh pakladzece kos′cì mae;

32. бо спраўдзіцца слова, якое ён па загадзе Гасподнім сказаў пра ахвярнік у Вэтылі і пра ўсе капішчы на вышынях, у гарадах Самарыйскіх.

bo spraǔdzìcca slova, âkoe ën pa zagadze Gaspodnìm skazaǔ pra ahvârnìk u Vètylì ì pra ǔse kapìščy na vyšynâh, u garadah Samaryjskìh.

33. І пасьля гэтай падзеі Ераваам ня сышоў са сваёй благой дарогі, а і далей ставіў з народу сьвятароў вышыняў: хто хацеў, таго ён прысьвячаў, і той рабіўся сьвятаром вышыняў.

Ì pas′lâ gètaj padzeì Eravaam nâ syšoǔ sa svaëj blagoj darogì, a ì dalej stavìǔ z narodu s′vâtaroǔ vyšynâǔ: hto haceǔ, tago ën prys′vâčaǔ, ì toj rabìǔsâ s′vâtarom vyšynâǔ.

34. Гэта вяло дом Ераваамаў да грэху і да пагібелі і да вынішчэньня яго з улоньня зямлі.

Gèta vâlo dom Eravaamaǔ da grèhu ì da pagìbelì ì da vynìščèn′nâ âgo z ulon′nâ zâmlì.

14 Кіраўнік

1. Тым часам захварэў Авія, сын Ераваамаў.

Tym časam zahvarèǔ Avìâ, syn Eravaamaǔ.

2. І сказаў Ераваам жонцы сваёй: устань і пераапраніся, каб не пазналі, што ты жонка Ераваамава, і пайдзі ў Сілом. Там ёсьць прарок Ахія; ён прадказаў мне, што я буду царом гэтага народу,

Ì skazaǔ Eravaam žoncy svaëj: ustan′ ì peraapranìsâ, kab ne paznalì, što ty žonka Eravaamava, ì pajdzì ǔ Sìlom. Tam ës′c′ prarok Ahìâ; ën pradkazaǔ mne, što â budu carom gètaga narodu,

3. і вазьмі з сабою дзесяць хлябоў і праснакоў і збанок мёду і йдзі да яго; ён скажа табе, што будзе з хлопчыкам.

ì vaz′mì z saboû dzesâc′ hlâboǔ ì prasnakoǔ ì zbanok mëdu ì jdzì da âgo; ën skaža tabe, što budze z hlopčykam.

4. Ераваамава жонка так і зрабіла: устала, пайшла ў Сілом і прыйшла ў дом Ахіі. Ахія ўжо ня мог бачыць, бо вочы яго зрабіліся нерухомыя ад старасьці.

Eravaamava žonka tak ì zrabìla: ustala, pajšla ǔ Sìlom ì pryjšla ǔ dom Ahìì. Ahìâ ǔžo nâ mog bačyc′, bo vočy âgo zrabìlìsâ neruhomyâ ad staras′cì.

5. І сказаў Гасподзь Ахію: вось, ідзе жонка Ераваамава папытацца ў цябе пра сына свайго, бо ён хворы; так і так кажы ёй; яна прыйдзе пераапранутая.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Ahìû: vos′, ìdze žonka Eravaamava papytacca ǔ câbe pra syna svajgo, bo ën hvory; tak ì tak kažy ëj; âna pryjdze peraapranutaâ.

6. Ахія, пачуўшы шолах ад ног яе, калі яна ўвайшла ў дзьверы, сказаў: ўвайдзі, жонка Ераваамава; навошта табе было пераапранацца? Я грозны пасланец да цябе.

Ahìâ, pačuǔšy šolah ad nog âe, kalì âna ǔvajšla ǔ dz′very, skazaǔ: ǔvajdzì, žonka Eravaamava; navošta tabe bylo peraapranacca? Â grozny paslanec da câbe.

7. Ідзі, скажы Еравааму; так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: Я ўзвысіў цябе з асяродзьдзя простага люду і паставіў правадыром народу Майго Ізраіля,

Ìdzì, skažy Eravaamu; tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: Â ǔzvysìǔ câbe z asârodz′dzâ prostaga lûdu ì pastavìǔ pravadyrom narodu Majgo Ìzraìlâ,

8. і адабраў царства ў дома Давідавага і даў яго табе; а ты не такі, як раб Мой Давід, які захоўваў наказы Мае і які пайшоў сьледам за Мною ўсім сэрцам сваім, робячы толькі заўгоднае перад вачыма Маімі;

ì adabraǔ carstva ǔ doma Davìdavaga ì daǔ âgo tabe; a ty ne takì, âk rab Moj Davìd, âkì zahoǔvaǔ nakazy Mae ì âkì pajšoǔ s′ledam za Mnoû ǔsìm sèrcam svaìm, robâčy tol′kì zaǔgodnae perad vačyma Maìmì;

9. ты рабіў горш за ўсіх, якія былі да цябе, і пайшоў і зрабіў сабе іншых багоў і балваноў, каб раздражніць Мяне, а Мяне адкінуў;

ty rabìǔ gorš za ǔsìh, âkìâ bylì da câbe, ì pajšoǔ ì zrabìǔ sabe ìnšyh bagoǔ ì balvanoǔ, kab razdražnìc′ Mâne, a Mâne adkìnuǔ;

10. за гэта Я навяду бедства на дом Ераваамаў і вынішчу ў Ераваама да таго, хто мочыцца да сьцяны, замкнутага і таго, хто застаўся ў Ізраілі, і вымяту дом Ераваамаў, як вымятаюць сьмецьце, дачыста;

za gèta Â navâdu bedstva na dom Eravaamaǔ ì vynìšču ǔ Eravaama da tago, hto močycca da s′câny, zamknutaga ì tago, hto zastaǔsâ ǔ Ìzraìlì, ì vymâtu dom Eravaamaǔ, âk vymâtaûc′ s′mec′ce, dačysta;

11. хто памрэ ў Ераваама ў горадзе, таго зьядуць сабакі, а хто памрэ на полі, таго зьдзяўбуць птушкі нябесныя: так Гасподзь сказаў.

hto pamrè ǔ Eravaama ǔ goradze, tago z′âduc′ sabakì, a hto pamrè na polì, tago z′dzâǔbuc′ ptuškì nâbesnyâ: tak Gaspodz′ skazaǔ.

12. Устань і йдзі ў дом твой; і як толькі нага твая ступіць за горад, памрэ дзіця;

Ustan′ ì jdzì ǔ dom tvoj; ì âk tol′kì naga tvaâ stupìc′ za gorad, pamrè dzìcâ;

13. і аплачуць яго ўсе Ізраільцяне і пахаваюць яго, бо яно адно ў Ераваама ўвойдзе ў магільніцу, бо ў ім, з дома Ераваамавага, знайшлося нешта добрае прад Госпадам Богам Ізраілевым.

ì aplačuc′ âgo ǔse Ìzraìl′câne ì pahavaûc′ âgo, bo âno adno ǔ Eravaama ǔvojdze ǔ magìl′nìcu, bo ǔ ìm, z doma Eravaamavaga, znajšlosâ nešta dobrae prad Gospadam Bogam Ìzraìlevym.

14. І паставіць Сабе Гасподзь над Ізраілем цара, які зьнішчыць дом Ераваамаў у той дзень; і што? нават цяпер.

Ì pastavìc′ Sabe Gaspodz′ nad Ìzraìlem cara, âkì z′nìščyc′ dom Eravaamaǔ u toj dzen′; ì što? navat câper.

15. І паб'е Гасподзь Ізраіля, і будзе ён, як трысьнёг, хістаны ў вадзе, і выкіне Ізраільцянаў з гэтай добрай зямлі, якую даў бацькам іхнім, і расьсее іх за раку за тое, што яны зрабілі ў сябе балваноў, раздражняючы Госпада;

Ì pab'e Gaspodz′ Ìzraìlâ, ì budze ën, âk trys′nëg, hìstany ǔ vadze, ì vykìne Ìzraìl′cânaǔ z gètaj dobraj zâmlì, âkuû daǔ bac′kam ìhnìm, ì ras′see ìh za raku za toe, što âny zrabìlì ǔ sâbe balvanoǔ, razdražnâûčy Gospada;

16. і аддасьць Гасподзь Ізраіля за грахі Ераваамавыя, якія ён сам зрабіў і якімі ўвёў у грэх Ізраіля.

ì addas′c′ Gaspodz′ Ìzraìlâ za grahì Eravaamavyâ, âkìâ ën sam zrabìǔ ì âkìmì ǔvëǔ u grèh Ìzraìlâ.

17. І ўстала жонка Ераваамава і пайшла і прыйшла ў Тырцу; і як толькі пераступіла парог дома, дзіця памерла.

Ì ǔstala žonka Eravaamava ì pajšla ì pryjšla ǔ Tyrcu; ì âk tol′kì perastupìla parog doma, dzìcâ pamerla.

18. І пахавалі яго, і аплакалі яго ўсе Ізраільцяне па слове Госпада, якое Ён прамовіў праз раба Свайго Ахію прарока.

Ì pahavalì âgo, ì aplakalì âgo ǔse Ìzraìl′câne pa slove Gospada, âkoe Ën pramovìǔ praz raba Svajgo Ahìû praroka.

19. Астатнія дзеі Ераваамавыя, як ён ваяваў і як валадарыў, апісаны ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnìâ dzeì Eravaamavyâ, âk ën vaâvaǔ ì âk valadaryǔ, apìsany ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

20. Часу валадараньня Ераваама было дваццаць два гады; і спачыў ён з бацькамі сваімі, і зацараваў Нават, сын ягоны, замест яго.

Času valadaran′nâ Eravaama bylo dvaccac′ dva gady; ì spačyǔ ën z bac′kamì svaìmì, ì zacaravaǔ Navat, syn âgony, zamest âgo.

21. Раваам, сын Саламонаў, валадарыў у Юдэі. Сорак адзін год было Равааму, калі ён зацараваў, і сямнаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме, у горадзе, які выбраў Гасподзь з усіх каленаў Ізраілевых, каб было там імя Ягонае. Імя маці ягонай Наама Аманіцянка.

Ravaam, syn Salamonaǔ, valadaryǔ u Ûdèì. Sorak adzìn god bylo Ravaamu, kalì ën zacaravaǔ, ì sâmnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme, u goradze, âkì vybraǔ Gaspodz′ z usìh kalenaǔ Ìzraìlevyh, kab bylo tam ìmâ Âgonae. Ìmâ macì âgonaj Naama Amanìcânka.

22. І рабіў Юда неспадобнае прад вачыма Госпада, і раздражняла Яго найбольш тое, што зрабілі бацькі іхнія сваімі грахамі, якімі яны грашылі.

Ì rabìǔ Ûda nespadobnae prad vačyma Gospada, ì razdražnâla Âgo najbol′š toe, što zrabìlì bac′kì ìhnìâ svaìmì grahamì, âkìmì âny grašylì.

23. І зладзілі яны ў сябе вышыні і статуі і капішчы на кожным высокім пагорку і пад кожным цяністым дрэвам.

Ì zladzìlì âny ǔ sâbe vyšynì ì statuì ì kapìščy na kožnym vysokìm pagorku ì pad kožnym cânìstym drèvam.

24. І блудадзеі былі таксама ў гэтай зямлі і рабілі ўсе мярзоты тых народаў, якіх Гасподзь прагнаў ад аблічча сыноў Ізраілевых.

Ì bludadzeì bylì taksama ǔ gètaj zâmlì ì rabìlì ǔse mârzoty tyh narodaǔ, âkìh Gaspodz′ pragnaǔ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh.

25. На пятым годзе валадараньня Раваамавага, Сусакім, цар Егіпецкі, выйшаў супроць Ерусаліма

Na pâtym godze valadaran′nâ Ravaamavaga, Susakìm, car Egìpeckì, vyjšaǔ suproc′ Erusalìma

26. і ўзяў скарбы дома Гасподняга і скарбы дома царскага, - усё ўзяў; узяў і ўсе залатыя шчыты, якія зрабіў Саламон.

ì ǔzâǔ skarby doma Gaspodnâga ì skarby doma carskaga, - usë ǔzâǔ; uzâǔ ì ǔse zalatyâ ščyty, âkìâ zrabìǔ Salamon.

27. І зрабіў цар Раваам замест іх медныя шчыты і аддаў іх у рукі начальнікам целаахоўцаў, якія ахоўвалі ўваход у дом цара.

Ì zrabìǔ car Ravaam zamest ìh mednyâ ščyty ì addaǔ ìh u rukì načal′nìkam celaahoǔcaǔ, âkìâ ahoǔvalì ǔvahod u dom cara.

28. Калі цар выходзіў у дом Гасподні, целаахоўцы несьлі іх, і потым зноў зносілі іх у палату целаахоўцаў.

Kalì car vyhodzìǔ u dom Gaspodnì, celaahoǔcy nes′lì ìh, ì potym znoǔ znosìlì ìh u palatu celaahoǔcaǔ.

29. Астатняе пра Раваама і пра ўсё, што ён рабіў, апісана ў летапісе цароў Юдэйскіх.

Astatnâe pra Ravaama ì pra ǔsë, što ën rabìǔ, apìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh.

30. Паміж Раваамам і Ераваамам была вайна ва ўсе дні жыцьця іхняга.

Pamìž Ravaamam ì Eravaamam byla vajna va ǔse dnì žyc′câ ìhnâga.

31. І спачыў Раваам з бацькамі сваімі і пахаваны з бацькамі сваімі ў горадзе Давідавым. Імя маці ягонай Наама Аманіцянка. І зацараваў Авія, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ravaam z bac′kamì svaìmì ì pahavany z bac′kamì svaìmì ǔ goradze Davìdavym. Ìmâ macì âgonaj Naama Amanìcânka. Ì zacaravaǔ Avìâ, syn âgony, zamest âgo.

15 Кіраўнік

1. У васямнаццаты год цараваньня Ераваама, сына Наватавага, Авія зацараваў над Юдэямі.

U vasâmnaccaty god caravan′nâ Eravaama, syna Navatavaga, Avìâ zacaravaǔ nad Ûdèâmì.

2. Тры гады ён валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Мааха, дачка Авэсаломава.

Try gady ën valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Maaha, dačka Avèsalomava.

3. Ён хадзіў ва ўсіх грахах бацькі свайго, якія той рабіў да яго, і сэрца Ягонае ня было аддадзена Госпаду Богу ягонаму, як сэрца Давіда, бацькі ягонага.

Ën hadzìǔ va ǔsìh grahah bac′kì svajgo, âkìâ toj rabìǔ da âgo, ì sèrca Âgonae nâ bylo addadzena Gospadu Bogu âgonamu, âk sèrca Davìda, bac′kì âgonaga.

4. Але дзеля Давіда Гасподзь Бог ягоны даў яму сьвяцільню ў Ерусаліме, паставіўшы пасьля яго сына ягонага і ўмацаваўшы Ерусалім,

Ale dzelâ Davìda Gaspodz′ Bog âgony daǔ âmu s′vâcìl′nû ǔ Erusalìme, pastavìǔšy pas′lâ âgo syna âgonaga ì ǔmacavaǔšy Erusalìm,

5. бо Давід рабіў спадобнае перад вачыма Госпада і не адступаўся ад усяго таго, што Ён наказаў яму, ва ўсе дні жыцьця свайго, акрамя ўчынка з Урыем Хэтэянінам.

bo Davìd rabìǔ spadobnae perad vačyma Gospada ì ne adstupaǔsâ ad usâgo tago, što Ën nakazaǔ âmu, va ǔse dnì žyc′câ svajgo, akramâ ǔčynka z Uryem Hètèânìnam.

6. І вайна была паміж Раваамам і Ераваамам ва ўсе дні жыцьця іхняга.

Ì vajna byla pamìž Ravaamam ì Eravaamam va ǔse dnì žyc′câ ìhnâga.

7. Астатнія дзеі Авіі, усё, што ён зрабіў, апісана ў летапісе цароў Юдэйскіх. І была вайна паміж Авіем і Ераваамам.

Astatnìâ dzeì Avìì, usë, što ën zrabìǔ, apìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh. Ì byla vajna pamìž Avìem ì Eravaamam.

8. І спачыў Авія з бацькамі сваімі, і пахавалі яго ў горадзе Давідавым. І зацараваў Аса, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Avìâ z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo ǔ goradze Davìdavym. Ì zacaravaǔ Asa, syn âgony, zamest âgo.

9. У дванаццаты год валадараньня Ераваама, цара Ізраільскага, зацараваў Аса над Юдэямі

U dvanaccaty god valadaran′nâ Eravaama, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Asa nad Ûdèâmì

10. і сорак адзін год валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Ана, дачка Авэсалома.

ì sorak adzìn god valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Ana, dačka Avèsaloma.

11. А сам рабіў заўгоднае перад вачыма Госпада, як Давід, бацька ягоны.

A sam rabìǔ zaǔgodnae perad vačyma Gospada, âk Davìd, bac′ka âgony.

12. Ён прагнаў блудадзеяў зь зямлі і адкінуў усе ідалы, якіх зрабілі бацькі ягоныя,

Ën pragnaǔ bludadzeâǔ z′ zâmlì ì adkìnuǔ use ìdaly, âkìh zrabìlì bac′kì âgonyâ,

13. і нават маці сваю Ану пазбавіў званьня царыцы за тое, што яна зрабіла балвана Астарты; і парубаў Аса балвана яе і спаліў каля патока Кедрона.

ì navat macì svaû Anu pazbavìǔ zvan′nâ carycy za toe, što âna zrabìla balvana Astarty; ì parubaǔ Asa balvana âe ì spalìǔ kalâ patoka Kedrona.

14. А вышыні ня былі зьнішчаны. Але сэрца Асы было адданае Госпаду ва ўсе дні ягоныя.

A vyšynì nâ bylì z′nìščany. Ale sèrca Asy bylo addanae Gospadu va ǔse dnì âgonyâ.

15. І ўнёс ён у дом Гасподні рэчы, прысьвечаныя бацькам ягоным, і рэчы, прысьвечаныя ім; срэбра, і золата, і посуд.

Ì ǔnës ën u dom Gaspodnì rèčy, prys′večanyâ bac′kam âgonym, ì rèčy, prys′večanyâ ìm; srèbra, ì zolata, ì posud.

16. І вайна была паміж Асам і Ваасам, царом Ізраільскім, ва ўсе дні жыцьця іхняга.

Ì vajna byla pamìž Asam ì Vaasam, carom Ìzraìl′skìm, va ǔse dnì žyc′câ ìhnâga.

17. І выйшаў Вааса, цар Ізраільскі, супроць Юдэі і пачаў будаваць Раму, каб ніхто ня выходзіў і ня сыходзіў да Асы, цара Юдэйскага.

Ì vyjšaǔ Vaasa, car Ìzraìl′skì, suproc′ Ûdèì ì pačaǔ budavac′ Ramu, kab nìhto nâ vyhodzìǔ ì nâ syhodzìǔ da Asy, cara Ûdèjskaga.

18. І ўзяў Аса ўсё срэбра, золата, што засталася ў скарбніцах дома Гасподняга і ў скарбніцах дома царскага, і даў яго ў рукі слугам сваім, і паслаў іх цар Аса да Вэнадада, сына Таўрымона, сына Хэзіёнавага, цара Сірыйскага, які жыў у Дамаску, і сказаў:

Ì ǔzâǔ Asa ǔsë srèbra, zolata, što zastalasâ ǔ skarbnìcah doma Gaspodnâga ì ǔ skarbnìcah doma carskaga, ì daǔ âgo ǔ rukì slugam svaìm, ì paslaǔ ìh car Asa da Vènadada, syna Taǔrymona, syna Hèzìënavaga, cara Sìryjskaga, âkì žyǔ u Damasku, ì skazaǔ:

19. спрымірэньне хай будзе паміж мною і табою, як было паміж бацькам маім і бацькам тваім; вось, я пасылаю табе ў дарунак срэбра і золата; парві спрымірэнства тваё з Ваасам, царом Ізраільскім, каб ён адышоў ад мяне.

sprymìrèn′ne haj budze pamìž mnoû ì taboû, âk bylo pamìž bac′kam maìm ì bac′kam tvaìm; vos′, â pasylaû tabe ǔ darunak srèbra ì zolata; parvì sprymìrènstva tvaë z Vaasam, carom Ìzraìl′skìm, kab ën adyšoǔ ad mâne.

20. І паслухаўся Вэнадад цара Асы, і паслаў ваеначальнікаў сваіх супроць гарадоў Ізраільскіх, і пабіў Аін і Дан і Авэль-Бэт-Мааху і ўвесь Кінэрот, па ўсёй зямлі Нэфталімавай.

Ì pasluhaǔsâ Vènadad cara Asy, ì paslaǔ vaenačal′nìkaǔ svaìh suproc′ garadoǔ Ìzraìl′skìh, ì pabìǔ Aìn ì Dan ì Avèl′-Bèt-Maahu ì ǔves′ Kìnèrot, pa ǔsëj zâmlì Nèftalìmavaj.

21. Дачуўшыся пра гэта, Вааса перастаў будаваць Раму і вярнуўся ў Тырцу.

Dačuǔšysâ pra gèta, Vaasa perastaǔ budavac′ Ramu ì vârnuǔsâ ǔ Tyrcu.

22. А цар Аса склікаў усіх Юдэяў, нікога ня выключаючы, і вынесьлі яны з Рамы камяні і драўніну, якія Васа ўжываў на будаўніцтва. І пабудаваў зь іх цар Аса Гіву Веньямінавую і Міцпу.

A car Asa sklìkaǔ usìh Ûdèâǔ, nìkoga nâ vyklûčaûčy, ì vynes′lì âny z Ramy kamânì ì draǔnìnu, âkìâ Vasa ǔžyvaǔ na budaǔnìctva. Ì pabudavaǔ z′ ìh car Asa Gìvu Ven′âmìnavuû ì Mìcpu.

23. Усе астатнія дзеі Асы і ўсе подзьвігі ягоныя, і ўсё, што ён зрабіў, і гарады, якія ён пабудаваў, апісаны ў летапісе цароў Юдэйскіх, апрача таго, што ў старасьці сваёй ён быў хворы на ногі.

Use astatnìâ dzeì Asy ì ǔse podz′vìgì âgonyâ, ì ǔsë, što ën zrabìǔ, ì garady, âkìâ ën pabudavaǔ, apìsany ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh, aprača tago, što ǔ staras′cì svaëj ën byǔ hvory na nogì.

24. І спачыў Аса з бацькамі сваімі пахаваны з бацькамі сваімі ў горадзе Давіда, бацькі свайго. І зацараваў Ёсафат, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Asa z bac′kamì svaìmì pahavany z bac′kamì svaìmì ǔ goradze Davìda, bac′kì svajgo. Ì zacaravaǔ Ësafat, syn âgony, zamest âgo.

25. А Нават, сын Ераваамаў, зацараваў над Ізраілем у другі год Асы, цара Юдэйскага, і валадарыў над Ізраілем два гады.

A Navat, syn Eravaamaǔ, zacaravaǔ nad Ìzraìlem u drugì god Asy, cara Ûdèjskaga, ì valadaryǔ nad Ìzraìlem dva gady.

26. І рабіў ён неспадобнае перад вачыма Госпада, хадзіў шляхам бацькі свайго і ў грахах ягоных, якімі той увёў Ізраіль у грэх.

Ì rabìǔ ën nespadobnae perad vačyma Gospada, hadzìǔ šlâham bac′kì svajgo ì ǔ grahah âgonyh, âkìmì toj uvëǔ Ìzraìl′ u grèh.

27. І зрабіў супроць яго змову Вааса, сын Ахіі, з дома Ісахаравага, і забіў яго Вааса пры Гаватоне Філістымскім, калі Нават і ўсе Ізраільцяне аблажылі Гаватон;

Ì zrabìǔ suproc′ âgo zmovu Vaasa, syn Ahìì, z doma Ìsaharavaga, ì zabìǔ âgo Vaasa pry Gavatone Fìlìstymskìm, kalì Navat ì ǔse Ìzraìl′câne ablažylì Gavaton;

28. і аддаў сьмерці яго Вааса ў трэці год Асы, цара Юдэйскага, і зацараваў замест яго.

ì addaǔ s′mercì âgo Vaasa ǔ trècì god Asy, cara Ûdèjskaga, ì zacaravaǔ zamest âgo.

29. Калі ён зацараваў, дык пабіў увесь дом Краваамаў, не пакінуўшы ні душы ў Ераваама, пакуль ня вынішчыў яго, па слове Госпада, якое Ён прамовіў праз раба Свайго Ахію Сіламляніна,

Kalì ën zacaravaǔ, dyk pabìǔ uves′ dom Kravaamaǔ, ne pakìnuǔšy nì dušy ǔ Eravaama, pakul′ nâ vynìščyǔ âgo, pa slove Gospada, âkoe Ën pramovìǔ praz raba Svajgo Ahìû Sìlamlânìna,

30. за грахі Ераваама, якія ён сам рабіў і якімі ўвёў у грэх Ізраіля, за зьнявагі, якімі ён угневаў Госпада Бога Ізраілевага.

za grahì Eravaama, âkìâ ën sam rabìǔ ì âkìmì ǔvëǔ u grèh Ìzraìlâ, za z′nâvagì, âkìmì ën ugnevaǔ Gospada Boga Ìzraìlevaga.

31. Астатнія дзеі Навата, усё, што ён зрабіў, апісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnìâ dzeì Navata, usë, što ën zrabìǔ, apìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

32. І вайна была паміж Асам і Ваасам, царом Ізраільскім, ва ўсе дні іхнія.

Ì vajna byla pamìž Asam ì Vaasam, carom Ìzraìl′skìm, va ǔse dnì ìhnìâ.

33. У трэці год Асы, цара Юдэйскага, зацараваў Вааса, сын Ахіі, над усімі Ізраільцянамі ў Тырцы і валадарыў дваццаць чатыры гады.

U trècì god Asy, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Vaasa, syn Ahìì, nad usìmì Ìzraìl′cânamì ǔ Tyrcy ì valadaryǔ dvaccac′ čatyry gady.

34. І рабіў благое перад вачыма Гасподнімі і хадзіў шляхам Ераваама і ў грахах Ягоных, якімі той увёў у грэх Ізраіля.

Ì rabìǔ blagoe perad vačyma Gaspodnìmì ì hadzìǔ šlâham Eravaama ì ǔ grahah Âgonyh, âkìmì toj uvëǔ u grèh Ìzraìlâ.

16 Кіраўнік

1. І было слова Гасподняе Іую, сыну Ананьеваму, пра Вааса:

Ì bylo slova Gaspodnâe Ìuû, synu Anan′evamu, pra Vaasa:

2. за тое, што Я падняў цябе з пылу і зрабіў цябе правадыром народу Майго Ізраіля, а ты пайшоў шляхам Ераваама і ўвёў у грэх народ Мой Ізраільцянаў, каб ён гневаў Мяне грахамі сваімі,

za toe, što Â padnâǔ câbe z pylu ì zrabìǔ câbe pravadyrom narodu Majgo Ìzraìlâ, a ty pajšoǔ šlâham Eravaama ì ǔvëǔ u grèh narod Moj Ìzraìl′cânaǔ, kab ën gnevaǔ Mâne grahamì svaìmì,

3. вось, Я адкіну дом Ваасы і дом нашчадкаў ягоных і зраблю з домам тваім тое самае, што з домам Ераваама, сына Наватавага;

vos′, Â adkìnu dom Vaasy ì dom naščadkaǔ âgonyh ì zrablû z domam tvaìm toe samae, što z domam Eravaama, syna Navatavaga;

4. хто памрэ ў Ваасы ў горадзе, таго зьядуць сабакі; а хто памрэ ў яго на полі, таго зьдзяўбуць птушкі нябесныя.

hto pamrè ǔ Vaasy ǔ goradze, tago z′âduc′ sabakì; a hto pamrè ǔ âgo na polì, tago z′dzâǔbuc′ ptuškì nâbesnyâ.

5. Астатнія дзеі Ваасы, усё, што ён зрабіў, і подзьвігі яго апісаны ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnìâ dzeì Vaasy, usë, što ën zrabìǔ, ì podz′vìgì âgo apìsany ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

6. І спачыў Вааса з бацькамі сваімі і пахаваны ў Тырцы. І зацараваў Іла, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Vaasa z bac′kamì svaìmì ì pahavany ǔ Tyrcy. Ì zacaravaǔ Ìla, syn âgony, zamest âgo.

7. Але празь Іуя, сына Ананьевага, ужо было слова Гасподняе пра Ваасу і пра дом ягоны і пра ўсё ліха, якое ён чыніў перад вачыма Госпада, раздражняючы Яго дзеямі рук сваіх, пераймаючы дом Ераваамаў, за што ён вынішчаны быў.

Ale praz′ Ìuâ, syna Anan′evaga, užo bylo slova Gaspodnâe pra Vaasu ì pra dom âgony ì pra ǔsë lìha, âkoe ën čynìǔ perad vačyma Gospada, razdražnâûčy Âgo dzeâmì ruk svaìh, perajmaûčy dom Eravaamaǔ, za što ën vynìščany byǔ.

8. У дваццаць шосты год Асы, цара Юдэйскага, зацараваў Іла, сын Ваасаў, над Ізраілем у Тырцы і валадарыў два гады.

U dvaccac′ šosty god Asy, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Ìla, syn Vaasaǔ, nad Ìzraìlem u Tyrcy ì valadaryǔ dva gady.

9. І склаў змову супроць яго раб ягоны Замврый, які начальнічаў над палавінай калясьніц. Калі ён у Тырцы напіўся дап'яна ў доме Арсы, які начальнічаў над палацам у Тырцы,

Ì sklaǔ zmovu suproc′ âgo rab âgony Zamvryj, âkì načal′nìčaǔ nad palavìnaj kalâs′nìc. Kalì ën u Tyrcy napìǔsâ dap'âna ǔ dome Arsy, âkì načal′nìčaǔ nad palacam u Tyrcy,

10. тады ўвайшоў Замврый, пабіў яго і забіў, у дваццаць сёмы год Асы, цара Юдэйскага, і зацараваў замест яго.

tady ǔvajšoǔ Zamvryj, pabìǔ âgo ì zabìǔ, u dvaccac′ sëmy god Asy, cara Ûdèjskaga, ì zacaravaǔ zamest âgo.

11. Калі ён зацараваў і сеў на троне ягоным, дык вынішчыў увесь дом Ваасы, не пакінуўшы яму ні таго, хто мочыцца да сьцяны, ні сваякоў ягоных, ні сяброў ягоных.

Kalì ën zacaravaǔ ì seǔ na trone âgonym, dyk vynìščyǔ uves′ dom Vaasy, ne pakìnuǔšy âmu nì tago, hto močycca da s′câny, nì svaâkoǔ âgonyh, nì sâbroǔ âgonyh.

12. І зьнішчыў Замврый увесь дом Ваасаў, па слове Госпада, якое Ён мовіў пра Вааса празь Іуя прарока,

Ì z′nìščyǔ Zamvryj uves′ dom Vaasaǔ, pa slove Gospada, âkoe Ën movìǔ pra Vaasa praz′ Ìuâ praroka,

13. за ўсе грахі Ваасы і за грахі Ілы, сына ягонага, якія яны самі рабілі і якімі ўводзілі Ізраіля ў грэх, раздражняючы Госпада Бога Ізраілевага сваімі ідаламі.

za ǔse grahì Vaasy ì za grahì Ìly, syna âgonaga, âkìâ âny samì rabìlì ì âkìmì ǔvodzìlì Ìzraìlâ ǔ grèh, razdražnâûčy Gospada Boga Ìzraìlevaga svaìmì ìdalamì.

14. Астатнія дзеі Ілы, усё, што ён зрабіў, апісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnìâ dzeì Ìly, usë, što ën zrabìǔ, apìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

15. У дваццаць сёмы год Асы, цара Юдэйскага, зацараваў Замврый і валадарыў сем дзён у Тырцы, Калі народ аблажыў Гаватон Філістымскі.

U dvaccac′ sëmy god Asy, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Zamvryj ì valadaryǔ sem dzën u Tyrcy, Kalì narod ablažyǔ Gavaton Fìlìstymskì.

16. Калі народ-абложнік дачуўся, што Замврый склаў змову і забіў цара, дык усе Ізраільцяне паставілі царом Амврыя, ваеначальніка над Ізраілем, у той самы дзень у табары.

Kalì narod-abložnìk dačuǔsâ, što Zamvryj sklaǔ zmovu ì zabìǔ cara, dyk use Ìzraìl′câne pastavìlì carom Amvryâ, vaenačal′nìka nad Ìzraìlem, u toj samy dzen′ u tabary.

17. І адступілі Амврый і ўсе Ізраільцяне зь ім ад Гаватона і аблажылі Тырцу.

Ì adstupìlì Amvryj ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm ad Gavatona ì ablažylì Tyrcu.

18. Калі ўбачыў Замврый, што горад узяты, увайшоў ва ўнутраны пакой царскага дома і запаліў за сабою царскі дом агнём і загінуў

Kalì ǔbačyǔ Zamvryj, što gorad uzâty, uvajšoǔ va ǔnutrany pakoj carskaga doma ì zapalìǔ za saboû carskì dom agnëm ì zagìnuǔ

19. за свае грахі, у чым ён зграшыў, робячы благое перад вачыма Гасподнімі, ходзячы шляхам Ераваама і ў грахах ягоных, якія той учыніў, каб увесьці Ізраіля ў грэх.

za svae grahì, u čym ën zgrašyǔ, robâčy blagoe perad vačyma Gaspodnìmì, hodzâčy šlâham Eravaama ì ǔ grahah âgonyh, âkìâ toj učynìǔ, kab uves′cì Ìzraìlâ ǔ grèh.

20. Астатнія дзеі Замврыя і змова ягоная, якую - ён склаў, апісаны ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnìâ dzeì Zamvryâ ì zmova âgonaâ, âkuû - ën sklaǔ, apìsany ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

21. Тады падзяліўся народ Ізраільскі напалам: палавіна народу стаяла за Тамнія, сына Ганатавага, каб паставіць яго царом, а палавіна за Амврыя.

Tady padzâlìǔsâ narod Ìzraìl′skì napalam: palavìna narodu staâla za Tamnìâ, syna Ganatavaga, kab pastavìc′ âgo carom, a palavìna za Amvryâ.

22. І ўзяў верх народ, які за Амврыя, над народам, які за Тамнія, сына Ганатавага, і памёр Тамній, і зацараваў Амврый.

Ì ǔzâǔ verh narod, âkì za Amvryâ, nad narodam, âkì za Tamnìâ, syna Ganatavaga, ì pamër Tamnìj, ì zacaravaǔ Amvryj.

23. У трыццаць першы год Асы, цара Юдэйскага, зацараваў Амврый над Ізраілем і валадарыў дванаццаць гадоў. У Тырцы ён валадарыў шэсьць гадоў.

U tryccac′ peršy god Asy, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Amvryj nad Ìzraìlem ì valadaryǔ dvanaccac′ gadoǔ. U Tyrcy ën valadaryǔ šès′c′ gadoǔ.

24. І купіў Амврый гару Семярон у Сяміра за два таланты срэбра, і забудаваў гару, і назваў пабудаваны ім горад Самарыяй, па імю Сяміра, уладальніка гары.

Ì kupìǔ Amvryj garu Semâron u Sâmìra za dva talanty srèbra, ì zabudavaǔ garu, ì nazvaǔ pabudavany ìm gorad Samaryâj, pa ìmû Sâmìra, uladal′nìka gary.

25. І рабіў Амврый благое перад вачыма Госпада і ўчыняў горш за ўсіх, што былі да яго.

Ì rabìǔ Amvryj blagoe perad vačyma Gospada ì ǔčynâǔ gorš za ǔsìh, što bylì da âgo.

26. Ён ва ўсім хадзіў шляхам Ераваама, сына Наватавага, і ў грахах ягоных, якімі той увёў у грэх Ізраільцянаў, каб гнявіць Госпада Бога Ізраілевага ідаламі сваімі.

Ën va ǔsìm hadzìǔ šlâham Eravaama, syna Navatavaga, ì ǔ grahah âgonyh, âkìmì toj uvëǔ u grèh Ìzraìl′cânaǔ, kab gnâvìc′ Gospada Boga Ìzraìlevaga ìdalamì svaìmì.

27. Астатнія дзеі Амврыя, якія ён учыніў, і мужнасьць, якую ён паказаў, апісаны ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnìâ dzeì Amvryâ, âkìâ ën učynìǔ, ì mužnas′c′, âkuû ën pakazaǔ, apìsany ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

28. І спачыў Амврый з бацькамі сваімі і пахаваны ў Самарыі. І зацараваў Ахаў, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Amvryj z bac′kamì svaìmì ì pahavany ǔ Samaryì. Ì zacaravaǔ Ahaǔ, syn âgony, zamest âgo.

29. Ахаў, сын Амврыеў, зацараваў над Ізраілем у трыццаць восьмы год Асы, цара Юдэйскага, і валадарыў Ахаў, сын Амврыя, над Ізраілем у Самарыі дваццаць два гады.

Ahaǔ, syn Amvryeǔ, zacaravaǔ nad Ìzraìlem u tryccac′ vos′my god Asy, cara Ûdèjskaga, ì valadaryǔ Ahaǔ, syn Amvryâ, nad Ìzraìlem u Samaryì dvaccac′ dva gady.

30. І рабіў Ахаў, сын Амврыеў, незаўгоднае перад вачыма Госпада больш за ўсіх, што былі да яго.

Ì rabìǔ Ahaǔ, syn Amvryeǔ, nezaǔgodnae perad vačyma Gospada bol′š za ǔsìh, što bylì da âgo.

31. Мала было яму ўпадаць у грахі Ераваама, сына Наватавага; ён узяў сабе за жонку Езавэль, дачку Этваала, цара Сідонскага, і пачаў служыць Ваалу і пакланяцца яму;

Mala bylo âmu ǔpadac′ u grahì Eravaama, syna Navatavaga; ën uzâǔ sabe za žonku Ezavèl′, dačku Ètvaala, cara Sìdonskaga, ì pačaǔ služyc′ Vaalu ì paklanâcca âmu;

32. і паставіў ён Ваалу ахвярнік у капішчы Ваала, які пабудаваў у Самарыі.

ì pastavìǔ ën Vaalu ahvârnìk u kapìščy Vaala, âkì pabudavaǔ u Samaryì.

33. І зрабіў Ахаў дуброву, і больш за ўсіх цароў Ізраільскіх, якія былі да яго, Ахаў рабіў тое, што раздражняе Госпада Бога Ізраілевага.

Ì zrabìǔ Ahaǔ dubrovu, ì bol′š za ǔsìh caroǔ Ìzraìl′skìh, âkìâ bylì da âgo, Ahaǔ rabìǔ toe, što razdražnâe Gospada Boga Ìzraìlevaga.

34. У яго дні Ахііл Вэфілянін пабудаваў Ерыхон: на першынцы сваім Авіраме ён паклаў аснову яго і на малодшым сваім сыне Сэгубе паставіў браму яго, па слове Госпада, якое Ён сказаў празь Ісуса, сына Нава.

U âgo dnì Ahììl Vèfìlânìn pabudavaǔ Eryhon: na peršyncy svaìm Avìrame ën paklaǔ asnovu âgo ì na malodšym svaìm syne Sègube pastavìǔ bramu âgo, pa slove Gospada, âkoe Ën skazaǔ praz′ Ìsusa, syna Nava.

17 Кіраўнік

1. І сказаў Ільля Фэсьвіцянін, з жыхароў Галаадскіх, Ахаву: жывы Гасподзь Бог Ізраілеў, прад Якім я стаю! у гэтыя гады ня будзе ні расы, ні дажджу, хіба толькі па маім слове.

Ì skazaǔ Ìl′lâ Fès′vìcânìn, z žyharoǔ Galaadskìh, Ahavu: žyvy Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ, prad Âkìm â staû! u gètyâ gady nâ budze nì rasy, nì daždžu, hìba tol′kì pa maìm slove.

2. І было яму слова Гасподняе:

Ì bylo âmu slova Gaspodnâe:

3. ідзі адгэтуль і абярніся на ўсход і схавайся каля патока Харата, што насупраць Ярдана;

ìdzì adgètul′ ì abârnìsâ na ǔshod ì shavajsâ kalâ patoka Harata, što nasuprac′ Ârdana;

4. з гэтага патока ты будзеш піць, а крумкачам Я загадаў карміць цябе там.

z gètaga patoka ty budzeš pìc′, a krumkačam Â zagadaǔ karmìc′ câbe tam.

5. І пайшоў ён і зрабіў паводле слова Гасподняга; пайшоў і застаўся каля патока Харата, што насупраць Ярдана.

Ì pajšoǔ ën ì zrabìǔ pavodle slova Gaspodnâga; pajšoǔ ì zastaǔsâ kalâ patoka Harata, što nasuprac′ Ârdana.

6. І крумкачы прыносілі яму хлеб і ваду раніцай і хлеб і мяса ўвечары, а з патока ён піў.

Ì krumkačy prynosìlì âmu hleb ì vadu ranìcaj ì hleb ì mâsa ǔvečary, a z patoka ën pìǔ.

7. Як прайшоў нейкі час, гэты паток высах, бо ня было дажджу на зямлю.

Âk prajšoǔ nejkì čas, gèty patok vysah, bo nâ bylo daždžu na zâmlû.

8. І было яму слова Гасподняе:

Ì bylo âmu slova Gaspodnâe:

9. устань і йдзі ў Сарапэту Сідонскую і заставайся там; Я загадаў там жанчыне ўдаве карміць цябе.

ustan′ ì jdzì ǔ Sarapètu Sìdonskuû ì zastavajsâ tam; Â zagadaǔ tam žančyne ǔdave karmìc′ câbe.

10. І ўстаў ён і пайшоў у Сарапэту. І калі прыйшоў да брамы горада, вось, там жанчына ўдава зьбірае дровы. І паклікаў ён яе і сказаў: дай мне крыху вады ў посудзе напіцца.

Ì ǔstaǔ ën ì pajšoǔ u Sarapètu. Ì kalì pryjšoǔ da bramy gorada, vos′, tam žančyna ǔdava z′bìrae drovy. Ì paklìkaǔ ën âe ì skazaǔ: daj mne kryhu vady ǔ posudze napìcca.

11. І пайшла яна, каб узяць; а ён закрычаў усьлед ёй і сказаў: вазьмі дзеля мяне і кавалак хлеба ў рукі свае.

Ì pajšla âna, kab uzâc′; a ën zakryčaǔ us′led ëj ì skazaǔ: vaz′mì dzelâ mâne ì kavalak hleba ǔ rukì svae.

12. Яна сказала: жывы Гасподзь Бог твой, у мяне нічога няма печанага, а толькі ёсьць прыгаршчы мукі ў кадушцы і крыху алею ў збанку; і вось, я зьбяру палена-другое дроў, і пайду, і прыгатую гэта сабе і сыну майму; зьямо гэта і памром.

Âna skazala: žyvy Gaspodz′ Bog tvoj, u mâne nìčoga nâma pečanaga, a tol′kì ës′c′ prygarščy mukì ǔ kadušcy ì kryhu aleû ǔ zbanku; ì vos′, â z′bâru palena-drugoe droǔ, ì pajdu, ì prygatuû gèta sabe ì synu majmu; z′âmo gèta ì pamrom.

13. І сказаў ёй Ільля: ня бойся, ідзі, зрабі, што сказала; але раней з гэтага зрабі невялікі праснак мне і прынясі мне; а сабе і сыну свайму зробіш пасьля;

Ì skazaǔ ëj Ìl′lâ: nâ bojsâ, ìdzì, zrabì, što skazala; ale ranej z gètaga zrabì nevâlìkì prasnak mne ì prynâsì mne; a sabe ì synu svajmu zrobìš pas′lâ;

14. бо так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: мука ў кадушцы ня кончыцца, і алей у збанку ня ўбудзе да таго дня, калі Гасподзь дасьць дождж на зямлю.

bo tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: muka ǔ kadušcy nâ končycca, ì alej u zbanku nâ ǔbudze da tago dnâ, kalì Gaspodz′ das′c′ doždž na zâmlû.

15. І пайшла яна і зрабіла так, як сказаў Ільля; і кармілася яна, і ён, і дом яе некаторы час.

Ì pajšla âna ì zrabìla tak, âk skazaǔ Ìl′lâ; ì karmìlasâ âna, ì ën, ì dom âe nekatory čas.

16. Мука ў кадушцы ня кончылася, і алею ў збанку ня ўбывала, паводле слова Госпада, якое Ён сказаў празь Ільлю.

Muka ǔ kadušcy nâ končylasâ, ì aleû ǔ zbanku nâ ǔbyvala, pavodle slova Gospada, âkoe Ën skazaǔ praz′ Ìl′lû.

17. Пасьля гэтага захварэў сын гэтай жанчыны, гаспадыні дома, і хвароба яго была такая моцная, што не засталося ў ім дыханьня.

Pas′lâ gètaga zahvarèǔ syn gètaj žančyny, gaspadynì doma, ì hvaroba âgo byla takaâ mocnaâ, što ne zastalosâ ǔ ìm dyhan′nâ.

18. І сказала яна Ільлю: што мне і табе, чалавеча Божы? ты прыйшоў да мяне нагадаць грахі мае і ўсьмерціць сына майго.

Ì skazala âna Ìl′lû: što mne ì tabe, čalaveča Božy? ty pryjšoǔ da mâne nagadac′ grahì mae ì ǔs′mercìc′ syna majgo.

19. І сказаў ён ёй: дай мне сына твайго. І ўзяў яго з рук яе, і панёс яго ў сьвяцёлку, дзе ён жыў, і паклаў яго на сваю пасьцель;

Ì skazaǔ ën ëj: daj mne syna tvajgo. Ì ǔzâǔ âgo z ruk âe, ì panës âgo ǔ s′vâcëlku, dze ën žyǔ, ì paklaǔ âgo na svaû pas′cel′;

20. і зьвярнуўся да Госпада і сказаў: Госпадзе Божа мой! няўжо Ты і ўдаве, у якой я жыву, зробіш благое, усьмерціўшы сына яе?

ì z′vârnuǔsâ da Gospada ì skazaǔ: Gospadze Boža moj! nâǔžo Ty ì ǔdave, u âkoj â žyvu, zrobìš blagoe, us′mercìǔšy syna âe?

21. І схіліўшыся над хлопчыкам тры разы, ён зьвярнуўся да Госпада і сказаў: Госпадзе Божа мой! хай вернецца душа хлопчыка гэтага ў яго!

Ì shìlìǔšysâ nad hlopčykam try razy, ën z′vârnuǔsâ da Gospada ì skazaǔ: Gospadze Boža moj! haj vernecca duša hlopčyka gètaga ǔ âgo!

22. І пачуў Гасподзь голас Ільлі, і вярнулася душа хлопчыка гэтага ў яго, і ён ажыў.

Ì pačuǔ Gaspodz′ golas Ìl′lì, ì vârnulasâ duša hlopčyka gètaga ǔ âgo, ì ën ažyǔ.

23. І ўзяў Ільля хлопчыка, і адвёў яго з сьвяцёлкі ў дом, і аддаў яго маці ягонай, і сказаў Ільля: глядзі, сын твой жывы.

Ì ǔzâǔ Ìl′lâ hlopčyka, ì advëǔ âgo z s′vâcëlkì ǔ dom, ì addaǔ âgo macì âgonaj, ì skazaǔ Ìl′lâ: glâdzì, syn tvoj žyvy.

24. І сказала тая жанчына Ільлю: вось цяпер я ўведала, што ты чалавек Божы і што слова Гасподняе ў вуснах тваіх праўдзівае.

Ì skazala taâ žančyna Ìl′lû: vos′ câper â ǔvedala, što ty čalavek Božy ì što slova Gaspodnâe ǔ vusnah tvaìh praǔdzìvae.

18 Кіраўнік

1. Як прайшло шмат дзён было слова Гасподняе Ільлю ў трэці год: ідзі і пакажыся Ахаву, і Я дам дождж на зямлю.

Âk prajšlo šmat dzën bylo slova Gaspodnâe Ìl′lû ǔ trècì god: ìdzì ì pakažysâ Ahavu, ì Â dam doždž na zâmlû.

2. І пайшоў Ільля паказацца Ахаву. А голад вялікі быў у Самарыі.

Ì pajšoǔ Ìl′lâ pakazacca Ahavu. A golad vâlìkì byǔ u Samaryì.

3. І паклікаў Ахаў Аўдзія, які начальнічаў над палацам. А Аўдзій быў чалавек вельмі богабаязны,

Ì paklìkaǔ Ahaǔ Aǔdzìâ, âkì načal′nìčaǔ nad palacam. A Aǔdzìj byǔ čalavek vel′mì bogabaâzny,

4. і калі Езавэль зьнішчала прарокаў Гасподніх, Аўдзій узяў сто прарокаў і хаваў іх, па пяцьдзясят чалавек, у пячорах і карміў іх хлебам і вадою.

ì kalì Ezavèl′ z′nìščala prarokaǔ Gaspodnìh, Aǔdzìj uzâǔ sto prarokaǔ ì havaǔ ìh, pa pâc′dzâsât čalavek, u pâčorah ì karmìǔ ìh hlebam ì vadoû.

5. І сказаў Ахаў Аўдзію: ідзі па зямлі да ўсіх крыніц водных і да ўсіх патокаў на зямлі, ці ня знойдзем дзе-небудзь травы, каб нам пракарміць коней і ня страціць быдла.

Ì skazaǔ Ahaǔ Aǔdzìû: ìdzì pa zâmlì da ǔsìh krynìc vodnyh ì da ǔsìh patokaǔ na zâmlì, cì nâ znojdzem dze-nebudz′ travy, kab nam prakarmìc′ konej ì nâ stracìc′ bydla.

6. І падзялілі яны паміж сабою зямлю, каб абысьці яе: Ахаў асобна пайшоў адною дарогай, і Аўдзій асобна пайшоў другою дарогай.

Ì padzâlìlì âny pamìž saboû zâmlû, kab abys′cì âe: Ahaǔ asobna pajšoǔ adnoû darogaj, ì Aǔdzìj asobna pajšoǔ drugoû darogaj.

7. Калі Аўдзій ішоў дарогаю, вось, насустрач яму ідзе Ільля. Ён пазнаў яго і ўпаў на аблічча сваё і сказаў: ці ты гэта, спадару мой Ільля?

Kalì Aǔdzìj ìšoǔ darogaû, vos′, nasustrač âmu ìdze Ìl′lâ. Ën paznaǔ âgo ì ǔpaǔ na ablìčča svaë ì skazaǔ: cì ty gèta, spadaru moj Ìl′lâ?

8. Той сказаў яму: я, ідзі, скажы гаспадару свайму: Ільля тут.

Toj skazaǔ âmu: â, ìdzì, skažy gaspadaru svajmu: Ìl′lâ tut.

9. Ён сказаў: чым я правініўся, што ты перадаеш раба твайго ў рукі Ахаву, каб забіць мяне?

Ën skazaǔ: čym â pravìnìǔsâ, što ty peradaeš raba tvajgo ǔ rukì Ahavu, kab zabìc′ mâne?

10. Жывы Гасподзь Бог твой! няма ніводнага народу і царства, куды б ня пасылаў гаспадар мой шукаць цябе; і калі яму казалі, што цябе няма, ён браў клятву з таго, царства і народу, што не маглі знайсьці цябе;

Žyvy Gaspodz′ Bog tvoj! nâma nìvodnaga narodu ì carstva, kudy b nâ pasylaǔ gaspadar moj šukac′ câbe; ì kalì âmu kazalì, što câbe nâma, ën braǔ klâtvu z tago, carstva ì narodu, što ne maglì znajs′cì câbe;

11. а ты цяпер кажаш: ідзі, скажы гаспадару свайму: Ільля тут.

a ty câper kažaš: ìdzì, skažy gaspadaru svajmu: Ìl′lâ tut.

12. Калі я пайду ад цябе, тады Дух Гасподні аднясе цябе, ня ведаю, куды; і калі я пайду паведаміць Ахаву, і ён ня знойдзе цябе, дык ён заб'е мяне; а раб твой богабаязны з маладосьці сваёй.

Kalì â pajdu ad câbe, tady Duh Gaspodnì adnâse câbe, nâ vedaû, kudy; ì kalì â pajdu pavedamìc′ Ahavu, ì ën nâ znojdze câbe, dyk ën zab'e mâne; a rab tvoj bogabaâzny z malados′cì svaëj.

13. Хіба ня сказана гаспадару майму, што я зрабіў, калі Езавэль забівала прарокаў Гасподніх, як я хаваў сто чалавек прарокаў Гасподніх, па пяцьдзясят чалавек, у пячорах і карміў іх хлебам і вадою?

Hìba nâ skazana gaspadaru majmu, što â zrabìǔ, kalì Ezavèl′ zabìvala prarokaǔ Gaspodnìh, âk â havaǔ sto čalavek prarokaǔ Gaspodnìh, pa pâc′dzâsât čalavek, u pâčorah ì karmìǔ ìh hlebam ì vadoû?

14. А ты цяпер кажаш: ідзі, скажы гаспадару свайму: Ільля тут; ён заб'е мяне.

A ty câper kažaš: ìdzì, skažy gaspadaru svajmu: Ìl′lâ tut; ën zab'e mâne.

15. І сказаў Ільля: жывы Гасподзь Саваоф, прад Якім я стаю! сёньня я пакажуся яму.

Ì skazaǔ Ìl′lâ: žyvy Gaspodz′ Savaof, prad Âkìm â staû! sën′nâ â pakažusâ âmu.

16. І пайшоў Аўдзій насустрач Ахаву і данёс яму. І пайшоў Ахаў насустрач Ільлю.

Ì pajšoǔ Aǔdzìj nasustrač Ahavu ì danës âmu. Ì pajšoǔ Ahaǔ nasustrač Ìl′lû.

17. Калі Ахаў убачыў Ільлю, дык сказаў Ахаў яму: ці ты гэта, хто бянтэжыць Ізраіля?

Kalì Ahaǔ ubačyǔ Ìl′lû, dyk skazaǔ Ahaǔ âmu: cì ty gèta, hto bântèžyc′ Ìzraìlâ?

18. І сказаў Ільля: ня я бянтэжу Ізраіля, а ты і дом бацькі твайго, тым, што вы пагардзілі загадамі Гасподнімі і ідзяце сьледам за Вааламі;

Ì skazaǔ Ìl′lâ: nâ â bântèžu Ìzraìlâ, a ty ì dom bac′kì tvajgo, tym, što vy pagardzìlì zagadamì Gaspodnìmì ì ìdzâce s′ledam za Vaalamì;

19. цяпер пашлі і зьбяры да мяне ўсяго Ізраіля на гару Карміл, і чатырыста пяцьдзясят прарокаў Ваалавых, і чатырыста - прарокаў дуброўных, якія кормяцца ад стала Езавэлі.

câper pašlì ì z′bâry da mâne ǔsâgo Ìzraìlâ na garu Karmìl, ì čatyrysta pâc′dzâsât prarokaǔ Vaalavyh, ì čatyrysta - prarokaǔ dubroǔnyh, âkìâ kormâcca ad stala Ezavèlì.

20. І паслаў Ахаў да ўсіх сыноў Ізраілевых і сабраў усіх на гару Карміл.

Ì paslaǔ Ahaǔ da ǔsìh synoǔ Ìzraìlevyh ì sabraǔ usìh na garu Karmìl.

21. І падышоў Ільля да ўсяго народу і сказаў: ці доўга вам кульгаць на абодва калены? Калі Гасподзь ёсьць Бог, дык ідзеце сьледам за Ім; калі Ваал, дык ідзеце сьледам за ім. І не адказваў народ яму ні слова.

Ì padyšoǔ Ìl′lâ da ǔsâgo narodu ì skazaǔ: cì doǔga vam kul′gac′ na abodva kaleny? Kalì Gaspodz′ ës′c′ Bog, dyk ìdzece s′ledam za Ìm; kalì Vaal, dyk ìdzece s′ledam za ìm. Ì ne adkazvaǔ narod âmu nì slova.

22. І сказаў Ільля народу: я адзін застаўся прарок Гасподні, а прарокаў Ваалавых чатырыста пяцьдзясят чалавек;

Ì skazaǔ Ìl′lâ narodu: â adzìn zastaǔsâ prarok Gaspodnì, a prarokaǔ Vaalavyh čatyrysta pâc′dzâsât čalavek;

23. хай дадуць нам двух цялят, і хай яны выберуць сабе адно цяля, і расьсякуць яго, і пакладуць на дровы, але агню хай не падкладваюць; а я падрыхтую другое цяля і пакладу на дровы, а агню не падкладу;

haj daduc′ nam dvuh câlât, ì haj âny vyberuc′ sabe adno câlâ, ì ras′sâkuc′ âgo, ì pakladuc′ na drovy, ale agnû haj ne padkladvaûc′; a â padryhtuû drugoe câlâ ì pakladu na drovy, a agnû ne padkladu;

24. і паклічце вы імя бога вашага, а я паклічу імя Госпада Бога майго. Той Бог, Які дасьць адказ праз агонь, ёсьць Бог. І адказваў увесь народ і сказаў: добра.

ì paklìčce vy ìmâ boga vašaga, a â paklìču ìmâ Gospada Boga majgo. Toj Bog, Âkì das′c′ adkaz praz agon′, ës′c′ Bog. Ì adkazvaǔ uves′ narod ì skazaǔ: dobra.

25. І сказаў Ільля прарокам Ваалавым: выберце сабе адно цяля і падрыхтуйце вы раней, бо вас многа; і паклічце імя бога вашага, але агню не падкладвайце.

Ì skazaǔ Ìl′lâ prarokam Vaalavym: vyberce sabe adno câlâ ì padryhtujce vy ranej, bo vas mnoga; ì paklìčce ìmâ boga vašaga, ale agnû ne padkladvajce.

26. І ўзялі яны цяля, якое было дадзена ім, і прыгатавалі, і клікалі імя Ваала з раніцы да полудня, кажучы: Ваале, пачуй нас! Але ня было ні голасу, ні адказу. І скакалі яны каля ахвярніка, які зрабілі.

Ì ǔzâlì âny câlâ, âkoe bylo dadzena ìm, ì prygatavalì, ì klìkalì ìmâ Vaala z ranìcy da poludnâ, kažučy: Vaale, pačuj nas! Ale nâ bylo nì golasu, nì adkazu. Ì skakalì âny kalâ ahvârnìka, âkì zrabìlì.

27. Аполудні Ільля пачаў сьмяяцца зь іх і казаў: крычэце гучным голасам, бо ён бог; магчыма, ён задумаўся, альбо заняты чым-небудзь, альбо ў дарозе, а можа, і сьпіць, дык ён прачнецца!

Apoludnì Ìl′lâ pačaǔ s′mââcca z′ ìh ì kazaǔ: kryčèce gučnym golasam, bo ën bog; magčyma, ën zadumaǔsâ, al′bo zanâty čym-nebudz′, al′bo ǔ daroze, a moža, ì s′pìc′, dyk ën pračnecca!

28. І пачалі яны крычаць гучным голасам і калолі сябе як звычайна нажамі і дзідамі, так што кроў лілася па іх.

Ì pačalì âny kryčac′ gučnym golasam ì kalolì sâbe âk zvyčajna nažamì ì dzìdamì, tak što kroǔ lìlasâ pa ìh.

29. Прайшоў полудзень, а яны ўсё яшчэ шалелі да самага часу вечаровага ахвярапрынашэньня; але ня было ні голасу, ні адказу, ні почуту.

Prajšoǔ poludzen′, a âny ǔsë âščè šalelì da samaga času večarovaga ahvâraprynašèn′nâ; ale nâ bylo nì golasu, nì adkazu, nì počutu.

30. Тады Ільля сказаў усяму народу: хадземце да мяне. І падышоў увесь народ да яго. Ён аднавіў разбураны ахвярнік Гасподні.

Tady Ìl′lâ skazaǔ usâmu narodu: hadzemce da mâne. Ì padyšoǔ uves′ narod da âgo. Ën adnavìǔ razburany ahvârnìk Gaspodnì.

31. І ўзяў Ільля дванаццаць камянёў, па колькасьці каленаў сыноў Якава, якому Гасподзь сказаў так: Ізраіль будзе імя тваё.

Ì ǔzâǔ Ìl′lâ dvanaccac′ kamânëǔ, pa kol′kas′cì kalenaǔ synoǔ Âkava, âkomu Gaspodz′ skazaǔ tak: Ìzraìl′ budze ìmâ tvaë.

32. І пабудаваў з гэтых камянёў ахвярнік у імя Госпада, і зрабіў вакол ахвярніка роў, ёмістасьцю ў дзьве саты зерня,

Ì pabudavaǔ z gètyh kamânëǔ ahvârnìk u ìmâ Gospada, ì zrabìǔ vakol ahvârnìka roǔ, ëmìstas′cû ǔ dz′ve saty zernâ,

33. і паклаў дровы, і расьсек цяля, і паклаў яго на дровы,

ì paklaǔ drovy, ì ras′sek câlâ, ì paklaǔ âgo na drovy,

34. і сказаў: напоўніце чатыры вядры вады і вылівайце на ўсепальную ахвяру і на дровы. Потым сказаў: паўтарэце. І яны паўтарылі. І сказаў: зрабеце тое самае трэці раз. І зрабілі трэці раз,

ì skazaǔ: napoǔnìce čatyry vâdry vady ì vylìvajce na ǔsepal′nuû ahvâru ì na drovy. Potym skazaǔ: paǔtarèce. Ì âny paǔtarylì. Ì skazaǔ: zrabece toe samae trècì raz. Ì zrabìlì trècì raz,

35. і вада палілася вакол ахвярніка, і роў напоўніўся вадою.

ì vada palìlasâ vakol ahvârnìka, ì roǔ napoǔnìǔsâ vadoû.

36. У час ахвярапрынашэньня вечаровай ахвяры падышоў Ільля прарок - і сказаў: Госпадзе Божа Абрагамаў, Ісакаў і Ізраілеў! Хай спазнаюць у гэты дзень, што Ты адзін Бог у Ізраілі, і што я раб Твой і зрабіў усё паводле слова Твайго.

U čas ahvâraprynašèn′nâ večarovaj ahvâry padyšoǔ Ìl′lâ prarok - ì skazaǔ: Gospadze Boža Abragamaǔ, Ìsakaǔ ì Ìzraìleǔ! Haj spaznaûc′ u gèty dzen′, što Ty adzìn Bog u Ìzraìlì, ì što â rab Tvoj ì zrabìǔ usë pavodle slova Tvajgo.

37. Пачуй мяне, Госпадзе, пачуй мяне! Хай спазнае народ гэты, што Ты, Госпадзе, Бог, і Ты павернеш сэрца іхняе да Цябе.

Pačuj mâne, Gospadze, pačuj mâne! Haj spaznae narod gèty, što Ty, Gospadze, Bog, ì Ty paverneš sèrca ìhnâe da Câbe.

38. І апаў агонь Гасподні і зжэр цэласпаленьне і дровы, і камяні і пыл, і паглынуў ваду, якая ў рове.

Ì apaǔ agon′ Gaspodnì ì zžèr cèlaspalen′ne ì drovy, ì kamânì ì pyl, ì paglynuǔ vadu, âkaâ ǔ rove.

39. Убачыўшы гэта, увесь народ упаў на аблічча сваё і сказаў: Гасподзь ёсьць Бог, Гасподзь ёсьць Бог!

Ubačyǔšy gèta, uves′ narod upaǔ na ablìčča svaë ì skazaǔ: Gaspodz′ ës′c′ Bog, Gaspodz′ ës′c′ Bog!

40. І сказаў ім Ільля: схапеце прарокаў Ваалавых, каб ніводзін зь іх не схаваўся. І схапілі іх, і завёў іх Ільля да патока Кісона і закалоў іх там.

Ì skazaǔ ìm Ìl′lâ: shapece prarokaǔ Vaalavyh, kab nìvodzìn z′ ìh ne shavaǔsâ. Ì shapìlì ìh, ì zavëǔ ìh Ìl′lâ da patoka Kìsona ì zakaloǔ ìh tam.

41. І сказаў Ільля Ахаву: ідзі, еж і пі, бо чуцен шум дажджу.

Ì skazaǔ Ìl′lâ Ahavu: ìdzì, ež ì pì, bo čucen šum daždžu.

42. І пайшоў Ахаў есьці і піць, а Ільля ўзышоў на верх Карміла і нахіліўся да зямлі, і паклаў аблічча сваё паміж каленяў сваіх,

Ì pajšoǔ Ahaǔ es′cì ì pìc′, a Ìl′lâ ǔzyšoǔ na verh Karmìla ì nahìlìǔsâ da zâmlì, ì paklaǔ ablìčča svaë pamìž kalenâǔ svaìh,

43. і сказаў хлопчыку свайму: ідзі, паглядзі да мора. Той пайшоў і паглядзеў, і сказаў: рабі гэта далей да сямі разоў.

ì skazaǔ hlopčyku svajmu: ìdzì, paglâdzì da mora. Toj pajšoǔ ì paglâdzeǔ, ì skazaǔ: rabì gèta dalej da sâmì razoǔ.

44. На сёмы раз той сказаў: вось, невялікае воблака падымаецца ад мора, велічынёю ў далоню чалавечую. Ён сказаў: ідзі, скажы Ахаву: запрагай і едзь, каб не застаў цябе дождж.

Na sëmy raz toj skazaǔ: vos′, nevâlìkae voblaka padymaecca ad mora, velìčynëû ǔ dalonû čalavečuû. Ën skazaǔ: ìdzì, skažy Ahavu: zapragaj ì edz′, kab ne zastaǔ câbe doždž.

45. Між тым неба спахмурнела ад хмар і ад ветру, і пайшоў вялікі дождж. А Ахаў сеў у калясьніцу, і паехаў у Ізрэель.

Mìž tym neba spahmurnela ad hmar ì ad vetru, ì pajšoǔ vâlìkì doždž. A Ahaǔ seǔ u kalâs′nìcu, ì paehaǔ u Ìzrèel′.

46. І была на Ільлі рука Гасподняя. Ён аперазаў сьцёгны свае і бег перад Ахавам да самага Ізрэеля.

Ì byla na Ìl′lì ruka Gaspodnââ. Ën aperazaǔ s′cëgny svae ì beg perad Ahavam da samaga Ìzrèelâ.

19 Кіраўнік

1. І пераказаў Ахаў Езавэлі ўсё, што зрабіў Ільля, і тое, што ён забіў усіх прарокаў мечам.

Ì perakazaǔ Ahaǔ Ezavèlì ǔsë, što zrabìǔ Ìl′lâ, ì toe, što ën zabìǔ usìh prarokaǔ mečam.

2. І паслала Езавэль пасланца да Ільлі сказаць: няхай тое і тое зробяць мне багі і яшчэ больш зробяць, калі я заўтра да гэтага часу не зраблю з тваёю душою таго, што зроблена з душою кожнага зь іх.

Ì paslala Ezavèl′ paslanca da Ìl′lì skazac′: nâhaj toe ì toe zrobâc′ mne bagì ì âščè bol′š zrobâc′, kalì â zaǔtra da gètaga času ne zrablû z tvaëû dušoû tago, što zroblena z dušoû kožnaga z′ ìh.

3. Убачыўшы гэта, ён устаў і пайшоў, каб выратаваць жыцьцё сваё, і прыйшоў у Вірсавію, якая ў Юдэі, і пакінуў хлопчыка свайго там;

Ubačyǔšy gèta, ën ustaǔ ì pajšoǔ, kab vyratavac′ žyc′cë svaë, ì pryjšoǔ u Vìrsavìû, âkaâ ǔ Ûdèì, ì pakìnuǔ hlopčyka svajgo tam;

4. а сам адышоў у пустыню на дзень дарогі і прыйшоўшы сеў пад карчом ядлоўцу, і прасіў сьмерці сабе і сказаў: даволі ўжо, Госпадзе; вазьмі душу маю, бо я ня лепшы за бацькоў маіх.

a sam adyšoǔ u pustynû na dzen′ darogì ì pryjšoǔšy seǔ pad karčom âdloǔcu, ì prasìǔ s′mercì sabe ì skazaǔ: davolì ǔžo, Gospadze; vaz′mì dušu maû, bo â nâ lepšy za bac′koǔ maìh.

5. І лёг і заснуў пад карчом ядлоўцу. І вось, анёл дакрануўся да яго і сказаў яму: устань, еж і пі.

Ì lëg ì zasnuǔ pad karčom âdloǔcu. Ì vos′, anël dakranuǔsâ da âgo ì skazaǔ âmu: ustan′, ež ì pì.

6. І зірнуў Ільля, і вось, каля ўзгалоўя ягонага печаны праснак і збанок вады. Ён паеў і напіўся і зноў заснуў.

Ì zìrnuǔ Ìl′lâ, ì vos′, kalâ ǔzgaloǔâ âgonaga pečany prasnak ì zbanok vady. Ën paeǔ ì napìǔsâ ì znoǔ zasnuǔ.

7. І вярнуўся анёл Гасподні другі раз, дакрануўся да яго і сказаў: устань, еж і пі, бо далёкая дарога перад табою.

Ì vârnuǔsâ anël Gaspodnì drugì raz, dakranuǔsâ da âgo ì skazaǔ: ustan′, ež ì pì, bo dalëkaâ daroga perad taboû.

8. І ўстаў ён, паеў і напіўся, і, падсілкаваўшыся тою ежаю, ішоў сорак дзён і сорак начэй да гары Божай Харыва.

Ì ǔstaǔ ën, paeǔ ì napìǔsâ, ì, padsìlkavaǔšysâ toû ežaû, ìšoǔ sorak dzën ì sorak načèj da gary Božaj Haryva.

9. І ўвайшоў ён там у пячору і начаваў у ёй. І вось, было да яго слова Гасподняе, і сказаў яму Гасподзь: што ты тут, Ільля?

Ì ǔvajšoǔ ën tam u pâčoru ì načavaǔ u ëj. Ì vos′, bylo da âgo slova Gaspodnâe, ì skazaǔ âmu Gaspodz′: što ty tut, Ìl′lâ?

10. Ён сказаў: зарупіўся я пра Госпада Бога Саваофа, бо сыны Ізраілевыя пакінулі запавет Твой, разбурылі Твае ахвярнікі і прарокаў Тваіх забілі мечам; застаўся я адзін, але і маёй душы шукаюць, каб адабраць яе.

Ën skazaǔ: zarupìǔsâ â pra Gospada Boga Savaofa, bo syny Ìzraìlevyâ pakìnulì zapavet Tvoj, razburylì Tvae ahvârnìkì ì prarokaǔ Tvaìh zabìlì mečam; zastaǔsâ â adzìn, ale ì maëj dušy šukaûc′, kab adabrac′ âe.

11. І сказаў: выйдзі і стань на гары перад абліччам Гасподнім; і вось, Гасподзь пройдзе, і вялікі і моцны вецер, які разьдзірае горы і крышыць скалы прад Госпадам, але ня ў ветры Гасподзь; пасьля ветру землятрус, але ня ў землятрусе Гасподзь;

Ì skazaǔ: vyjdzì ì stan′ na gary perad ablìččam Gaspodnìm; ì vos′, Gaspodz′ projdze, ì vâlìkì ì mocny vecer, âkì raz′dzìrae gory ì kryšyc′ skaly prad Gospadam, ale nâ ǔ vetry Gaspodz′; pas′lâ vetru zemlâtrus, ale nâ ǔ zemlâtruse Gaspodz′;

12. пасьля землятрусу агонь, але не ў агні Гасподзь; пасьля агню веяньне ціхага ветру, і там Гасподзь.

pas′lâ zemlâtrusu agon′, ale ne ǔ agnì Gaspodz′; pas′lâ agnû veân′ne cìhaga vetru, ì tam Gaspodz′.

13. Пачуўшы гэта, Ільля засланіў твар свой аўчынай сваёю і выйшаў і стаў каля ўваходу ў пячору. І быў яму голас і сказаў яму: што ты тут, Ільля?

Pačuǔšy gèta, Ìl′lâ zaslanìǔ tvar svoj aǔčynaj svaëû ì vyjšaǔ ì staǔ kalâ ǔvahodu ǔ pâčoru. Ì byǔ âmu golas ì skazaǔ âmu: što ty tut, Ìl′lâ?

14. Ён сказаў: зарупіўся я пра Госпада Бога Саваофа, бо сыны Ізраілевыя пакінулі запавет Твой, разбурылі ахвярнікі Твае і прарокаў Тваіх забілі мечам; застаўся я адзін, але і маёй душы шукаюць, каб адабраць яе.

Ën skazaǔ: zarupìǔsâ â pra Gospada Boga Savaofa, bo syny Ìzraìlevyâ pakìnulì zapavet Tvoj, razburylì ahvârnìkì Tvae ì prarokaǔ Tvaìh zabìlì mečam; zastaǔsâ â adzìn, ale ì maëj dušy šukaûc′, kab adabrac′ âe.

15. І сказаў яму Гасподзь: ідзі назад сваёю дарогаю праз пустыню ў Дамаск, і калі прыйдзеш, дык памаж Азаіла ў цара над Сірыяй,

Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: ìdzì nazad svaëû darogaû praz pustynû ǔ Damask, ì kalì pryjdzeš, dyk pamaž Azaìla ǔ cara nad Sìryâj,

16. а Іуя, сына Намэсіінага, памаж за цара над Ізраілем; а Елісея, сына Сафатавага, з Авэль-Мэхолы, памаж за прарока замест сябе;

a Ìuâ, syna Namèsììnaga, pamaž za cara nad Ìzraìlem; a Elìseâ, syna Safatavaga, z Avèl′-Mèholy, pamaž za praroka zamest sâbe;

17. хто ўцячэ ад меча Азаілавага, таго заб'е Іуй, а хто ўратуецца ад меча Іуевага, таго заб'е Елісей;

hto ǔcâčè ad meča Azaìlavaga, tago zab'e Ìuj, a hto ǔratuecca ad meča Ìuevaga, tago zab'e Elìsej;

18. зрэшты Я пакінуў паміж Ізраільцянамі сем тысяч; калені іх усіх ня схіляліся перад Ваалам і вусны ўсіх гэтых не цалавалі яго.

zrèšty Â pakìnuǔ pamìž Ìzraìl′cânamì sem tysâč; kalenì ìh usìh nâ shìlâlìsâ perad Vaalam ì vusny ǔsìh gètyh ne calavalì âgo.

19. І пайшоў ён адтуль і знайшоў Елісея, сына Сафатавага, калі ён крычаў; дванаццаць пар валоў было ў яго, і сам ён быў каля дванаццатай. Ільля, праходзячы міма яго, кінуў на яго аўчыну сваю.

Ì pajšoǔ ën adtul′ ì znajšoǔ Elìseâ, syna Safatavaga, kalì ën kryčaǔ; dvanaccac′ par valoǔ bylo ǔ âgo, ì sam ën byǔ kalâ dvanaccataj. Ìl′lâ, prahodzâčy mìma âgo, kìnuǔ na âgo aǔčynu svaû.

20. І пакінуў Елісей валоў, і пабег за Ільлём, і сказаў: дазволь мне пацалаваць бацьку майго і маці маю, і я пайду за табою. Ён сказаў яму: ідзі і прыйдзі назад, бо што зрабіў я табе?

Ì pakìnuǔ Elìsej valoǔ, ì pabeg za Ìl′lëm, ì skazaǔ: dazvol′ mne pacalavac′ bac′ku majgo ì macì maû, ì â pajdu za taboû. Ën skazaǔ âmu: ìdzì ì pryjdzì nazad, bo što zrabìǔ â tabe?

21. Ён, адышоўшы ад яго, узяў пару валоў і закалоў іх, і запаліўшы плуг валоў, засмажыў мяса і раздаў людзям, і яны елі. А сам устаў і пайшоў за Ільлём і пачаў служыць яму.

Ën, adyšoǔšy ad âgo, uzâǔ paru valoǔ ì zakaloǔ ìh, ì zapalìǔšy plug valoǔ, zasmažyǔ mâsa ì razdaǔ lûdzâm, ì âny elì. A sam ustaǔ ì pajšoǔ za Ìl′lëm ì pačaǔ služyc′ âmu.

20 Кіраўнік

1. Вэнадад, цар Сірыйскі, сабраў усё сваё войска, і зь ім былі трыццаць два цары, і коні і калясьніцы, і пайшоў, аблажыў Самарыю і ваяваў супроць яе.

Vènadad, car Sìryjskì, sabraǔ usë svaë vojska, ì z′ ìm bylì tryccac′ dva cary, ì konì ì kalâs′nìcy, ì pajšoǔ, ablažyǔ Samaryû ì vaâvaǔ suproc′ âe.

2. І паслаў паслоў да Ахава, цара Ізраільскага, у горад

Ì paslaǔ pasloǔ da Ahava, cara Ìzraìl′skaga, u gorad

3. і сказаў яму: так кажа Вэнадад: срэбра тваё і золата тваё - мае, і жонкі твае і лепшыя сыны твае - мае.

ì skazaǔ âmu: tak kaža Vènadad: srèbra tvaë ì zolata tvaë - mae, ì žonkì tvae ì lepšyâ syny tvae - mae.

4. І адказваў цар Ізраільскі і сказаў: хай будзе паводле слова твайго, гаспадару мой цар: я і ўсё маё - тваё.

Ì adkazvaǔ car Ìzraìl′skì ì skazaǔ: haj budze pavodle slova tvajgo, gaspadaru moj car: â ì ǔsë maë - tvaë.

5. І зноў прыйшлі паслы і сказалі: так кажа Вэнадад: я паслаў да цябе сказаць: срэбра тваё і золата тваё, і жонак тваіх і сыноў тваіх аддай мне;

Ì znoǔ pryjšlì pasly ì skazalì: tak kaža Vènadad: â paslaǔ da câbe skazac′: srèbra tvaë ì zolata tvaë, ì žonak tvaìh ì synoǔ tvaìh addaj mne;

6. таму я заўтра, да гэтага часу, прышлю да цябе рабоў маіх, каб яны агледзелі твой дом і дамы тых, што служаць пры табе, і ўсё дарагое вачам тваім ўзялі ў свае рукі і панесьлі.

tamu â zaǔtra, da gètaga času, pryšlû da câbe raboǔ maìh, kab âny agledzelì tvoj dom ì damy tyh, što služac′ pry tabe, ì ǔsë daragoe vačam tvaìm ǔzâlì ǔ svae rukì ì panes′lì.

7. І склікаў цар Ізраільскі ўсіх старэйшынаў зямлі і сказаў: прыкмячайце і глядзеце, ён намышляе ліхое; калі ён прысылаў да мяне па жонак маіх, і сыноў маіх, і срэбра маё і золата маё, я яму не адмовіў.

Ì sklìkaǔ car Ìzraìl′skì ǔsìh starèjšynaǔ zâmlì ì skazaǔ: prykmâčajce ì glâdzece, ën namyšlâe lìhoe; kalì ën prysylaǔ da mâne pa žonak maìh, ì synoǔ maìh, ì srèbra maë ì zolata maë, â âmu ne admovìǔ.

8. І сказалі яму ўсе старэйшыны і ўвесь народ: ня слухай і не згаджайся.

Ì skazalì âmu ǔse starèjšyny ì ǔves′ narod: nâ sluhaj ì ne zgadžajsâ.

9. І сказаў ён паслам Вэнадада: скажэце гаспадару майму цару ўсё, па што ты прысылаў першы раз да раба твайго, я гатовы зрабіць, а гэтага не магу зрабіць. І пайшлі паслы і занесьлі яму адказ.

Ì skazaǔ ën paslam Vènadada: skažèce gaspadaru majmu caru ǔsë, pa što ty prysylaǔ peršy raz da raba tvajgo, â gatovy zrabìc′, a gètaga ne magu zrabìc′. Ì pajšlì pasly ì zanes′lì âmu adkaz.

10. І прыслаў да яго Вэнадад сказаць: хай тое і тое зробяць мне багі і яшчэ больш зробяць, калі пылу Самарыйскага хопіць па прыгаршчах усім людзям, якія ідуць за мною.

Ì pryslaǔ da âgo Vènadad skazac′: haj toe ì toe zrobâc′ mne bagì ì âščè bol′š zrobâc′, kalì pylu Samaryjskaga hopìc′ pa prygarščah usìm lûdzâm, âkìâ ìduc′ za mnoû.

11. І адказваў цар Ізраільскі і сказаў: скажэце: хай ня хваліцца той, хто апяразваецца, як той, хто расьпяразваецца.

Ì adkazvaǔ car Ìzraìl′skì ì skazaǔ: skažèce: haj nâ hvalìcca toj, hto apârazvaecca, âk toj, hto ras′pârazvaecca.

12. Пачуўшы гэта слова, Вэнадад, які піў разам з царамі ў намётах, сказаў рабам сваім: аблажэце горад. І яны аблажылі горад.

Pačuǔšy gèta slova, Vènadad, âkì pìǔ razam z caramì ǔ namëtah, skazaǔ rabam svaìm: ablažèce gorad. Ì âny ablažylì gorad.

13. І вось, адзін прарок падышоў да Ахава, цара Ізраільскага, і сказаў: так кажа Гасподзь: ці бачыш усё гэта вялікае полчышча? вось, Я сёньня перадам яго ў руку тваю, каб ты ведаў, што Я Гасподзь.

Ì vos′, adzìn prarok padyšoǔ da Ahava, cara Ìzraìl′skaga, ì skazaǔ: tak kaža Gaspodz′: cì bačyš usë gèta vâlìkae polčyšča? vos′, Â sën′nâ peradam âgo ǔ ruku tvaû, kab ty vedaǔ, što Â Gaspodz′.

14. І сказаў Ахаў: праз каго? Ён сказаў: так кажа Гасподзь: праз слуг абласных начальнікаў. І сказаў Ахаў: хто пачне бітву? Ён сказаў: ты.

Ì skazaǔ Ahaǔ: praz kago? Ën skazaǔ: tak kaža Gaspodz′: praz slug ablasnyh načal′nìkaǔ. Ì skazaǔ Ahaǔ: hto pačne bìtvu? Ën skazaǔ: ty.

15. Ахаў палічыў слуг абласных начальнікаў, і знайшлося іх дзьвесьце трыццаць два; пасьля іх палічыў увесь народ, усіх сыноў Ізраілевых, сем тысяч.

Ahaǔ palìčyǔ slug ablasnyh načal′nìkaǔ, ì znajšlosâ ìh dz′ves′ce tryccac′ dva; pas′lâ ìh palìčyǔ uves′ narod, usìh synoǔ Ìzraìlevyh, sem tysâč.

16. І яны выступілі аполудні. А Вэнадад напіўся дап'яна ў намётах разам з царамі, з трыццацьцю двума царамі, якія дапамагалі яму.

Ì âny vystupìlì apoludnì. A Vènadad napìǔsâ dap'âna ǔ namëtah razam z caramì, z tryccac′cû dvuma caramì, âkìâ dapamagalì âmu.

17. І выступілі сьпярша слугі абласных начальнікаў. І паслаў Вэнадад, і данесьлі яму, што людзі выйшлі з Самарыі.

Ì vystupìlì s′pârša slugì ablasnyh načal′nìkaǔ. Ì paslaǔ Vènadad, ì danes′lì âmu, što lûdzì vyjšlì z Samaryì.

18. Ён сказаў: калі па мір пайшлі яны, дык схапеце іх жывых, і калі на вайну выйшлі, таксама схапеце іх жывых.

Ën skazaǔ: kalì pa mìr pajšlì âny, dyk shapece ìh žyvyh, ì kalì na vajnu vyjšlì, taksama shapece ìh žyvyh.

19. Выйшлі з горада слугі абласных начальнікаў і войска за імі.

Vyjšlì z gorada slugì ablasnyh načal′nìkaǔ ì vojska za ìmì.

20. І біў кожны праціўніка свайго; і пабеглі Сірыйцы, а Ізраільцяне пагналіся за імі. А Вэнадад, цар Сірыйскі, выратаваўся на кані зь вершнікамі.

Ì bìǔ kožny pracìǔnìka svajgo; ì pabeglì Sìryjcy, a Ìzraìl′câne pagnalìsâ za ìmì. A Vènadad, car Sìryjskì, vyratavaǔsâ na kanì z′ veršnìkamì.

21. І выйшаў цар Ізраільскі, і ўзяў коней і калясьніцы, і ўчыніў вялікі разгром Сірыйцаў.

Ì vyjšaǔ car Ìzraìl′skì, ì ǔzâǔ konej ì kalâs′nìcy, ì ǔčynìǔ vâlìkì razgrom Sìryjcaǔ.

22. І падышоў прарок да цара Ізраільскага і сказаў яму: ідзі, умацуйся, і ведай і глядзі, што табе рабіць, бо праз два гады цар Сірыйскі зноў пойдзе супроць цябе.

Ì padyšoǔ prarok da cara Ìzraìl′skaga ì skazaǔ âmu: ìdzì, umacujsâ, ì vedaj ì glâdzì, što tabe rabìc′, bo praz dva gady car Sìryjskì znoǔ pojdze suproc′ câbe.

23. Слугі цара Сірыйскага сказалі яму: Бог іхні ёсьць Бог гор, таму яны адолелі нас; калі ж мы будзем біцца на раўніне, дык напэўна адолеем іх;

Slugì cara Sìryjskaga skazalì âmu: Bog ìhnì ës′c′ Bog gor, tamu âny adolelì nas; kalì ž my budzem bìcca na raǔnìne, dyk napèǔna adoleem ìh;

24. дык вось што зрабі: выдалі цароў, кожнага зь месца ягонага, і замест іх пастаў начальнікаў вобласьцяў;

dyk vos′ što zrabì: vydalì caroǔ, kožnaga z′ mesca âgonaga, ì zamest ìh pastaǔ načal′nìkaǔ voblas′câǔ;

25. і набяры сабе войска столькі, колькі загінула ў цябе, і коней, колькі было коней, і калясьніц, колькі было калясьніц; і будзем біцца зь імі на раўніне, і тады напэўна адолеем іх. І паслухаўся ён голасу іхняга і зрабіў так.

ì nabâry sabe vojska stol′kì, kol′kì zagìnula ǔ câbe, ì konej, kol′kì bylo konej, ì kalâs′nìc, kol′kì bylo kalâs′nìc; ì budzem bìcca z′ ìmì na raǔnìne, ì tady napèǔna adoleem ìh. Ì pasluhaǔsâ ën golasu ìhnâga ì zrabìǔ tak.

26. Праз год Вэнадад сабраў Сірыйцаў і выступіў да Афэка, каб біцца зь Ізраілем.

Praz god Vènadad sabraǔ Sìryjcaǔ ì vystupìǔ da Afèka, kab bìcca z′ Ìzraìlem.

27. Сабраныя былі і сыны Ізраілевыя і, узяўшы страўнасьць, пайшлі насустрач ім. І разьмясьціліся сыны Ізраіля табарам перад імі, як бы два невялікія статкі коз, а Сірыйцы напоўнілі зямлю.

Sabranyâ bylì ì syny Ìzraìlevyâ ì, uzâǔšy straǔnas′c′, pajšlì nasustrač ìm. Ì raz′mâs′cìlìsâ syny Ìzraìlâ tabaram perad ìmì, âk by dva nevâlìkìâ statkì koz, a Sìryjcy napoǔnìlì zâmlû.

28. І падышоў чалавек Божы і сказаў цару Ізраільскаму: так кажа Гасподзь: за тое, што Сірыйцы кажуць: Гасподзь ёсьць Бог гор, а ня Бог далін, Я ўсё гэта вялікае полчышча перадам у руку тваю, каб вы ведалі, што Я - Гасподзь.

Ì padyšoǔ čalavek Božy ì skazaǔ caru Ìzraìl′skamu: tak kaža Gaspodz′: za toe, što Sìryjcy kažuc′: Gaspodz′ ës′c′ Bog gor, a nâ Bog dalìn, Â ǔsë gèta vâlìkae polčyšča peradam u ruku tvaû, kab vy vedalì, što Â - Gaspodz′.

29. І стаялі табарам адзін супроць аднаго сем дзён. На сёмы дзень пачалася бітва, і сыны Ізраіля пабілі сто тысяч пешых Сірыйцаў за адзін дзень.

Ì staâlì tabaram adzìn suproc′ adnago sem dzën. Na sëmy dzen′ pačalasâ bìtva, ì syny Ìzraìlâ pabìlì sto tysâč pešyh Sìryjcaǔ za adzìn dzen′.

30. Астатнія ўцяклі ў горад Афэк; там упала сьцяна на астатніх дваццаць сем тысяч чалавек. А Вэнадад уцёк у горад і бегаў з аднаго ўнутранага пакоя ў другі.

Astatnìâ ǔcâklì ǔ gorad Afèk; tam upala s′câna na astatnìh dvaccac′ sem tysâč čalavek. A Vènadad ucëk u gorad ì begaǔ z adnago ǔnutranaga pakoâ ǔ drugì.

31. І сказалі яму слугі ягоныя: мы чулі, што цары дома Ізраілевага - цары мілажальныя; дазволь нам надзець вярэты на сьцёгны свае і вяроўкі на галовы свае і пайсьці да цара Ізраільскага; магчыма, ён пашкадуе жыцьцё тваё.

Ì skazalì âmu slugì âgonyâ: my čulì, što cary doma Ìzraìlevaga - cary mìlažal′nyâ; dazvol′ nam nadzec′ vârèty na s′cëgny svae ì vâroǔkì na galovy svae ì pajs′cì da cara Ìzraìl′skaga; magčyma, ën paškadue žyc′cë tvaë.

32. І аперазалі яны вярэтамі сьцёгны свае і ўсклалі вяроўкі на галовы свае, і прыйшлі да цара Ізраільскага і сказалі: пашкадуй жыцьцё маё. Той сказаў: хіба ён жывы? ён брат мой.

Ì aperazalì âny vârètamì s′cëgny svae ì ǔsklalì vâroǔkì na galovy svae, ì pryjšlì da cara Ìzraìl′skaga ì skazalì: paškaduj žyc′cë maë. Toj skazaǔ: hìba ën žyvy? ën brat moj.

33. Людзі гэтыя прынялі гэта за добры знак і пасьпешна падхапілі слова з вуснаў ягоных і сказалі: брат твой Вэнадад. І сказаў ён: ідзеце, прывядзеце яго. І выйшаў да яго Вэнадад, і ён пасадзіў яго з сабою на калясьніцу.

Lûdzì gètyâ prynâlì gèta za dobry znak ì pas′pešna padhapìlì slova z vusnaǔ âgonyh ì skazalì: brat tvoj Vènadad. Ì skazaǔ ën: ìdzece, pryvâdzece âgo. Ì vyjšaǔ da âgo Vènadad, ì ën pasadzìǔ âgo z saboû na kalâs′nìcu.

34. І сказаў яму Вэнадад: гарады, якія ўзяў мой бацька ў твайго бацькі, я вярну, і плошчы ты можаш мець сабе ў Дамаску, як бацька мой меў у Самарыі. Ахаў сказаў: пасьля дагавору я адпушчу цябе. І, заключыўшы зь ім дагавор, адпусьціў яго.

Ì skazaǔ âmu Vènadad: garady, âkìâ ǔzâǔ moj bac′ka ǔ tvajgo bac′kì, â vârnu, ì ploščy ty možaš mec′ sabe ǔ Damasku, âk bac′ka moj meǔ u Samaryì. Ahaǔ skazaǔ: pas′lâ dagavoru â adpušču câbe. Ì, zaklûčyǔšy z′ ìm dagavor, adpus′cìǔ âgo.

35. Тады адзін чалавек з сыноў прарочых сказаў другому, па слове Госпада: бі мяне. Але гэты чалавек не згадзіўся біць яго.

Tady adzìn čalavek z synoǔ praročyh skazaǔ drugomu, pa slove Gospada: bì mâne. Ale gèty čalavek ne zgadzìǔsâ bìc′ âgo.

36. І сказаў яму: за тое, што ты ня слухаеш голасу Гасподняга, заб'е цябе леў, калі пойдзеш ад мяне. Ён пайшоў ад яго, і леў, сустрэўшы яго, забіў яго.

Ì skazaǔ âmu: za toe, što ty nâ sluhaeš golasu Gaspodnâga, zab'e câbe leǔ, kalì pojdzeš ad mâne. Ën pajšoǔ ad âgo, ì leǔ, sustrèǔšy âgo, zabìǔ âgo.

37. І знайшоў ён другога чалавека і сказаў: бі мяне. Гэты чалавек біў яго да таго, што параніў пабоямі.

Ì znajšoǔ ën drugoga čalaveka ì skazaǔ: bì mâne. Gèty čalavek bìǔ âgo da tago, što paranìǔ paboâmì.

38. І пайшоў прарок і стаў перад царамі на дарозе, прыкрыўшы покрывам вочы свае.

Ì pajšoǔ prarok ì staǔ perad caramì na daroze, prykryǔšy pokryvam vočy svae.

39. Калі цар праязджаў міма, ён закрычаў цару і сказаў: раб твой хадзіў на бітву, і вось, адзін чалавек, які адышоў убок, падвёў да мяне чалавека і сказаў: вартуй гэтага чалавека; калі яго ня будзе, дык твая душа будзе за яго душу, альбо ты павінен будзеш адважыць талант срэбра.

Kalì car praâzdžaǔ mìma, ën zakryčaǔ caru ì skazaǔ: rab tvoj hadzìǔ na bìtvu, ì vos′, adzìn čalavek, âkì adyšoǔ ubok, padvëǔ da mâne čalaveka ì skazaǔ: vartuj gètaga čalaveka; kalì âgo nâ budze, dyk tvaâ duša budze za âgo dušu, al′bo ty pavìnen budzeš advažyc′ talant srèbra.

40. Калі раб твой заняўся тымі і іншымі справамі, яго ня стала. І сказаў яму цар Ізраільскі: такі табе і прысуд, ты сам рашыў.

Kalì rab tvoj zanâǔsâ tymì ì ìnšymì spravamì, âgo nâ stala. Ì skazaǔ âmu car Ìzraìl′skì: takì tabe ì prysud, ty sam rašyǔ.

41. Ён адразу зьняў покрыва з вачэй сваіх, і пазнаў яго цар, што ён з прарокаў.

Ën adrazu z′nâǔ pokryva z vačèj svaìh, ì paznaǔ âgo car, što ën z prarokaǔ.

42. І сказаў яму: так кажа Гасподзь: за тое, што ты выпусьціў з рук тваіх чалавека, заклятага Мною, душа твая будзе замест ягонай душы, народ твой замест ягонага народу.

Ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′: za toe, što ty vypus′cìǔ z ruk tvaìh čalaveka, zaklâtaga Mnoû, duša tvaâ budze zamest âgonaj dušy, narod tvoj zamest âgonaga narodu.

43. І выправіўся цар Ізраільскі дамоў устрывожаны і засмучаны і прыбыў у Самарыю.

Ì vypravìǔsâ car Ìzraìl′skì damoǔ ustryvožany ì zasmučany ì prybyǔ u Samaryû.

21 Кіраўнік

1. І было пасьля гэтых падзей: у Навутэя Ізрэельцяніна ў Ізрэелі быў вінаграднік каля палаца Ахава, цара Самарыйскага.

Ì bylo pas′lâ gètyh padzej: u Navutèâ Ìzrèel′cânìna ǔ Ìzrèelì byǔ vìnagradnìk kalâ palaca Ahava, cara Samaryjskaga.

2. І сказаў Ахаў Навутэю: аддай мне свой вінаграднік; зь яго будзе ў мяне агародны сад, бо ён блізка да майго дома; а замест яго я дам табе вінаграднік лепшы за гэты, альбо, калі заўгодна табе, дам табе срэбра, колькі ён каштуе.

Ì skazaǔ Ahaǔ Navutèû: addaj mne svoj vìnagradnìk; z′ âgo budze ǔ mâne agarodny sad, bo ën blìzka da majgo doma; a zamest âgo â dam tabe vìnagradnìk lepšy za gèty, al′bo, kalì zaǔgodna tabe, dam tabe srèbra, kol′kì ën kaštue.

3. Але Навутэй сказаў Ахаву: аслані мяне Гасподзь, каб я аддаў табе спадчыну бацькоў маіх!

Ale Navutèj skazaǔ Ahavu: aslanì mâne Gaspodz′, kab â addaǔ tabe spadčynu bac′koǔ maìh!

4. І прыйшоў Ахаў дамоў устрывожаны і засмучаны тым словам, якое сказаў яму Навутэй Ізрэельцянін, кажучы: не аддам табе спадчыны бацькоў маіх. І лёг на пасьцель сваю, і адвярнуў твар свой, і хлеба ня еў.

Ì pryjšoǔ Ahaǔ damoǔ ustryvožany ì zasmučany tym slovam, âkoe skazaǔ âmu Navutèj Ìzrèel′cânìn, kažučy: ne addam tabe spadčyny bac′koǔ maìh. Ì lëg na pas′cel′ svaû, ì advârnuǔ tvar svoj, ì hleba nâ eǔ.

5. І ўвайшла да яго жонка ягоная Езавэль і сказала яму: чаго растрывожаны дух твой, чаго ты хлеба не ясі?

Ì ǔvajšla da âgo žonka âgonaâ Ezavèl′ ì skazala âmu: čago rastryvožany duh tvoj, čago ty hleba ne âsì?

6. Ён сказаў ёй: калі я пачаў гаварыць Навутэю Ізрэельцяніну і сказаў яму: аддай мне вінаграднік твой за срэбра, альбо калі хочаш, я дам табе іншы вінаграднік замест яго, тады ён сказаў: не аддам табе вінаградніка майго.

Ën skazaǔ ëj: kalì â pačaǔ gavaryc′ Navutèû Ìzrèel′cânìnu ì skazaǔ âmu: addaj mne vìnagradnìk tvoj za srèbra, al′bo kalì hočaš, â dam tabe ìnšy vìnagradnìk zamest âgo, tady ën skazaǔ: ne addam tabe vìnagradnìka majgo.

7. І сказала яму Езавэль, жонка ягоная: якое царства было б у Ізраілі, калі б ты так рабіў? устань, еж хлеб і будзь спакойны; я здабуду табе вінаграднік Навутэя Ізрэельцяніна.

Ì skazala âmu Ezavèl′, žonka âgonaâ: âkoe carstva bylo b u Ìzraìlì, kalì b ty tak rabìǔ? ustan′, ež hleb ì budz′ spakojny; â zdabudu tabe vìnagradnìk Navutèâ Ìzrèel′cânìna.

8. І напісала яна ад імя Ахава пісьмы, і запячатала іх ягонай пячаткай, і паслала гэтыя пісьмы старэйшынам і знакамітым у ягоным горадзе, якія жылі з Навутэем.

Ì napìsala âna ad ìmâ Ahava pìs′my, ì zapâčatala ìh âgonaj pâčatkaj, ì paslala gètyâ pìs′my starèjšynam ì znakamìtym u âgonym goradze, âkìâ žylì z Navutèem.

9. У пісьмах яна пісала так: абвясьцеце пост і пасадзеце Навутэя на першае месца ў народзе

U pìs′mah âna pìsala tak: abvâs′cece post ì pasadzece Navutèâ na peršae mesca ǔ narodze

10. і насупраць яго пасадзеце двух нягодных людзей, якія сьведчылі б на яго і сказалі: ты зьневажаў Бога і цара; і потым выведзіце яго і пабеце яго камянямі, каб ён памёр.

ì nasuprac′ âgo pasadzece dvuh nâgodnyh lûdzej, âkìâ s′vedčylì b na âgo ì skazalì: ty z′nevažaǔ Boga ì cara; ì potym vyvedzìce âgo ì pabece âgo kamânâmì, kab ën pamër.

11. І зрабілі мужы горада ягонага, старэйшыны і знакамітыя, якія жылі ў горадзе ягоным, як загадала ім Езавэль, так, як пісана ў пісьмах, якія яна паслала ім.

Ì zrabìlì mužy gorada âgonaga, starèjšyny ì znakamìtyâ, âkìâ žylì ǔ goradze âgonym, âk zagadala ìm Ezavèl′, tak, âk pìsana ǔ pìs′mah, âkìâ âna paslala ìm.

12. Абвясьцілі пост і пасадзілі Навутэя на чале народу;

Abvâs′cìlì post ì pasadzìlì Navutèâ na čale narodu;

13. і выступілі два нягодныя чалавекі і селі насупраць яго, і сьведчылі на яго гэтыя нядобрыя людзі перад народам і казалі: Навутэй зьневажаў Бога і цара. І вывелі яго за горад і пабілі яго камянямі, і ён памёр.

ì vystupìlì dva nâgodnyâ čalavekì ì selì nasuprac′ âgo, ì s′vedčylì na âgo gètyâ nâdobryâ lûdzì perad narodam ì kazalì: Navutèj z′nevažaǔ Boga ì cara. Ì vyvelì âgo za gorad ì pabìlì âgo kamânâmì, ì ën pamër.

14. І паслалі да Езавэлі сказаць: Навутэй пабіты камянямі і памёр.

Ì paslalì da Ezavèlì skazac′: Navutèj pabìty kamânâmì ì pamër.

15. Пачуўшы, што Навутэй пабіты камянямі і памёр, Езавэль сказала Ахаву: устань, вазьмі ў валоданьне вінаграднік Навутэя Ізрэельцяніна, які не хацеў аддаць табе за срэбра; бо Навутэя няма жывога, ён памёр.

Pačuǔšy, što Navutèj pabìty kamânâmì ì pamër, Ezavèl′ skazala Ahavu: ustan′, vaz′mì ǔ valodan′ne vìnagradnìk Navutèâ Ìzrèel′cânìna, âkì ne haceǔ addac′ tabe za srèbra; bo Navutèâ nâma žyvoga, ën pamër.

16. Калі пачуў Ахаў, што Навутэй быў забіты, устаў Ахаў, каб пайсьці ў вінаграднік Навутэя Ізрэельцяніна і ўзяць яго ў валоданьне.

Kalì pačuǔ Ahaǔ, što Navutèj byǔ zabìty, ustaǔ Ahaǔ, kab pajs′cì ǔ vìnagradnìk Navutèâ Ìzrèel′cânìna ì ǔzâc′ âgo ǔ valodan′ne.

17. І было слова Гасподняе Ільлю Фэсьвіцяніну:

Ì bylo slova Gaspodnâe Ìl′lû Fès′vìcânìnu:

18. устань, ідзі насустрач Ахаву, цару Ізраільскаму, які ў Самарыі, - вось, ён цяпер у вінаградніку Навутэя, куды прыйшоў, каб узяць яго ў валоданьне,

ustan′, ìdzì nasustrač Ahavu, caru Ìzraìl′skamu, âkì ǔ Samaryì, - vos′, ën câper u vìnagradnìku Navutèâ, kudy pryjšoǔ, kab uzâc′ âgo ǔ valodan′ne,

19. і скажы яму: так кажа Гасподзь: ты забіў, і яшчэ ўступаеш у спадчыннасьць? і скажы яму: так кажа Гасподзь: на тым месцы, дзе сабакі лізалі кроў Навутэя, сабакі будуць лізаць і тваю кроў.

ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′: ty zabìǔ, ì âščè ǔstupaeš u spadčynnas′c′? ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′: na tym mescy, dze sabakì lìzalì kroǔ Navutèâ, sabakì buduc′ lìzac′ ì tvaû kroǔ.

20. І сказаў Ахаў Ільлю: знайшоў ты мяне, вораг мой! Ён сказаў: знайшоў, бо ты аддаўся таму, каб рабіць нягоднасьць прад вачыма Госпада.

Ì skazaǔ Ahaǔ Ìl′lû: znajšoǔ ty mâne, vorag moj! Ën skazaǔ: znajšoǔ, bo ty addaǔsâ tamu, kab rabìc′ nâgodnas′c′ prad vačyma Gospada.

21. Так кажа Гасподзь: вось, Я навяду на цябе нягоды і вымяту за табою і зьнішчу ў Ахава таго, хто мочыцца да сьцяны, і замкнутага і таго, хто застаўся ў Ізраілі;

Tak kaža Gaspodz′: vos′, Â navâdu na câbe nâgody ì vymâtu za taboû ì z′nìšču ǔ Ahava tago, hto močycca da s′câny, ì zamknutaga ì tago, hto zastaǔsâ ǔ Ìzraìlì;

22. і зраблю з домам тваім так, як зрабіў Я з домам Ераваама, сына Наватавага, і з домам Ваасы, сына Ахіінага, за зьнявагу, якою ты раздражніў Мяне і ўвёў Ізраіля ў грэх.

ì zrablû z domam tvaìm tak, âk zrabìǔ Â z domam Eravaama, syna Navatavaga, ì z domam Vaasy, syna Ahììnaga, za z′nâvagu, âkoû ty razdražnìǔ Mâne ì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh.

23. Таксама і пра Езавэль сказаў Гасподзь: сабакі зьядуць Езавэль за сьцяною Ізрэеля;

Taksama ì pra Ezavèl′ skazaǔ Gaspodz′: sabakì z′âduc′ Ezavèl′ za s′cânoû Ìzrèelâ;

24. хто памёр у Ахава ў горадзе, таго зьядуць сабакі, а хто памрэ на полі, таго разьдзяўбуць птушкі нябесныя;

hto pamër u Ahava ǔ goradze, tago z′âduc′ sabakì, a hto pamrè na polì, tago raz′dzâǔbuc′ ptuškì nâbesnyâ;

25. ня было яшчэ такога, як Ахаў, які аддаўся б таму, каб рабіць благое перад вачыма Госпада, на што падбівала яго Езавэль;

nâ bylo âščè takoga, âk Ahaǔ, âkì addaǔsâ b tamu, kab rabìc′ blagoe perad vačyma Gospada, na što padbìvala âgo Ezavèl′;

26. ён рабіў вельмі гнюсна, ідучы сьледам за ідаламі, як рабілі Амарэі, якіх Гасподзь прагнаў ад аблічча сыноў Ізраілевых.

ën rabìǔ vel′mì gnûsna, ìdučy s′ledam za ìdalamì, âk rabìlì Amarèì, âkìh Gaspodz′ pragnaǔ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh.

27. Выслухаўшы ўсе словы гэтыя, Ахаў падраў вопратку на сабе і надзеў на цела вярэту, і пасьціўся, і спаў у вярэце, і хадзіў журботны.

Vysluhaǔšy ǔse slovy gètyâ, Ahaǔ padraǔ vopratku na sabe ì nadzeǔ na cela vârètu, ì pas′cìǔsâ, ì spaǔ u vârèce, ì hadzìǔ žurbotny.

28. І было слова Гасподняе Ільлю Фэсьвіцяніну, і сказаў Гасподзь:

Ì bylo slova Gaspodnâe Ìl′lû Fès′vìcânìnu, ì skazaǔ Gaspodz′:

29. бачыш, як упакорыўся прад Мною Ахаў? за тое, што ён упакорыўся прад Мною, я не навяду ліха ў яго дні; у дні сына ягонага навяду ліха на яго.

bačyš, âk upakoryǔsâ prad Mnoû Ahaǔ? za toe, što ën upakoryǔsâ prad Mnoû, â ne navâdu lìha ǔ âgo dnì; u dnì syna âgonaga navâdu lìha na âgo.

22 Кіраўнік

1. Пражылі тры гады, і ня было вайны паміж Сірыяй і Ізраілем.

Pražylì try gady, ì nâ bylo vajny pamìž Sìryâj ì Ìzraìlem.

2. На трэці год Ёсафат, цар Юдэйскі, пайшоў да цара Ізраільскага.

Na trècì god Ësafat, car Ûdèjskì, pajšoǔ da cara Ìzraìl′skaga.

3. І сказаў цар Ізраільскі слугам сваім: ці ведаеце вы, што Рамот Галаадскі наш? а мы так доўга маўчым, і не бяром яго з рук цара Сірыйскага.

Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì slugam svaìm: cì vedaece vy, što Ramot Galaadskì naš? a my tak doǔga maǔčym, ì ne bârom âgo z ruk cara Sìryjskaga.

4. І сказаў ён Ёсафату: ці пойдзеш ты са мною на вайну супроць Рамота Галаадскага? І сказаў Ёсафат цару Ізраільскаму: як ты, так і я; як твой народ, так і мой народ; як твае коні, так і мае коні.

Ì skazaǔ ën Ësafatu: cì pojdzeš ty sa mnoû na vajnu suproc′ Ramota Galaadskaga? Ì skazaǔ Ësafat caru Ìzraìl′skamu: âk ty, tak ì â; âk tvoj narod, tak ì moj narod; âk tvae konì, tak ì mae konì.

5. І сказаў Ёсафат цару Ізраільскаму: спытайся сёньня, што скажа Гасподзь.

Ì skazaǔ Ësafat caru Ìzraìl′skamu: spytajsâ sën′nâ, što skaža Gaspodz′.

6. І сабраў цар Ізраільскі прарокаў каля чатырохсот чалавек і сказаў ім: ці ісьці мне вайною на Рамот Галаадскі, ці не? Яны сказалі: ідзі, Гасподзь аддасьць яго ў рукі цара.

Ì sabraǔ car Ìzraìl′skì prarokaǔ kalâ čatyrohsot čalavek ì skazaǔ ìm: cì ìs′cì mne vajnoû na Ramot Galaadskì, cì ne? Âny skazalì: ìdzì, Gaspodz′ addas′c′ âgo ǔ rukì cara.

7. І сказаў Ёсафат: ці няма тут яшчэ прарока Гасподняга, каб нам папытацца празь яго ў Госпада?

Ì skazaǔ Ësafat: cì nâma tut âščè praroka Gaspodnâga, kab nam papytacca praz′ âgo ǔ Gospada?

8. І сказаў цар Ізраільскі Ёсафату: ёсьць яшчэ адзін чалавек, празь якога можна папытацца ў Госпада, але я ня люблю яго, бо ён не прарочыць пра мяне добрага, а толькі благое; гэта Міхей, сын Емвлая. І сказаў Ёсафат: не кажы, цар, так.

Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì Ësafatu: ës′c′ âščè adzìn čalavek, praz′ âkoga možna papytacca ǔ Gospada, ale â nâ lûblû âgo, bo ën ne praročyc′ pra mâne dobraga, a tol′kì blagoe; gèta Mìhej, syn Emvlaâ. Ì skazaǔ Ësafat: ne kažy, car, tak.

9. І паклікаў цар Ізраільскі аднаго еўнуха і сказаў: схадзі хутчэй па Міхея, сына Емвлая.

Ì paklìkaǔ car Ìzraìl′skì adnago eǔnuha ì skazaǔ: shadzì hutčèj pa Mìheâ, syna Emvlaâ.

10. Цар Ізраільскі і Ёсафат, цар Юдэйскі, сядзелі кожны на сядзеньні сваім, апранутыя ў царскае ўбраньне, на плошчы каля брамы Самарыі, і ўсе прарокі прарочылі перад імі.

Car Ìzraìl′skì ì Ësafat, car Ûdèjskì, sâdzelì kožny na sâdzen′nì svaìm, apranutyâ ǔ carskae ǔbran′ne, na ploščy kalâ bramy Samaryì, ì ǔse prarokì praročylì perad ìmì.

11. І зрабіў сабе Сэдэкія, сын Ханааны, жалезныя рогі і сказаў: так кажа Гасподзь: гэтымі збудзеш Сірыйцаў да вынішчэньня іх.

Ì zrabìǔ sabe Sèdèkìâ, syn Hanaany, žaleznyâ rogì ì skazaǔ: tak kaža Gaspodz′: gètymì zbudzeš Sìryjcaǔ da vynìščèn′nâ ìh.

12. І ўсе прарокі прарочылі тое самае, кажучы: ідзі на Рамот Галаадскі, будзе посьпех, Гасподзь перадасьць яго ў руку цара.

Ì ǔse prarokì praročylì toe samae, kažučy: ìdzì na Ramot Galaadskì, budze pos′peh, Gaspodz′ peradas′c′ âgo ǔ ruku cara.

13. Пасланы, які пайшоў паклікаць Міхея, казаў яму: вось, словы прарокаў адзінагалосна прадказваюць цару добрае; хай бы і тваё слова было сугалоснае са словам кожнага зь іх; скажы і ты добрае.

Paslany, âkì pajšoǔ paklìkac′ Mìheâ, kazaǔ âmu: vos′, slovy prarokaǔ adzìnagalosna pradkazvaûc′ caru dobrae; haj by ì tvaë slova bylo sugalosnae sa slovam kožnaga z′ ìh; skažy ì ty dobrae.

14. І сказаў Міхей: жывы Гасподзь! я скажу тое, што скажа мне Гасподзь.

Ì skazaǔ Mìhej: žyvy Gaspodz′! â skažu toe, što skaža mne Gaspodz′.

15. І прыйшоў ён да цара. Цар сказаў яму: Міхей! ці ісьці нам вайною на Рамот Галаадскі, ці не? І сказаў яму той: ідзі, будзе посьпех, Гасподзь аддасьць яго ў руку цара.

Ì pryjšoǔ ën da cara. Car skazaǔ âmu: Mìhej! cì ìs′cì nam vajnoû na Ramot Galaadskì, cì ne? Ì skazaǔ âmu toj: ìdzì, budze pos′peh, Gaspodz′ addas′c′ âgo ǔ ruku cara.

16. І сказаў яму цар: яшчэ і яшчэ заклінаю цябе, каб ты не казаў мне нічога, апрача праўды ў імя Госпада.

Ì skazaǔ âmu car: âščè ì âščè zaklìnaû câbe, kab ty ne kazaǔ mne nìčoga, aprača praǔdy ǔ ìmâ Gospada.

17. І сказаў ён: я бачу ўсіх Ізраільцянаў, расьсеяных па гарах, як авечак, у якіх няма пастуха. І сказаў Гасподзь: няма ў іх начальніка, няхай вяртаюцца зь мірам кожны ў дом свой.

Ì skazaǔ ën: â baču ǔsìh Ìzraìl′cânaǔ, ras′seânyh pa garah, âk avečak, u âkìh nâma pastuha. Ì skazaǔ Gaspodz′: nâma ǔ ìh načal′nìka, nâhaj vârtaûcca z′ mìram kožny ǔ dom svoj.

18. І сказаў цар Ізраільскі Ёсафату: ці не казаў я табе, што ён не прарочыць пра мяне добрага, а толькі благое?

Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì Ësafatu: cì ne kazaǔ â tabe, što ën ne praročyc′ pra mâne dobraga, a tol′kì blagoe?

19. І сказаў Міхей: выслухай слова Гасподняе: я бачыў Госпада на троне Яго, і ўсё войска нябеснае стаяла пры Ім, праваруч і леваруч ад Яго;

Ì skazaǔ Mìhej: vysluhaj slova Gaspodnâe: â bačyǔ Gospada na trone Âgo, ì ǔsë vojska nâbesnae staâla pry Ìm, pravaruč ì levaruč ad Âgo;

20. і сказаў Гасподзь: хто схіліў бы Ахава, каб ён пайшоў і загінуў у Рамоце Галаадскім? І адзін казаў так, другі казаў інакш;

ì skazaǔ Gaspodz′: hto shìlìǔ by Ahava, kab ën pajšoǔ ì zagìnuǔ u Ramoce Galaadskìm? Ì adzìn kazaǔ tak, drugì kazaǔ ìnakš;

21. і выступіў адзін дух, стаў перад абліччам Госпада і сказаў: я схілю яго. І сказаў яму Гасподзь: чым?

ì vystupìǔ adzìn duh, staǔ perad ablìččam Gospada ì skazaǔ: â shìlû âgo. Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: čym?

22. Ён сказаў: я выйду і зраблюся духам ілжывым у вуснах усіх прарокаў ягоных. Гасподзь сказаў: ты схіліш яго і выканаеш гэта; ідзі і зрабі так.

Ën skazaǔ: â vyjdu ì zrablûsâ duham ìlžyvym u vusnah usìh prarokaǔ âgonyh. Gaspodz′ skazaǔ: ty shìlìš âgo ì vykanaeš gèta; ìdzì ì zrabì tak.

23. І вось цяпер дапусьціў Гасподзь духа ілжывага ў вусны ўсіх прарокаў тваіх; але Гасподзь сказаў пра цябе нядобрае.

Ì vos′ câper dapus′cìǔ Gaspodz′ duha ìlžyvaga ǔ vusny ǔsìh prarokaǔ tvaìh; ale Gaspodz′ skazaǔ pra câbe nâdobrae.

24. І пайшоў Сэдэкія, сын Хэнааны і, ударыўшы Міхея па шчацэ, сказаў: як, няўжо ад мяне адышоў Дух Гасподні, каб гаварыць у табе?

Ì pajšoǔ Sèdèkìâ, syn Hènaany ì, udaryǔšy Mìheâ pa ščacè, skazaǔ: âk, nâǔžo ad mâne adyšoǔ Duh Gaspodnì, kab gavaryc′ u tabe?

25. І сказаў Міхей: вось, ты ўбачыш гэта ў той дзень, калі будзеш бегаць з аднаго пакоя ў другі, каб схавацца.

Ì skazaǔ Mìhej: vos′, ty ǔbačyš gèta ǔ toj dzen′, kalì budzeš begac′ z adnago pakoâ ǔ drugì, kab shavacca.

26. І сказаў цар Ізраільскі: вазьмеце Міхея і зьвядзеце яго да Амона, начальніка горада, і да Ёаса, сына царовага,

Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì: vaz′mece Mìheâ ì z′vâdzece âgo da Amona, načal′nìka gorada, ì da Ëasa, syna carovaga,

27. і скажэце: так кажа цар: пасадзеце яго ў цямніцу і кармеце яго надгаладзь хлебам і надгаладзь вадою, пакуль я не вярнуся ў міры.

ì skažèce: tak kaža car: pasadzece âgo ǔ câmnìcu ì karmece âgo nadgaladz′ hlebam ì nadgaladz′ vadoû, pakul′ â ne vârnusâ ǔ mìry.

28. І сказаў Міхей: калі вернешся ў міры, дык не Гасподзь гаварыў празь мяне. І сказаў: слухай, увесь народ!

Ì skazaǔ Mìhej: kalì vernešsâ ǔ mìry, dyk ne Gaspodz′ gavaryǔ praz′ mâne. Ì skazaǔ: sluhaj, uves′ narod!

29. І пайшоў цар Ізраільскі і Ёсафат, цар Юдэйскі, да Рамота Галаадскага.

Ì pajšoǔ car Ìzraìl′skì ì Ësafat, car Ûdèjskì, da Ramota Galaadskaga.

30. І сказаў цар Ізраільскі Ёсафату: я пераапрануся і ўступлю ў бітву, а ты надзень тваё царскае ўбраньне. І пераапрануўся цар Ізраільскі і ўступіў у бітву.

Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì Ësafatu: â peraapranusâ ì ǔstuplû ǔ bìtvu, a ty nadzen′ tvaë carskae ǔbran′ne. Ì peraapranuǔsâ car Ìzraìl′skì ì ǔstupìǔ u bìtvu.

31. Сірыйскі цар загадаў начальнікам калясьніц, якіх у яго было трыццаць два, сказаўшы: ня бецеся ні з малым, ні зь вялікім, а толькі з адным царом Ізраільскім.

Sìryjskì car zagadaǔ načal′nìkam kalâs′nìc, âkìh u âgo bylo tryccac′ dva, skazaǔšy: nâ becesâ nì z malym, nì z′ vâlìkìm, a tol′kì z adnym carom Ìzraìl′skìm.

32. Начальнікі калясьніц, убачыўшы Ёсафата, падумалі: мусіць, гэта цар Ізраільскі, і павярнулі на яго, каб біцца зь ім. І закрычаў Ёсафат.

Načal′nìkì kalâs′nìc, ubačyǔšy Ësafata, padumalì: musìc′, gèta car Ìzraìl′skì, ì pavârnulì na âgo, kab bìcca z′ ìm. Ì zakryčaǔ Ësafat.

33. Начальнікі калясьніц, бачачы, што гэта ня Ізраільскі цар, павярнулі ад яго.

Načal′nìkì kalâs′nìc, bačačy, što gèta nâ Ìzraìl′skì car, pavârnulì ad âgo.

34. А адзін чалавек выпадкова напяў лук і параніў цара Ізраільскага праз швы латаў. І сказаў ён свайму калясьнічаму: павярні назад і вывезі мяне з войска, бо я паранены.

A adzìn čalavek vypadkova napâǔ luk ì paranìǔ cara Ìzraìl′skaga praz švy lataǔ. Ì skazaǔ ën svajmu kalâs′nìčamu: pavârnì nazad ì vyvezì mâne z vojska, bo â paraneny.

35. Але бітва ў той дзень узмацнілася, і цар стаяў на калясьніцы насупраць Сірыйцаў, і ўвечары памёр, і кроў з раны лілася на калясьніцу.

Ale bìtva ǔ toj dzen′ uzmacnìlasâ, ì car staâǔ na kalâs′nìcy nasuprac′ Sìryjcaǔ, ì ǔvečary pamër, ì kroǔ z rany lìlasâ na kalâs′nìcu.

36. І абвешчана было па ўсім табары пры захадзе сонца: кожны ідзі ў свой горад, кожны ў сваю зямлю!

Ì abveščana bylo pa ǔsìm tabary pry zahadze sonca: kožny ìdzì ǔ svoj gorad, kožny ǔ svaû zâmlû!

37. І памёр цар і прывезены быў у Самарыю, і пахавалі цара ў Самарыі.

Ì pamër car ì pryvezeny byǔ u Samaryû, ì pahavalì cara ǔ Samaryì.

38. І абмылі калясьніцу ў сажалцы Самарыйскай, і сабакі лізалі кроў ягоную, і абмывалі блудніцы, па слове Госпада, якое Ён сказаў.

Ì abmylì kalâs′nìcu ǔ sažalcy Samaryjskaj, ì sabakì lìzalì kroǔ âgonuû, ì abmyvalì bludnìcy, pa slove Gospada, âkoe Ën skazaǔ.

39. Астатнія дзеі Ахава, усё, што ён рабіў, і дом са слановай касьці, які ён пабудаваў, і ўсе гарады, якія ён будаваў, апісаны ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnìâ dzeì Ahava, usë, što ën rabìǔ, ì dom sa slanovaj kas′cì, âkì ën pabudavaǔ, ì ǔse garady, âkìâ ën budavaǔ, apìsany ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

40. І спачыў Ахаў з бацькамі сваімі, і зацараваў Ахозія, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ahaǔ z bac′kamì svaìmì, ì zacaravaǔ Ahozìâ, syn âgony, zamest âgo.

41. Ёсафат, сын Асы, зацараваў над Юдэяй ў чатырнаццаты год Ахава, цара Ізраільскага.

Ësafat, syn Asy, zacaravaǔ nad Ûdèâj ǔ čatyrnaccaty god Ahava, cara Ìzraìl′skaga.

42. Трыццаць пяць гадоў было Ёсафату, калі зацараваў, і дваццаць пяць гадоў цараваў у Ерусаліме. Імя маці ягонай Азува, дачка Салаіля.

Tryccac′ pâc′ gadoǔ bylo Ësafatu, kalì zacaravaǔ, ì dvaccac′ pâc′ gadoǔ caravaǔ u Erusalìme. Ìmâ macì âgonaj Azuva, dačka Salaìlâ.

43. Ён хадзіў ва ўсім шляхам бацькі свайго Асы, ня сыходзіў зь яго, робячы справядлівае перад вачыма Гасподнімі. Толькі вышыні ня былі адменены; народ яшчэ ўчыняў ахвяры і дымленьні на вышынях.

Ën hadzìǔ va ǔsìm šlâham bac′kì svajgo Asy, nâ syhodzìǔ z′ âgo, robâčy spravâdlìvae perad vačyma Gaspodnìmì. Tol′kì vyšynì nâ bylì admeneny; narod âščè ǔčynâǔ ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh.

44. Ёсафат заключыў мір з царом Ізраільскім.

Ësafat zaklûčyǔ mìr z carom Ìzraìl′skìm.

45. Астатнія дзеі Ёсафата і подзьвігі ягоныя, якія ён зьдзейсьніў, і як ён ваяваў, апісаны ў летапісе цароў Юдэйскіх.

Astatnìâ dzeì Ësafata ì podz′vìgì âgonyâ, âkìâ ën z′dzejs′nìǔ, ì âk ën vaâvaǔ, apìsany ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh.

46. І рэшту блуднікаў, якія засталіся ў дні бацькі ягонага Асы, ён вынішчыў зь зямлі.

Ì rèštu bludnìkaǔ, âkìâ zastalìsâ ǔ dnì bac′kì âgonaga Asy, ën vynìščyǔ z′ zâmlì.

47. У Ідумэі тады ня было цара; быў намесьнік царскі.

U Ìdumèì tady nâ bylo cara; byǔ names′nìk carskì.

48. Ёсафат зрабіў караблі на моры, каб хадзіць у Афір па золата; але яны не дайшлі, бо разьбіліся ў Эцыён-Гавэры.

Ësafat zrabìǔ karablì na mory, kab hadzìc′ u Afìr pa zolata; ale âny ne dajšlì, bo raz′bìlìsâ ǔ Ècyën-Gavèry.

49. Тады сказаў Ахозія, сын Ахаваў, Ёсафату: хай мае слугі пойдуць з тваімі слугамі на караблях. Але Ёсафат не згадзіўся.

Tady skazaǔ Ahozìâ, syn Ahavaǔ, Ësafatu: haj mae slugì pojduc′ z tvaìmì slugamì na karablâh. Ale Ësafat ne zgadzìǔsâ.

50. І спачыў Ёсафат з бацькамі сваімі ў горадзе Давіда, бацькі свайго. І зацараваў Ёрам, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ësafat z bac′kamì svaìmì ǔ goradze Davìda, bac′kì svajgo. Ì zacaravaǔ Ëram, syn âgony, zamest âgo.

51. Ахозія, сын Ахава, зацараваў над Ізраілем у Самарыі, у - сямнаццаты год Ёсафата, цара Юдэйскага, і цараваў над Ізраілем два гады

Ahozìâ, syn Ahava, zacaravaǔ nad Ìzraìlem u Samaryì, u - sâmnaccaty god Ësafata, cara Ûdèjskaga, ì caravaǔ nad Ìzraìlem dva gady

52. і рабіў ліхое перад вачыма Госпада, і хадзіў шляхам бацькі свайго і шляхам маці сваёй і шляхам Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх:

ì rabìǔ lìhoe perad vačyma Gospada, ì hadzìǔ šlâham bac′kì svajgo ì šlâham macì svaëj ì šlâham Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh:

53. ён служыў Ваалу і пакланяўся яму і ўгневаў Госпада Бога Ізраілевага ўсім тым, што рабіў бацька ягоны.

ën služyǔ Vaalu ì paklanâǔsâ âmu ì ǔgnevaǔ Gospada Boga Ìzraìlevaga ǔsìm tym, što rabìǔ bac′ka âgony.

4 ЦАРСТВАЎ 4 CARSTVAǓ

1 Кіраўнік

1. І адасобіўся Мааў ад Ізраіля пасьля сьмерці Ахава.

Ì adasobìǔsâ Maaǔ ad Ìzraìlâ pas′lâ s′mercì Ahava.

2. А Ахозія ўпаў праз краты са сьвяцёлкі сваёй, што ў Самарыі, і занямог. І паслаў паслоў і сказаў ім: ідзеце, спытайцеся ў Вэльзэвула, божышча Акаронскага: ці выздаравею я ад гэтай хваробы?

A Ahozìâ ǔpaǔ praz kraty sa s′vâcëlkì svaëj, što ǔ Samaryì, ì zanâmog. Ì paslaǔ pasloǔ ì skazaǔ ìm: ìdzece, spytajcesâ ǔ Vèl′zèvula, božyšča Akaronskaga: cì vyzdaraveû â ad gètaj hvaroby?

3. Тады анёл Гасподні сказаў Ільлю Фэсьвіцяніну: устань, ідзі насустрач пасланым ад цара Самарыйскага і скажы ім: хіба няма Бога ў Ізраілі, што вы ідзяце пытацца ў Вэльзэвула, божышча Акаронскага?

Tady anël Gaspodnì skazaǔ Ìl′lû Fès′vìcânìnu: ustan′, ìdzì nasustrač paslanym ad cara Samaryjskaga ì skažy ìm: hìba nâma Boga ǔ Ìzraìlì, što vy ìdzâce pytacca ǔ Vèl′zèvula, božyšča Akaronskaga?

4. За гэта так кажа Гасподзь: з пасьцелі, на якую ты лёг, ня сыдзеш зь яе, а памрэш. І пайшоў Ільля і сказаў ім.

Za gèta tak kaža Gaspodz′: z pas′celì, na âkuû ty lëg, nâ sydzeš z′ âe, a pamrèš. Ì pajšoǔ Ìl′lâ ì skazaǔ ìm.

5. І вярнуліся да Ахозіі пасланцы. І ён сказаў ім: што гэта вы вярнуліся?

Ì vârnulìsâ da Ahozìì paslancy. Ì ën skazaǔ ìm: što gèta vy vârnulìsâ?

6. І сказалі яму: насустрач нам выйшаў чалавек і сказаў нам: ідзеце, вярнецеся да цара, які паслаў вас, і скажэце яму: так кажа Гасподзь: хіба няма Бога ў Ізраілі, што ты пасылаеш пытацца ў Вэльзэвула, божышча Акаронскага? За тое з пасьцелі, на якую ты лёг, ня сыдзеш зь яе, а памрэш.

Ì skazalì âmu: nasustrač nam vyjšaǔ čalavek ì skazaǔ nam: ìdzece, vârnecesâ da cara, âkì paslaǔ vas, ì skažèce âmu: tak kaža Gaspodz′: hìba nâma Boga ǔ Ìzraìlì, što ty pasylaeš pytacca ǔ Vèl′zèvula, božyšča Akaronskaga? Za toe z pas′celì, na âkuû ty lëg, nâ sydzeš z′ âe, a pamrèš.

7. І сказаў ім: які з выгляду той чалавек, які выйшаў напярэймы вам і казаў вам словы гэтыя?

Ì skazaǔ ìm: âkì z vyglâdu toj čalavek, âkì vyjšaǔ napârèjmy vam ì kazaǔ vam slovy gètyâ?

8. Яны сказалі яму: чалавек той увесь у валасах і скураным поясам аперазаны па сьцёгнах сваіх. І сказаў ён: гэта Ільля Фэсьвіцянін.

Âny skazalì âmu: čalavek toj uves′ u valasah ì skuranym poâsam aperazany pa s′cëgnah svaìh. Ì skazaǔ ën: gèta Ìl′lâ Fès′vìcânìn.

9. І паслаў да яго пяцідзясятніка зь ягоным пяцідзясяткам. І ён узышоў да яго, калі Ільля сядзеў наверсе гары, і сказаў яму: чалавек Божы? цар кажа: сыдзі.

Ì paslaǔ da âgo pâcìdzâsâtnìka z′ âgonym pâcìdzâsâtkam. Ì ën uzyšoǔ da âgo, kalì Ìl′lâ sâdzeǔ naverse gary, ì skazaǔ âmu: čalavek Božy? car kaža: sydzì.

10. І адказваў Ільля і сказаў пяцідзясятніку: калі я чалавек Божы, дык хай сыдзе агонь зь неба і папаліць цябе і твой пяцідзясятак. І сышоў агонь зь неба і папаліў яго і пяцідзясятак ягоны.

Ì adkazvaǔ Ìl′lâ ì skazaǔ pâcìdzâsâtnìku: kalì â čalavek Božy, dyk haj sydze agon′ z′ neba ì papalìc′ câbe ì tvoj pâcìdzâsâtak. Ì syšoǔ agon′ z′ neba ì papalìǔ âgo ì pâcìdzâsâtak âgony.

11. І паслаў да яго цар другога пяцідзясятніка зь ягоным пяцідзясяткам. І ён пачаў гаварыць яму: чалавек Божы! так сказаў цар: сыдзі хутчэй.

Ì paslaǔ da âgo car drugoga pâcìdzâsâtnìka z′ âgonym pâcìdzâsâtkam. Ì ën pačaǔ gavaryc′ âmu: čalavek Božy! tak skazaǔ car: sydzì hutčèj.

12. І адказваў Ільля і сказаў яму: калі я чалавек Божы, дык хай сыдзе агонь зь неба і папаліць цябе і твой пяцідзясятак. І сышоў агонь Божы зь неба і папаліў яго і пяцідзясятак ягоны.

Ì adkazvaǔ Ìl′lâ ì skazaǔ âmu: kalì â čalavek Božy, dyk haj sydze agon′ z′ neba ì papalìc′ câbe ì tvoj pâcìdzâsâtak. Ì syšoǔ agon′ Božy z′ neba ì papalìǔ âgo ì pâcìdzâsâtak âgony.

13. І яшчэ паслаў трэцім разам пяцідзясятніка зь ягоным пяцідзясяткам. І падняўся, і прыйшоў пяцідзясятнік трэці, і ўпаў на калені свае перад Ільлём, і ўмольваў яго і казаў яму: чалавек Божы! хай ня будзе пагарджана душа мая і душа рабоў тваіх - гэтых пяцідзесяці - перад вачыма тваімі;

Ì âščè paslaǔ trècìm razam pâcìdzâsâtnìka z′ âgonym pâcìdzâsâtkam. Ì padnâǔsâ, ì pryjšoǔ pâcìdzâsâtnìk trècì, ì ǔpaǔ na kalenì svae perad Ìl′lëm, ì ǔmol′vaǔ âgo ì kazaǔ âmu: čalavek Božy! haj nâ budze pagardžana duša maâ ì duša raboǔ tvaìh - gètyh pâcìdzesâcì - perad vačyma tvaìmì;

14. вось, сышоў агонь зь неба і папаліў двух пяцідзясятнікаў ранейшых зь іхнімі пяцідзясяткамі; але цяпер хай ня будзе пагарджана душа мая перад вачыма тваімі!

vos′, syšoǔ agon′ z′ neba ì papalìǔ dvuh pâcìdzâsâtnìkaǔ ranejšyh z′ ìhnìmì pâcìdzâsâtkamì; ale câper haj nâ budze pagardžana duša maâ perad vačyma tvaìmì!

15. І сказаў анёл Гасподні Ільлю; ідзі зь ім, ня бойся яго. І ён устаў і пайшоў зь ім да цара.

Ì skazaǔ anël Gaspodnì Ìl′lû; ìdzì z′ ìm, nâ bojsâ âgo. Ì ën ustaǔ ì pajšoǔ z′ ìm da cara.

16. І сказаў яму: так кажа Гасподзь: за тое, што ты пасылаў пасланцаў пытацца ў Вэльзэвула, божышча Акаронскага, быццам у Ізраілі няма Бога, каб папытацца пра слова Ягонае, - з пасьцелі, на якую ты лёг, ня сыдзеш зь яе, а памрэш.

Ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′: za toe, što ty pasylaǔ paslancaǔ pytacca ǔ Vèl′zèvula, božyšča Akaronskaga, byccam u Ìzraìlì nâma Boga, kab papytacca pra slova Âgonae, - z pas′celì, na âkuû ty lëg, nâ sydzeš z′ âe, a pamrèš.

17. І памёр ён па слове Гасподнім, якое сказаў Ільля. І зацараваў Ёрам, брат Ахозіі, замест яго, у другі год Ёрама, сына Ёсафатавага, цара Юдэйскага, бо сына ў таго ня было.

Ì pamër ën pa slove Gaspodnìm, âkoe skazaǔ Ìl′lâ. Ì zacaravaǔ Ëram, brat Ahozìì, zamest âgo, u drugì god Ërama, syna Ësafatavaga, cara Ûdèjskaga, bo syna ǔ tago nâ bylo.

18. Астатняе пра Ахозію, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnâe pra Ahozìû, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

2 Кіраўнік

1. У той час, як Гасподзь захацеў узьнесьці Ільлю ў віхуры на неба, ішоў Ільля зь Елісеем з Галгала.

U toj čas, âk Gaspodz′ zahaceǔ uz′nes′cì Ìl′lû ǔ vìhury na neba, ìšoǔ Ìl′lâ z′ Elìseem z Galgala.

2. І сказаў Ільля Елісею: застанься тут, бо Гасподзь пасылае мяне ў Вэтыль. Але Елісей сказаў: жывы Гасподзь і жывая душа твая! не пакіну цябе. І пайшлі яны ў Вэтыль.

Ì skazaǔ Ìl′lâ Elìseû: zastan′sâ tut, bo Gaspodz′ pasylae mâne ǔ Vètyl′. Ale Elìsej skazaǔ: žyvy Gaspodz′ ì žyvaâ duša tvaâ! ne pakìnu câbe. Ì pajšlì âny ǔ Vètyl′.

3. І выйшлі сыны прарокаў, якія ў Вэтылі, да Елісея і сказалі яму: ці ведаеш, што сёньня Гасподзь узьнясе гаспадара твайго над галавою тваёю? Ён сказаў: я таксама ведаю, маўчэце.

Ì vyjšlì syny prarokaǔ, âkìâ ǔ Vètylì, da Elìseâ ì skazalì âmu: cì vedaeš, što sën′nâ Gaspodz′ uz′nâse gaspadara tvajgo nad galavoû tvaëû? Ën skazaǔ: â taksama vedaû, maǔčèce.

4. І сказаў яму Ільля: Елісей, застанься тут, бо Гасподзь пасылае мяне ў Ерыхон. І сказаў ён: жывы Гасподзь і жывая душа твая! не пакіну цябе. І прыйшлі ў Ерыхон.

Ì skazaǔ âmu Ìl′lâ: Elìsej, zastan′sâ tut, bo Gaspodz′ pasylae mâne ǔ Eryhon. Ì skazaǔ ën: žyvy Gaspodz′ ì žyvaâ duša tvaâ! ne pakìnu câbe. Ì pryjšlì ǔ Eryhon.

5. І падышлі сыны прарокаў, якія ў Ерыхоне, да Елісея і сказалі яму: ці ведаеш, што сёньня Гасподзь бярэ гаспадара твайго і ўзьнясе над галавою тваёю? Ён сказаў: я таксама ведаю, маўчэце.

Ì padyšlì syny prarokaǔ, âkìâ ǔ Eryhone, da Elìseâ ì skazalì âmu: cì vedaeš, što sën′nâ Gaspodz′ bârè gaspadara tvajgo ì ǔz′nâse nad galavoû tvaëû? Ën skazaǔ: â taksama vedaû, maǔčèce.

6. І сказаў яму Ільля: застанься тут, бо Гасподзь пасылае мяне да Ярдана. І сказаў ён: жывы Гасподзь і жывая душа твая! не пакіну цябе. І пайшлі абодва.

Ì skazaǔ âmu Ìl′lâ: zastan′sâ tut, bo Gaspodz′ pasylae mâne da Ârdana. Ì skazaǔ ën: žyvy Gaspodz′ ì žyvaâ duša tvaâ! ne pakìnu câbe. Ì pajšlì abodva.

7. Пяцьдзясят чалавек з сыноў прарокавых пайшлі і сталі здалёк супроць іх, і яны абодва стаялі каля Ярдана.

Pâc′dzâsât čalavek z synoǔ prarokavyh pajšlì ì stalì zdalëk suproc′ ìh, ì âny abodva staâlì kalâ Ârdana.

8. І ўзяў Ільля аўчыну сваю, і згарнуў, і ўдарыў ёю па вадзе, і расступілася яна туды і сюды, і перайшлі абодва па сухім.

Ì ǔzâǔ Ìl′lâ aǔčynu svaû, ì zgarnuǔ, ì ǔdaryǔ ëû pa vadze, ì rasstupìlasâ âna tudy ì sûdy, ì perajšlì abodva pa suhìm.

9. Калі яны перайшлі, Ільля сказаў Елісею: прасі, што зрабіць табе, перш чым я буду ўзяты ад цябе. І сказаў Елісей: дух, які ў табе, хай будзе на мне ўдвая.

Kalì âny perajšlì, Ìl′lâ skazaǔ Elìseû: prasì, što zrabìc′ tabe, perš čym â budu ǔzâty ad câbe. Ì skazaǔ Elìsej: duh, âkì ǔ tabe, haj budze na mne ǔdvaâ.

10. І сказаў ён: цяжкага ты просіш; калі ўбачыш, як я буду ўзяты ад цябе, дык будзе табе так, а калі ня ўбачыш, ня будзе.

Ì skazaǔ ën: câžkaga ty prosìš; kalì ǔbačyš, âk â budu ǔzâty ad câbe, dyk budze tabe tak, a kalì nâ ǔbačyš, nâ budze.

11. Калі яны ішлі і па дарозе гутарылі, раптам зьявілася калясьніца вогненная і коні вогненныя, і разлучылі іх абодвух, і панёсься Ільля ў віхуры на неба.

Kalì âny ìšlì ì pa daroze gutarylì, raptam z′âvìlasâ kalâs′nìca vognennaâ ì konì vognennyâ, ì razlučylì ìh abodvuh, ì panës′sâ Ìl′lâ ǔ vìhury na neba.

12. А Елісей глядзеў і ўсклікнуў: бацька мой, бацька мой, калясьніца Ізраіля і коньніца ягоная! І ня бачыў яго болей. І схапіў ён вопратку сваю і падраў яе на дзьве часткі.

A Elìsej glâdzeǔ ì ǔsklìknuǔ: bac′ka moj, bac′ka moj, kalâs′nìca Ìzraìlâ ì kon′nìca âgonaâ! Ì nâ bačyǔ âgo bolej. Ì shapìǔ ën vopratku svaû ì padraǔ âe na dz′ve častkì.

13. І падняў аўчыну Ільлі, якая ўпала зь яго, і пайшоў назад, і стаў на беразе Ярдана;

Ì padnâǔ aǔčynu Ìl′lì, âkaâ ǔpala z′ âgo, ì pajšoǔ nazad, ì staǔ na beraze Ârdana;

14. і ўзяў аўчыну Ільлі, якая ўпала зь яго, і ўдарыў ёю па вадзе і сказаў: дзе Гасподзь, Бог Ільлі, - Ён Самы? І ўдарыў па вадзе, і яна расступілася туды і сюды, і перайшоў Елісей.

ì ǔzâǔ aǔčynu Ìl′lì, âkaâ ǔpala z′ âgo, ì ǔdaryǔ ëû pa vadze ì skazaǔ: dze Gaspodz′, Bog Ìl′lì, - Ën Samy? Ì ǔdaryǔ pa vadze, ì âna rasstupìlasâ tudy ì sûdy, ì perajšoǔ Elìsej.

15. І ўбачылі яго сыны прарокаў, якія ў Ерыхоне, здалёк і сказалі: спачыў дух Ільлі на Елісеі. І пайшлі напярэймы яму, і пакланіліся яму да зямлі,

Ì ǔbačylì âgo syny prarokaǔ, âkìâ ǔ Eryhone, zdalëk ì skazalì: spačyǔ duh Ìl′lì na Elìseì. Ì pajšlì napârèjmy âmu, ì paklanìlìsâ âmu da zâmlì,

16. і сказалі яму: вось, ёсьць у нас, рабоў тваіх, чалавек пяцьдзясят - людзі дужыя; хай бы яны пайшлі і пашукалі гаспадара твайго; можа, панёс яго Дух Гасподні і скінуў яго на адной з гор, альбо на адной з далін. А ён сказаў: не пасылайце.

ì skazalì âmu: vos′, ës′c′ u nas, raboǔ tvaìh, čalavek pâc′dzâsât - lûdzì dužyâ; haj by âny pajšlì ì pašukalì gaspadara tvajgo; moža, panës âgo Duh Gaspodnì ì skìnuǔ âgo na adnoj z gor, al′bo na adnoj z dalìn. A ën skazaǔ: ne pasylajce.

17. Але яны падступаліся да яго доўга, так што абрыдлі яму, і ён сказаў: пашлеце. І паслалі пяцьдзясят чалавек, і шукалі тры дні, і не знайшлі яго,

Ale âny padstupalìsâ da âgo doǔga, tak što abrydlì âmu, ì ën skazaǔ: pašlece. Ì paslalì pâc′dzâsât čalavek, ì šukalì try dnì, ì ne znajšlì âgo,

18. і вярнуліся да яго, тым часам як ён заставаўся ў Ерыхоне, і сказаў ім: ці ж не казаў я вам: не хадзеце?

ì vârnulìsâ da âgo, tym časam âk ën zastavaǔsâ ǔ Eryhone, ì skazaǔ ìm: cì ž ne kazaǔ â vam: ne hadzece?

19. І сказалі жыхары таго горада Елісею: вось, стан гэтага горада добры, як бачыць гаспадар мой; але вада нядобрая і зямля неўрадлівая.

Ì skazalì žyhary tago gorada Elìseû: vos′, stan gètaga gorada dobry, âk bačyc′ gaspadar moj; ale vada nâdobraâ ì zâmlâ neǔradlìvaâ.

20. І сказаў ён: дайце мне новую чару і пакладзеце туды солі. І далі яму.

Ì skazaǔ ën: dajce mne novuû čaru ì pakladzece tudy solì. Ì dalì âmu.

21. І выйшаў ён да вытоку вады, і кінуў туды солі, і сказаў: так кажа Гасподзь: Я зрабіў ваду гэтую здароваю, ня будзе ад яе наперад ні сьмерці, ні неўрадлівасьці.

Ì vyjšaǔ ën da vytoku vady, ì kìnuǔ tudy solì, ì skazaǔ: tak kaža Gaspodz′: Â zrabìǔ vadu gètuû zdarovaû, nâ budze ad âe naperad nì s′mercì, nì neǔradlìvas′cì.

22. І вада зрабілася здароваю да сёньня, паводле слова Елісея, якое ён сказаў.

Ì vada zrabìlasâ zdarovaû da sën′nâ, pavodle slova Elìseâ, âkoe ën skazaǔ.

23. І пайшоў ён адтуль у Вэтыль. Калі ён ішоў дарогаю, малыя дзеці выйшлі з горада і сьмяяліся зь яго і казалі яму: ідзі, пляшывы, ідзі, пляшывы.

Ì pajšoǔ ën adtul′ u Vètyl′. Kalì ën ìšoǔ darogaû, malyâ dzecì vyjšlì z gorada ì s′mââlìsâ z′ âgo ì kazalì âmu: ìdzì, plâšyvy, ìdzì, plâšyvy.

24. Ён азірнуўся і ўбачыў іх і пракляў іх імем Гасподнім. І выйшлі дзьве мядзьведзіхі зь лесу і разадралі зь іх сорак два дзіцяці.

Ën azìrnuǔsâ ì ǔbačyǔ ìh ì praklâǔ ìh ìmem Gaspodnìm. Ì vyjšlì dz′ve mâdz′vedzìhì z′ lesu ì razadralì z′ ìh sorak dva dzìcâcì.

25. Адсюль пайшоў ён на гару Карміл, а адтуль вярнуўся ў Самарыю.

Adsûl′ pajšoǔ ën na garu Karmìl, a adtul′ vârnuǔsâ ǔ Samaryû.

3 Кіраўнік

1. Ёрам, сын Ахава, зацараваў над Ізраілем у Самарыі ў васямнаццатым годзе Ёсафата, цара Юдэйскага, і цараваў дванаццаць гадоў,

Ëram, syn Ahava, zacaravaǔ nad Ìzraìlem u Samaryì ǔ vasâmnaccatym godze Ësafata, cara Ûdèjskaga, ì caravaǔ dvanaccac′ gadoǔ,

2. і рабіў неспадобнае ў вачах Гасподніх, хоць ня так, як бацька ягоны і маці ягоная: ён зьняў статую Ваала, якую зрабіў бацька ягоны,

ì rabìǔ nespadobnae ǔ vačah Gaspodnìh, hoc′ nâ tak, âk bac′ka âgony ì macì âgonaâ: ën z′nâǔ statuû Vaala, âkuû zrabìǔ bac′ka âgony,

3. аднак жа грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў у грэх Ізраіля, ён трымаўся, не адставаў ад іх.

adnak ža grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ u grèh Ìzraìlâ, ën trymaǔsâ, ne adstavaǔ ad ìh.

4. Меса, цар Маавіцкі, быў багаты на быдла і прысылаў цару Ізраільскаму па сто тысяч авечак і па сто тысяч нястрыжаных бараноў.

Mesa, car Maavìckì, byǔ bagaty na bydla ì prysylaǔ caru Ìzraìl′skamu pa sto tysâč avečak ì pa sto tysâč nâstryžanyh baranoǔ.

5. Але калі памёр Ахаў, цар Маавіцкі адасобіўся ад цара Ізраільскага.

Ale kalì pamër Ahaǔ, car Maavìckì adasobìǔsâ ad cara Ìzraìl′skaga.

6. І выступіў цар Ёрам у той час з Самарыі і зрабіў агляд усім Ізраільцянам,

Ì vystupìǔ car Ëram u toj čas z Samaryì ì zrabìǔ aglâd usìm Ìzraìl′cânam,

7. і пайшоў і паслаў да Ёсафата, цара Юдэйскага, сказаць: цар Маавіцкі адасобіўся ад мяне, ці пойдзеш са мною на вайну супроць Маава? Ён сказаў: пайду; як ты, так і я, як твой народ, так і мой народ, як твае коні, так і мае коні.

ì pajšoǔ ì paslaǔ da Ësafata, cara Ûdèjskaga, skazac′: car Maavìckì adasobìǔsâ ad mâne, cì pojdzeš sa mnoû na vajnu suproc′ Maava? Ën skazaǔ: pajdu; âk ty, tak ì â, âk tvoj narod, tak ì moj narod, âk tvae konì, tak ì mae konì.

8. І сказаў: якою дарогаю ісьці нам? Ён сказаў: дарогаю пустыні Эдомскай.

Ì skazaǔ: âkoû darogaû ìs′cì nam? Ën skazaǔ: darogaû pustynì Èdomskaj.

9. І пайшоў цар Ізраільскі і цар Юдэйскі і цар Эдомскі, і ішлі яны абыходам сем дзён, і ня было вады войску і быдлу, якое шло за імі.

Ì pajšoǔ car Ìzraìl′skì ì car Ûdèjskì ì car Èdomskì, ì ìšlì âny abyhodam sem dzën, ì nâ bylo vady vojsku ì bydlu, âkoe šlo za ìmì.

10. І сказаў цар Ізраільскі: ах! склікаў Гасподзь трох цароў гэтых, каб аддаць іх у руку Маава.

Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì: ah! sklìkaǔ Gaspodz′ troh caroǔ gètyh, kab addac′ ìh u ruku Maava.

11. І сказаў Ёсафат: ці няма тут прарока Гасподняга, каб нам папытацца ў Госпада празь яго? І адказваў адзін з слуг цара Ізраільскага і сказаў: тут Елісей, сын Сафатаў, які падаваў ваду на рукі Ільлю.

Ì skazaǔ Ësafat: cì nâma tut praroka Gaspodnâga, kab nam papytacca ǔ Gospada praz′ âgo? Ì adkazvaǔ adzìn z slug cara Ìzraìl′skaga ì skazaǔ: tut Elìsej, syn Safataǔ, âkì padavaǔ vadu na rukì Ìl′lû.

12. І сказаў Ёсафат: ці ёсьць у яго слова Гасподняе. І пайшлі да яго цары Ізраільскі Ёсафат і цар Эдомскі.

Ì skazaǔ Ësafat: cì ës′c′ u âgo slova Gaspodnâe. Ì pajšlì da âgo cary Ìzraìl′skì Ësafat ì car Èdomskì.

13. І сказаў Елісей цару Ізраільскаму: што мне і табе? ідзі да прарокаў бацькі твайго і да прарокаў маці тваёй. І сказаў яму цар Ізраільскі: не, бо Гасподзь склікаў сюды трох цароў гэтых, каб аддаць іх у руку Маава.

Ì skazaǔ Elìsej caru Ìzraìl′skamu: što mne ì tabe? ìdzì da prarokaǔ bac′kì tvajgo ì da prarokaǔ macì tvaëj. Ì skazaǔ âmu car Ìzraìl′skì: ne, bo Gaspodz′ sklìkaǔ sûdy troh caroǔ gètyh, kab addac′ ìh u ruku Maava.

14. І сказаў Елісей: жывы Гасподзь Саваоф, прад Якім я стаю! калі б я не шанаваў Ёсафата, цара Юдэйскага, дык ня зірнуў бы на цябе і ня бачыў бы цябе;

Ì skazaǔ Elìsej: žyvy Gaspodz′ Savaof, prad Âkìm â staû! kalì b â ne šanavaǔ Ësafata, cara Ûdèjskaga, dyk nâ zìrnuǔ by na câbe ì nâ bačyǔ by câbe;

15. цяпер паклічце мне гусьляра. І калі гусьляр іграў на гусьлях, тады рука Гасподняя дакранулася да Елісея,

câper paklìčce mne gus′lâra. Ì kalì gus′lâr ìgraǔ na gus′lâh, tady ruka Gaspodnââ dakranulasâ da Elìseâ,

16. і ён сказаў: так кажа Гасподзь: рабі ў гэтай даліне равы за равамі,

ì ën skazaǔ: tak kaža Gaspodz′: rabì ǔ gètaj dalìne ravy za ravamì,

17. бо так кажа Гасподзь: ня ўбачыце ветру і ня ўбачыце дажджу, а даліна гэтая напоўніцца вадою, якую будзеце піць вы і дробнае і буйное быдла ваша;

bo tak kaža Gaspodz′: nâ ǔbačyce vetru ì nâ ǔbačyce daždžu, a dalìna gètaâ napoǔnìcca vadoû, âkuû budzece pìc′ vy ì drobnae ì bujnoe bydla vaša;

18. але гэтага мала прад вачыма Госпада: Ён і Маава аддасьць у рукі вашыя,

ale gètaga mala prad vačyma Gospada: Ën ì Maava addas′c′ u rukì vašyâ,

19. і вы пабэяце ўсе гарады ўмацаваныя і ўсе гарады галоўныя, і ўсе лепшыя дрэвы сьсечаце, і ўсе вытокі водныя запрудзіце, і ўсе лепшыя дзялянкі польныя сапсуяце каменьнем.

ì vy pabèâce ǔse garady ǔmacavanyâ ì ǔse garady galoǔnyâ, ì ǔse lepšyâ drèvy s′sečace, ì ǔse vytokì vodnyâ zaprudzìce, ì ǔse lepšyâ dzâlânkì pol′nyâ sapsuâce kamen′nem.

20. Раніцай, калі ўзносяць хлебнае прынашэньне, раптам палілася вада па шляху ад Эдома, і напоўнілася зямля вадою.

Ranìcaj, kalì ǔznosâc′ hlebnae prynašèn′ne, raptam palìlasâ vada pa šlâhu ad Èdoma, ì napoǔnìlasâ zâmlâ vadoû.

21. Калі Маавіцяне пачулі, што ідуць цары ваяваць зь імі, тады сабраны былі ўсе, пачынаючы з таго, хто насіў пояс, і старэй, і сталі на мяжы.

Kalì Maavìcâne pačulì, što ìduc′ cary vaâvac′ z′ ìmì, tady sabrany bylì ǔse, pačynaûčy z tago, hto nasìǔ poâs, ì starèj, ì stalì na mâžy.

22. Раніцай усталі яны завідна, і калі сонца зазьзяла над вадою, Маавіцянам здалёк здалася гэтая вада чырвонаю, як кроў.

Ranìcaj ustalì âny zavìdna, ì kalì sonca zaz′zâla nad vadoû, Maavìcânam zdalëk zdalasâ gètaâ vada čyrvonaû, âk kroǔ.

23. І сказалі яны: гэта кроў; схапіліся цары паміж сабою і зьнішчылі адзін аднаго; цяпер на здабычу, Мааў!

Ì skazalì âny: gèta kroǔ; shapìlìsâ cary pamìž saboû ì z′nìščylì adzìn adnago; câper na zdabyču, Maaǔ!

24. І прыйшлі яны да табара Ізраільскага. І ўсталі Ізраільцяне і пачалі біць Маавіцянаў, і тыя пабеглі ад іх, а яны ўсё ішлі на іх і біць Маавіцянаў.

Ì pryjšlì âny da tabara Ìzraìl′skaga. Ì ǔstalì Ìzraìl′câne ì pačalì bìc′ Maavìcânaǔ, ì tyâ pabeglì ad ìh, a âny ǔsë ìšlì na ìh ì bìc′ Maavìcânaǔ.

25. І гарады разбурылі, і на кожную лепшую дзялянку ў полі кінулі кожны па камені і закідалі яго, і ўсе вытокі водаў запрудзілі і ўсе дрэвы лепшыя сьсеклі, так што заставалася толькі каменьне ў Кір-Харэшаце. І абступілі яго таранчыкі і разбурылі яго.

Ì garady razburylì, ì na kožnuû lepšuû dzâlânku ǔ polì kìnulì kožny pa kamenì ì zakìdalì âgo, ì ǔse vytokì vodaǔ zaprudzìlì ì ǔse drèvy lepšyâ s′seklì, tak što zastavalasâ tol′kì kamen′ne ǔ Kìr-Harèšace. Ì abstupìlì âgo tarančykì ì razburylì âgo.

26. І ўбачыў цар Маавіцкі, што бітва адольвае яго, і ўзяў з сабою сямсот чалавек, якія валодалі мечам, каб прабіцца да цара Эдомскага; але не маглі.

Ì ǔbačyǔ car Maavìckì, što bìtva adol′vae âgo, ì ǔzâǔ z saboû sâmsot čalavek, âkìâ valodalì mečam, kab prabìcca da cara Èdomskaga; ale ne maglì.

27. І ўзяў ён сына свайго першынца, якому належала цараваць замест яго, і прынёс яго на цэласпаленьне на сьцяне. Гэта выклікала вялікае хваляваньне ў Ізраільцянаў, і яны адступіліся ад яго і вярнуліся ў сваю зямлю.

Ì ǔzâǔ ën syna svajgo peršynca, âkomu naležala caravac′ zamest âgo, ì prynës âgo na cèlaspalen′ne na s′câne. Gèta vyklìkala vâlìkae hvalâvan′ne ǔ Ìzraìl′cânaǔ, ì âny adstupìlìsâ ad âgo ì vârnulìsâ ǔ svaû zâmlû.

4 Кіраўнік

1. Адна жонка сыноў прарокавых зь лямантам казала Елісею: раб твой, мой муж памёр; а ты ведаеш, што раб твой баяўся Госпада; цяпер прыйшоў пазыковец забраць абодвух дзяцей маіх у рабы сабе.

Adna žonka synoǔ prarokavyh z′ lâmantam kazala Elìseû: rab tvoj, moj muž pamër; a ty vedaeš, što rab tvoj baâǔsâ Gospada; câper pryjšoǔ pazykovec zabrac′ abodvuh dzâcej maìh u raby sabe.

2. І сказаў ёй Елісей: што мне зрабіць табе? скажы мне, што ёсьць у цябе ў доме? Яна сказала: няма ў рабы тваёй нічога ў доме, акрамя посуду з алеем.

Ì skazaǔ ëj Elìsej: što mne zrabìc′ tabe? skažy mne, što ës′c′ u câbe ǔ dome? Âna skazala: nâma ǔ raby tvaëj nìčoga ǔ dome, akramâ posudu z aleem.

3. І сказаў ён: ідзі, папрасі сабе посуду на старане, ва ўсіх суседзяў тваіх, посуду парожняга; набяры многа,

Ì skazaǔ ën: ìdzì, paprasì sabe posudu na starane, va ǔsìh susedzâǔ tvaìh, posudu parožnâga; nabâry mnoga,

4. і ідзі, замкні дзьверы за сабою і за сынамі тваімі, і налівай ва ўвесь гэты посуд; поўны адстаўляй.

ì ìdzì, zamknì dz′very za saboû ì za synamì tvaìmì, ì nalìvaj va ǔves′ gèty posud; poǔny adstaǔlâj.

5. І пайшла ад яго і замкнула дзьверы за сабою і за сынамі сваімі. Яны падавалі ёй, а яна налівала.

Ì pajšla ad âgo ì zamknula dz′very za saboû ì za synamì svaìmì. Âny padavalì ëj, a âna nalìvala.

6. Калі посуд быў напоўнены, яна сказала сыну свайму: падай мне яшчэ пасудзіну. Ён сказаў: больш няма посуду. І спыніўся алей.

Kalì posud byǔ napoǔneny, âna skazala synu svajmu: padaj mne âščè pasudzìnu. Ën skazaǔ: bol′š nâma posudu. Ì spynìǔsâ alej.

7. І прыйшла яна і пераказала чалавеку Божаму. Ён сказаў: ідзі, прадай алей і сплаці пазыку тваю; а што застанецца, тым будзеш жыць з сынамі тваімі.

Ì pryjšla âna ì perakazala čalaveku Božamu. Ën skazaǔ: ìdzì, pradaj alej ì splacì pazyku tvaû; a što zastanecca, tym budzeš žyc′ z synamì tvaìmì.

8. Аднаго разу прыйшоў Елісей у Сонам. Там адна багатая жанчына запрасіла яго да сябе есьці хлеб, і калі б ён ні прыходзіў, заходзіў туды есьці хлеб.

Adnago razu pryjšoǔ Elìsej u Sonam. Tam adna bagataâ žančyna zaprasìla âgo da sâbe es′cì hleb, ì kalì b ën nì pryhodzìǔ, zahodzìǔ tudy es′cì hleb.

9. І сказала яна мужу свайму: вось, я ведаю, што чалавек Божы, які пастаянна праходзіць міма нас, сьвяты;

Ì skazala âna mužu svajmu: vos′, â vedaû, što čalavek Božy, âkì pastaânna prahodzìc′ mìma nas, s′vâty;

10. зробім невялікую сьвяцёлку над сьцяною і паставім яму там пасьцель і стол, і сядзеньне і сьвяцільню, і калі ён будзе прыходзіць да нас, хай заходзіць туды.

zrobìm nevâlìkuû s′vâcëlku nad s′cânoû ì pastavìm âmu tam pas′cel′ ì stol, ì sâdzen′ne ì s′vâcìl′nû, ì kalì ën budze pryhodzìc′ da nas, haj zahodzìc′ tudy.

11. Аднаго дня ён прыйшоў туды, і зайшоў у сьвяцёлку, і лёг там,

Adnago dnâ ën pryjšoǔ tudy, ì zajšoǔ u s′vâcëlku, ì lëg tam,

12. і сказаў Гіезію, слузе свайму: пакліч гэту Санаміцянку. І паклікаў яе, і яна стала перад ім.

ì skazaǔ Gìezìû, sluze svajmu: paklìč gètu Sanamìcânku. Ì paklìkaǔ âe, ì âna stala perad ìm.

13. І сказаў яму: скажы ёй: вось, ты так клапоцішся за нас: што б зрабіць табе? ці ня трэба табе пагаварыць з царом, альбо з ваеначальнікам? Яна сказала: не, сярод свайго народу я жыву.

Ì skazaǔ âmu: skažy ëj: vos′, ty tak klapocìšsâ za nas: što b zrabìc′ tabe? cì nâ trèba tabe pagavaryc′ z carom, al′bo z vaenačal′nìkam? Âna skazala: ne, sârod svajgo narodu â žyvu.

14. І сказаў ён: што б зрабіць ёй? І сказаў Гіезій: ды вось, сына няма ў яе, а муж яе стары.

Ì skazaǔ ën: što b zrabìc′ ëj? Ì skazaǔ Gìezìj: dy vos′, syna nâma ǔ âe, a muž âe stary.

15. І сказаў ён: пакліч яе. Ён паклікаў яе, і стала яна ў дзьвярах.

Ì skazaǔ ën: paklìč âe. Ën paklìkaǔ âe, ì stala âna ǔ dz′vârah.

16. І сказаў ён: праз год, у гэты самы час ты будзеш трымаць на руках сына. І сказала яна: не, спадару мой, чалавеча Божы, не падманвай рабы тваёй.

Ì skazaǔ ën: praz god, u gèty samy čas ty budzeš trymac′ na rukah syna. Ì skazala âna: ne, spadaru moj, čalaveča Božy, ne padmanvaj raby tvaëj.

17. І жанчына стала цяжарная і нарадзіла сына на другі год, у той самы час, як сказаў ёй Елісей.

Ì žančyna stala câžarnaâ ì naradzìla syna na drugì god, u toj samy čas, âk skazaǔ ëj Elìsej.

18. І падрасло дзіця і аднаго дня пайшло да бацькі свайго, да жняцоў.

Ì padraslo dzìcâ ì adnago dnâ pajšlo da bac′kì svajgo, da žnâcoǔ.

19. І сказала бацьку свайму: галава мая! Галава мне баліць. І сказаў той слузе свайму: занясі гэта маці ягонай.

Ì skazala bac′ku svajmu: galava maâ! Galava mne balìc′. Ì skazaǔ toj sluze svajmu: zanâsì gèta macì âgonaj.

20. І панёс яго і прынёс яго маці ягонай. І яно сядзела на каленях у яго да полудня і памерла.

Ì panës âgo ì prynës âgo macì âgonaj. Ì âno sâdzela na kalenâh u âgo da poludnâ ì pamerla.

21. І пайшла яна, і паклала яго на пасьцелі чалавека Божага, і замкнула яго, і выйшла,

Ì pajšla âna, ì paklala âgo na pas′celì čalaveka Božaga, ì zamknula âgo, ì vyjšla,

22. і паклікала мужа свайго і сказала: прышлі мне аднаго слугу і адну асьліцу, я паеду да чалавека Божага і вярнуся.

ì paklìkala muža svajgo ì skazala: pryšlì mne adnago slugu ì adnu as′lìcu, â paedu da čalaveka Božaga ì vârnusâ.

23. Ён сказаў: навошта табе ехаць да яго? сёньня не навамесячны час і ня субота. Але яна сказала: добра.

Ën skazaǔ: navošta tabe ehac′ da âgo? sën′nâ ne navamesâčny čas ì nâ subota. Ale âna skazala: dobra.

24. І асядлала яна асьліцу і сказала слузе свайму: вядзі і йдзі; ня спыняйся, пакуль не скажу табе.

Ì asâdlala âna as′lìcu ì skazala sluze svajmu: vâdzì ì jdzì; nâ spynâjsâ, pakul′ ne skažu tabe.

25. І выправілася і прыбыла да чалавека Божага, да гары Карміл. І калі ўбачыў чалавек Божы яе здалёк, дык сказаў слузе свайму Гіезію: гэта тая Санаміцянка;

Ì vypravìlasâ ì prybyla da čalaveka Božaga, da gary Karmìl. Ì kalì ǔbačyǔ čalavek Božy âe zdalëk, dyk skazaǔ sluze svajmu Gìezìû: gèta taâ Sanamìcânka;

26. бяжы ёй насустрач і скажы ёй: ці здаровая ты? ці здаровы твой муж? ці здаровае дзіця? - Яна сказала: здаровыя.

bâžy ëj nasustrač ì skažy ëj: cì zdarovaâ ty? cì zdarovy tvoj muž? cì zdarovae dzìcâ? - Âna skazala: zdarovyâ.

27. А калі прыйшла да чалавека Божага на гару, ухапілася за ногі ягоныя. І падышоў Гіезій, каб адвесьці яе; але чалавек Божы сказаў: пакінь яе, душа ў яе засмучаная, а Гасподзь утоіў ад мяне і не абвясьціў мне.

A kalì pryjšla da čalaveka Božaga na garu, uhapìlasâ za nogì âgonyâ. Ì padyšoǔ Gìezìj, kab adves′cì âe; ale čalavek Božy skazaǔ: pakìn′ âe, duša ǔ âe zasmučanaâ, a Gaspodz′ utoìǔ ad mâne ì ne abvâs′cìǔ mne.

28. І сказала яна: ці прасіла я сына ў гаспадара майго? ці ж не казала я: не падманвай мяне?

Ì skazala âna: cì prasìla â syna ǔ gaspadara majgo? cì ž ne kazala â: ne padmanvaj mâne?

29. І сказаў ён Гіезію: аперажы сьцёгны твае і вазьмі жазло маё ў руку тваю і йдзі; калі сустрэнеш каго, ня вітай яго, і калі хто будзе цябе вітаць, не адказвай яму; і пакладзі кій мой на твар дзіцяці.

Ì skazaǔ ën Gìezìû: aperažy s′cëgny tvae ì vaz′mì žazlo maë ǔ ruku tvaû ì jdzì; kalì sustrèneš kago, nâ vìtaj âgo, ì kalì hto budze câbe vìtac′, ne adkazvaj âmu; ì pakladzì kìj moj na tvar dzìcâcì.

30. І сказала маці дзіцяціна: жывы Гасподзь і жывая душа твая! не адстану ад цябе. І ён устаў і пайшоў зь ёю.

Ì skazala macì dzìcâcìna: žyvy Gaspodz′ ì žyvaâ duša tvaâ! ne adstanu ad câbe. Ì ën ustaǔ ì pajšoǔ z′ ëû.

31. Гіезій пайшоў паперадзе іх і паклаў жазло на твар дзіцяці. Але ня было ні голасу, ні адказу. І выйшаў насустрач яму, і данёс яму, і сказаў: ня будзіцца дзіця.

Gìezìj pajšoǔ paperadze ìh ì paklaǔ žazlo na tvar dzìcâcì. Ale nâ bylo nì golasu, nì adkazu. Ì vyjšaǔ nasustrač âmu, ì danës âmu, ì skazaǔ: nâ budzìcca dzìcâ.

32. І ўвайшоў Елісей у дом, і вось, дзіця памерлае ляжыць на пасьцелі ягонай.

Ì ǔvajšoǔ Elìsej u dom, ì vos′, dzìcâ pamerlae lâžyc′ na pas′celì âgonaj.

33. І ўвайшоў, і замкнуў дзьверы за сабою, і памаліўся Госпаду;

Ì ǔvajšoǔ, ì zamknuǔ dz′very za saboû, ì pamalìǔsâ Gospadu;

34. і падняўся і лёг над дзіцём, і прыклаў свае вусны да яго вуснаў, і свае вочы да яго вачэй, і свае далоні да яго далоняў, і прасьцёрся на ім, і сагрэлася цела дзіцяці.

ì padnâǔsâ ì lëg nad dzìcëm, ì pryklaǔ svae vusny da âgo vusnaǔ, ì svae vočy da âgo vačèj, ì svae dalonì da âgo dalonâǔ, ì pras′cërsâ na ìm, ì sagrèlasâ cela dzìcâcì.

35. І ўстаў і прайшоў па сьвяцёлцы ўзад і ўперад; потым зноў падняўся і прасьцёрся на ім. І чыхнула дзіця разоў сем, і расплюшчыла дзіця вочы свае.

Ì ǔstaǔ ì prajšoǔ pa s′vâcëlcy ǔzad ì ǔperad; potym znoǔ padnâǔsâ ì pras′cërsâ na ìm. Ì čyhnula dzìcâ razoǔ sem, ì rasplûščyla dzìcâ vočy svae.

36. І паклікаў ён Гіезія і сказаў: пакліч гэтую Санаміцянку. І той паклікаў яе. Яна прыйшла да яго, і ён сказаў: вазьмі сына твайго.

Ì paklìkaǔ ën Gìezìâ ì skazaǔ: paklìč gètuû Sanamìcânku. Ì toj paklìkaǔ âe. Âna pryjšla da âgo, ì ën skazaǔ: vaz′mì syna tvajgo.

37. І падышла, і ўпала яму ў ногі, і пакланілася да зямлі; і ўзяла сына свайго і пайшла.

Ì padyšla, ì ǔpala âmu ǔ nogì, ì paklanìlasâ da zâmlì; ì ǔzâla syna svajgo ì pajšla.

38. А Елісей вярнуўся ў Галгал. І быў голад у зямлі той, і сыны прарокаў сядзелі перад ім. І сказаў ён слузе свайму: пастаў вялікі кацёл і згатуй поліўку сынам прарокавым.

A Elìsej vârnuǔsâ ǔ Galgal. Ì byǔ golad u zâmlì toj, ì syny prarokaǔ sâdzelì perad ìm. Ì skazaǔ ën sluze svajmu: pastaǔ vâlìkì kacël ì zgatuj polìǔku synam prarokavym.

39. І выйшаў адзін зь іх у поле зьбіраць гародніну, і знайшоў дзікую павойную расьліну, і набраў зь яе дзікіх пладоў поўную вопратку сваю; і прыйшоў і накрышыў іх у кацёл з поліўкаю, бо яны ня ведалі іх.

Ì vyjšaǔ adzìn z′ ìh u pole z′bìrac′ garodnìnu, ì znajšoǔ dzìkuû pavojnuû ras′lìnu, ì nabraǔ z′ âe dzìkìh pladoǔ poǔnuû vopratku svaû; ì pryjšoǔ ì nakryšyǔ ìh u kacël z polìǔkaû, bo âny nâ vedalì ìh.

40. І налілі ім есьці. Але як толькі пачалі яны есьці поліўку, дык нарабілі крыку і сказалі: сьмерць у катле, чалавеча Божы! І не маглі есьці.

Ì nalìlì ìm es′cì. Ale âk tol′kì pačalì âny es′cì polìǔku, dyk narabìlì kryku ì skazalì: s′merc′ u katle, čalaveča Božy! Ì ne maglì es′cì.

41. І сказаў ён: падайце мукі. І ўсыпаў яе ў кацёл і сказаў Гіезію: налівай людзям, хай ядуць. І ня стала нічога благога ў катле.

Ì skazaǔ ën: padajce mukì. Ì ǔsypaǔ âe ǔ kacël ì skazaǔ Gìezìû: nalìvaj lûdzâm, haj âduc′. Ì nâ stala nìčoga blagoga ǔ katle.

42. Прыйшоў нехта з Ваалшалішы і прынёс чалавеку Божаму хлебны пачатак - дваццаць ячных хлебцаў і сырыя неабшалушаныя зярняты. І сказаў Елісей: аддай людзям, хай ядуць.

Pryjšoǔ nehta z Vaalšalìšy ì prynës čalaveku Božamu hlebny pačatak - dvaccac′ âčnyh hlebcaǔ ì syryâ neabšalušanyâ zârnâty. Ì skazaǔ Elìsej: addaj lûdzâm, haj âduc′.

43. І сказаў слуга ягоны: што тут я дам ста чалавекам? І сказаў ён: аддай людзям, хай ядуць, бо так кажа Гасподзь: насыцяцца, і застанецца.

Ì skazaǔ sluga âgony: što tut â dam sta čalavekam? Ì skazaǔ ën: addaj lûdzâm, haj âduc′, bo tak kaža Gaspodz′: nasycâcca, ì zastanecca.

44. Ён падаў ім, і яны насыціліся, і яшчэ засталося, па слове Гасподнім.

Ën padaǔ ìm, ì âny nasycìlìsâ, ì âščè zastalosâ, pa slove Gaspodnìm.

5 Кіраўнік

1. Нэеман, ваеначальнік цара Сірыйскага, быў вялікі чалавек у гаспадара свайго і паважаны, бо празь яго даў Гасподзь перамогу Сірыйцам; і чалавек гэты быў выдатны воін, але пракажоны.

Nèeman, vaenačal′nìk cara Sìryjskaga, byǔ vâlìkì čalavek u gaspadara svajgo ì pavažany, bo praz′ âgo daǔ Gaspodz′ peramogu Sìryjcam; ì čalavek gèty byǔ vydatny voìn, ale prakažony.

2. Сірыйцы аднойчы пайшлі атрадамі і ўзялі ў палон зь зямлі Ізраільскай маленькую дзяўчынку, і яна слугавала жонцы Нэеманавай.

Sìryjcy adnojčy pajšlì atradamì ì ǔzâlì ǔ palon z′ zâmlì Ìzraìl′skaj malen′kuû dzâǔčynku, ì âna slugavala žoncy Nèemanavaj.

3. І сказала яна гаспадыні сваёй: о, калі б гаспадар мой пабываў у прарока, які ў Самарыі, дык ён зьняў бы зь яго праказу ягоную!

Ì skazala âna gaspadynì svaëj: o, kalì b gaspadar moj pabyvaǔ u praroka, âkì ǔ Samaryì, dyk ën z′nâǔ by z′ âgo prakazu âgonuû!

4. І пайшоў Нэеман і перадаў гэта гаспадару свайму, кажучы: так і так кажа дзяўчынка, якая зь зямлі Ізраільскай.

Ì pajšoǔ Nèeman ì peradaǔ gèta gaspadaru svajmu, kažučy: tak ì tak kaža dzâǔčynka, âkaâ z′ zâmlì Ìzraìl′skaj.

5. І сказаў цар Сірыйскі Нэеману: ідзі, схадзі, а я пашлю ліст да цара Ізраільскага. Ён пайшоў і ўзяў з сабою дзесяць талантаў срэбра і шэсьць тысяч сікляў золата і дзесяць перамен вопраткі;

Ì skazaǔ car Sìryjskì Nèemanu: ìdzì, shadzì, a â pašlû lìst da cara Ìzraìl′skaga. Ën pajšoǔ ì ǔzâǔ z saboû dzesâc′ talantaǔ srèbra ì šès′c′ tysâč sìklâǔ zolata ì dzesâc′ peramen vopratkì;

6. і прынёс ліст цару Ізраільскаму, у якім было сказана: разам зь лістом гэтым, вось я пасылаю да цябе Нэемана, слугу майго, каб ты зьняў зь яго праказу ягоную.

ì prynës lìst caru Ìzraìl′skamu, u âkìm bylo skazana: razam z′ lìstom gètym, vos′ â pasylaû da câbe Nèemana, slugu majgo, kab ty z′nâǔ z′ âgo prakazu âgonuû.

7. Цар Ізраільскі, прачытаўшы ліст, падраў вопратку на сабе і сказаў: хіба Я Бог, каб усьмерчваць і ажыўляць, што ён пасылае да мяне, каб я зьняў з чалавека праказу ягоную? вось, цяпер ведайце і глядзеце, што ён шукае зачэпкі варагаваць супроць мяне.

Car Ìzraìl′skì, pračytaǔšy lìst, padraǔ vopratku na sabe ì skazaǔ: hìba Â Bog, kab us′merčvac′ ì ažyǔlâc′, što ën pasylae da mâne, kab â z′nâǔ z čalaveka prakazu âgonuû? vos′, câper vedajce ì glâdzece, što ën šukae začèpkì varagavac′ suproc′ mâne.

8. Калі пачуў Елісей, чалавек Божы, што цар Ізраільскі падраў вопратку на сабе, дык паслаў сказаць цару: навошта ты падраў вопратку на сабе? хай ён прыйдзе да мяне і даведаецца, што ёсьць прарок у Ізраіле.

Kalì pačuǔ Elìsej, čalavek Božy, što car Ìzraìl′skì padraǔ vopratku na sabe, dyk paslaǔ skazac′ caru: navošta ty padraǔ vopratku na sabe? haj ën pryjdze da mâne ì davedaecca, što ës′c′ prarok u Ìzraìle.

9. І прыбыў Нэеман на конях сваіх і на калясьніцы сваёй і спыніўся каля ўваходу ў дом Елісееў.

Ì prybyǔ Nèeman na konâh svaìh ì na kalâs′nìcy svaëj ì spynìǔsâ kalâ ǔvahodu ǔ dom Elìseeǔ.

10. І выслаў да яго Елісей слугу сказаць: ідзі, абмыйся сем разоў у Ярдане, і абновіцца цела тваё ў цябе, і будзеш чысты.

Ì vyslaǔ da âgo Elìsej slugu skazac′: ìdzì, abmyjsâ sem razoǔ u Ârdane, ì abnovìcca cela tvaë ǔ câbe, ì budzeš čysty.

11. І разгневаўся Нэеман, і пайшоў, і сказаў: вось, я думаў, што ён выйдзе, стане, і пакліча імя Госпада Бога свайго, і пакладзе руку сваю на тое месца, і здыме праказу;

Ì razgnevaǔsâ Nèeman, ì pajšoǔ, ì skazaǔ: vos′, â dumaǔ, što ën vyjdze, stane, ì paklìča ìmâ Gospada Boga svajgo, ì pakladze ruku svaû na toe mesca, ì zdyme prakazu;

12. хіба Авана і Фарфар, рэкі Дамаскія, ня лепшыя за ўсе воды Ізраільскія? хіба я ня мог бы абмыцца ў іх і ачысьціцца? І павярнуўся і пайшоў у гневе.

hìba Avana ì Farfar, rèkì Damaskìâ, nâ lepšyâ za ǔse vody Ìzraìl′skìâ? hìba â nâ mog by abmycca ǔ ìh ì ačys′cìcca? Ì pavârnuǔsâ ì pajšoǔ u gneve.

13. І падышлі рабы ягоныя, і казалі яму, і сказалі: бацька мой, калі б што-небудзь важнае сказаў табе прарок, дык ці не зрабіў бы ты? а тым болей, калі ён сказаў табе толькі: абмыйся, і будзеш чысты.

Ì padyšlì raby âgonyâ, ì kazalì âmu, ì skazalì: bac′ka moj, kalì b što-nebudz′ važnae skazaǔ tabe prarok, dyk cì ne zrabìǔ by ty? a tym bolej, kalì ën skazaǔ tabe tol′kì: abmyjsâ, ì budzeš čysty.

14. І пайшоў ён і акунуўся ў Ярдане сем разоў, па слове чалавека Божага, і абнавілася цела ягонае, як цела малога дзіцяці, і ачысьціўся.

Ì pajšoǔ ën ì akunuǔsâ ǔ Ârdane sem razoǔ, pa slove čalaveka Božaga, ì abnavìlasâ cela âgonae, âk cela maloga dzìcâcì, ì ačys′cìǔsâ.

15. І вярнуўся да чалавека Божага ён і ўсе, што суправаджалі яго, і прыйшоў, і стаў перад ім, і сказаў: вось, я даведаўся, што на ўсёй зямлі няма Бога, як у Ізраіля; дык вось прымі дарунак ад раба твайго.

Ì vârnuǔsâ da čalaveka Božaga ën ì ǔse, što supravadžalì âgo, ì pryjšoǔ, ì staǔ perad ìm, ì skazaǔ: vos′, â davedaǔsâ, što na ǔsëj zâmlì nâma Boga, âk u Ìzraìlâ; dyk vos′ prymì darunak ad raba tvajgo.

16. І сказаў ён: жывы Гасподзь, прад абліччам якога стаю! ня прыму. І той прымушаў яго ўзяць, але ён не згадзіўся.

Ì skazaǔ ën: žyvy Gaspodz′, prad ablìččam âkoga staû! nâ prymu. Ì toj prymušaǔ âgo ǔzâc′, ale ën ne zgadzìǔsâ.

17. І сказаў Нэеман: калі ўжо ня так, дык хай рабу твайму дадуць зямлі, колькі панясуць два кані, бо ня будзе больш раб твой прыносіць цэласпаленьні і ахвяры іншым багам, апрача Госпада;

Ì skazaǔ Nèeman: kalì ǔžo nâ tak, dyk haj rabu tvajmu daduc′ zâmlì, kol′kì panâsuc′ dva kanì, bo nâ budze bol′š rab tvoj prynosìc′ cèlaspalen′nì ì ahvâry ìnšym bagam, aprača Gospada;

18. толькі вось у чым хай даруе Гасподзь рабу твайму: калі пойдзе гаспадар мой у дом Рымона на пакланеньне там і абапрэцца на руку маю, і пакланюся я ў доме Рымона, дык, за маё пакланеньне ў доме Рымона, хай даруе Гасподзь рабу твайму ў гэтым выпадку.

tol′kì vos′ u čym haj darue Gaspodz′ rabu tvajmu: kalì pojdze gaspadar moj u dom Rymona na paklanen′ne tam ì abaprècca na ruku maû, ì paklanûsâ â ǔ dome Rymona, dyk, za maë paklanen′ne ǔ dome Rymona, haj darue Gaspodz′ rabu tvajmu ǔ gètym vypadku.

19. І сказаў яму: ідзі зь мірам. І ён адэехаў ад яго на недалёкую адлегласьць.

Ì skazaǔ âmu: ìdzì z′ mìram. Ì ën adèehaǔ ad âgo na nedalëkuû adleglas′c′.

20. І сказаў Гіезій, слуга Елісея, чалавека Божага: вось, гаспадар мой адмовіўся ўзяць у рукі Нэемана, гэтага Сірыйца, тое, што ён прыносіў. Жывы Гасподзь! пабягу я за ім і вазьму ў яго што-небудзь.

Ì skazaǔ Gìezìj, sluga Elìseâ, čalaveka Božaga: vos′, gaspadar moj admovìǔsâ ǔzâc′ u rukì Nèemana, gètaga Sìryjca, toe, što ën prynosìǔ. Žyvy Gaspodz′! pabâgu â za ìm ì vaz′mu ǔ âgo što-nebudz′.

21. І пагнаўся Гіезій за Нэеманам. І ўбачыў Нэеман, што бяжыць за ім, і сышоў з калясьніцы насустрач яму, і сказаў: ці зь мірам?

Ì pagnaǔsâ Gìezìj za Nèemanam. Ì ǔbačyǔ Nèeman, što bâžyc′ za ìm, ì syšoǔ z kalâs′nìcy nasustrač âmu, ì skazaǔ: cì z′ mìram?

22. Той адказваў: зь мірам; гаспадар мой паслаў мяне сказаць: вось, цяпер прышлі да мяне з гары Яфрэмавай двух маладых чалавекі з сыноў прарокавых; дай ім талант срэбра і дзьве перамены вопртакі.

Toj adkazvaǔ: z′ mìram; gaspadar moj paslaǔ mâne skazac′: vos′, câper pryšlì da mâne z gary Âfrèmavaj dvuh maladyh čalavekì z synoǔ prarokavyh; daj ìm talant srèbra ì dz′ve perameny voprtakì.

23. І сказаў Нэеман: вазьмі, бадай што, два таланты. І ўпрошваў яго. І завязаў ён два таланты срэбра ў два мяхі і дзьве перамены вопраткі і аддаў двум слугам сваім, і панесьлі перад ім.

Ì skazaǔ Nèeman: vaz′mì, badaj što, dva talanty. Ì ǔprošvaǔ âgo. Ì zavâzaǔ ën dva talanty srèbra ǔ dva mâhì ì dz′ve perameny vopratkì ì addaǔ dvum slugam svaìm, ì panes′lì perad ìm.

24. Калі ён прыйшоў да пагорка, дык узяў з рук іхніх і схаваў дома. І адпусьціў людзей, і яны пайшлі.

Kalì ën pryjšoǔ da pagorka, dyk uzâǔ z ruk ìhnìh ì shavaǔ doma. Ì adpus′cìǔ lûdzej, ì âny pajšlì.

25. Калі ён прыйшоў і зьявіўся да гаспадара свайго, Елісей сказаў яму: адкуль, Гіезій? І сказаў ён: нікуды не хадзіў раб твой.

Kalì ën pryjšoǔ ì z′âvìǔsâ da gaspadara svajgo, Elìsej skazaǔ âmu: adkul′, Gìezìj? Ì skazaǔ ën: nìkudy ne hadzìǔ rab tvoj.

26. І сказаў ён яму: хіба сэрца маё не спадарожнічала табе, калі павярнуўся насустрач табе чалавек той з калясьніцы сваёй? ці час браць срэбра і браць вопратку, або масьлічныя дрэвы і вінаграднікі, і дробнае альбо буйное быдла, і рабоў альбо рабыняў?

Ì skazaǔ ën âmu: hìba sèrca maë ne spadarožnìčala tabe, kalì pavârnuǔsâ nasustrač tabe čalavek toj z kalâs′nìcy svaëj? cì čas brac′ srèbra ì brac′ vopratku, abo mas′lìčnyâ drèvy ì vìnagradnìkì, ì drobnae al′bo bujnoe bydla, ì raboǔ al′bo rabynâǔ?

27. няхай жа праказа Нэеманавая прыстане да цябе і да нашчадкаў тваіх навек. І выйшаў ён ад яго белы ад праказы, як сьнег.

nâhaj ža prakaza Nèemanavaâ prystane da câbe ì da naščadkaǔ tvaìh navek. Ì vyjšaǔ ën ad âgo bely ad prakazy, âk s′neg.

6 Кіраўнік

1. І сказалі сыны прарокавыя Елісею: вось, месца, дзе мы жывём пры табе, цесна нам;

Ì skazalì syny prarokavyâ Elìseû: vos′, mesca, dze my žyvëm pry tabe, cesna nam;

2. пойдзем да Ярдана і возьмем адтуль кожны па адным бервяне і зробім сабе там месца жыхарства. Ён сказаў: ідзеце.

pojdzem da Ârdana ì voz′mem adtul′ kožny pa adnym bervâne ì zrobìm sabe tam mesca žyharstva. Ën skazaǔ: ìdzece.

3. І сказаў адзін: зрабі ласку, ідзі і ты з рабамі тваімі. І сказаў ён: пайду.

Ì skazaǔ adzìn: zrabì lasku, ìdzì ì ty z rabamì tvaìmì. Ì skazaǔ ën: pajdu.

4. І пайшоў зь імі, і прыйшлі да Ярдана і пачалі сячы дрэвы.

Ì pajšoǔ z′ ìmì, ì pryjšlì da Ârdana ì pačalì sâčy drèvy.

5. І калі адзін валіў бервяно, сякера ягоная ўпала ў ваду. І закрычаў ён і сказаў: ах, гаспадару мой! а ён узяў быў на патрыманьне!

Ì kalì adzìn valìǔ bervâno, sâkera âgonaâ ǔpala ǔ vadu. Ì zakryčaǔ ën ì skazaǔ: ah, gaspadaru moj! a ën uzâǔ byǔ na patryman′ne!

6. І сказаў чалавек Божы: дзе ён упаў? Ён паказаў яму месца. І адсек ён кавалак дрэва і кінуў туды, і выплыла сякера.

Ì skazaǔ čalavek Božy: dze ën upaǔ? Ën pakazaǔ âmu mesca. Ì adsek ën kavalak drèva ì kìnuǔ tudy, ì vyplyla sâkera.

7. І сказаў ён: вазьмі сабе. Ён працягнуў руку сваю і ўзяў яго.

Ì skazaǔ ën: vaz′mì sabe. Ën pracâgnuǔ ruku svaû ì ǔzâǔ âgo.

8. Цар Сірыйскі пайшоў вайною на Ізраільцян і раіўся са слугамі сваімі, кажучы: там-та і ў такім-та месцы я раскіну свой табар.

Car Sìryjskì pajšoǔ vajnoû na Ìzraìl′cân ì raìǔsâ sa slugamì svaìmì, kažučy: tam-ta ì ǔ takìm-ta mescy â raskìnu svoj tabar.

9. І пасылаў чалавек Божы да цара Ізраільскага сказаць: сьцеражэцеся праходзіць гэтым месцам, бо там Сірыйцы залеглі.

Ì pasylaǔ čalavek Božy da cara Ìzraìl′skaga skazac′: s′ceražècesâ prahodzìc′ gètym mescam, bo tam Sìryjcy zaleglì.

10. І пасылаў цар Ізраільскі на тое месца, пра якое казаў яму чалавек Божы і перасьцерагаў яго; і зьбярог сябе там ня раз і ня два.

Ì pasylaǔ car Ìzraìl′skì na toe mesca, pra âkoe kazaǔ âmu čalavek Božy ì peras′ceragaǔ âgo; ì z′bârog sâbe tam nâ raz ì nâ dva.

11. І ўстрывожылася сэрца цара Сірыйскага з гэтай нагоды, і паклікаў ён рабоў сваіх і сказаў ім: скажэце мне, хто з вашых мае зносіны з царом Ізраільскім?

Ì ǔstryvožylasâ sèrca cara Sìryjskaga z gètaj nagody, ì paklìkaǔ ën raboǔ svaìh ì skazaǔ ìm: skažèce mne, hto z vašyh mae znosìny z carom Ìzraìl′skìm?

12. І сказаў адзін слуга ягоны: ніхто, гаспадару мой цар; а Елісей прарок, які ў Ізраіля, пераказвае цару Ізраільскаму і тыя словы, якія ты кажаш у спальні тваёй.

Ì skazaǔ adzìn sluga âgony: nìhto, gaspadaru moj car; a Elìsej prarok, âkì ǔ Ìzraìlâ, perakazvae caru Ìzraìl′skamu ì tyâ slovy, âkìâ ty kažaš u spal′nì tvaëj.

13. І сказаў ён: ідзеце, даведайцеся, дзе ён; я пашлю і вазьму яго. І данесьлі яму і сказалі: вось, ён у Датаіме.

Ì skazaǔ ën: ìdzece, davedajcesâ, dze ën; â pašlû ì vaz′mu âgo. Ì danes′lì âmu ì skazalì: vos′, ën u Dataìme.

14. І паслаў туды коні і калясьніцы і шмат войска. І прыйшлі ноччу і акружылі горад.

Ì paslaǔ tudy konì ì kalâs′nìcy ì šmat vojska. Ì pryjšlì nočču ì akružylì gorad.

15. Раніцай служка чалавека Божага ўстаў і выйшаў; і вось, войска вакол горада і коні і калясьніцы. І сказаў яму слуга ягоны: шкада, гаспадару мой! што нам рабіць?

Ranìcaj služka čalaveka Božaga ǔstaǔ ì vyjšaǔ; ì vos′, vojska vakol gorada ì konì ì kalâs′nìcy. Ì skazaǔ âmu sluga âgony: škada, gaspadaru moj! što nam rabìc′?

16. І сказаў ён: ня бойся, бо тых, якія з намі, больш, чым тых, якія зь імі.

Ì skazaǔ ën: nâ bojsâ, bo tyh, âkìâ z namì, bol′š, čym tyh, âkìâ z′ ìmì.

17. І маліўся Елісей і казаў: Госпадзе! разамкні яму вочы, каб ён убачыў. І разамкнуў Гасподзь вочы слузе, і ён убачыў, і вось, уся гара напоўнена конямі і калясьніцамі вогненнымі вакол Елісея.

Ì malìǔsâ Elìsej ì kazaǔ: Gospadze! razamknì âmu vočy, kab ën ubačyǔ. Ì razamknuǔ Gaspodz′ vočy sluze, ì ën ubačyǔ, ì vos′, usâ gara napoǔnena konâmì ì kalâs′nìcamì vognennymì vakol Elìseâ.

18. Калі пайшлі да яго Сірыйцы, Елісей памаліўся Госпаду і сказаў: спадобі іх сьлепатою. І Ён спадобіў іх сьлепатою па слове Елісея.

Kalì pajšlì da âgo Sìryjcy, Elìsej pamalìǔsâ Gospadu ì skazaǔ: spadobì ìh s′lepatoû. Ì Ën spadobìǔ ìh s′lepatoû pa slove Elìseâ.

19. І сказаў ім Елісей: гэта ня тая дарога і ня той горад; ідзеце за мною, я правяду вас да таго чалавека, якога вы шукаеце. І прывёў іх у Самарыю.

Ì skazaǔ ìm Elìsej: gèta nâ taâ daroga ì nâ toj gorad; ìdzece za mnoû, â pravâdu vas da tago čalaveka, âkoga vy šukaece. Ì pryvëǔ ìh u Samaryû.

20. Калі яны прыйшлі ў Самарыю, Елісей сказаў: Госпадзе! разамкні вочы ім, каб яны бачылі. І разамкнуў Гасподзь вочы ім, і ўбачылі, што яны ўсярэдзіне Самарыі.

Kalì âny pryjšlì ǔ Samaryû, Elìsej skazaǔ: Gospadze! razamknì vočy ìm, kab âny bačylì. Ì razamknuǔ Gaspodz′ vočy ìm, ì ǔbačylì, što âny ǔsârèdzìne Samaryì.

21. І сказаў цар Ізраільскі Елісею, убачыўшы іх: ці не пабіць іх, бацька мой?

Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì Elìseû, ubačyǔšy ìh: cì ne pabìc′ ìh, bac′ka moj?

22. І сказаў ён: не забівай. Хіба мечам тваім і лукам тваім ты паланіў іх, каб забіваць іх? Прапануй ім хлеба і вады; няхай ядуць і п'юць, і пойдуць да гаспадара свайго.

Ì skazaǔ ën: ne zabìvaj. Hìba mečam tvaìm ì lukam tvaìm ty palanìǔ ìh, kab zabìvac′ ìh? Prapanuj ìm hleba ì vady; nâhaj âduc′ ì p'ûc′, ì pojduc′ da gaspadara svajgo.

23. І прыгатаваў ім вялікі абед, і яны елі і пілі. І адпусьціў іх, і пайшлі да гаспадара свайго. І не хадзілі больш тыя полчышчы Сірыйскія ў зямлю Ізраілеву.

Ì prygatavaǔ ìm vâlìkì abed, ì âny elì ì pìlì. Ì adpus′cìǔ ìh, ì pajšlì da gaspadara svajgo. Ì ne hadzìlì bol′š tyâ polčyščy Sìryjskìâ ǔ zâmlû Ìzraìlevu.

24. Пасьля таго сабраў Вэенадад, цар Сірыйскі, усё войска сваё і выступіў, і аблажыў Самарыю.

Pas′lâ tago sabraǔ Vèenadad, car Sìryjskì, usë vojska svaë ì vystupìǔ, ì ablažyǔ Samaryû.

25. І быў вялікі голад у Самарыі, калі яны аблажылі яе, так што асьліная галава прадавалася па восемдзесят сікляў срэбра, і чацьвёртая частка каба галубінага памёту - па пяць сікляў срэбра.

Ì byǔ vâlìkì golad u Samaryì, kalì âny ablažylì âe, tak što as′lìnaâ galava pradavalasâ pa vosemdzesât sìklâǔ srèbra, ì čac′vërtaâ častka kaba galubìnaga pamëtu - pa pâc′ sìklâǔ srèbra.

26. Аднойчы цар Ізраільскі праходзіў па сьцяне, і жанчына зь лямантам казала яму: памажы, гаспадару мой цар.

Adnojčy car Ìzraìl′skì prahodzìǔ pa s′câne, ì žančyna z′ lâmantam kazala âmu: pamažy, gaspadaru moj car.

27. І сказаў ён: калі не паможа табе Гасподзь, з чаго я памагу табе? ці з гумна, ці з чавільні?

Ì skazaǔ ën: kalì ne pamoža tabe Gaspodz′, z čago â pamagu tabe? cì z gumna, cì z čavìl′nì?

28. І сказаў ёй цар: што табе? І сказала яна: гэтая жанчына казала мне: аддай свайго сына, зьямо яго сёньня, а сына майго зьямо заўтра.

Ì skazaǔ ëj car: što tabe? Ì skazala âna: gètaâ žančyna kazala mne: addaj svajgo syna, z′âmo âgo sën′nâ, a syna majgo z′âmo zaǔtra.

29. І згатавалі мы майго сына, і зьелі яго. І я сказала ёй на другі дзень: аддай жа твайго сына, і зьямо яго. Але яна схавала свайго сына.

Ì zgatavalì my majgo syna, ì z′elì âgo. Ì â skazala ëj na drugì dzen′: addaj ža tvajgo syna, ì z′âmo âgo. Ale âna shavala svajgo syna.

30. Цар, выслухаўшы словы жанчыны, падраў вопратку на сабе; і праходзіў ён па сьцяне, і народ бачыў, што вярэта на самім целе ягоным.

Car, vysluhaǔšy slovy žančyny, padraǔ vopratku na sabe; ì prahodzìǔ ën pa s′câne, ì narod bačyǔ, što vârèta na samìm cele âgonym.

31. І сказаў: няхай тое і тое зробіць мне Бог, і яшчэ болей зробіць, калі застанецца галава Елісея, сына Сафатавага, на ім сёньня.

Ì skazaǔ: nâhaj toe ì toe zrobìc′ mne Bog, ì âščè bolej zrobìc′, kalì zastanecca galava Elìseâ, syna Safatavaga, na ìm sën′nâ.

32. А Елісей сядзеў у сваім доме і старцы сядзелі ў яго. І паслаў цар чалавека ад сябе. Перш чым прыйшоў пасланы да яго, ён сказаў старцам: бачыце, што гэты сын забойцы паслаў зьняць зь мяне галаву? Глядзеце, калі прыйдзе пасланец, зачынеце дзьверы і прыцісьніце яго дзьвярмі. А вось і тупат ног гаспадара яго за ім!

A Elìsej sâdzeǔ u svaìm dome ì starcy sâdzelì ǔ âgo. Ì paslaǔ car čalaveka ad sâbe. Perš čym pryjšoǔ paslany da âgo, ën skazaǔ starcam: bačyce, što gèty syn zabojcy paslaǔ z′nâc′ z′ mâne galavu? Glâdzece, kalì pryjdze paslanec, začynece dz′very ì prycìs′nìce âgo dz′vârmì. A vos′ ì tupat nog gaspadara âgo za ìm!

33. Яшчэ гаварыў ён зь імі, і вось пасланец прыходзіць да яго, і сказаў: вось якое бедства ад Госпада! чаго мне далей чакаць ад Госпада?

Âščè gavaryǔ ën z′ ìmì, ì vos′ paslanec pryhodzìc′ da âgo, ì skazaǔ: vos′ âkoe bedstva ad Gospada! čago mne dalej čakac′ ad Gospada?

7 Кіраўнік

1. І сказаў Елісей: выслухайце слова Гасподняе: так кажа Гасподзь: заўтра гэтым часам мера лепшай мукі будзе па сіклі, дзьве меры ячменю па сіклі, каля брамы Самарыі.

Ì skazaǔ Elìsej: vysluhajce slova Gaspodnâe: tak kaža Gaspodz′: zaǔtra gètym časam mera lepšaj mukì budze pa sìklì, dz′ve mery âčmenû pa sìklì, kalâ bramy Samaryì.

2. І адказваў саноўнік, на руку якога апіраўся цар, чалавеку Божаму, і сказаў: калі б Гасподзь і адчыніў вокны на небе, дык і тады ці можа гэта быць? І сказаў той: вось убачыш сваімі вачыма, але есьці гэтага ня будзеш.

Ì adkazvaǔ sanoǔnìk, na ruku âkoga apìraǔsâ car, čalaveku Božamu, ì skazaǔ: kalì b Gaspodz′ ì adčynìǔ vokny na nebe, dyk ì tady cì moža gèta byc′? Ì skazaǔ toj: vos′ ubačyš svaìmì vačyma, ale es′cì gètaga nâ budzeš.

3. Чатыры чалавекі пракажоныя былі каля ўваходу ў браму і казалі яны адзін аднаму: што нам сядзець тут, чакаючы сьмерці?

Čatyry čalavekì prakažonyâ bylì kalâ ǔvahodu ǔ bramu ì kazalì âny adzìn adnamu: što nam sâdzec′ tut, čakaûčy s′mercì?

4. Калі рашымся мы пайсьці ў горад, дык у горадзе голад, і мы там памром, а калі сядзець тут, дык таксама памром. Хадзем лепей у табар Сірыйскі: калі пакінуць нас жывых, будзем жыць, а калі заб'юць, памром.

Kalì rašymsâ my pajs′cì ǔ gorad, dyk u goradze golad, ì my tam pamrom, a kalì sâdzec′ tut, dyk taksama pamrom. Hadzem lepej u tabar Sìryjskì: kalì pakìnuc′ nas žyvyh, budzem žyc′, a kalì zab'ûc′, pamrom.

5. І ўсталі на досьвітку, каб ісьці ў табар Сірыйскі. І прыйшлі да краю табара Сірыйскага, і вось, няма там ніводнага чалавека.

Ì ǔstalì na dos′vìtku, kab ìs′cì ǔ tabar Sìryjskì. Ì pryjšlì da kraû tabara Sìryjskaga, ì vos′, nâma tam nìvodnaga čalaveka.

6. Гасподзь зрабіў так, што табару Сірыйскаму пачуўся стукат калясьніц і ржаньне коней, шум войска вялікага. І сказалі яны адзін аднаму: мусіць, наняў супроць нас цар Ізраільскі цароў Хэтэйскіх і Егіпецкіх, каб пайсьці на нас.

Gaspodz′ zrabìǔ tak, što tabaru Sìryjskamu pačuǔsâ stukat kalâs′nìc ì ržan′ne konej, šum vojska vâlìkaga. Ì skazalì âny adzìn adnamu: musìc′, nanâǔ suproc′ nas car Ìzraìl′skì caroǔ Hètèjskìh ì Egìpeckìh, kab pajs′cì na nas.

7. І ўсталі і пабеглі на досьвітку, і пакінулі намёты свае, і коней сваіх, і аслоў сваіх, увесь табар, як ён быў, і пабеглі, ратуючыся.

Ì ǔstalì ì pabeglì na dos′vìtku, ì pakìnulì namëty svae, ì konej svaìh, ì asloǔ svaìh, uves′ tabar, âk ën byǔ, ì pabeglì, ratuûčysâ.

8. І прыйшлі тыя пракажоныя да краю табара, і ўвайшлі ў адзін намёт, і елі і пілі, узялі адтуль срэбра, і золата і вопратку, і пайшлі і схавалі. Пайшлі яшчэ ў іншы намёт, і там узялі, і пайшлі і схавалі.

Ì pryjšlì tyâ prakažonyâ da kraû tabara, ì ǔvajšlì ǔ adzìn namët, ì elì ì pìlì, uzâlì adtul′ srèbra, ì zolata ì vopratku, ì pajšlì ì shavalì. Pajšlì âščè ǔ ìnšy namët, ì tam uzâlì, ì pajšlì ì shavalì.

9. І сказалі адзін аднаму: ня так мы робім. Дзень гэты - дзень радаснай весткі, калі мы замарудзім і будзем чакаць ранішняга сьвятла, дык упадзе на нас віна. Хадземце ж і паведамім дому царскаму.

Ì skazalì adzìn adnamu: nâ tak my robìm. Dzen′ gèty - dzen′ radasnaj vestkì, kalì my zamarudzìm ì budzem čakac′ ranìšnâga s′vâtla, dyk upadze na nas vìna. Hadzemce ž ì pavedamìm domu carskamu.

10. І прыйшлі, і паклікалі брамнікаў гарадскіх, і расказалі ім, кажучы: мы хадзілі ў табар Сірыйскі, і вось, няма там ніводнага чалавека, ні голасу чалавечага, а толькі коні прывязаныя, і аслы прывязаныя, і намёты, як якія яны ёсьць.

Ì pryjšlì, ì paklìkalì bramnìkaǔ garadskìh, ì raskazalì ìm, kažučy: my hadzìlì ǔ tabar Sìryjskì, ì vos′, nâma tam nìvodnaga čalaveka, nì golasu čalavečaga, a tol′kì konì pryvâzanyâ, ì asly pryvâzanyâ, ì namëty, âk âkìâ âny ës′c′.

11. І паклікалі брамнікаў, і яны перадалі вестку ў сам палац царскі.

Ì paklìkalì bramnìkaǔ, ì âny peradalì vestku ǔ sam palac carskì.

12. І ўстаў цар уначы, і сказаў слугам сваім: скажу вам, што робяць з намі Сірыйцы. Яны ведаюць, што мы церпім голад, і выйшлі з табара, каб схавацца ў полі, думаючы так: калі яны выйдуць з горада, мы захопім іх жывых і ўворвемся ў горад.

Ì ǔstaǔ car unačy, ì skazaǔ slugam svaìm: skažu vam, što robâc′ z namì Sìryjcy. Âny vedaûc′, što my cerpìm golad, ì vyjšlì z tabara, kab shavacca ǔ polì, dumaûčy tak: kalì âny vyjduc′ z gorada, my zahopìm ìh žyvyh ì ǔvorvemsâ ǔ gorad.

13. І адказваў адзін, што слугаваў пры ім, і сказаў: хай возьмуць пяць з астатніх коней, што засталіся ў горадзе і пашлем, і пабачым.

Ì adkazvaǔ adzìn, što slugavaǔ pry ìm, ì skazaǔ: haj voz′muc′ pâc′ z astatnìh konej, što zastalìsâ ǔ goradze ì pašlem, ì pabačym.

14. І ўзялі дзьве пары коней, запрэжаных у калясьніцы. І паслаў цар сьледам Сірыйскаму войску, сказаўшы: ідзеце, паглядзеце.

Ì ǔzâlì dz′ve pary konej, zaprèžanyh u kalâs′nìcy. Ì paslaǔ car s′ledam Sìryjskamu vojsku, skazaǔšy: ìdzece, paglâdzece.

15. І ехалі за ім да Ярдана, і вось уся дарога ўсланая вопраткай і рэчамі, якія пакідалі Сірыйцы пры пасьпешлівых уцёках сваіх. І вярнуліся пасланцы, і данесьлі цару.

Ì ehalì za ìm da Ârdana, ì vos′ usâ daroga ǔslanaâ vopratkaj ì rèčamì, âkìâ pakìdalì Sìryjcy pry pas′pešlìvyh ucëkah svaìh. Ì vârnulìsâ paslancy, ì danes′lì caru.

16. І выйшаў народ, і разрабаваў табар Сірыйскі, і была мера лепшай мукі па сіклі, паводле слова Гасподняга.

Ì vyjšaǔ narod, ì razrabavaǔ tabar Sìryjskì, ì byla mera lepšaj mukì pa sìklì, pavodle slova Gaspodnâga.

17. І цар паставіў таго саноўніка, на руку якога абапіраўся, каля брамы; і растаптаў яго народ у браме, і ён памёр, як сказаў чалавек Божы, які гаварыў, калі прыходзіў да яго цар.

Ì car pastavìǔ tago sanoǔnìka, na ruku âkoga abapìraǔsâ, kalâ bramy; ì rastaptaǔ âgo narod u brame, ì ën pamër, âk skazaǔ čalavek Božy, âkì gavaryǔ, kalì pryhodzìǔ da âgo car.

18. Калі чалавек Божы гаварыў так цару: дзьве меры ячменю па сіклі, і мера лепшай мукі па сіклі будуць заўтра гэтым часам каля брамы Самарыі,

Kalì čalavek Božy gavaryǔ tak caru: dz′ve mery âčmenû pa sìklì, ì mera lepšaj mukì pa sìklì buduc′ zaǔtra gètym časam kalâ bramy Samaryì,

19. тады адказваў гэты саноўнік чалавеку Божаму і сказаў: калі б Гасподзь і адчыніў вокны на небе, дык і тады ці можа такое быць? А ён сказаў: убачыш на свае вочы, але есьці гэтага ня будзеш.

tady adkazvaǔ gèty sanoǔnìk čalaveku Božamu ì skazaǔ: kalì b Gaspodz′ ì adčynìǔ vokny na nebe, dyk ì tady cì moža takoe byc′? A ën skazaǔ: ubačyš na svae vočy, ale es′cì gètaga nâ budzeš.

20. Так і збылося зь ім: і затаптаў яго народ у браме, і ён памёр.

Tak ì zbylosâ z′ ìm: ì zataptaǔ âgo narod u brame, ì ën pamër.

8 Кіраўнік

1. І казаў Елісей жанчыне, сына якое ён уваскрэсіў: устань, і йдзі, ты і дом твой, і пажыві там, дзе можаш пажыць, бо наслаў Гасподзь голад, і ён прыйдзе на гэтую зямлю на сем гадоў.

Ì kazaǔ Elìsej žančyne, syna âkoe ën uvaskrèsìǔ: ustan′, ì jdzì, ty ì dom tvoj, ì pažyvì tam, dze možaš pažyc′, bo naslaǔ Gaspodz′ golad, ì ën pryjdze na gètuû zâmlû na sem gadoǔ.

2. І ўстала тая жанчына, і зрабіла паводле слова Божага; і пайшла яна і дом яе, і жыла ў зямлі Філістымскай сем гадоў.

Ì ǔstala taâ žančyna, ì zrabìla pavodle slova Božaga; ì pajšla âna ì dom âe, ì žyla ǔ zâmlì Fìlìstymskaj sem gadoǔ.

3. Празь сем гадоў вярнулася гэтая жанчына зь зямлі Філістымскай і прыйшла прасіць цара за дом свой і поле сваё.

Praz′ sem gadoǔ vârnulasâ gètaâ žančyna z′ zâmlì Fìlìstymskaj ì pryjšla prasìc′ cara za dom svoj ì pole svaë.

4. Цар якраз гутарыў з Гіезіем, слугою чалавека Божага, і сказаў: раскажы мне ўсё пра выдатнае, што зрабіў Елісей.

Car âkraz gutaryǔ z Gìezìem, slugoû čalaveka Božaga, ì skazaǔ: raskažy mne ǔsë pra vydatnae, što zrabìǔ Elìsej.

5. І тым часам як ён расказваў цару, што той уваскрэсіў памерлага, жанчына, сына якое ён уваскрэсіў, прасіла цара за дом свой і за поле сваё. І сказаў Гіезій: гаспадару мой цар, гэта тая самая жанчына і той самы сын яе, якога ўваскрэсіў Елісей.

Ì tym časam âk ën raskazvaǔ caru, što toj uvaskrèsìǔ pamerlaga, žančyna, syna âkoe ën uvaskrèsìǔ, prasìla cara za dom svoj ì za pole svaë. Ì skazaǔ Gìezìj: gaspadaru moj car, gèta taâ samaâ žančyna ì toj samy syn âe, âkoga ǔvaskrèsìǔ Elìsej.

6. І спытаўся цар у жанчыны, і яна расказала яму. І даў ёй цар аднаго прыдворніка, сказаўшы: вярнуць ёй усё, што ёй належыць, і ўсе прыбыткі з поля, з таго дня, як яна пакінула зямлю, да сёньня.

Ì spytaǔsâ car u žančyny, ì âna raskazala âmu. Ì daǔ ëj car adnago prydvornìka, skazaǔšy: vârnuc′ ëj usë, što ëj naležyc′, ì ǔse prybytkì z polâ, z tago dnâ, âk âna pakìnula zâmlû, da sën′nâ.

7. І прыйшоў Елісей у Дамаск, калі Вэнадад цар Сірыйскі, быў хворы. І данесьлі яму, кажучы: прыйшоў чалавек Божы сюды.

Ì pryjšoǔ Elìsej u Damask, kalì Vènadad car Sìryjskì, byǔ hvory. Ì danes′lì âmu, kažučy: pryjšoǔ čalavek Božy sûdy.

8. І сказаў цар Азаілу: вазьмі ў рукі свае дарунак і йдзі насустрач чалавеку Божаму, і спытайся ў Госпада празь яго, кажучы: ці папраўлюся я ад гэтай хваробы?

Ì skazaǔ car Azaìlu: vaz′mì ǔ rukì svae darunak ì jdzì nasustrač čalaveku Božamu, ì spytajsâ ǔ Gospada praz′ âgo, kažučy: cì papraǔlûsâ â ad gètaj hvaroby?

9. І пайшоў Азаіл насустрач яму, і ўзяў дарунак у рукі свае і ўсяго найлепшага ў Дамаску, колькі могуць несьці сорак вярблюдаў, і прыйшоў і стаў перад абліччам ягоным, і сказаў: сын твой Вэнадад, цар Сірыйскі, паслаў мяне да цябе папытацца: ці папраўлюся я ад гэтай хваробы?

Ì pajšoǔ Azaìl nasustrač âmu, ì ǔzâǔ darunak u rukì svae ì ǔsâgo najlepšaga ǔ Damasku, kol′kì moguc′ nes′cì sorak vârblûdaǔ, ì pryjšoǔ ì staǔ perad ablìččam âgonym, ì skazaǔ: syn tvoj Vènadad, car Sìryjskì, paslaǔ mâne da câbe papytacca: cì papraǔlûsâ â ad gètaj hvaroby?

10. І сказаў яму Елісей: ідзі скажы яму: выздаравееш. Аднак жа адкрыў мне Гасподзь, што ён памрэ.

Ì skazaǔ âmu Elìsej: ìdzì skažy âmu: vyzdaraveeš. Adnak ža adkryǔ mne Gaspodz′, što ën pamrè.

11. І скіраваў на яго Елісей позірк свой, і так заставаўся, аж зьбянтэжыў яго, і заплакаў чалавек Божы.

Ì skìravaǔ na âgo Elìsej pozìrk svoj, ì tak zastavaǔsâ, až z′bântèžyǔ âgo, ì zaplakaǔ čalavek Božy.

12. І сказаў Азаіл: чаго гаспадар мой плача? І сказаў ён: таму, што я ведаю, якога ліха наробіш ты сынам Ізраілевым; крэпасьці іхнія папаліш, а юнакоў іхніх пазабіваеш мечам, і немаўлят іхніх паб'еш, і цяжарных у іх пасячэш.

Ì skazaǔ Azaìl: čago gaspadar moj plača? Ì skazaǔ ën: tamu, što â vedaû, âkoga lìha narobìš ty synam Ìzraìlevym; krèpas′cì ìhnìâ papalìš, a ûnakoǔ ìhnìh pazabìvaeš mečam, ì nemaǔlât ìhnìh pab'eš, ì câžarnyh u ìh pasâčèš.

13. І сказаў Азаіл: што такое раб твой, сабака, каб мог зрабіць такую вялікую справу? І сказаў Елісей: указаў мне Гасподзь у табе цара Сірыі.

Ì skazaǔ Azaìl: što takoe rab tvoj, sabaka, kab mog zrabìc′ takuû vâlìkuû spravu? Ì skazaǔ Elìsej: ukazaǔ mne Gaspodz′ u tabe cara Sìryì.

14. І пайшоў ён ад Елісея, і прыйшоў да гаспадара свайго. І сказаў яму гэты: што казаў табе Елісей? І сказаў: ён казаў мне, што ты паправішся.

Ì pajšoǔ ën ad Elìseâ, ì pryjšoǔ da gaspadara svajgo. Ì skazaǔ âmu gèty: što kazaǔ tabe Elìsej? Ì skazaǔ: ën kazaǔ mne, što ty papravìšsâ.

15. А на другі дзень ён узяў коўдру, намачыў яе вадою і паклаў на твар ягоны, і той памёр. І зацараваў Азаіл замест яго.

A na drugì dzen′ ën uzâǔ koǔdru, namačyǔ âe vadoû ì paklaǔ na tvar âgony, ì toj pamër. Ì zacaravaǔ Azaìl zamest âgo.

16. У пяты год Ёрама, сына Ахава, цара Ізраільскага, зацараваў Ёрам, сын Ёсафатаў, цар Юдэйскі:

U pâty god Ërama, syna Ahava, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Ëram, syn Ësafataǔ, car Ûdèjskì:

17. трыццаць два гады было яму, калі зацараваў, і восем гадоў цараваў у Ерусаліме;

tryccac′ dva gady bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì vosem gadoǔ caravaǔ u Erusalìme;

18. і хадзіў шляхам цароў Ізраільскіх, як рабіў дом Ахаваў, бо дачка Ахава была жонкаю яго, і рабіў благое ў вачах Госпада.

ì hadzìǔ šlâham caroǔ Ìzraìl′skìh, âk rabìǔ dom Ahavaǔ, bo dačka Ahava byla žonkaû âgo, ì rabìǔ blagoe ǔ vačah Gospada.

19. Аднак не хацеў Гасподзь загубіць Юду, дзеля Давіда, раба Свайго, бо Ён абяцаў даць яму сьвяцільню ў дзецях ягоных на ўсе часы.

Adnak ne haceǔ Gaspodz′ zagubìc′ Ûdu, dzelâ Davìda, raba Svajgo, bo Ën abâcaǔ dac′ âmu s′vâcìl′nû ǔ dzecâh âgonyh na ǔse časy.

20. У дні ягоныя выступіў Эдом з-пад рукі Юды, і паставілі яны над сабою цара.

U dnì âgonyâ vystupìǔ Èdom z-pad rukì Ûdy, ì pastavìlì âny nad saboû cara.

21. І пайшоў Ёрам у Цаір, і ўсе калясьніцы зь ім; і ўстаў ён уначы, і пабіў Ідумэянаў, якія акружалі яго, і начальнікаў над калясьніцамі, але народ уцёк у намёты свае.

Ì pajšoǔ Ëram u Caìr, ì ǔse kalâs′nìcy z′ ìm; ì ǔstaǔ ën unačy, ì pabìǔ Ìdumèânaǔ, âkìâ akružalì âgo, ì načal′nìkaǔ nad kalâs′nìcamì, ale narod ucëk u namëty svae.

22. І выступіў Эдом з-пад рукі Юды да сёньняшняга дня. У той самы час выступіла і Ліўна.

Ì vystupìǔ Èdom z-pad rukì Ûdy da sën′nâšnâga dnâ. U toj samy čas vystupìla ì Lìǔna.

23. Астатняе пра Ёрама і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх.

Astatnâe pra Ërama ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh.

24. І спачыў Ёрам з бацькамі сваімі, і пахаваны з бацькамі сваімі ў горадзе Давідавым. І зацараваў Ахозія, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ëram z bac′kamì svaìmì, ì pahavany z bac′kamì svaìmì ǔ goradze Davìdavym. Ì zacaravaǔ Ahozìâ, syn âgony, zamest âgo.

25. У дванаццаты год Ёрама, сына Ахава, цара Ізраільскага, зацараваў Ахозія, сын Ёрама, цара Юдэйскага:

U dvanaccaty god Ërama, syna Ahava, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Ahozìâ, syn Ërama, cara Ûdèjskaga:

26. дваццаць два гады было Ахозію, калі зацараваў, і адзін год валадарыў у Ерусаліме. А імя маці ягонай Гатолія, дачка Амврыя, цара Ізраільскага.

dvaccac′ dva gady bylo Ahozìû, kalì zacaravaǔ, ì adzìn god valadaryǔ u Erusalìme. A ìmâ macì âgonaj Gatolìâ, dačka Amvryâ, cara Ìzraìl′skaga.

27. І хадзіў шляхам дома Ахававага, і рабіў благое ў вачах Гасподніх, падобна дому Ахававаму, бо ён быў у радстве з домам Ахававым.

Ì hadzìǔ šlâham doma Ahavavaga, ì rabìǔ blagoe ǔ vačah Gaspodnìh, padobna domu Ahavavamu, bo ën byǔ u radstve z domam Ahavavym.

28. І пайшоў ён зь Ёрамам, сынам Ахава, на вайну з Азаілам, царом Сірыйскім, у Рамот Галаадскі, і паранілі Сірыйцы Ёрама.

Ì pajšoǔ ën z′ Ëramam, synam Ahava, na vajnu z Azaìlam, carom Sìryjskìm, u Ramot Galaadskì, ì paranìlì Sìryjcy Ërama.

29. І вярнуўся Ёрам цар, каб лячыцца ў Ізрэелі ад ранаў, якія прычынілі яму Сірыйцы ў Рамоце, калі ён ваяваў з Азаілам, царом Сірыйскім. І Ахозія, сын Ёрама, цар Юдэйскі, прыйшоў наведаць Ёрама, сына Ахава, у Ізрэель, бо ён быў хворы.

Ì vârnuǔsâ Ëram car, kab lâčycca ǔ Ìzrèelì ad ranaǔ, âkìâ pryčynìlì âmu Sìryjcy ǔ Ramoce, kalì ën vaâvaǔ z Azaìlam, carom Sìryjskìm. Ì Ahozìâ, syn Ërama, car Ûdèjskì, pryjšoǔ navedac′ Ërama, syna Ahava, u Ìzrèel′, bo ën byǔ hvory.

9 Кіраўнік

1. Елісей прарок паклікаў аднаго з сыноў прарокавых і сказаў яму: аперажы сьцёгны свае і вазьмі гэты посуд з алеем у руку тваю, і йдзі ў Рамот Галаадскі;

Elìsej prarok paklìkaǔ adnago z synoǔ prarokavyh ì skazaǔ âmu: aperažy s′cëgny svae ì vaz′mì gèty posud z aleem u ruku tvaû, ì jdzì ǔ Ramot Galaadskì;

2. прыйшоўшы туды, знайдзі там Іуя, сына Ёсафата, сына Намэсіевага, і падыдзі, і скажы яму выйсьці з асяродзьдзя братоў свах, і ўвядзі яго ва ўнутраны пакой;

pryjšoǔšy tudy, znajdzì tam Ìuâ, syna Ësafata, syna Namèsìevaga, ì padydzì, ì skažy âmu vyjs′cì z asârodz′dzâ bratoǔ svah, ì ǔvâdzì âgo va ǔnutrany pakoj;

3. і вазьмі посуд з алеем, і вылі на галаву ягоную, і скажы: так кажа Гасподзь: памазваю цябе ў цара над Ізраілем. Потым адчыні дзьверы, і бяжы, і не чакай.

ì vaz′mì posud z aleem, ì vylì na galavu âgonuû, ì skažy: tak kaža Gaspodz′: pamazvaû câbe ǔ cara nad Ìzraìlem. Potym adčynì dz′very, ì bâžy, ì ne čakaj.

4. І пайшоў хлопец, слуга прарока, у Рамот Галаадскі,

Ì pajšoǔ hlopec, sluga praroka, u Ramot Galaadskì,

5. і прыйшоў. І вось сядзяць ваеначальнікі, і сказаў: у мяне слова да цябе, ваеначальніча. І сказаў Іуй: да каго з усіх нас? І сказаў ён: да цябе, ваеначальніча.

ì pryjšoǔ. Ì vos′ sâdzâc′ vaenačal′nìkì, ì skazaǔ: u mâne slova da câbe, vaenačal′nìča. Ì skazaǔ Ìuj: da kago z usìh nas? Ì skazaǔ ën: da câbe, vaenačal′nìča.

6. І ўстаў ён, і ўвайшоў у дом. І хлопец выліў алей на галаву ягоную, і сказаў яму: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: памазваю цябе ў цара над народам Гасподнім, над Ізраілем,

Ì ǔstaǔ ën, ì ǔvajšoǔ u dom. Ì hlopec vylìǔ alej na galavu âgonuû, ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: pamazvaû câbe ǔ cara nad narodam Gaspodnìm, nad Ìzraìlem,

7. і ты зьнішчыш дом Ахава, гаспадара твайго, каб Мне адпомсьціць за кроў рабоў Маіх прарокаў і за кроў усіх рабоў Гасподніх, якія загінулі ад рукі Езавэлі;

ì ty z′nìščyš dom Ahava, gaspadara tvajgo, kab Mne adpoms′cìc′ za kroǔ raboǔ Maìh prarokaǔ ì za kroǔ usìh raboǔ Gaspodnìh, âkìâ zagìnulì ad rukì Ezavèlì;

8. і загіне ўвесь дом Ахава, і зьнішчу ў Ахава таго, хто мочыцца да сьцяны, і замкнутага і таго, хто застаўся ў Ізраіле,

ì zagìne ǔves′ dom Ahava, ì z′nìšču ǔ Ahava tago, hto močycca da s′câny, ì zamknutaga ì tago, hto zastaǔsâ ǔ Ìzraìle,

9. і зраблю дом Ахава, як дом Ераваама, сына Наватавага, і як дом Ваасы, сына Ахіінага;

ì zrablû dom Ahava, âk dom Eravaama, syna Navatavaga, ì âk dom Vaasy, syna Ahììnaga;

10. А Езавэль зжаруць сабакі на полі Ізрэельскім, і ніхто не пахавае яе. І адчыніў дзьверы і ўцёк.

A Ezavèl′ zžaruc′ sabakì na polì Ìzrèel′skìm, ì nìhto ne pahavae âe. Ì adčynìǔ dz′very ì ǔcëk.

11. І выйшаў Іуй да слуг гаспадара свайго, і сказалі яму: ці зь мірам ты? Навошта прыходзіў гэты апантанец да цябе? І сказаў ім: вы ведаеце гэтага чалавека і што ён кажа.

Ì vyjšaǔ Ìuj da slug gaspadara svajgo, ì skazalì âmu: cì z′ mìram ty? Navošta pryhodzìǔ gèty apantanec da câbe? Ì skazaǔ ìm: vy vedaece gètaga čalaveka ì što ën kaža.

12. І сказалі: няпраўда, скажы нам. І сказаў ён: тое і тое ён сказаў мне, кажучы: так кажа Гасподзь: памазваю цябе ў цара над Ізраілем.

Ì skazalì: nâpraǔda, skažy nam. Ì skazaǔ ën: toe ì toe ën skazaǔ mne, kažučy: tak kaža Gaspodz′: pamazvaû câbe ǔ cara nad Ìzraìlem.

13. І паспяшаліся яны і ўзялі кожны вопратку сваю, і падаслалі яму на самых прыступках, і затрубілі ў трубу, і сказалі: зацаруй Іуй!

Ì paspâšalìsâ âny ì ǔzâlì kožny vopratku svaû, ì padaslalì âmu na samyh prystupkah, ì zatrubìlì ǔ trubu, ì skazalì: zacaruj Ìuj!

14. І паўстаў Іуй, сын Ёсафата, сына Намэсіевага, супроць Ёрама; а Ёрам быў з усімі Ізраільцянамі ў Рамофе Галаадскім на варце супроць Азаіла, цара Сірыйскага.

Ì paǔstaǔ Ìuj, syn Ësafata, syna Namèsìevaga, suproc′ Ërama; a Ëram byǔ z usìmì Ìzraìl′cânamì ǔ Ramofe Galaadskìm na varce suproc′ Azaìla, cara Sìryjskaga.

15. Зрэшты сам цар Ёрам вярнуўся, каб лячыцца ў Ізрэелі ад ран, якія прычынілі яму Сірыйцы, калі ён ваяваў з Азаілам, царом Сірыйскім. І сказаў Іуй: калі вы згодныя, дык няхай ніхто ня сыходзіць з горада, каб ісьці падаць вестку ў Ізрэелі.

Zrèšty sam car Ëram vârnuǔsâ, kab lâčycca ǔ Ìzrèelì ad ran, âkìâ pryčynìlì âmu Sìryjcy, kalì ën vaâvaǔ z Azaìlam, carom Sìryjskìm. Ì skazaǔ Ìuj: kalì vy zgodnyâ, dyk nâhaj nìhto nâ syhodzìc′ z gorada, kab ìs′cì padac′ vestku ǔ Ìzrèelì.

16. І сеў Іуй на каня, і паехаў у Ізрэель, дзе ляжаў Ёрам і куды Ахозія, цар Юдэйскі, прыйшоў наведаць Ёрама.

Ì seǔ Ìuj na kanâ, ì paehaǔ u Ìzrèel′, dze lâžaǔ Ëram ì kudy Ahozìâ, car Ûdèjskì, pryjšoǔ navedac′ Ërama.

17. На вежы ў Ізрэелі стаяў дазорца, і ўбачыў ён полчышча Іуевае, калі яно ішло, і сказаў: полчышча бачу я. І сказаў Ёрам: вазьмі вершніка, і пашлі насустрач ім, і няхай скажа: ці зь мірам?

Na vežy ǔ Ìzrèelì staâǔ dazorca, ì ǔbačyǔ ën polčyšča Ìuevae, kalì âno ìšlo, ì skazaǔ: polčyšča baču â. Ì skazaǔ Ëram: vaz′mì veršnìka, ì pašlì nasustrač ìm, ì nâhaj skaža: cì z′ mìram?

18. І выехаў вершнік на кані насустрач яму, і сказаў: так кажа цар: ці зь мірам? І сказаў Іуй: што табе да міру? Едзь за мною. І данёс дазорца, і сказаў: даехаў да іх, але не вяртаецца.

Ì vyehaǔ veršnìk na kanì nasustrač âmu, ì skazaǔ: tak kaža car: cì z′ mìram? Ì skazaǔ Ìuj: što tabe da mìru? Edz′ za mnoû. Ì danës dazorca, ì skazaǔ: daehaǔ da ìh, ale ne vârtaecca.

19. І паслалі другога вершніка, і ён прыехаў да іх, і сказаў: так кажа цар: ці зь мірам? І сказаў Іуй: што табе да міру? Едзь за мною.

Ì paslalì drugoga veršnìka, ì ën pryehaǔ da ìh, ì skazaǔ: tak kaža car: cì z′ mìram? Ì skazaǔ Ìuj: što tabe da mìru? Edz′ za mnoû.

20. І данёс дазорца, сказаўшы: даехаў да іх і не вяртаецца. А паходка, як быццам Іуева, сына Намэсіевага, бо ён едзе імкліва.

Ì danës dazorca, skazaǔšy: daehaǔ da ìh ì ne vârtaecca. A pahodka, âk byccam Ìueva, syna Namèsìevaga, bo ën edze ìmklìva.

21. І сказаў Ёрам: запрагай. І запрэглі калясьніцу ягоную. І выступіў Ёрам, цар Ізраільскі, і Ахозія, цар Юдэйскі, кожны на калясьніцы сваёй. І выступілі насустрач Іую, і сустрэліся зь ім на полі Навутэя Іэрэеліцяніна.

Ì skazaǔ Ëram: zapragaj. Ì zaprèglì kalâs′nìcu âgonuû. Ì vystupìǔ Ëram, car Ìzraìl′skì, ì Ahozìâ, car Ûdèjskì, kožny na kalâs′nìcy svaëj. Ì vystupìlì nasustrač Ìuû, ì sustrèlìsâ z′ ìm na polì Navutèâ Ìèrèelìcânìna.

22. І калі ўбачыў Ёрам Іуя, дык сказаў: ці зь мірам Іуй? І сказаў ён: які мір пры любаблудстве Езавэлі, маці тваёй, і пры многіх яе чарадзействах?

Ì kalì ǔbačyǔ Ëram Ìuâ, dyk skazaǔ: cì z′ mìram Ìuj? Ì skazaǔ ën: âkì mìr pry lûbabludstve Ezavèlì, macì tvaëj, ì pry mnogìh âe čaradzejstvah?

23. І павярнуў Ёрам рукі свае, і пабег, і сказаў Ахозію: здрада, Ахозія!

Ì pavârnuǔ Ëram rukì svae, ì pabeg, ì skazaǔ Ahozìû: zdrada, Ahozìâ!

24. А Іуй напяў лук рукою сваёю, і пацэліў Ёраму паміж плячэй ягоных, і прайшла страла праз сэрца яго, і ўпаў ён на калясьніцы сваёй.

A Ìuj napâǔ luk rukoû svaëû, ì pacèlìǔ Ëramu pamìž plâčèj âgonyh, ì prajšla strala praz sèrca âgo, ì ǔpaǔ ën na kalâs′nìcy svaëj.

25. І сказаў Іуй Бідэкару, саноўніку свайму: вазьмі, кінь яго на дзялянку поля Навутэя Ізрэеліцяніна, бо ўспомні, як мы з табою ехалі ўдвух за Ахавам, бацькам ягоным, і як Гасподзь сказаў на яго такое прароцтва.

Ì skazaǔ Ìuj Bìdèkaru, sanoǔnìku svajmu: vaz′mì, kìn′ âgo na dzâlânku polâ Navutèâ Ìzrèelìcânìna, bo ǔspomnì, âk my z taboû ehalì ǔdvuh za Ahavam, bac′kam âgonym, ì âk Gaspodz′ skazaǔ na âgo takoe praroctva.

26. Сапраўды кроў Навутэя і кроў сыноў ягоных бачыў Я ўчора, кажа Гасподзь, і адпомшчу табе на гэтым полі. Дык вось, вазьмі, кінь яго на поле, паводле слова Гасподняга.

Sapraǔdy kroǔ Navutèâ ì kroǔ synoǔ âgonyh bačyǔ Â ǔčora, kaža Gaspodz′, ì adpomšču tabe na gètym polì. Dyk vos′, vaz′mì, kìn′ âgo na pole, pavodle slova Gaspodnâga.

27. Ахозія, цар Юдэйскі, убачыўшы гэта, пабег па дарозе да дома, што ў садзе. І пагнаўся за ім Іуй, і сказаў: і яго беце на калясьніцы. Гэта было на пагорку Гур, што каля Іўлеама. І пабег ён у Мэгідон, і памёр там.

Ahozìâ, car Ûdèjskì, ubačyǔšy gèta, pabeg pa daroze da doma, što ǔ sadze. Ì pagnaǔsâ za ìm Ìuj, ì skazaǔ: ì âgo bece na kalâs′nìcy. Gèta bylo na pagorku Gur, što kalâ Ìǔleama. Ì pabeg ën u Mègìdon, ì pamër tam.

28. І адвезьлі яго рабы ягоныя ў Ерусалім, і пахавалі яго ў магільніцы ягонай, з бацькамі ягонымі, у горадзе Давідавым.

Ì advez′lì âgo raby âgonyâ ǔ Erusalìm, ì pahavalì âgo ǔ magìl′nìcy âgonaj, z bac′kamì âgonymì, u goradze Davìdavym.

29. У адзінаццаты год Ёрама, сына Ахава, зацараваў Ахозія ў Юдэі.

U adzìnaccaty god Ërama, syna Ahava, zacaravaǔ Ahozìâ ǔ Ûdèì.

30. І прыбыў Іуй у Ізрэель. А Езавэль, атрымаўшы вестку, нарумяніла твар свой і ўбрала галаву сваю, і глядзела ў акно.

Ì prybyǔ Ìuj u Ìzrèel′. A Ezavèl′, atrymaǔšy vestku, narumânìla tvar svoj ì ǔbrala galavu svaû, ì glâdzela ǔ akno.

31. Калі Іуй увайшоў у браму, яна сказала: ці мір Замврыю, забойцу гаспадара свайго?

Kalì Ìuj uvajšoǔ u bramu, âna skazala: cì mìr Zamvryû, zabojcu gaspadara svajgo?

32. І падняў ён твар свой да акна і сказаў: хто са мною, хто? І выглянулі да яго два, тры еўнухі.

Ì padnâǔ ën tvar svoj da akna ì skazaǔ: hto sa mnoû, hto? Ì vyglânulì da âgo dva, try eǔnuhì.

33. І сказаў ён: выкіньце яе. І выкінулі яе. І пырснула кроў яе на сьцяну і на коней, і растапталі яе.

Ì skazaǔ ën: vykìn′ce âe. Ì vykìnulì âe. Ì pyrsnula kroǔ âe na s′cânu ì na konej, ì rastaptalì âe.

34. І прыйшоў Іуй, і еў, і піў, і сказаў: знайдзеце гэтую праклятую і пахавайце яе, бо царская дачка яна.

Ì pryjšoǔ Ìuj, ì eǔ, ì pìǔ, ì skazaǔ: znajdzece gètuû praklâtuû ì pahavajce âe, bo carskaâ dačka âna.

35. І пайшлі хаваць яе, і не знайшлі ад яе нічога, апрача чэрапа, і ног, і кісьцяў рук.

Ì pajšlì havac′ âe, ì ne znajšlì ad âe nìčoga, aprača čèrapa, ì nog, ì kìs′câǔ ruk.

36. І вярнуліся, і данесьлі яму. І сказаў ён: такое было слова Госпада, якое Ён мовіў праз раба Свайго Ільлю Фэсьвіцяніна, сказаўшы: на полі Ізрэельскім зжаруць сабакі цела Езавэлі,

Ì vârnulìsâ, ì danes′lì âmu. Ì skazaǔ ën: takoe bylo slova Gospada, âkoe Ën movìǔ praz raba Svajgo Ìl′lû Fès′vìcânìna, skazaǔšy: na polì Ìzrèel′skìm zžaruc′ sabakì cela Ezavèlì,

37. і будзе труп Езавэлі на дзялянцы Ізрэельскай, як гной на полі, так што ніхто ня скажа: гэта Езавэль.

ì budze trup Ezavèlì na dzâlâncy Ìzrèel′skaj, âk gnoj na polì, tak što nìhto nâ skaža: gèta Ezavèl′.

10 Кіраўнік

1. У Ахава было семдзесят сыноў у Самарыі. І напісаў Іуй лісты, і паслаў у Самарыю начальнікам Ізрэельскім, старэйшынам і выхавальнікам дзяцей Ахававых, такога зьместу:

U Ahava bylo semdzesât synoǔ u Samaryì. Ì napìsaǔ Ìuj lìsty, ì paslaǔ u Samaryû načal′nìkam Ìzrèel′skìm, starèjšynam ì vyhaval′nìkam dzâcej Ahavavyh, takoga z′mestu:

2. калі прыйдзе вам гэты ліст, дык, як што ў вас і сыны гаспадара вашага, у вас жа і калясьніцы, і коні, і ўмацаваны горад, і зброя,

kalì pryjdze vam gèty lìst, dyk, âk što ǔ vas ì syny gaspadara vašaga, u vas ža ì kalâs′nìcy, ì konì, ì ǔmacavany gorad, ì zbroâ,

3. выберыце найлепшага і найгоднейшага з сыноў гаспадара свайго, і пасадзеце на трон бацькі ягонага, і ваюйце за дом гаспадара свайго.

vyberyce najlepšaga ì najgodnejšaga z synoǔ gaspadara svajgo, ì pasadzece na tron bac′kì âgonaga, ì vaûjce za dom gaspadara svajgo.

4. Яны вельмі спалохаліся і сказалі: вось, два цары не ўстаялі перад ім, як жа нам устаяць?

Âny vel′mì spalohalìsâ ì skazalì: vos′, dva cary ne ǔstaâlì perad ìm, âk ža nam ustaâc′?

5. І паслаў начальнік над домам царскім, і начальнік горада, і старэйшыны, і выхавальнікі да Іуя сказаць: мы рабы твае, і што скажаш нам, тое і зробім; мы нікога не паставім царом, што заўгодна табе, тое і рабі.

Ì paslaǔ načal′nìk nad domam carskìm, ì načal′nìk gorada, ì starèjšyny, ì vyhaval′nìkì da Ìuâ skazac′: my raby tvae, ì što skažaš nam, toe ì zrobìm; my nìkoga ne pastavìm carom, što zaǔgodna tabe, toe ì rabì.

6. І напісаў ён ім ліст другі раз такі: калі вы мае і слова майго слухаецеся, дык вазьмеце галовы сыноў гаспадара свайго, і прыйдзеце да мяне заўтра ў гэты час у Ізрэель.

Ì napìsaǔ ën ìm lìst drugì raz takì: kalì vy mae ì slova majgo sluhaecesâ, dyk vaz′mece galovy synoǔ gaspadara svajgo, ì pryjdzece da mâne zaǔtra ǔ gèty čas u Ìzrèel′.

7. Калі дайшоў да іх ліст, яны ўзялі царскіх сыноў, і закалолі іх - семдзесят чалавек, і паклалі галовы іхнія ў кашы, і паслалі да яго ў Ізрэель.

Kalì dajšoǔ da ìh lìst, âny ǔzâlì carskìh synoǔ, ì zakalolì ìh - semdzesât čalavek, ì paklalì galovy ìhnìâ ǔ kašy, ì paslalì da âgo ǔ Ìzrèel′.

8. І прыйшоў пасланец, і данёс яму, і сказаў: прынесьлі галовы сыноў царскіх. І сказаў ён: раскладзеце іх на дзьве кучы каля ўваходу ў браму, да раніцы.

Ì pryjšoǔ paslanec, ì danës âmu, ì skazaǔ: prynes′lì galovy synoǔ carskìh. Ì skazaǔ ën: raskladzece ìh na dz′ve kučy kalâ ǔvahodu ǔ bramu, da ranìcy.

9. Раніцай ён выйшаў, і стаў, і сказаў усяму народу: вы не вінаватыя. Вось я паўстаў супроць гаспадара майго, і забіў яго, а іх усіх хто забіў?

Ranìcaj ën vyjšaǔ, ì staǔ, ì skazaǔ usâmu narodu: vy ne vìnavatyâ. Vos′ â paǔstaǔ suproc′ gaspadara majgo, ì zabìǔ âgo, a ìh usìh hto zabìǔ?

10. Ведайце ж цяпер, што не ўпадзе на зямлю ніводнае слова Госпада, якое Ён мовіў пра дом Ахава: Гасподзь зрабіў тое, што мовіў праз раба Свайго Ільлю.

Vedajce ž câper, što ne ǔpadze na zâmlû nìvodnae slova Gospada, âkoe Ën movìǔ pra dom Ahava: Gaspodz′ zrabìǔ toe, što movìǔ praz raba Svajgo Ìl′lû.

11. І аддаў Іуй сьмерці ўсіх, хто яшчэ заставаўся з дома Ахава ў Ізрэелі, і ўсіх вяльможаў ягоных, і блізкіх ягоных, і сьвятароў ягоных, так што не засталося ад яго ніводнага ацалелага.

Ì addaǔ Ìuj s′mercì ǔsìh, hto âščè zastavaǔsâ z doma Ahava ǔ Ìzrèelì, ì ǔsìh vâl′možaǔ âgonyh, ì blìzkìh âgonyh, ì s′vâtaroǔ âgonyh, tak što ne zastalosâ ad âgo nìvodnaga acalelaga.

12. І ўстаў, і пайшоў, і прыйшоў у Самарыю. Па дарозе пры Бэт-Экэдзе пастухоўскім,

Ì ǔstaǔ, ì pajšoǔ, ì pryjšoǔ u Samaryû. Pa daroze pry Bèt-Èkèdze pastuhoǔskìm,

13. сустрэў Іуй братоў Ахозіі, цара Юдэйскага, і сказаў: хто вы? Яны сказалі: мы браты Ахозіі, ідзём даведацца пра здароўе сыноў цара і сыноў гаспадарыні.

sustrèǔ Ìuj bratoǔ Ahozìì, cara Ûdèjskaga, ì skazaǔ: hto vy? Âny skazalì: my braty Ahozìì, ìdzëm davedacca pra zdaroǔe synoǔ cara ì synoǔ gaspadarynì.

14. І сказаў ён: вазьмеце іх жывых. І ўзялі іх жывых, і закалолі іх - сорак два чалавекі, каля калодзежа Бэт-Экэда, і не засталося зь іх ніводнага.

Ì skazaǔ ën: vaz′mece ìh žyvyh. Ì ǔzâlì ìh žyvyh, ì zakalolì ìh - sorak dva čalavekì, kalâ kalodzeža Bèt-Èkèda, ì ne zastalosâ z′ ìh nìvodnaga.

15. І паехаў адтуль і сустрэўся зь Ёнадавам, сынам Рыхававым, які ішоў насустрач яму, і прывітаў яго, і сказаў яму: ці прыхіляецца тваё сэрца, як маё да твайго сэрца? І сказаў Ёнадаў: так. Калі так, дык дай руку тваю. І падаў ён руку сваю, і падняў ён яго да сябе ў калясьніцу,

Ì paehaǔ adtul′ ì sustrèǔsâ z′ Ënadavam, synam Ryhavavym, âkì ìšoǔ nasustrač âmu, ì pryvìtaǔ âgo, ì skazaǔ âmu: cì pryhìlâecca tvaë sèrca, âk maë da tvajgo sèrca? Ì skazaǔ Ënadaǔ: tak. Kalì tak, dyk daj ruku tvaû. Ì padaǔ ën ruku svaû, ì padnâǔ ën âgo da sâbe ǔ kalâs′nìcu,

16. і сказаў: едзь са мною і глядзі на руплівасьць маю за Госпада. І пасадзілі яго ў калясьніцу.

ì skazaǔ: edz′ sa mnoû ì glâdzì na ruplìvas′c′ maû za Gospada. Ì pasadzìlì âgo ǔ kalâs′nìcu.

17. Прыехаўшы ў Самарыю, ён забіў усіх, хто заставаўся ў Ахава ў Самарыі, так што зусім вынішчыў яго, паводле слова Госпада, якое Ён мовіў Ільлю.

Pryehaǔšy ǔ Samaryû, ën zabìǔ usìh, hto zastavaǔsâ ǔ Ahava ǔ Samaryì, tak što zusìm vynìščyǔ âgo, pavodle slova Gospada, âkoe Ën movìǔ Ìl′lû.

18. І сабраў Іуй увесь народ і сказаў ім: Ахаў мала служыў Ваалу; Іуй будзе служыць яму больш.

Ì sabraǔ Ìuj uves′ narod ì skazaǔ ìm: Ahaǔ mala služyǔ Vaalu; Ìuj budze služyc′ âmu bol′š.

19. Дык вось, паклічце да мяне ўсіх прарокаў Ваала, усіх службітоў ягоных і ўсіх сьвятароў ягоных, каб ніхто ня быў адсутны, бо ў мяне будзе вялікая ахвяра Ваалу. А кожны, хто ня зьявіцца, не застанецца жывы. Іуй рабіў гэта з хітрым намерам, каб зьнішчыць службітоў Ваала.

Dyk vos′, paklìčce da mâne ǔsìh prarokaǔ Vaala, usìh službìtoǔ âgonyh ì ǔsìh s′vâtaroǔ âgonyh, kab nìhto nâ byǔ adsutny, bo ǔ mâne budze vâlìkaâ ahvâra Vaalu. A kožny, hto nâ z′âvìcca, ne zastanecca žyvy. Ìuj rabìǔ gèta z hìtrym nameram, kab z′nìščyc′ službìtoǔ Vaala.

20. І сказаў Іуй: назначце сьвяточны сход дзеля Ваала. І абвясьцілі сход.

Ì skazaǔ Ìuj: naznačce s′vâtočny shod dzelâ Vaala. Ì abvâs′cìlì shod.

21. І паслаў Іуй па ўсім Ізраілі, і прыйшлі ўсе службіты Ваала; не засталося ніводнага чалавека, хто ня прыйшоў бы; і ўвайшлі ў дом Ваалаў, і напоўніўся дом Ваалаў ад краю да краю.

Ì paslaǔ Ìuj pa ǔsìm Ìzraìlì, ì pryjšlì ǔse službìty Vaala; ne zastalosâ nìvodnaga čalaveka, hto nâ pryjšoǔ by; ì ǔvajšlì ǔ dom Vaalaǔ, ì napoǔnìǔsâ dom Vaalaǔ ad kraû da kraû.

22. І сказаў ён рызьніку: прынясі вопратку ўсіх служак Ваала. І ён прынёс ім вопратку.

Ì skazaǔ ën ryz′nìku: prynâsì vopratku ǔsìh služak Vaala. Ì ën prynës ìm vopratku.

23. І ўвайшоў Іуй з Ёнадавам, сынам Рыхававым, у дом Ваалаў, і сказаў служкам Ваала: разьведайце і разгледзьце, ці няма сярод вас каго з службітоў Гасподніх, бо тут павінны быць толькі адны службіты Ваала.

Ì ǔvajšoǔ Ìuj z Ënadavam, synam Ryhavavym, u dom Vaalaǔ, ì skazaǔ služkam Vaala: raz′vedajce ì razgledz′ce, cì nâma sârod vas kago z službìtoǔ Gaspodnìh, bo tut pavìnny byc′ tol′kì adny službìty Vaala.

24. І прыступілі яны да ўчыненьня ахвяраваньняў і цэласпаленьняў. А Іуй паставіў па-за домам восемдзесят чалавек і сказаў: душа таго, у каго выратуецца хто-небудзь зь людзей, якіх я аддаю вам у рукі, будзе замест душы таго, хто выратаваўся.

Ì prystupìlì âny da ǔčynen′nâ ahvâravan′nâǔ ì cèlaspalen′nâǔ. A Ìuj pastavìǔ pa-za domam vosemdzesât čalavek ì skazaǔ: duša tago, u kago vyratuecca hto-nebudz′ z′ lûdzej, âkìh â addaû vam u rukì, budze zamest dušy tago, hto vyratavaǔsâ.

25. Калі закончана было цэласпаленьне, Іуй сказаў скараходам і начальнікам: ідзеце, беце іх, каб ніводзін не ацалеў. І пабілі іх вастрыём меча, кінулі іх скараходы і начальнікі, і пайшлі ў горад, дзе было капішча Ваалавае,

Kalì zakončana bylo cèlaspalen′ne, Ìuj skazaǔ skarahodam ì načal′nìkam: ìdzece, bece ìh, kab nìvodzìn ne acaleǔ. Ì pabìlì ìh vastryëm meča, kìnulì ìh skarahody ì načal′nìkì, ì pajšlì ǔ gorad, dze bylo kapìšča Vaalavae,

26. і вынесьлі статуі з капішча Ваалавага і спалілі іх,

ì vynes′lì statuì z kapìšča Vaalavaga ì spalìlì ìh,

27. і разьбілі статую Ваала, і разбурылі капішча Ваалавае; і зрабілі зь яго месца нечысьці да сёньня.

ì raz′bìlì statuû Vaala, ì razburylì kapìšča Vaalavae; ì zrabìlì z′ âgo mesca nečys′cì da sën′nâ.

28. І вынішчыў Іуй Ваала зь зямлі Ізраільскай.

Ì vynìščyǔ Ìuj Vaala z′ zâmlì Ìzraìl′skaj.

29. У астатнім ад грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх, ад іх не адступаў Іуй, - ад залатых цялят, якія ў Вэфілі, і якія ў Дане.

U astatnìm ad grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh, ad ìh ne adstupaǔ Ìuj, - ad zalatyh câlât, âkìâ ǔ Vèfìlì, ì âkìâ ǔ Dane.

30. І сказаў Гасподзь Іую: за тое, што ты ахвотна зрабіў, што было справядліва ў вачах Маіх, выканаў над домам Ахававым усё, што было на сэрцы ў Мяне, сыны твае да чацьвёртага роду будуць сядзець на троне Ізраілевым.

Ì skazaǔ Gaspodz′ Ìuû: za toe, što ty ahvotna zrabìǔ, što bylo spravâdlìva ǔ vačah Maìh, vykanaǔ nad domam Ahavavym usë, što bylo na sèrcy ǔ Mâne, syny tvae da čac′vërtaga rodu buduc′ sâdzec′ na trone Ìzraìlevym.

31. Але Іуй не стараўся хадзіць у законе Госпада Бога Ізраілевага ад усяго сэрца. Ён не адступаўся ад грахоў Ераваама, які ўвёў Ізраіля ў грэх.

Ale Ìuj ne staraǔsâ hadzìc′ u zakone Gospada Boga Ìzraìlevaga ad usâgo sèrca. Ën ne adstupaǔsâ ad grahoǔ Eravaama, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh.

32. У тыя дні пачаў Гасподзь адразаць часткі ад Ізраільцянаў, і пабіваў іх Азаіл ва ўсіх межах Ізраілевых.

U tyâ dnì pačaǔ Gaspodz′ adrazac′ častkì ad Ìzraìl′cânaǔ, ì pabìvaǔ ìh Azaìl va ǔsìh mežah Ìzraìlevyh.

33. На ўсход ад Ярдана, усю зямлю Галаад, калена Гадава, Рувімава, Манасііна, пачынаючы ад Ароера, што пры патоку Арноне, і Галаад і Васан.

Na ǔshod ad Ârdana, usû zâmlû Galaad, kalena Gadava, Ruvìmava, Manasììna, pačynaûčy ad Aroera, što pry patoku Arnone, ì Galaad ì Vasan.

34. Астатняе пра Іуя і пра ўсё, што ён зрабіў, і пра мужныя подзьвігі яго напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnâe pra Ìuâ ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, ì pra mužnyâ podz′vìgì âgo napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

35. І спачыў Іуй з бацькамі сваімі, і пахавалі яго ў Самарыі. І зацараваў Ёахаз, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ìuj z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo ǔ Samaryì. Ì zacaravaǔ Ëahaz, syn âgony, zamest âgo.

36. А часу валадараньня Іуя над Ізраілем, у Самарыі, было дваццаць восем гадоў.

A času valadaran′nâ Ìuâ nad Ìzraìlem, u Samaryì, bylo dvaccac′ vosem gadoǔ.

11 Кіраўнік

1. Гатолія, маці Ахозіі, бачачы, што сын яе памёр, устала і вынішчыла ўсё царскае племя.

Gatolìâ, macì Ahozìì, bačačy, što syn âe pamër, ustala ì vynìščyla ǔsë carskae plemâ.

2. Але Ёсавеф, дачка цара Ёрама, сястра Ахозіі, узяла Ёаса, сына Ахозіі, і тайна зьвяла яго з атачэньня забіваных сыноў царскіх, яго і карміцельку ягоную, у пасьцельны пакой; і схавалі яго ад Гатоліі, і ён ня быў забіты.

Ale Ësavef, dačka cara Ërama, sâstra Ahozìì, uzâla Ëasa, syna Ahozìì, ì tajna z′vâla âgo z atačèn′nâ zabìvanyh synoǔ carskìh, âgo ì karmìcel′ku âgonuû, u pas′cel′ny pakoj; ì shavalì âgo ad Gatolìì, ì ën nâ byǔ zabìty.

3. І хавалі яго зь ёю ў доме Гасподнім шэсьць гадоў, тым часам як Гатолія царавала над зямлёю.

Ì havalì âgo z′ ëû ǔ dome Gaspodnìm šès′c′ gadoǔ, tym časam âk Gatolìâ caravala nad zâmlëû.

4. У сёмы год паслаў Ёдай, і ўзяў сотнікаў зь целаахоўцаў і скараходаў, і прывёў іх да сябе ў дом Гасподні, і ўчыніў зь імі ўгоду, і ўзяў зь іх клятву ў доме Гасподнім, і паказаў ім царскага сына;

U sëmy god paslaǔ Ëdaj, ì ǔzâǔ sotnìkaǔ z′ celaahoǔcaǔ ì skarahodaǔ, ì pryvëǔ ìh da sâbe ǔ dom Gaspodnì, ì ǔčynìǔ z′ ìmì ǔgodu, ì ǔzâǔ z′ ìh klâtvu ǔ dome Gaspodnìm, ì pakazaǔ ìm carskaga syna;

5. і даў ім загад, сказаўшы: вось, што вы зрабеце: трэцяя частка з вас, з тых, што прыходзяць у суботу, будзе трымаць варту пры царскім доме;

ì daǔ ìm zagad, skazaǔšy: vos′, što vy zrabece: trècââ častka z vas, z tyh, što pryhodzâc′ u subotu, budze trymac′ vartu pry carskìm dome;

6. трэцяя частка каля брамы Сур, і трэцяя частка каля брамы ззаду целаахоўцаў, і трымайце варту дома, каб ня было якое пашкоды;

trècââ častka kalâ bramy Sur, ì trècââ častka kalâ bramy zzadu celaahoǔcaǔ, ì trymajce vartu doma, kab nâ bylo âkoe paškody;

7. і дзьве часткі з вас, з усіх, што адыходзяць у суботу, будуць трымаць варту каля дома Гасподняга дзеля цара;

ì dz′ve častkì z vas, z usìh, što adyhodzâc′ u subotu, buduc′ trymac′ vartu kalâ doma Gaspodnâga dzelâ cara;

8. і атачэце цара з усіх бакоў, кожны са зброяй сваёй у руцэ сваёй; і хто ўвайшоў бы ў рады, той хай будзе забіты; і будзьце пры цары, калі ён выходзіць і калі ўваходзіць.

ì atačèce cara z usìh bakoǔ, kožny sa zbroâj svaëj u rucè svaëj; ì hto ǔvajšoǔ by ǔ rady, toj haj budze zabìty; ì budz′ce pry cary, kalì ën vyhodzìc′ ì kalì ǔvahodzìc′.

9. І зрабілі сотнікі ўсё, што загадаў Ёдай сьвятар і ўзялі кожны людзей сваіх, што прыходзяць у суботу і што адыходзяць у суботу, і прыйшлі да Ёдая сьвятара.

Ì zrabìlì sotnìkì ǔsë, što zagadaǔ Ëdaj s′vâtar ì ǔzâlì kožny lûdzej svaìh, što pryhodzâc′ u subotu ì što adyhodzâc′ u subotu, ì pryjšlì da Ëdaâ s′vâtara.

10. І раздаў сьвятар сотнікам дзіды і шчыты цара Давіда, якія былі ў доме Гасподнім.

Ì razdaǔ s′vâtar sotnìkam dzìdy ì ščyty cara Davìda, âkìâ bylì ǔ dome Gaspodnìm.

11. І сталі скараходы, кожны са зброяй ў руцэ сваёй, з правага боку дома да левага боку дома, каля ахвярніка і каля дома, вакол цара.

Ì stalì skarahody, kožny sa zbroâj ǔ rucè svaëj, z pravaga boku doma da levaga boku doma, kalâ ahvârnìka ì kalâ doma, vakol cara.

12. І вывеў ён царскага сына, і ўсклаў на яго царскі вянок і кляйноды, і ўцаравалі яго, і памазалі яго, і пляскалі ў далоні і ўсклікалі: хай жыве цар!

Ì vyveǔ ën carskaga syna, ì ǔsklaǔ na âgo carskì vânok ì klâjnody, ì ǔcaravalì âgo, ì pamazalì âgo, ì plâskalì ǔ dalonì ì ǔsklìkalì: haj žyve car!

13. І пачула Гатолія голас народу, які бег, і пайшла да народу ў дом Гасподні.

Ì pačula Gatolìâ golas narodu, âkì beg, ì pajšla da narodu ǔ dom Gaspodnì.

14. І бачыць, і вось цар стаіць на ўзвышэньні, паводле звычаю, і князі і трубы каля цара; і ўвесь народ зямлі радуецца, і трубяць у трубы. І падрала Гатолія вопратку на сабе, і закрычала: змова! змова!

Ì bačyc′, ì vos′ car staìc′ na ǔzvyšèn′nì, pavodle zvyčaû, ì knâzì ì truby kalâ cara; ì ǔves′ narod zâmlì raduecca, ì trubâc′ u truby. Ì padrala Gatolìâ vopratku na sabe, ì zakryčala: zmova! zmova!

15. І даў загад Ёдай сьвятар сотнікам, начальнікам над войскам, і сказаў ім: выведзіце яе за рады, а хто пойдзе за ёю, забівайце мечам, бо сьвятар думаў, каб не забілі яе ў доме Гасподнім.

Ì daǔ zagad Ëdaj s′vâtar sotnìkam, načal′nìkam nad vojskam, ì skazaǔ ìm: vyvedzìce âe za rady, a hto pojdze za ëû, zabìvajce mečam, bo s′vâtar dumaǔ, kab ne zabìlì âe ǔ dome Gaspodnìm.

16. І далі ёй месца, і яна прайшла праз уваход конскі да дома царскага, і аддадзена сьмерці там.

Ì dalì ëj mesca, ì âna prajšla praz uvahod konskì da doma carskaga, ì addadzena s′mercì tam.

17. І заключыў Ёдай запавет паміж Госпадам і царом і народам, каб ён быў народам Гасподнім, і паміж царом і народам.

Ì zaklûčyǔ Ëdaj zapavet pamìž Gospadam ì carom ì narodam, kab ën byǔ narodam Gaspodnìm, ì pamìž carom ì narodam.

18. І пайшоў увесь народ зямлі ў дом Ваала, і разбурылі ахвярнікі яго, і выявы ягоныя зусім пабілі, і Матфана, жраца Ваалавага, забілі перад ахвярнікамі. І ўстанавіў сьвятар нагляд над домам Гасподнім.

Ì pajšoǔ uves′ narod zâmlì ǔ dom Vaala, ì razburylì ahvârnìkì âgo, ì vyâvy âgonyâ zusìm pabìlì, ì Matfana, žraca Vaalavaga, zabìlì perad ahvârnìkamì. Ì ǔstanavìǔ s′vâtar naglâd nad domam Gaspodnìm.

19. І ўзяў сотнікаў і целаахоўцаў і скараходаў і ўвесь народ зямлі, і праводзілі цара з дома Гасподняга, і прыйшлі па дарозе праз браму целаахоўцаў у дом царскі; і ён сеў на троне цароў.

Ì ǔzâǔ sotnìkaǔ ì celaahoǔcaǔ ì skarahodaǔ ì ǔves′ narod zâmlì, ì pravodzìlì cara z doma Gaspodnâga, ì pryjšlì pa daroze praz bramu celaahoǔcaǔ u dom carskì; ì ën seǔ na trone caroǔ.

20. І весяліўся ўвесь народ зямлі, і горад супакоіўся. А Гатолію ўсьмерцілі мечам у царскім доме.

Ì vesâlìǔsâ ǔves′ narod zâmlì, ì gorad supakoìǔsâ. A Gatolìû ǔs′mercìlì mečam u carskìm dome.

21. Сем гадоў было Ёасу, калі зацараваў.

Sem gadoǔ bylo Ëasu, kalì zacaravaǔ.

12 Кіраўнік

1. У сёмы год Іуя зацараваў Ёас і сорак гадоў валадарыў у Ерусаліме. Імя маці ягонай Цыўя, зь Вірсавіі.

U sëmy god Ìuâ zacaravaǔ Ëas ì sorak gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme. Ìmâ macì âgonaj Cyǔâ, z′ Vìrsavìì.

2. І рабіў Ёас спадобнае ў вачах Гасподніх ва ўсе дні свае, пакуль настаўляў яго сьвятар Ёдай;

Ì rabìǔ Ëas spadobnae ǔ vačah Gaspodnìh va ǔse dnì svae, pakul′ nastaǔlâǔ âgo s′vâtar Ëdaj;

3. толькі вышыні ня былі адменены; народ яшчэ прыносіў ахвяры і дымленьні на вышынях.

tol′kì vyšynì nâ bylì admeneny; narod âščè prynosìǔ ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh.

4. І сказаў Ёас сьвятарам: усё срэбра, якое пасьвячаецца, якое прыносяць у дом Гасподні, срэбра ад тых, што праходзяць, срэбра, якое ўносіцца за кожную душу паводле ацэнкі, усё срэбра, колькі каму находзіць на сэрца, прынесьці ў дом Гасподні.

Ì skazaǔ Ëas s′vâtaram: usë srèbra, âkoe pas′vâčaecca, âkoe prynosâc′ u dom Gaspodnì, srèbra ad tyh, što prahodzâc′, srèbra, âkoe ǔnosìcca za kožnuû dušu pavodle acènkì, usë srèbra, kol′kì kamu nahodzìc′ na sèrca, prynes′cì ǔ dom Gaspodnì.

5. хай бяруць сьвятары сабе, кожны ў свайго знаёмага, і хай папраўляюць яны пашкоджанае ў храме, усюды, дзе знойдзецца пашкода.

haj bâruc′ s′vâtary sabe, kožny ǔ svajgo znaëmaga, ì haj papraǔlâûc′ âny paškodžanae ǔ hrame, usûdy, dze znojdzecca paškoda.

6. Але як да дваццаць трэцяга года цара Ёаса сьвятары не папраўлялі пашкодаў у храме,

Ale âk da dvaccac′ trècâga goda cara Ëasa s′vâtary ne papraǔlâlì paškodaǔ u hrame,

7. дык цар Ёас паклікаў сьвятара Ёдая і сьвятароў і сказаў ім: чаму вы не папраўляеце пашкодаў у храме? Не бярэце ж ад сёньня срэбра ў знаёмых сваіх, а на паправу шкоды ў храме аддайце яго.

dyk car Ëas paklìkaǔ s′vâtara Ëdaâ ì s′vâtaroǔ ì skazaǔ ìm: čamu vy ne papraǔlâece paškodaǔ u hrame? Ne bârèce ž ad sën′nâ srèbra ǔ znaëmyh svaìh, a na papravu škody ǔ hrame addajce âgo.

8. І згадзіліся сьвятары ня браць срэбра ў народу на паправу пашкодаў у храме.

Ì zgadzìlìsâ s′vâtary nâ brac′ srèbra ǔ narodu na papravu paškodaǔ u hrame.

9. І ўзяў сьвятар Ёдай адну скрынку, і зрабіў дзірку наверсе яе, і паставіў яе каля ахвярніка з правага боку, дзе ўваходзілі ў дом Гасподні. І клалі туды сьвятары, якія стаялі на варце каля парога, усё срэбра, якое прыносілі ў дом Гасподні.

Ì ǔzâǔ s′vâtar Ëdaj adnu skrynku, ì zrabìǔ dzìrku naverse âe, ì pastavìǔ âe kalâ ahvârnìka z pravaga boku, dze ǔvahodzìlì ǔ dom Gaspodnì. Ì klalì tudy s′vâtary, âkìâ staâlì na varce kalâ paroga, usë srèbra, âkoe prynosìlì ǔ dom Gaspodnì.

10. І калі бачылі, што многа срэбра ў скрынцы, прыходзіў пісец царскі і першасьвятар, і завязвалі ў мяхі і пералічвалі срэбра, знойдзенае ў доме Гасподнім;

Ì kalì bačylì, što mnoga srèbra ǔ skryncy, pryhodzìǔ pìsec carskì ì peršas′vâtar, ì zavâzvalì ǔ mâhì ì peralìčvalì srèbra, znojdzenae ǔ dome Gaspodnìm;

11. і аддавалі палічанае срэбра ў рукі майстрам, якія вялі работы і былі прыстаўлены да дома Гасподняга, а яны трацілі яго на цесьляроў і будаўнікоў, якія працавалі ў доме Гасподнім.

ì addavalì palìčanae srèbra ǔ rukì majstram, âkìâ vâlì raboty ì bylì prystaǔleny da doma Gaspodnâga, a âny tracìlì âgo na ces′lâroǔ ì budaǔnìkoǔ, âkìâ pracavalì ǔ dome Gaspodnìm.

12. і на тых, што ладзілі сьцены, і на камнясекаў, а таксама на куплю драўніны і цясанага каменю і на папраўку пашкодаў у доме Гасподнім, і на ўсё, што трацілася на падтрыманьне храма.

ì na tyh, što ladzìlì s′ceny, ì na kamnâsekaǔ, a taksama na kuplû draǔnìny ì câsanaga kamenû ì na papraǔku paškodaǔ u dome Gaspodnìm, ì na ǔsë, što tracìlasâ na padtryman′ne hrama.

13. Але ня зроблена было для дома Гасподняга срэбных місак, нажоў, чашаў, труб, усякага начыньня залатога і начыньня срэбнага з срэбра, што прыносяць у дом Гасподні,

Ale nâ zroblena bylo dlâ doma Gaspodnâga srèbnyh mìsak, nažoǔ, čašaǔ, trub, usâkaga načyn′nâ zalatoga ì načyn′nâ srèbnaga z srèbra, što prynosâc′ u dom Gaspodnì,

14. работным майстрам аддавалі яго, і папраўлялі ім дом Гасподні.

rabotnym majstram addavalì âgo, ì papraǔlâlì ìm dom Gaspodnì.

15. І не патрабавалі адказу ў тых людзей, якім даручалі срэбра на раздачу майстрам, бо яны працавалі сумленна.

Ì ne patrabavalì adkazu ǔ tyh lûdzej, âkìm daručalì srèbra na razdaču majstram, bo âny pracavalì sumlenna.

16. Срэбра за ахвяру па злачынстве і срэбра за ахвяру па грэху ня ўносілі ў дом Гасподні: сьвятарам яно належала.

Srèbra za ahvâru pa zlačynstve ì srèbra za ahvâru pa grèhu nâ ǔnosìlì ǔ dom Gaspodnì: s′vâtaram âno naležala.

17. Тады выступіў у паход Азаіл, цар Сірыйскі, і пайшоў вайною на Гет, і ўзяў яго; і намерыўся Азаіл ісьці на Ерусалім.

Tady vystupìǔ u pahod Azaìl, car Sìryjskì, ì pajšoǔ vajnoû na Get, ì ǔzâǔ âgo; ì nameryǔsâ Azaìl ìs′cì na Erusalìm.

18. Але Ёас, цар Юдэйскі, узяў усё ахвяраванае, што ахвяравалі храму Ёсафат, і Ёрам і Ахозія, бацькі ягоныя, цары Юдэйскія, і што ён сам ахвяраваў, і ўсё золата, знойдзенае ў скарбніцах дома Гасподняга і дома царскага, і паслаў Азаілу, цару Сірыйскаму; і ён адступіў ад Ерусаліма.

Ale Ëas, car Ûdèjskì, uzâǔ usë ahvâravanae, što ahvâravalì hramu Ësafat, ì Ëram ì Ahozìâ, bac′kì âgonyâ, cary Ûdèjskìâ, ì što ën sam ahvâravaǔ, ì ǔsë zolata, znojdzenae ǔ skarbnìcah doma Gaspodnâga ì doma carskaga, ì paslaǔ Azaìlu, caru Sìryjskamu; ì ën adstupìǔ ad Erusalìma.

19. Астатняе пра Ёаса і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх.

Astatnâe pra Ëasa ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh.

20. І паўсталі слугі ягоныя, і забілі Ёаса ў доме Міло, на дарозе да Сілы.

Ì paǔstalì slugì âgonyâ, ì zabìlì Ëasa ǔ dome Mìlo, na daroze da Sìly.

21. Яго забілі слугі ягоныя: Ёзакар, сын Шымэаты, і Егазавад, сын Шамэры; і ён памёр, і пахавалі яго з бацькамі ягонымі ў горадзе Давідавым. І зацараваў Амасія, сын ягоны, замест яго.

Âgo zabìlì slugì âgonyâ: Ëzakar, syn Šymèaty, ì Egazavad, syn Šamèry; ì ën pamër, ì pahavalì âgo z bac′kamì âgonymì ǔ goradze Davìdavym. Ì zacaravaǔ Amasìâ, syn âgony, zamest âgo.

13 Кіраўнік

1. У дваццаць трэці год Ёаса, сына Ахозіінага, цара Юдэйскага, зацараваў Ёахаз, сын Іуя, над Ізраілем у Самарыі, і валадарыў сямнаццаць гадоў,

U dvaccac′ trècì god Ëasa, syna Ahozììnaga, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Ëahaz, syn Ìuâ, nad Ìzraìlem u Samaryì, ì valadaryǔ sâmnaccac′ gadoǔ,

2. і рабіў благое ў вачах Гасподніх, і хадзіў у грахах Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх, і не адставаў ад іх.

ì rabìǔ blagoe ǔ vačah Gaspodnìh, ì hadzìǔ u grahah Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh, ì ne adstavaǔ ad ìh.

3. І загарэўся гнеў Госпада на Ізраіля, і Ён аддаваў іх у руку Азаіла, цара Сірыйскага, і ў руку Венадада, сына Азаілавага, ва ўсе дні.

Ì zagarèǔsâ gneǔ Gospada na Ìzraìlâ, ì Ën addavaǔ ìh u ruku Azaìla, cara Sìryjskaga, ì ǔ ruku Venadada, syna Azaìlavaga, va ǔse dnì.

4. І памаліўся Ёахаз абліччу Гасподняму, і пачуў яго Гасподзь, бо бачыў прыгнечанасьць Ізраільцян, бо цясьніў іх цар Сірыйскі.

Ì pamalìǔsâ Ëahaz ablìčču Gaspodnâmu, ì pačuǔ âgo Gaspodz′, bo bačyǔ prygnečanas′c′ Ìzraìl′cân, bo câs′nìǔ ìh car Sìryjskì.

5. І даў Гасподзь Ізраільцянам збаўцу, і выйшлі яны з-пад рукі Сірыйцаў, і жылі сыны Ізраілевыя ў намётах сваіх, як учора і заўчора.

Ì daǔ Gaspodz′ Ìzraìl′cânam zbaǔcu, ì vyjšlì âny z-pad rukì Sìryjcaǔ, ì žylì syny Ìzraìlevyâ ǔ namëtah svaìh, âk učora ì zaǔčora.

6. Аднак не адступалі ад грахоў дома Ераваама, які ўвёў Ізраіля ў грэх; хадзілі ў іх, і дуброва стаяла ў Самарыі.

Adnak ne adstupalì ad grahoǔ doma Eravaama, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh; hadzìlì ǔ ìh, ì dubrova staâla ǔ Samaryì.

7. У Ёахаза заставалася войска толькі пяцьдзясят вершнікаў, дзесяць калясьніц і дзесяць тысяч пешых, бо вынішчыў іх цар Сірыйскі і абярнуў іх у пыл на патаптаньне.

U Ëahaza zastavalasâ vojska tol′kì pâc′dzâsât veršnìkaǔ, dzesâc′ kalâs′nìc ì dzesâc′ tysâč pešyh, bo vynìščyǔ ìh car Sìryjskì ì abârnuǔ ìh u pyl na pataptan′ne.

8. Астатняе пра Ёахаза і пра ўсё, што ён зрабіў, і пра мужныя подзьвігі ягоныя, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnâe pra Ëahaza ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, ì pra mužnyâ podz′vìgì âgonyâ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

9. І спачыў Ёахаз з бацькамі сваімі, і пахавалі яго ў Самарыі. І зацараваў Ёас, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ëahaz z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo ǔ Samaryì. Ì zacaravaǔ Ëas, syn âgony, zamest âgo.

10. У трыццаць сёмы год Ёаса, цара Юдэйскага, зацараваў Ёас, сын Ёахазаў, над Ізраілем у Самарыі, і валадарыў шаснаццаць гадоў,

U tryccac′ sëmy god Ëasa, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Ëas, syn Ëahazaǔ, nad Ìzraìlem u Samaryì, ì valadaryǔ šasnaccac′ gadoǔ,

11. і рабіў благое ў вачах Гасподніх; не адставаў ад усіх грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх, а хадзіў у іх.

ì rabìǔ blagoe ǔ vačah Gaspodnìh; ne adstavaǔ ad usìh grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh, a hadzìǔ u ìh.

12. Астатняе пра Ёаса і пра ўсё, што ён зрабіў, і пра мужныя подзьвігі ягоныя, як ён ваяваў з Амасіем, царом Юдэйскім, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnâe pra Ëasa ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, ì pra mužnyâ podz′vìgì âgonyâ, âk ën vaâvaǔ z Amasìem, carom Ûdèjskìm, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

13. І спачыў Ёас з бацькамі сваімі, а Ераваам сеў на троне яго. І пахаваны Ёас у Самарыі з царамі Ізраільскімі.

Ì spačyǔ Ëas z bac′kamì svaìmì, a Eravaam seǔ na trone âgo. Ì pahavany Ëas u Samaryì z caramì Ìzraìl′skìmì.

14. Елісей захварэў на хваробу, ад якое пасьля і памёр. І прыйшоў да яго Ёас, цар Ізраільскі, і плакаў над ім, і казаў: бацька мой! бацька мой! калясьніца Ізраіля і коньніца ягоная!

Elìsej zahvarèǔ na hvarobu, ad âkoe pas′lâ ì pamër. Ì pryjšoǔ da âgo Ëas, car Ìzraìl′skì, ì plakaǔ nad ìm, ì kazaǔ: bac′ka moj! bac′ka moj! kalâs′nìca Ìzraìlâ ì kon′nìca âgonaâ!

15. І сказаў яму Елісей: вазьмі лук і стрэлы. І ўзяў ён лук і стрэлы.

Ì skazaǔ âmu Elìsej: vaz′mì luk ì strèly. Ì ǔzâǔ ën luk ì strèly.

16. І сказаў цару Ізраільскаму: пакладзі руку тваю на лук. І паклаў ён руку сваю. І паклаў Елісей рукі свае на рукі цара,

Ì skazaǔ caru Ìzraìl′skamu: pakladzì ruku tvaû na luk. Ì paklaǔ ën ruku svaû. Ì paklaǔ Elìsej rukì svae na rukì cara,

17. і сказаў: адчыні акно на ўсход. І ён адчыніў. І сказаў Елісей: стрэльні. І ён стрэліў. І сказаў: гэта страла збавеньня ад Госпада і страла збавеньня супроць Сірыі, і ты паб'еш Сірыйцаў у Атэку дарэшты.

ì skazaǔ: adčynì akno na ǔshod. Ì ën adčynìǔ. Ì skazaǔ Elìsej: strèl′nì. Ì ën strèlìǔ. Ì skazaǔ: gèta strala zbaven′nâ ad Gospada ì strala zbaven′nâ suproc′ Sìryì, ì ty pab'eš Sìryjcaǔ u Atèku darèšty.

18. І сказаў Елісей: вазьмі стрэлы. І ён узяў. І сказаў цару Ізраільскаму: бі па зямлі. І ўдарыў ён тры разы, і спыніўся.

Ì skazaǔ Elìsej: vaz′mì strèly. Ì ën uzâǔ. Ì skazaǔ caru Ìzraìl′skamu: bì pa zâmlì. Ì ǔdaryǔ ën try razy, ì spynìǔsâ.

19. І ўгневаўся на яго чалавек Божы і сказаў: трэба было біць пяць ці шэсьць разоў, тады ты пабіў бы Сірыйцаў зусім, а цяпер толькі тры разы паб'еш Сірыйцаў.

Ì ǔgnevaǔsâ na âgo čalavek Božy ì skazaǔ: trèba bylo bìc′ pâc′ cì šès′c′ razoǔ, tady ty pabìǔ by Sìryjcaǔ zusìm, a câper tol′kì try razy pab'eš Sìryjcaǔ.

20. І памёр Елісей, і пахавалі яго. І полчышчы Маавіцян прыйшлі ў зямлю на другі год.

Ì pamër Elìsej, ì pahavalì âgo. Ì polčyščy Maavìcân pryjšlì ǔ zâmlû na drugì god.

21. І было, што калі хавалі аднаго чалавека, дык, убачыўшы гэта полчышча, пахавальнікі кінулі таго чалавека ў магілу Елісеевую, і ён, падаючы, дакрануўся да касьцей Елісея, і ажыў, і ўстаў на ногі свае.

Ì bylo, što kalì havalì adnago čalaveka, dyk, ubačyǔšy gèta polčyšča, pahaval′nìkì kìnulì tago čalaveka ǔ magìlu Elìseevuû, ì ën, padaûčy, dakranuǔsâ da kas′cej Elìseâ, ì ažyǔ, ì ǔstaǔ na nogì svae.

22. Азаіл, цар Сірыйскі, цясьніў Ізраільцян ва ўсе дні Ёахаза.

Azaìl, car Sìryjskì, câs′nìǔ Ìzraìl′cân va ǔse dnì Ëahaza.

23. Але Гасподзь умілажаліўся зь іх і памілаваў іх, і зьвярнуўся да іх дзеля запавету Свайго з Абрагамам, Ісакам і Якавам, і не хацеў зьнішчыць іх, і не адхіліў іх ад аблічча Свайго дагэтуль.

Ale Gaspodz′ umìlažalìǔsâ z′ ìh ì pamìlavaǔ ìh, ì z′vârnuǔsâ da ìh dzelâ zapavetu Svajgo z Abragamam, Ìsakam ì Âkavam, ì ne haceǔ z′nìščyc′ ìh, ì ne adhìlìǔ ìh ad ablìčča Svajgo dagètul′.

24. І памёр Азаіл, цар Сірыйскі, і зацараваў Венадад, сын ягоны, замест яго.

Ì pamër Azaìl, car Sìryjskì, ì zacaravaǔ Venadad, syn âgony, zamest âgo.

25. І ўзяў назад Ёас, сын Ёахаза, з рукі Венадада, сына Азаілавага, гарады, якія ён узяў вайною з рукі бацькі ягонага, Ёахаза. Тры разы разьбіў яго Ёас і вярнуў гарады Ізраілевыя.

Ì ǔzâǔ nazad Ëas, syn Ëahaza, z rukì Venadada, syna Azaìlavaga, garady, âkìâ ën uzâǔ vajnoû z rukì bac′kì âgonaga, Ëahaza. Try razy raz′bìǔ âgo Ëas ì vârnuǔ garady Ìzraìlevyâ.

14 Кіраўнік

1. У другі год Ёаса, сына Ёахазавага, цара Ізраільскага, зацараваў Амасія, сын Ёаса, цар Юдэйскі:

U drugì god Ëasa, syna Ëahazavaga, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Amasìâ, syn Ëasa, car Ûdèjskì:

2. дваццаць пяць гадоў было яму, калі зацараваў, і дваццаць дзевяць гадоў валадарыў у Ерусаліме. Імя маці ягонай Егаадань, зь Ерусаліма.

dvaccac′ pâc′ gadoǔ bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì dvaccac′ dzevâc′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme. Ìmâ macì âgonaj Egaadan′, z′ Erusalìma.

3. І рабіў ён добрае ў вачах Гасподніх, хоць і ня так, як бацька ягоны Давід: ён ва ўсім рабіў так, як бацька яго Ёас.

Ì rabìǔ ën dobrae ǔ vačah Gaspodnìh, hoc′ ì nâ tak, âk bac′ka âgony Davìd: ën va ǔsìm rabìǔ tak, âk bac′ka âgo Ëas.

4. Толькі вышыні ня былі адменены: народ учыняў яшчэ ахвяры і дымленьні на вышынях.

Tol′kì vyšynì nâ bylì admeneny: narod učynâǔ âščè ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh.

5. Калі ўмацавалася царства ў руках яго, тады ён аддаў сьмерці слуг сваіх, якія забілі цара, бацьку ягонага.

Kalì ǔmacavalasâ carstva ǔ rukah âgo, tady ën addaǔ s′mercì slug svaìh, âkìâ zabìlì cara, bac′ku âgonaga.

6. Але дзяцей забойцаў не забіў, бо напісана ў кнізе закона Майсеевага, у якой наказваў Гасподзь, кажучы: не павінны быць караныя сьмерцю бацькі за дзяцей, ні дзеці не павінны быць караныя сьмерцю за бацькоў, а кожны за сваё злачынства павінен быць караны сьмерцю.

Ale dzâcej zabojcaǔ ne zabìǔ, bo napìsana ǔ knìze zakona Majseevaga, u âkoj nakazvaǔ Gaspodz′, kažučy: ne pavìnny byc′ karanyâ s′mercû bac′kì za dzâcej, nì dzecì ne pavìnny byc′ karanyâ s′mercû za bac′koǔ, a kožny za svaë zlačynstva pavìnen byc′ karany s′mercû.

7. Ён пабіў дзесяць тысяч Ідумэянаў у даліне Саляной, і ўзяў Сэлу вайною, і даў ёй імя Ёктэіл, якое і да сёньня.

Ën pabìǔ dzesâc′ tysâč Ìdumèânaǔ u dalìne Salânoj, ì ǔzâǔ Sèlu vajnoû, ì daǔ ëj ìmâ Ëktèìl, âkoe ì da sën′nâ.

8. Тады паслаў Амасія паслоў да Ёаса, цара Ізраільскага, сына Ёахаза, сына Іуя, сказаць: выйдзі, пабачымся асабіста.

Tady paslaǔ Amasìâ pasloǔ da Ëasa, cara Ìzraìl′skaga, syna Ëahaza, syna Ìuâ, skazac′: vyjdzì, pabačymsâ asabìsta.

9. І паслаў Ёас, цар Ізраільскі, да Амасіія, цара Юдэйскага, сказаць: цярне, якое на Ліване, паслаў да кедра, які таксама на Ліване, сказаць: аддай дачку сваю за жонку сыну майму. Але прайшлі дзікія зьвяры, што на Ліване, і вытапталі гэтае цярне.

Ì paslaǔ Ëas, car Ìzraìl′skì, da Amasììâ, cara Ûdèjskaga, skazac′: cârne, âkoe na Lìvane, paslaǔ da kedra, âkì taksama na Lìvane, skazac′: addaj dačku svaû za žonku synu majmu. Ale prajšlì dzìkìâ z′vâry, što na Lìvane, ì vytaptalì gètae cârne.

10. Ты пабіў Ідумэянаў, і заганарылася сэрца тваё. Вялічайся і сядзі ў сябе дома. Навошта табе распальваць свару сабе на бяду? Загінеш ты і Юда з табою.

Ty pabìǔ Ìdumèânaǔ, ì zaganarylasâ sèrca tvaë. Vâlìčajsâ ì sâdzì ǔ sâbe doma. Navošta tabe raspal′vac′ svaru sabe na bâdu? Zagìneš ty ì Ûda z taboû.

11. Але не паслухаўся Амасія. І выступіў Ёас, цар Ізраільскі, і пабачыліся асабіста ён і Амасія, цар Юдэйскі, у Бэтсамісе, што ў Юдэі.

Ale ne pasluhaǔsâ Amasìâ. Ì vystupìǔ Ëas, car Ìzraìl′skì, ì pabačylìsâ asabìsta ën ì Amasìâ, car Ûdèjskì, u Bètsamìse, što ǔ Ûdèì.

12. І разьбіты былі Юдэі Ізраільцянамі, і разьбегліся па намётах сваіх.

Ì raz′bìty bylì Ûdèì Ìzraìl′cânamì, ì raz′beglìsâ pa namëtah svaìh.

13. І Амасію, цара Юдэйскага, сына Ёаса, сына Ахозіі, захапіў Ёас, цар Ізраільскі, у Бэтсамісе, і пайшоў у Ерусалім і разбурыў сьцяну Ерусалімскую ад брамы Яфрэмавай да брамаў вуглавых на чатырыста локцяў.

Ì Amasìû, cara Ûdèjskaga, syna Ëasa, syna Ahozìì, zahapìǔ Ëas, car Ìzraìl′skì, u Bètsamìse, ì pajšoǔ u Erusalìm ì razburyǔ s′cânu Erusalìmskuû ad bramy Âfrèmavaj da bramaǔ vuglavyh na čatyrysta lokcâǔ.

14. І ўзяў усё золата і срэбра, і ўвесь посуд, які знайшоўся ў доме Гасподнім і ў скарбніцах царскага дома, і заложнікаў, і вярнуўся ў Самарыю.

Ì ǔzâǔ usë zolata ì srèbra, ì ǔves′ posud, âkì znajšoǔsâ ǔ dome Gaspodnìm ì ǔ skarbnìcah carskaga doma, ì založnìkaǔ, ì vârnuǔsâ ǔ Samaryû.

15. Астатняе пра Ёаса, што ён зрабіў, і пра мужныя подзьвігі ягоныя, і як ён ваяваў з Амасіем, царом Юдэйскім, напісанага ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnâe pra Ëasa, što ën zrabìǔ, ì pra mužnyâ podz′vìgì âgonyâ, ì âk ën vaâvaǔ z Amasìem, carom Ûdèjskìm, napìsanaga ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

16. І спачыў Ёас з бацькамі сваімі, і пахаваны ў Самарыі з царамі Ізраільскімі. І зацараваў Ераваам, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ëas z bac′kamì svaìmì, ì pahavany ǔ Samaryì z caramì Ìzraìl′skìmì. Ì zacaravaǔ Eravaam, syn âgony, zamest âgo.

17. І жыў Амасія, сын Ёасаў, цар Юдэйскі, пасьля сьмерці Ёаса, сына Ёахазавага, цара Ізраільскага, пятнаццаць гадоў.

Ì žyǔ Amasìâ, syn Ëasaǔ, car Ûdèjskì, pas′lâ s′mercì Ëasa, syna Ëahazavaga, cara Ìzraìl′skaga, pâtnaccac′ gadoǔ.

18. Астатнія дзеі Амасіі запісаны ў летапісе цароў Юдэйскіх.

Astatnìâ dzeì Amasìì zapìsany ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh.

19. І склалі супроць яго змову ў Ерусаліме, і ўцёк ён у Лахіс. І паслалі за ім у Лахіс, і забілі яго там.

Ì sklalì suproc′ âgo zmovu ǔ Erusalìme, ì ǔcëk ën u Lahìs. Ì paslalì za ìm u Lahìs, ì zabìlì âgo tam.

20. І прывезьлі яго на конях, і пахаваны ён быў у Ерусаліме з бацькамі сваімі ў горадзе Давідавым.

Ì pryvez′lì âgo na konâh, ì pahavany ën byǔ u Erusalìme z bac′kamì svaìmì ǔ goradze Davìdavym.

21. І ўзяў увесь народ Юдэйскі Азарыю, якому было шаснаццаць гадоў, і ўзьвялі яго ў цара замест бацькі ягонага Амасія.

Ì ǔzâǔ uves′ narod Ûdèjskì Azaryû, âkomu bylo šasnaccac′ gadoǔ, ì ǔz′vâlì âgo ǔ cara zamest bac′kì âgonaga Amasìâ.

22. Ён забудаваў Элат і вярнуў яго Юдэі, пасьля таго як цар спачыў з бацькамі сваімі.

Ën zabudavaǔ Èlat ì vârnuǔ âgo Ûdèì, pas′lâ tago âk car spačyǔ z bac′kamì svaìmì.

23. У пятнаццаты год Амасіі, сына Ёасавага, цара Юдэйскага, зацараваў Ераваам, сын Ёасаў, цар Ізраільскі, у Самарыі і валадарыў сорак адзін год,

U pâtnaccaty god Amasìì, syna Ëasavaga, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Eravaam, syn Ëasaǔ, car Ìzraìl′skì, u Samaryì ì valadaryǔ sorak adzìn god,

24. і рабіў ён благое ў вачах Гасподніх: не адступаўся ад усіх грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх.

ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh: ne adstupaǔsâ ad usìh grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh.

25. Ён аднавіў межы Ізраіля, ад уваходу ў Эмат да мора пустыні, паводле слова Госпада Бога Ізраілевага, якое Ён сказаў праз раба Свайго Ёну, сына Аматыінага, прарока з Гатхэфэра,

Ën adnavìǔ mežy Ìzraìlâ, ad uvahodu ǔ Èmat da mora pustynì, pavodle slova Gospada Boga Ìzraìlevaga, âkoe Ën skazaǔ praz raba Svajgo Ënu, syna Amatyìnaga, praroka z Gathèfèra,

26. бо Гасподзь бачыў бедства Ізраіля, вельмі горкае, так што не заставалася ні замкнутага, ні таго, хто застаўся, і ня было памочніка ў Ізраіля.

bo Gaspodz′ bačyǔ bedstva Ìzraìlâ, vel′mì gorkae, tak što ne zastavalasâ nì zamknutaga, nì tago, hto zastaǔsâ, ì nâ bylo pamočnìka ǔ Ìzraìlâ.

27. І не захацеў Гасподзь выкараніць імя Ізраільцян з паднябеснай, і выратаваў іх рукою Ераваама, сына Ёасавага.

Ì ne zahaceǔ Gaspodz′ vykaranìc′ ìmâ Ìzraìl′cân z padnâbesnaj, ì vyratavaǔ ìh rukoû Eravaama, syna Ëasavaga.

28. Астатняе пра Ераваама і пра ўсё, што ён зрабіў, і пра мужныя подзьвігі ягоныя, як ён ваяваў і як вярнуў Ізраілю Дамаск і Эмат, што належаў Юду, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnâe pra Eravaama ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, ì pra mužnyâ podz′vìgì âgonyâ, âk ën vaâvaǔ ì âk vârnuǔ Ìzraìlû Damask ì Èmat, što naležaǔ Ûdu, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

29. І спачыў Ераваам з бацькамі сваімі, з царамі Ізраільскімі. І зацараваў Захарый, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Eravaam z bac′kamì svaìmì, z caramì Ìzraìl′skìmì. Ì zacaravaǔ Zaharyj, syn âgony, zamest âgo.

15 Кіраўнік

1. У дваццаць сёмы год Ераваама, цара Ізраільскага, зацараваў Азарый, сын Амасія, цар Юдэйскі:

U dvaccac′ sëmy god Eravaama, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Azaryj, syn Amasìâ, car Ûdèjskì:

2. шаснаццаць гадоў было яму, калі зацараваў, і пяцьдзясят два гады валадарыў у Ерусаліме. Імя маці ягонай Ехолія, зь Ерусаліма.

šasnaccac′ gadoǔ bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì pâc′dzâsât dva gady valadaryǔ u Erusalìme. Ìmâ macì âgonaj Eholìâ, z′ Erusalìma.

3. Ён рабіў спадобнае ў вачах Гасподніх ва ўсім так, як рабіў Амасій, бацька ягоны.

Ën rabìǔ spadobnae ǔ vačah Gaspodnìh va ǔsìm tak, âk rabìǔ Amasìj, bac′ka âgony.

4. Толькі вышыні ня былі адменены: народ учыняў яшчэ ахвяры і дымленьні на вышынях.

Tol′kì vyšynì nâ bylì admeneny: narod učynâǔ âščè ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh.

5. І пабіў Гасподзь цара, і быў ён пракажоны да дня сьмерці сваёй і жыў у асобным доме. А Ётам, сын цароў, начальнічаў над палацам і кіраваў народам зямлі.

Ì pabìǔ Gaspodz′ cara, ì byǔ ën prakažony da dnâ s′mercì svaëj ì žyǔ u asobnym dome. A Ëtam, syn caroǔ, načal′nìčaǔ nad palacam ì kìravaǔ narodam zâmlì.

6. Астатняе пра Азарыя і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх.

Astatnâe pra Azaryâ ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh.

7. І спачыў Азарый з бацькамі сваімі, і пахавалі яго з бацькамі ягонымі ў горадзе Давідавым. І зацараваў Ётам, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Azaryj z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo z bac′kamì âgonymì ǔ goradze Davìdavym. Ì zacaravaǔ Ëtam, syn âgony, zamest âgo.

8. У трыццаць восьмы год Азарыя, цара Юдэйскага, зацараваў Захарый, сын Ераваама, над Ізраілем у Самарыі і валадарыў шэсьць месяцаў.

U tryccac′ vos′my god Azaryâ, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Zaharyj, syn Eravaama, nad Ìzraìlem u Samaryì ì valadaryǔ šès′c′ mesâcaǔ.

9. Ён рабіў благое ў вачах Гасподніх, як рабілі бацькі ягоныя; не адставаў ад грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх.

Ën rabìǔ blagoe ǔ vačah Gaspodnìh, âk rabìlì bac′kì âgonyâ; ne adstavaǔ ad grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh.

10. І склаў супроць яго змову Сэлум, сын Явіса, і ўдарыў яго перад народам, і забіў яго, і зацараваў замест яго.

Ì sklaǔ suproc′ âgo zmovu Sèlum, syn Âvìsa, ì ǔdaryǔ âgo perad narodam, ì zabìǔ âgo, ì zacaravaǔ zamest âgo.

11. Астатняе пра Захарыя напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnâe pra Zaharyâ napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

12. Такое было слова Госпада, якое Ён сказаў Іую, сказаўшы: сыны твае да чацьвёртага роду будуць сядзець на троне Ізраілевым. І збылося так.

Takoe bylo slova Gospada, âkoe Ën skazaǔ Ìuû, skazaǔšy: syny tvae da čac′vërtaga rodu buduc′ sâdzec′ na trone Ìzraìlevym. Ì zbylosâ tak.

13. Сэлум, сын Явіса, зацараваў на трыццаць дзявятым годзе Азарыя, цара Юдэйскага, і цараваў адзін месяц у Самарыі.

Sèlum, syn Âvìsa, zacaravaǔ na tryccac′ dzâvâtym godze Azaryâ, cara Ûdèjskaga, ì caravaǔ adzìn mesâc u Samaryì.

14. І пайшоў Менаім, сын Гадыя з Тырцы, і прыйшоў у Самарыю, і пабіў Сэлума, сына Явісавага, у Самарыі, і забіў яго, і зацараваў замест яго.

Ì pajšoǔ Menaìm, syn Gadyâ z Tyrcy, ì pryjšoǔ u Samaryû, ì pabìǔ Sèluma, syna Âvìsavaga, u Samaryì, ì zabìǔ âgo, ì zacaravaǔ zamest âgo.

15. Астатняе пра Сэлума і пра змову ягоную, якую ён склаў, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnâe pra Sèluma ì pra zmovu âgonuû, âkuû ën sklaǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

16. І пабіў Менаім Тыпсах і ўсіх, што былі ў ім і ў межах яго, ад Тырцы, за тое, што горад не адчыніў брамы, і разьбіў яго: і ўсіх цяжарных жанчын у ім парубаў.

Ì pabìǔ Menaìm Typsah ì ǔsìh, što bylì ǔ ìm ì ǔ mežah âgo, ad Tyrcy, za toe, što gorad ne adčynìǔ bramy, ì raz′bìǔ âgo: ì ǔsìh câžarnyh žančyn u ìm parubaǔ.

17. На трыццаць дзявятым годзе Азарыя, цара Юдэйскага, зацараваў Менаім, сын Гадыя, над Ізраілем; і валадарыў дзесяць гадоў у Самарыі;

Na tryccac′ dzâvâtym godze Azaryâ, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Menaìm, syn Gadyâ, nad Ìzraìlem; ì valadaryǔ dzesâc′ gadoǔ u Samaryì;

18. і рабіў ён благое ў вачах Гасподніх: не адставаў ад грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіль у грэх, ва ўсе дні свае.

ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh: ne adstavaǔ ad grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìl′ u grèh, va ǔse dnì svae.

19. Тады прыйшоў Фул, цар Асірыйскі, на зямлю Ізраілевую. І даў Менаім Фулу тысячу талантаў срэбра, каб рукі ягоныя былі за яго і каб умацаваць царства ў руцэ сваёй.

Tady pryjšoǔ Ful, car Asìryjskì, na zâmlû Ìzraìlevuû. Ì daǔ Menaìm Fulu tysâču talantaǔ srèbra, kab rukì âgonyâ bylì za âgo ì kab umacavac′ carstva ǔ rucè svaëj.

20. І расклаў Менаім гэта срэбра на Ізраільцянаў, на ўсіх людзей багатых, па пяцьдзясят сікляў срэбра на кожнага чалавека, каб аддаць цару Асірыйскаму. І пайшоў назад цар Асірыйскі, і не застаўся там у зямлі.

Ì rasklaǔ Menaìm gèta srèbra na Ìzraìl′cânaǔ, na ǔsìh lûdzej bagatyh, pa pâc′dzâsât sìklâǔ srèbra na kožnaga čalaveka, kab addac′ caru Asìryjskamu. Ì pajšoǔ nazad car Asìryjskì, ì ne zastaǔsâ tam u zâmlì.

21. Астатняе пра Менаіма і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnâe pra Menaìma ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

22. І спачыў Менаім з бацькамі сваімі. І зацараваў Факія, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Menaìm z bac′kamì svaìmì. Ì zacaravaǔ Fakìâ, syn âgony, zamest âgo.

23. На пяцідзясятым годзе Азарыя, цара Юдэйскага, зацараваў Факія, сын Менаіма, над Ізраілем у Самарыі, і валадарыў два гады;

Na pâcìdzâsâtym godze Azaryâ, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Fakìâ, syn Menaìma, nad Ìzraìlem u Samaryì, ì valadaryǔ dva gady;

24. і рабіў ён благое ў вачах Гасподніх: не адставаў ад грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіль у грэх.

ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh: ne adstavaǔ ad grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìl′ u grèh.

25. І склаў супроць яго змову Факей, сын Рэмалія, саноўнік ягоны, і пабіў яго ў Самарыі ў палаце царскага дома, з Арговам і Арыем, маючы пры сабе шэсьцьдзясят чалавек Галаадыцянаў, і забіў яго, і зацараваў замест яго

Ì sklaǔ suproc′ âgo zmovu Fakej, syn Rèmalìâ, sanoǔnìk âgony, ì pabìǔ âgo ǔ Samaryì ǔ palace carskaga doma, z Argovam ì Aryem, maûčy pry sabe šès′c′dzâsât čalavek Galaadycânaǔ, ì zabìǔ âgo, ì zacaravaǔ zamest âgo

26. Астатняе пра Факія і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnâe pra Fakìâ ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

27. У пяцьдзясят другі год Азарыя, цара Юдэйскага, дацараваў Факей, сын Рэмалія, над Ізраілем у Самарыі і валадарыў дваццаць гадоў;

U pâc′dzâsât drugì god Azaryâ, cara Ûdèjskaga, dacaravaǔ Fakej, syn Rèmalìâ, nad Ìzraìlem u Samaryì ì valadaryǔ dvaccac′ gadoǔ;

28. і рабіў ён благое ў вачах Гасподніх: не адставаў ад грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх.

ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh: ne adstavaǔ ad grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh.

29. У дні Факея, цара Ізраільскага, прыйшоў Тэглатфэласар, цар Асірыйскі, і ўзяў Ён, Авэл-бэт-Мааху і Янох і Кедэс і Асор, і Галаад і Галілею, усю зямлю Нэфталімавую, і перасяліў іх у Асірыю.

U dnì Fakeâ, cara Ìzraìl′skaga, pryjšoǔ Tèglatfèlasar, car Asìryjskì, ì ǔzâǔ Ën, Avèl-bèt-Maahu ì Ânoh ì Kedès ì Asor, ì Galaad ì Galìleû, usû zâmlû Nèftalìmavuû, ì perasâlìǔ ìh u Asìryû.

30. І склаў змову Асія, сын Ілы, супроць Факея, сына Рэмаліінага, і пабіў яго, і забіў яго, і зацараваў замест яго ў дваццаты год Ёатама, сына Азіінага.

Ì sklaǔ zmovu Asìâ, syn Ìly, suproc′ Fakeâ, syna Rèmalììnaga, ì pabìǔ âgo, ì zabìǔ âgo, ì zacaravaǔ zamest âgo ǔ dvaccaty god Ëatama, syna Azììnaga.

31. Астатняе пра Факея і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnâe pra Fakeâ ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

32. На другім годзе Факея, сына Рэмаліінага, цара Ізраільскага, зацараваў Ёатам, сын Азіі, цара Юдэйскага.

Na drugìm godze Fakeâ, syna Rèmalììnaga, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Ëatam, syn Azìì, cara Ûdèjskaga.

33. дваццаць пяць гадоў было яму, калі зацараваў, і шаснаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме. Імя маці ягонай Еруша, дачка Садока.

dvaccac′ pâc′ gadoǔ bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì šasnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme. Ìmâ macì âgonaj Eruša, dačka Sadoka.

34. Ён рабіў спадобнае ў вачах Гасподніх: ва ўсім, як рабіў Азія, бацька ягоны, так рабіў і ён.

Ën rabìǔ spadobnae ǔ vačah Gaspodnìh: va ǔsìm, âk rabìǔ Azìâ, bac′ka âgony, tak rabìǔ ì ën.

35. Толькі вышыні ня былі адменены: народ учыняў яшчэ ахвяры і дымленьні на вышынях. Ён пабудаваў верхнюю браму пры доме Гасподнім.

Tol′kì vyšynì nâ bylì admeneny: narod učynâǔ âščè ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh. Ën pabudavaǔ verhnûû bramu pry dome Gaspodnìm.

36. Астатняе пра Ёатама і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

Astatnâe pra Ëatama ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh.

37. У тыя дні пачаў Гасподзь пасылаць у Юдэю Рэцына, цара Сірыйскага, і Факея, сына Рэмаліінага.

U tyâ dnì pačaǔ Gaspodz′ pasylac′ u Ûdèû Rècyna, cara Sìryjskaga, ì Fakeâ, syna Rèmalììnaga.

38. І спачыў Ёатам з бацькамі сваімі ў горадазе Давіда, бацькі ягонага. І зацараваў Ахаз, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ëatam z bac′kamì svaìmì ǔ goradaze Davìda, bac′kì âgonaga. Ì zacaravaǔ Ahaz, syn âgony, zamest âgo.

16 Кіраўнік

1. На семнаццатым годзе Факея, сына Рэмаліінага, зацараваў Ахаз, сын Ёатама, цара Юдэйскага:

Na semnaccatym godze Fakeâ, syna Rèmalììnaga, zacaravaǔ Ahaz, syn Ëatama, cara Ûdèjskaga:

2. дваццаць гадоў было Ахазу, калі зацараваў, і шаснаццаць гадоў валадарыў ён у Ерусаліме, і не рабіў спадобнага ў вачах Госпада Бога свайго, як Давід, бацька ягоны,

dvaccac′ gadoǔ bylo Ahazu, kalì zacaravaǔ, ì šasnaccac′ gadoǔ valadaryǔ ën u Erusalìme, ì ne rabìǔ spadobnaga ǔ vačah Gospada Boga svajgo, âk Davìd, bac′ka âgony,

3. а хадзіў шляхам цароў Ізраільскіх, і нават сына свайго правёў праз агонь, пераймаючы мярзоты народаў, якіх прагнаў Гасподзь ад аблічча сыноў Ізраілевых,

a hadzìǔ šlâham caroǔ Ìzraìl′skìh, ì navat syna svajgo pravëǔ praz agon′, perajmaûčy mârzoty narodaǔ, âkìh pragnaǔ Gaspodz′ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh,

4. і ўчыняў ахвяры і дымленьні на вышынях і на пагорках і пад кожным галінастым дрэвам.

ì ǔčynâǔ ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh ì na pagorkah ì pad kožnym galìnastym drèvam.

5. Тады пайшоў Рэцын, цар Сірыйскі, і Факей, сын Рэмаліін, цар Ізраільскі, супроць Ерусаліма, каб заваяваць яго, і трымалі Ахаза ў аблозе, але адолець не маглі.

Tady pajšoǔ Rècyn, car Sìryjskì, ì Fakej, syn Rèmalììn, car Ìzraìl′skì, suproc′ Erusalìma, kab zavaâvac′ âgo, ì trymalì Ahaza ǔ abloze, ale adolec′ ne maglì.

6. Тым часам Рэцын, цар Сірыйскі, вярнуў Сірыі Элат і прагнаў Юдэяў з Элата; і Ідумэяне ўступілі ў Элат, і жывуць там да сёньня.

Tym časam Rècyn, car Sìryjskì, vârnuǔ Sìryì Èlat ì pragnaǔ Ûdèâǔ z Èlata; ì Ìdumèâne ǔstupìlì ǔ Èlat, ì žyvuc′ tam da sën′nâ.

7. І паслаў Ахаз паслоў да Тэглатфэласара, цара Асірыйскага, сказаць: раб твой і сын твой я; прыйдзі і абарані мяне ад рукі цара Сірыйскага і ад рукі цара Ізраільскага, што паўсталі на мяне.

Ì paslaǔ Ahaz pasloǔ da Tèglatfèlasara, cara Asìryjskaga, skazac′: rab tvoj ì syn tvoj â; pryjdzì ì abaranì mâne ad rukì cara Sìryjskaga ì ad rukì cara Ìzraìl′skaga, što paǔstalì na mâne.

8. І ўзяў Ахаз срэбра і золата, якое знайшлося ў доме Гасподнім і ў скарбніцах дома царскага, і паслаў цару Асірыйскаму ў дарунак.

Ì ǔzâǔ Ahaz srèbra ì zolata, âkoe znajšlosâ ǔ dome Gaspodnìm ì ǔ skarbnìcah doma carskaga, ì paslaǔ caru Asìryjskamu ǔ darunak.

9. І паслухаўся яго цар Асірыйскі; і пайшоў цар Асірыйскі ў Дамаск і ўзяў яго, і перасяліў жыхароў яго ў Кір, а Рэцына аддаў сьмерці.

Ì pasluhaǔsâ âgo car Asìryjskì; ì pajšoǔ car Asìryjskì ǔ Damask ì ǔzâǔ âgo, ì perasâlìǔ žyharoǔ âgo ǔ Kìr, a Rècyna addaǔ s′mercì.

10. І пайшоў цар Ахаз насустрач Тэглатфэласару, цару Асірыйскаму, у Дамаск, і ўбачыў ахвярнік, які ў Дамаску, і паслаў цар Ахаз да Урыя сьвятара выяву ахвярніка і рысунак усёй будовы.

Ì pajšoǔ car Ahaz nasustrač Tèglatfèlasaru, caru Asìryjskamu, u Damask, ì ǔbačyǔ ahvârnìk, âkì ǔ Damasku, ì paslaǔ car Ahaz da Uryâ s′vâtara vyâvu ahvârnìka ì rysunak usëj budovy.

11. І пабудаваў сьвятар Урыя ахвярнік паводле ўзору, які прыслаў цар Ахаз з Дамаска; і зрабіў так сьвятар Урыя да прыбыцьця цара Ахаза з Дамаска.

Ì pabudavaǔ s′vâtar Uryâ ahvârnìk pavodle ǔzoru, âkì pryslaǔ car Ahaz z Damaska; ì zrabìǔ tak s′vâtar Uryâ da prybyc′câ cara Ahaza z Damaska.

12. І прыйшоў цар з Дамаска, і ўбачыў цар ахвярнік, і падышоў цар да ахвярніка, і прынёс на ім ахвяру;

Ì pryjšoǔ car z Damaska, ì ǔbačyǔ car ahvârnìk, ì padyšoǔ car da ahvârnìka, ì prynës na ìm ahvâru;

13. і ўчыніў цэласпаленьне сваё і хлебнае прынашэньне, і ўчыніў выліваньне сваё, і акрапіў крывёю мірнай ахвяры сваёй ахвярнік.

ì ǔčynìǔ cèlaspalen′ne svaë ì hlebnae prynašèn′ne, ì ǔčynìǔ vylìvan′ne svaë, ì akrapìǔ kryvëû mìrnaj ahvâry svaëj ahvârnìk.

14. А медны ахвярнік, які прад абліччам Гасподнім, ён перасунуў ад пярэдняга боку храма, зь месца паміж ахвярнікам новым і домам Гасподнім, і паставіў яго збоку гэтага ахвярніка на поўнач.

A medny ahvârnìk, âkì prad ablìččam Gaspodnìm, ën perasunuǔ ad pârèdnâga boku hrama, z′ mesca pamìž ahvârnìkam novym ì domam Gaspodnìm, ì pastavìǔ âgo zboku gètaga ahvârnìka na poǔnač.

15. І даў загад цар Ахаз сьвятару Урыю, сказаўшы: на вялікім ахвярніку ўчыняй ранішняе цэласпаленьне і вячэрняе хлебнае прынашэньне, і цэласпаленьне ад цара і хлебнае прынашэньне ад яго, і цэласпаленьне ад усіх людзей зямлі і хлебнае прынашэньне ад іх, і выліваньне ад іх і ўсякай крывёю цэласпаленьняў і ўсякаю крывёю ахвяр акрапляй яго, а ахвярнік медны застанецца да маёй распарады.

Ì daǔ zagad car Ahaz s′vâtaru Uryû, skazaǔšy: na vâlìkìm ahvârnìku ǔčynâj ranìšnâe cèlaspalen′ne ì vâčèrnâe hlebnae prynašèn′ne, ì cèlaspalen′ne ad cara ì hlebnae prynašèn′ne ad âgo, ì cèlaspalen′ne ad usìh lûdzej zâmlì ì hlebnae prynašèn′ne ad ìh, ì vylìvan′ne ad ìh ì ǔsâkaj kryvëû cèlaspalen′nâǔ ì ǔsâkaû kryvëû ahvâr akraplâj âgo, a ahvârnìk medny zastanecca da maëj rasparady.

16. І зрабіў сьвятар Урыя ўсё так, як загадаў цар Ахаз.

Ì zrabìǔ s′vâtar Uryâ ǔsë tak, âk zagadaǔ car Ahaz.

17. І абламаў цар Ахаз абадкі на падстаўках, і зьняў зь іх умывальніцы, і мора зьняў з медных валоў, якія былі пад ім, і паставіў яго на каменную падлогу.

Ì ablamaǔ car Ahaz abadkì na padstaǔkah, ì z′nâǔ z′ ìh umyval′nìcy, ì mora z′nâǔ z mednyh valoǔ, âkìâ bylì pad ìm, ì pastavìǔ âgo na kamennuû padlogu.

18. І адмяніў крыты суботні ход, які збудавалі пры храме, і зьнешні царскі ўваход да дома Гасподняга, дзеля цара Асірыйскага.

Ì admânìǔ kryty subotnì hod, âkì zbudavalì pry hrame, ì z′nešnì carskì ǔvahod da doma Gaspodnâga, dzelâ cara Asìryjskaga.

19. Астатняе пра Ахаза, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх.

Astatnâe pra Ahaza, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh.

20. І спачыў Ахаз з бацькамі сваімі, і пахаваны з бацькамі сваімі ў доме Давідавым. І зацараваў Эзэкія, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ahaz z bac′kamì svaìmì, ì pahavany z bac′kamì svaìmì ǔ dome Davìdavym. Ì zacaravaǔ Èzèkìâ, syn âgony, zamest âgo.

17 Кіраўнік

1. На дванаццатым годзе Ахаза, цара Юдэйскага, зацараваў Асія, сын Ілы, у Самарыі над Ізраілем і валадарыў дзевяць гадоў,

Na dvanaccatym godze Ahaza, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Asìâ, syn Ìly, u Samaryì nad Ìzraìlem ì valadaryǔ dzevâc′ gadoǔ,

2. і рабіў ён неспадобнае ў вачах Гасподніх, але ня так, як цары Ізраільскія, якія былі да яго.

ì rabìǔ ën nespadobnae ǔ vačah Gaspodnìh, ale nâ tak, âk cary Ìzraìl′skìâ, âkìâ bylì da âgo.

3. Супроць яго выступіў Салманасар, цар Асірыйскі, і зрабіўся Асія падуладны яму і даваў яму даніну.

Suproc′ âgo vystupìǔ Salmanasar, car Asìryjskì, ì zrabìǔsâ Asìâ paduladny âmu ì davaǔ âmu danìnu.

4. І заўважыў цар Асірыйскі ў Асіі здраду, бо ён пасылаў паслоў да Сігора, цара Егіпецкага, і не дастаўляў даніны цару Асірыйскаму кожны год; і ўзяў яго цар Асірыйскі пад варту, і ўвязьніў яго ў цямніцу.

Ì zaǔvažyǔ car Asìryjskì ǔ Asìì zdradu, bo ën pasylaǔ pasloǔ da Sìgora, cara Egìpeckaga, ì ne dastaǔlâǔ danìny caru Asìryjskamu kožny god; ì ǔzâǔ âgo car Asìryjskì pad vartu, ì ǔvâz′nìǔ âgo ǔ câmnìcu.

5. І пайшоў цар Асірыйскі на ўсю зямлю, і падступіўся да Самарыі, і трымаў яе ў аблозе тры гады.

Ì pajšoǔ car Asìryjskì na ǔsû zâmlû, ì padstupìǔsâ da Samaryì, ì trymaǔ âe ǔ abloze try gady.

6. На дзявятым годзе Асіі ўзяў цар Асірыйскі Самарыю, і перасяліў Ізраільцян у Асірыю, і пасяліў іх у Халаху і ў Хаворы, каля ракі Гозан, і ў гарадах Мідыйскіх.

Na dzâvâtym godze Asìì ǔzâǔ car Asìryjskì Samaryû, ì perasâlìǔ Ìzraìl′cân u Asìryû, ì pasâlìǔ ìh u Halahu ì ǔ Havory, kalâ rakì Gozan, ì ǔ garadah Mìdyjskìh.

7. Калі пачалі грашыць сыны Ізраілевыя прад Госпадам Богам сваім, Які вывеў іх зь зямлі Егіпецкай, і пачалі ўшаноўваць багоў іншых;

Kalì pačalì grašyc′ syny Ìzraìlevyâ prad Gospadam Bogam svaìm, Âkì vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj, ì pačalì ǔšanoǔvac′ bagoǔ ìnšyh;

8. і пачалі ўчыняць паводле звычаяў іншых народаў, якіх Гасподзь прагнаў ад аблічча сыноў Ізраілевых, і паводле звычаяў цароў Ізраільскіх, як учынялі яны;

ì pačalì ǔčynâc′ pavodle zvyčaâǔ ìnšyh narodaǔ, âkìh Gaspodz′ pragnaǔ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh, ì pavodle zvyčaâǔ caroǔ Ìzraìl′skìh, âk učynâlì âny;

9. і пачалі рабіць сыны Ізраілевыя дзеі незаўгодныя Госпаду Богу свайму, і зладзілі сабе вышыні ва ўсіх гарадах сваіх, ад дазорнай вежы да ўмацаванага горада;

ì pačalì rabìc′ syny Ìzraìlevyâ dzeì nezaǔgodnyâ Gospadu Bogu svajmu, ì zladzìlì sabe vyšynì va ǔsìh garadah svaìh, ad dazornaj vežy da ǔmacavanaga gorada;

10. і паставілі ў сябе статуі і выявы Астартаў на кожным высокім пагорку і пад кожным цяністым дрэвам;

ì pastavìlì ǔ sâbe statuì ì vyâvy Astartaǔ na kožnym vysokìm pagorku ì pad kožnym cânìstym drèvam;

11. і пачалі там учыняць дымленьні на ўсіх вышынях, як тыя народы, якіх прагнаў ад іх Гасподзь, і рабілі благія дзеі, што ўгняўлялі Госпада;

ì pačalì tam učynâc′ dymlen′nì na ǔsìh vyšynâh, âk tyâ narody, âkìh pragnaǔ ad ìh Gaspodz′, ì rabìlì blagìâ dzeì, što ǔgnâǔlâlì Gospada;

12. і служылі ідалам, пра якіх казаў ім Гасподзь: не рабеце гэтага.

ì služylì ìdalam, pra âkìh kazaǔ ìm Gaspodz′: ne rabece gètaga.

13. Тады Гасподзь праз усіх прарокаў Сваіх, праз кожнага празорліўца перасьцерагаў Ізраіля і Юду, кажучы: вярнецеся зь ліхіх шляхоў вашых і захоўвайце наказы Мае, пастановы Мае па ўсім вучэньні, якое Я запавядаў бацькам вашым і якое Я выклаў вам праз рабоў Маіх, прарокаў.

Tady Gaspodz′ praz usìh prarokaǔ Svaìh, praz kožnaga prazorlìǔca peras′ceragaǔ Ìzraìlâ ì Ûdu, kažučy: vârnecesâ z′ lìhìh šlâhoǔ vašyh ì zahoǔvajce nakazy Mae, pastanovy Mae pa ǔsìm vučèn′nì, âkoe Â zapavâdaǔ bac′kam vašym ì âkoe Â vyklaǔ vam praz raboǔ Maìh, prarokaǔ.

14. Але яны ня слухаліся і ўжарсьцьвілі шыю сваю, як была шыя бацькоў іхніх, якія ня верылі ў Госпада Бога свайго

Ale âny nâ sluhalìsâ ì ǔžars′c′vìlì šyû svaû, âk byla šyâ bac′koǔ ìhnìh, âkìâ nâ verylì ǔ Gospada Boga svajgo

15. і пагарджалі пастановамі Яго, і запаветам Ягоным, які Ён заключыў з бацькамі іхнімі, і адкрыцьцямі Ягонымі, якімі Ён перасьцерагаў іх, і пайшлі сьледам марнасьці і змарнаваліся, і сьледам народаў навакольных, пра якіх Гасподзь наказваў ім, каб не рабілі так, як яны,

ì pagardžalì pastanovamì Âgo, ì zapavetam Âgonym, âkì Ën zaklûčyǔ z bac′kamì ìhnìmì, ì adkryc′câmì Âgonymì, âkìmì Ën peras′ceragaǔ ìh, ì pajšlì s′ledam marnas′cì ì zmarnavalìsâ, ì s′ledam narodaǔ navakol′nyh, pra âkìh Gaspodz′ nakazvaǔ ìm, kab ne rabìlì tak, âk âny,

16. і пакінулі ўсе запаведзі Госпада Бога свайго, і парабілі сабе літыя выявы двух цялят, і зладзілі дуброву, і пакланяліся ўсяму войску нябеснаму, і служылі Ваалу,

ì pakìnulì ǔse zapavedzì Gospada Boga svajgo, ì parabìlì sabe lìtyâ vyâvy dvuh câlât, ì zladzìlì dubrovu, ì paklanâlìsâ ǔsâmu vojsku nâbesnamu, ì služylì Vaalu,

17. і праводзілі сыноў сваіх і дочак сваіх праз агонь, і варажылі, і чаравалі, і аддаліся таму, каб рабіць благое ў вачах Госпада і ўгняўляць Яго.

ì pravodzìlì synoǔ svaìh ì dočak svaìh praz agon′, ì varažylì, ì čaravalì, ì addalìsâ tamu, kab rabìc′ blagoe ǔ vačah Gospada ì ǔgnâǔlâc′ Âgo.

18. І ўгневаўся Гасподзь моцна на Ізраільцян, і адкінуў іх ад аблічча Свайго. Не засталося нікога акрамя калена Юдавага.

Ì ǔgnevaǔsâ Gaspodz′ mocna na Ìzraìl′cân, ì adkìnuǔ ìh ad ablìčča Svajgo. Ne zastalosâ nìkoga akramâ kalena Ûdavaga.

19. І Юда таксама ня трымаўся запаведзяў Госпада Бога свайго, і рабіў паводле звычаяў Ізраільцян, як рабілі яны.

Ì Ûda taksama nâ trymaǔsâ zapavedzâǔ Gospada Boga svajgo, ì rabìǔ pavodle zvyčaâǔ Ìzraìl′cân, âk rabìlì âny.

20. І адвярнуўся Гасподзь ад усіх нашчадкаў Ізраіля, і ўпакорыў іх, і аддаваў іх у рукі грабежнікаў, і нарэшце адкінуў іх ад аблічча Свайго.

Ì advârnuǔsâ Gaspodz′ ad usìh naščadkaǔ Ìzraìlâ, ì ǔpakoryǔ ìh, ì addavaǔ ìh u rukì grabežnìkaǔ, ì narèšce adkìnuǔ ìh ad ablìčča Svajgo.

21. Ізраільцяне адпалі ад дому Давідавага і ўзьвялі царом Ераваама, сына Наватавага. І ўхіліў Ераваам Ізраільцян ад Госпада, і ўцягнуў іх у вялікі грэх.

Ìzraìl′câne adpalì ad domu Davìdavaga ì ǔz′vâlì carom Eravaama, syna Navatavaga. Ì ǔhìlìǔ Eravaam Ìzraìl′cân ad Gospada, ì ǔcâgnuǔ ìh u vâlìkì grèh.

22. І дзеялі сыны Ізраілевыя паводле ўсіх грахоў Ераваама, якія ён рабіў, не адставалі ад іх,

Ì dzeâlì syny Ìzraìlevyâ pavodle ǔsìh grahoǔ Eravaama, âkìâ ën rabìǔ, ne adstavalì ad ìh,

23. пакуль Гасподзь не адкінуў Ізраіля ад аблічча Свайго, як казаў праз усіх рабоў Сваіх, прарокаў. І пераселены Ізраіль зь зямлі сваёй у Асірыю, дзе ён і да гэтага дня.

pakul′ Gaspodz′ ne adkìnuǔ Ìzraìlâ ad ablìčča Svajgo, âk kazaǔ praz usìh raboǔ Svaìh, prarokaǔ. Ì peraseleny Ìzraìl′ z′ zâmlì svaëj u Asìryû, dze ën ì da gètaga dnâ.

24. І перавёў цар Асірыйскі людзей з Вавілона, і з Куты, і з Авы, і з Эмата, і з Сэпарваіма, і пасяліў іх у гарадах Самарыйскіх замест сыноў Ізраілевых. І яны валодалі Самарыяй, і пачалі жыць у гарадах яе.

Ì peravëǔ car Asìryjskì lûdzej z Vavìlona, ì z Kuty, ì z Avy, ì z Èmata, ì z Sèparvaìma, ì pasâlìǔ ìh u garadah Samaryjskìh zamest synoǔ Ìzraìlevyh. Ì âny valodalì Samaryâj, ì pačalì žyc′ u garadah âe.

25. І як на пачатку жыхарства свайго там яны не шанавалі Госпада, дык Гасподзь пасылаў на іх ільвоў, якія аддавалі іх сьмерці.

Ì âk na pačatku žyharstva svajgo tam âny ne šanavalì Gospada, dyk Gaspodz′ pasylaǔ na ìh ìl′voǔ, âkìâ addavalì ìh s′mercì.

26. І данесьлі цару Асірыйскаму і сказалі: народы, якія ты перасяліў і пасяліў у гарадах Самарыйскіх, ня ведаюць закона Бога той зямлі, і за тое Ён пасылае на іх ільвоў, і вось яны забіваюць іх, бо яны ня ведаюць закона Бога той зямлі.

Ì danes′lì caru Asìryjskamu ì skazalì: narody, âkìâ ty perasâlìǔ ì pasâlìǔ u garadah Samaryjskìh, nâ vedaûc′ zakona Boga toj zâmlì, ì za toe Ën pasylae na ìh ìl′voǔ, ì vos′ âny zabìvaûc′ ìh, bo âny nâ vedaûc′ zakona Boga toj zâmlì.

27. І загадаў цар Асірыйскі, і сказаў: адпраўце туды аднаго сьвятара з тых, што вы выселілі адтуль; няхай пойдзе і жыве там, і ён навучыць іх закону Бога той зямлі.

Ì zagadaǔ car Asìryjskì, ì skazaǔ: adpraǔce tudy adnago s′vâtara z tyh, što vy vyselìlì adtul′; nâhaj pojdze ì žyve tam, ì ën navučyc′ ìh zakonu Boga toj zâmlì.

28. І прыйшоў адзін сьвятар з тых, каго выселілі з Самарыі, і жыў у Вэтылі, і вучыў іх, як шанаваць Госпада.

Ì pryjšoǔ adzìn s′vâtar z tyh, kago vyselìlì z Samaryì, ì žyǔ u Vètylì, ì vučyǔ ìh, âk šanavac′ Gospada.

29. Прытым зрабіў кожны народ і сваіх багоў і паставіў у бажніцах вышыняў, якія ўсталявалі Самаране, - кожны народ у сваіх гарадах, дзе жывуць яны:

Prytym zrabìǔ kožny narod ì svaìh bagoǔ ì pastavìǔ u bažnìcah vyšynâǔ, âkìâ ǔstalâvalì Samarane, - kožny narod u svaìh garadah, dze žyvuc′ âny:

30. Вавілоняне зрабілі Сукотбэнот, Кутыйцы зрабілі Нэргала, Эмацяне зрабілі Ашыму,

Vavìlonâne zrabìlì Sukotbènot, Kutyjcy zrabìlì Nèrgala, Èmacâne zrabìlì Ašymu,

31. Авійцы зрабілі Ніўхаза і Тартака, а Сэпарваімцы спалілі сыноў сваіх у агні Адрамэлэху і Анамэлэху, багам Сэпарваімскім.

Avìjcy zrabìlì Nìǔhaza ì Tartaka, a Sèparvaìmcy spalìlì synoǔ svaìh u agnì Adramèlèhu ì Anamèlèhu, bagam Sèparvaìmskìm.

32. Тым часам шанавалі і Госпада, і паставілі ў сябе сьвятароў вышыняў з асяродзьдзя свайго, і яны служылі ў іх у капішчах вышыняў.

Tym časam šanavalì ì Gospada, ì pastavìlì ǔ sâbe s′vâtaroǔ vyšynâǔ z asârodz′dzâ svajgo, ì âny služylì ǔ ìh u kapìščah vyšynâǔ.

33. Госпада яны шанавалі, і багам сваім яны служылі паводле звычаю народаў, зь якіх выселілі іх.

Gospada âny šanavalì, ì bagam svaìm âny služylì pavodle zvyčaû narodaǔ, z′ âkìh vyselìlì ìh.

34. Да гэтага дня робяць яны паводле сваіх звычаяў: не баяцца Госпада і ня ўчыняюць паводле пастановаў і абрадаў, якія наказаў Гасподзь сынам Якава, якому даў Ён імя Ізраіля.

Da gètaga dnâ robâc′ âny pavodle svaìh zvyčaâǔ: ne baâcca Gospada ì nâ ǔčynâûc′ pavodle pastanovaǔ ì abradaǔ, âkìâ nakazaǔ Gaspodz′ synam Âkava, âkomu daǔ Ën ìmâ Ìzraìlâ.

35. Устанавіў Гасподзь зь імі запавет і наказаў ім, кажучы: не шануйце багоў іншых і не пакланяйцеся ім, і ня служэце ім, і ня прыносьце ахвяраў ім,

Ustanavìǔ Gaspodz′ z′ ìmì zapavet ì nakazaǔ ìm, kažučy: ne šanujce bagoǔ ìnšyh ì ne paklanâjcesâ ìm, ì nâ služèce ìm, ì nâ prynos′ce ahvâraǔ ìm,

36. але Гасподзь, Які вывеў вас зь зямлі Егіпецкай сілаю вялікаю і мышцаю прасьцёртай, - Яго шануйце і Яму пакланяйцеся, і Яму прыносьце ахвяры,

ale Gaspodz′, Âkì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj sìlaû vâlìkaû ì myšcaû pras′cërtaj, - Âgo šanujce ì Âmu paklanâjcesâ, ì Âmu prynos′ce ahvâry,

37. і пастановы, і ўстанаўленьні, і закон, і наказы, якія Ён напісаў вам, старайцеся выконваць ва ўсе дні, і не шануйце багоў іншых;

ì pastanovy, ì ǔstanaǔlen′nì, ì zakon, ì nakazy, âkìâ Ën napìsaǔ vam, starajcesâ vykonvac′ va ǔse dnì, ì ne šanujce bagoǔ ìnšyh;

38. і запавета, які я ўстанавіў з вамі, не забывайце, і не шануйце багоў іншых,

ì zapaveta, âkì â ǔstanavìǔ z vamì, ne zabyvajce, ì ne šanujce bagoǔ ìnšyh,

39. толькі Госпада Бога вашага шануйце, і Ён выбавіць вас ад рукі ўсіх ворагаў вашых.

tol′kì Gospada Boga vašaga šanujce, ì Ën vybavìc′ vas ad rukì ǔsìh voragaǔ vašyh.

40. Але яны не паслухаліся, а ўчынялі паводле сваіх ранейшых звычаяў.

Ale âny ne pasluhalìsâ, a ǔčynâlì pavodle svaìh ranejšyh zvyčaâǔ.

41. Народы гэтыя шанавалі Госпада, але і балванам сваім служылі. Ды і дзеці іхнія і дзеці дзяцей іхніх да сёньня робяць гэтак сама, як рабілі бацькі іхнія.

Narody gètyâ šanavalì Gospada, ale ì balvanam svaìm služylì. Dy ì dzecì ìhnìâ ì dzecì dzâcej ìhnìh da sën′nâ robâc′ gètak sama, âk rabìlì bac′kì ìhnìâ.

18 Кіраўнік

1. На трэцім годзе Асіі, сына Ілы, цара Ізраільскага, зацараваў Эзэкія, сын Ахаза, цара Юдэйскага:

Na trècìm godze Asìì, syna Ìly, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Èzèkìâ, syn Ahaza, cara Ûdèjskaga:

2. дваццаць пяць гадоў было яму, калі зацараваў, і дваццаць дзевяць гадоў валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Аві, дачка Захара.

dvaccac′ pâc′ gadoǔ bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì dvaccac′ dzevâc′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Avì, dačka Zahara.

3. І рабіў ён заўгоднае ў вачах Гасподніх ва ўсім так, як рабіў Давід, бацька ягоны;

Ì rabìǔ ën zaǔgodnae ǔ vačah Gaspodnìh va ǔsìm tak, âk rabìǔ Davìd, bac′ka âgony;

4. ён адмяніў вышыні, разьбіў статуі, высек дуброву і зьнішчыў меднага зьмея, якога зрабіў Майсей, бо да самых тых дзён сыны Ізраілевыя кадзілі яму і называлі яго Нэхуштан.

ën admânìǔ vyšynì, raz′bìǔ statuì, vysek dubrovu ì z′nìščyǔ mednaga z′meâ, âkoga zrabìǔ Majsej, bo da samyh tyh dzën syny Ìzraìlevyâ kadzìlì âmu ì nazyvalì âgo Nèhuštan.

5. На Госпада Бога Ізраілевага спадзяваўся ён; і такога, як ён, ня было сярод усіх цароў Юдэйскіх і пасьля яго і да яго.

Na Gospada Boga Ìzraìlevaga spadzâvaǔsâ ën; ì takoga, âk ën, nâ bylo sârod usìh caroǔ Ûdèjskìh ì pas′lâ âgo ì da âgo.

6. І прыляпіўся ён да Госпада і не адступаўся ад Яго, і выконваў наказы Ягоныя, якія запавядаў Гасподзь Майсею.

Ì prylâpìǔsâ ën da Gospada ì ne adstupaǔsâ ad Âgo, ì vykonvaǔ nakazy Âgonyâ, âkìâ zapavâdaǔ Gaspodz′ Majseû.

7. І быў Гасподзь зь ім: усюды, куды ён ні хадзіў, рабіў ён добра і разумна. І аддзяліўся ён ад цара Асірыйскага і перастаў служыць яму.

Ì byǔ Gaspodz′ z′ ìm: usûdy, kudy ën nì hadzìǔ, rabìǔ ën dobra ì razumna. Ì addzâlìǔsâ ën ad cara Asìryjskaga ì perastaǔ služyc′ âmu.

8. Ён пабіў Філістымлянаў да Газы і ў межах яе, ад дазорнай вежы да ўмацаванага горада.

Ën pabìǔ Fìlìstymlânaǔ da Gazy ì ǔ mežah âe, ad dazornaj vežy da ǔmacavanaga gorada.

9. На чацьвёртым годзе цара Эзэкіі, гэта значыць, на сёмым годзе Асіі, сына Ілы, цара Ізраільскага, пайшоў Салманасар, цар Асірыйскі, на Самарыю і аблажыў яе,

Na čac′vërtym godze cara Èzèkìì, gèta značyc′, na sëmym godze Asìì, syna Ìly, cara Ìzraìl′skaga, pajšoǔ Salmanasar, car Asìryjskì, na Samaryû ì ablažyǔ âe,

10. і ўзяў яе праз тры гады, на шостым годзе Эзэкіі, гэта значыць, на дзявятым годзе Асіі, цара Ізраільскага, узята Самарыя.

ì ǔzâǔ âe praz try gady, na šostym godze Èzèkìì, gèta značyc′, na dzâvâtym godze Asìì, cara Ìzraìl′skaga, uzâta Samaryâ.

11. І перасяліў цар Асірыйскі Ізраільцянаў у Асірыю, і пасяліў іх у Халаху і ў Хаворы, каля ракі Гозан, і ў гарадах Мідыйскіх,

Ì perasâlìǔ car Asìryjskì Ìzraìl′cânaǔ u Asìryû, ì pasâlìǔ ìh u Halahu ì ǔ Havory, kalâ rakì Gozan, ì ǔ garadah Mìdyjskìh,

12. за тое, што яны ня слухаліся голасу Госпада Бога свайго і пераступілі запавет Ягоны: усяго, што наказаў Майсей раб Гасподні, яны ня слухалі і ня выконвалі.

za toe, što âny nâ sluhalìsâ golasu Gospada Boga svajgo ì perastupìlì zapavet Âgony: usâgo, što nakazaǔ Majsej rab Gaspodnì, âny nâ sluhalì ì nâ vykonvalì.

13. На чатырнаццатым годзе цара Эзэкіі, пайшоў Сэнахірым, цар Асірыйскі, супроць усіх умацаваных гарадоў Юды і ўзяў іх.

Na čatyrnaccatym godze cara Èzèkìì, pajšoǔ Sènahìrym, car Asìryjskì, suproc′ usìh umacavanyh garadoǔ Ûdy ì ǔzâǔ ìh.

14. І паслаў Эзэкія, цар Юдэйскі, да цара Асірыйскага ў Лахіс сказаць: вінаваты я; адыдзі ад мяне; што накладзеш на мяне, я ўнясу. І наклаў цар Асірыйскі на Эзэкію, цара Юдэйскага, трыста талантаў срэбра і трыццаць талантаў золата.

Ì paslaǔ Èzèkìâ, car Ûdèjskì, da cara Asìryjskaga ǔ Lahìs skazac′: vìnavaty â; adydzì ad mâne; što nakladzeš na mâne, â ǔnâsu. Ì naklaǔ car Asìryjskì na Èzèkìû, cara Ûdèjskaga, trysta talantaǔ srèbra ì tryccac′ talantaǔ zolata.

15. І аддаў Эзэкія ўсё срэбра, якое знайшлося ў доме Гасподнім і ў скарбніцах дома царскага.

Ì addaǔ Èzèkìâ ǔsë srèbra, âkoe znajšlosâ ǔ dome Gaspodnìm ì ǔ skarbnìcah doma carskaga.

16. У той час зьняў Эзэкія золата зь дзьвярэй дома Гасподняга і зь дзьвярных слупоў, якія пазалаціў Эзэкія, цар Юдэйскі, і аддаў яго цару Асірыйскаму.

U toj čas z′nâǔ Èzèkìâ zolata z′ dz′vârèj doma Gaspodnâga ì z′ dz′vârnyh slupoǔ, âkìâ pazalacìǔ Èzèkìâ, car Ûdèjskì, ì addaǔ âgo caru Asìryjskamu.

17. І паслаў цар Асірыйскі Тартана і Рабсарыса і Рабсака з Лахіса да цара Эзэкіі зь вялікім войскам у Ерусалім. І пайшлі, і прыйшлі да Ерусаліма; і пайшлі, і прыйшлі, і сталі каля вадаправода верхняе сажалкі, якая на дарозе поля лямцавальнага.

Ì paslaǔ car Asìryjskì Tartana ì Rabsarysa ì Rabsaka z Lahìsa da cara Èzèkìì z′ vâlìkìm vojskam u Erusalìm. Ì pajšlì, ì pryjšlì da Erusalìma; ì pajšlì, ì pryjšlì, ì stalì kalâ vadapravoda verhnâe sažalkì, âkaâ na daroze polâ lâmcaval′naga.

18. І клікалі яны цара. І выйшаў да іх Эліякім, сын Хэлкіін, начальнік палаца, і Сэўна пісар, і Ёах, сын Асафаў, дзеяпісец.

Ì klìkalì âny cara. Ì vyjšaǔ da ìh Èlìâkìm, syn Hèlkììn, načal′nìk palaca, ì Sèǔna pìsar, ì Ëah, syn Asafaǔ, dzeâpìsec.

19. І сказаў ім Рабсак: скажэце Эзэкіі: так кажа цар вялікі, цар Асірыйскі: што гэта за спадзяваньне, на якое ты спадзяешся?

Ì skazaǔ ìm Rabsak: skažèce Èzèkìì: tak kaža car vâlìkì, car Asìryjskì: što gèta za spadzâvan′ne, na âkoe ty spadzâešsâ?

20. Ты казаў толькі пустыя словы: для вайны патрэбны рада і сіла. А сёньня на каго ты спадзяешся, што адпаўся ад мяне?

Ty kazaǔ tol′kì pustyâ slovy: dlâ vajny patrèbny rada ì sìla. A sën′nâ na kago ty spadzâešsâ, što adpaǔsâ ad mâne?

21. Вось, ты думаеш абаперціся на Егіпет, на гэтую трысьціну надламаную, якая, калі хто абапрэцца на яе, увойдзе яму ў руку і праколе яе. Такі фараон, цар Егіпецкі, для ўсіх, хто спадзяецца на яго.

Vos′, ty dumaeš abapercìsâ na Egìpet, na gètuû trys′cìnu nadlamanuû, âkaâ, kalì hto abaprècca na âe, uvojdze âmu ǔ ruku ì prakole âe. Takì faraon, car Egìpeckì, dlâ ǔsìh, hto spadzâecca na âgo.

22. А калі вы скажаце мне: на Госпада Бога нашага мы спадзяёмся, дык ці не на таго, вышыні і ахвярнікі якога адмяніў Эзэкія і сказаў Юду і Ерусаліму: толькі перад гэтым ахвярнікам пакланяйцеся ў Ерусаліме.

A kalì vy skažace mne: na Gospada Boga našaga my spadzâëmsâ, dyk cì ne na tago, vyšynì ì ahvârnìkì âkoga admânìǔ Èzèkìâ ì skazaǔ Ûdu ì Erusalìmu: tol′kì perad gètym ahvârnìkam paklanâjcesâ ǔ Erusalìme.

23. Дык вось, уступі ў саюз з гаспадаром маім царом Асірыйскім; я дам табе дзьве тысячы коней, ці можаш ты дастаць сабе вершнікаў на іх?

Dyk vos′, ustupì ǔ saûz z gaspadarom maìm carom Asìryjskìm; â dam tabe dz′ve tysâčy konej, cì možaš ty dastac′ sabe veršnìkaǔ na ìh?

24. Як табе адолець і аднаго правадыра з найменшых слуг гаспадара майго? І спадзяешся на Егіпет дзеля калясьніц і коней?

Âk tabe adolec′ ì adnago pravadyra z najmenšyh slug gaspadara majgo? Ì spadzâešsâ na Egìpet dzelâ kalâs′nìc ì konej?

25. Пры гэтым ці ж бо я бяз волі Гасподняй пайшоў на месца гэтае, каб спустошыць яго? Гасподзь сказаў мне: ідзі на зямлю гэтую і спустошы яе.

Pry gètym cì ž bo â bâz volì Gaspodnâj pajšoǔ na mesca gètae, kab spustošyc′ âgo? Gaspodz′ skazaǔ mne: ìdzì na zâmlû gètuû ì spustošy âe.

26. І сказаў Эліякім, сын Хэлкіін, і Сэўна і Ёах Рабсаку: кажы рабам тваім па-Арамейску, бо мы разумеем, а не гавары з намі па-Юдэйску ў голас народу, які на сьцяне.

Ì skazaǔ Èlìâkìm, syn Hèlkììn, ì Sèǔna ì Ëah Rabsaku: kažy rabam tvaìm pa-Aramejsku, bo my razumeem, a ne gavary z namì pa-Ûdèjsku ǔ golas narodu, âkì na s′câne.

27. І сказаў ім Рабсак: хіба толькі да гаспадара твайго і да цябе паслаў мяне гаспадар мой сказаць гэтыя словы? Не, таксама і да людзей, якія сядзяць на сьцяне, каб есьці памёт свой і піць мачу сваю з вамі.

Ì skazaǔ ìm Rabsak: hìba tol′kì da gaspadara tvajgo ì da câbe paslaǔ mâne gaspadar moj skazac′ gètyâ slovy? Ne, taksama ì da lûdzej, âkìâ sâdzâc′ na s′câne, kab es′cì pamët svoj ì pìc′ maču svaû z vamì.

28. І ўстаў Рабсак і абвясьціў гучным голасам па-Юдэйску, і гаварыў, і сказаў: слухайце слова цара вялікага, цара Асірыйскага!

Ì ǔstaǔ Rabsak ì abvâs′cìǔ gučnym golasam pa-Ûdèjsku, ì gavaryǔ, ì skazaǔ: sluhajce slova cara vâlìkaga, cara Asìryjskaga!

29. Так кажа цар: хай не спакушае вас Эзэкія, бо ён ня можа вас уратаваць ад рукі маёй;

Tak kaža car: haj ne spakušae vas Èzèkìâ, bo ën nâ moža vas uratavac′ ad rukì maëj;

30. і хай не абнадзейвае вас Эзэкія Госпадам, кажучы: выратуе нас Гасподзь і ня будзе горад гэты аддадзены ў рукі цара Асірыйскага.

ì haj ne abnadzejvae vas Èzèkìâ Gospadam, kažučy: vyratue nas Gaspodz′ ì nâ budze gorad gèty addadzeny ǔ rukì cara Asìryjskaga.

31. Ня слухайце Эзэкіі. Бо так кажа цар Асірыйскі: прымірэцеся са мною і выйдзіце да мяне, і хай кожны есьць плады вінаграднай лазы сваёй і смакоўніцы сваёй, і хай кожны п'е ваду са свайго калодзежа,

Nâ sluhajce Èzèkìì. Bo tak kaža car Asìryjskì: prymìrècesâ sa mnoû ì vyjdzìce da mâne, ì haj kožny es′c′ plady vìnagradnaj lazy svaëj ì smakoǔnìcy svaëj, ì haj kožny p'e vadu sa svajgo kalodzeža,

32. пакуль я ня прыйду і не вазьму вас у зямлю такую самую, як і ваша зямля, у зямлю хлеба і віна, у зямлю пладоў і вінаграднікаў, ў зямлю масьлічных дрэў і мёду, і будзеце жыць, і не памраце. Ня слухайце ж Эзэкіі, які зводзіць вас, кажучы: Гасподзь уратуе нас.

pakul′ â nâ pryjdu ì ne vaz′mu vas u zâmlû takuû samuû, âk ì vaša zâmlâ, u zâmlû hleba ì vìna, u zâmlû pladoǔ ì vìnagradnìkaǔ, ǔ zâmlû mas′lìčnyh drèǔ ì mëdu, ì budzece žyc′, ì ne pamrace. Nâ sluhajce ž Èzèkìì, âkì zvodzìc′ vas, kažučy: Gaspodz′ uratue nas.

33. Ці ўратавалі багі народаў, кожны сваю зямлю, ад рукі цара Асірыйскага?

Cì ǔratavalì bagì narodaǔ, kožny svaû zâmlû, ad rukì cara Asìryjskaga?

34. Дзе багі Эмата і Арпада? Дзе багі Сэпарваіма, Эны і Івы? Ці выратавалі яны Самарыю ад рукі маёй?

Dze bagì Èmata ì Arpada? Dze bagì Sèparvaìma, Èny ì Ìvy? Cì vyratavalì âny Samaryû ad rukì maëj?

35. Хто з усіх багоў зямель гэтых выратаваў зямлю сваю ад рукі маёй? Дык няўжо Гасподзь выратуе Ерусалім ад рукі маёй?

Hto z usìh bagoǔ zâmel′ gètyh vyratavaǔ zâmlû svaû ad rukì maëj? Dyk nâǔžo Gaspodz′ vyratue Erusalìm ad rukì maëj?

36. І маўчаў народ і не адказвалі яму ні слова, бо быў загад цара: не адказвайце яму.

Ì maǔčaǔ narod ì ne adkazvalì âmu nì slova, bo byǔ zagad cara: ne adkazvajce âmu.

37. І прыйшоў Эліякім, сын Хэлкіін, начальнік палаца, і Сэўна пісец і Ёах, сын Асафаў, дзеяпісец, да Эзэкіі ў падранай вопратцы, і пераказалі яму словы Рабсакавыя.

Ì pryjšoǔ Èlìâkìm, syn Hèlkììn, načal′nìk palaca, ì Sèǔna pìsec ì Ëah, syn Asafaǔ, dzeâpìsec, da Èzèkìì ǔ padranaj vopratcy, ì perakazalì âmu slovy Rabsakavyâ.

19 Кіраўнік

1. Калі пачуў гэта цар Эзэкія, дык падраў вопратку на сабе і накрыўся вярэтай, і пайшоў у дом Гасподні.

Kalì pačuǔ gèta car Èzèkìâ, dyk padraǔ vopratku na sabe ì nakryǔsâ vârètaj, ì pajšoǔ u dom Gaspodnì.

2. І паслаў Эліякіма, начальніка палаца, і Сэўну пісца, і старэйшых сьвятароў, пакрытых вярэтай, да Ісаі прарока, сына Амосавага.

Ì paslaǔ Èlìâkìma, načal′nìka palaca, ì Sèǔnu pìsca, ì starèjšyh s′vâtaroǔ, pakrytyh vârètaj, da Ìsaì praroka, syna Amosavaga.

3. І яны сказалі яму: так кажа Эзэкія: дзень смутку і кары і паганьбеньня - дзень гэты; бо дайшлі немаўляты да адтуліны нутробы мацярынскай, а сілы няма нарадзіць.

Ì âny skazalì âmu: tak kaža Èzèkìâ: dzen′ smutku ì kary ì pagan′ben′nâ - dzen′ gèty; bo dajšlì nemaǔlâty da adtulìny nutroby macârynskaj, a sìly nâma naradzìc′.

4. Можа, пачуе Гасподзь, Бог твой, усе словы Рабсака, якога паслаў цар Асірыйскі, гаспадар ягоны, зьневажаць Бога жывога і ганіць яго словамі, якія чуў Гасподзь, Бог твой. Учыні ж малітву за пазасталых, якія яшчэ жывыя.

Moža, pačue Gaspodz′, Bog tvoj, use slovy Rabsaka, âkoga paslaǔ car Asìryjskì, gaspadar âgony, z′nevažac′ Boga žyvoga ì ganìc′ âgo slovamì, âkìâ čuǔ Gaspodz′, Bog tvoj. Učynì ž malìtvu za pazastalyh, âkìâ âščè žyvyâ.

5. І прыйшлі слугі цара Эзэкіі да Ісаі,

Ì pryjšlì slugì cara Èzèkìì da Ìsaì,

6. і сказаў ім Ісая: так скажэце гаспадару вашаму: так кажа Гасподзь: ня бойся слоў, якія ты чуў, якімі ганілі Мяне слугі цара Асірыйскага.

ì skazaǔ ìm Ìsaâ: tak skažèce gaspadaru vašamu: tak kaža Gaspodz′: nâ bojsâ sloǔ, âkìâ ty čuǔ, âkìmì ganìlì Mâne slugì cara Asìryjskaga.

7. Вось Я пашлю ў яго дух, і ён пачуе вестку, і вернецца ў зямлю сваю, і Я паб'ю яго мечам у зямлі ягонай.

Vos′ Â pašlû ǔ âgo duh, ì ën pačue vestku, ì vernecca ǔ zâmlû svaû, ì Â pab'û âgo mečam u zâmlì âgonaj.

8. І вярнуўся Рабсак, і знайшоў цара Асірыйскага, які ваяваў супроць Ліўны, бо ён чуў, што той адышоў ад Лахіса.

Ì vârnuǔsâ Rabsak, ì znajšoǔ cara Asìryjskaga, âkì vaâvaǔ suproc′ Lìǔny, bo ën čuǔ, što toj adyšoǔ ad Lahìsa.

9. І пачуў ён пра Тыргака, цара Эфіопскага; яму сказалі: вось, ён выйшаў біцца з табою. І паслаў ён паслоў да Эзэкіі сказаць:

Ì pačuǔ ën pra Tyrgaka, cara Èfìopskaga; âmu skazalì: vos′, ën vyjšaǔ bìcca z taboû. Ì paslaǔ ën pasloǔ da Èzèkìì skazac′:

10. так скажэце Эзэкію, цару Юдэйскаму: няхай не ашуквае цябе Бог твой, на Якога ты спадзяешся, думаючы: ня будзе аддадзены Ерусалім у рукі цара Асірыйскага.

tak skažèce Èzèkìû, caru Ûdèjskamu: nâhaj ne ašukvae câbe Bog tvoj, na Âkoga ty spadzâešsâ, dumaûčy: nâ budze addadzeny Erusalìm u rukì cara Asìryjskaga.

11. Ты ж чуў, што зрабілі цары Асірыйскія з усімі землямі, наклаўшы на іх закляцьце, - дык жа ці ты ацалееш?

Ty ž čuǔ, što zrabìlì cary Asìryjskìâ z usìmì zemlâmì, naklaǔšy na ìh zaklâc′ce, - dyk ža cì ty acaleeš?

12. Багі народаў, якіх спустошылі бацькі мае, ці ж выратавалі іх? - Ці выратавалі Газан, і Харан, і Рэцэф, і сыноў Эдэна! што ў Таласары?

Bagì narodaǔ, âkìh spustošylì bac′kì mae, cì ž vyratavalì ìh? - Cì vyratavalì Gazan, ì Haran, ì Rècèf, ì synoǔ Èdèna! što ǔ Talasary?

13. Дзе цар Эмата, і цар Арпада, і цар горада Сэпарваіма, Эны і Івы?

Dze car Èmata, ì car Arpada, ì car gorada Sèparvaìma, Èny ì Ìvy?

14. І ўзяў Эзэкія ліст з рукі паслоў і прачытаў яго, і пайшоў у дом Гасподні, і разгарнуў яго Эзэкія прад абліччам Гасподнім,

Ì ǔzâǔ Èzèkìâ lìst z rukì pasloǔ ì pračytaǔ âgo, ì pajšoǔ u dom Gaspodnì, ì razgarnuǔ âgo Èzèkìâ prad ablìččam Gaspodnìm,

15. і маліўся Эзэкія прад абліччам Гасподнім і казаў: Госпадзе Божа Ізраілеў, Які сядзіць на херувімах! Ты адзін Бог усіх царстваў зямлі, Ты стварыў неба і зямлю.

ì malìǔsâ Èzèkìâ prad ablìččam Gaspodnìm ì kazaǔ: Gospadze Boža Ìzraìleǔ, Âkì sâdzìc′ na heruvìmah! Ty adzìn Bog usìh carstvaǔ zâmlì, Ty stvaryǔ neba ì zâmlû.

16. Прыхілі, Госпадзе, вуха Тваё і пачуй; разамкні, Госпадзе, вочы Твае і паглядзі, і пачуй словы Сэнахірыма, які паслаў ганіць Бога жывога!

Pryhìlì, Gospadze, vuha Tvaë ì pačuj; razamknì, Gospadze, vočy Tvae ì paglâdzì, ì pačuj slovy Sènahìryma, âkì paslaǔ ganìc′ Boga žyvoga!

17. Праўда, о, Госпадзе, цары Асірыйскія спустошылі народы і землі іхнія,

Praǔda, o, Gospadze, cary Asìryjskìâ spustošylì narody ì zemlì ìhnìâ,

18. і паўкідалі багоў іхніх у агонь, але гэта не багі, а вырабы рук чалавечых, дрэва і камень, - таму і вынішчылі іх.

ì paǔkìdalì bagoǔ ìhnìh u agon′, ale gèta ne bagì, a vyraby ruk čalavečyh, drèva ì kamen′, - tamu ì vynìščylì ìh.

19. І сёньня, Госпадзе Божа наш, выратуй нас ад рукі ягонай, і даведаюцца ўсе царствы зямлі, што Ты, Госпадзе, Бог адзін.

Ì sën′nâ, Gospadze Boža naš, vyratuj nas ad rukì âgonaj, ì davedaûcca ǔse carstvy zâmlì, što Ty, Gospadze, Bog adzìn.

20. І паслаў Ісая, сын Амосаў, да Эзэкіі сказаць: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: тое, за што ты молішся Мне супроць Сэнахірыма, цара Асірыйскага, Я пачуў.

Ì paslaǔ Ìsaâ, syn Amosaǔ, da Èzèkìì skazac′: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: toe, za što ty molìšsâ Mne suproc′ Sènahìryma, cara Asìryjskaga, Â pačuǔ.

21. Вось слова, якое сказаў Гасподзь пра яго: пагардзіць цябе, пасьмяецца зь цябе дзеўная дачка Сіёна; усьлед табе пахітае галавою дачка Ерусаліма.

Vos′ slova, âkoe skazaǔ Gaspodz′ pra âgo: pagardzìc′ câbe, pas′mâecca z′ câbe dzeǔnaâ dačka Sìëna; us′led tabe pahìtae galavoû dačka Erusalìma.

22. Каго ты асуджаў і ганіў? І на каго ты падняў голас, і падняў так высока вочы свае? На Сьвятога Ізраілевага?

Kago ty asudžaǔ ì ganìǔ? Ì na kago ty padnâǔ golas, ì padnâǔ tak vysoka vočy svae? Na S′vâtoga Ìzraìlevaga?

23. Праз паслоў тваіх ты асуджаў Госпада і сказаў: з мноствам калясьніц маіх я ўзыду на вышыню гор, на рэбры Лівана, і сьсяку рослыя кедры яго, выдатныя кіпарысы яго, і прыйду на самае крайняе прыстанішча яго, у гай саду яго:

Praz pasloǔ tvaìh ty asudžaǔ Gospada ì skazaǔ: z mnostvam kalâs′nìc maìh â ǔzydu na vyšynû gor, na rèbry Lìvana, ì s′sâku roslyâ kedry âgo, vydatnyâ kìparysy âgo, ì pryjdu na samae krajnâe prystanìšča âgo, u gaj sadu âgo:

24. і адкапаю я і піцьму ваду чужую, і асушу ступакамі ног маіх усе рэкі Егіпецкія.

ì adkapaû â ì pìc′mu vadu čužuû, ì asušu stupakamì nog maìh use rèkì Egìpeckìâ.

25. Хіба ты ня чуў, што Я здаўна зрабіў гэта, у даўнія дні наканаваў гэта, а сёньня выканаў тым, што ты спусташаеш умацаваныя гарады, ператвараючы ў груды развалін?

Hìba ty nâ čuǔ, što Â zdaǔna zrabìǔ gèta, u daǔnìâ dnì nakanavaǔ gèta, a sën′nâ vykanaǔ tym, što ty spustašaeš umacavanyâ garady, peratvaraûčy ǔ grudy razvalìn?

26. І жыхары іх зрабіліся маламоцныя, трымцяць і застаюцца ў сораме. Яны сталі як трава на полі і пяшчотная зеляніна, як пораст на дахах і апалены хлеб, да таго як выкаласіцца.

Ì žyhary ìh zrabìlìsâ malamocnyâ, trymcâc′ ì zastaûcca ǔ sorame. Âny stalì âk trava na polì ì pâščotnaâ zelânìna, âk porast na dahah ì apaleny hleb, da tago âk vykalasìcca.

27. Ці сядзеш ты, ці выйдзеш, ці ўвойдзеш, Я ўсё ведаю; ведаю і дзёрзкасць тваю супроць Мяне.

Cì sâdzeš ty, cì vyjdzeš, cì ǔvojdzeš, Â ǔsë vedaû; vedaû ì dzërzkasc′ tvaû suproc′ Mâne.

28. За тваю дзёрзкасць супроць Мяне і за тое, што пагарда твая дайшла да вушэй Маіх, Я ўвяду колца Маё ў ноздры твае і цуглі Мае ў рот твой, і вярну цябе назад тою самаю дарогаю, якою прыйшоў ты.

Za tvaû dzërzkasc′ suproc′ Mâne ì za toe, što pagarda tvaâ dajšla da vušèj Maìh, Â ǔvâdu kolca Maë ǔ nozdry tvae ì cuglì Mae ǔ rot tvoj, ì vârnu câbe nazad toû samaû darogaû, âkoû pryjšoǔ ty.

29. І вось табе азнака: ежце ў гэты год тое, што вырасла ад апалага зерня, і на другі год - самароднае, а на трэці год сейце і жнеце, і садзеце вінаградныя сады і ежце плады іх.

Ì vos′ tabe aznaka: ežce ǔ gèty god toe, što vyrasla ad apalaga zernâ, ì na drugì god - samarodnae, a na trècì god sejce ì žnece, ì sadzece vìnagradnyâ sady ì ežce plady ìh.

30. І ацалелае ў доме Юдавым, што засталося, пусьціць зноў корань унізе і ўродзіць плод наверсе,

Ì acalelae ǔ dome Ûdavym, što zastalosâ, pus′cìc′ znoǔ koran′ unìze ì ǔrodzìc′ plod naverse,

31. бо зь Ерусаліма павядзецца рэшта, і выратаваньне ад гары Сіёна. Руплівасць Госпада Саваофа зробіць гэта.

bo z′ Erusalìma pavâdzecca rèšta, ì vyratavan′ne ad gary Sìëna. Ruplìvasc′ Gospada Savaofa zrobìc′ gèta.

32. Таму так кажа Гасподзь пра цара Асірыйскага: ня ўвойдзе ён у горад гэты, і ня кіне туды стрэлы, і не падступіцца да яго з шчытом, і не насыпле супроць яго вала.

Tamu tak kaža Gaspodz′ pra cara Asìryjskaga: nâ ǔvojdze ën u gorad gèty, ì nâ kìne tudy strèly, ì ne padstupìcca da âgo z ščytom, ì ne nasyple suproc′ âgo vala.

33. Тою самаю дарогай, якою прыйшоў, вернецца, і ў горад гэты ня ўвойдзе, кажа Гасподзь.

Toû samaû darogaj, âkoû pryjšoǔ, vernecca, ì ǔ gorad gèty nâ ǔvojdze, kaža Gaspodz′.

34. Я буду ахоўваць горад гэты, каб уратаваць яго дзеля Сябе і дзеля Давіда, раба Майго.

Â budu ahoǔvac′ gorad gèty, kab uratavac′ âgo dzelâ Sâbe ì dzelâ Davìda, raba Majgo.

35. І сталася тае ночы: пайшоў анёл Гасподні і пабіў у табары сто восемдзесят пяць тысяч. І ўсталі раніцай, і вось усе целы мёртвыя.

Ì stalasâ tae nočy: pajšoǔ anël Gaspodnì ì pabìǔ u tabary sto vosemdzesât pâc′ tysâč. Ì ǔstalì ranìcaj, ì vos′ use cely mërtvyâ.

36. І выправіўся, і пайшоў, і вярнуўся Сэнахірым, цар Асірыйскі, і жыў у Нінэвіі.

Ì vypravìǔsâ, ì pajšoǔ, ì vârnuǔsâ Sènahìrym, car Asìryjskì, ì žyǔ u Nìnèvìì.

37. І калі ён пакланяўся ў доме Нісроха, бога свайго, дык Адрамэлэх і Шарэцэр, сыны ягоныя, забілі яго мечам, а самыя ўцяклі ў зямлю Арарацкую. І зацараваў Асардан, сын Гоны, замест Яго.

Ì kalì ën paklanâǔsâ ǔ dome Nìsroha, boga svajgo, dyk Adramèlèh ì Šarècèr, syny âgonyâ, zabìlì âgo mečam, a samyâ ǔcâklì ǔ zâmlû Ararackuû. Ì zacaravaǔ Asardan, syn Gony, zamest Âgo.

20 Кіраўнік

1. У тыя дні захварэў Эзэкія сьмяротна; і прыйшоў да яго Ісая, сын Амосаў, прарок, і сказаў яму: так кажа Гасподзь: учыні тастамент дому твайму, бо памрэш ты і ня выздаравееш.

U tyâ dnì zahvarèǔ Èzèkìâ s′mârotna; ì pryjšoǔ da âgo Ìsaâ, syn Amosaǔ, prarok, ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′: učynì tastament domu tvajmu, bo pamrèš ty ì nâ vyzdaraveeš.

2. І адвярнуўся Эзэкія тварам сваім да сьцяны і маліўся Госпаду, кажучы:

Ì advârnuǔsâ Èzèkìâ tvaram svaìm da s′câny ì malìǔsâ Gospadu, kažučy:

3. о, Госпадзе, успомні, што я хадзіў прад абліччам Тваім верна і з адданым сэрцам, і рабіў спадобнае ў вачах Тваіх. І заплакаў Эзэкія моцна.

o, Gospadze, uspomnì, što â hadzìǔ prad ablìččam Tvaìm verna ì z addanym sèrcam, ì rabìǔ spadobnae ǔ vačah Tvaìh. Ì zaplakaǔ Èzèkìâ mocna.

4. Ісая яшчэ ня выйшаў з горада, як было яму слова Гасподняе:

Ìsaâ âščè nâ vyjšaǔ z gorada, âk bylo âmu slova Gaspodnâe:

5. вярніся і скажы Эзэкію, уладыку народу Майго: так кажа Гасподзь Бог Давіда, бацькі твайго: Я пачуў малітву тваю, убачыў сьлёзы твае. Вось, я ацалю цябе; на трэці дзень пойдзеш у дом Гасподні;

vârnìsâ ì skažy Èzèkìû, uladyku narodu Majgo: tak kaža Gaspodz′ Bog Davìda, bac′kì tvajgo: Â pačuǔ malìtvu tvaû, ubačyǔ s′lëzy tvae. Vos′, â acalû câbe; na trècì dzen′ pojdzeš u dom Gaspodnì;

6. і дадам да дзён тваіх пятнацаць гадоў, і ад рукі цара Асірыйскага ўратую цябе і горад гэты, і абараню горад гэты дзеля Сябе і дзеля Давіда, раба Майго.

ì dadam da dzën tvaìh pâtnacac′ gadoǔ, ì ad rukì cara Asìryjskaga ǔratuû câbe ì gorad gèty, ì abaranû gorad gèty dzelâ Sâbe ì dzelâ Davìda, raba Majgo.

7. І сказаў Ісая: вазьмеце скрылік смоквы. І ўзялі, і прыклалі да нарыву: і ён выздаравеў.

Ì skazaǔ Ìsaâ: vaz′mece skrylìk smokvy. Ì ǔzâlì, ì pryklalì da naryvu: ì ën vyzdaraveǔ.

8. І сказаў Эзэкія Ісаю: якая азнака, што Гасподзь ацаліў мяне, і што пайду я на трэці дзень у дом Гасподні?

Ì skazaǔ Èzèkìâ Ìsaû: âkaâ aznaka, što Gaspodz′ acalìǔ mâne, ì što pajdu â na trècì dzen′ u dom Gaspodnì?

9. І сказаў Ісая: вось табе азнака ад Госпада, што выканае Гасподзь слова, якое Ён мовіў: ці наперад прайсьці ценю на дзесяць прыступак ці вярнуцца на дзесяць прыступак?

Ì skazaǔ Ìsaâ: vos′ tabe aznaka ad Gospada, što vykanae Gaspodz′ slova, âkoe Ën movìǔ: cì naperad prajs′cì cenû na dzesâc′ prystupak cì vârnucca na dzesâc′ prystupak?

10. І сказаў Эзэкія: лёгка ценю пасунуцца наперад на дзесяць прыступак; не, хай вернецца цень назад на дзесяць прыступак.

Ì skazaǔ Èzèkìâ: lëgka cenû pasunucca naperad na dzesâc′ prystupak; ne, haj vernecca cen′ nazad na dzesâc′ prystupak.

11. І заклікаў Ісая прарок Госпада, і вярнуў цень на прыступках, дзе цень апускаўся па прыступках Ахазавых, на дзесяць прыступак.

Ì zaklìkaǔ Ìsaâ prarok Gospada, ì vârnuǔ cen′ na prystupkah, dze cen′ apuskaǔsâ pa prystupkah Ahazavyh, na dzesâc′ prystupak.

12. Тым часам паслаў Бэродах Баладан, сын Баладана, цар Вавілонскі, лісты і дарунак Эзэкію, бо ён чуў, што Эзэкія быў хворы.

Tym časam paslaǔ Bèrodah Baladan, syn Baladana, car Vavìlonskì, lìsty ì darunak Èzèkìû, bo ën čuǔ, što Èzèkìâ byǔ hvory.

13. Эзэкія, выслухаўшы пасланцаў, паказаў ім кладоўкі свае, срэбра і золата, і пахошчы, і масьці дарагія, і ўвесь збройны дом свой і ўсё, што было ў скарбніцах ягоных: не заставалася ніводнай рэчы, якой не паказаў бы ім Эзэкія ў доме сваім і ва ўсім валоданьні сваім.

Èzèkìâ, vysluhaǔšy paslancaǔ, pakazaǔ ìm kladoǔkì svae, srèbra ì zolata, ì pahoščy, ì mas′cì daragìâ, ì ǔves′ zbrojny dom svoj ì ǔsë, što bylo ǔ skarbnìcah âgonyh: ne zastavalasâ nìvodnaj rèčy, âkoj ne pakazaǔ by ìm Èzèkìâ ǔ dome svaìm ì va ǔsìm valodan′nì svaìm.

14. І прыйшоў Ісая прарок да цара Эзэкіі і сказаў яму: што казалі гэтыя людзі, і адкуль яны прыходзілі да цябе? І сказаў Эзэкія: зь зямлі далёкай яны прыходзілі, з Вавілона.

Ì pryjšoǔ Ìsaâ prarok da cara Èzèkìì ì skazaǔ âmu: što kazalì gètyâ lûdzì, ì adkul′ âny pryhodzìlì da câbe? Ì skazaǔ Èzèkìâ: z′ zâmlì dalëkaj âny pryhodzìlì, z Vavìlona.

15. І сказаў Ісая: што яны бачылі ў доме тваім? І сказаў Эзэкія: усё, што ў доме маім, бачылі, не засталося ніводнай рэчы, якое б я не паказаў ім у скарбніцах маіх.

Ì skazaǔ Ìsaâ: što âny bačylì ǔ dome tvaìm? Ì skazaǔ Èzèkìâ: usë, što ǔ dome maìm, bačylì, ne zastalosâ nìvodnaj rèčy, âkoe b â ne pakazaǔ ìm u skarbnìcah maìh.

16. І сказаў Ісая Эзэкію; выслухай слова Гасподняе:

Ì skazaǔ Ìsaâ Èzèkìû; vysluhaj slova Gaspodnâe:

17. вось прыйдуць дні, і ўзята будзе ўсё, што ў доме тваім і, што сабралі бацькі твае да сёньня, у Вавілон; нічога не застанецца, кажа Гасподзь.

vos′ pryjduc′ dnì, ì ǔzâta budze ǔsë, što ǔ dome tvaìm ì, što sabralì bac′kì tvae da sën′nâ, u Vavìlon; nìčoga ne zastanecca, kaža Gaspodz′.

18. З сыноў тваіх, якія пойдуць ад цябе, якіх народзіш ты, возьмуць, і будуць яны еўнухамі ў палацы цара Вавілонскага.

Z synoǔ tvaìh, âkìâ pojduc′ ad câbe, âkìh narodzìš ty, voz′muc′, ì buduc′ âny eǔnuhamì ǔ palacy cara Vavìlonskaga.

19. І сказаў Эзэкія Ісаю: добрае слова Гасподняе, якое ты сказаў. І сказаў далей: хай будзе мір і дабрабыт у дні мае!

Ì skazaǔ Èzèkìâ Ìsaû: dobrae slova Gaspodnâe, âkoe ty skazaǔ. Ì skazaǔ dalej: haj budze mìr ì dabrabyt u dnì mae!

20. Астатняе пра Эзэкію і пра ўсе подзьвігі ягоныя, і пра тое, што ён зрабіў сажалку і вадаправод і правёў ваду ў горад, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх.

Astatnâe pra Èzèkìû ì pra ǔse podz′vìgì âgonyâ, ì pra toe, što ën zrabìǔ sažalku ì vadapravod ì pravëǔ vadu ǔ gorad, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh.

21. І спачыў Эзэкія з бацькамі сваімі, і зацараваў Манасія, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Èzèkìâ z bac′kamì svaìmì, ì zacaravaǔ Manasìâ, syn âgony, zamest âgo.

21 Кіраўнік

1. Дванаццаць гадоў было Манасію, калі зацараваў, і пяцьдзясят гадоў валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Хэфцыба.

Dvanaccac′ gadoǔ bylo Manasìû, kalì zacaravaǔ, ì pâc′dzâsât gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Hèfcyba.

2. І рабіў ён благое ў вачах Гасподніх, пераймаючы мярзоты народаў, якіх прагнаў Гасподзь ад аблічча сыноў Ізраілевых.

Ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh, perajmaûčy mârzoty narodaǔ, âkìh pragnaǔ Gaspodz′ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh.

3. І зноў зладзіў вышыні, якія зьнішчыў бацька ягоны Эзэкія, і паставіў ахвярнікі Ваалу, і зрабіў дуброву, як зрабіў Ахаў, цар Ізраільскі; і пакланяўся ўсяму воінству нябеснаму, і служыў яму,

Ì znoǔ zladzìǔ vyšynì, âkìâ z′nìščyǔ bac′ka âgony Èzèkìâ, ì pastavìǔ ahvârnìkì Vaalu, ì zrabìǔ dubrovu, âk zrabìǔ Ahaǔ, car Ìzraìl′skì; ì paklanâǔsâ ǔsâmu voìnstvu nâbesnamu, ì služyǔ âmu,

4. і спарудзіў ахвярнікі ў доме Гасподнім, пра які сказаў Гасподзь: у Ерусаліме пакладу імя Маё.

ì sparudzìǔ ahvârnìkì ǔ dome Gaspodnìm, pra âkì skazaǔ Gaspodz′: u Erusalìme pakladu ìmâ Maë.

5. І спарудзіў ахвярнікі ўсяму воінству нябеснаму на абодвух дварах храма Гасподняга.

Ì sparudzìǔ ahvârnìkì ǔsâmu voìnstvu nâbesnamu na abodvuh dvarah hrama Gaspodnâga.

6. і правёў сына свайго праз агонь, і чараваў, і варажыў, і завёў закліначоў мёртвых і чарадзеяў; многа зрабіў неспадобнага ў вачах Госпада, каб угнявіць Яго.

ì pravëǔ syna svajgo praz agon′, ì čaravaǔ, ì varažyǔ, ì zavëǔ zaklìnačoǔ mërtvyh ì čaradzeâǔ; mnoga zrabìǔ nespadobnaga ǔ vačah Gospada, kab ugnâvìc′ Âgo.

7. І паставіў балвана Астарты, які зрабіў у доме, пра які казаў Гасподзь Давіду і Саламону, сыну ягонаму: у доме гэтым і ў Ерусаліме, які Я выбраў з усіх каленаў Ізраілевых, Я кладу імя Маё навек;

Ì pastavìǔ balvana Astarty, âkì zrabìǔ u dome, pra âkì kazaǔ Gaspodz′ Davìdu ì Salamonu, synu âgonamu: u dome gètym ì ǔ Erusalìme, âkì Â vybraǔ z usìh kalenaǔ Ìzraìlevyh, Â kladu ìmâ Maë navek;

8. і ня дам наперад выступіць назе Ізраільцяніна зь зямлі, якую Я даў бацькам іхнім, калі толькі яны будуць старацца рабіць згодна з усім тым, што Я загадаў ім, і з усім законам, які наказаў ім раб Мой Майсей.

ì nâ dam naperad vystupìc′ naze Ìzraìl′cânìna z′ zâmlì, âkuû Â daǔ bac′kam ìhnìm, kalì tol′kì âny buduc′ staracca rabìc′ zgodna z usìm tym, što Â zagadaǔ ìm, ì z usìm zakonam, âkì nakazaǔ ìm rab Moj Majsej.

9. Але яны не паслухаліся; і зьвёў іх Манасія да таго, што яны рабілі горш за тыя народы, якія вынішчыў Гасподзь ад аблічча сыноў Ізраілевых.

Ale âny ne pasluhalìsâ; ì z′vëǔ ìh Manasìâ da tago, što âny rabìlì gorš za tyâ narody, âkìâ vynìščyǔ Gaspodz′ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh.

10. І казаў Гасподзь праз рабоў Сваіх прарокаў і сказаў:

Ì kazaǔ Gaspodz′ praz raboǔ Svaìh prarokaǔ ì skazaǔ:

11. за тое, што зрабіў Манасія, цар Юдэйскі, такія мярзоты, горш за ўсё тое, што рабілі Амарэі, якія былі да яго, і ўвёў Юду ў грэх ідаламі сваімі,

za toe, što zrabìǔ Manasìâ, car Ûdèjskì, takìâ mârzoty, gorš za ǔsë toe, što rabìlì Amarèì, âkìâ bylì da âgo, ì ǔvëǔ Ûdu ǔ grèh ìdalamì svaìmì,

12. за тое, так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў, вось, Я навяду такое зло на Ерусалім і на Юду, пра якога хто пачуе, зазьвініць увушшу ў таго;

za toe, tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ, vos′, Â navâdu takoe zlo na Erusalìm ì na Ûdu, pra âkoga hto pačue, zaz′vìnìc′ uvuššu ǔ tago;

13. і працягну на Ерусалім мерны шнур Самарыі і вагу дома Ахававага, і вытру Ерусалім так, як выціраюць шалю, вытруць і перакуляць яе;

ì pracâgnu na Erusalìm merny šnur Samaryì ì vagu doma Ahavavaga, ì vytru Erusalìm tak, âk vycìraûc′ šalû, vytruc′ ì perakulâc′ âe;

14. і адкіну рэшту спадчыны Маёй, і аддам у рукі ворагаў іхніх, і будуць на разрабаваньне і спусташэньне ўсім нязычліўцам сваім

ì adkìnu rèštu spadčyny Maëj, ì addam u rukì voragaǔ ìhnìh, ì buduc′ na razrabavan′ne ì spustašèn′ne ǔsìm nâzyčlìǔcam svaìm

15. за тое, што яны рабілі благое ў вачах Маіх і ўгневалі Мяне з таго дня, як выйшлі бацькі іхнія зь Егіпта, і да сёньня.

za toe, što âny rabìlì blagoe ǔ vačah Maìh ì ǔgnevalì Mâne z tago dnâ, âk vyjšlì bac′kì ìhnìâ z′ Egìpta, ì da sën′nâ.

16. А яшчэ праліў Манасія і даволі многа нявіннай крыві, так што напоўніў ёю Ерусалім ад краю да краю, звыш свайго грэху, што ён увёў Юду ў грэх - рабіць благое ў вачах Гасподніх.

A âščè pralìǔ Manasìâ ì davolì mnoga nâvìnnaj kryvì, tak što napoǔnìǔ ëû Erusalìm ad kraû da kraû, zvyš svajgo grèhu, što ën uvëǔ Ûdu ǔ grèh - rabìc′ blagoe ǔ vačah Gaspodnìh.

17. Астатняе пра Манасію і пра ўсё, што ён зрабіў, і пра грахі ягоныя, у чым ён зграшыў, напісана ў летапіе цароў Юдэйскіх.

Astatnâe pra Manasìû ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, ì pra grahì âgonyâ, u čym ën zgrašyǔ, napìsana ǔ letapìe caroǔ Ûdèjskìh.

18. І спачыў Манасія з бацькамі сваімі, і пахаваны ў садзе каля дома ягонага, у садзе Узы. І зацараваў Амон, сын ягоны, замест яго:

Ì spačyǔ Manasìâ z bac′kamì svaìmì, ì pahavany ǔ sadze kalâ doma âgonaga, u sadze Uzy. Ì zacaravaǔ Amon, syn âgony, zamest âgo:

19. дваццаць два гады бло Амону, калі зацараваў, і два гады валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Мэшулэмэт, дачка Харуца, зь Ятбы.

dvaccac′ dva gady blo Amonu, kalì zacaravaǔ, ì dva gady valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Mèšulèmèt, dačka Haruca, z′ Âtby.

20. І рабіў ён благое ў вачах Гасподніх так, як рабіў Манасія, бацька ягоны;

Ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh tak, âk rabìǔ Manasìâ, bac′ka âgony;

21. і хадзіў тою самаю дарогаю, якою хадзіў бацька ягоны, і служыў балванам, якім служыў бацька ягоны, і пакланяўся ім,

ì hadzìǔ toû samaû darogaû, âkoû hadzìǔ bac′ka âgony, ì služyǔ balvanam, âkìm služyǔ bac′ka âgony, ì paklanâǔsâ ìm,

22. і пакінуў Госпада Бога бацькоў сваіх, не хадзіў шляхам Гасподнім.

ì pakìnuǔ Gospada Boga bac′koǔ svaìh, ne hadzìǔ šlâham Gaspodnìm.

23. І склалі змову слугі Амонавыя супроць яго, і забілі цара ў доме ягоным.

Ì sklalì zmovu slugì Amonavyâ suproc′ âgo, ì zabìlì cara ǔ dome âgonym.

24. Але народ зямлі перабіў усіх, хто быў у змове супроць цара Амона; і паставіў народ зямлі царом Ёсію, сына ягонага, замест яго.

Ale narod zâmlì perabìǔ usìh, hto byǔ u zmove suproc′ cara Amona; ì pastavìǔ narod zâmlì carom Ësìû, syna âgonaga, zamest âgo.

25. І пахавалі яго ў магільніцы ягонай, у садзе Узы. І зацараваў Ёсія, сын ягоны, замест яго.

Ì pahavalì âgo ǔ magìl′nìcy âgonaj, u sadze Uzy. Ì zacaravaǔ Ësìâ, syn âgony, zamest âgo.

22 Кіраўнік

1. Восем гадоў было Ёсію, калі зацараваў, і трыццаць адзін год валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Едыда, дачка Адаі, з Боцкафы.

Vosem gadoǔ bylo Ësìû, kalì zacaravaǔ, ì tryccac′ adzìn god valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Edyda, dačka Adaì, z Bockafy.

2. І рабіў ён добрае ў вачах Гасподніх, і хадзіў ва ўсім шляхам Давіда, бацькі свайго, і ня ўхіляўся ні направа, ні налева.

Ì rabìǔ ën dobrae ǔ vačah Gaspodnìh, ì hadzìǔ va ǔsìm šlâham Davìda, bac′kì svajgo, ì nâ ǔhìlâǔsâ nì naprava, nì naleva.

3. На васемнаццатым годзе цара Ёсіі, паслаў цар Шафана, сына Ацаліі, сына Мэшуламавага, пісца ў дом Гасподні, сказаўшы:

Na vasemnaccatym godze cara Ësìì, paslaǔ car Šafana, syna Acalìì, syna Mèšulamavaga, pìsca ǔ dom Gaspodnì, skazaǔšy:

4. ідзі да Хэлкіі першасьвятара, хай ён пералічыць срэбра, прынесенае ў дом Гасподні, якое сабралі ў народу дазорныя каля парога,

ìdzì da Hèlkìì peršas′vâtara, haj ën peralìčyc′ srèbra, prynesenae ǔ dom Gaspodnì, âkoe sabralì ǔ narodu dazornyâ kalâ paroga,

5. і хай аддадуць яго ў рукі майстрам на працы, што прыстаўлены да дома Гасподняга, а гэтыя хай раздаюць яго тым, што працуюць у доме Гасподнім, на паправу пашкодаў у доме,

ì haj addaduc′ âgo ǔ rukì majstram na pracy, što prystaǔleny da doma Gaspodnâga, a gètyâ haj razdaûc′ âgo tym, što pracuûc′ u dome Gaspodnìm, na papravu paškodaǔ u dome,

6. цесьлярам і каменярам, і мулярам сьцен, і на куплю драўніны і часанага каменю на папраўленьне дома;

ces′lâram ì kamenâram, ì mulâram s′cen, ì na kuplû draǔnìny ì časanaga kamenû na papraǔlen′ne doma;

7. зрэшты не патрабаваў у іх адказу за срэбра, перададзенае ў рукі іхнія, бо яны сумленныя.

zrèšty ne patrabavaǔ u ìh adkazu za srèbra, peradadzenae ǔ rukì ìhnìâ, bo âny sumlennyâ.

8. І сказаў Хэлкія першасьвятар Шафану пісцу: кнігу закона я знайшоў у доме Гасподнім. І падаў Хэлкія кнігу Шафану, і ён чытаў яе.

Ì skazaǔ Hèlkìâ peršas′vâtar Šafanu pìscu: knìgu zakona â znajšoǔ u dome Gaspodnìm. Ì padaǔ Hèlkìâ knìgu Šafanu, ì ën čytaǔ âe.

9. І прыйшоў Шафан пісец да цара, і прынёс цару адказ, і сказаў: узялі рабы твае срэбра, і знойдзена ў доме, перадалі яго ў руку майстрам працы, прыстаўленым да дома Гасподняга.

Ì pryjšoǔ Šafan pìsec da cara, ì prynës caru adkaz, ì skazaǔ: uzâlì raby tvae srèbra, ì znojdzena ǔ dome, peradalì âgo ǔ ruku majstram pracy, prystaǔlenym da doma Gaspodnâga.

10. І данёс Шафан пісец цару, кажучы:

Ì danës Šafan pìsec caru, kažučy:

11. ідзеце, папрасеце Госпада за мяне і за народ і за ўсю Юдэю пра словы гэтай знойдзенай кнігі, бо вялікі гнеў Гасподні, які загарэўся на нас за тое, што ня слухалі бацькі нашыя слоў кнігі гэтай, каб рабіць згодна з прадпісаным нам.

ìdzece, paprasece Gospada za mâne ì za narod ì za ǔsû Ûdèû pra slovy gètaj znojdzenaj knìgì, bo vâlìkì gneǔ Gaspodnì, âkì zagarèǔsâ na nas za toe, što nâ sluhalì bac′kì našyâ sloǔ knìgì gètaj, kab rabìc′ zgodna z pradpìsanym nam.

12. І пайшоў Хэлкія сьвятар, і Ахікам, і Ахбор, і Шафан, і Асая да Алдамфы прарочыцы, жонкі Шалума, сына Тыквы, сына Хархаса, захавальніка вопраткі, - а жыла яна ў Ерусаліме, у другой частцы, - і гаварылі зь ёю.

Ì pajšoǔ Hèlkìâ s′vâtar, ì Ahìkam, ì Ahbor, ì Šafan, ì Asaâ da Aldamfy praročycy, žonkì Šaluma, syna Tykvy, syna Harhasa, zahaval′nìka vopratkì, - a žyla âna ǔ Erusalìme, u drugoj častcy, - ì gavarylì z′ ëû.

13. І яна сказала ім: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: скажэце чалавеку, які паслаў вас да мяне:

Ì âna skazala ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: skažèce čalaveku, âkì paslaǔ vas da mâne:

14. так кажа Гасподзь: навяду ліха на месца гэтае і на жыхароў яго - усе словы кнігі, якую чытаў цар Юдэйскі.

tak kaža Gaspodz′: navâdu lìha na mesca gètae ì na žyharoǔ âgo - use slovy knìgì, âkuû čytaǔ car Ûdèjskì.

15. За тое, што пакінулі Мяне, і дымяць іншым багам, каб раздражняць Мяне ўсімі дзеямі рук сваіх, загарэўся гнеў Мой на месца гэтае, і не патухне.

Za toe, što pakìnulì Mâne, ì dymâc′ ìnšym bagam, kab razdražnâc′ Mâne ǔsìmì dzeâmì ruk svaìh, zagarèǔsâ gneǔ Moj na mesca gètae, ì ne patuhne.

16. А цару Юдэйскаму, які паслаў вас папытацца ў Госпада, скажэце: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў пра словы, якія ты чуў:

A caru Ûdèjskamu, âkì paslaǔ vas papytacca ǔ Gospada, skažèce: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ pra slovy, âkìâ ty čuǔ:

17. як што зьмякчылася сэрца тваё, і ты ўпакорыўся прад Госпадам, пачуўшы тое, што Я сказаў пра месца гэтае і пра жыхароў яго, што яны будуць прадметам жаху і пракляцьця, і ты падраў вопратку сваю і плакаў прад Мною, дык і Я пачуў цябе, кажа Гасподзь.

âk što z′mâkčylasâ sèrca tvaë, ì ty ǔpakoryǔsâ prad Gospadam, pačuǔšy toe, što Â skazaǔ pra mesca gètae ì pra žyharoǔ âgo, što âny buduc′ pradmetam žahu ì praklâc′câ, ì ty padraǔ vopratku svaû ì plakaǔ prad Mnoû, dyk ì Â pačuǔ câbe, kaža Gaspodz′.

18. За гэта, Я прыкладу цябе да бацькоў тваіх, і ты пакладзены будзеш у магільніцу тваю ў міры, і ня ўбачаць вочы твае ўсяго таго бедства, якое Я навяду на месца гэтае. І прынесьлі цару адказ.

Za gèta, Â prykladu câbe da bac′koǔ tvaìh, ì ty pakladzeny budzeš u magìl′nìcu tvaû ǔ mìry, ì nâ ǔbačac′ vočy tvae ǔsâgo tago bedstva, âkoe Â navâdu na mesca gètae. Ì prynes′lì caru adkaz.

23 Кіраўнік

1. І паслаў цар, і сабралі да яго ўсіх старэйшынаў Юды і Ерусаліма.

Ì paslaǔ car, ì sabralì da âgo ǔsìh starèjšynaǔ Ûdy ì Erusalìma.

2. І пайшоў цар у дом Гасподні, і ўсе Юдэі, і ўсе жыхары Ерусаліма зь ім, і сьвятары, і прарокі, і ўвесь люд ад малога да вялікага, і прачытаў уголас ім усе словы кнігі запавета, знойдзенай у доме Гасподнім.

Ì pajšoǔ car u dom Gaspodnì, ì ǔse Ûdèì, ì ǔse žyhary Erusalìma z′ ìm, ì s′vâtary, ì prarokì, ì ǔves′ lûd ad maloga da vâlìkaga, ì pračytaǔ ugolas ìm use slovy knìgì zapaveta, znojdzenaj u dome Gaspodnìm.

3. Потым устаў цар на ўзвышанае месца і даў перад домам Гасподнім запавет - трымацца Госпада і захоўваць наказы Ягоныя і адкрыцьці Ягоныя, і пастановы Ягоныя, ад усяго сэрца і ад усёй душы, каб выканаць словы запавету гэтага, напісаныя ў кнізе гэтай. І ўвесь народ уступіў у запавет.

Potym ustaǔ car na ǔzvyšanae mesca ì daǔ perad domam Gaspodnìm zapavet - trymacca Gospada ì zahoǔvac′ nakazy Âgonyâ ì adkryc′cì Âgonyâ, ì pastanovy Âgonyâ, ad usâgo sèrca ì ad usëj dušy, kab vykanac′ slovy zapavetu gètaga, napìsanyâ ǔ knìze gètaj. Ì ǔves′ narod ustupìǔ u zapavet.

4. І загадаў цар Хэлкію першасьвятару і іншым сьвятарам і дазорным каля парога вынесьці з храма Гасподняга ўсе рэчы, зробленыя дзеля Ваала і дзеля Астарты і дзеля ўсяго воінства нябеснага, і спаліў іх за Ерусалімам у даліне Кедрон, і загадаў попел ад іх аднесьці ў Вэтыль.

Ì zagadaǔ car Hèlkìû peršas′vâtaru ì ìnšym s′vâtaram ì dazornym kalâ paroga vynes′cì z hrama Gaspodnâga ǔse rèčy, zroblenyâ dzelâ Vaala ì dzelâ Astarty ì dzelâ ǔsâgo voìnstva nâbesnaga, ì spalìǔ ìh za Erusalìmam u dalìne Kedron, ì zagadaǔ popel ad ìh adnes′cì ǔ Vètyl′.

5. І пакінуў жрацоў, якіх паставілі цары Юдэйскія, каб учыняць дымленьне на вышынях у гарадах Юдэйскіх і ваколіцах Ерусаліма, - і якія кадзілі Ваалу, сонцу, і месяцу, і сузор'ям і ўсяму воінству нябеснаму;

Ì pakìnuǔ žracoǔ, âkìh pastavìlì cary Ûdèjskìâ, kab učynâc′ dymlen′ne na vyšynâh u garadah Ûdèjskìh ì vakolìcah Erusalìma, - ì âkìâ kadzìlì Vaalu, soncu, ì mesâcu, ì suzor'âm ì ǔsâmu voìnstvu nâbesnamu;

6. І вынес Астарту з дома Гасподняга за Ерусалім да патока Кедрон і спаліў яе каля патока Кедрон, і сьцёр яе ў пыл і кінуў пыл яе на могілках агульнанародных;

Ì vynes Astartu z doma Gaspodnâga za Erusalìm da patoka Kedron ì spalìǔ âe kalâ patoka Kedron, ì s′cër âe ǔ pyl ì kìnuǔ pyl âe na mogìlkah agul′nanarodnyh;

7. і разбурыў дамы блудныя, якія былі пры храме Гасподнім, дзе жанчыны ткалі вопратку Астарце;

ì razburyǔ damy bludnyâ, âkìâ bylì pry hrame Gaspodnìm, dze žančyny tkalì vopratku Astarce;

8. і вывеў усіх жрацоў з гарадоў Юдэйскіх, і спаганьбіў вышыні, на якіх учынялі дымленьне жрацы, ад Гевы да Вірсавіі, і разбурыў вышыні перад брамаю - тую, якая перад уваходам у браму Ісуса начальніка горада, і тую, якая зь левага боку каля гарадское брамы.

ì vyveǔ usìh žracoǔ z garadoǔ Ûdèjskìh, ì spagan′bìǔ vyšynì, na âkìh učynâlì dymlen′ne žracy, ad Gevy da Vìrsavìì, ì razburyǔ vyšynì perad bramaû - tuû, âkaâ perad uvahodam u bramu Ìsusa načal′nìka gorada, ì tuû, âkaâ z′ levaga boku kalâ garadskoe bramy.

9. Зрэшты жрацы вышыняў ня прыносілі ахвяр на ахвярніку Гасподнім у Ерусаліме, а праснакі елі разам з братамі сваімі.

Zrèšty žracy vyšynâǔ nâ prynosìlì ahvâr na ahvârnìku Gaspodnìm u Erusalìme, a prasnakì elì razam z bratamì svaìmì.

10. І спаганьбіў ён Тафэт, што ў даліне сыноў Энома, каб ніхто не праводзіў сына свайго і дачкі сваёй праз агонь Малоху;

Ì spagan′bìǔ ën Tafèt, što ǔ dalìne synoǔ Ènoma, kab nìhto ne pravodzìǔ syna svajgo ì dačkì svaëj praz agon′ Malohu;

11. і адмяніў коней, якіх ставілі цары Юдэйскія сонцу перад уваходам у дом Гасподні паблізу пакояў Нэтан-Мэлэха еўнуха, што ў Фарурыме, калясьніцы сонца спаліў агнём.

ì admânìǔ konej, âkìh stavìlì cary Ûdèjskìâ soncu perad uvahodam u dom Gaspodnì pablìzu pakoâǔ Nètan-Mèlèha eǔnuha, što ǔ Faruryme, kalâs′nìcy sonca spalìǔ agnëm.

12. І ахвярнікі на даху сьвятліцы Ахазавай, якія зрабілі цары Юдэйскія, і ахвярнікі, якія зрабіў Манасія на абодвух дварах дома Гасподняга разбурыў цар і выкінуў адтуль, і кінуў пыл іх у паток Кедрон.

Ì ahvârnìkì na dahu s′vâtlìcy Ahazavaj, âkìâ zrabìlì cary Ûdèjskìâ, ì ahvârnìkì, âkìâ zrabìǔ Manasìâ na abodvuh dvarah doma Gaspodnâga razburyǔ car ì vykìnuǔ adtul′, ì kìnuǔ pyl ìh u patok Kedron.

13. І вышыні, якія каля Ерусаліма, направа ад Алейнай гары, якія спарудзіў Саламон, цар Ізраілеў, Астарце, мярзоце Сідонскай, і Хамосу, мярзоце Маавіцкай, і Мілхому, мярзоце Аманіцкай, спаганьбіў цар;

Ì vyšynì, âkìâ kalâ Erusalìma, naprava ad Alejnaj gary, âkìâ sparudzìǔ Salamon, car Ìzraìleǔ, Astarce, mârzoce Sìdonskaj, ì Hamosu, mârzoce Maavìckaj, ì Mìlhomu, mârzoce Amanìckaj, spagan′bìǔ car;

14. і паламаў статуі, і высек дубровы, і напоўніў месца іх касьцямі чалавечымі.

ì palamaǔ statuì, ì vysek dubrovy, ì napoǔnìǔ mesca ìh kas′câmì čalavečymì.

15. Таксама і ахвярнік, які ў Вэтылі, вышыню, спаруджаную Ераваамам, сынам Наватавым, які ўвёў Ізраіля ў грэх, - таксама і ахвярнік той і вышыню ён разбурыў, і спаліў гэтую вышыню, сьцёр у пыл, і спаліў дуброву.

Taksama ì ahvârnìk, âkì ǔ Vètylì, vyšynû, sparudžanuû Eravaamam, synam Navatavym, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh, - taksama ì ahvârnìk toj ì vyšynû ën razburyǔ, ì spalìǔ gètuû vyšynû, s′cër u pyl, ì spalìǔ dubrovu.

16. І зірнуў Ёсія, і ўбачыў магілы, якія там на гары, і паслаў, і ўзяў косьці з магілаў, і спаліў на ахвярніку, і спаганьбіў яго па слове Гасподнім, якое абвясьціў чалавек Божы, які прадказаў падзеі гэтыя,

Ì zìrnuǔ Ësìâ, ì ǔbačyǔ magìly, âkìâ tam na gary, ì paslaǔ, ì ǔzâǔ kos′cì z magìlaǔ, ì spalìǔ na ahvârnìku, ì spagan′bìǔ âgo pa slove Gaspodnìm, âkoe abvâs′cìǔ čalavek Božy, âkì pradkazaǔ padzeì gètyâ,

17. і сказаў Ёсія: што гэта за помнік, які я бачу? І сказалі яму жыхары горада: гэта магіла чалавека Божага, які прыходзіў зь Юдэі, і абвясьціў пра тое, што ты робіш над ахвярнікам Вэтыльскім.

ì skazaǔ Ësìâ: što gèta za pomnìk, âkì â baču? Ì skazalì âmu žyhary gorada: gèta magìla čalaveka Božaga, âkì pryhodzìǔ z′ Ûdèì, ì abvâs′cìǔ pra toe, što ty robìš nad ahvârnìkam Vètyl′skìm.

18. І сказаў ён: пакіньце яго ў спакоі, ніхто хай не чапае касьцей ягоных. І пахавалі косьці яго і косьці прарока, які прыходзіў з Самарыі.

Ì skazaǔ ën: pakìn′ce âgo ǔ spakoì, nìhto haj ne čapae kas′cej âgonyh. Ì pahavalì kos′cì âgo ì kos′cì praroka, âkì pryhodzìǔ z Samaryì.

19. Таксама і ўсе капішчы вышыняў у гарадах Самарыйскіх, якія спарудзілі цары Ізраільскія, прагняўляючы Госпада, разбурыў Ёсія, і зрабіў зь імі тое самае, што зрабіў у Вэтылі;

Taksama ì ǔse kapìščy vyšynâǔ u garadah Samaryjskìh, âkìâ sparudzìlì cary Ìzraìl′skìâ, pragnâǔlâûčy Gospada, razburyǔ Ësìâ, ì zrabìǔ z′ ìmì toe samae, što zrabìǔ u Vètylì;

20. і закалоў усіх жрацоў вышыняў, якія там былі, на ахвярніках, і спаліў косьці чалавечыя на іх, - і вярнуўся ў Ерусалім.

ì zakaloǔ usìh žracoǔ vyšynâǔ, âkìâ tam bylì, na ahvârnìkah, ì spalìǔ kos′cì čalavečyâ na ìh, - ì vârnuǔsâ ǔ Erusalìm.

21. І загадаў цар усяму народу, сказаўшы: учынеце пасху Госпаду Богу вашаму, як напісана ў гэтай кнізе запавета, -

Ì zagadaǔ car usâmu narodu, skazaǔšy: učynece pashu Gospadu Bogu vašamu, âk napìsana ǔ gètaj knìze zapaveta, -

22. таму што ня была ўчынена такая пасха ад дзён судзьдзяў, якія судзілі Ізраіля ва ўсе дні цароў Ізраільскіх і цароў Юдэйскіх;

tamu što nâ byla ǔčynena takaâ pasha ad dzën sudz′dzâǔ, âkìâ sudzìlì Ìzraìlâ va ǔse dnì caroǔ Ìzraìl′skìh ì caroǔ Ûdèjskìh;

23. а на васемнаццатым годзе цара Ёсіі была ўчынена гэтая пасха Госпаду ў Ерусаліме.

a na vasemnaccatym godze cara Ësìì byla ǔčynena gètaâ pasha Gospadu ǔ Erusalìme.

24. І закліначоў мёртвых, і чараўнікоў, і тэрафімаў, і ідалаў, і ўсе мярзоты, якія паяўляліся ў зямлі Юдэйскай і ў Ерусаліме, зьнішчыў словы закона, напісаныя ў кнізе, якую знайшоў Хэлкія сьвятар у доме Гасподнім.

Ì zaklìnačoǔ mërtvyh, ì čaraǔnìkoǔ, ì tèrafìmaǔ, ì ìdalaǔ, ì ǔse mârzoty, âkìâ paâǔlâlìsâ ǔ zâmlì Ûdèjskaj ì ǔ Erusalìme, z′nìščyǔ slovy zakona, napìsanyâ ǔ knìze, âkuû znajšoǔ Hèlkìâ s′vâtar u dome Gaspodnìm.

25. Падобнага да яго ня было цара да яго, які зьвярнуўся б да Госпада ўсім сэрцам сваім, і ўсёю душою сваёю, і ўсімі сіламі сваімі, па ўсім законе Майсеевым; і пасьля яго не паявіўся падобны да яго.

Padobnaga da âgo nâ bylo cara da âgo, âkì z′vârnuǔsâ b da Gospada ǔsìm sèrcam svaìm, ì ǔsëû dušoû svaëû, ì ǔsìmì sìlamì svaìmì, pa ǔsìm zakone Majseevym; ì pas′lâ âgo ne paâvìǔsâ padobny da âgo.

26. Аднак жа Гасподзь не адклаў вялікай лютасьці гневу Свайго, якою загарэўся гнеў Ягоны і на Юду за ўсе зьнявагі, якімі ўгневаў Яго Манасія.

Adnak ža Gaspodz′ ne adklaǔ vâlìkaj lûtas′cì gnevu Svajgo, âkoû zagarèǔsâ gneǔ Âgony ì na Ûdu za ǔse z′nâvagì, âkìmì ǔgnevaǔ Âgo Manasìâ.

27. І сказаў Гасподзь: і Юду адкіну ад аблічча Майго, як адкінуў Я Ізраіля, і адкіну горад гэты, Ерусалім, які Я выбраў, і дом, пра які Я сказаў: будзе імя Маё там.

Ì skazaǔ Gaspodz′: ì Ûdu adkìnu ad ablìčča Majgo, âk adkìnuǔ Â Ìzraìlâ, ì adkìnu gorad gèty, Erusalìm, âkì Â vybraǔ, ì dom, pra âkì Â skazaǔ: budze ìmâ Maë tam.

28. Астатняе пра Ёсію, пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх.

Astatnâe pra Ësìû, pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh.

29. У дні ягоныя пайшоў фараон Нэхаа, цар Егіпецкі, супроць цара Асірыйскага на раку Еўфрат. І выйшаў цар Ёсія насустрач яму, і той забіў яго ў Мэгідоне, калі ўбачыў яго.

U dnì âgonyâ pajšoǔ faraon Nèhaa, car Egìpeckì, suproc′ cara Asìryjskaga na raku Eǔfrat. Ì vyjšaǔ car Ësìâ nasustrač âmu, ì toj zabìǔ âgo ǔ Mègìdone, kalì ǔbačyǔ âgo.

30. І рабы ягоныя павезьлі яго мёртвага з Мэгідона, і прывезьлі яго ў Ерусалім, і пахавалі яго ў магільніцы ягонай. І ўзяў народ землі Ёахаза, сына Ёсінага, і памазалі яго і паставілі царом замест бацькі ягонага.

Ì raby âgonyâ pavez′lì âgo mërtvaga z Mègìdona, ì pryvez′lì âgo ǔ Erusalìm, ì pahavalì âgo ǔ magìl′nìcy âgonaj. Ì ǔzâǔ narod zemlì Ëahaza, syna Ësìnaga, ì pamazalì âgo ì pastavìlì carom zamest bac′kì âgonaga.

31. Дваццаць тры гады было Ёахазу, калі зацараваў, і тры месяцы валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Хамутал, дачка Ераміі, зь Ліўны.

Dvaccac′ try gady bylo Ëahazu, kalì zacaravaǔ, ì try mesâcy valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Hamutal, dačka Eramìì, z′ Lìǔny.

32. І рабіў ён благое ў вачах Гасподніх ва ўсім так, як рабілі бацькі ягоныя.

Ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh va ǔsìm tak, âk rabìlì bac′kì âgonyâ.

33. І затрымаў яго фараон Нэхаа ў Рыўле, у зямлі Эматскай, каб ён не валадарыў у Ерусаліме, - і наклаў спагону на замлю ягоную сто талантаў срэбра і сто талантаў золата.

Ì zatrymaǔ âgo faraon Nèhaa ǔ Ryǔle, u zâmlì Èmatskaj, kab ën ne valadaryǔ u Erusalìme, - ì naklaǔ spagonu na zamlû âgonuû sto talantaǔ srèbra ì sto talantaǔ zolata.

34. І паставіў царом фараон Нэхаа Эліякіма, сына Ёсіінага, замест Ёсіі, бацькі ягонага, і памяняў імя ягонае на Ёакіма; а Ёхаза ўзяў і вывез у Егіпет, дзе ён і памёр.

Ì pastavìǔ carom faraon Nèhaa Èlìâkìma, syna Ësììnaga, zamest Ësìì, bac′kì âgonaga, ì pamânâǔ ìmâ âgonae na Ëakìma; a Ëhaza ǔzâǔ ì vyvez u Egìpet, dze ën ì pamër.

35. І срэбра і золата даваў Ёакім фараону; ён зрабіў ацэну зямлі, каб даваць срэбра па загадзе фараона; ад кожнага народу зямлі, паводле ацэны сваёй, ён спаганяў срэбра і золата, каб аддаваць фараону Нэхаа.

Ì srèbra ì zolata davaǔ Ëakìm faraonu; ën zrabìǔ acènu zâmlì, kab davac′ srèbra pa zagadze faraona; ad kožnaga narodu zâmlì, pavodle acèny svaëj, ën spaganâǔ srèbra ì zolata, kab addavac′ faraonu Nèhaa.

36. Дваццаць пяць гадоў было Ёакіму, калі зацараваў, і адзінаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Зэбуда, дачка Фэдаі, з Румы.

Dvaccac′ pâc′ gadoǔ bylo Ëakìmu, kalì zacaravaǔ, ì adzìnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Zèbuda, dačka Fèdaì, z Rumy.

37. І рабіў ён неспадобнае ў вачах Гасподніх ва ўсім так, як рабілі бацькі ягоныя.

Ì rabìǔ ën nespadobnae ǔ vačah Gaspodnìh va ǔsìm tak, âk rabìlì bac′kì âgonyâ.

24 Кіраўнік

1. У дні ягоныя выступіў Навухаданосар цар Вавілонскі, і зрабіўся Ёакім падуладным яму на тры гады, але потым адпаў ад яго.

U dnì âgonyâ vystupìǔ Navuhadanosar car Vavìlonskì, ì zrabìǔsâ Ëakìm paduladnym âmu na try gady, ale potym adpaǔ ad âgo.

2. І пасылаў на яго Гасподзь полчышчы Халдэяў, і полчышчы Сірыйцаў, і полчышчы Маавіцянаў, і полчышчы Аманіцянаў, - пасылаў іх на Юду, каб пагубіць яго па слове Госпада, якое Ён сказаў праз рабоў Сваіх прарокаў.

Ì pasylaǔ na âgo Gaspodz′ polčyščy Haldèâǔ, ì polčyščy Sìryjcaǔ, ì polčyščy Maavìcânaǔ, ì polčyščy Amanìcânaǔ, - pasylaǔ ìh na Ûdu, kab pagubìc′ âgo pa slove Gospada, âkoe Ën skazaǔ praz raboǔ Svaìh prarokaǔ.

3. Па загадзе Госпада было гэта зь Юдам, каб адкінуць яго ад аблічча Яго за грахі Манасіі, за ўсё, што ён зрабіў;

Pa zagadze Gospada bylo gèta z′ Ûdam, kab adkìnuc′ âgo ad ablìčča Âgo za grahì Manasìì, za ǔsë, što ën zrabìǔ;

4. і за кроў нявінную, якую ён праліў, напоўніўшы Ерусалім крывёю нявіннаю, Гасподзь не захацеў дараваць.

ì za kroǔ nâvìnnuû, âkuû ën pralìǔ, napoǔnìǔšy Erusalìm kryvëû nâvìnnaû, Gaspodz′ ne zahaceǔ daravac′.

5. Астатняе пра Ёакіма і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх.

Astatnâe pra Ëakìma ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh.

6. І спачыў Ёакім з бацькамі сваімі, і зацараваў Еханія, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ëakìm z bac′kamì svaìmì, ì zacaravaǔ Ehanìâ, syn âgony, zamest âgo.

7. Цар Егіпецкі ня выходзіў болей зь зямлі сваёй, бо ўзяў цар Вавілонскі ўсё, ад патока Егіпецкага да ракі Еўфрата, што належала цару Егіпецкаму.

Car Egìpeckì nâ vyhodzìǔ bolej z′ zâmlì svaëj, bo ǔzâǔ car Vavìlonskì ǔsë, ad patoka Egìpeckaga da rakì Eǔfrata, što naležala caru Egìpeckamu.

8. Васямнаццаць гадоў было Еханіі, калі зацараваў, і тры месяцы валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Нэхушта, дачка Элнафана, зь Ерусаліма.

Vasâmnaccac′ gadoǔ bylo Ehanìì, kalì zacaravaǔ, ì try mesâcy valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Nèhušta, dačka Èlnafana, z′ Erusalìma.

9. І рабіў ён благое ў вачах Гасподніх ва ўсім так, як рабіў бацька ягоны.

Ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh va ǔsìm tak, âk rabìǔ bac′ka âgony.

10. У той час падступіліся рабы Навухаданосара, цара Вавілонскага, да Ерусаліма, і падупаў горад аблозе.

U toj čas padstupìlìsâ raby Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, da Erusalìma, ì padupaǔ gorad abloze.

11. І прыйшоў Навухаданосар, цар Вавілонскі, да горада, калі рабы ягоныя аблажылі яго.

Ì pryjšoǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, da gorada, kalì raby âgonyâ ablažylì âgo.

12. І выйшаў Еханія, цар Юдэйскі, да цара Вавілонскага, ён і маці ягоная, і слугі ягоныя, і князі ягоныя, і еўнухі ягоныя, - і ўзяў яго цар Вавілонскі на восьмым годзе свайго валадараньня,

Ì vyjšaǔ Ehanìâ, car Ûdèjskì, da cara Vavìlonskaga, ën ì macì âgonaâ, ì slugì âgonyâ, ì knâzì âgonyâ, ì eǔnuhì âgonyâ, - ì ǔzâǔ âgo car Vavìlonskì na vos′mym godze svajgo valadaran′nâ,

13. і вывез ён адтуль усе скарбы дома Гасподняга і скарбы царскага дома; і паламаў, як сказаў Гасподзь, увесь залаты посуд, які Саламон, цар Ізраільскі, зрабіў у храме Гасподнім;

ì vyvez ën adtul′ use skarby doma Gaspodnâga ì skarby carskaga doma; ì palamaǔ, âk skazaǔ Gaspodz′, uves′ zalaty posud, âkì Salamon, car Ìzraìl′skì, zrabìǔ u hrame Gaspodnìm;

14. і сьсяліў увесь Ерусалім, і ўсіх князёў, і ўсё адважнае войска, - дзесяць тысяч было пераселеных, - і ўсіх цесьляроў і кавалёў; нікога не засталося, апрача беднага люду зямлі.

ì s′sâlìǔ uves′ Erusalìm, ì ǔsìh knâzëǔ, ì ǔsë advažnae vojska, - dzesâc′ tysâč bylo peraselenyh, - ì ǔsìh ces′lâroǔ ì kavalëǔ; nìkoga ne zastalosâ, aprača bednaga lûdu zâmlì.

15. І перасяліў ён Еханію ў Вавілон; і маці цара, і жонак цара, і еўнухаў ягоных, і моцных зямлі вывеў на пасяленьне зь Ерусаліма ў Вавілон.

Ì perasâlìǔ ën Ehanìû ǔ Vavìlon; ì macì cara, ì žonak cara, ì eǔnuhaǔ âgonyh, ì mocnyh zâmlì vyveǔ na pasâlen′ne z′ Erusalìma ǔ Vavìlon.

16. І ўсё войска лікам сем тысяч, і ўмельцаў, і будаўнікоў тысячу, усіх адважных, якія ходзяць на вайну, вывеў цар Вавілонскі на пасяленьне ў Вавілон.

Ì ǔsë vojska lìkam sem tysâč, ì ǔmel′caǔ, ì budaǔnìkoǔ tysâču, usìh advažnyh, âkìâ hodzâc′ na vajnu, vyveǔ car Vavìlonskì na pasâlen′ne ǔ Vavìlon.

17. І паставіў царом цар Вавілонскі Матанію, дзядзьку Еханіі, замест яго, і перамяніў імя ягонае на Сэдэкію.

Ì pastavìǔ carom car Vavìlonskì Matanìû, dzâdz′ku Ehanìì, zamest âgo, ì peramânìǔ ìmâ âgonae na Sèdèkìû.

18. Дваццаць адзін год было Сэдэкію, калі зацараваў, і адзінаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Хамутал, дачка Ераміі, зь Ліўны.

Dvaccac′ adzìn god bylo Sèdèkìû, kalì zacaravaǔ, ì adzìnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Hamutal, dačka Eramìì, z′ Lìǔny.

19. І рабіў ён благое ў вачах Гасподніх ва ўсім так, як рабіў Ёакім.

Ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh va ǔsìm tak, âk rabìǔ Ëakìm.

20. Гнеў Гасподні быў над Ерусалімам і над Юдам да таго, што Ён адкінуў іх ад аблічча Свайго. І адпаў Сэдэкія ад цара Вавілонскага.

Gneǔ Gaspodnì byǔ nad Erusalìmam ì nad Ûdam da tago, što Ën adkìnuǔ ìh ad ablìčča Svajgo. Ì adpaǔ Sèdèkìâ ad cara Vavìlonskaga.

25 Кіраўнік

1. На дзявятым годзе валадараньня свайго, на дзясятым месяцы, у дзень дзясяты месяца прыйшоў Навухаданосар, цар Вавілонскі, з усім войскам сваім да Ерусаліма, і аблажыў яго, і насыпаў вакол яго вал.

Na dzâvâtym godze valadaran′nâ svajgo, na dzâsâtym mesâcy, u dzen′ dzâsâty mesâca pryjšoǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, z usìm vojskam svaìm da Erusalìma, ì ablažyǔ âgo, ì nasypaǔ vakol âgo val.

2. І быў горад у аблозе да адзінаццатага года цара Сэдэкіі.

Ì byǔ gorad u abloze da adzìnaccataga goda cara Sèdèkìì.

3. На дзявяты дзень месяца ўзмацніўся голад у горадзе, і ня было хлеба ў народу зямлі.

Na dzâvâty dzen′ mesâca ǔzmacnìǔsâ golad u goradze, ì nâ bylo hleba ǔ narodu zâmlì.

4. І ўзяты быў горад, і пабеглі ўсе вайсковыя ўначы па дарозе да брамы, паміж дзьвюма сьценамі, што каля царскага саду; а Халдэі стаялі вакол горада, і цар пайшоў дарогаю раўніне.

Ì ǔzâty byǔ gorad, ì pabeglì ǔse vajskovyâ ǔnačy pa daroze da bramy, pamìž dz′vûma s′cenamì, što kalâ carskaga sadu; a Haldèì staâlì vakol gorada, ì car pajšoǔ darogaû raǔnìne.

5. І пагналася войска Халдэйскае за царом, і дагналі яго на раўнінах Ерыхонскіх, і ўсё войска ягонае разьбеглася ад яго.

Ì pagnalasâ vojska Haldèjskae za carom, ì dagnalì âgo na raǔnìnah Eryhonskìh, ì ǔsë vojska âgonae raz′beglasâ ad âgo.

6. І ўзялі цара, і завялі яго да цара Вавілонскага ў Рыўлу, і ўчынілі над ім суд:

Ì ǔzâlì cara, ì zavâlì âgo da cara Vavìlonskaga ǔ Ryǔlu, ì ǔčynìlì nad ìm sud:

7. і сыноў Сэдэкіі закалолі на вачах у яго, а самому Сэдэкію асьляпілі вочы і закавалі яго ў кайданы, і завялі яго ў Вавілон.

ì synoǔ Sèdèkìì zakalolì na vačah u âgo, a samomu Sèdèkìû as′lâpìlì vočy ì zakavalì âgo ǔ kajdany, ì zavâlì âgo ǔ Vavìlon.

8. На пятым месяцы, у сёмы дзень месяца, гэта значыцца, на дзевятнаццатым годзе Навухаданосара, цара Вавілонскага, прыйшоў Навузардан, начальнік целаахоўцаў, слуга цара Вавілонскага, у Ерусалім

Na pâtym mesâcy, u sëmy dzen′ mesâca, gèta značycca, na dzevâtnaccatym godze Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, pryjšoǔ Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, sluga cara Vavìlonskaga, u Erusalìm

9. і спаліў дом Гасподні і дом цара, і ўсе дамы ў Ерусаліме, і ўсе дамы вялікія спаліў агнём;

ì spalìǔ dom Gaspodnì ì dom cara, ì ǔse damy ǔ Erusalìme, ì ǔse damy vâlìkìâ spalìǔ agnëm;

10. і сьцены вакол Ерусаліма разбурыла войска Халдэйскае, якое было ў начальніка целаахоўцаў.

ì s′ceny vakol Erusalìma razburyla vojska Haldèjskae, âkoe bylo ǔ načal′nìka celaahoǔcaǔ.

11. І астатні люд, які заставаўся ў горадзе, і перабежчыкаў, якія перакінуліся да цара Вавілонскага і астатні просты люд выселіў Навузардан, начальнік целаахоўцаў.

Ì astatnì lûd, âkì zastavaǔsâ ǔ goradze, ì perabežčykaǔ, âkìâ perakìnulìsâ da cara Vavìlonskaga ì astatnì prosty lûd vyselìǔ Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ.

12. Толькі некалькіх зь беднага люду зямлі пакінуў начальнік целаахоўцаў работнікамі вінаграднікаў і ратаямі.

Tol′kì nekal′kìh z′ bednaga lûdu zâmlì pakìnuǔ načal′nìk celaahoǔcaǔ rabotnìkamì vìnagradnìkaǔ ì rataâmì.

13. І слупы медныя, якія былі каля дома Гасподняга, і падставы, і мора меднае, якое ў доме Гасподнім, паламалі Халдэі, і занесьлі медзь іх у Вавілон;

Ì slupy mednyâ, âkìâ bylì kalâ doma Gaspodnâga, ì padstavy, ì mora mednae, âkoe ǔ dome Gaspodnìm, palamalì Haldèì, ì zanes′lì medz′ ìh u Vavìlon;

14. і тазы, і лапаткі, і нажы, і лыжкі, і ўвесь посуд медны, які ўжываўся пры служэньні, узялі;

ì tazy, ì lapatkì, ì nažy, ì lyžkì, ì ǔves′ posud medny, âkì ǔžyvaǔsâ pry služèn′nì, uzâlì;

15. і кадзільніцы, і чары, што было залатое і што было срэбнае, узяў начальнік целаахоўцаў:

ì kadzìl′nìcy, ì čary, što bylo zalatoe ì što bylo srèbnae, uzâǔ načal′nìk celaahoǔcaǔ:

16. слупы лікам два, мора адно, і падставы, якія зрабіў Саламон у дом Гасподні, - медзі ва ўсіх гэтых рэчах ня было вагі.

slupy lìkam dva, mora adno, ì padstavy, âkìâ zrabìǔ Salamon u dom Gaspodnì, - medzì va ǔsìh gètyh rèčah nâ bylo vagì.

17. Васемнаццаць локцяў вышыні ў адным слупе; вянок на ім медны, а вышыня вянка тры локці, і сетка і гранатавыя яблыкі вакол вянка - усе зь медзі. Тое самае і на другім слупе зь сеткаю.

Vasemnaccac′ lokcâǔ vyšynì ǔ adnym slupe; vânok na ìm medny, a vyšynâ vânka try lokcì, ì setka ì granatavyâ âblykì vakol vânka - use z′ medzì. Toe samae ì na drugìm slupe z′ setkaû.

18. І ўзяў начальнік целаахоўцаў Сэраю першасьвятара і Цэфанію, сьвятара другога, і трох, якія стаялі на варце каля парога.

Ì ǔzâǔ načal′nìk celaahoǔcaǔ Sèraû peršas′vâtara ì Cèfanìû, s′vâtara drugoga, ì troh, âkìâ staâlì na varce kalâ paroga.

19. І з горада ўзяў аднаго еўнуха, які начальнічаў над людзьмі ваеннымі, і пяць чалавек, якія стаяць перад абліччам цара, якія былі ў горадзе, і пісца галоўнага ў войску, які запісваў у войска людзей зямлі, якія былі ў горадзе.

Ì z gorada ǔzâǔ adnago eǔnuha, âkì načal′nìčaǔ nad lûdz′mì vaennymì, ì pâc′ čalavek, âkìâ staâc′ perad ablìččam cara, âkìâ bylì ǔ goradze, ì pìsca galoǔnaga ǔ vojsku, âkì zapìsvaǔ u vojska lûdzej zâmlì, âkìâ bylì ǔ goradze.

20. І ўзяў іх Навузардан, начальнік целаахоўцаў, і адвёў іх да цара Вавілонскага ў Рыўлу.

Ì ǔzâǔ ìh Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, ì advëǔ ìh da cara Vavìlonskaga ǔ Ryǔlu.

21. І пабіў іх цар Вавілонскі і забіў іх у Рыўле, у зямлі Эмат. І выселены Юдэі зь зямлі сваёй.

Ì pabìǔ ìh car Vavìlonskì ì zabìǔ ìh u Ryǔle, u zâmlì Èmat. Ì vyseleny Ûdèì z′ zâmlì svaëj.

22. А над людам, які заставаўся ў зямлі Юдэйскай, які пакінуў Навухаданосар, цар Вавілонскі, - над імі паставіў начальнікам Гадолію, сына Ахікама, сына Шафанавага.

A nad lûdam, âkì zastavaǔsâ ǔ zâmlì Ûdèjskaj, âkì pakìnuǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, - nad ìmì pastavìǔ načal′nìkam Gadolìû, syna Ahìkama, syna Šafanavaga.

23. Калі пачулі ўсе ваеначальнікі, яны і людзі іх, што цар Вавілонскі паставіў начальнікам Гадолію, дык прыйшлі да Гадоліі ў Масіфу, і менавіта: Ісмаіл, сын Нэтаніі, і Ёханан, сын Карэя, і Сэрая, сын Танхумэта з Нэтафата, і Езанія, сын Маахіцяніна, яны і людзі іхнія.

Kalì pačulì ǔse vaenačal′nìkì, âny ì lûdzì ìh, što car Vavìlonskì pastavìǔ načal′nìkam Gadolìû, dyk pryjšlì da Gadolìì ǔ Masìfu, ì menavìta: Ìsmaìl, syn Nètanìì, ì Ëhanan, syn Karèâ, ì Sèraâ, syn Tanhumèta z Nètafata, ì Ezanìâ, syn Maahìcânìna, âny ì lûdzì ìhnìâ.

24. І запрысягнуўся Гадолія ім і людзям іхнім, і сказаў ім: ня бойцеся быць падуладнымі Халдэям, сялецеся на зямлі і служэце цару Вавілонскаму, і хай будзе добра вам.

Ì zaprysâgnuǔsâ Gadolìâ ìm ì lûdzâm ìhnìm, ì skazaǔ ìm: nâ bojcesâ byc′ paduladnymì Haldèâm, sâlecesâ na zâmlì ì služèce caru Vavìlonskamu, ì haj budze dobra vam.

25. Але на сёмым месяцы прыйшоў Ісмаіл, сын Нэтаніі, сына Элішамы, з племя царскага, зь дзесяцьцю чалавекамі, і пабіў Гадолію, і ён памёр, і Юдэяў і Халдэяў, якія былі зь ім у Масіфе.

Ale na sëmym mesâcy pryjšoǔ Ìsmaìl, syn Nètanìì, syna Èlìšamy, z plemâ carskaga, z′ dzesâc′cû čalavekamì, ì pabìǔ Gadolìû, ì ën pamër, ì Ûdèâǔ ì Haldèâǔ, âkìâ bylì z′ ìm u Masìfe.

26. І ўстаў увесь народ, ад малога да вялікага, і ваеначальнікі, і пайшлі ў Егіпет, бо баяліся Халдэяў.

Ì ǔstaǔ uves′ narod, ad maloga da vâlìkaga, ì vaenačal′nìkì, ì pajšlì ǔ Egìpet, bo baâlìsâ Haldèâǔ.

27. На трыццаць сёмым годзе перасяленьня Еханіі, цара Юдэйскага, на дванаццатым месяцы, у дваццаць сёмы дзень месяца, Эвілмэродах, цар Вавілонскі, у год свайго ўцараваньня, вывеў Еханію, цара Юдэйскага, з дома турэмнага.

Na tryccac′ sëmym godze perasâlen′nâ Ehanìì, cara Ûdèjskaga, na dvanaccatym mesâcy, u dvaccac′ sëmy dzen′ mesâca, Èvìlmèrodah, car Vavìlonskì, u god svajgo ǔcaravan′nâ, vyveǔ Ehanìû, cara Ûdèjskaga, z doma turèmnaga.

28. і гаварыў зь ім дружалюбна, і паставіў трон ягоны вышэй за трон цароў, якія былі ў яго ў Вавілоне;

ì gavaryǔ z′ ìm družalûbna, ì pastavìǔ tron âgony vyšèj za tron caroǔ, âkìâ bylì ǔ âgo ǔ Vavìlone;

29. і перамяніў турэмную вопратку ягоную, і ён усюды меў ежу ў яго, ва ўсе дні жыцьця ягонага.

ì peramânìǔ turèmnuû vopratku âgonuû, ì ën usûdy meǔ ežu ǔ âgo, va ǔse dnì žyc′câ âgonaga.

30. І ўтрыманьне яго, утрыманьне пастаяннае, выдавалася яму ад цара, дзень у дзень, ва ўсе дні жыцьця ягонага.

Ì ǔtryman′ne âgo, utryman′ne pastaânnae, vydavalasâ âmu ad cara, dzen′ u dzen′, va ǔse dnì žyc′câ âgonaga.

1 ЛЕТАПІСАЎ 1 LETAPÌSAǓ

1 Кіраўнік

1. Адам, Сіт, Энос,

Adam, Sìt, Ènos,

2. Каінан, Малелэіл, Ярэд,

Kaìnan, Malelèìl, Ârèd,

3. Энох, Матусал, Ламэх,

Ènoh, Matusal, Lamèh,

4. Ной, Сім, Хам і Яфэт.

Noj, Sìm, Ham ì Âfèt.

5. Сыны Яфэта, Гамэр, Магог, Мадай, Яван, Тувал, Мэшэх і Тырас.

Syny Âfèta, Gamèr, Magog, Madaj, Âvan, Tuval, Mèšèh ì Tyras.

6. Сыны Гамэра: Аскеназ, Рыфат і Тагарма.

Syny Gamèra: Askenaz, Ryfat ì Tagarma.

7. Сыны Явана: Эліса, Тарсіс, Кітым і Даданім.

Syny Âvana: Èlìsa, Tarsìs, Kìtym ì Dadanìm.

8. Сыны Хама: Хуш, Міцраім, Фут і Ханаан.

Syny Hama: Huš, Mìcraìm, Fut ì Hanaan.

9. Сыны Хуша: Сэва, Хавіла, Саўта, Раама і Саўтэха. Сыны Раамы: Шэва і Дэдан.

Syny Huša: Sèva, Havìla, Saǔta, Raama ì Saǔtèha. Syny Raamy: Šèva ì Dèdan.

10. Хуш спарадзіў таксама Німрода: гэты пачаў быць моцным на зямлі.

Huš sparadzìǔ taksama Nìmroda: gèty pačaǔ byc′ mocnym na zâmlì.

11. Міцраім спарадзіў: Лудыма, Анаміма, Лэгавіма, Наўтухіма,

Mìcraìm sparadzìǔ: Ludyma, Anamìma, Lègavìma, Naǔtuhìma,

12. Патрусіма, Каслухіма, ад якога пайшлі Філістымляне, і Кафтарыма.

Patrusìma, Kasluhìma, ad âkoga pajšlì Fìlìstymlâne, ì Kaftaryma.

13. Ханаан спарадзіў Сідона, першынца свайго, Хэта,

Hanaan sparadzìǔ Sìdona, peršynca svajgo, Hèta,

14. Евусэя, Амарэя, Гергесэя,

Evusèâ, Amarèâ, Gergesèâ,

15. Эвэя, Аркея, Сінэя,

Èvèâ, Arkeâ, Sìnèâ,

16. Арвадэя, Цэмарэя і Хаматэя.

Arvadèâ, Cèmarèâ ì Hamatèâ.

17. Сыны Сіма: Элам, Асур, Арфаксад, Луд і Арам. Сыны Арама: Уц, Хул, Гефэр і Мэшэх.

Syny Sìma: Èlam, Asur, Arfaksad, Lud ì Aram. Syny Arama: Uc, Hul, Gefèr ì Mèšèh.

18. Арфаксад спарадзіў Каінана, а Каінан спарадзіў Салу, а Сала спарадзіў Эвэра.

Arfaksad sparadzìǔ Kaìnana, a Kaìnan sparadzìǔ Salu, a Sala sparadzìǔ Èvèra.

19. У Эвэра нарадзіліся два сыны: імя аднаго Фалэк, бо ў дні ягоныя падзялілася зямля; імя брата ягонага Ёктан.

U Èvèra naradzìlìsâ dva syny: ìmâ adnago Falèk, bo ǔ dnì âgonyâ padzâlìlasâ zâmlâ; ìmâ brata âgonaga Ëktan.

20. Ёктан спарадзіў Алмадада, Шалэфа, Хацармавэта, Ераха,

Ëktan sparadzìǔ Almadada, Šalèfa, Hacarmavèta, Eraha,

21. Гадарама, Узала, Дыклу,

Gadarama, Uzala, Dyklu,

22. Эвала, Авімаіла, Шэву,

Èvala, Avìmaìla, Šèvu,

23. Афіра, Хавілу і Ёвава. Усе гэтыя сыны Ёктана.

Afìra, Havìlu ì Ëvava. Use gètyâ syny Ëktana.

24. А сыны Сімавыя: Арфаксад, Каінан, Сала,

A syny Sìmavyâ: Arfaksad, Kaìnan, Sala,

25. Эвэр, Фалэк, Рагаў,

Èvèr, Falèk, Ragaǔ,

26. Сэруг, Нахор, Тара,

Sèrug, Nahor, Tara,

27. Аўрам, ён жа Абрагам.

Aǔram, ën ža Abragam.

28. Сыны Абрагама: Ісак і Ізмаіл.

Syny Abragama: Ìsak ì Ìzmaìl.

29. Вось радавод іхні: першынец Ізмаілаў Наваёт, за ім Кедар, Адбэел, Міўсам,

Vos′ radavod ìhnì: peršynec Ìzmaìlaǔ Navaët, za ìm Kedar, Adbèel, Mìǔsam,

30. Мішма, Дума, Маса, Хадад, Тэма,

Mìšma, Duma, Masa, Hadad, Tèma,

31. Ертур, Нафіш і Кедма. Гэта сыны Ізмаілавыя.

Ertur, Nafìš ì Kedma. Gèta syny Ìzmaìlavyâ.

32. Сыны Хэтуры, наложніцы Абрагамавай: яна нарадзіла Зімрана, Ёкшана, Мэдана, Мадыяна, Ішбака і Шуаха. Сыны Ёкшана: Шэва і Дэдан.

Syny Hètury, naložnìcy Abragamavaj: âna naradzìla Zìmrana, Ëkšana, Mèdana, Madyâna, Ìšbaka ì Šuaha. Syny Ëkšana: Šèva ì Dèdan.

33. Сыны Мадыяна: Эфа, Эфэр, Ханох, Авіда і Элдага. Усе гэтыя сыны Хэтуры.

Syny Madyâna: Èfa, Èfèr, Hanoh, Avìda ì Èldaga. Use gètyâ syny Hètury.

34. І спарадзіў Абрагам Ісака. Сыны Ісака: Ісаў і Ізраіль.

Ì sparadzìǔ Abragam Ìsaka. Syny Ìsaka: Ìsaǔ ì Ìzraìl′.

35. Сыны Ісава: Эліфаз, Рагуіл, Еус, Еглом і Карэй.

Syny Ìsava: Èlìfaz, Raguìl, Eus, Eglom ì Karèj.

36. Сыны Эліфаза: Тэман, Амар, Цэфо, Гатам, Кеназ, Амалік.

Syny Èlìfaza: Tèman, Amar, Cèfo, Gatam, Kenaz, Amalìk.

37. Сыны Рагуіла: Нахат, Зэрах, Шама і Міза.

Syny Raguìla: Nahat, Zèrah, Šama ì Mìza.

38. Сыны Сэіра: Латан, Шавал, Цывэон, Ана, Дышон, Эцэр і Дышан.

Syny Sèìra: Latan, Šaval, Cyvèon, Ana, Dyšon, Ècèr ì Dyšan.

39. Сыны Латана: Хоры і Гемам; а сястра ў Латана: Тымна.

Syny Latana: Hory ì Gemam; a sâstra ǔ Latana: Tymna.

40. Сыны Шавала: Алэан, Манахат, Эвал, Шэфо і Анам. Сыны Цывэона: Ая і Ана.

Syny Šavala: Alèan, Manahat, Èval, Šèfo ì Anam. Syny Cyvèona: Aâ ì Ana.

41. Дзеці Аны: Дышон. Сыны Дышона Хэмдан, Эшбан, Ітран і Хэран.

Dzecì Any: Dyšon. Syny Dyšona Hèmdan, Èšban, Ìtran ì Hèran.

42. Сыны Эцэра: Білган, Зааван і Акан. Сыны Дышона: Уц і Аран.

Syny Ècèra: Bìlgan, Zaavan ì Akan. Syny Dyšona: Uc ì Aran.

43. Гэтыя - цары, якія валадарылі ў зямлі Эдома, раней чым зацараваў цар над сынамі Ізраілевымі: Бэла, сын Вэора, і імя горада ягонага - Дынгава;

Gètyâ - cary, âkìâ valadarylì ǔ zâmlì Èdoma, ranej čym zacaravaǔ car nad synamì Ìzraìlevymì: Bèla, syn Vèora, ì ìmâ gorada âgonaga - Dyngava;

44. і памёр Бэла, і зацараваў пасьля яго Ёван, сын Зэраха, з Васоры.

ì pamër Bèla, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Ëvan, syn Zèraha, z Vasory.

45. І памёр Ёван, і зацараваў пасьля яго Хушам, зь зямлі Тэманіцян.

Ì pamër Ëvan, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Hušam, z′ zâmlì Tèmanìcân.

46. І памёр Хушам, і зацараваў пасьля яго Гадад, сын Бэдадаў, які пабіў Мадыяніцян на полі Маава; імя горада ягонага Авів.

Ì pamër Hušam, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Gadad, syn Bèdadaǔ, âkì pabìǔ Madyânìcân na polì Maava; ìmâ gorada âgonaga Avìv.

47. І памёр Гадад, і зацараваў пасьля яго Самла, з Масрэкі.

Ì pamër Gadad, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Samla, z Masrèkì.

48. І памёр Самла, і зацараваў пасьля яго Саўл, з Рэхавота, што каля ракі.

Ì pamër Samla, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Saǔl, z Rèhavota, što kalâ rakì.

49. І памёр Саўл, і зацараваў пасьля яго Баал-Ханан, сын Ахбора.

Ì pamër Saǔl, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Baal-Hanan, syn Ahbora.

50. І памёр Баал-Ханан, і зацараваў пасьля яго Гадар; імя горада ягонага Паў; імя жонкі ягонай Мэгэтавэель, дачка Матрэда, дачка Мэзагава.

Ì pamër Baal-Hanan, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Gadar; ìmâ gorada âgonaga Paǔ; ìmâ žonkì âgonaj Mègètavèel′, dačka Matrèda, dačka Mèzagava.

51. І памёр Гадар. І былі старэйшыны ў Эдома: старэйшына Тымна, старэйшына Алва, старэйшына Етэт,

Ì pamër Gadar. Ì bylì starèjšyny ǔ Èdoma: starèjšyna Tymna, starèjšyna Alva, starèjšyna Etèt,

52. старэйшына Алівэма, старэйшына Эла, старэйшына Пінон,

starèjšyna Alìvèma, starèjšyna Èla, starèjšyna Pìnon,

53. старэйшына Кеназ, старэйшына Тэман, старэйшына Міўцар,

starèjšyna Kenaz, starèjšyna Tèman, starèjšyna Mìǔcar,

54. старэйшына Магдыіл, старэйшына Ірам. Вось старэйшыны Ідумэйскія.

starèjšyna Magdyìl, starèjšyna Ìram. Vos′ starèjšyny Ìdumèjskìâ.

2 Кіраўнік

1. Вось сыны Ізраіля: Рувім, Сімяон, Левій, Юда, Ісахар, Завулон,

Vos′ syny Ìzraìlâ: Ruvìm, Sìmâon, Levìj, Ûda, Ìsahar, Zavulon,

2. Дан, Язэп, Веньямін, Нэфталім, Гад і Асір.

Dan, Âzèp, Ven′âmìn, Nèftalìm, Gad ì Asìr.

3. Сыны Юды: Ір, Анан і Сілом, - трое нарадзіліся ў яго ад дачкі Шуевай, Хананэянкі. І быў Ір, першынец Юдаў, незаўгодны ў вачах Госпада, і Он забіў яго.

Syny Ûdy: Ìr, Anan ì Sìlom, - troe naradzìlìsâ ǔ âgo ad dačkì Šuevaj, Hananèânkì. Ì byǔ Ìr, peršynec Ûdaǔ, nezaǔgodny ǔ vačah Gospada, ì On zabìǔ âgo.

4. І Тамар, нявестка ягоная, нарадзіла яму Фарэса і Зару. Усіх сыноў у Юды было пяцёра.

Ì Tamar, nâvestka âgonaâ, naradzìla âmu Farèsa ì Zaru. Usìh synoǔ u Ûdy bylo pâcëra.

5. Сыны Фарэса: Эсмром і Хамул.

Syny Farèsa: Èsmrom ì Hamul.

6. Сыны Зары: Зімры, Этан, Эман, Халкол і Дара; усіх іх пяцёра.

Syny Zary: Zìmry, Ètan, Èman, Halkol ì Dara; usìh ìh pâcëra.

7. Сыны Хармі: Ахар, які навёў бяду на Ізраіля, парушыўшы заклён.

Syny Harmì: Ahar, âkì navëǔ bâdu na Ìzraìlâ, parušyǔšy zaklën.

8. Сын Этана: Азарыя.

Syn Ètana: Azaryâ.

9. Сыны Эсрома, якія нарадзіліся ў яго: Ерахмэіл, Арам і Хэлувай.

Syny Èsroma, âkìâ naradzìlìsâ ǔ âgo: Erahmèìl, Aram ì Hèluvaj.

10. А Арам спарадзіў Амінадава; Амінадаў спарадзіў Наасона, князя сыноў Юдавых;

A Aram sparadzìǔ Amìnadava; Amìnadaǔ sparadzìǔ Naasona, knâzâ synoǔ Ûdavyh;

11. Наасон спарадзіў Салмона, Салмон спарадзіў Ваоза;

Naason sparadzìǔ Salmona, Salmon sparadzìǔ Vaoza;

12. Ваоз спарадзіў Авіда, Авід спарадзіў Есэя;

Vaoz sparadzìǔ Avìda, Avìd sparadzìǔ Esèâ;

13. Есэй спарадзіў першынца свайго Эліява, другога - Амінадава, трэцяга - Саму,

Esèj sparadzìǔ peršynca svajgo Èlìâva, drugoga - Amìnadava, trècâga - Samu,

14. чацьвёртага - Натанаіла, пятага - Радая,

čac′vërtaga - Natanaìla, pâtaga - Radaâ,

15. шостага - Ацэма, сёмага - Давіда.

šostaga - Acèma, sëmaga - Davìda.

16. Сёстры іхнія: Саруя і Авігея. Сыны Саруі: Авэса, Ёаў і Азаіл, трое.

Sëstry ìhnìâ: Saruâ ì Avìgeâ. Syny Saruì: Avèsa, Ëaǔ ì Azaìl, troe.

17. Авігея нарадзіла Амэсу; а бацька Амэсы - Етэр, Ізмаільцянін.

Avìgeâ naradzìla Amèsu; a bac′ka Amèsy - Etèr, Ìzmaìl′cânìn.

18. Халеў, сын Эсрома, спарадзіў ад Азувы, жонкі, і ад Ерыоты, і вось сыны ягоныя: Ешэр, Шаваў і Ардон.

Haleǔ, syn Èsroma, sparadzìǔ ad Azuvy, žonkì, ì ad Eryoty, ì vos′ syny âgonyâ: Ešèr, Šavaǔ ì Ardon.

19. І памерла Азува; і ўзяў сабе Халеў Эфрату, і яна нарадзіла яму Хура.

Ì pamerla Azuva; ì ǔzâǔ sabe Haleǔ Èfratu, ì âna naradzìla âmu Hura.

20. Хур спарадзіў Урыя, Урый спарадзіў Вэсэлііла.

Hur sparadzìǔ Uryâ, Uryj sparadzìǔ Vèsèlììla.

21. Пасьля Эсром увайшоў да дачкі Махіра, бацькі Галаадавага, і ўзяў яе, а было яму шэсьцьдзясят гадоў, і яна нарадзіла Яму Сэгува.

Pas′lâ Èsrom uvajšoǔ da dačkì Mahìra, bac′kì Galaadavaga, ì ǔzâǔ âe, a bylo âmu šès′c′dzâsât gadoǔ, ì âna naradzìla Âmu Sèguva.

22. Сэгуў спарадзіў Яіра, і было ў яго дваццаць тры гарады ў зямлі Галаадскай.

Sèguǔ sparadzìǔ Âìra, ì bylo ǔ âgo dvaccac′ try garady ǔ zâmlì Galaadskaj.

23. Але Гесуране і Сірыйцы ўзялі ў іх селішчы Яіра. Кенат і залежныя ад яго гарады, - шэсьцьдзясят гарадоў. Усе гэтыя гарады сыноў Махіра, бацькі Галаадавага.

Ale Gesurane ì Sìryjcy ǔzâlì ǔ ìh selìščy Âìra. Kenat ì zaležnyâ ad âgo garady, - šès′c′dzâsât garadoǔ. Use gètyâ garady synoǔ Mahìra, bac′kì Galaadavaga.

24. Пасьля сьмерці Эсрома ў Халеў-Эфраце, жонка Эсромава, Авія, нарадзіла яму Ашхура, бацьку Тэкоі.

Pas′lâ s′mercì Èsroma ǔ Haleǔ-Èfrace, žonka Èsromava, Avìâ, naradzìla âmu Ašhura, bac′ku Tèkoì.

25. Сыны Ерахмэіла, першынца Эсромавага, былі: першынец Рам, за ім Вуна, Арэн, Ацэм і Ахія.

Syny Erahmèìla, peršynca Èsromavaga, bylì: peršynec Ram, za ìm Vuna, Arèn, Acèm ì Ahìâ.

26. Была ў Ерахмэіла і другая жонка, імя яе Атара; яна маці Анама.

Byla ǔ Erahmèìla ì drugaâ žonka, ìmâ âe Atara; âna macì Anama.

27. Сыны Рама, першынца Ерахмэілавага, былі: Маац, Ямін і Экер.

Syny Rama, peršynca Erahmèìlavaga, bylì: Maac, Âmìn ì Èker.

28. Сыны Анама былі: Шамай і Яда. Сыны Шамая: Надаў і Авішур.

Syny Anama bylì: Šamaj ì Âda. Syny Šamaâ: Nadaǔ ì Avìšur.

29. Імя жонкі Авішуравай Авіхаіль, і яна нарадзіла яму Ахбана і Маліда.

Ìmâ žonkì Avìšuravaj Avìhaìl′, ì âna naradzìla âmu Ahbana ì Malìda.

30. Сыны Надава: Сэлед і Афаім. І памёр Сэлед бязьдзетны.

Syny Nadava: Sèled ì Afaìm. Ì pamër Sèled bâz′dzetny.

31. Сын Афаіма: Ішый. Сын Ішыя: Шэшан. Сын Шэшана: Ахлай.

Syn Afaìma: Ìšyj. Syn Ìšyâ: Šèšan. Syn Šèšana: Ahlaj.

32. Сыны Яды, брата Шамаевага: Етэр, Ёнатан. Етэр памёр бязьдзетным.

Syny Âdy, brata Šamaevaga: Etèr, Ënatan. Etèr pamër bâz′dzetnym.

33. Сыны Ёнатана: Пэлет і Заза. Гэта сыны Ерахмэіла.

Syny Ënatana: Pèlet ì Zaza. Gèta syny Erahmèìla.

34. У Шэшана ня было сыноў, а толькі дочкі. У Шэшана быў раб, Егіпцянін, імя яго Ярха;

U Šèšana nâ bylo synoǔ, a tol′kì dočkì. U Šèšana byǔ rab, Egìpcânìn, ìmâ âgo Ârha;

35. І Шэшан аддаў дачку сваю Ярху за жонку, і яна нарадзіла яму Атая.

Ì Šèšan addaǔ dačku svaû Ârhu za žonku, ì âna naradzìla âmu Ataâ.

36. Атай спарадзіў Натана. Натан спарадзіў Завада;

Ataj sparadzìǔ Natana. Natan sparadzìǔ Zavada;

37. Завад спарадзіў Эфлала, Эфлал спарадзіў Авіда;

Zavad sparadzìǔ Èflala, Èflal sparadzìǔ Avìda;

38. Авід спарадзіў Еуя, Еуй спарадзіў Азарыю;

Avìd sparadzìǔ Euâ, Euj sparadzìǔ Azaryû;

39. Азарыя спарадзіў Хэлеца, Хэлец спарадзіў Элеасу;

Azaryâ sparadzìǔ Hèleca, Hèlec sparadzìǔ Èleasu;

40. Элеаса спарадзіў Сісмая, Сісмай спарадзіў Салума;

Èleasa sparadzìǔ Sìsmaâ, Sìsmaj sparadzìǔ Saluma;

41. Салум спарадзіў Екамію, Екамія спарадзіў Элішаму.

Salum sparadzìǔ Ekamìû, Ekamìâ sparadzìǔ Èlìšamu.

42. Сыны Халева, брата Ерахмэілавага: Мэша, першынец ягоны, - ён бацька Зіфа; і сыны Марэшы, бацькі Хэўрона.

Syny Haleva, brata Erahmèìlavaga: Mèša, peršynec âgony, - ën bac′ka Zìfa; ì syny Marèšy, bac′kì Hèǔrona.

43. Сыны Хэўрона: Карэй і Тапаух, і Рэкем і Шэма.

Syny Hèǔrona: Karèj ì Tapauh, ì Rèkem ì Šèma.

44. Шэма спарадзіў Рахама, бацьку Ёркеамавага, а Рэкем спарадзіў Шамая.

Šèma sparadzìǔ Rahama, bac′ku Ërkeamavaga, a Rèkem sparadzìǔ Šamaâ.

45. Сын Шамая Маон, а Маон - бацька Бэт-Цура.

Syn Šamaâ Maon, a Maon - bac′ka Bèt-Cura.

46. І Эфа, наложніца Халелава, нарадзіла Харана, Моцу і Газэза. І Харан спарадзіў Газэза.

Ì Èfa, naložnìca Halelava, naradzìla Harana, Mocu ì Gazèza. Ì Haran sparadzìǔ Gazèza.

47. Сыны Егдая: Рэгем, Ётам, Гешаўн, Пэлет, Эфа і Шааф.

Syny Egdaâ: Règem, Ëtam, Gešaǔn, Pèlet, Èfa ì Šaaf.

48. Наложніца Халевава, Мааха, нарадзіла Шэвера і Тырхану;

Naložnìca Halevava, Maaha, naradzìla Šèvera ì Tyrhanu;

49. яна ж нарадзіла Шаафа, бацьку Мадманы, Шэву, бацьку Махэны і бацьку Гівэі. А дачка Халева - Ахса.

âna ž naradzìla Šaafa, bac′ku Madmany, Šèvu, bac′ku Mahèny ì bac′ku Gìvèì. A dačka Haleva - Ahsa.

50. Вось сыны Халева: сын Хур, першынец Эфраты: Шавал, бацька Кірыят-Ярыма;

Vos′ syny Haleva: syn Hur, peršynec Èfraty: Šaval, bac′ka Kìryât-Âryma;

51. Салма, бацька Віфляема; Харэф, бацька Бэтгадэра.

Salma, bac′ka Vìflâema; Harèf, bac′ka Bètgadèra.

52. У Шавала, бацькі Кірыят-Ярыма, былі сыны: Гарое, Хацы, Галмэнюхот.

U Šavala, bac′kì Kìryât-Âryma, bylì syny: Garoe, Hacy, Galmènûhot.

53. Плямёны Кірыят-Ярыма: Ітрыяны, Футыяны, Шуматаны і Мідраіцяны. Ад гэтых пайшлі Царанэі і Эштааляне.

Plâmëny Kìryât-Âryma: Ìtryâny, Futyâny, Šumatany ì Mìdraìcâny. Ad gètyh pajšlì Caranèì ì Èštaalâne.

54. Сыны Салмы: Віфляемляне і Нэтафацяне, вянок дома Ёававага і палавіна Энухацян - Царане,

Syny Salmy: Vìflâemlâne ì Nètafacâne, vânok doma Ëavavaga ì palavìna Ènuhacân - Carane,

55. і плямёны Сафэрыйцаў, якія жылі ў Ябэцы, Тырэйцы, Шымэйцы, Сухайцы: гэта кінэяне, якія паходзілі ад Хамата, бацькі Бэтрэхава.

ì plâmëny Safèryjcaǔ, âkìâ žylì ǔ Âbècy, Tyrèjcy, Šymèjcy, Suhajcy: gèta kìnèâne, âkìâ pahodzìlì ad Hamata, bac′kì Bètrèhava.

3 Кіраўнік

1. Сыны Давіда, якія нарадзіліся ў яго ў Хэўроне, былі: першынец Амнон, ад Ахінаамы Ізрэеліцянкі; другі - Далуя, ад Авігеі Карміліцянкі,

Syny Davìda, âkìâ naradzìlìsâ ǔ âgo ǔ Hèǔrone, bylì: peršynec Amnon, ad Ahìnaamy Ìzrèelìcânkì; drugì - Daluâ, ad Avìgeì Karmìlìcânkì,

2. трэці - Авэсалом, сын Маахі дачкі Талмая, цара Гесурскага; чацьвёрты - Аданія, сын Агіты;

trècì - Avèsalom, syn Maahì dačkì Talmaâ, cara Gesurskaga; čac′vërty - Adanìâ, syn Agìty;

3. пяты - Сафатыя, ад Авіталы; шосты - Ітрэам, ад Аглаі, жонкі ягонай, -

pâty - Safatyâ, ad Avìtaly; šosty - Ìtrèam, ad Aglaì, žonkì âgonaj, -

4. шэсьць, якія нарадзіліся ў яго ў Хэўроне; а валадарыў ён там сем гадоў і шэсьць месяцаў; а трыццаць тры гады валадарыў у Ерусаліме.

šès′c′, âkìâ naradzìlìsâ ǔ âgo ǔ Hèǔrone; a valadaryǔ ën tam sem gadoǔ ì šès′c′ mesâcaǔ; a tryccac′ try gady valadaryǔ u Erusalìme.

5. А гэтыя нарадзіліся ў яго ў Ерусаліме: Шыма, Шаваў, Натан і Саламон, чацьвёра ад Вірсавіі, дачкі Аміілавай;

A gètyâ naradzìlìsâ ǔ âgo ǔ Erusalìme: Šyma, Šavaǔ, Natan ì Salamon, čac′vëra ad Vìrsavìì, dačkì Amììlavaj;

6. Іўхар, Элішама, Эліфэлэт,

Ìǔhar, Èlìšama, Èlìfèlèt,

7. Нагаг, Нэфэг, Яфія,

Nagag, Nèfèg, Âfìâ,

8. Элішама, Эліяда і Эліфэлэт - дзевяцёра.

Èlìšama, Èlìâda ì Èlìfèlèt - dzevâcëra.

9. Вось усе сыны Давіда, акрамя сыноў ад наложніц. Сястра іхняя Тамар.

Vos′ use syny Davìda, akramâ synoǔ ad naložnìc. Sâstra ìhnââ Tamar.

10. Сын Саламона Раваам: ягоны сын Авія, ягоны сын Аса, ягоны сын Ёсафат,

Syn Salamona Ravaam: âgony syn Avìâ, âgony syn Asa, âgony syn Ësafat,

11. ягоны сын Ёрам, ягоны сын Озія, ягоны сын Ёас,

âgony syn Ëram, âgony syn Ozìâ, âgony syn Ëas,

12. ягоны сын Амасія, ягоны сын Азарыя, ягоны сын Ётам,

âgony syn Amasìâ, âgony syn Azaryâ, âgony syn Ëtam,

13. ягоны сын Ахаз, ягоны сын Эзэкія, ягоны сын Манасія,

âgony syn Ahaz, âgony syn Èzèkìâ, âgony syn Manasìâ,

14. ягоны сын Амон, ягоны сын Ёсія.

âgony syn Amon, âgony syn Ësìâ.

15. Сыны Ёсіі: першынец Ёахаз, другі Ёакім, трэці Сэдэкія, чацьвёрты Сэлум.

Syny Ësìì: peršynec Ëahaz, drugì Ëakìm, trècì Sèdèkìâ, čac′vërty Sèlum.

16. Сыны Ёакіма: Ханія, сын ягоны; Сэдэкія, сын ягоны.

Syny Ëakìma: Hanìâ, syn âgony; Sèdèkìâ, syn âgony.

17. Малкірам Фэдая, Шэнацар, Эзэкія, Гашама і Савадыя.

Malkìram Fèdaâ, Šènacar, Èzèkìâ, Gašama ì Savadyâ.

18. І сыны Фэдаі: Зарававэль і Шымэй. А сыны Зарававэля: Мэшулам і Хананія, і Шэламіт, сястра іхняя,

Ì syny Fèdaì: Zaravavèl′ ì Šymèj. A syny Zaravavèlâ: Mèšulam ì Hananìâ, ì Šèlamìt, sâstra ìhnââ,

19. і яшчэ пяць: Хашува, Агел, Бэрэхія, Хасадыя і Юшаў-Хэсэль.

ì âščè pâc′: Hašuva, Agel, Bèrèhìâ, Hasadyâ ì Ûšaǔ-Hèsèl′.

20. І сыны Хананіі: Фэлатыя і Ісая: ягоны сын Рэфая, ягоны сын Арнан, ягоны сын Авадыя, ягоны сын Шэханія.

Ì syny Hananìì: Fèlatyâ ì Ìsaâ: âgony syn Rèfaâ, âgony syn Arnan, âgony syn Avadyâ, âgony syn Šèhanìâ.

21. Сын Шэханіі: Шэмая; сыны Шэмаі: Хатуш, Ігеал, Барыях, Нэарыя і Шафат, шасьцёра.

Syn Šèhanìì: Šèmaâ; syny Šèmaì: Hatuš, Ìgeal, Baryâh, Nèaryâ ì Šafat, šas′cëra.

22. Сыны Нэарыі: Эльёэнай, Эзэкія і Азрыкам, трое.

Syny Nèaryì: Èl′ëènaj, Èzèkìâ ì Azrykam, troe.

23. Сыны Эльёэная: Гадаўягу, Элеашыў, Фэлая, Акуў, Ёханан, Далая і Анані, сямёра.

Syny Èl′ëènaâ: Gadaǔâgu, Èleašyǔ, Fèlaâ, Akuǔ, Ëhanan, Dalaâ ì Ananì, sâmëra.

4 Кіраўнік

1. Сыны Юды: Фарэс, Эсром, Хармі, Хур і Шавал.

Syny Ûdy: Farès, Èsrom, Harmì, Hur ì Šaval.

2. Рэая, сын Шавала, спарадзіў Яхата; Яхат спарадзіў Ахума і Лагада: ад іх плямёны Царанаў.

Rèaâ, syn Šavala, sparadzìǔ Âhata; Âhat sparadzìǔ Ahuma ì Lagada: ad ìh plâmëny Caranaǔ.

3. І гэтыя сыны Этама: Ізрэель, Ішма і Ідбаш, і сястра іхняя, на імя Гацлелпоні,

Ì gètyâ syny Ètama: Ìzrèel′, Ìšma ì Ìdbaš, ì sâstra ìhnââ, na ìmâ Gaclelponì,

4. Пэнуэл, бацька Гэдора, і Эзэр, бацька Хуша. Вось сыны Хура, першынца Эфраты, бацькі Віфляема.

Pènuèl, bac′ka Gèdora, ì Èzèr, bac′ka Huša. Vos′ syny Hura, peršynca Èfraty, bac′kì Vìflâema.

5. У Ахшура, бацькі Тэкоі, былі дзьве жонкі: Хэла і Наара.

U Ahšura, bac′kì Tèkoì, bylì dz′ve žonkì: Hèla ì Naara.

6. І нарадзіла яму Наара Ахузама, Хэфэра, Тымні і Ахаштары: гэта сыны Наары.

Ì naradzìla âmu Naara Ahuzama, Hèfèra, Tymnì ì Ahaštary: gèta syny Naary.

7. Сыны Хэлы: Цэрэт, Цохар і Этнан.

Syny Hèly: Cèrèt, Cohar ì Ètnan.

8. Коц спарадзіў: Анува і Цавэна і плямёны Ахархэла, сына Гарумавага.

Koc sparadzìǔ: Anuva ì Cavèna ì plâmëny Aharhèla, syna Garumavaga.

9. Явіс быў больш славуты за сваіх братоў. Маці дала яму імя Явіс, сказаўшы: я нарадзіла яго з хваробай.

Âvìs byǔ bol′š slavuty za svaìh bratoǔ. Macì dala âmu ìmâ Âvìs, skazaǔšy: â naradzìla âgo z hvarobaj.

10. І заклікаў Явіс да Бога Ізраілевага і сказаў: о, калі б Ты дабраславіў мяне Тваім дабраславеньнем, пашырыў межы мае, і рука Твая была са мною, ахоўваючы мяне ад зла, каб я не гараваў`.. І Бог паслаў яму, чаго ён прасіў.

Ì zaklìkaǔ Âvìs da Boga Ìzraìlevaga ì skazaǔ: o, kalì b Ty dabraslavìǔ mâne Tvaìm dabraslaven′nem, pašyryǔ mežy mae, ì ruka Tvaâ byla sa mnoû, ahoǔvaûčy mâne ad zla, kab â ne garavaǔ`.. Ì Bog paslaǔ âmu, čago ën prasìǔ.

11. А Хэлуў, брат Шухі, спарадзіў Махіра; ён ёсьць бацька Эштона.

A Hèluǔ, brat Šuhì, sparadzìǔ Mahìra; ën ës′c′ bac′ka Èštona.

12. Эштон спарадзіў Бэт-Рафу, Пасэаха і Тэхіну, бацьку горада Нааса; гэта жыхары Рэхі.

Èšton sparadzìǔ Bèt-Rafu, Pasèaha ì Tèhìnu, bac′ku gorada Naasa; gèta žyhary Rèhì.

13. Сыны Кеназа: Гатанііл і Сэрая. Сын Гатанііла: Хатаат.

Syny Kenaza: Gatanììl ì Sèraâ. Syn Gatanììla: Hataat.

14. Мэанатай спарадзіў Офру, а Сэрая спарадзіў Ёава, родапачынальніка даліны цесьляроў, бо яны былі цесьляры.

Mèanataj sparadzìǔ Ofru, a Sèraâ sparadzìǔ Ëava, rodapačynal′nìka dalìny ces′lâroǔ, bo âny bylì ces′lâry.

15. Сыны Халева, сына Ефаніінага: Ір, Іла і Наам. Сын Ілы: Кеназ.

Syny Haleva, syna Efanììnaga: Ìr, Ìla ì Naam. Syn Ìly: Kenaz.

16. Сыны Егалелела: Зіф, Зіфа, Тырыя і Асарэел.

Syny Egalelela: Zìf, Zìfa, Tyryâ ì Asarèel.

17. Сыны Эзры: Етэр, Мэрэд, Эфэр і Ялон; а Етэр спарадзіў Мэрома, Шамая і Ішбаха, бацьку Эштэмоі.

Syny Èzry: Etèr, Mèrèd, Èfèr ì Âlon; a Etèr sparadzìǔ Mèroma, Šamaâ ì Ìšbaha, bac′ku Èštèmoì.

18. І жонка ягоная Юдыя нарадзіла Ерэда, бацьку Гедора, і Хэвэра, бацьку Сахо, і Екутыіла, бацьку Занаоха. Гэта сыны Бітэі, дачкі фараонавай, якую ўзяў Мэрэд.

Ì žonka âgonaâ Ûdyâ naradzìla Erèda, bac′ku Gedora, ì Hèvèra, bac′ku Saho, ì Ekutyìla, bac′ku Zanaoha. Gèta syny Bìtèì, dačkì faraonavaj, âkuû ǔzâǔ Mèrèd.

19. Сыны жонкі ягонай Годыі, сястры Нахама, бацькі Кеілы: Гармі і Эштэмоа - Маахацянін.

Syny žonkì âgonaj Godyì, sâstry Nahama, bac′kì Keìly: Garmì ì Èštèmoa - Maahacânìn.

20. Сыны Сімяона: Амнон, Рына, Бэнханан і Тылон. Сыны Ішыя: Зохеў і Бэнзохет.

Syny Sìmâona: Amnon, Ryna, Bènhanan ì Tylon. Syny Ìšyâ: Zoheǔ ì Bènzohet.

21. Сыны Сілома, сына Юдавага: Ір, бацька Лэхі, і Даэда, бацька Марэшы, і сямейства, якое вырабляла вісон, з дому Ашбэі,

Syny Sìloma, syna Ûdavaga: Ìr, bac′ka Lèhì, ì Daèda, bac′ka Marèšy, ì sâmejstva, âkoe vyrablâla vìson, z domu Ašbèì,

22. і Ёкім, і жыхары Хазэвы, і Ёаш і Сараф, якія мелі валоданьне ў Мааве, і Яшувілэхем; але гэта падзеі старадаўнія.

ì Ëkìm, ì žyhary Hazèvy, ì Ëaš ì Saraf, âkìâ melì valodan′ne ǔ Maave, ì Âšuvìlèhem; ale gèta padzeì staradaǔnìâ.

23. Яны былі ганчары, і жылі пры садах і ў агародах; у цара на працах жылі яны там.

Âny bylì gančary, ì žylì pry sadah ì ǔ agarodah; u cara na pracah žylì âny tam.

24. Сыны Сімяона: Нэмуіл, Ямін, Ярыў, Зэрах і Саўл.

Syny Sìmâona: Nèmuìl, Âmìn, Âryǔ, Zèrah ì Saǔl.

25. Шалум сын ягоны; яго сын Міўсам; ягоны сын Мішма.

Šalum syn âgony; âgo syn Mìǔsam; âgony syn Mìšma.

26. Сыны Мішмы: Хамуіл, сын ягоны; сын Закур; яго сын Шымэй.

Syny Mìšmy: Hamuìl, syn âgony; syn Zakur; âgo syn Šymèj.

27. У Шымэя было шаснаццаць сыноў і шэсьць дочак; а ў братоў ягоных сыноў было няшмат, і ўсё племя іхняе ня так было шматлікае, як племя сыноў Юды.

U Šymèâ bylo šasnaccac′ synoǔ ì šès′c′ dočak; a ǔ bratoǔ âgonyh synoǔ bylo nâšmat, ì ǔsë plemâ ìhnâe nâ tak bylo šmatlìkae, âk plemâ synoǔ Ûdy.

28. Яны жылі ў Вірсавіі, Маладзе, Хацаршуале,

Âny žylì ǔ Vìrsavìì, Maladze, Hacaršuale,

29. у Білзе, у Эцэме, у Таладзе,

u Bìlze, u Ècème, u Taladze,

30. у Вэтуіле, у Хорме, у Цыклазе,

u Vètuìle, u Horme, u Cyklaze,

31. у Бэт-Маркавоце, у Хацарсусіме, у Бэт-Бірэі і ў Шаарыме. Вось гарады іхнія да валадараньня Давідавага,

u Bèt-Markavoce, u Hacarsusìme, u Bèt-Bìrèì ì ǔ Šaaryme. Vos′ garady ìhnìâ da valadaran′nâ Davìdavaga,

32. зь сёламі іх: Этам, Аін, Рымон, Токен і Ашан, - пяць гарадоў.

z′ sëlamì ìh: Ètam, Aìn, Rymon, Token ì Ašan, - pâc′ garadoǔ.

33. І вось селішчы іхнія, якія былі вакол гэтых гарадоў да Ваала; вось месцы жыхарства іх і радаводы іхнія.

Ì vos′ selìščy ìhnìâ, âkìâ bylì vakol gètyh garadoǔ da Vaala; vos′ mescy žyharstva ìh ì radavody ìhnìâ.

34. Мешаваў, Ямлэх і Ёсія, сын Амасіі,

Mešavaǔ, Âmlèh ì Ësìâ, syn Amasìì,

35. Ёіл і Егу, сын Ёшыві, сына Сэраі, сына Асіілавага,

Ëìl ì Egu, syn Ëšyvì, syna Sèraì, syna Asììlavaga,

36. Эльёэнай, Якава, Ішахая, Асая, Адыіл, Ішымііл і Ванэя,

Èl′ëènaj, Âkava, Ìšahaâ, Asaâ, Adyìl, Ìšymììl ì Vanèâ,

37. і Зіза, сын Шыфія, сын Алона, сын Едаі, сын Шымрыя, сын Шэмаі.

ì Zìza, syn Šyfìâ, syn Alona, syn Edaì, syn Šymryâ, syn Šèmaì.

38. Гэтыя памянёныя былі князямі плямёнаў сваіх, і дом бацькоў іх разьдзяліўся на многія галіны.

Gètyâ pamânënyâ bylì knâzâmì plâmënaǔ svaìh, ì dom bac′koǔ ìh raz′dzâlìǔsâ na mnogìâ galìny.

39. Яны даходзілі да Герары і да ўсходняга боку даліны, каб знайсьці пашы статкам сваім;

Âny dahodzìlì da Gerary ì da ǔshodnâga boku dalìny, kab znajs′cì pašy statkam svaìm;

40. і знайшлі пашы сакавітыя і добрыя і зямлю абшырную, спакойную і бясьпечную, бо да іх жыло там толькі нямнога Хаміцян.

ì znajšlì pašy sakavìtyâ ì dobryâ ì zâmlû abšyrnuû, spakojnuû ì bâs′pečnuû, bo da ìh žylo tam tol′kì nâmnoga Hamìcân.

41. І прыйшлі гэтыя, па імёнах запісаныя, у дні Эзэкіі, цара Юдэйскага, і перабілі качавых і аселых, якія там былі, і вынішчылі іх назаўсёды, і пасяліліся на месцы іхнім, бо там былі пашы статкам іхнім.

Ì pryjšlì gètyâ, pa ìmënah zapìsanyâ, u dnì Èzèkìì, cara Ûdèjskaga, ì perabìlì kačavyh ì aselyh, âkìâ tam bylì, ì vynìščylì ìh nazaǔsëdy, ì pasâlìlìsâ na mescy ìhnìm, bo tam bylì pašy statkam ìhnìm.

42. А зь іх, з сыноў Сімяонавых, пайшлі да гары Сэір пяцьсот чалавек: Фэлатыя, Нэарыя, Рэфая і Узііл, сыны Ішыя, былі на чале іх;

A z′ ìh, z synoǔ Sìmâonavyh, pajšlì da gary Sèìr pâc′sot čalavek: Fèlatyâ, Nèaryâ, Rèfaâ ì Uzììl, syny Ìšyâ, bylì na čale ìh;

43. і пабілі ацалелую там рэшту Амалікіцян, і жывуць там да сёньня.

ì pabìlì acaleluû tam rèštu Amalìkìcân, ì žyvuc′ tam da sën′nâ.

5 Кіраўнік

1. Сыны Рувіма, першынца Ізраілевага, - ён першынец; але калі запляміў ён пасьцель бацькі свайго, першынства яго аддадзена сынам Язэпа, сына Ізраілевага, з тым аднак, каб ня пісацца ім першароднымі;

Syny Ruvìma, peršynca Ìzraìlevaga, - ën peršynec; ale kalì zaplâmìǔ ën pas′cel′ bac′kì svajgo, peršynstva âgo addadzena synam Âzèpa, syna Ìzraìlevaga, z tym adnak, kab nâ pìsacca ìm peršarodnymì;

2. бо Юда быў мацнейшы за братоў сваіх, і правадыр ад яго, але першынства перанесена на Язэпа.

bo Ûda byǔ macnejšy za bratoǔ svaìh, ì pravadyr ad âgo, ale peršynstva peranesena na Âzèpa.

3. Сыны Рувіма, першынца Ізраілевага: Ханох, Фалу, Хэцрон і Хармі.

Syny Ruvìma, peršynca Ìzraìlevaga: Hanoh, Falu, Hècron ì Harmì.

4. Сыны Ёіля: Шэмая, сын ягоны: ягоны сын Гог, ягоны сын Шымэй,

Syny Ëìlâ: Šèmaâ, syn âgony: âgony syn Gog, âgony syn Šymèj,

5. ягоны сын Міха, ягоны сын Рэая, ягоны сын Ваал,

âgony syn Mìha, âgony syn Rèaâ, âgony syn Vaal,

6. ягоны сын Бэера, якога зьвёў у палон Тэглафэласар, цар Асірыйскі. Ён быў князем Рувімлянаў.

âgony syn Bèera, âkoga z′vëǔ u palon Tèglafèlasar, car Asìryjskì. Ën byǔ knâzem Ruvìmlânaǔ.

7. І браты ягоныя, па плямёнах іхніх, па радаводным сьпіску іхнім, былі: галоўны Ёіль, потым Захар,

Ì braty âgonyâ, pa plâmënah ìhnìh, pa radavodnym s′pìsku ìhnìm, bylì: galoǔny Ëìl′, potym Zahar,

8. і Бэла, сын Азаза, сына Шэмы, сына Ёіля. Ён жыў у Араэры да Нэво і Ваал-Мэона;

ì Bèla, syn Azaza, syna Šèmy, syna Ëìlâ. Ën žyǔ u Araèry da Nèvo ì Vaal-Mèona;

9. а на ўсход ён жыў да ўваходу ў пустыню, якая ідзе ад ракі Еўфрат, бо статкі іхнія былі шматлікія ў зямлі Галаадскай.

a na ǔshod ën žyǔ da ǔvahodu ǔ pustynû, âkaâ ìdze ad rakì Eǔfrat, bo statkì ìhnìâ bylì šmatlìkìâ ǔ zâmlì Galaadskaj.

10. У дні Саўла яны вялі вайну з Агаранамі, якія загінулі ад рук іхніх, а яны пачалі жыць у намётах іхніх па ўсёй усходняй старане Галаада.

U dnì Saǔla âny vâlì vajnu z Agaranamì, âkìâ zagìnulì ad ruk ìhnìh, a âny pačalì žyc′ u namëtah ìhnìh pa ǔsëj ushodnâj starane Galaada.

11. Сыны Гада жылі насупраць іх у зямлі Васанскай да Салхі:

Syny Gada žylì nasuprac′ ìh u zâmlì Vasanskaj da Salhì:

12. у Васане Ёіль быў галоўны, Шафан другі, потым Яанай і Шафат.

u Vasane Ëìl′ byǔ galoǔny, Šafan drugì, potym Âanaj ì Šafat.

13. Братоў іхніх зь сямействамі іхнімі было сем: Міхаіл, Мэшулам, Шэва, Ёрай, Яакан, Зія і Эвэр.

Bratoǔ ìhnìh z′ sâmejstvamì ìhnìmì bylo sem: Mìhaìl, Mèšulam, Šèva, Ëraj, Âakan, Zìâ ì Èvèr.

14. Вось сыны Авіхаіла, сына Хурыя, сына Ярааха, сына Галаада, сына Міхаіла, сына Ешышая, сына Яхдо, сына Буза.

Vos′ syny Avìhaìla, syna Huryâ, syna Âraaha, syna Galaada, syna Mìhaìla, syna Ešyšaâ, syna Âhdo, syna Buza.

15. Ахі, сын Аўдыіла, сына Гунэіевага, быў галавою свайго роду.

Ahì, syn Aǔdyìla, syna Gunèìevaga, byǔ galavoû svajgo rodu.

16. Яны жылі ў Галаадзе, у Васане і ў залежных ад яго гарадах і ва ўсіх навакольлях Сарона, да зыходу іхняга.

Âny žylì ǔ Galaadze, u Vasane ì ǔ zaležnyh ad âgo garadah ì va ǔsìh navakol′lâh Sarona, da zyhodu ìhnâga.

17. Усе яны палічаны ў дні Ёатама, цара Юдэйскага, і ў дні Ераваама, цара Ізраільскага.

Use âny palìčany ǔ dnì Ëatama, cara Ûdèjskaga, ì ǔ dnì Eravaama, cara Ìzraìl′skaga.

18. У нашчадкаў Рувіма і Гада і паўплемя Манасіінага было людзей ваяўнічых, мужоў, якія носяць шчыт і меч, страляюць з лука і прывучаных да бітвы, сорак чатыры тысячы сямсот шэсьцьдзясят, якія выходзяць на вайну.

U naščadkaǔ Ruvìma ì Gada ì paǔplemâ Manasììnaga bylo lûdzej vaâǔnìčyh, mužoǔ, âkìâ nosâc′ ščyt ì meč, stralâûc′ z luka ì pryvučanyh da bìtvy, sorak čatyry tysâčy sâmsot šès′c′dzâsât, âkìâ vyhodzâc′ na vajnu.

19. І ваявалі яны з Агаранамі, Етурам, Нафішам і Надавам.

Ì vaâvalì âny z Agaranamì, Eturam, Nafìšam ì Nadavam.

20. І дадзена была ім дапамога супроць іх, і аддадзены былі ў рукі іхнія Агаране, і ўсё, што ў іх было, бо яны падчас бітваў заклікалі да Бога, і Ён пачуў іх, за тое, што яны спадзяваліся на Яго.

Ì dadzena byla ìm dapamoga suproc′ ìh, ì addadzeny bylì ǔ rukì ìhnìâ Agarane, ì ǔsë, što ǔ ìh bylo, bo âny padčas bìtvaǔ zaklìkalì da Boga, ì Ën pačuǔ ìh, za toe, što âny spadzâvalìsâ na Âgo.

21. І ўзялі яны статкі іхнія: вярблюдаў пяцьдзясят тысяч, з дробнага быдла дзьвесьце пяцьдзясят тысяч, аслоў дзьве тысячы, і сто тысч душ людзей,

Ì ǔzâlì âny statkì ìhnìâ: vârblûdaǔ pâc′dzâsât tysâč, z drobnaga bydla dz′ves′ce pâc′dzâsât tysâč, asloǔ dz′ve tysâčy, ì sto tysč duš lûdzej,

22. бо многа было забіта, бо ад Бога была бітва гэтая. І жылі яны на месцы іхнім да перасяленьня.

bo mnoga bylo zabìta, bo ad Boga byla bìtva gètaâ. Ì žylì âny na mescy ìhnìm da perasâlen′nâ.

23. Нашчадкі паўкалена Манасіінага жылі ў той зямлі, ад Васана да Ваал-Эрмона і Сэніра і да гары Эрмона; і іх было многа.

Naščadkì paǔkalena Manasììnaga žylì ǔ toj zâmlì, ad Vasana da Vaal-Èrmona ì Sènìra ì da gary Èrmona; ì ìh bylo mnoga.

24. І вось узначальцы пакаленьняў іхніх: Эфэр, Ішэі, Элііл, Азрыіл, Ерамія, Гадавія і Ягдыіл, мужы моцныя, мужы знакамітыя, галовы родаў сваіх.

Ì vos′ uznačal′cy pakalen′nâǔ ìhnìh: Èfèr, Ìšèì, Èlììl, Azryìl, Eramìâ, Gadavìâ ì Âgdyìl, mužy mocnyâ, mužy znakamìtyâ, galovy rodaǔ svaìh.

25. Але калі яны саграшылі супроць Бога бацькоў сваіх і пачалі блудна хадзіць сьледам за багамі народаў той зямлі, якіх выгнаў Бог ад аблічча іхняга,

Ale kalì âny sagrašylì suproc′ Boga bac′koǔ svaìh ì pačalì bludna hadzìc′ s′ledam za bagamì narodaǔ toj zâmlì, âkìh vygnaǔ Bog ad ablìčča ìhnâga,

26. дык Бог Ізраілеў узбурыў дух Фула, цара Асірыйскага, і дух Тэглафэласара цара Асірыйскага, і ён выселіў Рувімлянаў і Галіцянаў і палавіну калена Манасіінага, і адвёў іх у Халал і Хавор, і Ару, і на раку Газан, - дзе яны да гэтага дня.

dyk Bog Ìzraìleǔ uzburyǔ duh Fula, cara Asìryjskaga, ì duh Tèglafèlasara cara Asìryjskaga, ì ën vyselìǔ Ruvìmlânaǔ ì Galìcânaǔ ì palavìnu kalena Manasììnaga, ì advëǔ ìh u Halal ì Havor, ì Aru, ì na raku Gazan, - dze âny da gètaga dnâ.

6 Кіраўнік

1. Сыны Левія: Гірсон, Каат і Мэрары.

Syny Levìâ: Gìrson, Kaat ì Mèrary.

2. Сыны Каата: Амрам, Іцгар, Хэўрон і Узііл.

Syny Kaata: Amram, Ìcgar, Hèǔron ì Uzììl.

3. Дзеці Амрама: Аарон, Майсей і Марыям. Сыны Аарона: Надаў, Авіюд, Элеазар і Ітамар.

Dzecì Amrama: Aaron, Majsej ì Maryâm. Syny Aarona: Nadaǔ, Avìûd, Èleazar ì Ìtamar.

4. Элеазар спарадзіў Фінэеса, Фінэес спарадзіў Авішуя;

Èleazar sparadzìǔ Fìnèesa, Fìnèes sparadzìǔ Avìšuâ;

5. Авішуй спарадзіў Букія, Букій спарадзіў Азію;

Avìšuj sparadzìǔ Bukìâ, Bukìj sparadzìǔ Azìû;

6. Азія спарадзіў Зэрахію, Зэрахія спарадзіў Мэраёта;

Azìâ sparadzìǔ Zèrahìû, Zèrahìâ sparadzìǔ Mèraëta;

7. Мэраёт спарадзіў Амарыю, Амарыя спарадзіў Ахітува;

Mèraët sparadzìǔ Amaryû, Amaryâ sparadzìǔ Ahìtuva;

8. Ахітуў спарадзіў Садока, Садок спарадзіў Ахімааса;

Ahìtuǔ sparadzìǔ Sadoka, Sadok sparadzìǔ Ahìmaasa;

9. Ахімаас спарадзіў Азарыю, Азарыя спарадзіў Ёанана;

Ahìmaas sparadzìǔ Azaryû, Azaryâ sparadzìǔ Ëanana;

10. Ёанан спарадзіў Азарыю, - гэта той, які быў сьвятаром у храме, пабудаваным Саламонам у Ерусаліме.

Ëanan sparadzìǔ Azaryû, - gèta toj, âkì byǔ s′vâtarom u hrame, pabudavanym Salamonam u Erusalìme.

11. І спарадзіў Азарыя Амарыю, Амарыя спарадзіў Ахітува;

Ì sparadzìǔ Azaryâ Amaryû, Amaryâ sparadzìǔ Ahìtuva;

12. Ахітуў спарадзіў Садока, Садок спарадзіў Сэлума;

Ahìtuǔ sparadzìǔ Sadoka, Sadok sparadzìǔ Sèluma;

13. Сэлум спарадзіў Хэлкію, Хэлкія спарадзіў Азарыю;

Sèlum sparadzìǔ Hèlkìû, Hèlkìâ sparadzìǔ Azaryû;

14. Азарыя спарадзіў Сэраю, Сэрая спарадзіў Ёсэдэка.

Azaryâ sparadzìǔ Sèraû, Sèraâ sparadzìǔ Ësèdèka.

15. Ёсэдэк пайшоў у палон, калі Гасподзь перасяліў Юдэяў і Ерусалімлян рукою Навухаданосара.

Ësèdèk pajšoǔ u palon, kalì Gaspodz′ perasâlìǔ Ûdèâǔ ì Erusalìmlân rukoû Navuhadanosara.

16. Вось сыны Левія: Гірсон, Каат і Мэрары.

Vos′ syny Levìâ: Gìrson, Kaat ì Mèrary.

17. Вось імёны сыноў Гірсонавых: Ліўні і Шымэй.

Vos′ ìmëny synoǔ Gìrsonavyh: Lìǔnì ì Šymèj.

18. Сыны Каата: Амрам, Іцгар, Хэўрон і Узііл.

Syny Kaata: Amram, Ìcgar, Hèǔron ì Uzììl.

19. Сыны Мэрары: Махлі і Мушы. Вось нашчадкі Левія па родах іхніх.

Syny Mèrary: Mahlì ì Mušy. Vos′ naščadkì Levìâ pa rodah ìhnìh.

20. У Гірсона: Ліўні, сын ягоны, Яхаў, сын ягоны; Зіма, сын ягоны.

U Gìrsona: Lìǔnì, syn âgony, Âhaǔ, syn âgony; Zìma, syn âgony.

21. Ёах, сын ягоны; Ідо, сын ягоны; Зэрах, сын ягоны; Еатрай сын ягоны.

Ëah, syn âgony; Ìdo, syn âgony; Zèrah, syn âgony; Eatraj syn âgony.

22. Сыны Каата: Амінадаў, сын ягоны; Карэй, сын ягоны; Асір, сын ягоны;

Syny Kaata: Amìnadaǔ, syn âgony; Karèj, syn âgony; Asìr, syn âgony;

23. Элкана, сын ягоны; Эвіясаф, сын ягоны; Асір, сын ягоны;

Èlkana, syn âgony; Èvìâsaf, syn âgony; Asìr, syn âgony;

24. Тахат, сын ягоны; Урыіл, сын ягоны; Узія, сын ягоны; Саўл, сын ягоны.

Tahat, syn âgony; Uryìl, syn âgony; Uzìâ, syn âgony; Saǔl, syn âgony.

25. Сыны Элканы: Амасай і Ахімот.

Syny Èlkany: Amasaj ì Ahìmot.

26. Элкана, сын ягоны; Цатай, сын ягоны; Нахат, сын ягоны;

Èlkana, syn âgony; Cataj, syn âgony; Nahat, syn âgony;

27. Эліяф, сын ягоны; Ерахам, сын ягоны; Элкана, сын ягоны. Самуіл, сын ягоны.

Èlìâf, syn âgony; Eraham, syn âgony; Èlkana, syn âgony. Samuìl, syn âgony.

28. Сыны Самуіла: першынец Ёіль, другі Авія.

Syny Samuìla: peršynec Ëìl′, drugì Avìâ.

29. Сыны Мэрары: Махлі; Ліўні, сын ягоны; Шымэй, сын ягоны; Уза, сын ягоны;

Syny Mèrary: Mahlì; Lìǔnì, syn âgony; Šymèj, syn âgony; Uza, syn âgony;

30. Шыма, сын ягоны; Хагія, сын ягоны; Асая, сын ягоны.

Šyma, syn âgony; Hagìâ, syn âgony; Asaâ, syn âgony.

31. Вось тыя, якіх Давід паставіў начальнікамі над сьпевакамі ў доме Гасподнім, з часу пастаўленьня ў ім каўчэга.

Vos′ tyâ, âkìh Davìd pastavìǔ načal′nìkamì nad s′pevakamì ǔ dome Gaspodnìm, z času pastaǔlen′nâ ǔ ìm kaǔčèga.

32. Яны служылі сьпевакамі перад скініяй сходу, пакуль Саламон не пабудаваў дома Гасподняга ў Ерусаліме. І яны станавіліся на службу сваю па статуце сваім.

Âny služylì s′pevakamì perad skìnìâj shodu, pakul′ Salamon ne pabudavaǔ doma Gaspodnâga ǔ Erusalìme. Ì âny stanavìlìsâ na službu svaû pa statuce svaìm.

33. Вось тыя, якія станавіліся з сынамі сваімі: з сыноў Каатавых Эман сьпявак, сын Ёіля, сын Самуіла,

Vos′ tyâ, âkìâ stanavìlìsâ z synamì svaìmì: z synoǔ Kaatavyh Èman s′pâvak, syn Ëìlâ, syn Samuìla,

34. сын Элканы, сын Ерахама, сын Элііла, сын Тоаха,

syn Èlkany, syn Erahama, syn Èlììla, syn Toaha,

35. сын Цуфа, сын Элканы, сын Махата, сын Амасая,

syn Cufa, syn Èlkany, syn Mahata, syn Amasaâ,

36. сын Элканы, сын Ёіля, сын Азарыі, сын Цэфаніі,

syn Èlkany, syn Ëìlâ, syn Azaryì, syn Cèfanìì,

37. сын Тахата, сын Асіра, сын Авіясафа, сын Карэя,

syn Tahata, syn Asìra, syn Avìâsafa, syn Karèâ,

38. сын Іцгара, сын Каата, сын Левія, сын Ізраіля;

syn Ìcgara, syn Kaata, syn Levìâ, syn Ìzraìlâ;

39. і брат яго Асаф, які стаяў з правага боку яго, - Асаф, сын Бэрэхіі, сын Шымы,

ì brat âgo Asaf, âkì staâǔ z pravaga boku âgo, - Asaf, syn Bèrèhìì, syn Šymy,

40. сын Міхаіла, сын Ваасэі, сын Малхіі,

syn Mìhaìla, syn Vaasèì, syn Malhìì,

41. сын Этнія, сын Зэраха, сын Адаі,

syn Ètnìâ, syn Zèraha, syn Adaì,

42. сын Этана, сын Зімы, сын Шымія,

syn Ètana, syn Zìmy, syn Šymìâ,

43. сын Яхата, сын Гірсона, сын Левія.

syn Âhata, syn Gìrsona, syn Levìâ.

44. А з сыноў Мэрары, братоў іхніх, - па левы бок: Этан, сын Кішыя, сын Аўдыя, сын Малуха,

A z synoǔ Mèrary, bratoǔ ìhnìh, - pa levy bok: Ètan, syn Kìšyâ, syn Aǔdyâ, syn Maluha,

45. сын Хашавіі, сын Амасіі, сын Хэлкіі,

syn Hašavìì, syn Amasìì, syn Hèlkìì,

46. сын Амцыя, сын Ванія, сын Шэмэра,

syn Amcyâ, syn Vanìâ, syn Šèmèra,

47. сын Махлія, сын Мушыя, сын Мэрары, сын Левія.

syn Mahlìâ, syn Mušyâ, syn Mèrary, syn Levìâ.

48. Браты іх лявіты прызначаны на розныя службы пры доме Божым;

Braty ìh lâvìty pryznačany na roznyâ služby pry dome Božym;

49. А Аарон і сыны ягоныя палілі на ахвярніку цэласпаленьня і на ахвярніку кадзільным, і ўчынялі ўсякае сьвяшчэнадзейства ў Сьвятым Сьвятых і дзеля ачышчэньня Ізраіля ва ўсім, як наказваў раб Божы Майсей.

A Aaron ì syny âgonyâ palìlì na ahvârnìku cèlaspalen′nâ ì na ahvârnìku kadzìl′nym, ì ǔčynâlì ǔsâkae s′vâščènadzejstva ǔ S′vâtym S′vâtyh ì dzelâ ačyščèn′nâ Ìzraìlâ va ǔsìm, âk nakazvaǔ rab Božy Majsej.

50. Вось сыны Аарона: Элеазар, сын ягоны; Фінэес, сын ягоны; Авіюд, сын ягоны;

Vos′ syny Aarona: Èleazar, syn âgony; Fìnèes, syn âgony; Avìûd, syn âgony;

51. Букій, сын ягоны; Узій, сын ягоны; Зэрахія, сын ягоны;

Bukìj, syn âgony; Uzìj, syn âgony; Zèrahìâ, syn âgony;

52. Мэраёт, сын ягоны; Амарыя, сын ягоны; Ахітуў, сын ягоны;

Mèraët, syn âgony; Amaryâ, syn âgony; Ahìtuǔ, syn âgony;

53. Садок, сын ягоны; Ахімаас, сын ягоны.

Sadok, syn âgony; Ahìmaas, syn âgony.

54. І вось жытлішчы іхнія па селішчах іхніх у межах іх: сынам Аарона з племені Каатава, бо жэрабя выпала ім,

Ì vos′ žytlìščy ìhnìâ pa selìščah ìhnìh u mežah ìh: synam Aarona z plemenì Kaatava, bo žèrabâ vypala ìm,

55. далі Хэўрон, у зямлі Юдавай, і прадмесьці яго вакол яго;

dalì Hèǔron, u zâmlì Ûdavaj, ì pradmes′cì âgo vakol âgo;

56. а палі гэтага горада і сёлы яго аддалі Халеву, сыну Ефаніінаму.

a palì gètaga gorada ì sëly âgo addalì Halevu, synu Efanììnamu.

57. Сынам Аарона далі таксама гарады сховішчаў: Хэўрон і Ліўну зь іх прадмесьцямі, Ятыр і Эштэмоа і прамесьці яго,

Synam Aarona dalì taksama garady shovìščaǔ: Hèǔron ì Lìǔnu z′ ìh pradmes′câmì, Âtyr ì Èštèmoa ì prames′cì âgo,

58. і Хілен і прадмесьці яго, Давір і прадмесьці яго,

ì Hìlen ì pradmes′cì âgo, Davìr ì pradmes′cì âgo,

59. і Ашан і прадмесьці яго, Вэтсаміс і прадмесьці яго,

ì Ašan ì pradmes′cì âgo, Vètsamìs ì pradmes′cì âgo,

60. а ад калена Веньямінавага - Геву і прадмесьці яе, і Алэмэт і прадмесьці яго, і Анатот і прадмесьці яго: усіх гарадоў іх у плямёнах іхніх трынаццаць гарадоў.

a ad kalena Ven′âmìnavaga - Gevu ì pradmes′cì âe, ì Alèmèt ì pradmes′cì âgo, ì Anatot ì pradmes′cì âgo: usìh garadoǔ ìh u plâmënah ìhnìh trynaccac′ garadoǔ.

61. Астатнім сынам Каата, зь сямейства гэтага калена, дадзена па жэрабі дзесяць гарадоў з надзела палавіны калена Манасіінага.

Astatnìm synam Kaata, z′ sâmejstva gètaga kalena, dadzena pa žèrabì dzesâc′ garadoǔ z nadzela palavìny kalena Manasììnaga.

62. Сынам Гірсона па плямёнах іх, ад калена Ісахаравага, і ад калена Асіравага і ад калена Нэфталімавага і ад калена Манасіінага ў Васане дадзена трынаццаць гарадоў.

Synam Gìrsona pa plâmënah ìh, ad kalena Ìsaharavaga, ì ad kalena Asìravaga ì ad kalena Nèftalìmavaga ì ad kalena Manasììnaga ǔ Vasane dadzena trynaccac′ garadoǔ.

63. Сынам Мэрары па плямёнах іх, ад калена Рувімавага, і ад калена Гадавага, і ад калена Завулонавага, дадзена па жэрабі дванаццаць гарадоў.

Synam Mèrary pa plâmënah ìh, ad kalena Ruvìmavaga, ì ad kalena Gadavaga, ì ad kalena Zavulonavaga, dadzena pa žèrabì dvanaccac′ garadoǔ.

64. Так далі сыны Ізраілевыя лявітам гарады і прадмесьці іх.

Tak dalì syny Ìzraìlevyâ lâvìtam garady ì pradmes′cì ìh.

65. Далі яны па жэрабі ад калена сыноў Юдавых, і ад калена сыноў Сімяонавых, і ад калена сыноў Веньямінавых тыя гарады, якія яны назвалі па імёнах.

Dalì âny pa žèrabì ad kalena synoǔ Ûdavyh, ì ad kalena synoǔ Sìmâonavyh, ì ad kalena synoǔ Ven′âmìnavyh tyâ garady, âkìâ âny nazvalì pa ìmënah.

66. А некаторым плямёнам сыноў Каатавых дадзены былі нарады ад калена Яфрэмавага.

A nekatorym plâmënam synoǔ Kaatavyh dadzeny bylì narady ad kalena Âfrèmavaga.

67. І далі ім гарады сховішчаў: Сіхэм і прадмесьці яго на гары Яфрэмавай, і Гезэр і прадмесьці яго,

Ì dalì ìm garady shovìščaǔ: Sìhèm ì pradmes′cì âgo na gary Âfrèmavaj, ì Gezèr ì pradmes′cì âgo,

68. і Ёкмэам і прадмесьці яго,

ì Ëkmèam ì pradmes′cì âgo,

69. і Аялон і прадмесьці яго, і Гат-Рымон і прадмесьці яго,

ì Aâlon ì pradmes′cì âgo, ì Gat-Rymon ì pradmes′cì âgo,

70. ад палавіны калена Манасіінага - Анэр і прадмесьці яго, Білэам і прадмесьці яго. Гэта пакаленьню астатніх сыноў Каатавых.

ad palavìny kalena Manasììnaga - Anèr ì pradmes′cì âgo, Bìlèam ì pradmes′cì âgo. Gèta pakalen′nû astatnìh synoǔ Kaatavyh.

71. Сынам Гірсона ад племені паўкалена Манасіінага далі Галан у Васане і прадмесьці яго, і Аштарот і прадмесьці яго.

Synam Gìrsona ad plemenì paǔkalena Manasììnaga dalì Galan u Vasane ì pradmes′cì âgo, ì Aštarot ì pradmes′cì âgo.

72. Ад калена Ісахаравага - Кедэс і прадмесьці яго, Даўрат і прадмесьці яго,

Ad kalena Ìsaharavaga - Kedès ì pradmes′cì âgo, Daǔrat ì pradmes′cì âgo,

73. і Рамот і прадмесьці яго, і Анэм і прадмесьці яго;

ì Ramot ì pradmes′cì âgo, ì Anèm ì pradmes′cì âgo;

74. ад калена Асіравага - Машал і прадмесьці яго, і Аўдон і прадмесьці яго;

ad kalena Asìravaga - Mašal ì pradmes′cì âgo, ì Aǔdon ì pradmes′cì âgo;

75. і Хукок і прадмесьці яго, і Рэхоў і прадмесьці яго;

ì Hukok ì pradmes′cì âgo, ì Rèhoǔ ì pradmes′cì âgo;

76. ад калена Нэфталімавага - Кедэс у Галілеі і прадмесьці яго, і Хамон і прадмесьці яго, і Кірэятаім і прадмесьці яго.

ad kalena Nèftalìmavaga - Kedès u Galìleì ì pradmes′cì âgo, ì Hamon ì pradmes′cì âgo, ì Kìrèâtaìm ì pradmes′cì âgo.

77. А астатнім сынам Мэрарыным - ад калена Завулонавага Рымон і прадмесьці яго, Тавор і прадмесьці яго.

A astatnìm synam Mèrarynym - ad kalena Zavulonavaga Rymon ì pradmes′cì âgo, Tavor ì pradmes′cì âgo.

78. Па той бок Ярдана, насупраць Ерыхона, на ўсход ад Ярдана, ад калена Рувімавага далі Васор у пустыні і прадмесьці яго, і Яацу і прадмесьці яе,

Pa toj bok Ârdana, nasuprac′ Eryhona, na ǔshod ad Ârdana, ad kalena Ruvìmavaga dalì Vasor u pustynì ì pradmes′cì âgo, ì Âacu ì pradmes′cì âe,

79. і Кедэмот і прадмесьці яго, і Мэфаат і прадмесьці яго;

ì Kedèmot ì pradmes′cì âgo, ì Mèfaat ì pradmes′cì âgo;

80. ад калена Гадавага - Рамот у Галаадзе і прадмесьці яго,

ad kalena Gadavaga - Ramot u Galaadze ì pradmes′cì âgo,

81. і Эсэвон і прадмесьці яго.

ì Èsèvon ì pradmes′cì âgo.

7 Кіраўнік

1. Сыны Ісахара: Тола, Фуа, Яшуў і Шымрон, чацьвёра.

Syny Ìsahara: Tola, Fua, Âšuǔ ì Šymron, čac′vëra.

2. Сыны Толы: Узій, Рэфая, Ерыіл, Яхмай, Іўсам і Самуіл, галоўныя ў пакаленьнях Толы, людзі ваяўнічыя ў сваіх пакаленьнях; лік іх у дні Давіда быў дваццаць дзьве тысячы і шасьцьсот.

Syny Toly: Uzìj, Rèfaâ, Eryìl, Âhmaj, Ìǔsam ì Samuìl, galoǔnyâ ǔ pakalen′nâh Toly, lûdzì vaâǔnìčyâ ǔ svaìh pakalen′nâh; lìk ìh u dnì Davìda byǔ dvaccac′ dz′ve tysâčy ì šas′c′sot.

3. Сын Узія: Ізрахія; а сыны Ізрахіі: Міхаіл, Авадыя, Ёіль і Ішыя, пяцёра. Усе яны галоўныя.

Syn Uzìâ: Ìzrahìâ; a syny Ìzrahìì: Mìhaìl, Avadyâ, Ëìl′ ì Ìšyâ, pâcëra. Use âny galoǔnyâ.

4. У іх па родах іхніх, па пакаленьнях іхніх, было гатовага да бітвы войска трыццаць шэсьць тысяч;

U ìh pa rodah ìhnìh, pa pakalen′nâh ìhnìh, bylo gatovaga da bìtvy vojska tryccac′ šès′c′ tysâč;

5. А братоў іх, ва ўсіх пакаленьнях Ісахаравых, людзей ваяўнічых, было восемдзесят сем тысяч, унесеных у радаводныя запісы.

A bratoǔ ìh, va ǔsìh pakalen′nâh Ìsaharavyh, lûdzej vaâǔnìčyh, bylo vosemdzesât sem tysâč, unesenyh u radavodnyâ zapìsy.

6. У Веньяміна: Бэла, Бэхер і Едэяіл, трое.

U Ven′âmìna: Bèla, Bèher ì Edèâìl, troe.

7. Сыны Бэлы: Эцбон, Узій, Узііл, Ерымот і Іры, пяцёра, узначальцы пакаленьняў, людзі ваяўнічыя. У радаводных сьпісах запісана іх дваццаць дзьве тысячы трыццаць чатыры.

Syny Bèly: Ècbon, Uzìj, Uzììl, Erymot ì Ìry, pâcëra, uznačal′cy pakalen′nâǔ, lûdzì vaâǔnìčyâ. U radavodnyh s′pìsah zapìsana ìh dvaccac′ dz′ve tysâčy tryccac′ čatyry.

8. Сыноў Бэхера: Земіра, Ёаш, Эльезэр, Элёенай, Амры, Ірэмот, Авія, Анатот, Алэмэт: усе гэтыя сыны Бэхера.

Synoǔ Bèhera: Zemìra, Ëaš, Èl′ezèr, Èlëenaj, Amry, Ìrèmot, Avìâ, Anatot, Alèmèt: use gètyâ syny Bèhera.

9. У радаводных сьпісах запісана іх па родах іхніх, па ўзначальніках пакаленьняў, людзей ваяўнічых - дваццаць тысяч і дзьвесьце.

U radavodnyh s′pìsah zapìsana ìh pa rodah ìhnìh, pa ǔznačal′nìkah pakalen′nâǔ, lûdzej vaâǔnìčyh - dvaccac′ tysâč ì dz′ves′ce.

10. Сын Едэяіла: Білган. Сыны Білгана: Еўс, Веньямін, Эгут, Хэнаана, Зэтан, Тарсіс і Ахішахар.

Syn Edèâìla: Bìlgan. Syny Bìlgana: Eǔs, Ven′âmìn, Ègut, Hènaana, Zètan, Tarsìs ì Ahìšahar.

11. Усе гэтыя сыны Едэяіла былі галовамі пакаленьняў, людзі ваяўнічыя; сямнаццаць тысяч і дзьвесьце было тых, што выходзілі на вайну.

Use gètyâ syny Edèâìla bylì galovamì pakalen′nâǔ, lûdzì vaâǔnìčyâ; sâmnaccac′ tysâč ì dz′ves′ce bylo tyh, što vyhodzìlì na vajnu.

12. І Шупім і Хунім, сыны Іра; Хушым, сын Ахера;

Ì Šupìm ì Hunìm, syny Ìra; Hušym, syn Ahera;

13. Сыны Нэфталіма: Яхцэіл, Гуні, Ецэр і Шылем, дзеці Валы.

Syny Nèftalìma: Âhcèìl, Gunì, Ecèr ì Šylem, dzecì Valy.

14. Сыны Манасіі: Асрыіл, якога нарадзіла наложніца яго Арамэянка; яна ж нарадзіла Махіра, бацьку Галаадавага.

Syny Manasìì: Asryìl, âkoga naradzìla naložnìca âgo Aramèânka; âna ž naradzìla Mahìra, bac′ku Galaadavaga.

15. Махір узяў за жонку сястру Хупіма і Шупіма, - імя сястры іхняй Мааха; імя другога Салпаад. У Салпаада былі толькі дочкі.

Mahìr uzâǔ za žonku sâstru Hupìma ì Šupìma, - ìmâ sâstry ìhnâj Maaha; ìmâ drugoga Salpaad. U Salpaada bylì tol′kì dočkì.

16. Мааха, жонка Махірава, нарадзіла сына і дала яму імя Керэш, а імя брату ягонаму Шэрэш. Сыны ягоныя: Улам і Рэкем.

Maaha, žonka Mahìrava, naradzìla syna ì dala âmu ìmâ Kerèš, a ìmâ bratu âgonamu Šèrèš. Syny âgonyâ: Ulam ì Rèkem.

17. Сын Улама: Бэдан. Вось сыны Галаада сына Махіра, сына Манасінага.

Syn Ulama: Bèdan. Vos′ syny Galaada syna Mahìra, syna Manasìnaga.

18. Сястра ягоная Малэхет нарадзіла Ішгода, Авіязэра і Махлу.

Sâstra âgonaâ Malèhet naradzìla Ìšgoda, Avìâzèra ì Mahlu.

19. Сыны Шэміды былі: Ахіян, Шэхем, Лікхі і Аніям.

Syny Šèmìdy bylì: Ahìân, Šèhem, Lìkhì ì Anìâm.

20. Сыны Яфрэма: Шутэлах, Бэрэд, сын ягоны, і Тахат, сын ягоны, і Элеада, сын ягоны, і Тахат, сын ягоны,

Syny Âfrèma: Šutèlah, Bèrèd, syn âgony, ì Tahat, syn âgony, ì Èleada, syn âgony, ì Tahat, syn âgony,

21. і Завад, сын ягоны, і Шутэлах, сын ягоны, і Эзэр і Элеад. І забілі іх жыхары Гэта, ураджэнцы той зямлі, за тое, што яны пайшлі захапіць статкі іхнія.

ì Zavad, syn âgony, ì Šutèlah, syn âgony, ì Èzèr ì Èlead. Ì zabìlì ìh žyhary Gèta, uradžèncy toj zâmlì, za toe, što âny pajšlì zahapìc′ statkì ìhnìâ.

22. І плакаў па іх Яфрэм, бацька іхні, шмат дзён, і прыходзілі браты ягоныя суцяшаць яго.

Ì plakaǔ pa ìh Âfrèm, bac′ka ìhnì, šmat dzën, ì pryhodzìlì braty âgonyâ sucâšac′ âgo.

23. Потым ён увайшоў да жонкі сваёй, і яна зачала і нарадзіла сына, і ён даў яму імя: Бэрыя, бо няшчасьце спасьцігла дом ягоны.

Potym ën uvajšoǔ da žonkì svaëj, ì âna začala ì naradzìla syna, ì ën daǔ âmu ìmâ: Bèryâ, bo nâščas′ce spas′cìgla dom âgony.

24. І дачка ў яго была Шэера. Яна пабудавала Бэт-Арон ніжні і верхні, і Узэн-Шээру.

Ì dačka ǔ âgo byla Šèera. Âna pabudavala Bèt-Aron nìžnì ì verhnì, ì Uzèn-Šèèru.

25. І Рэфай, сын ягоны, і Рэшэф, і Тэлах, сын ягоны, і Тэлах, сын ягоны, і Тахан, сын ягоны.

Ì Rèfaj, syn âgony, ì Rèšèf, ì Tèlah, syn âgony, ì Tèlah, syn âgony, ì Tahan, syn âgony.

26. Лаэдан, сын Ягоны, Аміюд, сын ягоны, Элішама, сын ягоны.

Laèdan, syn Âgony, Amìûd, syn âgony, Èlìšama, syn âgony.

27. Нон, сын ягоны, Ісус, сын ягоны.

Non, syn âgony, Ìsus, syn âgony.

28. Валоданьні іхнія і месцы жыхарства іх: Вэтыль і залежныя ад яго гарады на ўсход Нааран, на захад Гезэр і залежныя ад яго гарады; Сіхэм і залежныя ад яго гарады да Газы і залежных ад яе гарадоў.

Valodan′nì ìhnìâ ì mescy žyharstva ìh: Vètyl′ ì zaležnyâ ad âgo garady na ǔshod Naaran, na zahad Gezèr ì zaležnyâ ad âgo garady; Sìhèm ì zaležnyâ ad âgo garady da Gazy ì zaležnyh ad âe garadoǔ.

29. А з боку сыноў Манасііных: Бэт-Сан і залежныя ад яго гарады, Таанах і залежныя ад яго гарады, Мэгідо і залежныя ад яго гарады, Дор і залежныя ад яго гарады. У іх жылі сыны Язэпа, сына Ізраілевага.

A z boku synoǔ Manasììnyh: Bèt-San ì zaležnyâ ad âgo garady, Taanah ì zaležnyâ ad âgo garady, Mègìdo ì zaležnyâ ad âgo garady, Dor ì zaležnyâ ad âgo garady. U ìh žylì syny Âzèpa, syna Ìzraìlevaga.

30. Сыны Асіра: Імна, Іўва, Ішві і Бэрыя, і сястра іхняя Сэрах.

Syny Asìra: Ìmna, Ìǔva, Ìšvì ì Bèryâ, ì sâstra ìhnââ Sèrah.

31. Сыны Бэрыі, Хэвэр і Малхііл. Ён бацька Бірзаіта.

Syny Bèryì, Hèvèr ì Malhììl. Ën bac′ka Bìrzaìta.

32. Хэвэр спарадзіў Яфлэта, Шомэра і Хатама, і Шую, сястру іхнюю.

Hèvèr sparadzìǔ Âflèta, Šomèra ì Hatama, ì Šuû, sâstru ìhnûû.

33. Сыны Яфлэта: Пасах, Бімгал і Ашват. Вось сыны Яфлэта.

Syny Âflèta: Pasah, Bìmgal ì Ašvat. Vos′ syny Âflèta.

34. Сыны Шэмэра: Ахі, Рохга, Іхуба і Арам.

Syny Šèmèra: Ahì, Rohga, Ìhuba ì Aram.

35. Сыны Гелэма, брата ягонага: Цофах, Імна, Шэлэш і Амал.

Syny Gelèma, brata âgonaga: Cofah, Ìmna, Šèlèš ì Amal.

36. Сыны Цофаха: Суах, Харнэфер, Шуал, Бэры, Імра.

Syny Cofaha: Suah, Harnèfer, Šual, Bèry, Ìmra.

37. Бэйэр, Год, Шама, Шылша, Ітран і Бэера.

Bèjèr, God, Šama, Šylša, Ìtran ì Bèera.

38. Сыны Етэра: Ефуні, Фіспа і Ара.

Syny Etèra: Efunì, Fìspa ì Ara.

39. Сыны Улы: Арах, Ханііл і Рыцыя.

Syny Uly: Arah, Hanììl ì Rycyâ.

40. Усе гэтыя сыны Асіра, галовы пакаленьняў, людзі адборныя, ваяўнічыя, галоўныя начальнікі. Запісана ў іх у радаводных сьпісах у войску, для вайны, па ліку дваццаць шэсьць тысяч чалавек.

Use gètyâ syny Asìra, galovy pakalen′nâǔ, lûdzì adbornyâ, vaâǔnìčyâ, galoǔnyâ načal′nìkì. Zapìsana ǔ ìh u radavodnyh s′pìsah u vojsku, dlâ vajny, pa lìku dvaccac′ šès′c′ tysâč čalavek.

8 Кіраўнік

1. Веньямін спарадзіў Бэлу, першынца свайго, другога Ашбэла, трэцяга Ахрая,

Ven′âmìn sparadzìǔ Bèlu, peršynca svajgo, drugoga Ašbèla, trècâga Ahraâ,

2. чацьвёртага Ноху і пятага Рафу.

čac′vërtaga Nohu ì pâtaga Rafu.

3. Сыны Бэлы былі: Адар, Гера, Авіюд.

Syny Bèly bylì: Adar, Gera, Avìûd.

4. Авішуа, Наам, Ахоах.

Avìšua, Naam, Ahoah.

5. Гера, Шэфуфан і Хурам.

Gera, Šèfufan ì Huram.

6. І вось сыны Эгуда, якія былі ўзначальнікамі родаў, што жылі ў Гэве і пераселеныя ў Манахат:

Ì vos′ syny Èguda, âkìâ bylì ǔznačal′nìkamì rodaǔ, što žylì ǔ Gève ì peraselenyâ ǔ Manahat:

7. Нааман, Ахія і Гэра, які перасяліў іх; ён спарадзіў Узу і Ахіхуда.

Naaman, Ahìâ ì Gèra, âkì perasâlìǔ ìh; ën sparadzìǔ Uzu ì Ahìhuda.

8. Шэгараім спарадзіў дзяцей у зямлі Маавіцкай пасьля таго, Як адпусьціў ад сябе Хушыму і Баару, жонак сваіх.

Šègaraìm sparadzìǔ dzâcej u zâmlì Maavìckaj pas′lâ tago, Âk adpus′cìǔ ad sâbe Hušymu ì Baaru, žonak svaìh.

9. І спарадзіў ён ад Хадэшы, жонкі сваёй, Ёвава, Цывію, Мэшу, Малхама.

Ì sparadzìǔ ën ad Hadèšy, žonkì svaëj, Ëvava, Cyvìû, Mèšu, Malhama.

10. Еўца, Шахію і Мірму: вось сыны яго, узначальцы пакаленьняў.

Eǔca, Šahìû ì Mìrmu: vos′ syny âgo, uznačal′cy pakalen′nâǔ.

11. Ад Хушымы спарадзіў ён Авітува і Элпаала.

Ad Hušymy sparadzìǔ ën Avìtuva ì Èlpaala.

12. Сыны Элпаала: Эвэр, Мішам і Шэмэр, які пабудаваў Она і Лод і залежныя ад яго гарады, -

Syny Èlpaala: Èvèr, Mìšam ì Šèmèr, âkì pabudavaǔ Ona ì Lod ì zaležnyâ ad âgo garady, -

13. і Бэрыя і Шэма. Яны былі ўзначальнікі пакаленьняў жыхароў Аялона. Яны выгналі жыхароў Гэта.

ì Bèryâ ì Šèma. Âny bylì ǔznačal′nìkì pakalen′nâǔ žyharoǔ Aâlona. Âny vygnalì žyharoǔ Gèta.

14. Ахіё, Шашак, Ірэмот.

Ahìë, Šašak, Ìrèmot.

15. Зэвадыя, Арад, Эдэр,

Zèvadyâ, Arad, Èdèr,

16. Міхаіл, Ішфа і Ёха - сыны Бэрыі.

Mìhaìl, Ìšfa ì Ëha - syny Bèryì.

17. Зэвадыя, Мэшулам, Хізкій, Хэвэр,

Zèvadyâ, Mèšulam, Hìzkìj, Hèvèr,

18. Ішмэрай, Ізлія і Ёваў - сыны Элпаала.

Ìšmèraj, Ìzlìâ ì Ëvaǔ - syny Èlpaala.

19. Якім, Зіхрый, Заўдый,

Âkìm, Zìhryj, Zaǔdyj,

20. Эльенай, Цылтай, Элііл,

Èl′enaj, Cyltaj, Èlììl,

21. Адая, Бэрая і Шымрат, - сыны Шымэя.

Adaâ, Bèraâ ì Šymrat, - syny Šymèâ.

22. Ішпан, Эвэр, Элііл,

Ìšpan, Èvèr, Èlììl,

23. Аўдон, Зіхрый, Ханан,

Aǔdon, Zìhryj, Hanan,

24. Хананія, Элам, Антотыя,

Hananìâ, Èlam, Antotyâ,

25. Іфдыя і Фэнуіл - сыны Шашака.

Ìfdyâ ì Fènuìl - syny Šašaka.

26. Шамшэрай, Шэхарыя, Аталія,

Šamšèraj, Šèharyâ, Atalìâ,

27. Яарэшыя, Элія і Зіхрый, сыны Ерахама.

Âarèšyâ, Èlìâ ì Zìhryj, syny Erahama.

28. Гэта ўзначальцы пакаленьняў, у родах сваіх галоўныя. Яны жылі ў Ерусаліме.

Gèta ǔznačal′cy pakalen′nâǔ, u rodah svaìh galoǔnyâ. Âny žylì ǔ Erusalìme.

29. У Гаваоне жылі: Еіл, бацька Гааваніцянін, - імя жонкі ягонай Мааха, -

U Gavaone žylì: Eìl, bac′ka Gaavanìcânìn, - ìmâ žonkì âgonaj Maaha, -

30. і сын Ягоны, першынец Аўдон, за ім Цур, Кіс, Ваал, Надаў,

ì syn Âgony, peršynec Aǔdon, za ìm Cur, Kìs, Vaal, Nadaǔ,

31. Гэдор, Ахіё, Зэхэр і Міклот.

Gèdor, Ahìë, Zèhèr ì Mìklot.

32. Міклот спарадзіў Шымэя. І яны каля братоў сваіх жылі ў Ерусаліме, разам з братамі сваімі.

Mìklot sparadzìǔ Šymèâ. Ì âny kalâ bratoǔ svaìh žylì ǔ Erusalìme, razam z bratamì svaìmì.

33. Нэр спарадзіў Кіса; Кіс спарадзіў Саўла; Саўл спарадзіў Ёнатана, Мэлхісуя, Авінадава і Эшбаала.

Nèr sparadzìǔ Kìsa; Kìs sparadzìǔ Saǔla; Saǔl sparadzìǔ Ënatana, Mèlhìsuâ, Avìnadava ì Èšbaala.

34. Сын Ёнатана Мэрыбаал; Мэрыбаал спарадзіў Міху.

Syn Ënatana Mèrybaal; Mèrybaal sparadzìǔ Mìhu.

35. Сыны Міхі: Пітон, Мэлэг, Таарэя і Ахаз.

Syny Mìhì: Pìton, Mèlèg, Taarèâ ì Ahaz.

36. Ахаз спарадзіў Ёяду; Ёяда спарадзіў Алэмэта, Азмавэта і Замврыя; Замврый спарадзіў Моцу;

Ahaz sparadzìǔ Ëâdu; Ëâda sparadzìǔ Alèmèta, Azmavèta ì Zamvryâ; Zamvryj sparadzìǔ Mocu;

37. Моца спарадзіў Бінэю. Рэфанія, сын ягоны; Элеаса, сын ягоны; Ацэл, сын ягоны.

Moca sparadzìǔ Bìnèû. Rèfanìâ, syn âgony; Èleasa, syn âgony; Acèl, syn âgony.

38. У Ацэла шэсьць сыноў, і вось імёны іх: Азрыкам, Бохру, Ісмаіл, Шэарыя, Авадыя і Ханан; усе яны сыны Ацэла.

U Acèla šès′c′ synoǔ, ì vos′ ìmëny ìh: Azrykam, Bohru, Ìsmaìl, Šèaryâ, Avadyâ ì Hanan; use âny syny Acèla.

39. Сыны Эшэка, брата ягонага: Улам, першынец ягоны, другі Еўш, трэці Эліфэлэт.

Syny Èšèka, brata âgonaga: Ulam, peršynec âgony, drugì Eǔš, trècì Èlìfèlèt.

40. Сыны Улама былі людзі ваяўнічыя, стралялі з лука, мелі многа сыноў і ўнукаў сто пяцьдзясят. Усе яны ад сыноў Веньяміна.

Syny Ulama bylì lûdzì vaâǔnìčyâ, stralâlì z luka, melì mnoga synoǔ ì ǔnukaǔ sto pâc′dzâsât. Use âny ad synoǔ Ven′âmìna.

9 Кіраўнік

1. Так былі пералічаны па родах сваіх усе Ізраільцяне, і вось яны запісаны ў кнізе цароў Ізраільскіх. А Юдэі за беззаконьні свае пераселены ў Вавілон.

Tak bylì peralìčany pa rodah svaìh use Ìzraìl′câne, ì vos′ âny zapìsany ǔ knìze caroǔ Ìzraìl′skìh. A Ûdèì za bezzakon′nì svae peraseleny ǔ Vavìlon.

2. Першыя жыхары, якія жылі ў валоданьнях сваіх, па гарадах Ізраільскіх, былі Ізраільцяне, сьвятары, лявіты і нэтынэі.

Peršyâ žyhary, âkìâ žylì ǔ valodan′nâh svaìh, pa garadah Ìzraìl′skìh, bylì Ìzraìl′câne, s′vâtary, lâvìty ì nètynèì.

3. У Ерусаліме жылі некаторыя з сыноў Веньямінавых, і з сыноў Яфрэмавых і Манасііных:

U Erusalìme žylì nekatoryâ z synoǔ Ven′âmìnavyh, ì z synoǔ Âfrèmavyh ì Manasììnyh:

4. Утай, сын Аміюда, сын Омры, сын Імрыя, сын Ванія, - з сыноў Фарэса, сына Юды;

Utaj, syn Amìûda, syn Omry, syn Ìmryâ, syn Vanìâ, - z synoǔ Farèsa, syna Ûdy;

5. з сыноў Шылона - Асая, першынец і сыны ягоныя;

z synoǔ Šylona - Asaâ, peršynec ì syny âgonyâ;

6. з сыноў Зары - Еуіл і браты іх, шасьцьсот дзевяноста;

z synoǔ Zary - Euìl ì braty ìh, šas′c′sot dzevânosta;

7. з сыноў Веньямінавых Салу, сын Мэшулама, сын Гадавіі, сын Гесэнуі;

z synoǔ Ven′âmìnavyh Salu, syn Mèšulama, syn Gadavìì, syn Gesènuì;

8. і Іўнія, сын Ерахама, і Эла, сын Узія, сына Міхрыевага, і Мэшулам, сын Шэфатыі, сына Рэгуіла, сына Іўніі,

ì Ìǔnìâ, syn Erahama, ì Èla, syn Uzìâ, syna Mìhryevaga, ì Mèšulam, syn Šèfatyì, syna Règuìla, syna Ìǔnìì,

9. і браты іхнія, па родах іхніх: дзевяцьсот пяцьдзясят шэсьць, - усе гэтыя мужы былі ўзначальнікі родаў у пакаленьнях сваіх.

ì braty ìhnìâ, pa rodah ìhnìh: dzevâc′sot pâc′dzâsât šès′c′, - use gètyâ mužy bylì ǔznačal′nìkì rodaǔ u pakalen′nâh svaìh.

10. А са сьвятароў: Едая; Ёярыў, Яхін,

A sa s′vâtaroǔ: Edaâ; Ëâryǔ, Âhìn,

11. і Азарыя, сын Хэлкіі, сын Мэшулама, сын Садока, сын Мэраёта, сын Азхітува, які ўзначальваў у доме Божым;

ì Azaryâ, syn Hèlkìì, syn Mèšulama, syn Sadoka, syn Mèraëta, syn Azhìtuva, âkì ǔznačal′vaǔ u dome Božym;

12. і Адая, сын Ерахама, сын Пашхура, сын Малхіі; і Маасай, сын Адыэла, сын Яхзэра, сын Мэшулама, сын Мэшылэміта, сын Імэра;

ì Adaâ, syn Erahama, syn Pašhura, syn Malhìì; ì Maasaj, syn Adyèla, syn Âhzèra, syn Mèšulama, syn Mèšylèmìta, syn Ìmèra;

13. і браты іхнія, узначальцы родаў сваіх: тысяча сямсот шэсьцьдзясят, - людзі выбітныя ў дзеях служэньня ў доме Божым.

ì braty ìhnìâ, uznačal′cy rodaǔ svaìh: tysâča sâmsot šès′c′dzâsât, - lûdzì vybìtnyâ ǔ dzeâh služèn′nâ ǔ dome Božym.

14. А зь лявітаў: Шэмая, сын Хашува, сын Азрыкама, сын Хашавіі - з сыноў Мэрарыных;

A z′ lâvìtaǔ: Šèmaâ, syn Hašuva, syn Azrykama, syn Hašavìì - z synoǔ Mèrarynyh;

15. і Вакбакар, Хэрэш, Галал, і Матфанія, сын Міхі, сын Зіхрыя, сын Асафа;

ì Vakbakar, Hèrèš, Galal, ì Matfanìâ, syn Mìhì, syn Zìhryâ, syn Asafa;

16. і Авадыя, сын Шэмаі, сын Галала, сын Ідытуна, і Бэрэхія, сын Асы, сын Элканы, які жыў у селішчах Нэтафацкіх.

ì Avadyâ, syn Šèmaì, syn Galala, syn Ìdytuna, ì Bèrèhìâ, syn Asy, syn Èlkany, âkì žyǔ u selìščah Nètafackìh.

17. І брамнікі: Шалум, Акуб, Талмон і Ахіман, і браты іхнія; Шалум галоўны.

Ì bramnìkì: Šalum, Akub, Talmon ì Ahìman, ì braty ìhnìâ; Šalum galoǔny.

18. І да сёньня гэтыя брамнікі каля царскае брамы, на ўсход, трымаюць варту сыноў Лявііных.

Ì da sën′nâ gètyâ bramnìkì kalâ carskae bramy, na ǔshod, trymaûc′ vartu synoǔ Lâvììnyh.

19. Шалум, сын Карэ, сын Эвіясафа, сын Карэя, і браты ягоныя з роду ягонага, Карэяне, па дзеі служэньня свайго, былі дазорцамі каля парогаў скініі, а бацькі іхнія ахоўвалі ўваход у табар Гасподні.

Šalum, syn Karè, syn Èvìâsafa, syn Karèâ, ì braty âgonyâ z rodu âgonaga, Karèâne, pa dzeì služèn′nâ svajgo, bylì dazorcamì kalâ parogaǔ skìnìì, a bac′kì ìhnìâ ahoǔvalì ǔvahod u tabar Gaspodnì.

20. Фінэес, сын Элеазараў быў да начальнікаў над імі, і Гасподзь быў зь ім.

Fìnèes, syn Èleazaraǔ byǔ da načal′nìkaǔ nad ìmì, ì Gaspodz′ byǔ z′ ìm.

21. Захар, сын Мэшэлэміі, брамнік каля дзвярэй скініі сходу.

Zahar, syn Mèšèlèmìì, bramnìk kalâ dzvârèj skìnìì shodu.

22. Усіх іх, выбраных у брамнікі да парогаў, было дзьвесьце дванаццаць. Яны ўнесены ў сьпіс па селішчах сваіх. Іх паставіў Давід і Самуіл-празорлівец за вернасьць іхнюю.

Usìh ìh, vybranyh u bramnìkì da parogaǔ, bylo dz′ves′ce dvanaccac′. Âny ǔneseny ǔ s′pìs pa selìščah svaìh. Ìh pastavìǔ Davìd ì Samuìl-prazorlìvec za vernas′c′ ìhnûû.

23. І яны і сыны іхнія былі на варце каля брамы дома Гасподняга, пры доме скініі.

Ì âny ì syny ìhnìâ bylì na varce kalâ bramy doma Gaspodnâga, pry dome skìnìì.

24. На чатырох баках былі брамнікі, на ўсходнім, заходнім, паўночным і паўднёвым.

Na čatyroh bakah bylì bramnìkì, na ǔshodnìm, zahodnìm, paǔnočnym ì paǔdnëvym.

25. А браты іхнія жылі ў селішчах сваіх, прыходзячы да іх час ад часу на сем дзён.

A braty ìhnìâ žylì ǔ selìščah svaìh, pryhodzâčy da ìh čas ad času na sem dzën.

26. Гэтыя чатыры начальнікі брамнікаў, лявіты, былі ў даверы; яны ж былі прыстаўлены да жытлішчаў і да скарбніц дома Божага.

Gètyâ čatyry načal′nìkì bramnìkaǔ, lâvìty, bylì ǔ davery; âny ž bylì prystaǔleny da žytlìščaǔ ì da skarbnìc doma Božaga.

27. Вакол дома Божага яны і ноч праводзілі, бо на іх ляжала ахова, і яны павінны былі кожнае раніцы адчыняць дзьверы.

Vakol doma Božaga âny ì noč pravodzìlì, bo na ìh lâžala ahova, ì âny pavìnny bylì kožnae ranìcy adčynâc′ dz′very.

28. Адны зь іх былі прыстаўлены да службовага посуду, так, што лікам прымалі яго і лікам выдавалі.

Adny z′ ìh bylì prystaǔleny da službovaga posudu, tak, što lìkam prymalì âgo ì lìkam vydavalì.

29. Другім зь іх даручана было астатняе начыньне і ўсе сьвятарскія патрэбы: мука найлепшая і віно і алей, і ладан пахучы.

Drugìm z′ ìh daručana bylo astatnâe načyn′ne ì ǔse s′vâtarskìâ patrèby: muka najlepšaâ ì vìno ì alej, ì ladan pahučy.

30. А з сыноў сьвятарскіх некаторыя складалі міра з рэчываў пахучых.

A z synoǔ s′vâtarskìh nekatoryâ skladalì mìra z rèčyvaǔ pahučyh.

31. Матафію зь лявітаў, - ён першынец Сэлума Карэяніна, - даверана было тое, што гатавалася на патэльнях.

Matafìû z′ lâvìtaǔ, - ën peršynec Sèluma Karèânìna, - daverana bylo toe, što gatavalasâ na patèl′nâh.

32. Некаторым з братоў іхніх, з сыноў Каатавых, даручана было прыгатаваньне пакладных хлябоў, каб класьці іх кожнае суботы.

Nekatorym z bratoǔ ìhnìh, z synoǔ Kaatavyh, daručana bylo prygatavan′ne pakladnyh hlâboǔ, kab klas′cì ìh kožnae suboty.

33. А сьпевакі, галоўныя ў пакаленьнях лявіцкіх, у пакоях храма вольныя былі ад заняткаў, бо дзень і ноч яны абавязаныя былі займацца майстэрствам сваім.

A s′pevakì, galoǔnyâ ǔ pakalen′nâh lâvìckìh, u pakoâh hrama vol′nyâ bylì ad zanâtkaǔ, bo dzen′ ì noč âny abavâzanyâ bylì zajmacca majstèrstvam svaìm.

34. Гэта ўзначальцы пакаленьняў лявіцкіх, у родах сваіх галоўныя. Яны жылі ў Ерусаліме.

Gèta ǔznačal′cy pakalen′nâǔ lâvìckìh, u rodah svaìh galoǔnyâ. Âny žylì ǔ Erusalìme.

35. У Гаваоне жылі: бацька Гавааніцян, Еіл, - імя жонкі ягонай Мааха,

U Gavaone žylì: bac′ka Gavaanìcân, Eìl, - ìmâ žonkì âgonaj Maaha,

36. і сын ягоны першынец Аўдон, за ім Цур, Кіс, Ваал, Нэр, Надаў,

ì syn âgony peršynec Aǔdon, za ìm Cur, Kìs, Vaal, Nèr, Nadaǔ,

37. Гэдор, Ахіё, Захар і Міклот.

Gèdor, Ahìë, Zahar ì Mìklot.

38. Міклот спарадзіў Шымэама. І яны каля братоў сваіх жылі ў Ерусаліме разам з братамі сваімі.

Mìklot sparadzìǔ Šymèama. Ì âny kalâ bratoǔ svaìh žylì ǔ Erusalìme razam z bratamì svaìmì.

39. Нэр спарадзіў Кіса, Кіс спарадзіў Саўла, Саўл спарадзіў Ёнатана, Мэлхісуа, Авінадава і Эшбаала.

Nèr sparadzìǔ Kìsa, Kìs sparadzìǔ Saǔla, Saǔl sparadzìǔ Ënatana, Mèlhìsua, Avìnadava ì Èšbaala.

40. Сын Ёнатана Мэрыбаал; Мэрыбаал спарадзіў Міху.

Syn Ënatana Mèrybaal; Mèrybaal sparadzìǔ Mìhu.

41. Сыны Міхі: Пітон, Мэлэх, Тарэй і Ахаз.

Syny Mìhì: Pìton, Mèlèh, Tarèj ì Ahaz.

42. Ахаз спарадзіў Яэру, Яэр спарадзіў Алэмэта, Азмавэта і Замврыя; Замврый спарадзіў Моцу.

Ahaz sparadzìǔ Âèru, Âèr sparadzìǔ Alèmèta, Azmavèta ì Zamvryâ; Zamvryj sparadzìǔ Mocu.

43. Моца спарадзіў Бінэю; Рэфая, сын ягоны; Элеаса, сын ягоны; Ацэл, сын Гоны.

Moca sparadzìǔ Bìnèû; Rèfaâ, syn âgony; Èleasa, syn âgony; Acèl, syn Gony.

44. У Ацэла шэсьць сыноў, і вось імёны іхнія: Азрыкам, Бохру, Ісмаіл, Шэарыя, Авадыя і Ханан. Гэта сыны Ацэла.

U Acèla šès′c′ synoǔ, ì vos′ ìmëny ìhnìâ: Azrykam, Bohru, Ìsmaìl, Šèaryâ, Avadyâ ì Hanan. Gèta syny Acèla.

10 Кіраўнік

1. Філістымляне ваявалі зь Ізраілем, і пабеглі Ізраільцяне ад Філістымлянаў, і падалі пабітыя на гары Гелвуе.

Fìlìstymlâne vaâvalì z′ Ìzraìlem, ì pabeglì Ìzraìl′câne ad Fìlìstymlânaǔ, ì padalì pabìtyâ na gary Gelvue.

2. І пагналіся Філістымляне за Саўлам і сынамі ягонымі, і забілі Філістымляне Ёнатана і Авінадава і Мэлхісуя, сыноў Саўлавых.

Ì pagnalìsâ Fìlìstymlâne za Saǔlam ì synamì âgonymì, ì zabìlì Fìlìstymlâne Ënatana ì Avìnadava ì Mèlhìsuâ, synoǔ Saǔlavyh.

3. Бітва супроць Саўла ўзмацнілася, і стралкі памкнуліся на яго, так што ён паранены быў стралкамі.

Bìtva suproc′ Saǔla ǔzmacnìlasâ, ì stralkì pamknulìsâ na âgo, tak što ën paraneny byǔ stralkamì.

4. І сказаў Саўл збраяносцу свайму: агалі меч твой і закалі мяне ім, каб ня прыйшлі гэтыя неабрэзаныя, і не паглуміліся зь мяне. Але збраяносец не рашыўся, бо вельмі спалохаўся. Тады Саўл узяў меч і ўпаў на яго.

Ì skazaǔ Saǔl zbraânoscu svajmu: agalì meč tvoj ì zakalì mâne ìm, kab nâ pryjšlì gètyâ neabrèzanyâ, ì ne paglumìlìsâ z′ mâne. Ale zbraânosec ne rašyǔsâ, bo vel′mì spalohaǔsâ. Tady Saǔl uzâǔ meč ì ǔpaǔ na âgo.

5. Збраяносец ягоны, убачыўшы, што Саўл памёр, і сам упаў на меч і памёр.

Zbraânosec âgony, ubačyǔšy, što Saǔl pamër, ì sam upaǔ na meč ì pamër.

6. І памёр Саўл, і тры сыны ягоныя, і ўвесь дом ягоны разам зь ім памёр.

Ì pamër Saǔl, ì try syny âgonyâ, ì ǔves′ dom âgony razam z′ ìm pamër.

7. Калі ўбачылі Ізраільцяне, якія былі ў даліне, што ўсе бягуць і што Саўл і сыны ягоныя памерлі, дык пакінулі гарады свае і разьбегліся; а Філістымляне прыйшлі і пасяліліся ў іх.

Kalì ǔbačylì Ìzraìl′câne, âkìâ bylì ǔ dalìne, što ǔse bâguc′ ì što Saǔl ì syny âgonyâ pamerlì, dyk pakìnulì garady svae ì raz′beglìsâ; a Fìlìstymlâne pryjšlì ì pasâlìlìsâ ǔ ìh.

8. На другі дзень прыйшлі Філістымляне абіраць забітых, і знайшлі Саўла і сыноў ягоных забітых на гары Гэлвуйскай,

Na drugì dzen′ pryjšlì Fìlìstymlâne abìrac′ zabìtyh, ì znajšlì Saǔla ì synoǔ âgonyh zabìtyh na gary Gèlvujskaj,

9. і распранулі яго, і зьнялі зь яго галаву ягоную і зброю ягоную, і паслалі па зямлі Філістымскай, каб абвясьціць пра гэта перад ідаламі іхнімі і перад народам.

ì raspranulì âgo, ì z′nâlì z′ âgo galavu âgonuû ì zbroû âgonuû, ì paslalì pa zâmlì Fìlìstymskaj, kab abvâs′cìc′ pra gèta perad ìdalamì ìhnìmì ì perad narodam.

10. І паклалі зброю ягоную ў капішча багоў сваіх, і галаву ягоную ўваткнулі ў доме Дагона.

Ì paklalì zbroû âgonuû ǔ kapìšča bagoǔ svaìh, ì galavu âgonuû ǔvatknulì ǔ dome Dagona.

11. І пачуў увесь Явіс Галаадскі ўсё, што зрабілі Філістымляне з Саўлам.

Ì pačuǔ uves′ Âvìs Galaadskì ǔsë, što zrabìlì Fìlìstymlâne z Saǔlam.

12. І падняліся ўсе людзі дужыя, узялі цела Саўлава і целы сыноў ягоных, і прынесьлі іх у Явіс, і пахавалі косьці іхнія пад дубам у Явісе, і пасьціліся сем дзён.

Ì padnâlìsâ ǔse lûdzì dužyâ, uzâlì cela Saǔlava ì cely synoǔ âgonyh, ì prynes′lì ìh u Âvìs, ì pahavalì kos′cì ìhnìâ pad dubam u Âvìse, ì pas′cìlìsâ sem dzën.

13. Так памёр Саўл за сваё беззаконьне, якое ён учыніў перад Госпадам, за тое, што ня трымаўся слова Гасподняга і зьвярнуўся да чарадзейкі з пытаньнем,

Tak pamër Saǔl za svaë bezzakon′ne, âkoe ën učynìǔ perad Gospadam, za toe, što nâ trymaǔsâ slova Gaspodnâga ì z′vârnuǔsâ da čaradzejkì z pytan′nem,

14. а ня спытаўся ў Госпада. За тое Ён і аддаў яго сьмерці, і перадаў царства Давіду, сыну Есэеваму.

a nâ spytaǔsâ ǔ Gospada. Za toe Ën ì addaǔ âgo s′mercì, ì peradaǔ carstva Davìdu, synu Esèevamu.

11 Кіраўнік

1. І сабраліся ўсе Ізраільцяне да Давіда ў Хэўрон і сказалі: вось, мы костка твая і плоць твая;

Ì sabralìsâ ǔse Ìzraìl′câne da Davìda ǔ Hèǔron ì skazalì: vos′, my kostka tvaâ ì ploc′ tvaâ;

2. і ўчора і заўчора, калі яшчэ Саўл быў царом, ты выводзіў і ўводзіў Ізраіля, і Гасподзь Бог твой сказаў табе: ты будзеш пасьвіць народ Мой Ізраіля і ты будзеш правадыр народу Майго Ізраіля.

ì ǔčora ì zaǔčora, kalì âščè Saǔl byǔ carom, ty vyvodzìǔ ì ǔvodzìǔ Ìzraìlâ, ì Gaspodz′ Bog tvoj skazaǔ tabe: ty budzeš pas′vìc′ narod Moj Ìzraìlâ ì ty budzeš pravadyr narodu Majgo Ìzraìlâ.

3. І прыйшлі ўсе старэйшыны Ізраілевыя да цара ў Хэўрон, і заключыў зь імі Давід запавет у Хэўроне перад абліччам Гасподнім: і яны памазалі Давіда ў цара над Ізраілем, па слове Гасподнім, праз Самуіла.

Ì pryjšlì ǔse starèjšyny Ìzraìlevyâ da cara ǔ Hèǔron, ì zaklûčyǔ z′ ìmì Davìd zapavet u Hèǔrone perad ablìččam Gaspodnìm: ì âny pamazalì Davìda ǔ cara nad Ìzraìlem, pa slove Gaspodnìm, praz Samuìla.

4. І пайшоў Давід і ўвесь Ізраіль да Ерусаліма, гэта значыць, да Евуса. А там былі Евусэі, жыхары той зямлі.

Ì pajšoǔ Davìd ì ǔves′ Ìzraìl′ da Erusalìma, gèta značyc′, da Evusa. A tam bylì Evusèì, žyhary toj zâmlì.

5. І сказалі жыхары Евуса Давіду: ня ўвойдзеш сюды. Але Давід узяў крэпасьць Сіён: гэта - горад Давідаў.

Ì skazalì žyhary Evusa Davìdu: nâ ǔvojdzeš sûdy. Ale Davìd uzâǔ krèpas′c′ Sìën: gèta - gorad Davìdaǔ.

6. І сказаў Давід: хто першы за ўсіх паб'е Евусэяў, той будзе галавою і ваенным начальнікам. І ўзышоў самы першы Ёаў, сын Саруі, і зрабіўся ўзначальцам.

Ì skazaǔ Davìd: hto peršy za ǔsìh pab'e Evusèâǔ, toj budze galavoû ì vaennym načal′nìkam. Ì ǔzyšoǔ samy peršy Ëaǔ, syn Saruì, ì zrabìǔsâ ǔznačal′cam.

7. Давід жыў у той крэпасьці, таму і называлі яе горадам Давідавым.

Davìd žyǔ u toj krèpas′cì, tamu ì nazyvalì âe goradam Davìdavym.

8. І ён забудаваў горад навакол, ад Міло, усю ваколіцу, а Ёаў аднавіў астатні горад.

Ì ën zabudavaǔ gorad navakol, ad Mìlo, usû vakolìcu, a Ëaǔ adnavìǔ astatnì gorad.

9. І меў посьпех Давід, і ўзвышаўся больш і больш, і Гасподзь Саваоф быў зь ім.

Ì meǔ pos′peh Davìd, ì ǔzvyšaǔsâ bol′š ì bol′š, ì Gaspodz′ Savaof byǔ z′ ìm.

10. Вось галоўныя мацакі ў Давіда, якія многа супрацоўнічалі зь ім у царстве ягоным, разам з усім Ізраілем, каб паставіць яго царом, па слове Гасподнім, над Ізраілем,

Vos′ galoǔnyâ macakì ǔ Davìda, âkìâ mnoga supracoǔnìčalì z′ ìm u carstve âgonym, razam z usìm Ìzraìlem, kab pastavìc′ âgo carom, pa slove Gaspodnìm, nad Ìzraìlem,

11. і вось лік мацакоў, якія былі ў Давіда: Есваал, сын Ахамані, галоўны з трыццаці: ён падняў дзіду сваю на трыста чалавек і пабіў іх за адзін раз.

ì vos′ lìk macakoǔ, âkìâ bylì ǔ Davìda: Esvaal, syn Ahamanì, galoǔny z tryccacì: ën padnâǔ dzìdu svaû na trysta čalavek ì pabìǔ ìh za adzìn raz.

12. Пасьля яго Элеазар, сын Дадо Ахахэяніна, адзін з трох мацакоў:

Pas′lâ âgo Èleazar, syn Dado Ahahèânìna, adzìn z troh macakoǔ:

13. ён быў з Давідам у Фасдаміме, куды Філістымляне сабраліся на вайну. Там частка поля была засеяна ячменем, і народ пабег ад Філістымлянаў;

ën byǔ z Davìdam u Fasdamìme, kudy Fìlìstymlâne sabralìsâ na vajnu. Tam častka polâ byla zaseâna âčmenem, ì narod pabeg ad Fìlìstymlânaǔ;

14. але яны сталі сярод поля, убераглі яго і пабілі Філістымлянаў. І дараваў Гасподзь выратаваньне вялікае!

ale âny stalì sârod polâ, uberaglì âgo ì pabìlì Fìlìstymlânaǔ. Ì daravaǔ Gaspodz′ vyratavan′ne vâlìkae!

15. Трое гэтых галоўных з трыццаці правадыроў падняліся на скалу да Давіда, у пячору Адалам, калі табар Філістымлянаў быў разьмешчаны ў даліне Рэфаімавай.

Troe gètyh galoǔnyh z tryccacì pravadyroǔ padnâlìsâ na skalu da Davìda, u pâčoru Adalam, kalì tabar Fìlìstymlânaǔ byǔ raz′meščany ǔ dalìne Rèfaìmavaj.

16. Давід тады быў ва ўмацаваным месцы, а ахоўнае войска Філістымлянаў было тады ў Віфляеме.

Davìd tady byǔ va ǔmacavanym mescy, a ahoǔnae vojska Fìlìstymlânaǔ bylo tady ǔ Vìflâeme.

17. І моцна захацелася піць Давіду, і ён сказаў: хто напоіць мяне вадою з калодзежа Віфляемскага, што каля брамы?

Ì mocna zahacelasâ pìc′ Davìdu, ì ën skazaǔ: hto napoìc′ mâne vadoû z kalodzeža Vìflâemskaga, što kalâ bramy?

18. Тады гэтыя трое прабіліся праз табар Філістымскі і зачарпнулі вады з калодзежа Віфляемскага, што каля брамы, і ўзялі, і прынесьлі Давіду. Але Давід не захацеў піць яе і выліў яе ў славу Госпада,

Tady gètyâ troe prabìlìsâ praz tabar Fìlìstymskì ì začarpnulì vady z kalodzeža Vìflâemskaga, što kalâ bramy, ì ǔzâlì, ì prynes′lì Davìdu. Ale Davìd ne zahaceǔ pìc′ âe ì vylìǔ âe ǔ slavu Gospada,

19. і сказаў: аслані мяне Гасподзь, каб я зрабіў гэта! Ці ж буду я піць кроў мужоў гэтых, якія клалі душы свае? Бо зь небясьпекай свайму жыцьцю яны прынесьлі ваду. І не захацеў піць яе. Вось што зрабілі гэтыя тры мацакі.

ì skazaǔ: aslanì mâne Gaspodz′, kab â zrabìǔ gèta! Cì ž budu â pìc′ kroǔ mužoǔ gètyh, âkìâ klalì dušy svae? Bo z′ nebâs′pekaj svajmu žyc′cû âny prynes′lì vadu. Ì ne zahaceǔ pìc′ âe. Vos′ što zrabìlì gètyâ try macakì.

20. І Авэса, брат Ёава, быў галоўны з трох: ён забіў дзідай сваёй трыста чалавек, і быў у славе ў тых трох.

Ì Avèsa, brat Ëava, byǔ galoǔny z troh: ën zabìǔ dzìdaj svaëj trysta čalavek, ì byǔ u slave ǔ tyh troh.

21. З трох ён быў самы знакаміты і быў начальнікам; але з тымі трыма не раўняўся.

Z troh ën byǔ samy znakamìty ì byǔ načal′nìkam; ale z tymì tryma ne raǔnâǔsâ.

22. Ванэя, сын Ёдая, мужа адважнага, вялікі па дзеях, з Каўцэпла: ён пабіў двух сыноў Арыіла Маавіцкага; ён жа сышоў і забіў ільва ў рове, у сьнежны час;

Vanèâ, syn Ëdaâ, muža advažnaga, vâlìkì pa dzeâh, z Kaǔcèpla: ën pabìǔ dvuh synoǔ Aryìla Maavìckaga; ën ža syšoǔ ì zabìǔ ìl′va ǔ rove, u s′nežny čas;

23. ён жа забіў Егіпцяніна, чалавека ростам у пяць локцяў: у руцэ ў Егіпцяніна была дзіда, як навой у ткачоў, а ён падышоў да яго з кіем і, вырваўшы дзіду з рукі Егіпцяніна, забіў ягонай жа дзідай:

ën ža zabìǔ Egìpcânìna, čalaveka rostam u pâc′ lokcâǔ: u rucè ǔ Egìpcânìna byla dzìda, âk navoj u tkačoǔ, a ën padyšoǔ da âgo z kìem ì, vyrvaǔšy dzìdu z rukì Egìpcânìna, zabìǔ âgonaj ža dzìdaj:

24. вось, што зрабіў Ванэя, сын Ёдая, і ён быў у славе ў тых трох мацакоў;

vos′, što zrabìǔ Vanèâ, syn Ëdaâ, ì ën byǔ u slave ǔ tyh troh macakoǔ;

25. ён быў больш знакаміты за тых трыццацёх, але з трыма не раўняўся, і Давід паставіў яго бліжэйшым выканаўцам сваіх загадаў.

ën byǔ bol′š znakamìty za tyh tryccacëh, ale z tryma ne raǔnâǔsâ, ì Davìd pastavìǔ âgo blìžèjšym vykanaǔcam svaìh zagadaǔ.

26. А галоўныя з воінаў: Асаіл, брат Ёава: Элханан, сын Дадо, зь Віфляема;

A galoǔnyâ z voìnaǔ: Asaìl, brat Ëava: Èlhanan, syn Dado, z′ Vìflâema;

27. Шама Гарадыцянін; Хэрэц Пэланіцянін;

Šama Garadycânìn; Hèrèc Pèlanìcânìn;

28. Іра, сын Ікеша, Тэкаіцянін; Эвіезэр Анатацянін;

Ìra, syn Ìkeša, Tèkaìcânìn; Èvìezèr Anatacânìn;

29. Сіўхай Хушацянін; Ілай Ахахіянін.

Sìǔhaj Hušacânìn; Ìlaj Ahahìânìn.

30. Магарай Нэтафатыцянін; Хэлэд, сын Вааны, Хэтафацянін;

Magaraj Nètafatycânìn; Hèlèd, syn Vaany, Hètafacânìn;

31. Ітай; сын Рыбая, зь Гівы Веньямінавай: Ванэя Піратанянін:

Ìtaj; syn Rybaâ, z′ Gìvy Ven′âmìnavaj: Vanèâ Pìratanânìn:

32. Хурай з Нагалэ-Гааша; Авіел з Аравы;

Huraj z Nagalè-Gaaša; Avìel z Aravy;

33. Азмавэт Бахаруміянін; Эліяхба Шаалбанянін.

Azmavèt Baharumìânìn; Èlìâhba Šaalbanânìn.

34. Сыны Гашэма Гізаніцяніна: Ёнатан, сын Шаге, Гарарыцянін;

Syny Gašèma Gìzanìcânìna: Ënatan, syn Šage, Gararycânìn;

35. Ахіям, сын Сахара, Гарарыцянін; Эліфал, сын Уры;

Ahìâm, syn Sahara, Gararycânìn; Èlìfal, syn Ury;

36. Хэфэр з Махэры; Ахія Пэланіцянін;

Hèfèr z Mahèry; Ahìâ Pèlanìcânìn;

37. Хэцрой Кармэліцянін; Наарай, сын Эзбая;

Hècroj Karmèlìcânìn; Naaraj, syn Èzbaâ;

38. Ёіл, брат Натана; Міўхар, сын Гагрыя;

Ëìl, brat Natana; Mìǔhar, syn Gagryâ;

39. Цэлэк Аманіцянін; Нахарай Бэрацянін, збраяносец Ёава, сына Саруі;

Cèlèk Amanìcânìn; Naharaj Bèracânìn, zbraânosec Ëava, syna Saruì;

40. Іра Ітрыянін; Гарэб Ерыянін;

Ìra Ìtryânìn; Garèb Eryânìn;

41. Урыя Хэтэянін;

Uryâ Hètèânìn;

42. Адына, сын Шызы, Рувімлянін, узначалец Рувімлянаў, і ў яго, было трыццаць;

Adyna, syn Šyzy, Ruvìmlânìn, uznačalec Ruvìmlânaǔ, ì ǔ âgo, bylo tryccac′;

43. Ханан, сын Маахі; Ёсафат Мітніянін;

Hanan, syn Maahì; Ësafat Mìtnìânìn;

44. Узія Аштэрацянін; Шама Еэл, сыны Хатама Араэраніна;

Uzìâ Aštèracânìn; Šama Eèl, syny Hatama Araèranìna;

45. Едэяэл, сын Шымрыя, і Ёха, брат ягоны, Тыціянін;

Edèâèl, syn Šymryâ, ì Ëha, brat âgony, Tycìânìn;

46. Эліел з Махавіма, і Ерывай і Ёшавія, сыны Элнаама, і Ітма, Маавіцянін;

Èlìel z Mahavìma, ì Eryvaj ì Ëšavìâ, syny Èlnaama, ì Ìtma, Maavìcânìn;

47. Эліел, Авэд і Ясіел з Мэцаваі.

Èlìel, Avèd ì Âsìel z Mècavaì.

12 Кіраўнік

1. І гэтыя таксама прыйшлі да Давіда ў Сэкелаг, калі ён яшчэ хаваўся ад Саўла, сына Кісавага, і былі з адважнікаў, якія дапамагалі ў бітве.

Ì gètyâ taksama pryjšlì da Davìda ǔ Sèkelag, kalì ën âščè havaǔsâ ad Saǔla, syna Kìsavaga, ì bylì z advažnìkaǔ, âkìâ dapamagalì ǔ bìtve.

2. Узброеныя лукам, і тыя, што кідалі праваю і леваю рукою камяні і стралялі стрэламі з лука, - з братоў Саўла, ад Веньяміна:

Uzbroenyâ lukam, ì tyâ, što kìdalì pravaû ì levaû rukoû kamânì ì stralâlì strèlamì z luka, - z bratoǔ Saǔla, ad Ven′âmìna:

3. галоўны Ахіезэр, за ім Ёас, сыны Шэмаі, з Гівы; Езіел і Фэлэт, сыны Азмавэта: Бэраха і Егу з Анатота;

galoǔny Ahìezèr, za ìm Ëas, syny Šèmaì, z Gìvy; Ezìel ì Fèlèt, syny Azmavèta: Bèraha ì Egu z Anatota;

4. Ішманія Гавааніцянін, адважнікі з трыццаці і начальнік над трыццацьцю; Ерамія, Яхазііл, Ёханан і Ёзавад з Гедэры;

Ìšmanìâ Gavaanìcânìn, advažnìkì z tryccacì ì načal′nìk nad tryccac′cû; Eramìâ, Âhazììl, Ëhanan ì Ëzavad z Gedèry;

5. Элузай, Ерымот, Вэалія, Шэмарыя, Сафатыя Харытыянін;

Èluzaj, Erymot, Vèalìâ, Šèmaryâ, Safatyâ Harytyânìn;

6. Элкана, Ішыяху, Азарыл, Ёэзэр і Ёшавам, Карэяне;

Èlkana, Ìšyâhu, Azaryl, Ëèzèr ì Ëšavam, Karèâne;

7. і Ёэла і Зэвадыя сыны Ерахама, з Гэдора.

ì Ëèla ì Zèvadyâ syny Erahama, z Gèdora.

8. І з Гадыцян перайшлі да Давіда ва ўмацаваньне, у пустыню людзі мужныя, ваяўнічыя, узброеныя шчытом і дзідай; твары ільвіныя - твары іхнія, і яны шпаркія, як сарны ў горах.

Ì z Gadycân perajšlì da Davìda va ǔmacavan′ne, u pustynû lûdzì mužnyâ, vaâǔnìčyâ, uzbroenyâ ščytom ì dzìdaj; tvary ìl′vìnyâ - tvary ìhnìâ, ì âny šparkìâ, âk sarny ǔ gorah.

9. Галоўны Эзэр, другі Авадыя, трэці Эліяў,

Galoǔny Èzèr, drugì Avadyâ, trècì Èlìâǔ,

10. чацьвёрты Мішмана, пяты Ерамія,

čac′vërty Mìšmana, pâty Eramìâ,

11. шосты Атай, сёмы Эліел,

šosty Ataj, sëmy Èlìel,

12. восьмы Ёханан, дзявяты Элзавад,

vos′my Ëhanan, dzâvâty Èlzavad,

13. дзясяты Ерамія, адзінаццаты Махбанай.

dzâsâty Eramìâ, adzìnaccaty Mahbanaj.

14. Яны з сыноў Гадавых узначальцы ў войску: меншы над сотняю, і большы над тысячаю.

Âny z synoǔ Gadavyh uznačal′cy ǔ vojsku: menšy nad sotnâû, ì bol′šy nad tysâčaû.

15. Вось яны перайшлі Ярдан у першы месяц, калі ён выступае зь берагоў сваіх, і разагналі ўсіх, што жылі ў далінах на ўсход і захад.

Vos′ âny perajšlì Ârdan u peršy mesâc, kalì ën vystupae z′ beragoǔ svaìh, ì razagnalì ǔsìh, što žylì ǔ dalìnah na ǔshod ì zahad.

16. Прыйшлі таксама і з сыноў Веньямінавых і Юдавых ва ўмацаваньне да Давіда.

Pryjšlì taksama ì z synoǔ Ven′âmìnavyh ì Ûdavyh va ǔmacavan′ne da Davìda.

17. Давід выйшаў насустрач ім, і сказаў ім: калі зь мірам прыйшлі вы да мяне, каб дапамагаць мне, дык хай будзе ў мяне з вамі адно сэрца; а калі дзеля таго, каб падступна перадаць мяне ворагам маім, тым часам як няма заганы на руках маіх, дык хай бачыць Бог бацькоў нашых і рассудзіць.

Davìd vyjšaǔ nasustrač ìm, ì skazaǔ ìm: kalì z′ mìram pryjšlì vy da mâne, kab dapamagac′ mne, dyk haj budze ǔ mâne z vamì adno sèrca; a kalì dzelâ tago, kab padstupna peradac′ mâne voragam maìm, tym časam âk nâma zagany na rukah maìh, dyk haj bačyc′ Bog bac′koǔ našyh ì rassudzìc′.

18. І абняў дух Амасая, узначальцу трыццацёх, і сказаў ён: мір табе, Давідзе, і з табою, сыне Есэеў; мір табе і мір памочнікам тваім; бо памагае табе Бог твой. Тады прыняў іх Давід і паставіў на чале войска.

Ì abnâǔ duh Amasaâ, uznačal′cu tryccacëh, ì skazaǔ ën: mìr tabe, Davìdze, ì z taboû, syne Esèeǔ; mìr tabe ì mìr pamočnìkam tvaìm; bo pamagae tabe Bog tvoj. Tady prynâǔ ìh Davìd ì pastavìǔ na čale vojska.

19. І з племя Манасіінага перайшлі да Давіда, калі ён ішоў зь Філістымлянамі на вайну супроць Саўла, але не дапамагаў ім, бо ўзначальцы Філістымскія, параіўшыся, адаслалі яго, кажучы: на нашую галаву ён пяройдзе да гаспадара свайго Саўла.

Ì z plemâ Manasììnaga perajšlì da Davìda, kalì ën ìšoǔ z′ Fìlìstymlânamì na vajnu suproc′ Saǔla, ale ne dapamagaǔ ìm, bo ǔznačal′cy Fìlìstymskìâ, paraìǔšysâ, adaslalì âgo, kažučy: na našuû galavu ën pârojdze da gaspadara svajgo Saǔla.

20. Калі ён вяртаўся ў Сэкелаг, тады перайшлі да яго з Манасіян: Аднах, Ёзавад, Едыяэл, Міхаіл, Ёзавад, Элігу і Цыльтай, тысячнікі ў Манасіян.

Kalì ën vârtaǔsâ ǔ Sèkelag, tady perajšlì da âgo z Manasìân: Adnah, Ëzavad, Edyâèl, Mìhaìl, Ëzavad, Èlìgu ì Cyl′taj, tysâčnìkì ǔ Manasìân.

21. І яны дапамагалі Давіду супроць полчышчаў, бо ўсе гэта былі людзі адважныя і былі правадыры ў войску.

Ì âny dapamagalì Davìdu suproc′ polčyščaǔ, bo ǔse gèta bylì lûdzì advažnyâ ì bylì pravadyry ǔ vojsku.

22. Так з кожным днём прыходзілі да Давіда на дапамогу да таго, што ягонае рушэньне зрабілася вялікае, як рушэньне Божае.

Tak z kožnym dnëm pryhodzìlì da Davìda na dapamogu da tago, što âgonae rušèn′ne zrabìlasâ vâlìkae, âk rušèn′ne Božae.

23. Вось лічба галоўных у войску, якія прыйшлі да Давіда ў Хэўрон, каб перадаць яму царства Саўлавае, па слове Гасподнім:

Vos′ lìčba galoǔnyh u vojsku, âkìâ pryjšlì da Davìda ǔ Hèǔron, kab peradac′ âmu carstva Saǔlavae, pa slove Gaspodnìm:

24. сыноў Юдавых, якія носяць шчыт і дзіду, было шэсьць тысяч васямсот гатовых да вайны;

synoǔ Ûdavyh, âkìâ nosâc′ ščyt ì dzìdu, bylo šès′c′ tysâč vasâmsot gatovyh da vajny;

25. з сыноў Сімяонавых, людзей адважных, у войску было сем тысяч і сто;

z synoǔ Sìmâonavyh, lûdzej advažnyh, u vojsku bylo sem tysâč ì sto;

26. з сыноў Лявііных чатыры тысячы шасьцьсот;

z synoǔ Lâvììnyh čatyry tysâčy šas′c′sot;

27. і Ёдай, князь ад племя Аарона, і зь ім тры тысячы сямсот;

ì Ëdaj, knâz′ ad plemâ Aarona, ì z′ ìm try tysâčy sâmsot;

28. і Садок, мужны юнак, і род ягоны, дваццаць два начальнікі;

ì Sadok, mužny ûnak, ì rod âgony, dvaccac′ dva načal′nìkì;

29. з сыноў Веньямінавых, братоў Саўлавых, тры тысячы, - але яшчэ многія зь іх трымаліся дома Саўлавага;

z synoǔ Ven′âmìnavyh, bratoǔ Saǔlavyh, try tysâčy, - ale âščè mnogìâ z′ ìh trymalìsâ doma Saǔlavaga;

30. з сыноў Яфрэмавых дваццаць тысяч васямсот людзей мужных, людзей знакамітых у родах сваіх;

z synoǔ Âfrèmavyh dvaccac′ tysâč vasâmsot lûdzej mužnyh, lûdzej znakamìtyh u rodah svaìh;

31. з паўкалена Манасіінага васямнаццаць тысяч, якія выкліканы былі паіменна, каб пайсьці ўцараваць Давіда;

z paǔkalena Manasììnaga vasâmnaccac′ tysâč, âkìâ vyklìkany bylì paìmenna, kab pajs′cì ǔcaravac′ Davìda;

32. з сыноў Ісахаравых людзі разумныя, якія ведалі, што калі належала рабіць Ізраілю, - іх было дзьвесьце галоўных, і ўсе браты іхнія трымаліся слова іхняга;

z synoǔ Ìsaharavyh lûdzì razumnyâ, âkìâ vedalì, što kalì naležala rabìc′ Ìzraìlû, - ìh bylo dz′ves′ce galoǔnyh, ì ǔse braty ìhnìâ trymalìsâ slova ìhnâga;

33. з племя Завулонавага гатовых да бітвы, узброеных усякаю ваеннаю зброяй, пяцьдзясят тысяч, у страі, аднадушных;

z plemâ Zavulonavaga gatovyh da bìtvy, uzbroenyh usâkaû vaennaû zbroâj, pâc′dzâsât tysâč, u straì, adnadušnyh;

34. з племя Нэфталімавага тысяча правадыроў і зь імі трыццаць сем тысяч з шчытамі і дзідамі;

z plemâ Nèftalìmavaga tysâča pravadyroǔ ì z′ ìmì tryccac′ sem tysâč z ščytamì ì dzìdamì;

35. з племя Данавага гатовых да вайны дваццаць восем тысяч шасьцьсот;

z plemâ Danavaga gatovyh da vajny dvaccac′ vosem tysâč šas′c′sot;

36. ад Асіра воінаў, гатовых да бітвы, сорак тысяч;

ad Asìra voìnaǔ, gatovyh da bìtvy, sorak tysâč;

37. з-за Ярдана, ад племя Рувімавага, Гадавага, і паўплемя Манасіінага, сто дваццаць тысяч, з усялякай воінскай зброяй.

z-za Ârdana, ad plemâ Ruvìmavaga, Gadavaga, ì paǔplemâ Manasììnaga, sto dvaccac′ tysâč, z usâlâkaj voìnskaj zbroâj.

38. Усе гэтыя воіны, у страі, ад шчырага сэрца прыйшлі ў Хэўрон уцараваць Давіда над усім Ізраілем. Ды і ўсе іншыя Ізраільцяне былі аднадушныя, каб паставіць царом Давіда.

Use gètyâ voìny, u straì, ad ščyraga sèrca pryjšlì ǔ Hèǔron ucaravac′ Davìda nad usìm Ìzraìlem. Dy ì ǔse ìnšyâ Ìzraìl′câne bylì adnadušnyâ, kab pastavìc′ carom Davìda.

39. І прабылі там у Давіда тры дні, елі і пілі, бо браты іхнія прыгатавалі ім;

Ì prabylì tam u Davìda try dnì, elì ì pìlì, bo braty ìhnìâ prygatavalì ìm;

40. ды і блізкія да іх, нават да племя Ісахаравага, Завулонавага і Нэфталімавага, прывозілі ўсё страўнае на аслах, і вярблюдах, і мулах, і валах: муку, смоквы і разынкі, і віно, і алей, і буйнога і дробнага быдла мноства, бо радасьць была Ізраілю.

dy ì blìzkìâ da ìh, navat da plemâ Ìsaharavaga, Zavulonavaga ì Nèftalìmavaga, pryvozìlì ǔsë straǔnae na aslah, ì vârblûdah, ì mulah, ì valah: muku, smokvy ì razynkì, ì vìno, ì alej, ì bujnoga ì drobnaga bydla mnostva, bo radas′c′ byla Ìzraìlû.

13 Кіраўнік

1. І раіўся Давід з тысячнікамі, сотнікамі і з усімі правадырамі,

Ì raìǔsâ Davìd z tysâčnìkamì, sotnìkamì ì z usìmì pravadyramì,

2. і сказаў Давід усяму сходу Ізраільцянаў; калі заўгодна вам, і калі на тое будзе воля Госпада Бога нашага, пашлем усюды да астатніх братоў нашых, па ўсёй зямлі Ізраільскай, і разам зь імі да сьвятароў і лявітаў, у гарады і селішчы іхнія, каб яны сабраліся да нас,

ì skazaǔ Davìd usâmu shodu Ìzraìl′cânaǔ; kalì zaǔgodna vam, ì kalì na toe budze volâ Gospada Boga našaga, pašlem usûdy da astatnìh bratoǔ našyh, pa ǔsëj zâmlì Ìzraìl′skaj, ì razam z′ ìmì da s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ, u garady ì selìščy ìhnìâ, kab âny sabralìsâ da nas,

3. і перанясем да сябе каўчэг Бога нашага, бо ў дні Саўла мы не зьвярталіся да яго.

ì peranâsem da sâbe kaǔčèg Boga našaga, bo ǔ dnì Saǔla my ne z′vârtalìsâ da âgo.

4. І сказаў увесь сход: хай будзе так, - бо гэта дзея ўсяму народу здавалася справядлівай.

Ì skazaǔ uves′ shod: haj budze tak, - bo gèta dzeâ ǔsâmu narodu zdavalasâ spravâdlìvaj.

5. Так сабраў Давід усіх Ізраільцянаў, ад Шыхора Егіпецкага да ўваходу ў Эмат, каб перанесьці каўчэг Божы з Кірыятыярыма.

Tak sabraǔ Davìd usìh Ìzraìl′cânaǔ, ad Šyhora Egìpeckaga da ǔvahodu ǔ Èmat, kab peranes′cì kaǔčèg Božy z Kìryâtyâryma.

6. І пайшоў Давід і ўвесь Ізраіль у Карыятыярым, што ў Юдэі, каб перанесьці адтуль каўчэг Бога, Госпада, які сядзіць на херувімах, на якім называецца імя Яго.

Ì pajšoǔ Davìd ì ǔves′ Ìzraìl′ u Karyâtyârym, što ǔ Ûdèì, kab peranes′cì adtul′ kaǔčèg Boga, Gospada, âkì sâdzìc′ na heruvìmah, na âkìm nazyvaecca ìmâ Âgo.

7. І павезьлі каўчэг Божы на новай калясьніцы з дома Авінадава; і Оза і Ахія вялі калясьніцу.

Ì pavez′lì kaǔčèg Božy na novaj kalâs′nìcy z doma Avìnadava; ì Oza ì Ahìâ vâlì kalâs′nìcu.

8. А Давід і ўсе Ізраільцяне ігралі перад Богам з усёй сілы, са сьпевамі, на цытрах і на псалтырах, і тымпанах, і кімвалах і трубах.

A Davìd ì ǔse Ìzraìl′câne ìgralì perad Bogam z usëj sìly, sa s′pevamì, na cytrah ì na psaltyrah, ì tympanah, ì kìmvalah ì trubah.

9. Калі дайшлі да гумна Хідона, Оза працягнуў руку сваю, каб падтрымаць каўчэг, бо валы нахілілі яго.

Kalì dajšlì da gumna Hìdona, Oza pracâgnuǔ ruku svaû, kab padtrymac′ kaǔčèg, bo valy nahìlìlì âgo.

10. Але Гасподзь разгневаўся на Озу, і пабіў яго за тое, што ён працягнуў руку сваю да каўчэга; і ён памёр тут жа перад абліччам Божым.

Ale Gaspodz′ razgnevaǔsâ na Ozu, ì pabìǔ âgo za toe, što ën pracâgnuǔ ruku svaû da kaǔčèga; ì ën pamër tut ža perad ablìččam Božym.

11. І засмуціўся Давід, што Гасподзь пабіў Озу. І назваў тое месца паразаю Озы; так называецца яно і да сёньня.

Ì zasmucìǔsâ Davìd, što Gaspodz′ pabìǔ Ozu. Ì nazvaǔ toe mesca parazaû Ozy; tak nazyvaecca âno ì da sën′nâ.

12. І спалохаўся Давід Бога ў дзень той, і сказаў: як я ўнясу да сябе каўчэг Божы?

Ì spalohaǔsâ Davìd Boga ǔ dzen′ toj, ì skazaǔ: âk â ǔnâsu da sâbe kaǔčèg Božy?

13. І не павёз Давід каўчэга да сябе, у горад Давідаў, а завярнуў яго да дома Авэдара Гэцяніна.

Ì ne pavëz Davìd kaǔčèga da sâbe, u gorad Davìdaǔ, a zavârnuǔ âgo da doma Avèdara Gècânìna.

14. І заставаўся каўчэг Божы ў Авэдара, у доме ягоным, тры месяцы, і дабраславіў Гасподзь дом Авэдара і ўсё, што ў яго.

Ì zastavaǔsâ kaǔčèg Božy ǔ Avèdara, u dome âgonym, try mesâcy, ì dabraslavìǔ Gaspodz′ dom Avèdara ì ǔsë, što ǔ âgo.

14 Кіраўнік

1. І паслаў Хірам, цар Тырскі, да Давіда паслоў, і кедровыя дрэвы, і муляроў, і цесьляроў, каб пабудаваць яму дом.

Ì paslaǔ Hìram, car Tyrskì, da Davìda pasloǔ, ì kedrovyâ drèvy, ì mulâroǔ, ì ces′lâroǔ, kab pabudavac′ âmu dom.

2. Калі даведаўся Давід, што ўмацаваў яго Гасподзь царом над Ізраілем, што ўзьнесена высока царства ягонае, дзеля народу яго Ізраіля,

Kalì davedaǔsâ Davìd, što ǔmacavaǔ âgo Gaspodz′ carom nad Ìzraìlem, što ǔz′nesena vysoka carstva âgonae, dzelâ narodu âgo Ìzraìlâ,

3. тады ўзяў Давід яшчэ жонак у Ерусалім, і спарадзіў Давід яшчэ сыноў і дочак.

tady ǔzâǔ Davìd âščè žonak u Erusalìm, ì sparadzìǔ Davìd âščè synoǔ ì dočak.

4. І вось імёны тых, што нарадзіліся ў яго ў Ерусаліме: Самус, Саваў, Натан, Саламон,

Ì vos′ ìmëny tyh, što naradzìlìsâ ǔ âgo ǔ Erusalìme: Samus, Savaǔ, Natan, Salamon,

5. Эвэар, Элісуя, Элфалэт,

Èvèar, Èlìsuâ, Èlfalèt,

6. Ногах, Нафэк, Яфія,

Nogah, Nafèk, Âfìâ,

7. і Элісама, Вэеліяда і Эліфалэт.

ì Èlìsama, Vèelìâda ì Èlìfalèt.

8. І пачулі Філістымляне, што памазаны Давід у цара над усім Ізраілем, і падняліся ўсе Філістымляне шукаць Давіда. І пачуў Давід пра гэта і пайшоў супроць іх.

Ì pačulì Fìlìstymlâne, što pamazany Davìd u cara nad usìm Ìzraìlem, ì padnâlìsâ ǔse Fìlìstymlâne šukac′ Davìda. Ì pačuǔ Davìd pra gèta ì pajšoǔ suproc′ ìh.

9. І Філістымляне прыйшлі і разьмясьціліся ў даліне Рэфаімаў.

Ì Fìlìstymlâne pryjšlì ì raz′mâs′cìlìsâ ǔ dalìne Rèfaìmaǔ.

10. І спытаўся Давід у Бога, кажучы: ці ісьці мне супроць Філістымлянаў, і ці аддасі іх у рукі мае? І сказаў яму Гасподзь: ідзі, і Я аддам у рукі твае.

Ì spytaǔsâ Davìd u Boga, kažučy: cì ìs′cì mne suproc′ Fìlìstymlânaǔ, ì cì addasì ìh u rukì mae? Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: ìdzì, ì Â addam u rukì tvae.

11. І пайшлі яны ў Ваал-Пэрацым, і пабіў іх там Давід; і сказаў Давід: зламаў Бог ворагаў маіх рукою маёю, як прарыў вады. Таму і далі імя мясьціне той: Ваал-Пэрацым.

Ì pajšlì âny ǔ Vaal-Pèracym, ì pabìǔ ìh tam Davìd; ì skazaǔ Davìd: zlamaǔ Bog voragaǔ maìh rukoû maëû, âk praryǔ vady. Tamu ì dalì ìmâ mâs′cìne toj: Vaal-Pèracym.

12. І пакінулі там Філістымляне багоў сваіх, і загадаў Давід, і спалены яны агнём.

Ì pakìnulì tam Fìlìstymlâne bagoǔ svaìh, ì zagadaǔ Davìd, ì spaleny âny agnëm.

13. І прыйшлі зноў Філістымляне і разьмясьціліся па даліне.

Ì pryjšlì znoǔ Fìlìstymlâne ì raz′mâs′cìlìsâ pa dalìne.

14. І яшчэ спытаўся Давід у Бога, і сказаў яму Бог не хадзі проста на іх, ухіліся ад іх і йдзі да іх з боку тутавых дрэў;

Ì âščè spytaǔsâ Davìd u Boga, ì skazaǔ âmu Bog ne hadzì prosta na ìh, uhìlìsâ ad ìh ì jdzì da ìh z boku tutavyh drèǔ;

15. і калі пачуеш шум як бы крокаў на вяршалінах тутавых дрэў, тады ўступі ў бітву, бо выйшаў Бог перад табою, каб пабіць табар Філістымлянаў.

ì kalì pačueš šum âk by krokaǔ na vâršalìnah tutavyh drèǔ, tady ǔstupì ǔ bìtvu, bo vyjšaǔ Bog perad taboû, kab pabìc′ tabar Fìlìstymlânaǔ.

16. І зрабіў Давід, як сказаў яму Бог; і разьбілі табар Філістымскі, ад Гаваона да Газэра.

Ì zrabìǔ Davìd, âk skazaǔ âmu Bog; ì raz′bìlì tabar Fìlìstymskì, ad Gavaona da Gazèra.

17. І пранеслася імя Давідава па ўсіх землях, і Гасподзь зрабіў яго страшным для ўсіх народаў.

Ì praneslasâ ìmâ Davìdava pa ǔsìh zemlâh, ì Gaspodz′ zrabìǔ âgo strašnym dlâ ǔsìh narodaǔ.

15 Кіраўнік

1. І пабудаваў ён сабе дамы ў горадзе Давідавым, і падрыхтаваў месца для каўчэга Божага, і ўладзіў для яго скінію.

Ì pabudavaǔ ën sabe damy ǔ goradze Davìdavym, ì padryhtavaǔ mesca dlâ kaǔčèga Božaga, ì ǔladzìǔ dlâ âgo skìnìû.

2. Тады сказаў Давід: ніхто не павінен насіць каўчэга Божага, акрамя лявітаў, бо іх выбраў Гасподзь на тое, каб насіць каўчэг Божы і служыць яму вавекі.

Tady skazaǔ Davìd: nìhto ne pavìnen nasìc′ kaǔčèga Božaga, akramâ lâvìtaǔ, bo ìh vybraǔ Gaspodz′ na toe, kab nasìc′ kaǔčèg Božy ì služyc′ âmu vavekì.

3. І сабраў Давід усіх Ізраільцян у Ерусалім, каб унесьці каўчэг Божы на месца яго, якое ён дзеля яго падрыхтваў.

Ì sabraǔ Davìd usìh Ìzraìl′cân u Erusalìm, kab unes′cì kaǔčèg Božy na mesca âgo, âkoe ën dzelâ âgo padryhtvaǔ.

4. І склікаў Давід сыноў Ааронавых і лявітаў:

Ì sklìkaǔ Davìd synoǔ Aaronavyh ì lâvìtaǔ:

5. з сыноў Каатавых, Урпыіла правадыра і братоў ягоных - сто дваццаць чалавек;

z synoǔ Kaatavyh, Urpyìla pravadyra ì bratoǔ âgonyh - sto dvaccac′ čalavek;

6. з сыноў Мэрарыных, Асаю правадыра і братоў ягоных - дзьвесьце дваццаць чалавек;

z synoǔ Mèrarynyh, Asaû pravadyra ì bratoǔ âgonyh - dz′ves′ce dvaccac′ čalavek;

7. з сыноў Гірсонавых, Ёіля правадыра і братоў ягоных - сто трыццаць чалавек;

z synoǔ Gìrsonavyh, Ëìlâ pravadyra ì bratoǔ âgonyh - sto tryccac′ čalavek;

8. з сыноў Элісафанавых, Шэмаю правадыра і братоў ягоных - дзьвесьце;

z synoǔ Èlìsafanavyh, Šèmaû pravadyra ì bratoǔ âgonyh - dz′ves′ce;

9. з сыноў Хэўронавых, Эліела правадыра і братоў ягоных - восемдзясят;

z synoǔ Hèǔronavyh, Èlìela pravadyra ì bratoǔ âgonyh - vosemdzâsât;

10. з сыноў Узіілавых, Амінадава правадыра і братоў ягоных - сто дванаццаць.

z synoǔ Uzììlavyh, Amìnadava pravadyra ì bratoǔ âgonyh - sto dvanaccac′.

11. І паклікаў Давід сьвятароў: Садока і Авіятара, і лявітаў: Урыіла, Асаю, Ёіля, Шэмаю, Эліела і Амінадава,

Ì paklìkaǔ Davìd s′vâtaroǔ: Sadoka ì Avìâtara, ì lâvìtaǔ: Uryìla, Asaû, Ëìlâ, Šèmaû, Èlìela ì Amìnadava,

12. і сказаў ім: вы, начальнікі родаў лявіцкіх, асьвяцецеся самі і браты вашыя, і прынясеце каўчэг Госпада Бога Ізраілевага на месца, якое я падрыхтаваў для яго,

ì skazaǔ ìm: vy, načal′nìkì rodaǔ lâvìckìh, as′vâcecesâ samì ì braty vašyâ, ì prynâsece kaǔčèg Gospada Boga Ìzraìlevaga na mesca, âkoe â padryhtavaǔ dlâ âgo,

13. бо як раней ня вы гэта рабілі, дык Гасподзь Бог наш пабіў нас за тое, што мы не парупіліся за Яго, як было трэба.

bo âk ranej nâ vy gèta rabìlì, dyk Gaspodz′ Bog naš pabìǔ nas za toe, što my ne parupìlìsâ za Âgo, âk bylo trèba.

14. І асьвяціліся сьвятары і лявіты дзеля таго, каб несьці каўчэг Госпада Бога Ізраілевага.

Ì as′vâcìlìsâ s′vâtary ì lâvìty dzelâ tago, kab nes′cì kaǔčèg Gospada Boga Ìzraìlevaga.

15. І панесьлі сыны лявітаў каўчэг Божы, як наказваў Майсей паводле слова Госпада, на плячах, на жэрдзях.

Ì panes′lì syny lâvìtaǔ kaǔčèg Božy, âk nakazvaǔ Majsej pavodle slova Gospada, na plâčah, na žèrdzâh.

16. І загадаў Давід начальнікам лявітаў паставіць братоў сваіх сьпевакоў з музычнымі інструментамі, з псалтырамі і цытрамі і кімваламі, каб яны гучна ўзьвяшчалі голас радаваньня.

Ì zagadaǔ Davìd načal′nìkam lâvìtaǔ pastavìc′ bratoǔ svaìh s′pevakoǔ z muzyčnymì ìnstrumentamì, z psaltyramì ì cytramì ì kìmvalamì, kab âny gučna ǔz′vâščalì golas radavan′nâ.

17. І паставілі лявіты Эмана, сына Ёілевага, і з братоў ягоных, Асафа, сына Вэрэхііна, а з сыноў Мэрарыных, братоў іхніх, Этана, сына Кушаі;

Ì pastavìlì lâvìty Èmana, syna Ëìlevaga, ì z bratoǔ âgonyh, Asafa, syna Vèrèhììna, a z synoǔ Mèrarynyh, bratoǔ ìhnìh, Ètana, syna Kušaì;

18. і зь імі братоў іхніх другарадных: Захара, Бэна, Яазііла, Шэмірамота, Ехііла, Унія, Эліява, Ванэю, Маасэя, Мататыю, Эліфлэуя, Мікнэя і Авэд-Эдома і Еэла, брамнікаў.

ì z′ ìmì bratoǔ ìhnìh drugaradnyh: Zahara, Bèna, Âazììla, Šèmìramota, Ehììla, Unìâ, Èlìâva, Vanèû, Maasèâ, Matatyû, Èlìflèuâ, Mìknèâ ì Avèd-Èdoma ì Eèla, bramnìkaǔ.

19. Эман, Асаф і Этан ігралі гучна на медных кімвалах,

Èman, Asaf ì Ètan ìgralì gučna na mednyh kìmvalah,

20. а Захар, Азііл, Шэмірамот, Ехііл, Уній, Эліяў, Маасэя і Ванэя - на псалтырах, тонкім голасам.

a Zahar, Azììl, Šèmìramot, Ehììl, Unìj, Èlìâǔ, Maasèâ ì Vanèâ - na psaltyrah, tonkìm golasam.

21. А Мататыя, Эліфлуй, Мікнэй, Авэд-Эдом, Еэл і Азазія - на цытрах, каб рабіць пачатак.

A Matatyâ, Èlìfluj, Mìknèj, Avèd-Èdom, Eèl ì Azazìâ - na cytrah, kab rabìc′ pačatak.

22. А Хэнанія, начальнік лявітаў, быў начальнік сьпеваў, бо быў умельскі ў іх.

A Hènanìâ, načal′nìk lâvìtaǔ, byǔ načal′nìk s′pevaǔ, bo byǔ umel′skì ǔ ìh.

23. Вэрэхія і Элкана былі брамнікамі каля каўчэга.

Vèrèhìâ ì Èlkana bylì bramnìkamì kalâ kaǔčèga.

24. Шэванія, Ёсафат, Натанаіл, Амасай, Захар, Ванэя і Эліезэр, сьвятары, трубілі трубамі перад каўчэгам Божым. Авэд-Эдом і Ехія былі брамнікамі каля каўчэга.

Šèvanìâ, Ësafat, Natanaìl, Amasaj, Zahar, Vanèâ ì Èlìezèr, s′vâtary, trubìlì trubamì perad kaǔčègam Božym. Avèd-Èdom ì Ehìâ bylì bramnìkamì kalâ kaǔčèga.

25. Так Давід і старэйшыны Ізраілевыя і тысячнікі пайшлі перанесьці каўчэг запавету Гасподняга з дома Авэд-Эдомавага з радасьцю.

Tak Davìd ì starèjšyny Ìzraìlevyâ ì tysâčnìkì pajšlì peranes′cì kaǔčèg zapavetu Gaspodnâga z doma Avèd-Èdomavaga z radas′cû.

26. І калі Бог памагаў лявітам, якія несьлі каўчэг запавета Гасподняга, тады закалолі ў ахвяру сем цялят і сем бараноў.

Ì kalì Bog pamagaǔ lâvìtam, âkìâ nes′lì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, tady zakalolì ǔ ahvâru sem câlât ì sem baranoǔ.

27. Давід быў апрануты ў вісонную вопратку, а таксама і ўсе лявіты, якія несьлі каўчэг, і сьпевакі, і Хананія начальнік музыкантаў і сьпевакоў. А на Давідзе быў яшчэ ільняны эфод.

Davìd byǔ apranuty ǔ vìsonnuû vopratku, a taksama ì ǔse lâvìty, âkìâ nes′lì kaǔčèg, ì s′pevakì, ì Hananìâ načal′nìk muzykantaǔ ì s′pevakoǔ. A na Davìdze byǔ âščè ìl′nâny èfod.

28. Так увесь Ізраіль уносіў каўчэг запавета Гасподняга з воклічамі, пад гукі рога і труб і кімвалаў, граючы на псалтырах і цытрах.

Tak uves′ Ìzraìl′ unosìǔ kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga z voklìčamì, pad gukì roga ì trub ì kìmvalaǔ, graûčy na psaltyrah ì cytrah.

29. Калі каўчэг запавета Гасподняга ўваходзіў у горад Давідаў, Мэлхола, дачка Саўлава, глядзела ў акно і, убачыўшы цара Давіда, які скакаў і весяліўся, знікчэмніла яго ў сэрцы сваім.

Kalì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga ǔvahodzìǔ u gorad Davìdaǔ, Mèlhola, dačka Saǔlava, glâdzela ǔ akno ì, ubačyǔšy cara Davìda, âkì skakaǔ ì vesâlìǔsâ, znìkčèmnìla âgo ǔ sèrcy svaìm.

16 Кіраўнік

1. І прынесьлі каўчэг Божы, і паставілі яго сярод скініі, якую зладзіў яму Давід, і ўзьнесьлі Богу цэласпаленьні і мірныя ахвяры.

Ì prynes′lì kaǔčèg Božy, ì pastavìlì âgo sârod skìnìì, âkuû zladzìǔ âmu Davìd, ì ǔz′nes′lì Bogu cèlaspalen′nì ì mìrnyâ ahvâry.

2. Калі Давід закончыў цэласпаленьні і прынашэньне мірных ахвяр, дык дабраславіў народ імем Госпада.

Kalì Davìd zakončyǔ cèlaspalen′nì ì prynašèn′ne mìrnyh ahvâr, dyk dabraslavìǔ narod ìmem Gospada.

3. І раздаў усім Ізраільцянам, і мужчынам і жанчынам, па адным хлебе і па кавалку мяса і па кубку віна,

Ì razdaǔ usìm Ìzraìl′cânam, ì mužčynam ì žančynam, pa adnym hlebe ì pa kavalku mâsa ì pa kubku vìna,

4. і паставіў на службу перад каўчэгам Гасподнім некаторых зь лявітаў, каб яны славасловілі, дзякавалі і ўсхвалялі Госпада Бога Ізраілевага:

ì pastavìǔ na službu perad kaǔčègam Gaspodnìm nekatoryh z′ lâvìtaǔ, kab âny slavaslovìlì, dzâkavalì ì ǔshvalâlì Gospada Boga Ìzraìlevaga:

5. Асафа галоўным, другім пасьля яго Захара, Еела, Шэмірамофа, Ехііла, Мататыю, Эліяфа, і Ванэю, Авэд-Эдома і Еела з псалтырамі і цытрамі, і Асафа для ігры на кімвалах,

Asafa galoǔnym, drugìm pas′lâ âgo Zahara, Eela, Šèmìramofa, Ehììla, Matatyû, Èlìâfa, ì Vanèû, Avèd-Èdoma ì Eela z psaltyramì ì cytramì, ì Asafa dlâ ìgry na kìmvalah,

6. а Ванэю і Азііла, сьвятароў, каб пастаянна трубілі перад каўчэгам запавета Божага.

a Vanèû ì Azììla, s′vâtaroǔ, kab pastaânna trubìlì perad kaǔčègam zapaveta Božaga.

7. У гэты дзень Давід першы раз даў псальму для ўсхваленьня Госпада праз Асафа і братоў ягоных:

U gèty dzen′ Davìd peršy raz daǔ psal′mu dlâ ǔshvalen′nâ Gospada praz Asafa ì bratoǔ âgonyh:

8. слаўце Госпада, узносьце імя Яго; абвяшчайце ў народах дзеі Ягоныя;

slaǔce Gospada, uznos′ce ìmâ Âgo; abvâščajce ǔ narodah dzeì Âgonyâ;

9. сьпявайце Яму, барабаньце Яму; раскажэце пра ўсе цуды Ягоныя;

s′pâvajce Âmu, baraban′ce Âmu; raskažèce pra ǔse cudy Âgonyâ;

10. хвалецеся імем Ягоным сьвятым: хай радуецца сэрца тых, што шукаюць Госпада;

hvalecesâ ìmem Âgonym s′vâtym: haj raduecca sèrca tyh, što šukaûc′ Gospada;

11. знайдзеце Госпада і сілы Яго, шукайце няспынна аблічча Яго;

znajdzece Gospada ì sìly Âgo, šukajce nâspynna ablìčča Âgo;

12. спамінайце цуды, якія Ён стварыў, азнакі Яго і суды вуснаў Ягоных,

spamìnajce cudy, âkìâ Ën stvaryǔ, aznakì Âgo ì sudy vusnaǔ Âgonyh,

13. вы, семя Ізраілевае, рабы Ягоныя, сыны Якава, выбранцы Яго`

vy, semâ Ìzraìlevae, raby Âgonyâ, syny Âkava, vybrancy Âgo`

14. Ён Гасподзь Бог наш, суды Яго па ўсёй зямлі.

Ën Gaspodz′ Bog naš, sudy Âgo pa ǔsëj zâmlì.

15. Памятайце вечна запавет Яго, слова, якое Ён наказаў ў тысячы родаў,

Pamâtajce večna zapavet Âgo, slova, âkoe Ën nakazaǔ ǔ tysâčy rodaǔ,

16. тое, што наказваў Абрагаму, і ў чым запрысягаўся Ісаку,

toe, što nakazvaǔ Abragamu, ì ǔ čym zaprysâgaǔsâ Ìsaku,

17. і што паставіў Якаву ў закон, і Ізраілю ў запавет вечны,

ì što pastavìǔ Âkavu ǔ zakon, ì Ìzraìlû ǔ zapavet večny,

18. кажучы: табе дам Я зямлю Ханаанскую, у спадчынны надзел вам.

kažučy: tabe dam Â zâmlû Hanaanskuû, u spadčynny nadzel vam.

19. Яны былі тады малалікія і мізэрныя, і прыхадні ў ёй,

Âny bylì tady malalìkìâ ì mìzèrnyâ, ì pryhadnì ǔ ëj,

20. і пераходзілі ад народу да народу, і з аднаго царства да другога народу;

ì perahodzìlì ad narodu da narodu, ì z adnago carstva da drugoga narodu;

21. але Ён нікому не дазволіў крыўдзіць іх і выкрываў за іх цароў:

ale Ën nìkomu ne dazvolìǔ kryǔdzìc′ ìh ì vykryvaǔ za ìh caroǔ:

22. не дакранайцеся да памазаных Маіх, і прарокам Маім не рабеце ліха.

ne dakranajcesâ da pamazanyh Maìh, ì prarokam Maìm ne rabece lìha.

23. Сьпявайце Госпаду, уся зямля, дабравяшчайце дзень у дзень выратаваньне Яго.

S′pâvajce Gospadu, usâ zâmlâ, dabravâščajce dzen′ u dzen′ vyratavan′ne Âgo.

24. Абвяшчайце язычнікам славу Яго, усім народам цуды Ягоныя,

Abvâščajce âzyčnìkam slavu Âgo, usìm narodam cudy Âgonyâ,

25. бо вялікі Гасподзь і варты хвалы, страшны больш за ўсіх багоў.

bo vâlìkì Gaspodz′ ì varty hvaly, strašny bol′š za ǔsìh bagoǔ.

26. Бо ўсе багі народаў нішто, а Гасподзь нябёсы стварыў.

Bo ǔse bagì narodaǔ nìšto, a Gaspodz′ nâbësy stvaryǔ.

27. Слава і веліч перад абліччам Ягоным, магутнасьць і радасьць на месцы Ягоным.

Slava ì velìč perad ablìččam Âgonym, magutnas′c′ ì radas′c′ na mescy Âgonym.

28. Узьнясеце Госпаду, плямёны народаў, узьнясеце Госпаду славу і гонар,

Uz′nâsece Gospadu, plâmëny narodaǔ, uz′nâsece Gospadu slavu ì gonar,

29. узьнясеце Госпаду славу імю Ягонаму. Вазьмеце дар, ідзеце прад аблічча Яго, пакланецеся Госпаду і хараству сьвятыні Яго.

uz′nâsece Gospadu slavu ìmû Âgonamu. Vaz′mece dar, ìdzece prad ablìčča Âgo, paklanecesâ Gospadu ì harastvu s′vâtynì Âgo.

30. Трымці перад ім, уся зямля, бо Ён запачаткаваў сусьвет, ён не пахісьнецца.

Trymcì perad ìm, usâ zâmlâ, bo Ën zapačatkavaǔ sus′vet, ën ne pahìs′necca.

31. Хай весяляцца нябёсы, хай радуецца зямля, і хай скажуць у народах: Гасподзь валадарыць`

Haj vesâlâcca nâbësy, haj raduecca zâmlâ, ì haj skažuc′ u narodah: Gaspodz′ valadaryc′`

32. Хай плешча мора і што напаўняе яго, хай радуецца поле і ўсё, што на ім.

Haj plešča mora ì što napaǔnâe âgo, haj raduecca pole ì ǔsë, što na ìm.

33. Хай пераможна радуюцца ўсе дрэвы дуброўныя прад абліччам Госпада, бо Ён ідзе судзіць зямлю.

Haj peramožna raduûcca ǔse drèvy dubroǔnyâ prad ablìččam Gospada, bo Ën ìdze sudzìc′ zâmlû.

34. Слаўце Госпада, бо навечна міласьць Яго,

Slaǔce Gospada, bo navečna mìlas′c′ Âgo,

35. і скажэце: выратуй, Божа, Выратавальнік наш` зьбяры нас і выбаві нас ад народаў, хай жа ўславім сьвятое імя Тваё і хай жа пахвалімся славаю Тваёю`

ì skažèce: vyratuj, Boža, Vyrataval′nìk naš` z′bâry nas ì vybavì nas ad narodaǔ, haj ža ǔslavìm s′vâtoe ìmâ Tvaë ì haj ža pahvalìmsâ slavaû Tvaëû`

36. Дабраславёны Гасподзь Бог Ізраілеў ад веку і да веку` І сказаў увесь народ: амін` алілуя`

Dabraslavëny Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ ad veku ì da veku` Ì skazaǔ uves′ narod: amìn` alìluâ`

37. Давід пакінуў там, перад каўчэгам запавета Гасподняга, Асафа і братоў ягоных, каб яны служылі перад каўчэгам пастаянна, кожны дзень,

Davìd pakìnuǔ tam, perad kaǔčègam zapaveta Gaspodnâga, Asafa ì bratoǔ âgonyh, kab âny služylì perad kaǔčègam pastaânna, kožny dzen′,

38. і Авэд-Эдома і братоў ягоных, шэсьцьдзясят восем чалавек; Авэд-Эдома, сына Ідытунавага, і Хосу - брамнікамі,

ì Avèd-Èdoma ì bratoǔ âgonyh, šès′c′dzâsât vosem čalavek; Avèd-Èdoma, syna Ìdytunavaga, ì Hosu - bramnìkamì,

39. а Садока сьвятара і братоў сьвятароў перад жытлішчам Гасподнім, што на вышыні ў Гаваоне,

a Sadoka s′vâtara ì bratoǔ s′vâtaroǔ perad žytlìščam Gaspodnìm, što na vyšynì ǔ Gavaone,

40. для прынашэньня цэласпаленьняў Госпаду на ахвярніку цэласпаленьня пастаянна, раніцай і ўвечары, і дзеля ўсяго, што напісана ў законе Госпада, які Ён наказаў Ізраілю;

dlâ prynašèn′nâ cèlaspalen′nâǔ Gospadu na ahvârnìku cèlaspalen′nâ pastaânna, ranìcaj ì ǔvečary, ì dzelâ ǔsâgo, što napìsana ǔ zakone Gospada, âkì Ën nakazaǔ Ìzraìlû;

41. і зь імі Эмана і Ідытуна і іншых выбраных якія назначаны паіменна, каб славіць Госпада, бо вечная міласьць Ягоная.

ì z′ ìmì Èmana ì Ìdytuna ì ìnšyh vybranyh âkìâ naznačany paìmenna, kab slavìc′ Gospada, bo večnaâ mìlas′c′ Âgonaâ.

42. Пры іх Эман і Ідытун праслаўляі Бога, іграючы на трубах, кімвалах і розных музычных спарудах; а сыноў Ідытуна паставіў пры браме.

Pry ìh Èman ì Ìdytun praslaǔlâì Boga, ìgraûčy na trubah, kìmvalah ì roznyh muzyčnyh sparudah; a synoǔ Ìdytuna pastavìǔ pry brame.

43. І пайшоў увесь народ, кожны ў свой дом; вярнуўся і Давід, каб дабраславіць дом свой.

Ì pajšoǔ uves′ narod, kožny ǔ svoj dom; vârnuǔsâ ì Davìd, kab dabraslavìc′ dom svoj.

17 Кіраўнік

1. Калі Давід жыў у доме сваім, дык сказаў Давід Натану прароку: вось, я жыву ў доме кедровым, а каўчэг запавета Гасподняга пад намётам.

Kalì Davìd žyǔ u dome svaìm, dyk skazaǔ Davìd Natanu praroku: vos′, â žyvu ǔ dome kedrovym, a kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga pad namëtam.

2. І сказаў Натан Давіду: усё, што ў цябе на сэрцы, рабі, бо з табою Бог.

Ì skazaǔ Natan Davìdu: usë, što ǔ câbe na sèrcy, rabì, bo z taboû Bog.

3. Але тае ж ночы было слова Божае Натану:

Ale tae ž nočy bylo slova Božae Natanu:

4. ідзі і скажы рабу Майму Давіду: так кажа Гасподзь: ня ты пабудуеш Мне дом для жытла,

ìdzì ì skažy rabu Majmu Davìdu: tak kaža Gaspodz′: nâ ty pabudueš Mne dom dlâ žytla,

5. бо Я ня жыў у доме з таго дня, як вывеў сыноў Ізраіля, і да сёньня, а хадзіў са скініі ў скінію з жытла ў жытло.

bo Â nâ žyǔ u dome z tago dnâ, âk vyveǔ synoǔ Ìzraìlâ, ì da sën′nâ, a hadzìǔ sa skìnìì ǔ skìnìû z žytla ǔ žytlo.

6. Дзе ні хадзіў Я з усім Ізраілем, ці сказаў Я хоць слова каму з судзьдзяў Ізраільскіх, якім Я загадаў пасьвіць народ Мой: чаму вы не пабудуеце Мне дома кедровага?

Dze nì hadzìǔ Â z usìm Ìzraìlem, cì skazaǔ Â hoc′ slova kamu z sudz′dzâǔ Ìzraìl′skìh, âkìm Â zagadaǔ pas′vìc′ narod Moj: čamu vy ne pabuduece Mne doma kedrovaga?

7. І цяпер так скажы рабу Майму Давіду: так кажа Гасподзь Саваоф: Я ўзяў цябе ад статку авечак, каб ты быў правадыр народу Майго Ізраіля;

Ì câper tak skažy rabu Majmu Davìdu: tak kaža Gaspodz′ Savaof: Â ǔzâǔ câbe ad statku avečak, kab ty byǔ pravadyr narodu Majgo Ìzraìlâ;

8. і быў з табою ўсюды, куды ты ні хадзіў, і вынішчыў усіх ворагаў тваіх перад абліччам тваім, і зрабіў імя тваё як імя вялікіх на зямлі;

ì byǔ z taboû ǔsûdy, kudy ty nì hadzìǔ, ì vynìščyǔ usìh voragaǔ tvaìh perad ablìččam tvaìm, ì zrabìǔ ìmâ tvaë âk ìmâ vâlìkìh na zâmlì;

9. і Я ўладзіў месца народу Майму Ізраілю, і ўкараніў яго, і будзе ён спакойна жыць на месцы сваім, і ня будзе больш трывожаны, і бязбожнікі ня будуць больш уціскаць яго, як раней.

ì Â ǔladzìǔ mesca narodu Majmu Ìzraìlû, ì ǔkaranìǔ âgo, ì budze ën spakojna žyc′ na mescy svaìm, ì nâ budze bol′š tryvožany, ì bâzbožnìkì nâ buduc′ bol′š ucìskac′ âgo, âk ranej.

10. у тыя дні, калі Я паставіў судзьдзяў над народам Маім Ізраілем, і Я ўпакорыў усіх ворагаў тваіх і абвяшчаю табе, што Гасподзь зладзіць табе дом.

u tyâ dnì, kalì Â pastavìǔ sudz′dzâǔ nad narodam Maìm Ìzraìlem, ì Â ǔpakoryǔ usìh voragaǔ tvaìh ì abvâščaû tabe, što Gaspodz′ zladzìc′ tabe dom.

11. Калі завершацца дні твае і ты адыдзеш да бацькоў тваіх, тады Я пастаўлю семя тваё пасьля цябе, якое будзе з сыноў тваіх, і ўмацую царства ягонае.

Kalì zaveršacca dnì tvae ì ty adydzeš da bac′koǔ tvaìh, tady Â pastaǔlû semâ tvaë pas′lâ câbe, âkoe budze z synoǔ tvaìh, ì ǔmacuû carstva âgonae.

12. ён пабудуе Мне дом, і ўцьверджу трон ягоны навекі.

ën pabudue Mne dom, ì ǔc′verdžu tron âgony navekì.

13. Я буду яму бацькам, і ён будзе Мне сынам, - і міласьці Маёй не адбяру ў яго, як Я адабраў у таго, які быў да цябе.

Â budu âmu bac′kam, ì ën budze Mne synam, - ì mìlas′cì Maëj ne adbâru ǔ âgo, âk Â adabraǔ u tago, âkì byǔ da câbe.

14. Я пастаўлю яго ў доме Маім і ў царстве Маім навекі, і трон яго будзе цьвёрды вечна.

Â pastaǔlû âgo ǔ dome Maìm ì ǔ carstve Maìm navekì, ì tron âgo budze c′vërdy večna.

15. Усе гэтыя словы і ўяву дакладна пераказаў Натан Давіду.

Use gètyâ slovy ì ǔâvu dakladna perakazaǔ Natan Davìdu.

16. І прыйшоў цар Давід і стаў прад абліччам Гасподнім, і сказаў: хто я, Госпадзе Божа, і што такое дом мой, што Ты так узвысіў мяне?

Ì pryjšoǔ car Davìd ì staǔ prad ablìččam Gaspodnìm, ì skazaǔ: hto â, Gospadze Boža, ì što takoe dom moj, što Ty tak uzvysìǔ mâne?

17. Але і гэтага яшчэ здалося мала ў вачах Тваіх, Божа; Ты абвяшчаеш пра дом раба Твайго наперад, і глядзіш на мяне, як на чалавека вялікага, Госпадзе Божа!

Ale ì gètaga âščè zdalosâ mala ǔ vačah Tvaìh, Boža; Ty abvâščaeš pra dom raba Tvajgo naperad, ì glâdzìš na mâne, âk na čalaveka vâlìkaga, Gospadze Boža!

18. Што яшчэ можа дадаць перад Табою Давід дзеля ўзьвялічэньня раба Твайго? Ты ведаеш раба Твайго?

Što âščè moža dadac′ perad Taboû Davìd dzelâ ǔz′vâlìčèn′nâ raba Tvajgo? Ty vedaeš raba Tvajgo?

19. Госпадзе! для раба Твайго, Ты робіш усё гэта вялікае, каб паказаць ўсялякую веліч.

Gospadze! dlâ raba Tvajgo, Ty robìš usë gèta vâlìkae, kab pakazac′ ǔsâlâkuû velìč.

20. Госпадзе! Няма падобнага на Цябе, і няма Бога, апрача Цябе, паводле ўсяго, што чулі мы на свае вушы.

Gospadze! Nâma padobnaga na Câbe, ì nâma Boga, aprača Câbe, pavodle ǔsâgo, što čulì my na svae vušy.

21. І хто падобны на народ Твой Ізраіль, адзіны народ на зямлі, да Якога прыходзіў Бог, каб адкупіць яго Сабе ў народ, зрабіць Сабе імя вялікай і страшнай дзеяй, - прагнаньнем народаў ад аблічча народу Твайго, які Ты выбавіў зь Егіпта.

Ì hto padobny na narod Tvoj Ìzraìl′, adzìny narod na zâmlì, da Âkoga pryhodzìǔ Bog, kab adkupìc′ âgo Sabe ǔ narod, zrabìc′ Sabe ìmâ vâlìkaj ì strašnaj dzeâj, - pragnan′nem narodaǔ ad ablìčča narodu Tvajgo, âkì Ty vybavìǔ z′ Egìpta.

22. Ты зрабіў народ Твой Ізраіля Сваім уласным народам навек, і Ты, Госпадзе, стаў Богам ягоным.

Ty zrabìǔ narod Tvoj Ìzraìlâ Svaìm ulasnym narodam navek, ì Ty, Gospadze, staǔ Bogam âgonym.

23. Дык вось цяпер, о Госпадзе, слова, якое Ты сказаў пра раба Твайго і пра дом ягоны, умацуй навек, і зрабі, як Ты сказаў.

Dyk vos′ câper, o Gospadze, slova, âkoe Ty skazaǔ pra raba Tvajgo ì pra dom âgony, umacuj navek, ì zrabì, âk Ty skazaǔ.

24. І хай застанецца і ўзьвялічыцца імя Тваё вавекі, каб гаварылі: Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў, ёсьць Бог над Ізраілем, і дом раба Твайго Давіда хай будзе цьвёрды прад абліччам Тваім.

Ì haj zastanecca ì ǔz′vâlìčycca ìmâ Tvaë vavekì, kab gavarylì: Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ, ës′c′ Bog nad Ìzraìlem, ì dom raba Tvajgo Davìda haj budze c′vërdy prad ablìččam Tvaìm.

25. Бо Ты, Божа мой, адкрыў рабу Твайму, што Ты ўладзіш яму дом, таму раб Твой і асьмеліўся маліцца перад Табою.

Bo Ty, Boža moj, adkryǔ rabu Tvajmu, što Ty ǔladzìš âmu dom, tamu rab Tvoj ì as′melìǔsâ malìcca perad Taboû.

26. І цяпер, Госпадзе, Ты Бог, і Ты сказаў пра раба Твайго такое дабро.

Ì câper, Gospadze, Ty Bog, ì Ty skazaǔ pra raba Tvajgo takoe dabro.

27. Пачні ж дабраслаўляць дом раба Твайго, каб ён быў вечна прад абліччам Тваім. Бо калі Ты, Госпадзе, дабраславіш, дык будзе ён дабраславёны навекі.

Pačnì ž dabraslaǔlâc′ dom raba Tvajgo, kab ën byǔ večna prad ablìččam Tvaìm. Bo kalì Ty, Gospadze, dabraslavìš, dyk budze ën dabraslavëny navekì.

18 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага Давід пабіў Філістымлянаў і ўпакорыў іх, і ўзяў Гэт і залежныя ад яго гарады з рук Філістымлянаў.

Pas′lâ gètaga Davìd pabìǔ Fìlìstymlânaǔ ì ǔpakoryǔ ìh, ì ǔzâǔ Gèt ì zaležnyâ ad âgo garady z ruk Fìlìstymlânaǔ.

2. Ён пабіў таксама Маавіцянаў, - і зрабіліся Маавіцяне рабамі Давіда, прыносячы яму даніну.

Ën pabìǔ taksama Maavìcânaǔ, - ì zrabìlìsâ Maavìcâne rabamì Davìda, prynosâčy âmu danìnu.

3. І пабіў Давід Аднаазара, цара Суўскага, у Эмаце, калі той ішоў сьцьвердзіць сваю ўладу каля ракі Еўфрат.

Ì pabìǔ Davìd Adnaazara, cara Suǔskaga, u Èmace, kalì toj ìšoǔ s′c′verdzìc′ svaû ǔladu kalâ rakì Eǔfrat.

4. І ўзяў Давід у яго тысячу калясьніц, сем тысяч вершнікаў і дваццаць тысяч пешых, і разбурыў Давід усе калясьніцы, пакінуўшы зь іх толькі сто.

Ì ǔzâǔ Davìd u âgo tysâču kalâs′nìc, sem tysâč veršnìkaǔ ì dvaccac′ tysâč pešyh, ì razburyǔ Davìd use kalâs′nìcy, pakìnuǔšy z′ ìh tol′kì sto.

5. Сірыйцы Дамаскія прыйшлі былі на дапамогу да Аднаазара, цара Суўскага, але Давід пабіў дваццаць дзьве тысячы Сірыйцаў.

Sìryjcy Damaskìâ pryjšlì bylì na dapamogu da Adnaazara, cara Suǔskaga, ale Davìd pabìǔ dvaccac′ dz′ve tysâčy Sìryjcaǔ.

6. І паставіў Давід ахоўнае войска ў Сірыі Дамаскай, і зрабіліся Сірыйцы рабамі Давіда, прыносячы яму даніну. І памагаў Гасподзь Давіду ўсюды, куды ён ні хадзіў.

Ì pastavìǔ Davìd ahoǔnae vojska ǔ Sìryì Damaskaj, ì zrabìlìsâ Sìryjcy rabamì Davìda, prynosâčy âmu danìnu. Ì pamagaǔ Gaspodz′ Davìdu ǔsûdy, kudy ën nì hadzìǔ.

7. І ўзяў Давід залатыя шчыты, якія былі ў рабоў Адраазара, і прынёс іх у Ерусалім.

Ì ǔzâǔ Davìd zalatyâ ščyty, âkìâ bylì ǔ raboǔ Adraazara, ì prynës ìh u Erusalìm.

8. А з Тыўхаты і Куна, гарадоў Адраазаравых, узяў Давід вельмі многа медзі. Зь яе Саламон зрабіў меднае мора і слупы і медны посуд.

A z Tyǔhaty ì Kuna, garadoǔ Adraazaravyh, uzâǔ Davìd vel′mì mnoga medzì. Z′ âe Salamon zrabìǔ mednae mora ì slupy ì medny posud.

9. І пачуў Той, цар Імата, што Давід пабіў усё войска Адраазара, цара Суўскага.

Ì pačuǔ Toj, car Ìmata, što Davìd pabìǔ usë vojska Adraazara, cara Suǔskaga.

10. І паслаў Ёрама, сына свайго, да цара Давіда, вітаць яго і дзякаваць за тое, што ён ваяваў з Адраазарам і пабіў яго, бо Той быў у вайне з Адраазарам, - і зь ім усякі посуд залаты, срэбны і медны.

Ì paslaǔ Ërama, syna svajgo, da cara Davìda, vìtac′ âgo ì dzâkavac′ za toe, što ën vaâvaǔ z Adraazaram ì pabìǔ âgo, bo Toj byǔ u vajne z Adraazaram, - ì z′ ìm usâkì posud zalaty, srèbny ì medny.

11. І прысьвяціў іх цар Давід Госпаду разам з срэбрам і золатам, якое ён узяў ад усіх народаў: ад Ідумэянаў, Маавіцянаў, Аманіцянаў, Філістымлянаў і ад Амалікіцянаў.

Ì prys′vâcìǔ ìh car Davìd Gospadu razam z srèbram ì zolatam, âkoe ën uzâǔ ad usìh narodaǔ: ad Ìdumèânaǔ, Maavìcânaǔ, Amanìcânaǔ, Fìlìstymlânaǔ ì ad Amalìkìcânaǔ.

12. І Авэса, сын Саруі, пабіў Ідумэянаў у даліне Яалянай васямнаццаць тысяч;

Ì Avèsa, syn Saruì, pabìǔ Ìdumèânaǔ u dalìne Âalânaj vasâmnaccac′ tysâč;

13. і паставіў у Ідумэі ахоўнае войска, і зрабіліся ўсе Ідумэяне рабамі Давіду. Гасподзь памагаў Давіду ўсюды, куды ён ні хадзіў.

ì pastavìǔ u Ìdumèì ahoǔnae vojska, ì zrabìlìsâ ǔse Ìdumèâne rabamì Davìdu. Gaspodz′ pamagaǔ Davìdu ǔsûdy, kudy ën nì hadzìǔ.

14. І валадарыў Давід над усім Ізраілем, і чыніў суд і праўду ўсяму народу свайму.

Ì valadaryǔ Davìd nad usìm Ìzraìlem, ì čynìǔ sud ì praǔdu ǔsâmu narodu svajmu.

15. Ёаў, сын Саруі, быў начальнікам войска, Ёсафат, сын Ахілуда, дзеяпісцам.

Ëaǔ, syn Saruì, byǔ načal′nìkam vojska, Ësafat, syn Ahìluda, dzeâpìscam.

16. Садок, сын Ахітува, і Авімэлэх, сын Авіятара, сьвятарамі, а Суса пісцом,

Sadok, syn Ahìtuva, ì Avìmèlèh, syn Avìâtara, s′vâtaramì, a Susa pìscom,

17. Ванэя, сын Ёдая, над Хэлэтэямі і Фэлэтэямі, а сыны Давідавыя - першымі пры цары.

Vanèâ, syn Ëdaâ, nad Hèlètèâmì ì Fèlètèâmì, a syny Davìdavyâ - peršymì pry cary.

19 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага памёр Наас, цар Аманіцкі, і зацараваў сын яго замест яго.

Pas′lâ gètaga pamër Naas, car Amanìckì, ì zacaravaǔ syn âgo zamest âgo.

2. І сказаў Давід: зраблю я міласьць Анону, сыну Наасаваму, за дабрадзейства, якое бацька ягоны зрабіў мне. І паслаў Давід паслоў суцешыць яго ў бацьку ягоным. І прыйшлі слугі Давідавы ў зямлю Аманіцкую, да Анона, каб суцешыць яго.

Ì skazaǔ Davìd: zrablû â mìlas′c′ Anonu, synu Naasavamu, za dabradzejstva, âkoe bac′ka âgony zrabìǔ mne. Ì paslaǔ Davìd pasloǔ sucešyc′ âgo ǔ bac′ku âgonym. Ì pryjšlì slugì Davìdavy ǔ zâmlû Amanìckuû, da Anona, kab sucešyc′ âgo.

3. Але князі Аманіцкія сказалі Анону: няўжо ты думаеш, што Давід з павагі да бацькі твайго прыслаў да цябе суцешнікаў? Ці не на тое прыйшлі слугі яго да цябе, каб выведаць і выгледзець зямлю і спустошыць яе?

Ale knâzì Amanìckìâ skazalì Anonu: nâǔžo ty dumaeš, što Davìd z pavagì da bac′kì tvajgo pryslaǔ da câbe sucešnìkaǔ? Cì ne na toe pryjšlì slugì âgo da câbe, kab vyvedac′ ì vygledzec′ zâmlû ì spustošyc′ âe?

4. І ўзяў Анон слуг Давідавых і пагаліў іх, і абцяў вопратку іхнюю напалавіну да сьцёгнаў і адпусьціў іх.

Ì ǔzâǔ Anon slug Davìdavyh ì pagalìǔ ìh, ì abcâǔ vopratku ìhnûû napalavìnu da s′cëgnaǔ ì adpus′cìǔ ìh.

5. І пайшлі яны. І данесьлі Давіду пра людзей гэтых, і ён паслаў ім насустрач, бо яны былі вельмі зьняважаныя; і сказаў цар; застаньцеся ў Ерыхоне, пакуль адрастуць борады вашыя, і тады вяртайцеся.

Ì pajšlì âny. Ì danes′lì Davìdu pra lûdzej gètyh, ì ën paslaǔ ìm nasustrač, bo âny bylì vel′mì z′nâvažanyâ; ì skazaǔ car; zastan′cesâ ǔ Eryhone, pakul′ adrastuc′ borady vašyâ, ì tady vârtajcesâ.

6. Калі Аманіцяне ўбачылі, што яны зрабіліся ненавіснымі Давіду, тады паслаў Анон і Аманіцяне тысячу талантаў срэбра, каб наняць сабе калясьніц і верхаўцоў зь Сірыі Месапатамскай і зь Сірыі Мааха і з Сувы.

Kalì Amanìcâne ǔbačylì, što âny zrabìlìsâ nenavìsnymì Davìdu, tady paslaǔ Anon ì Amanìcâne tysâču talantaǔ srèbra, kab nanâc′ sabe kalâs′nìc ì verhaǔcoǔ z′ Sìryì Mesapatamskaj ì z′ Sìryì Maaha ì z Suvy.

7. І нанялі сабе трыццаць дзьве тысячы калясьніц і цара Мааха з народам ягоным, якія прыйшлі і разьмясьціліся табарам перад Мэдэваю. І Аманіцяне сабраліся з гарадоў сваіх і выступілі на вайну.

Ì nanâlì sabe tryccac′ dz′ve tysâčy kalâs′nìc ì cara Maaha z narodam âgonym, âkìâ pryjšlì ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram perad Mèdèvaû. Ì Amanìcâne sabralìsâ z garadoǔ svaìh ì vystupìlì na vajnu.

8. Калі дачуўся пра гэта Давід, дык паслаў Ёава з усім войскам адважных.

Kalì dačuǔsâ pra gèta Davìd, dyk paslaǔ Ëava z usìm vojskam advažnyh.

9. І выступілі Аманіцяне і сталі на бітву, каля брамы горада, а цары, якія прыйшлі, асобна ў полі.

Ì vystupìlì Amanìcâne ì stalì na bìtvu, kalâ bramy gorada, a cary, âkìâ pryjšlì, asobna ǔ polì.

10. Ёаў, бачачы, што чакае яго бітва сьпераду і ззаду, выбраў воінаў з усіх адборных у Ізраілі і выставіў іх супроць Сірыйцаў.

Ëaǔ, bačačy, što čakae âgo bìtva s′peradu ì zzadu, vybraǔ voìnaǔ z usìh adbornyh u Ìzraìlì ì vystavìǔ ìh suproc′ Sìryjcaǔ.

11. А астатнюю частку народу даручыў Авэсу, брату свайму, каб яны выступілі супроць Аманіцянаў.

A astatnûû častku narodu daručyǔ Avèsu, bratu svajmu, kab âny vystupìlì suproc′ Amanìcânaǔ.

12. І сказаў ён: калі Сірыйцы будуць адольваць мяне, дык ты дапаможаш мне, а калі Аманіцяне будуць адольваць цябе, дык я дапамагу табе.

Ì skazaǔ ën: kalì Sìryjcy buduc′ adol′vac′ mâne, dyk ty dapamožaš mne, a kalì Amanìcâne buduc′ adol′vac′ câbe, dyk â dapamagu tabe.

13. Будзь мужны, і будзем цьвёрда стаяць за народ наш і за гарады Бога нашага, - і Гасподзь хай зробіць, што Яму заўгодна.

Budz′ mužny, ì budzem c′vërda staâc′ za narod naš ì za garady Boga našaga, - ì Gaspodz′ haj zrobìc′, što Âmu zaǔgodna.

14. І ўступіў Ёаў і людзі, якія былі ў яго, у бітву зь Сірыйцамі, і яны пабеглі ад яго.

Ì ǔstupìǔ Ëaǔ ì lûdzì, âkìâ bylì ǔ âgo, u bìtvu z′ Sìryjcamì, ì âny pabeglì ad âgo.

15. А Аманіцяне, убачыўшы, што Сірыйцы бягуць, і самыя пабеглі ад Авэсы, брата ягонага, і сышлі ў горад. І прыйшоў Ёаў у Ерусалім.

A Amanìcâne, ubačyǔšy, što Sìryjcy bâguc′, ì samyâ pabeglì ad Avèsy, brata âgonaga, ì syšlì ǔ gorad. Ì pryjšoǔ Ëaǔ u Erusalìm.

16. Сірыйцы, бачачы, што яны разьбіты Ізраільцянамі, адправілі паслоў і вывелі Сірыйцаў, якія былі па той бок ракі, і Савак, ваеначальнік Адраазараў, быў на чале іх.

Sìryjcy, bačačy, što âny raz′bìty Ìzraìl′cânamì, adpravìlì pasloǔ ì vyvelì Sìryjcaǔ, âkìâ bylì pa toj bok rakì, ì Savak, vaenačal′nìk Adraazaraǔ, byǔ na čale ìh.

17. Калі данесьлі пра гэта Давіду, ён сабраў усіх Ізраільцянаў, перайшоў Ярдан і прыйшоў да іх і стаў супроць іх. І ўступіў Давід у бітву зь Сірыйцамі, і яны сьцяліся зь ім.

Kalì danes′lì pra gèta Davìdu, ën sabraǔ usìh Ìzraìl′cânaǔ, perajšoǔ Ârdan ì pryjšoǔ da ìh ì staǔ suproc′ ìh. Ì ǔstupìǔ Davìd u bìtvu z′ Sìryjcamì, ì âny s′câlìsâ z′ ìm.

18. І Сірыйцы пабеглі ад Ізраільцянаў, і зьнішчыў Давід у Сірыйцаў сем тысяч калясьніц, і сорак тысяч пешых і Савака ваеначальніка забіў.

Ì Sìryjcy pabeglì ad Ìzraìl′cânaǔ, ì z′nìščyǔ Davìd u Sìryjcaǔ sem tysâč kalâs′nìc, ì sorak tysâč pešyh ì Savaka vaenačal′nìka zabìǔ.

19. Калі ўбачылі слугі Адраазара, што яны пабітыя Ізраільцянамі, заключылі з Давідам мір і падпарадкаваліся яму. І не хацелі Сірыйцы дапамагаць больш Аманіцянам.

Kalì ǔbačylì slugì Adraazara, što âny pabìtyâ Ìzraìl′cânamì, zaklûčylì z Davìdam mìr ì padparadkavalìsâ âmu. Ì ne hacelì Sìryjcy dapamagac′ bol′š Amanìcânam.

20 Кіраўнік

1. Праз год, у час, калі цары выходзяць на вайну, вывеў Ёаў войска і пачаў пустошыць зямлю Аманіцянаў, і прыйшоў і аблажыў Раву. А Давід заставаўся ў Ерусаліме. Ёаў, заваяваўшы Раву, разбурыў яе.

Praz god, u čas, kalì cary vyhodzâc′ na vajnu, vyveǔ Ëaǔ vojska ì pačaǔ pustošyc′ zâmlû Amanìcânaǔ, ì pryjšoǔ ì ablažyǔ Ravu. A Davìd zastavaǔsâ ǔ Erusalìme. Ëaǔ, zavaâvaǔšy Ravu, razburyǔ âe.

2. І ўзяў Давід вянок цара іхняга з галавы яго, і ў ім аказалася вагі талант золата, і каштоўныя камяні былі на ім; і быў ён ускладзены на галаву Давіда. І здабычы вельмі многа вынес з горада.

Ì ǔzâǔ Davìd vânok cara ìhnâga z galavy âgo, ì ǔ ìm akazalasâ vagì talant zolata, ì kaštoǔnyâ kamânì bylì na ìm; ì byǔ ën uskladzeny na galavu Davìda. Ì zdabyčy vel′mì mnoga vynes z gorada.

3. А люд, які быў у ім, вывеў і забіваў іх піламі, жалезнымі цапамі і сякерамі. Так зрабіў Давід з усімі гарадамі Аманіцянаў, і вярнуўся Давід і ўвесь народ у Ерусалім.

A lûd, âkì byǔ u ìm, vyveǔ ì zabìvaǔ ìh pìlamì, žaleznymì capamì ì sâkeramì. Tak zrabìǔ Davìd z usìmì garadamì Amanìcânaǔ, ì vârnuǔsâ Davìd ì ǔves′ narod u Erusalìm.

4. Пасьля таго пачалася вайна зь Філістымлянамі ў Газэры. Тады Савахай Хушацянін пабіў Сафа, аднаго з нашчадкаў Рэфаімаў. І яны ўпакорыліся.

Pas′lâ tago pačalasâ vajna z′ Fìlìstymlânamì ǔ Gazèry. Tady Savahaj Hušacânìn pabìǔ Safa, adnago z naščadkaǔ Rèfaìmaǔ. Ì âny ǔpakorylìsâ.

5. І зноў была вайна зь Філістымлянамі. Тады Элханам, сын Яіра, пабіў Лахмія, брата Галіяфавага, Гэцяніна, у якога дзяржальна дзіды было, як навой у ткачоў.

Ì znoǔ byla vajna z′ Fìlìstymlânamì. Tady Èlhanam, syn Âìra, pabìǔ Lahmìâ, brata Galìâfavaga, Gècânìna, u âkoga dzâržal′na dzìdy bylo, âk navoj u tkačoǔ.

6. Была яшчэ бітва ў Гэце. Там быў адзін рослы чалавек, у якога было па шэсьць пальцаў, усяго дваццаць чатыры. І ён таксама быў з нашчадкаў Рэфаімаў.

Byla âščè bìtva ǔ Gèce. Tam byǔ adzìn rosly čalavek, u âkoga bylo pa šès′c′ pal′caǔ, usâgo dvaccac′ čatyry. Ì ën taksama byǔ z naščadkaǔ Rèfaìmaǔ.

7. Ён ганіў Ізраіля, але Ёнатан, сын Шымы, брата Давідавага, пабіў яго.

Ën ganìǔ Ìzraìlâ, ale Ënatan, syn Šymy, brata Davìdavaga, pabìǔ âgo.

8. Гэта былі народжаныя ад Рэфаімаў у Гэце, і загінулі ад рукі Давіда і ад рукі слуг ягоных.

Gèta bylì narodžanyâ ad Rèfaìmaǔ u Gèce, ì zagìnulì ad rukì Davìda ì ad rukì slug âgonyh.

21 Кіраўнік

1. І паўстаў сатана на Ізраіля, і падбіў Давіда зрабіць пералік Ізраільцянаў.

Ì paǔstaǔ satana na Ìzraìlâ, ì padbìǔ Davìda zrabìc′ peralìk Ìzraìl′cânaǔ.

2. І сказаў Давід Ёаву і начальнікам у народзе: ідзеце пералічэце Ізраільцянаў, ад Вірсавіі да Дана і прадстаўце мне, каб я ведаў лік іх.

Ì skazaǔ Davìd Ëavu ì načal′nìkam u narodze: ìdzece peralìčèce Ìzraìl′cânaǔ, ad Vìrsavìì da Dana ì pradstaǔce mne, kab â vedaǔ lìk ìh.

3. І сказаў Ёаў: хай памножыць Гасподзь народ Свой у сто разоў да таго, колькі ёсьць яго. Ці ня ўсе яны, спадару мой цар, рабы гаспадара майго? Навошта ж патрабуе гэтага гаспадар мой? Каб залічылася гэта ў віну Ізраілю?

Ì skazaǔ Ëaǔ: haj pamnožyc′ Gaspodz′ narod Svoj u sto razoǔ da tago, kol′kì ës′c′ âgo. Cì nâ ǔse âny, spadaru moj car, raby gaspadara majgo? Navošta ž patrabue gètaga gaspadar moj? Kab zalìčylasâ gèta ǔ vìnu Ìzraìlû?

4. Але царскае слова пераважыла Ёава. І пайшоў Ёаў і абышоў усяго Ізраіля, і прыйшоў у Ерусалім.

Ale carskae slova peravažyla Ëava. Ì pajšoǔ Ëaǔ ì abyšoǔ usâgo Ìzraìlâ, ì pryjšoǔ u Erusalìm.

5. І падаў Ёаў Давіду сьпіс народнага перапісу, і было ўсіх Ізраільцянаў тысяча тысяч, і сто тысяч мужоў, якія агаляюць меч, і Юдэяў - чатырыста семдзесят тысяч, якія агаляюць меч.

Ì padaǔ Ëaǔ Davìdu s′pìs narodnaga perapìsu, ì bylo ǔsìh Ìzraìl′cânaǔ tysâča tysâč, ì sto tysâč mužoǔ, âkìâ agalâûc′ meč, ì Ûdèâǔ - čatyrysta semdzesât tysâč, âkìâ agalâûc′ meč.

6. А лявітаў і Веньямінянаў ён ня лічыў сярод іх, бо царскае слова было агіднае Ёаву.

A lâvìtaǔ ì Ven′âmìnânaǔ ën nâ lìčyǔ sârod ìh, bo carskae slova bylo agìdnae Ëavu.

7. І незаўгодная была ў вачах Божых дзея гэтая. І Ён пабіў Ізраіля.

Ì nezaǔgodnaâ byla ǔ vačah Božyh dzeâ gètaâ. Ì Ën pabìǔ Ìzraìlâ.

8. І сказаў Давід Богу: вельмі зграшыў я, што зрабіў гэта. І цяпер даруй віну раба Твайго, бо я ўчыніў вельмі неразумна.

Ì skazaǔ Davìd Bogu: vel′mì zgrašyǔ â, što zrabìǔ gèta. Ì câper daruj vìnu raba Tvajgo, bo â ǔčynìǔ vel′mì nerazumna.

9. І гаварыў Гасподзь Гаду празорліўцу, Давідаваму, і сказаў:

Ì gavaryǔ Gaspodz′ Gadu prazorlìǔcu, Davìdavamu, ì skazaǔ:

10. ідзі і скажы Давіду: так кажа Гасподзь: тры кары я прапаную табе, выберы сабе адну зь іх, - і Я пашлю яе на цябе.

ìdzì ì skažy Davìdu: tak kaža Gaspodz′: try kary â prapanuû tabe, vybery sabe adnu z′ ìh, - ì Â pašlû âe na câbe.

11. І прыйшоў Гад да Давіда, і сказаў яму: так кажа Гасподзь: выбірай сабе:

Ì pryjšoǔ Gad da Davìda, ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′: vybìraj sabe:

12. альбо тры гады - голад, альбо тры месяцы будуць цябе перасьледаваць ворагі твае і меч ворагаў тваіх будзе даставаць да цябе; альбо тры дні - меч Гасподні і пошасьць на зямлі і анёл Гасподні зьнішчальны ва ўсіх межах Ізраіля. Дык вось, разгледзь, што мне адказваць Таму, Хто паслаў мяне са словам.

al′bo try gady - golad, al′bo try mesâcy buduc′ câbe peras′ledavac′ voragì tvae ì meč voragaǔ tvaìh budze dastavac′ da câbe; al′bo try dnì - meč Gaspodnì ì pošas′c′ na zâmlì ì anël Gaspodnì z′nìščal′ny va ǔsìh mežah Ìzraìlâ. Dyk vos′, razgledz′, što mne adkazvac′ Tamu, Hto paslaǔ mâne sa slovam.

13. І сказаў Давід Гаду: цяжка мне вельмі, але хай лепш упаду ў рукі Госпада, бо вельмі вялікая мілажальнасьць Ягоная, толькі б ня ўпасьці мне ў рукі чалавечыя.

Ì skazaǔ Davìd Gadu: câžka mne vel′mì, ale haj lepš upadu ǔ rukì Gospada, bo vel′mì vâlìkaâ mìlažal′nas′c′ Âgonaâ, tol′kì b nâ ǔpas′cì mne ǔ rukì čalavečyâ.

14. І паслаў Гасподзь пошасьць на Ізраіля і памерла Ізраільцянаў семдзесят тысяч чалавек.

Ì paslaǔ Gaspodz′ pošas′c′ na Ìzraìlâ ì pamerla Ìzraìl′cânaǔ semdzesât tysâč čalavek.

15. І паслаў Бог анёла ў Ерусалім, каб вынішчаць яго. І калі ён пачаў вынішчаць, убачыў Гасподзь і пашкадаваў за гэта бедства, і сказаў анёлу-зьнішчальніку: годзе, цяпер апусьці руку тваю. А анёл Гасподні стаяў тады над гумном Орны Евусэяніна.

Ì paslaǔ Bog anëla ǔ Erusalìm, kab vynìščac′ âgo. Ì kalì ën pačaǔ vynìščac′, ubačyǔ Gaspodz′ ì paškadavaǔ za gèta bedstva, ì skazaǔ anëlu-z′nìščal′nìku: godze, câper apus′cì ruku tvaû. A anël Gaspodnì staâǔ tady nad gumnom Orny Evusèânìna.

16. І падняў Давід вочы свае, і ўбачыў анёла Гасподняга, які стаяў паміж зямлёю і небам, з аголеным у руцэ ягонай мечам, працягнутым на Ерусалім; і ўпаў Давід і старэйшыны, пакрытыя вярэтай, на абліччы свае.

Ì padnâǔ Davìd vočy svae, ì ǔbačyǔ anëla Gaspodnâga, âkì staâǔ pamìž zâmlëû ì nebam, z agolenym u rucè âgonaj mečam, pracâgnutym na Erusalìm; ì ǔpaǔ Davìd ì starèjšyny, pakrytyâ vârètaj, na ablìččy svae.

17. І сказаў Давід Богу: ці ж ня я загадаў палічыць народ? я зграшыў, я ўчыніў ліха, а гэтыя авечкі што зрабілі? Госпадзе, Божа мой, хай будзе рука Твая на мне і на доме бацькі майго, а не на народзе Тваім, каб загубіць яго.

Ì skazaǔ Davìd Bogu: cì ž nâ â zagadaǔ palìčyc′ narod? â zgrašyǔ, â ǔčynìǔ lìha, a gètyâ avečkì što zrabìlì? Gospadze, Boža moj, haj budze ruka Tvaâ na mne ì na dome bac′kì majgo, a ne na narodze Tvaìm, kab zagubìc′ âgo.

18. І анёл Гасподні сказаў Гаду, каб той сказаў Давіду: хай Давід прыйдзе і паставіць ахвярнік Госпаду на гумне Орны Евусэяніна.

Ì anël Gaspodnì skazaǔ Gadu, kab toj skazaǔ Davìdu: haj Davìd pryjdze ì pastavìc′ ahvârnìk Gospadu na gumne Orny Evusèânìna.

19. І пайшоў Давід, па слове Гада, якое ён казаў ад імя Госпада.

Ì pajšoǔ Davìd, pa slove Gada, âkoe ën kazaǔ ad ìmâ Gospada.

20. Орна абярнуўся, убачыў анёла, і чатыры сыны яго зь ім зьніклі. Орна малаціў тады пшаніцу.

Orna abârnuǔsâ, ubačyǔ anëla, ì čatyry syny âgo z′ ìm z′nìklì. Orna malacìǔ tady pšanìcu.

21. І прыйшоў Давід да Орны. Орна зірнуў, і ўбачыўшы Давіда, выйшаў з гумна, і пакланіўся Давіду тварам да зямлі.

Ì pryjšoǔ Davìd da Orny. Orna zìrnuǔ, ì ǔbačyǔšy Davìda, vyjšaǔ z gumna, ì paklanìǔsâ Davìdu tvaram da zâmlì.

22. І сказаў Давід Орну: аддай мне месца пад гумном, я пабудую на ім ахвярнік Госпаду; за сапраўдную цану аддай мне яго, каб спынілася вынішчэньне народу.

Ì skazaǔ Davìd Ornu: addaj mne mesca pad gumnom, â pabuduû na ìm ahvârnìk Gospadu; za sapraǔdnuû canu addaj mne âgo, kab spynìlasâ vynìščèn′ne narodu.

23. І сказаў Орна Давіду: вазьмі сабе; хай робіць гаспадар мой цар, што яму заўгодна; вось я аддам і валоў на цэласпаленьне, і малацільныя прылады на дровы, і пшаніцу на прынашэньне; усё гэта аддаю дарам.

Ì skazaǔ Orna Davìdu: vaz′mì sabe; haj robìc′ gaspadar moj car, što âmu zaǔgodna; vos′ â addam ì valoǔ na cèlaspalen′ne, ì malacìl′nyâ prylady na drovy, ì pšanìcu na prynašèn′ne; usë gèta addaû daram.

24. І сказаў цар Давід Орну: не, я хачу купіць у цябе за сапраўдную цану, бо ня буду прыносіць я тваёй уласнасьці Госпаду, і ня буду прыносіць на цэласпаленьне ўзятае дарам.

Ì skazaǔ car Davìd Ornu: ne, â haču kupìc′ u câbe za sapraǔdnuû canu, bo nâ budu prynosìc′ â tvaëj ulasnas′cì Gospadu, ì nâ budu prynosìc′ na cèlaspalen′ne ǔzâtae daram.

25. І даў Давід Орну за гэта месца шасьцьсот сікляў золата.

Ì daǔ Davìd Ornu za gèta mesca šas′c′sot sìklâǔ zolata.

26. І спарудзіў там Давід ахвярнік Госпаду і ўзьнёс цэласпаленьні і мірныя ахвяры; і заклікаў Госпада, і Ён пачуў яго, паслаўшы агонь зь неба на ахвярнік цэласпаленьня.

Ì sparudzìǔ tam Davìd ahvârnìk Gospadu ì ǔz′nës cèlaspalen′nì ì mìrnyâ ahvâry; ì zaklìkaǔ Gospada, ì Ën pačuǔ âgo, paslaǔšy agon′ z′ neba na ahvârnìk cèlaspalen′nâ.

27. І сказаў Гасподзь анёлу: вярні меч твой у похвы яго.

Ì skazaǔ Gaspodz′ anëlu: vârnì meč tvoj u pohvy âgo.

28. У гэты час Давід, бачачы, што Гасподзь пачуў яго на гумне Орны Евусэяніна, прынёс там ахвяру.

U gèty čas Davìd, bačačy, što Gaspodz′ pačuǔ âgo na gumne Orny Evusèânìna, prynës tam ahvâru.

29. А скінія Гасподняя, якую зрабіў Майсей у пустыні, і ахвярнік цэласпаленьня былі ў той час на вышыні ў Гаваоне.

A skìnìâ Gaspodnââ, âkuû zrabìǔ Majsej u pustynì, ì ahvârnìk cèlaspalen′nâ bylì ǔ toj čas na vyšynì ǔ Gavaone.

30. І ня мог Давід пайсьці туды, каб ісьціць Бога, бо напалоханы быў мечам анёла Гасподняга.

Ì nâ mog Davìd pajs′cì tudy, kab ìs′cìc′ Boga, bo napalohany byǔ mečam anëla Gaspodnâga.

22 Кіраўнік

1. І сказаў Давід: вось дом Госпада Бога і вось ахвярнік для цэласпаленьня Ізраіля.

Ì skazaǔ Davìd: vos′ dom Gospada Boga ì vos′ ahvârnìk dlâ cèlaspalen′nâ Ìzraìlâ.

2. І загадаў Давід сабраць прыхадняў, якія былі зь зямлі Ізраільскай, і паставіў каменячосаў, каб абчэсваць камяні на пабудову дома Божага.

Ì zagadaǔ Davìd sabrac′ pryhadnâǔ, âkìâ bylì z′ zâmlì Ìzraìl′skaj, ì pastavìǔ kamenâčosaǔ, kab abčèsvac′ kamânì na pabudovu doma Božaga.

3. І мноства жалеза для цьвікоў да дзьвярэй брамы і для сувязяў нарыхтаваў Давід, і мноства медзі без вагі,

Ì mnostva žaleza dlâ c′vìkoǔ da dz′vârèj bramy ì dlâ suvâzâǔ naryhtavaǔ Davìd, ì mnostva medzì bez vagì,

4. і кедровых дрэў бязь ліку, бо Міданяне і Тыране даставілі Давіду мноства кедровых дрэў.

ì kedrovyh drèǔ bâz′ lìku, bo Mìdanâne ì Tyrane dastavìlì Davìdu mnostva kedrovyh drèǔ.

5. І сказаў Давід: Саламон, сын мой, малады і маласілы, а дом, які трэба пабудаваць для Госпада, павінен быць даволі велічны, на славу і ўпрыгажэньне перад усімі землямі: дык вось, буду я нарыхтоўваць для яго. І нарыхтаваў Давід да сьмерці сваёй многа.

Ì skazaǔ Davìd: Salamon, syn moj, malady ì malasìly, a dom, âkì trèba pabudavac′ dlâ Gospada, pavìnen byc′ davolì velìčny, na slavu ì ǔprygažèn′ne perad usìmì zemlâmì: dyk vos′, budu â naryhtoǔvac′ dlâ âgo. Ì naryhtavaǔ Davìd da s′mercì svaëj mnoga.

6. І паклікаў Саламона, сына свайго, і наказаў яму пабудаваць дом Госпаду Богу Ізраілеваму.

Ì paklìkaǔ Salamona, syna svajgo, ì nakazaǔ âmu pabudavac′ dom Gospadu Bogu Ìzraìlevamu.

7. І сказаў Давід Саламону: сыне мой` у мяне было на сэрцы пабудаваць дом у імя Госпада Бога майго,

Ì skazaǔ Davìd Salamonu: syne moj` u mâne bylo na sèrcy pabudavac′ dom u ìmâ Gospada Boga majgo,

8. але было мне слова Гасподняе, і сказана: ты праліў многа крыві і вёў вялікія войны; ты не павінен будаваць дом імю Майму, бо праліў многа крыві на зямлю перад абліччам Маім.

ale bylo mne slova Gaspodnâe, ì skazana: ty pralìǔ mnoga kryvì ì vëǔ vâlìkìâ vojny; ty ne pavìnen budavac′ dom ìmû Majmu, bo pralìǔ mnoga kryvì na zâmlû perad ablìččam Maìm.

9. Вось, у цябе народзіцца сын: ён будзе чалавек мірны; Я дам яму спакой ад усіх ворагаў ягоных вакол: таму імя яму будзе Саламон. І мір і спакой дам Ізраілю ў дні ягоныя.

Vos′, u câbe narodzìcca syn: ën budze čalavek mìrny; Â dam âmu spakoj ad usìh voragaǔ âgonyh vakol: tamu ìmâ âmu budze Salamon. Ì mìr ì spakoj dam Ìzraìlû ǔ dnì âgonyâ.

10. Ён пабудуе дом імю Майму, і ён будзе Мне сынам, а Я яму бацькам, і ўцьверджу трон царства яго над Ізраілем навечна.

Ën pabudue dom ìmû Majmu, ì ën budze Mne synam, a Â âmu bac′kam, ì ǔc′verdžu tron carstva âgo nad Ìzraìlem navečna.

11. І цяпер, сыне мой` хай будзе Гасподзь з табою, каб табе быў посьпех і ты пабудаваў дом Госпаду Богу твайму, як Ён гаварыў пра цябе.

Ì câper, syne moj` haj budze Gaspodz′ z taboû, kab tabe byǔ pos′peh ì ty pabudavaǔ dom Gospadu Bogu tvajmu, âk Ën gavaryǔ pra câbe.

12. Хай дасьць табе Гасподзь кемнасьць і розум і паставіць цябе над Ізраілем; і датрымайся закону Госпада Бога твайго.

Haj das′c′ tabe Gaspodz′ kemnas′c′ ì rozum ì pastavìc′ câbe nad Ìzraìlem; ì datrymajsâ zakonu Gospada Boga tvajgo.

13. Тады ты будзеш з посьпехам, калі будзеш старацца выконваць пастановы і законы, якія наказаў Гасподзь Майсею для Ізраіля. Будзь цьвёрды і мужны, ня бойся і не маркоціся.

Tady ty budzeš z pos′peham, kalì budzeš staracca vykonvac′ pastanovy ì zakony, âkìâ nakazaǔ Gaspodz′ Majseû dlâ Ìzraìlâ. Budz′ c′vërdy ì mužny, nâ bojsâ ì ne markocìsâ.

14. І вось, я пры беднасьці маёй падрыхтаваў для дома Гасподняга сто тысяч талантаў срэбра, а медзі і жалезу няма вагі, бо яго мноства; і дрэва і камяні я таксама нарыхтаваў, а ты яшчэ дадай да гэтага.

Ì vos′, â pry bednas′cì maëj padryhtavaǔ dlâ doma Gaspodnâga sto tysâč talantaǔ srèbra, a medzì ì žalezu nâma vagì, bo âgo mnostva; ì drèva ì kamânì â taksama naryhtavaǔ, a ty âščè dadaj da gètaga.

15. У цябе мноства працаўнікоў, і каменячосаў, разьбяроў і цесьляроў, і ўсякіх здольных на ўсякую дзею;

U câbe mnostva pracaǔnìkoǔ, ì kamenâčosaǔ, raz′bâroǔ ì ces′lâroǔ, ì ǔsâkìh zdol′nyh na ǔsâkuû dzeû;

16. золату, срэбру і медзі, і жалезу няма ліку: пачні і рабі; Гасподзь будзе з табою.

zolatu, srèbru ì medzì, ì žalezu nâma lìku: pačnì ì rabì; Gaspodz′ budze z taboû.

17. І запавядаў Давід усім князям Ізраілевым дапамагаць Саламону, сыну ягонаму:

Ì zapavâdaǔ Davìd usìm knâzâm Ìzraìlevym dapamagac′ Salamonu, synu âgonamu:

18. ці ня з вамі Гасподзь Бог наш, Які даў вам спакой з усіх бакоў, бо Ён перадаў у рукі мае жыхароў зямлі, і ўпакорылася зямля перад Госпадам і перад народам Ягоным?

cì nâ z vamì Gaspodz′ Bog naš, Âkì daǔ vam spakoj z usìh bakoǔ, bo Ën peradaǔ u rukì mae žyharoǔ zâmlì, ì ǔpakorylasâ zâmlâ perad Gospadam ì perad narodam Âgonym?

19. Дык вось, схілеце сэрца ваша і душу вашу да таго, каб знайсьці Госпада Бога вашага. Устаньце і пабудуйце сьвятыню Госпаду Богу, каб перанесьці каўчэг запавета Гасподняга і сьвяшчэнны посуд Божы ў дом, які ствараецца імю Гасподняму.

Dyk vos′, shìlece sèrca vaša ì dušu vašu da tago, kab znajs′cì Gospada Boga vašaga. Ustan′ce ì pabudujce s′vâtynû Gospadu Bogu, kab peranes′cì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga ì s′vâščènny posud Božy ǔ dom, âkì stvaraecca ìmû Gaspodnâmu.

23 Кіраўнік

1. Давід, састарыўшыся і насыціўшыся жыцьцём, паставіў царом над Ізраілем сына свайго Саламона.

Davìd, sastaryǔšysâ ì nasycìǔšysâ žyc′cëm, pastavìǔ carom nad Ìzraìlem syna svajgo Salamona.

2. І сабраў усіх князёў Ізраілевых і сьвятароў і лявітаў,

Ì sabraǔ usìh knâzëǔ Ìzraìlevyh ì s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ,

3. і палічаны былі лявіты, ад трыццаці гадоў і вышэй, і было лікам іх, лічачы пагалоўна, трыццаць восем тысяч чалавек.

ì palìčany bylì lâvìty, ad tryccacì gadoǔ ì vyšèj, ì bylo lìkam ìh, lìčačy pagaloǔna, tryccac′ vosem tysâč čalavek.

4. Зь іх прызначаны для дзеі ў доме Гасподнім дваццаць чатыры тысячы, а пісцоў і судзьдзяў шэсьць тысяч,

Z′ ìh pryznačany dlâ dzeì ǔ dome Gaspodnìm dvaccac′ čatyry tysâčy, a pìscoǔ ì sudz′dzâǔ šès′c′ tysâč,

5. і чатыры тысячы брамнікаў, і чатыры тысячы тых, што праслаўляюць Госпада на музычных спарудах, якія ён зрабіў для праслаўленьня.

ì čatyry tysâčy bramnìkaǔ, ì čatyry tysâčy tyh, što praslaǔlâûc′ Gospada na muzyčnyh sparudah, âkìâ ën zrabìǔ dlâ praslaǔlen′nâ.

6. І падзяліў іх Давід на чароды па сынах Левія - Гірсоне, Кааце і Мэрары.

Ì padzâlìǔ ìh Davìd na čarody pa synah Levìâ - Gìrsone, Kaace ì Mèrary.

7. З Гірсанянаў - Лаэдан і Шымэй.

Z Gìrsanânaǔ - Laèdan ì Šymèj.

8. Сыны Лаэдана: першы Ехііл, Зэтам і Ёіль, трое.

Syny Laèdana: peršy Ehììl, Zètam ì Ëìl′, troe.

9. Сыны Шымэя: Шыламіт, Хазііл і Гаран, трое. Яны ўзначальцы пакаленьняў Лаэданавых.

Syny Šymèâ: Šylamìt, Hazììl ì Garan, troe. Âny ǔznačal′cy pakalen′nâǔ Laèdanavyh.

10. Яшчэ сыны Шымэя: Яхат, Зіза, Еўш і Бэрыя. Гэта сыны Шымэя, чацьвёра.

Âščè syny Šymèâ: Âhat, Zìza, Eǔš ì Bèryâ. Gèta syny Šymèâ, čac′vëra.

11. Яхат быў галоўны, Зіта другі; Еўш і Бэрыя мелі дзяцей ня многа, і таму яны былі ў адным ліку пры доме бацькавым.

Âhat byǔ galoǔny, Zìta drugì; Eǔš ì Bèryâ melì dzâcej nâ mnoga, ì tamu âny bylì ǔ adnym lìku pry dome bac′kavym.

12. Сыны Каата: Амрам, Іцгар, Хэўрон і Азііл, чацьвёра.

Syny Kaata: Amram, Ìcgar, Hèǔron ì Azììl, čac′vëra.

13. Сыны Амрама: Аарон і Майсей. Аарон аддзелены быў на прысьвячэньне да Сьвятога Сьвятых, ён і сыны ягоныя, навечна, каб учыняць дымленьне прад абліччам Госпада, каб служыць Яму і дабраслаўляць імем Ягоным навекі.

Syny Amrama: Aaron ì Majsej. Aaron addzeleny byǔ na prys′vâčèn′ne da S′vâtoga S′vâtyh, ën ì syny âgonyâ, navečna, kab učynâc′ dymlen′ne prad ablìččam Gospada, kab služyc′ Âmu ì dabraslaǔlâc′ ìmem Âgonym navekì.

14. А Майсей, чалавек Божы і сыны ягоныя залічаны да калена Лявіінага.

A Majsej, čalavek Božy ì syny âgonyâ zalìčany da kalena Lâvììnaga.

15. Сыны Майсея: Гірсон і Эліезэр.

Syny Majseâ: Gìrson ì Èlìezèr.

16. Сыны Гірсона: першы быў Шэвуіл.

Syny Gìrsona: peršy byǔ Šèvuìl.

17. Сыны Эліезра былі: першы Рэхавія. І ня было ў Эліезэра другіх сыноў; у Рэхавіі ж было вельмі многа сыноў.

Syny Èlìezra bylì: peršy Rèhavìâ. Ì nâ bylo ǔ Èlìezèra drugìh synoǔ; u Rèhavìì ž bylo vel′mì mnoga synoǔ.

18. Сыны Іцгара: першы Шэломіт.

Syny Ìcgara: peršy Šèlomìt.

19. Сыны Хэўрона: першы Ерыя і другі Амарыя, трэці Яхазііл і чацьвёрты Екамам.

Syny Hèǔrona: peršy Eryâ ì drugì Amaryâ, trècì Âhazììl ì čac′vërty Ekamam.

20. Сыны Азііла: першы Міха і другі Ішыя.

Syny Azììla: peršy Mìha ì drugì Ìšyâ.

21. Сыны Мэрарыны: Махлі і Мушы. Сыны Махлія: Элеазар і Кіс.

Syny Mèraryny: Mahlì ì Mušy. Syny Mahlìâ: Èleazar ì Kìs.

22. І памёр Элеазар, і ня было ў яго сыноў, а толькі дочкі; і ўзялі іх за сябе сыны Кіса, браты іхнія.

Ì pamër Èleazar, ì nâ bylo ǔ âgo synoǔ, a tol′kì dočkì; ì ǔzâlì ìh za sâbe syny Kìsa, braty ìhnìâ.

23. Сыны Мушыя: Махлі, Эдэр і Ірэмот - трое.

Syny Mušyâ: Mahlì, Èdèr ì Ìrèmot - troe.

24. Вось сыны Лявііны, па дамах бацькоў іхніх, узначальцы сямействаў, па імянным зьлічэньні іхнім пагалоўна, якія спраўлялі дзеі служэньня ў доме Гасподнім, ад дваццаці гадоў і вышэй.

Vos′ syny Lâvììny, pa damah bac′koǔ ìhnìh, uznačal′cy sâmejstvaǔ, pa ìmânnym z′lìčèn′nì ìhnìm pagaloǔna, âkìâ spraǔlâlì dzeì služèn′nâ ǔ dome Gaspodnìm, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj.

25. Бо Давід сказаў: Гасподзь Бог Ізраілеў даў спакой народу Свайму і паставіў яго ў Ерусаліме навекі.

Bo Davìd skazaǔ: Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ daǔ spakoj narodu Svajmu ì pastavìǔ âgo ǔ Erusalìme navekì.

26. і лявітам ня трэба насіць скінію і ўсялякія рэчы яе дзеля служэньня ў ёй.

ì lâvìtam nâ trèba nasìc′ skìnìû ì ǔsâlâkìâ rèčy âe dzelâ služèn′nâ ǔ ëj.

27. Таму, паводле апошніх загадаў Давіда, палічаны лявіты ад дваццаці гадоў і вышэй,

Tamu, pavodle apošnìh zagadaǔ Davìda, palìčany lâvìty ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj,

28. каб яны былі пры сынах Ааронавых, дзеля служэньня дому Гасподняму, у двары і ў прыбудовах, дзеля падтрыманьня чысьціні ўсёй сьвятыні і дзеля выкананьня ўсялякай службы пры доме Божым

kab âny bylì pry synah Aaronavyh, dzelâ služèn′nâ domu Gaspodnâmu, u dvary ì ǔ prybudovah, dzelâ padtryman′nâ čys′cìnì ǔsëj s′vâtynì ì dzelâ vykanan′nâ ǔsâlâkaj služby pry dome Božym

29. дзеля назіраньня за хлябамі пакладнымі і пшанічнаю мукою для хлебнага прынашэньня і праснакамі, за печаным, смажаным і за ўсякаю мераю і вагою,

dzelâ nazìran′nâ za hlâbamì pakladnymì ì pšanìčnaû mukoû dlâ hlebnaga prynašèn′nâ ì prasnakamì, za pečanym, smažanym ì za ǔsâkaû meraû ì vagoû,

30. і каб станавіліся кожнае раніцы дзякаваць і славасловіць Госпада, таксама і ўвечары,

ì kab stanavìlìsâ kožnae ranìcy dzâkavac′ ì slavaslovìc′ Gospada, taksama ì ǔvečary,

31. і пры ўсіх цэласпаленьнях, якія ўзносяцца Госпаду ў суботы, на маладзіка і ў сьвяты па ліку, як прадпісана пра іх, - пастаянна прад абліччам Госпада,

ì pry ǔsìh cèlaspalen′nâh, âkìâ ǔznosâcca Gospadu ǔ suboty, na maladzìka ì ǔ s′vâty pa lìku, âk pradpìsana pra ìh, - pastaânna prad ablìččam Gospada,

32. і каб ахоўвалі скінію адкрыцьця і сьвятыню і сыноў Ааронавых, братоў сваіх, пры службах дому Гасподняму.

ì kab ahoǔvalì skìnìû adkryc′câ ì s′vâtynû ì synoǔ Aaronavyh, bratoǔ svaìh, pry službah domu Gaspodnâmu.

24 Кіраўнік

1. І вось разьмеркаваньні сыноў Ааронавых: сыны Аарона: Надаў, Авіюд, Элеазар і Ітамар.

Ì vos′ raz′merkavan′nì synoǔ Aaronavyh: syny Aarona: Nadaǔ, Avìûd, Èleazar ì Ìtamar.

2. Надаў і Авіуд памерлі раней за бацьку свайго, а сыноў ня было ў іх, і таму сьвятарылі Элеазар і Ітамар.

Nadaǔ ì Avìud pamerlì ranej za bac′ku svajgo, a synoǔ nâ bylo ǔ ìh, ì tamu s′vâtarylì Èleazar ì Ìtamar.

3. І разьмеркаваў іх Давід - Садока з сыноў Элеазара, і Ахімэлэха з сыноў Ітамара, па чарзе на службу іх.

Ì raz′merkavaǔ ìh Davìd - Sadoka z synoǔ Èleazara, ì Ahìmèlèha z synoǔ Ìtamara, pa čarze na službu ìh.

4. І знайшлося, што паміж сынамі Элеазара ўзначальцаў пакаленьняў больш, чым паміж сынамі Ітамара. І ён разьмеркаваў іх так: з сыноў Элеазара шаснаццаць узначальцаў сямействаў, а з сыноў Ітамара восем.

Ì znajšlosâ, što pamìž synamì Èleazara ǔznačal′caǔ pakalen′nâǔ bol′š, čym pamìž synamì Ìtamara. Ì ën raz′merkavaǔ ìh tak: z synoǔ Èleazara šasnaccac′ uznačal′caǔ sâmejstvaǔ, a z synoǔ Ìtamara vosem.

5. А разьмяркоўваць іх па жэрабях, бо галоўнымі ў сьвятыні і галоўнымі прад Богам былі з сыноў Элеазара і з сыноў Ітамара,

A raz′mârkoǔvac′ ìh pa žèrabâh, bo galoǔnymì ǔ s′vâtynì ì galoǔnymì prad Bogam bylì z synoǔ Èleazara ì z synoǔ Ìtamara,

6. і запісваў іх Шэмая, сын Натанаіла, пісец зь лявітаў, перад абліччам цара і князёў і перад сьвятаром Садокам і Ахімэлэхам, сынам Авіятара, і перад узначальцамі сямействаў сьвятарскіх і лявіцкіх: бралі пры кіданьні жэрабя адно сямейства з роду Элеазаравага, потым бралі з роду Ітамаравага.

ì zapìsvaǔ ìh Šèmaâ, syn Natanaìla, pìsec z′ lâvìtaǔ, perad ablìččam cara ì knâzëǔ ì perad s′vâtarom Sadokam ì Ahìmèlèham, synam Avìâtara, ì perad uznačal′camì sâmejstvaǔ s′vâtarskìh ì lâvìckìh: bralì pry kìdan′nì žèrabâ adno sâmejstva z rodu Èleazaravaga, potym bralì z rodu Ìtamaravaga.

7. І выйшла першае жэрабя Егаярыву, другое Едаі,

Ì vyjšla peršae žèrabâ Egaâryvu, drugoe Edaì,

8. трэцяе Харыму, чацьвёртае Сэарыму,

trècâe Harymu, čac′vërtae Sèarymu,

9. пятае Малхію, шостае Міяміну,

pâtae Malhìû, šostae Mìâmìnu,

10. сёмае Гакоцу, восьмае Авію,

sëmae Gakocu, vos′mae Avìû,

11. дзявятае Ешую, дзясятае Шэханію,

dzâvâtae Ešuû, dzâsâtae Šèhanìû,

12. адзінаццатае Эліяшыву, дванаццатае Якіму,

adzìnaccatae Èlìâšyvu, dvanaccatae Âkìmu,

13. трынаццатае Хушаю, чатырнаццатае Ешававу,

trynaccatae Hušaû, čatyrnaccatae Ešavavu,

14. пятнаццатае Вілгу, шаснаццатае Імэру,

pâtnaccatae Vìlgu, šasnaccatae Ìmèru,

15. сямнаццатае Хэзіру, васямнаццатае Гапіцэцу,

sâmnaccatae Hèzìru, vasâmnaccatae Gapìcècu,

16. дзевятнаццатае Пэтахіі, дваццатае Езэкіілю,

dzevâtnaccatae Pètahìì, dvaccatae Ezèkììlû,

17. дваццаць першае Яхіну, дваццаць другое Гамулу,

dvaccac′ peršae Âhìnu, dvaccac′ drugoe Gamulu,

18. дваццаць трэцяе Дэлаю, дваццаць чацьвёртае Маазію.

dvaccac′ trècâe Dèlaû, dvaccac′ čac′vërtae Maazìû.

19. Вось парадак іх пры служэньні іх, як ім прыходзіць у дом Гасподні, па статуце іх праз Аарона бацьку іхняга, як наказваў яму Гасподзь Бог Ізраілеў.

Vos′ paradak ìh pry služèn′nì ìh, âk ìm pryhodzìc′ u dom Gaspodnì, pa statuce ìh praz Aarona bac′ku ìhnâga, âk nakazvaǔ âmu Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ.

20. У астатніх сыноў Лявія - разьмеркаваньне: з сыноў Амрама: Шуваіл; з сыноў Шуваіла: Едыя;

U astatnìh synoǔ Lâvìâ - raz′merkavan′ne: z synoǔ Amrama: Šuvaìl; z synoǔ Šuvaìla: Edyâ;

21. ад Рэхавіі: з сыноў Рэхавіі Ішыя быў першы;

ad Rèhavìì: z synoǔ Rèhavìì Ìšyâ byǔ peršy;

22. ад Іцгара: Шэламот; з сыноў Шэламота: Яхаў;

ad Ìcgara: Šèlamot; z synoǔ Šèlamota: Âhaǔ;

23. з сыноў Хэўрона: першы Ерыя, другі Амарыя, трэці Яхазііл, чацьвёрты Екамам.

z synoǔ Hèǔrona: peršy Eryâ, drugì Amaryâ, trècì Âhazììl, čac′vërty Ekamam.

24. З сыноў Азііла: Міха; з сыноў Міхі: Шамір.

Z synoǔ Azììla: Mìha; z synoǔ Mìhì: Šamìr.

25. Брат Міхі Ішыя; з сыноў Ішыі: Захарыя.

Brat Mìhì Ìšyâ; z synoǔ Ìšyì: Zaharyâ.

26. Сыны Мэрары: Махлі і Мушы; з сыноў Яазіі: Бэна.

Syny Mèrary: Mahlì ì Mušy; z synoǔ Âazìì: Bèna.

27. З сыноў Мэрары ў Яазіі: Бэна і Шаагам, і Закур і Іўры.

Z synoǔ Mèrary ǔ Âazìì: Bèna ì Šaagam, ì Zakur ì Ìǔry.

28. У Махлія - Элеазар; у яго сыноў ня было.

U Mahlìâ - Èleazar; u âgo synoǔ nâ bylo.

29. У Кіса: з сыноў Кіса: Ерахмііл;

U Kìsa: z synoǔ Kìsa: Erahmììl;

30. сыны Мушыя: Махлі, Эдэр і Ерымот. Вось сыны лявітаў па пакаленьнях іх.

syny Mušyâ: Mahlì, Èdèr ì Erymot. Vos′ syny lâvìtaǔ pa pakalen′nâh ìh.

31. Кідалі і яны жэрабя, нароўні з братамі сваімі, сынамі Ааронавымі, перад абліччам цара Давіда і Садока і Ахімэлэха, і ўзначальцаў сямействаў сьвятарскіх і лявіцкіх: галава сямейства нароўні зь меншым братам сваім.

Kìdalì ì âny žèrabâ, naroǔnì z bratamì svaìmì, synamì Aaronavymì, perad ablìččam cara Davìda ì Sadoka ì Ahìmèlèha, ì ǔznačal′caǔ sâmejstvaǔ s′vâtarskìh ì lâvìckìh: galava sâmejstva naroǔnì z′ menšym bratam svaìm.

25 Кіраўнік

1. І аддзяліў Давід і начальнікі войска на службу сыноў Асафа, Эмана і Ідытуна, каб яны вяшчалі на цытрах, псалтырах і кімвалах; і былі прызначаны яны на дзею служэньня свайго;

Ì addzâlìǔ Davìd ì načal′nìkì vojska na službu synoǔ Asafa, Èmana ì Ìdytuna, kab âny vâščalì na cytrah, psaltyrah ì kìmvalah; ì bylì pryznačany âny na dzeû služèn′nâ svajgo;

2. з сыноў Асафа: Закур, Язэп, Нэтанія і Ашарэла сыны Асафа, пад кіраўніцтвам Асафа, які іграў па настаўленьні цара.

z synoǔ Asafa: Zakur, Âzèp, Nètanìâ ì Ašarèla syny Asafa, pad kìraǔnìctvam Asafa, âkì ìgraǔ pa nastaǔlen′nì cara.

3. Ад Ідытуна сыны Ідытуна: Гэдалія, Цэры, Ісая, Сэмэй, Хашавія і Мататыя, шасьцёра, пад кіраўніцтвам бацькі свайго, Ідытуна, які іграў на цытры на славу і хвалу Госпада.

Ad Ìdytuna syny Ìdytuna: Gèdalìâ, Cèry, Ìsaâ, Sèmèj, Hašavìâ ì Matatyâ, šas′cëra, pad kìraǔnìctvam bac′kì svajgo, Ìdytuna, âkì ìgraǔ na cytry na slavu ì hvalu Gospada.

4. Ад Эмана сыны Эмана: Букія, Матанія, Азііл, Шэвуіл і Ерымот, Хананія, Ханані, Эліята, Гідалці, Рамамці-Эзэр, Ёшбэкаша, Малоці, Гатыр і Махазіёт.

Ad Èmana syny Èmana: Bukìâ, Matanìâ, Azììl, Šèvuìl ì Erymot, Hananìâ, Hananì, Èlìâta, Gìdalcì, Ramamcì-Èzèr, Ëšbèkaša, Malocì, Gatyr ì Mahazìët.

5. Усе гэтыя сыны Эмана, празорліўца царскага, па словах Божых, каб узвышаць славу ягоную. І даў Бог Эману чатырнаццаць сыноў і тры дачкі.

Use gètyâ syny Èmana, prazorlìǔca carskaga, pa slovah Božyh, kab uzvyšac′ slavu âgonuû. Ì daǔ Bog Èmanu čatyrnaccac′ synoǔ ì try dačkì.

6. Усе яны пад кіраўніцтвам бацькі свайго сьпявалі ў доме Гасподнім з кімваламі, псалтырамі і цытрамі ў служэньні ў доме Божым, паводле ўказаньня цара, альбо Асата, Ідытуна і Эмана.

Use âny pad kìraǔnìctvam bac′kì svajgo s′pâvalì ǔ dome Gaspodnìm z kìmvalamì, psaltyramì ì cytramì ǔ služèn′nì ǔ dome Božym, pavodle ǔkazan′nâ cara, al′bo Asata, Ìdytuna ì Èmana.

7. І было іх лікам з братамі іхнімі, навучанымі сьпяваць перад Госпадам, усіх знаўцаў гэтага, дзвесьце восемдзесят восем.

Ì bylo ìh lìkam z bratamì ìhnìmì, navučanymì s′pâvac′ perad Gospadam, usìh znaǔcaǔ gètaga, dzves′ce vosemdzesât vosem.

8. І кінулі яны жэрабі пра чаргу служэньня, малы нароўні з большым, настаўнікі нароўні з вучнямі.

Ì kìnulì âny žèrabì pra čargu služèn′nâ, maly naroǔnì z bol′šym, nastaǔnìkì naroǔnì z vučnâmì.

9. І выпала першае жэрабя Асафу, для Язэпа; другое Гэдаліі з братамі ягонымі і сынамі ягонымі; іх было дванаццаць;

Ì vypala peršae žèrabâ Asafu, dlâ Âzèpa; drugoe Gèdalìì z bratamì âgonymì ì synamì âgonymì; ìh bylo dvanaccac′;

10. трэцяе Закуру з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

trècâe Zakuru z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

11. чацьвёртае Іцрыю з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

čac′vërtae Ìcryû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

12. пятае Нэтанію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

pâtae Nètanìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

13. шостае Вукію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

šostae Vukìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

14. сёмае Есарэлу з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

sëmae Esarèlu z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

15. восьмае Ісаю з сынамі ягонымі; іх - дванаццаць;

vos′mae Ìsaû z synamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

16. дзявятае Матанію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

dzâvâtae Matanìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

17. дзясятае Шымэю з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

dzâsâtae Šymèû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

18. адзінаццатае Азарыілу з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

adzìnaccatae Azaryìlu z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

19. дванаццатае Хашавію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

dvanaccatae Hašavìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

20. трынаццатае Шуваілу з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх дванаццаць;

trynaccatae Šuvaìlu z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh dvanaccac′;

21. чатырнаццатае Матанію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

čatyrnaccatae Matanìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

22. пятнаццатае Ерымофу з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

pâtnaccatae Erymofu z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

23. шаснаццатае Хананію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

šasnaccatae Hananìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

24. сямнаццатае Ёшбэкашу з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

sâmnaccatae Ëšbèkašu z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

25. васямнаццатае Хананію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

vasâmnaccatae Hananìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

26. дзевятнаццатае Малотыю з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

dzevâtnaccatae Malotyû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

27. дваццатае Эліяту з сынамі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

dvaccatae Èlìâtu z synamì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

28. дваццаць першае Гатыру з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

dvaccac′ peršae Gatyru z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

29. дваццаць другое Гідалтыю з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

dvaccac′ drugoe Gìdaltyû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

30. дваццаць трэцяе Махазіёту з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць;

dvaccac′ trècâe Mahazìëtu z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′;

31. дваццаць чацьвёртае Рамамці-Эзэру з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць.

dvaccac′ čac′vërtae Ramamcì-Èzèru z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′.

26 Кіраўнік

1. Вось разьмеркаваньне брамнікаў: з Карэянаў: Мэшэлэмія, сын Карэя, з сыноў Асафавых.

Vos′ raz′merkavan′ne bramnìkaǔ: z Karèânaǔ: Mèšèlèmìâ, syn Karèâ, z synoǔ Asafavyh.

2. Сыны Мэшэлэміі: першынец Захар, другі Едыяіл, трэці Зэвадыя, чацьвёрты Ятнііл,

Syny Mèšèlèmìì: peršynec Zahar, drugì Edyâìl, trècì Zèvadyâ, čac′vërty Âtnììl,

3. пяты Элам, шосты Егоханан, сёмы Эльегоэнай.

pâty Èlam, šosty Egohanan, sëmy Èl′egoènaj.

4. Сыны Авэд-Эдома: першынец Шэмая, другі Егозавад, трэці Ёах, чацьвёрты Сахар, пяты Навтанаіл,

Syny Avèd-Èdoma: peršynec Šèmaâ, drugì Egozavad, trècì Ëah, čac′vërty Sahar, pâty Navtanaìl,

5. шосты Амііл, сёмы Ісахар, восьмы Пэўльтай, бо Бог дабраславіў яго.

šosty Amììl, sëmy Ìsahar, vos′my Pèǔl′taj, bo Bog dabraslavìǔ âgo.

6. У сына яго Шэмаі нарадзіліся таксама сыны, начальнікі ў сваім родзе, бо яны былі людзі моцныя.

U syna âgo Šèmaì naradzìlìsâ taksama syny, načal′nìkì ǔ svaìm rodze, bo âny bylì lûdzì mocnyâ.

7. Сыны Шэмаі: Отні, Рэфаіл, Авэд і Элзавад, браты ягоныя, людзі моцныя, Элія, Сэмахія.

Syny Šèmaì: Otnì, Rèfaìl, Avèd ì Èlzavad, braty âgonyâ, lûdzì mocnyâ, Èlìâ, Sèmahìâ.

8. Усе яны з сыноў Авэд-Эдома; яны і сыны іхнія і браты іхнія былі людзі руплівыя і да службы здольныя: іх было ў Авэд-Эдома шэсьцьдзясят два.

Use âny z synoǔ Avèd-Èdoma; âny ì syny ìhnìâ ì braty ìhnìâ bylì lûdzì ruplìvyâ ì da služby zdol′nyâ: ìh bylo ǔ Avèd-Èdoma šès′c′dzâsât dva.

9. У Мэшэлэміі сыноў і братоў, людзей здольных, было васямнаццаць.

U Mèšèlèmìì synoǔ ì bratoǔ, lûdzej zdol′nyh, bylo vasâmnaccac′.

10. У Хосы, з сыноў Мэрарыных, сыны: Шымры галоўны, - хоць ён і ня быў першынец, але бацька ягоны паставіў яго галоўным;

U Hosy, z synoǔ Mèrarynyh, syny: Šymry galoǔny, - hoc′ ën ì nâ byǔ peršynec, ale bac′ka âgony pastavìǔ âgo galoǔnym;

11. другі Хэлкія, трэці Тэвалія, чацьвёрты Захар; усіх сыноў і братоў у Хосы было трынаццаць.

drugì Hèlkìâ, trècì Tèvalìâ, čac′vërty Zahar; usìh synoǔ ì bratoǔ u Hosy bylo trynaccac′.

12. Вось разьмеркаваньне брамнікаў па ўзначальцах сямействаў, здольных да службы разам з братамі іхнімі, на служэньне ў доме Гасподнім.

Vos′ raz′merkavan′ne bramnìkaǔ pa ǔznačal′cah sâmejstvaǔ, zdol′nyh da služby razam z bratamì ìhnìmì, na služèn′ne ǔ dome Gaspodnìm.

13. І кінулі яны жэрабя, як малы, так і вялікі, па сваіх сямействах на кожную браму.

Ì kìnulì âny žèrabâ, âk maly, tak ì vâlìkì, pa svaìh sâmejstvah na kožnuû bramu.

14. І выпала жэрабя на ўсход Шэлэміі; і Захару, сыну ягонаму, разумнаму дарадцу, кінулі жэрабя, і выпала яму жэрабя на поўнач;

Ì vypala žèrabâ na ǔshod Šèlèmìì; ì Zaharu, synu âgonamu, razumnamu daradcu, kìnulì žèrabâ, ì vypala âmu žèrabâ na poǔnač;

15. Авэд-Эдому на поўдзень, а сынам ягоным пры кладоўках.

Avèd-Èdomu na poǔdzen′, a synam âgonym pry kladoǔkah.

16. Шупіму і Хосу на захад; каля брамы Шалэхэт, дзе дарога падымаецца і дзе варта супроць варты.

Šupìmu ì Hosu na zahad; kalâ bramy Šalèhèt, dze daroga padymaecca ì dze varta suproc′ varty.

17. На ўсход па шэсьць лявітаў, на поўнач па чатыры, на поўдзень па чатыры а ў кладоўках па два.

Na ǔshod pa šès′c′ lâvìtaǔ, na poǔnač pa čatyry, na poǔdzen′ pa čatyry a ǔ kladoǔkah pa dva.

18. На захад каля бабінца на дарозе па чатыры, а каля самага бабінца па два.

Na zahad kalâ babìnca na daroze pa čatyry, a kalâ samaga babìnca pa dva.

19. Вось разьмеркаваньне брамнікаў з сыноў Карэевых і сыноў Мэрарыных.

Vos′ raz′merkavan′ne bramnìkaǔ z synoǔ Karèevyh ì synoǔ Mèrarynyh.

20. А лявіты, браты іхнія, глядзелі за скарбамі дома Божага і за скарбамі прысьвечаных рэчаў.

A lâvìty, braty ìhnìâ, glâdzelì za skarbamì doma Božaga ì za skarbamì prys′večanyh rèčaǔ.

21. Сыны Лаэдана, сына Герсонавага - ад Лаэдана, галовы сямействаў ад Лаэдана Герсонскага: Ехіел.

Syny Laèdana, syna Gersonavaga - ad Laèdana, galovy sâmejstvaǔ ad Laèdana Gersonskaga: Ehìel.

22. Сыны Ехіела: Зэтам і Ёіль, брат ягоны, глядзелі за скарбамі дома Гасподняга,

Syny Ehìela: Zètam ì Ëìl′, brat âgony, glâdzelì za skarbamì doma Gaspodnâga,

23. разам з нашчадкамі Амрама, Іцгара, Хэўрона, Азііла.

razam z naščadkamì Amrama, Ìcgara, Hèǔrona, Azììla.

24. Шэвуіл, сын Гірсона, сына Майсеевага, быў галоўным даглядчыкам скарбаў.

Šèvuìl, syn Gìrsona, syna Majseevaga, byǔ galoǔnym daglâdčykam skarbaǔ.

25. У брата ягонага Эліезэра сын Рэхавія, у Яго сын Ісая, у яго сын Ёрам, у яго сын Зіхрый, у яго сын Шэламіт.

U brata âgonaga Èlìezèra syn Rèhavìâ, u Âgo syn Ìsaâ, u âgo syn Ëram, u âgo syn Zìhryj, u âgo syn Šèlamìt.

26. Шэламіт і браты ягоныя глядзелі за ўсімі скарбніцамі прысьвечаных рэчаў, якія прысьвяціў цар Давід і ўзначальцы сямействаў і тысячнікі, сотнікі і начальнікі войска.

Šèlamìt ì braty âgonyâ glâdzelì za ǔsìmì skarbnìcamì prys′večanyh rèčaǔ, âkìâ prys′vâcìǔ car Davìd ì ǔznačal′cy sâmejstvaǔ ì tysâčnìkì, sotnìkì ì načal′nìkì vojska.

27. З заваёваў і са здабычы яны прысьвячалі на падтрымку дома Гасподняга.

Z zavaëvaǔ ì sa zdabyčy âny prys′vâčalì na padtrymku doma Gaspodnâga.

28. І ўсё, што прысьвяціў Самуіл прарок, і Саўл, сын Кіса, і Авэнір, сын Ніра, і Ёаў, сын Саруі, усё прысьвечанае было на руках у Шэламіта і братоў ягоных.

Ì ǔsë, što prys′vâcìǔ Samuìl prarok, ì Saǔl, syn Kìsa, ì Avènìr, syn Nìra, ì Ëaǔ, syn Saruì, usë prys′večanae bylo na rukah u Šèlamìta ì bratoǔ âgonyh.

29. З племя Іцгаравага: Хэнанія і сыны ягоныя вызначаны на зьнешняе служэньне ў Ізраільцянаў пісцамі і судзьдзямі.

Z plemâ Ìcgaravaga: Hènanìâ ì syny âgonyâ vyznačany na z′nešnâe služèn′ne ǔ Ìzraìl′cânaǔ pìscamì ì sudz′dzâmì.

30. З племя Хэўронавага: Хашавія і браты ягоныя, людзі мужныя, тысяча сямсот, мелі нагляд над Ізраілем па гэты бок Ярдана на захад, па ўсякіх справах служэньня Гасподняга і па службе царскай.

Z plemâ Hèǔronavaga: Hašavìâ ì braty âgonyâ, lûdzì mužnyâ, tysâča sâmsot, melì naglâd nad Ìzraìlem pa gèty bok Ârdana na zahad, pa ǔsâkìh spravah služèn′nâ Gaspodnâga ì pa službe carskaj.

31. У племя Хэўронавага Ерыя быў галавою Хэўронцаў, у іхніх родах, у пакаленьнях. На саракавым годзе валадараньня Давіда яны палічаны, і знойдзены паміж імі людзі мужныя ў Язэры Галаадскім.

U plemâ Hèǔronavaga Eryâ byǔ galavoû Hèǔroncaǔ, u ìhnìh rodah, u pakalen′nâh. Na sarakavym godze valadaran′nâ Davìda âny palìčany, ì znojdzeny pamìž ìmì lûdzì mužnyâ ǔ Âzèry Galaadskìm.

32. І браты ягоныя, людзі здольныя, дзьве тысячы сямсот, былі ўзначальцы сямействаў. Іх паставіў цар Давід над племем Рувімавым і Гадавым і паўплемем Манасііным, па ўсіх справах Божых і дзеях цара.

Ì braty âgonyâ, lûdzì zdol′nyâ, dz′ve tysâčy sâmsot, bylì ǔznačal′cy sâmejstvaǔ. Ìh pastavìǔ car Davìd nad plemem Ruvìmavym ì Gadavym ì paǔplemem Manasììnym, pa ǔsìh spravah Božyh ì dzeâh cara.

27 Кіраўнік

1. Вось сыны Ізраілевыя па ліку іх, узначальцы сямействаў, тысячнікі і сотнікі і кіроўцы, якія па аддзяленьнях служылі цару ва ўсіх справах, прыходзячы і адыходзячы кожнага месяца, ва ўсе месяцы года. У кожным аддзяленьні было іх па дваццаць чатыры тысячы.

Vos′ syny Ìzraìlevyâ pa lìku ìh, uznačal′cy sâmejstvaǔ, tysâčnìkì ì sotnìkì ì kìroǔcy, âkìâ pa addzâlen′nâh služylì caru va ǔsìh spravah, pryhodzâčy ì adyhodzâčy kožnaga mesâca, va ǔse mesâcy goda. U kožnym addzâlen′nì bylo ìh pa dvaccac′ čatyry tysâčy.

2. Над першым аддзяленьнем, для першага месяца, начальнічаў Яшавам, сын Заўдыіла; у ягоным аддзяленьні было дваццаць чатыры тысячы;

Nad peršym addzâlen′nem, dlâ peršaga mesâca, načal′nìčaǔ Âšavam, syn Zaǔdyìla; u âgonym addzâlen′nì bylo dvaccac′ čatyry tysâčy;

3. ён быў з сыноў Фарэса, галоўны над усімі ваеначальнікамі ў першы месяц.

ën byǔ z synoǔ Farèsa, galoǔny nad usìmì vaenačal′nìkamì ǔ peršy mesâc.

4. Над аддзяленьнем другога месяца быў Дадай Ахахіянін; у аддзяленьні ягоным быў і князь Міклот, і ў ягоным аддзяленьні было дваццаць чатыры тысячы.

Nad addzâlen′nem drugoga mesâca byǔ Dadaj Ahahìânìn; u addzâlen′nì âgonym byǔ ì knâz′ Mìklot, ì ǔ âgonym addzâlen′nì bylo dvaccac′ čatyry tysâčy.

5. Трэці галоўны ваеначальнік, для трэцяга месяца, Ванэя, сын Ёдая, сьвятара, і ў ягоным аддзяленьні было дваццаць чатыры тысячы:

Trècì galoǔny vaenačal′nìk, dlâ trècâga mesâca, Vanèâ, syn Ëdaâ, s′vâtara, ì ǔ âgonym addzâlen′nì bylo dvaccac′ čatyry tysâčy:

6. гэты Ванэя - адзін з трыццаці адважных і начальнік над імі, і ў ягоным аддзеле быў Амізавад, сын ягоны.

gèty Vanèâ - adzìn z tryccacì advažnyh ì načal′nìk nad ìmì, ì ǔ âgonym addzele byǔ Amìzavad, syn âgony.

7. Чацьвёрты, для чацьвёртага месяца, быў Асаіл, брат Ёава, і пасьля яго Завадыя, сын ягоны, і ў ягоным аддзяленьні дваццаць чатыры тысячы.

Čac′vërty, dlâ čac′vërtaga mesâca, byǔ Asaìl, brat Ëava, ì pas′lâ âgo Zavadyâ, syn âgony, ì ǔ âgonym addzâlen′nì dvaccac′ čatyry tysâčy.

8. Пяты, для пятага месяца, князь Шамгут Ізрахіцянін, і ў ягоным аддзяленьні дваццаць чатыры тысячы.

Pâty, dlâ pâtaga mesâca, knâz′ Šamgut Ìzrahìcânìn, ì ǔ âgonym addzâlen′nì dvaccac′ čatyry tysâčy.

9. Шосты, для шостага месяца, Іра, сын Ікеша, Тэкаянін, і ў ягоным аддзяленьні дваццаць чатыры тысячы.

Šosty, dlâ šostaga mesâca, Ìra, syn Ìkeša, Tèkaânìn, ì ǔ âgonym addzâlen′nì dvaccac′ čatyry tysâčy.

10. Сёмы, для сёмага месяца, Хэлец Пэланіцянін, з сыноў Яфрэмавых, і ў ягоным аддзяленьні дваццаць чатыры тысячы.

Sëmy, dlâ sëmaga mesâca, Hèlec Pèlanìcânìn, z synoǔ Âfrèmavyh, ì ǔ âgonym addzâlen′nì dvaccac′ čatyry tysâčy.

11. Восьмы, для восьмага месяца, Савахай Хушацянін з племя Зары, і ў ягоным аддзяленьні дваццаць чатыры тысячы.

Vos′my, dlâ vos′maga mesâca, Savahaj Hušacânìn z plemâ Zary, ì ǔ âgonym addzâlen′nì dvaccac′ čatyry tysâčy.

12. Дзявяты, для дзявятага месяца, Авіезэр Анатацянін, з сыноў Веньямінавых, і ў ягоным аддзяленьні дваццаць чатыры тысячы.

Dzâvâty, dlâ dzâvâtaga mesâca, Avìezèr Anatacânìn, z synoǔ Ven′âmìnavyh, ì ǔ âgonym addzâlen′nì dvaccac′ čatyry tysâčy.

13. Дзясяты, для дзясятага месяца, Магарай Нэтафацянін, з племя Зары, і ў ягоным аддзяленьні дваццаць чатыры тысячы.

Dzâsâty, dlâ dzâsâtaga mesâca, Magaraj Nètafacânìn, z plemâ Zary, ì ǔ âgonym addzâlen′nì dvaccac′ čatyry tysâčy.

14. Адзінаццаты, для адзінаццатага месяца, Ванэя Піратанянін, з сыноў Яфрэмавых, і ў ягоным аддзяленьні дваццаць чатыры тысячы.

Adzìnaccaty, dlâ adzìnaccataga mesâca, Vanèâ Pìratanânìn, z synoǔ Âfrèmavyh, ì ǔ âgonym addzâlen′nì dvaccac′ čatyry tysâčy.

15. Дванаццаты, для дванаццатага месяца, Хэлдай Нэтафацянін, з нашчадкаў Гатанііла, і ў ягоным аддзяленьні дваццаць чатыры тысячы.

Dvanaccaty, dlâ dvanaccataga mesâca, Hèldaj Nètafacânìn, z naščadkaǔ Gatanììla, ì ǔ âgonym addzâlen′nì dvaccac′ čatyry tysâčy.

16. А над плямёнамі Ізраілевымі, - у Рувімлян галоўным начальнікам быў Эліезэр, сын Зіхры; у Семяона - Сафатыя, сын Маахі;

A nad plâmënamì Ìzraìlevymì, - u Ruvìmlân galoǔnym načal′nìkam byǔ Èlìezèr, syn Zìhry; u Semâona - Safatyâ, syn Maahì;

17. у Левія - Хашавія, сын Кемуіла; у Аарона - Садок;

u Levìâ - Hašavìâ, syn Kemuìla; u Aarona - Sadok;

18. у Юды - Эліяў, з братоў Давіда; у Ісахара - Омры, сын Міхаіла;

u Ûdy - Èlìâǔ, z bratoǔ Davìda; u Ìsahara - Omry, syn Mìhaìla;

19. у Завулона - Ішмая, сын Авадыі; у Нэфталіма - Ерымот, сын Азрыіла;

u Zavulona - Ìšmaâ, syn Avadyì; u Nèftalìma - Erymot, syn Azryìla;

20. у сыноў Яфрэмавых - Асія, сын Азазіі; у паўплемя Манасіінага - Ёіль, сын Фэдаі;

u synoǔ Âfrèmavyh - Asìâ, syn Azazìì; u paǔplemâ Manasììnaga - Ëìl′, syn Fèdaì;

21. у паўплемя Манасіі ў Галаадзе - Ідо, сын Захара; у Веньяміна - Яасііл, сын Авэніра;

u paǔplemâ Manasìì ǔ Galaadze - Ìdo, syn Zahara; u Ven′âmìna - Âasììl, syn Avènìra;

22. У Дана - Азарыіл, сын Ерахама. Вось правадыры плямёнаў Ізраілевых.

U Dana - Azaryìl, syn Erahama. Vos′ pravadyry plâmënaǔ Ìzraìlevyh.

23. Давід не рабіў пераліку тых, якія былі ад дваццаці гадоў і ніжэй, бо Гасподзь сказаў, што Ён памножыць Ізраіля, як зоркі нябесныя.

Davìd ne rabìǔ peralìku tyh, âkìâ bylì ad dvaccacì gadoǔ ì nìžèj, bo Gaspodz′ skazaǔ, što Ën pamnožyc′ Ìzraìlâ, âk zorkì nâbesnyâ.

24. Ёаў, сын Саруі, пачаў рабіць пералічэньне, але не закончыў. І быў за гэта гнеў Божы на Ізраіля, і не ўвайшло тое пералічэньне на летапіс цара Давіда.

Ëaǔ, syn Saruì, pačaǔ rabìc′ peralìčèn′ne, ale ne zakončyǔ. Ì byǔ za gèta gneǔ Božy na Ìzraìlâ, ì ne ǔvajšlo toe peralìčèn′ne na letapìs cara Davìda.

25. Над скарбамі царскімі быў Азмавэт, сын Адыілаў, а над запасамі ў полі, у гарадах і ў сёлах і ў вежах - Ёанатан, сын Узіі;

Nad skarbamì carskìmì byǔ Azmavèt, syn Adyìlaǔ, a nad zapasamì ǔ polì, u garadah ì ǔ sëlah ì ǔ vežah - Ëanatan, syn Uzìì;

26. над тымі, што займаюцца польнай працай, земляробствам, - Эзрый, сын Хэлува;

nad tymì, što zajmaûcca pol′naj pracaj, zemlârobstvam, - Èzryj, syn Hèluva;

27. над вінаграднікамі - Шымэй з Рамы, а над запасамі віна ў вінаградніках - Заўдый з Шэфама;

nad vìnagradnìkamì - Šymèj z Ramy, a nad zapasamì vìna ǔ vìnagradnìkah - Zaǔdyj z Šèfama;

28. над масьлінамі і смакоўніцамі ў даліне - Баал-Ханан Гедэрыцянін, а над запасамі драўніннага алею - Ёас;

nad mas′lìnamì ì smakoǔnìcamì ǔ dalìne - Baal-Hanan Gedèrycânìn, a nad zapasamì draǔnìnnaga aleû - Ëas;

29. над буйным быдлам, якое пасьвіцца ў Шароне - Шытрай Шаранянін, а над быдлам у далінах - Шафат, сын Адлая;

nad bujnym bydlam, âkoe pas′vìcca ǔ Šarone - Šytraj Šaranânìn, a nad bydlam u dalìnah - Šafat, syn Adlaâ;

30. над вярблюдамі - Авіл Ісмаільцянін; над асьліцамі - Ехдыя Мэраніцянін;

nad vârblûdamì - Avìl Ìsmaìl′cânìn; nad as′lìcamì - Ehdyâ Mèranìcânìn;

31. над дробным быдлам - Язіз Агарыцянін. Усе гэтыя былі начальнікамі над маёмасьцю, якая была ў цара Давіда.

nad drobnym bydlam - Âzìz Agarycânìn. Use gètyâ bylì načal′nìkamì nad maëmas′cû, âkaâ byla ǔ cara Davìda.

32. Ёнатан, дзядзькаў Давідаў, быў радца, чалавек разумны і пісец; Ехііл, сын Хахманіеў, быў пры сынах цара;

Ënatan, dzâdz′kaǔ Davìdaǔ, byǔ radca, čalavek razumny ì pìsec; Ehììl, syn Hahmanìeǔ, byǔ pry synah cara;

33. Ахітафэл быў радца цара; Хусій Архіцянін - сябар цара;

Ahìtafèl byǔ radca cara; Husìj Arhìcânìn - sâbar cara;

34. А пасьля Ахітафэла Ёдай, сын Ванэі, і Авіятар, а Ёаў быў ваеначальнік у цара.

A pas′lâ Ahìtafèla Ëdaj, syn Vanèì, ì Avìâtar, a Ëaǔ byǔ vaenačal′nìk u cara.

28 Кіраўнік

1. І сабраў Давід у Ерусаліме ўсіх правадыроў Ізраільскіх, начальнікаў плямёнаў і начальнікаў аддзелаў, якія служылі цару, і тысячнікаў, і сотнікаў, і наглядчыкаў за маёмасьцю і статкамі цара і сыноў ягоных зь еўнухамі, ваеначальнікаў і ўсіх адважных мужоў.

Ì sabraǔ Davìd u Erusalìme ǔsìh pravadyroǔ Ìzraìl′skìh, načal′nìkaǔ plâmënaǔ ì načal′nìkaǔ addzelaǔ, âkìâ služylì caru, ì tysâčnìkaǔ, ì sotnìkaǔ, ì naglâdčykaǔ za maëmas′cû ì statkamì cara ì synoǔ âgonyh z′ eǔnuhamì, vaenačal′nìkaǔ ì ǔsìh advažnyh mužoǔ.

2. І стаў Давід цар на ногі свае і сказаў: паслухайце мяне, браты мае і народ мой` было ў мяне на сэрцы пабудаваць дом спакою для каўчэга запавета Гасподняга і ў падножжа нагам Бога нашага, і патрэбнае для будаўніцтва я падрыхтаваў.

Ì staǔ Davìd car na nogì svae ì skazaǔ: pasluhajce mâne, braty mae ì narod moj` bylo ǔ mâne na sèrcy pabudavac′ dom spakoû dlâ kaǔčèga zapaveta Gaspodnâga ì ǔ padnožža nagam Boga našaga, ì patrèbnae dlâ budaǔnìctva â padryhtavaǔ.

3. Але Бог сказаў мне: ня будуй дома імю Майму, бо ты чалавек ваяўнічы і праліваў кроў.

Ale Bog skazaǔ mne: nâ buduj doma ìmû Majmu, bo ty čalavek vaâǔnìčy ì pralìvaǔ kroǔ.

4. Аднак жа выбраў Гасподзь Бог Ізраілеў мяне з усяго дома майго, каб быць мне царом над Ізраілем вечна, бо Юду выбраў Ён князем, а ў доме Юды дом бацькі майго, а з сыноў бацькі майго мяне ўдабраволіў паставіць царом над усім Ізраілем,

Adnak ža vybraǔ Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ mâne z usâgo doma majgo, kab byc′ mne carom nad Ìzraìlem večna, bo Ûdu vybraǔ Ën knâzem, a ǔ dome Ûdy dom bac′kì majgo, a z synoǔ bac′kì majgo mâne ǔdabravolìǔ pastavìc′ carom nad usìm Ìzraìlem,

5. з усіх жа сыноў маіх, - бо многа сыноў даў мне Гасподзь, - Ён выбраў Саламона, сына майго, сядзець на троне царства Гасподняга над Ізраілем,

z usìh ža synoǔ maìh, - bo mnoga synoǔ daǔ mne Gaspodz′, - Ën vybraǔ Salamona, syna majgo, sâdzec′ na trone carstva Gaspodnâga nad Ìzraìlem,

6. і сказаў мне: Саламон, сын твой, пабудуе дом Мой і двары Мае, бо Я выбраў яго Сабе ў сыны, і Я буду яму бацькам,

ì skazaǔ mne: Salamon, syn tvoj, pabudue dom Moj ì dvary Mae, bo Â vybraǔ âgo Sabe ǔ syny, ì Â budu âmu bac′kam,

7. і сьцьверджу царства яго навечна, калі ён будзе цьвёрды ў выкананьні запаведзяў Маіх і пастановаў Маіх, як да сёньня.

ì s′c′verdžu carstva âgo navečna, kalì ën budze c′vërdy ǔ vykanan′nì zapavedzâǔ Maìh ì pastanovaǔ Maìh, âk da sën′nâ.

8. І цяпер перад вачыма ўсяго Ізраіля, сходу Гасподняга і ў вушы Бога нашага кажу: захоўвайце і трымайцеся ўсіх запаведзяў Госпада Бога вашага, каб валодаць вам гэтаю добраю зямлёю, і пакінуць яе пасьля сябе ў спадчыну дзецям сваім навек.

Ì câper perad vačyma ǔsâgo Ìzraìlâ, shodu Gaspodnâga ì ǔ vušy Boga našaga kažu: zahoǔvajce ì trymajcesâ ǔsìh zapavedzâǔ Gospada Boga vašaga, kab valodac′ vam gètaû dobraû zâmlëû, ì pakìnuc′ âe pas′lâ sâbe ǔ spadčynu dzecâm svaìm navek.

9. І ты, Саламоне, сыне мой, ведай Бога бацькі твайго і служы Яму ад усяго сэрца і ад усёй душы, бо Гасподзь выпрабоўвае ўсе сэрцы і ведае ўсе рухі думак. Калі будзеш ісьціць Яго, дык знойдзеш Яго, а калі пакінеш Яго, Ён пакіне цябе назаўсёды.

Ì ty, Salamone, syne moj, vedaj Boga bac′kì tvajgo ì služy Âmu ad usâgo sèrca ì ad usëj dušy, bo Gaspodz′ vypraboǔvae ǔse sèrcy ì vedae ǔse ruhì dumak. Kalì budzeš ìs′cìc′ Âgo, dyk znojdzeš Âgo, a kalì pakìneš Âgo, Ën pakìne câbe nazaǔsëdy.

10. Глядзі ж, калі Гасподзь выбраў цябе пабудаваць дом для сьвятыні, будзь цьвёрды і рабі.

Glâdzì ž, kalì Gaspodz′ vybraǔ câbe pabudavac′ dom dlâ s′vâtynì, budz′ c′vërdy ì rabì.

11. І аддаў Давід Саламону, сыну свайму, чарцёж бабінца і дамоў яго, і кладовак яго, і межаў яго, і ўнутраных пакояў яго, і дома для каўчэга,

Ì addaǔ Davìd Salamonu, synu svajmu, čarcëž babìnca ì damoǔ âgo, ì kladovak âgo, ì mežaǔ âgo, ì ǔnutranyh pakoâǔ âgo, ì doma dlâ kaǔčèga,

12. і чарцёж усяго, што было ў яго на душы двароў дома Гасподняга і ўсіх пакояў вакол, скарбніц дома Божага і скарбніц рэчаў прысьвечаных,

ì čarcëž usâgo, što bylo ǔ âgo na dušy dvaroǔ doma Gaspodnâga ì ǔsìh pakoâǔ vakol, skarbnìc doma Božaga ì skarbnìc rèčaǔ prys′večanyh,

13. і сьвятарскіх і лявіцкіх аддзяленьняў, і ўсякай службовай дзейнасьці ў доме Гасподнім, і ўсяго службовага посуду дома Гасподняга,

ì s′vâtarskìh ì lâvìckìh addzâlen′nâǔ, ì ǔsâkaj službovaj dzejnas′cì ǔ dome Gaspodnìm, ì ǔsâgo službovaga posudu doma Gaspodnâga,

14. залатых рэчаў, з пазнакаю вагі, для ўсякай службовай пасудзіны, усіх рэчаў срэбраных, з пазнакаю вагі, для ўсякай пасудзіны службовай.

zalatyh rèčaǔ, z paznakaû vagì, dlâ ǔsâkaj službovaj pasudzìny, usìh rèčaǔ srèbranyh, z paznakaû vagì, dlâ ǔsâkaj pasudzìny službovaj.

15. І даў золата на сьвяцільні і залатыя лампады, з пазнакаю вагі кожнай сьвяцільні і лампады яго, таксама сьвяцільняў срэбраных, з пазнакаю вагі кожнай сьвяцільні і лампады яго, гледзячы па службовым прызначэньні кожнай сьвяцільні;

Ì daǔ zolata na s′vâcìl′nì ì zalatyâ lampady, z paznakaû vagì kožnaj s′vâcìl′nì ì lampady âgo, taksama s′vâcìl′nâǔ srèbranyh, z paznakaû vagì kožnaj s′vâcìl′nì ì lampady âgo, gledzâčy pa službovym pryznačèn′nì kožnaj s′vâcìl′nì;

16. і золата для сталоў пакладных хлябоў, для кожнага залатога стала, і срэбра для сталоў срэбраных,

ì zolata dlâ staloǔ pakladnyh hlâboǔ, dlâ kožnaga zalatoga stala, ì srèbra dlâ staloǔ srèbranyh,

17. і відэльцаў, і чараў і крапільніц з чыстага золата, і залатых місак, з пазнакаю вагі кожнай місы, і срэбраных міс, з пазнакаю вагі кожнай місы,

ì vìdèl′caǔ, ì čaraǔ ì krapìl′nìc z čystaga zolata, ì zalatyh mìsak, z paznakaû vagì kožnaj mìsy, ì srèbranyh mìs, z paznakaû vagì kožnaj mìsy,

18. і для ахвярніка дымленьня зьлітага золата з пазнакаю вагі, і зладжваньня калясніцы з залатымі херувімамі, якія прасьціраюць крылы і пакрываюць каўчэг запавета Гасподняга.

ì dlâ ahvârnìka dymlen′nâ z′lìtaga zolata z paznakaû vagì, ì zladžvan′nâ kalâsnìcy z zalatymì heruvìmamì, âkìâ pras′cìraûc′ kryly ì pakryvaûc′ kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga.

19. Усё гэта ў пісаньні ад Госпада, казаў Давід, як Ён навёў мяне на розум на ўсе пабудовы.

Usë gèta ǔ pìsan′nì ad Gospada, kazaǔ Davìd, âk Ën navëǔ mâne na rozum na ǔse pabudovy.

20. І сказаў Давід сыну свайму Саламону: будзь цьвёрды і мужны, і прыступай да справы, ня бойся і не жахайся, бо Гасподзь Бог, Бог мой, з табою; Ён не адступіць ад цябе і не пакіне цябе, пакуль ня ўчыніш усёй дзеі, якая патрабуецца для дома Гасподняга.

Ì skazaǔ Davìd synu svajmu Salamonu: budz′ c′vërdy ì mužny, ì prystupaj da spravy, nâ bojsâ ì ne žahajsâ, bo Gaspodz′ Bog, Bog moj, z taboû; Ën ne adstupìc′ ad câbe ì ne pakìne câbe, pakul′ nâ ǔčynìš usëj dzeì, âkaâ patrabuecca dlâ doma Gaspodnâga.

21. І вось аддзелы сьвятароў і лявітаў, дзеля ўсялякай службы пры доме Божым. І ў цябе ёсьць дзеля ўсякай дзеі руплівыя людзі, майстры на ўсякую працу, і начальнікі і ўвесь народ гатовы да ўсіх тваіх загадаў.

Ì vos′ addzely s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ, dzelâ ǔsâlâkaj služby pry dome Božym. Ì ǔ câbe ës′c′ dzelâ ǔsâkaj dzeì ruplìvyâ lûdzì, majstry na ǔsâkuû pracu, ì načal′nìkì ì ǔves′ narod gatovy da ǔsìh tvaìh zagadaǔ.

29 Кіраўнік

1. І сказаў цар Давід усяму сходу: Саламоне, сыне мой, якога аднаго выбраў Бог, малады і слабасілы, а дзея гэтая вялікая, бо не чалавеку будова гэтая, а Госпаду Богу.

Ì skazaǔ car Davìd usâmu shodu: Salamone, syne moj, âkoga adnago vybraǔ Bog, malady ì slabasìly, a dzeâ gètaâ vâlìkaâ, bo ne čalaveku budova gètaâ, a Gospadu Bogu.

2. Усімі сіламі сваімі я нарыхтаваў на дом Бога майго золата на залатыя рэчы і срэбра на срэбраныя, і медзь на медныя, жалеза на жалезныя, і драўніну на драўляныя, камяні анікса і камяні ўстаўныя, камяні прыгожыя, і ўсялякія дарагія камяні, і мноства мармуру;

Usìmì sìlamì svaìmì â naryhtavaǔ na dom Boga majgo zolata na zalatyâ rèčy ì srèbra na srèbranyâ, ì medz′ na mednyâ, žaleza na žaleznyâ, ì draǔnìnu na draǔlânyâ, kamânì anìksa ì kamânì ǔstaǔnyâ, kamânì prygožyâ, ì ǔsâlâkìâ daragìâ kamânì, ì mnostva marmuru;

3. і яшчэ па любові маёй да дома Бога майго, ёсьць у мяне скарб уласны з золата і срэбра, і яго я аддаю на дом Бога майго, звыш усяго, што нарыхтаваў я на сьвяты дом:

ì âščè pa lûbovì maëj da doma Boga majgo, ës′c′ u mâne skarb ulasny z zolata ì srèbra, ì âgo â addaû na dom Boga majgo, zvyš usâgo, što naryhtavaǔ â na s′vâty dom:

4. тры тысячы талантаў золата, золата Афірскага, і сем тысяч талантаў срэбра чыстага, на абкладку сьцен у дамах,

try tysâčy talantaǔ zolata, zolata Afìrskaga, ì sem tysâč talantaǔ srèbra čystaga, na abkladku s′cen u damah,

5. на кожную з залатых рэчаў, і на кожную з срэбраных, і на ўсякі выраб рук умельскіх. Ці не парупіцца хто яшчэ сёньня ахвяраваць Госпаду?

na kožnuû z zalatyh rèčaǔ, ì na kožnuû z srèbranyh, ì na ǔsâkì vyrab ruk umel′skìh. Cì ne parupìcca hto âščè sën′nâ ahvâravac′ Gospadu?

6. І пачалі ахвяраваць начальнікі сямействаў і начальнікі плямёнаў Ізраілевых, і начальнікі тысяч і сотняў, і начальнікі над маёмасьцю цара.

Ì pačalì ahvâravac′ načal′nìkì sâmejstvaǔ ì načal′nìkì plâmënaǔ Ìzraìlevyh, ì načal′nìkì tysâč ì sotnâǔ, ì načal′nìkì nad maëmas′cû cara.

7. І далі на ўладкаваньне дома Божага пяць тысяч талантаў і дзесяць тысяч драхмаў золата, і срэбра дзесяць тысяч талантаў, і медзі, і жалеза сто тысяч талантаў.

Ì dalì na ǔladkavan′ne doma Božaga pâc′ tysâč talantaǔ ì dzesâc′ tysâč drahmaǔ zolata, ì srèbra dzesâc′ tysâč talantaǔ, ì medzì, ì žaleza sto tysâč talantaǔ.

8. І ў каго знайшліся дарагія камяні, тыя аддавалі і іх у скарбніцу дома Гасподняга, на рукі Ехіілу Герсаніцяніну.

Ì ǔ kago znajšlìsâ daragìâ kamânì, tyâ addavalì ì ìh u skarbnìcu doma Gaspodnâga, na rukì Ehììlu Gersanìcânìnu.

9. І радаваўся народ руплівасьці іх, бо яны ад усяго сэрца ахвяравалі Госпаду, таксама і цар Давід вельмі радаваўся.

Ì radavaǔsâ narod ruplìvas′cì ìh, bo âny ad usâgo sèrca ahvâravalì Gospadu, taksama ì car Davìd vel′mì radavaǔsâ.

10. І дабраславіў Давід Госпада перад усім сходам, і сказаў Давід: дабраславёны Ты, Гасподзь Бог Ізраіля, бацькі нашага, ад веку і да веку`

Ì dabraslavìǔ Davìd Gospada perad usìm shodam, ì skazaǔ Davìd: dabraslavëny Ty, Gaspodz′ Bog Ìzraìlâ, bac′kì našaga, ad veku ì da veku`

11. Твая, Госпадзе, веліч, і магутнасьць, і слава, і перамога, і цудоўнасьць, і ўсё, што на небе і на зямлі, Тваё; Тваё, Госпадзе, царства, і Ты найвышэй за ўсё, як Уладаны.

Tvaâ, Gospadze, velìč, ì magutnas′c′, ì slava, ì peramoga, ì cudoǔnas′c′, ì ǔsë, što na nebe ì na zâmlì, Tvaë; Tvaë, Gospadze, carstva, ì Ty najvyšèj za ǔsë, âk Uladany.

12. І багацьце і слава ад аблічча Твайго, і ты валадарыш над усім, і ў руцэ Тваёй сіла і магутнасьць, і ва ўсёй уладзе Тваёй узьвялічыць і ўмацаваць усё.

Ì bagac′ce ì slava ad ablìčča Tvajgo, ì ty valadaryš nad usìm, ì ǔ rucè Tvaëj sìla ì magutnas′c′, ì va ǔsëj uladze Tvaëj uz′vâlìčyc′ ì ǔmacavac′ usë.

13. І цяпер, Божа наш, мы славасловім Цябе і хвалім велічнае імя Тваё.

Ì câper, Boža naš, my slavaslovìm Câbe ì hvalìm velìčnae ìmâ Tvaë.

14. Бо хто я і хто народ мой, што мы мелі змогу так ахвяраваць? А ад Цябе ўсё, і ад рукі Тваёй атрыманае мы аддалі Табе,

Bo hto â ì hto narod moj, što my melì zmogu tak ahvâravac′? A ad Câbe ǔsë, ì ad rukì Tvaëj atrymanae my addalì Tabe,

15. бо староньнія мы прад Табою і прыхадні, як і ўсе бацькі нашыя, як цень дні нашыя на зямлі, і няма нічога моцнага.

bo staron′nìâ my prad Taboû ì pryhadnì, âk ì ǔse bac′kì našyâ, âk cen′ dnì našyâ na zâmlì, ì nâma nìčoga mocnaga.

16. Госпадзе Божа наш! усё гэта мноства, якога нарыхтавалі мы на будову дома Табе, сьвятому імю Твайму, ад рукі Тваёй яно, і ўсё Тваё.

Gospadze Boža naš! usë gèta mnostva, âkoga naryhtavalì my na budovu doma Tabe, s′vâtomu ìmû Tvajmu, ad rukì Tvaëj âno, ì ǔsë Tvaë.

17. Ведаю, Божа, што Ты выпрабоўваеш сэрца і любіш шчырасьць сэрца; я ад чыстага сэрца майго ахвяраваў усё гэта, і цяпер бачу, што і народ Твой, і ўсе, хто тут, з радасьцю ахвяруюць Табе.

Vedaû, Boža, što Ty vypraboǔvaeš sèrca ì lûbìš ščyras′c′ sèrca; â ad čystaga sèrca majgo ahvâravaǔ usë gèta, ì câper baču, što ì narod Tvoj, ì ǔse, hto tut, z radas′cû ahvâruûc′ Tabe.

18. Госпадзе, Божа Абрагама, Ісака і Ізраіля, бацькоў нашых! захавай гэта навек, гэтую прыхільнасьць думак сэрца народу Твайго, і накіруй сэрца іхняе да Цябе.

Gospadze, Boža Abragama, Ìsaka ì Ìzraìlâ, bac′koǔ našyh! zahavaj gèta navek, gètuû pryhìl′nas′c′ dumak sèrca narodu Tvajgo, ì nakìruj sèrca ìhnâe da Câbe.

19. А Саламону, сыну майму, дай сэрца правільнае, каб захоўваць запаведзі Твае, адкрыцьці Твае і пастановы Твае, і выканаць усё гэта і пабудаваць дом, дзеля якога я зрабіў прыгатаваньне.

A Salamonu, synu majmu, daj sèrca pravìl′nae, kab zahoǔvac′ zapavedzì Tvae, adkryc′cì Tvae ì pastanovy Tvae, ì vykanac′ usë gèta ì pabudavac′ dom, dzelâ âkoga â zrabìǔ prygatavan′ne.

20. І сказаў Давід усяму сходу: дабраславеце Госпада Бога нашага. І дабраславіў увесь сход Госпада Бога бацькоў сваіх, і ўпаў, і пакланіўся Госпаду і цару.

Ì skazaǔ Davìd usâmu shodu: dabraslavece Gospada Boga našaga. Ì dabraslavìǔ uves′ shod Gospada Boga bac′koǔ svaìh, ì ǔpaǔ, ì paklanìǔsâ Gospadu ì caru.

21. І прынесьлі Госпаду ахвяры, і ўзьнесьлі цэласпаленьні Госпаду, на другі пасьля гэтага дзень: тысячу цялят, тысячу бараноў, тысячу ягнят зь іх паліваньнямі, і мноства ахвяр ад усяго Ізраіля.

Ì prynes′lì Gospadu ahvâry, ì ǔz′nes′lì cèlaspalen′nì Gospadu, na drugì pas′lâ gètaga dzen′: tysâču câlât, tysâču baranoǔ, tysâču âgnât z′ ìh palìvan′nâmì, ì mnostva ahvâr ad usâgo Ìzraìlâ.

22. І елі і пілі перад Госпадам у той дзень, зь вялікаю радасьцю; і другі раз уцаравалі Саламона, сына Давідавага, і памазалі перад Госпадам у кіраўніка вярхоўнага, а Садока ў сьвятара.

Ì elì ì pìlì perad Gospadam u toj dzen′, z′ vâlìkaû radas′cû; ì drugì raz ucaravalì Salamona, syna Davìdavaga, ì pamazalì perad Gospadam u kìraǔnìka vârhoǔnaga, a Sadoka ǔ s′vâtara.

23. І сеў Саламон на троне Гасподнім, як цар, замест Давіда, бацькі свайго, і меў посьпех, і ўвесь Ізраіль упакорыўся яму.

Ì seǔ Salamon na trone Gaspodnìm, âk car, zamest Davìda, bac′kì svajgo, ì meǔ pos′peh, ì ǔves′ Ìzraìl′ upakoryǔsâ âmu.

24. І ўсе начальнікі і адважнікі, таксама і ўсе сыны цара Давіда падпарадкаваліся Саламону цару.

Ì ǔse načal′nìkì ì advažnìkì, taksama ì ǔse syny cara Davìda padparadkavalìsâ Salamonu caru.

25. І ўзьвялічыў Гасподзь Саламона перад вачыма ўсяго Ізраіля, і дараваў яму славу царства, якой ня меў да яго ніводзін цар у Ізраіля.

Ì ǔz′vâlìčyǔ Gaspodz′ Salamona perad vačyma ǔsâgo Ìzraìlâ, ì daravaǔ âmu slavu carstva, âkoj nâ meǔ da âgo nìvodzìn car u Ìzraìlâ.

26. І Давід, сын Есэеў, цараваў над усім Ізраілем.

Ì Davìd, syn Esèeǔ, caravaǔ nad usìm Ìzraìlem.

27. Часу цараваньня яго над Ізраілем было сорак гадоў: у Хэўроне цараваў ён сем гадоў, і ў Ерусаліме цараваў трыццаць тры гады.

Času caravan′nâ âgo nad Ìzraìlem bylo sorak gadoǔ: u Hèǔrone caravaǔ ën sem gadoǔ, ì ǔ Erusalìme caravaǔ tryccac′ try gady.

28. І памёр у добрай старасьці, насычаны жыцьцём, багацьцем і славаю, і зацараваў Саламон, сын ягоны, замест яго.

Ì pamër u dobraj staras′cì, nasyčany žyc′cëm, bagac′cem ì slavaû, ì zacaravaǔ Salamon, syn âgony, zamest âgo.

29. Дзеі цара Давіда, першыя і апошнія, апісаны ў запісах Самуіла празорліўца і ў запісах Натана прарока і ў запісах Гада празорліўца,

Dzeì cara Davìda, peršyâ ì apošnìâ, apìsany ǔ zapìsah Samuìla prazorlìǔca ì ǔ zapìsah Natana praroka ì ǔ zapìsah Gada prazorlìǔca,

30. як роўна і ўсё цараваньне ягонае, і мужнасьць ягоная, і здарэньні, якія былі зь ім і зь Ізраілем, і з усімі зямнымі царствамі.

âk roǔna ì ǔsë caravan′ne âgonae, ì mužnas′c′ âgonaâ, ì zdarèn′nì, âkìâ bylì z′ ìm ì z′ Ìzraìlem, ì z usìmì zâmnymì carstvamì.

2 ЛЕТАПІСАЎ 2 LETAPÌSAǓ

1 Кіраўнік

1. І ўцьвердзіўся Саламон, сын Давідаў, у царстве сваім; і Гасподзь Бог яго быў зь ім, і ўзьнёс яго высока.

Ì ǔc′verdzìǔsâ Salamon, syn Davìdaǔ, u carstve svaìm; ì Gaspodz′ Bog âgo byǔ z′ ìm, ì ǔz′nës âgo vysoka.

2. І загадаў Саламон сабрацца ўсяму Ізраілю: тысячнікам і сотнікам, і судзьдзям, і ўсім начальнікам ва ўсім Ізраілі - узначальцам пакаленьняў.

Ì zagadaǔ Salamon sabracca ǔsâmu Ìzraìlû: tysâčnìkam ì sotnìkam, ì sudz′dzâm, ì ǔsìm načal′nìkam va ǔsìm Ìzraìlì - uznačal′cam pakalen′nâǔ.

3. І пайшлі Саламон і ўвесь сход зь ім на вышыню, што ў Гаваоне, бо там была Божая скінія збору, якую спарудзіў Майсей, раб Гасподні, у пустыні.

Ì pajšlì Salamon ì ǔves′ shod z′ ìm na vyšynû, što ǔ Gavaone, bo tam byla Božaâ skìnìâ zboru, âkuû sparudzìǔ Majsej, rab Gaspodnì, u pustynì.

4. Каўчэг Божы прынёс Давід з Кірыятыярыма на месца, якое падрыхтаваў для яго Давід, зладзіўшы яму скінію ў Ерусаліме.

Kaǔčèg Božy prynës Davìd z Kìryâtyâryma na mesca, âkoe padryhtavaǔ dlâ âgo Davìd, zladzìǔšy âmu skìnìû ǔ Erusalìme.

5. А медны ахвярнік, які зрабіў Вэсэлэіл, сын Урыя, сына Оравага, заставаўся там, перад скініяй Гасподняю, і зыскаў яго Саламон са зборам.

A medny ahvârnìk, âkì zrabìǔ Vèsèlèìl, syn Uryâ, syna Oravaga, zastavaǔsâ tam, perad skìnìâj Gaspodnâû, ì zyskaǔ âgo Salamon sa zboram.

6. І там прад абліччам Госпада, на медным ахвярніку, які перад скініяй сходу, узьнёс Саламон тысячу цэласпаленьняў.

Ì tam prad ablìččam Gospada, na mednym ahvârnìku, âkì perad skìnìâj shodu, uz′nës Salamon tysâču cèlaspalen′nâǔ.

7. У тую ноч зьявіўся Бог Саламону, і сказаў яму: прасі, што Мне даць табе.

U tuû noč z′âvìǔsâ Bog Salamonu, ì skazaǔ âmu: prasì, što Mne dac′ tabe.

8. І сказаў Саламон Богу: Ты стварыў Давіду, бацьку майму, вялікую міласьць і паставіў мяне царом замест яго.

Ì skazaǔ Salamon Bogu: Ty stvaryǔ Davìdu, bac′ku majmu, vâlìkuû mìlas′c′ ì pastavìǔ mâne carom zamest âgo.

9. Хай жа спраўдзіцца, Госпадзе Божа, слова Тваё да Давіда, бацькі майго. Як што Ты ўцараваў мяне над народам шматлікім, як пыл зямны,

Haj ža spraǔdzìcca, Gospadze Boža, slova Tvaë da Davìda, bac′kì majgo. Âk što Ty ǔcaravaǔ mâne nad narodam šmatlìkìm, âk pyl zâmny,

10. дык цяпер дай мне мудрасьць і веданьне, каб я выходзіў перад народам гэтым і ўваходзіў, бо хто можа кіраваць гэтым народам Тваім вялікім?

dyk câper daj mne mudras′c′ ì vedan′ne, kab â vyhodzìǔ perad narodam gètym ì ǔvahodzìǔ, bo hto moža kìravac′ gètym narodam Tvaìm vâlìkìm?

11. І сказаў Бог Саламону: за тое, што гэта было на сэрцы тваім, і ты не прасіў багацьця, маёмасьці і славы і душы непрыяцеляў тваіх, і таксама не прасіў ты многіх дзён, а прасіў сабе мудрасьці і веданьня, каб кіраваць народам Маім, над якім Я ўцараваў цябе,

Ì skazaǔ Bog Salamonu: za toe, što gèta bylo na sèrcy tvaìm, ì ty ne prasìǔ bagac′câ, maëmas′cì ì slavy ì dušy nepryâcelâǔ tvaìh, ì taksama ne prasìǔ ty mnogìh dzën, a prasìǔ sabe mudras′cì ì vedan′nâ, kab kìravac′ narodam Maìm, nad âkìm Â ǔcaravaǔ câbe,

12. мудрасьць і веданьне даецца табе, а багацьце і маёмасьць і славу Я дам табе такія, падобных да якіх ня было ў цароў да цябе і ня будзе пасьля цябе.

mudras′c′ ì vedan′ne daecca tabe, a bagac′ce ì maëmas′c′ ì slavu Â dam tabe takìâ, padobnyh da âkìh nâ bylo ǔ caroǔ da câbe ì nâ budze pas′lâ câbe.

13. І прыйшоў Саламон з вышыні, што ў Гаваоне, ад скініі сходу, у Ерусалім і валадарыў над Ізраілем.

Ì pryjšoǔ Salamon z vyšynì, što ǔ Gavaone, ad skìnìì shodu, u Erusalìm ì valadaryǔ nad Ìzraìlem.

14. І набраў Саламон калясьніц і коньнікаў; і было ў яго тысяча чатырыста калясьніц і дванаццаць тысяч коньнікаў; і ён разьмясьціў іх у калясьнічных гарадах і пры цары ў Ерусаліме.

Ì nabraǔ Salamon kalâs′nìc ì kon′nìkaǔ; ì bylo ǔ âgo tysâča čatyrysta kalâs′nìc ì dvanaccac′ tysâč kon′nìkaǔ; ì ën raz′mâs′cìǔ ìh u kalâs′nìčnyh garadah ì pry cary ǔ Erusalìme.

15. І зрабіў цар срэбра і золата ў Ерусаліме раўнацэнным простаму каменю, а кедры, па мностве іх, зрабіў раўнацэнным сікаморам, якія на нізкіх мясьцінах.

Ì zrabìǔ car srèbra ì zolata ǔ Erusalìme raǔnacènnym prostamu kamenû, a kedry, pa mnostve ìh, zrabìǔ raǔnacènnym sìkamoram, âkìâ na nìzkìh mâs′cìnah.

16. Коней Саламону прыводзілі зь Егіпта і з Кувы: купцы царскія з Кувы атрымалі іх за грошы.

Konej Salamonu pryvodzìlì z′ Egìpta ì z Kuvy: kupcy carskìâ z Kuvy atrymalì ìh za grošy.

17. Калясьніцу атрымлівалі і дастаўлялі зь Егіпта за шасьцьсот сікляў срэбра, а каня за сто пяцьдзясят. Такім самым чынам яны рукамі сваімі дастаўлялі гэта ўсім царам Хэтэйскім і царам Арамэйскім.

Kalâs′nìcu atrymlìvalì ì dastaǔlâlì z′ Egìpta za šas′c′sot sìklâǔ srèbra, a kanâ za sto pâc′dzâsât. Takìm samym čynam âny rukamì svaìmì dastaǔlâlì gèta ǔsìm caram Hètèjskìm ì caram Aramèjskìm.

2 Кіраўнік

1. І пастанавіў Саламон пабудаваць дом імю Госпада і дом царскі сабе.

Ì pastanavìǔ Salamon pabudavac′ dom ìmû Gospada ì dom carskì sabe.

2. І вызначыў Саламон семдзесят тысяч насільшчыкаў і восемдзесят тысяч каменячосаў у гарах і наглядчыкаў над імі тры тысячы шасьцьсот.

Ì vyznačyǔ Salamon semdzesât tysâč nasìl′ščykaǔ ì vosemdzesât tysâč kamenâčosaǔ u garah ì naglâdčykaǔ nad ìmì try tysâčy šas′c′sot.

3. І паслаў Саламон да Хірама, цара Тырскага, сказаць: як рабіў ты з Давідам, бацькам маім, і прыслаў яму кедры на пабудову дома, каб яму жыць, так зрабі і са мною.

Ì paslaǔ Salamon da Hìrama, cara Tyrskaga, skazac′: âk rabìǔ ty z Davìdam, bac′kam maìm, ì pryslaǔ âmu kedry na pabudovu doma, kab âmu žyc′, tak zrabì ì sa mnoû.

4. Вось я будую дом імю Госпада Бога майго, дзеля прысьвячэньня Яму, каб паліць перад ім пахучае дымленьне, прыносіць пастаянна пакладныя хлябы і ўзносіць там цэласпаленьні раніцай і ўвечары ў суботы, і на маладзіка, і ў сьвяты Госпада Бога нашага, што назаўсёды наказана Ізраілю.

Vos′ â buduû dom ìmû Gospada Boga majgo, dzelâ prys′vâčèn′nâ Âmu, kab palìc′ perad ìm pahučae dymlen′ne, prynosìc′ pastaânna pakladnyâ hlâby ì ǔznosìc′ tam cèlaspalen′nì ranìcaj ì ǔvečary ǔ suboty, ì na maladzìka, ì ǔ s′vâty Gospada Boga našaga, što nazaǔsëdy nakazana Ìzraìlû.

5. І дом, які я будую, вялікі, бо вялікі Бог наш, вышэй за ўсіх багоў.

Ì dom, âkì â buduû, vâlìkì, bo vâlìkì Bog naš, vyšèj za ǔsìh bagoǔ.

6. І ці хопіць у каго сілы пабудаваць Яму дом, калі неба і нябёсы нябёсаў не ўмяшчаюць Яго? І хто я, каб мог пабудаваць Яму дом? Хіба толькі дзеля дымленьня прад абліччам Ягоным.

Ì cì hopìc′ u kago sìly pabudavac′ Âmu dom, kalì neba ì nâbësy nâbësaǔ ne ǔmâščaûc′ Âgo? Ì hto â, kab mog pabudavac′ Âmu dom? Hìba tol′kì dzelâ dymlen′nâ prad ablìččam Âgonym.

7. Дык вось прышлі мне чалавека, які ўмее рабіць вырабы з золата, і з срэбра, і зь медзі, і з жалеза, і з прадзіва пурпуровага, барвовага і яхантавага колеру, і выразаць разьбу, разам з мастакамі, якія ёсьць у мяне ў Юдэі і ў Ерусаліме, якіх падрыхтаваў Давід, бацька мой.

Dyk vos′ pryšlì mne čalaveka, âkì ǔmee rabìc′ vyraby z zolata, ì z srèbra, ì z′ medzì, ì z žaleza, ì z pradzìva purpurovaga, barvovaga ì âhantavaga koleru, ì vyrazac′ raz′bu, razam z mastakamì, âkìâ ës′c′ u mâne ǔ Ûdèì ì ǔ Erusalìme, âkìh padryhtavaǔ Davìd, bac′ka moj.

8. І прышлі мне кедровай драўніны, і кіпарысу і пеўговага дрэва зь Лівана, бо я ведаю, што рабы твае ўмеюць сячы дрэвы Ліванскія. І вось рабы мае пойдуць з рабамі тваімі,

Ì pryšlì mne kedrovaj draǔnìny, ì kìparysu ì peǔgovaga drèva z′ Lìvana, bo â vedaû, što raby tvae ǔmeûc′ sâčy drèvy Lìvanskìâ. Ì vos′ raby mae pojduc′ z rabamì tvaìmì,

9. каб прыгатаваць мне многа дрэў, бо дом, які я будую, вялікі і цудоўны.

kab prygatavac′ mne mnoga drèǔ, bo dom, âkì â buduû, vâlìkì ì cudoǔny.

10. І вось лесарубам, якія сякуць дрэвы, рабам тваім, я даю ў ежу: пшаніцы дваццаць тысяч кораў, і ячменю дваццаць тысяч кораў, і віна дваццаць тысяч батаў, і аліўкавага алею дваццаць тысяч батаў.

Ì vos′ lesarubam, âkìâ sâkuc′ drèvy, rabam tvaìm, â daû ǔ ežu: pšanìcy dvaccac′ tysâč koraǔ, ì âčmenû dvaccac′ tysâč koraǔ, ì vìna dvaccac′ tysâč bataǔ, ì alìǔkavaga aleû dvaccac′ tysâč bataǔ.

11. І адказваў Хірам, цар Тырскі, лістом, які прыслаў Саламону: па любові да народу Свайго, Гасподзь паставіў цябе царом над ім.

Ì adkazvaǔ Hìram, car Tyrskì, lìstom, âkì pryslaǔ Salamonu: pa lûbovì da narodu Svajgo, Gaspodz′ pastavìǔ câbe carom nad ìm.

12. І сказаў Хірам: дабраславёны Гасподзь Бог Ізраілеў, Які стварыў неба і зямлю, даў цару Давіду сына мудрага, які мае сэнс і розум, які намераны будаваць дом Госпаду і дом царскі сабе.

Ì skazaǔ Hìram: dabraslavëny Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ, Âkì stvaryǔ neba ì zâmlû, daǔ caru Davìdu syna mudraga, âkì mae sèns ì rozum, âkì namerany budavac′ dom Gospadu ì dom carskì sabe.

13. Дык вось, я пасылаю: чалавека разумнага, які мае веды, Хірама-Авія,

Dyk vos′, â pasylaû: čalaveka razumnaga, âkì mae vedy, Hìrama-Avìâ,

14. сын жанчыны з дочак Данавых, а бацька яго Тыранін, - і ён умее рабіць вырабы з золата і з срэбра, зь медзі, з жалеза, з каменю і з дрэва, з прадзіва пурпуровага, яхантавага колеру, і зь вісону і з барвяніцы, і выразаць усялякую разьбу, і выконваць усё, што будзе даручана яму разам з мастакамі тваімі і з мастакамі гаспадара майго Давіда, бацькі твайго.

syn žančyny z dočak Danavyh, a bac′ka âgo Tyranìn, - ì ën umee rabìc′ vyraby z zolata ì z srèbra, z′ medzì, z žaleza, z kamenû ì z drèva, z pradzìva purpurovaga, âhantavaga koleru, ì z′ vìsonu ì z barvânìcy, ì vyrazac′ usâlâkuû raz′bu, ì vykonvac′ usë, što budze daručana âmu razam z mastakamì tvaìmì ì z mastakamì gaspadara majgo Davìda, bac′kì tvajgo.

15. А пшаніцу і ячмень, аліўкавы алей і віно, пра якія казаў ты, гаспадар мой, пашлі рабам тваім.

A pšanìcu ì âčmen′, alìǔkavy alej ì vìno, pra âkìâ kazaǔ ty, gaspadar moj, pašlì rabam tvaìm.

16. А мы насячом дрэў зь Лівана, колькі табе трэба, і прыгонім іх у плытах па моры ў Яфу, а ты завязеш іх у Ерусалім.

A my nasâčom drèǔ z′ Lìvana, kol′kì tabe trèba, ì prygonìm ìh u plytah pa mory ǔ Âfu, a ty zavâzeš ìh u Erusalìm.

17. І палічыў Саламон усіх прыбылых, якія былі ў зямлі Ізраілевай, пасьля пералічэньня, зробленага Давідам, бацькам ягоным, - і знайшлося іх сто пяцьдзясят тры тысячы шасьцьсот.

Ì palìčyǔ Salamon usìh prybylyh, âkìâ bylì ǔ zâmlì Ìzraìlevaj, pas′lâ peralìčèn′nâ, zroblenaga Davìdam, bac′kam âgonym, - ì znajšlosâ ìh sto pâc′dzâsât try tysâčy šas′c′sot.

18. І зрабіў ён зь іх семдзесят тысяч насільшчыкаў і восемдзесят тысяч каменячосаў на горах і тры тысячы шасьцьсот наглядчыкаў, каб яны пануквалі народ да працы.

Ì zrabìǔ ën z′ ìh semdzesât tysâč nasìl′ščykaǔ ì vosemdzesât tysâč kamenâčosaǔ na gorah ì try tysâčy šas′c′sot naglâdčykaǔ, kab âny panukvalì narod da pracy.

3 Кіраўнік

1. І пачаў Саламон будаваць дом Гасподні ў Ерусаліме на гары Морыя, якая ўказана была Давіду, бацьку ягонаму, на месцы, якое падрыхтваў Давід, на гумне Орны Евусэяніна.

Ì pačaǔ Salamon budavac′ dom Gaspodnì ǔ Erusalìme na gary Moryâ, âkaâ ǔkazana byla Davìdu, bac′ku âgonamu, na mescy, âkoe padryhtvaǔ Davìd, na gumne Orny Evusèânìna.

2. А пачаў ён будаваць у другі дзень другога месяца, на чацьвёртым годзе валадараньня свайго.

A pačaǔ ën budavac′ u drugì dzen′ drugoga mesâca, na čac′vërtym godze valadaran′nâ svajgo.

3. І вось падмурак пакладзены Саламонам пры будове дома Божага; даўжыня яго шэсьцьдзясят локцяў, па ранейшай меры, а шырыня дваццаць локцяў;

Ì vos′ padmurak pakladzeny Salamonam pry budove doma Božaga; daǔžynâ âgo šès′c′dzâsât lokcâǔ, pa ranejšaj mery, a šyrynâ dvaccac′ lokcâǔ;

4. і бабінец, які перад домам, даўжынёю па шырыні дома ў дваццаць локцяў, а вышынёю ў сто дваццаць. І абклаў яго ўсярэдзіне чыстым золатам.

ì babìnec, âkì perad domam, daǔžynëû pa šyrynì doma ǔ dvaccac′ lokcâǔ, a vyšynëû ǔ sto dvaccac′. Ì abklaǔ âgo ǔsârèdzìne čystym zolatam.

5. А дом галоўны ашаляваў дрэвам кіпарысавым і абклаў яго найлепшым золатам, і вырабіў на ім пальмы і ланцужкі.

A dom galoǔny ašalâvaǔ drèvam kìparysavym ì abklaǔ âgo najlepšym zolatam, ì vyrabìǔ na ìm pal′my ì lancužkì.

6. І абклаў дом іншымі камянямі дзеля прыгажосьці; а золата было золата Парваімскае.

Ì abklaǔ dom ìnšymì kamânâmì dzelâ prygažos′cì; a zolata bylo zolata Parvaìmskae.

7. І пакрыў дом, бярвеньні, парогі і сьцены яго і дзьверы яго золатам, і выразаў на сьценах херувімаў.

Ì pakryǔ dom, bârven′nì, parogì ì s′ceny âgo ì dz′very âgo zolatam, ì vyrazaǔ na s′cenah heruvìmaǔ.

8. І зрабіў Сьвятое Сьвятых: даўжыня яго па шырыні дома ў дваццаць локцяў, і шырыня яго ў дваццаць локцяў; і накрыў яго найлепшым золатам на шасьцьсот талантаў.

Ì zrabìǔ S′vâtoe S′vâtyh: daǔžynâ âgo pa šyrynì doma ǔ dvaccac′ lokcâǔ, ì šyrynâ âgo ǔ dvaccac′ lokcâǔ; ì nakryǔ âgo najlepšym zolatam na šas′c′sot talantaǔ.

9. У цьвіках вагі па пяцьдзясят сікляў золата. Сьвятліцы таксама пакрыў золатам.

U c′vìkah vagì pa pâc′dzâsât sìklâǔ zolata. S′vâtlìcy taksama pakryǔ zolatam.

10. І зрабіў ён у Сьвятым Сьвятых два херувімы разьбёнага вырабу і пакрыў іх золатам.

Ì zrabìǔ ën u S′vâtym S′vâtyh dva heruvìmy raz′bënaga vyrabu ì pakryǔ ìh zolatam.

11. Крылы ў херувімаў даўжынёю былі ў дваццаць локцяў. Адно крыло ў дваццаць локцяў дакраналася да сьцяны дома, а другое крыло таксама ў пяць локцяў сыходзілася з крылом другога херувіма;

Kryly ǔ heruvìmaǔ daǔžynëû bylì ǔ dvaccac′ lokcâǔ. Adno krylo ǔ dvaccac′ lokcâǔ dakranalasâ da s′câny doma, a drugoe krylo taksama ǔ pâc′ lokcâǔ syhodzìlasâ z krylom drugoga heruvìma;

12. і крыло другога херувіма ў пяць локцяў дакраналася да сьцяны дома, а другое крыло ў пяць локцяў сыходзілася з крылом другога херувіма.

ì krylo drugoga heruvìma ǔ pâc′ lokcâǔ dakranalasâ da s′câny doma, a drugoe krylo ǔ pâc′ lokcâǔ syhodzìlasâ z krylom drugoga heruvìma.

13. Крылы ў гэтых херувімаў распасьцёрты на дваццаць локцяў; і яны стаялі на нагах сваіх, абліччамі сваімі да храма.

Kryly ǔ gètyh heruvìmaǔ raspas′cërty na dvaccac′ lokcâǔ; ì âny staâlì na nagah svaìh, ablìččamì svaìmì da hrama.

14. І зрабіў заслону зь яхантавай, пурпуровай і барвовай тканіны і зь вісону і выявіў на ёй херувімаў.

Ì zrabìǔ zaslonu z′ âhantavaj, purpurovaj ì barvovaj tkanìny ì z′ vìsonu ì vyâvìǔ na ëj heruvìmaǔ.

15. І зрабіў перад храмам два слупы, даўжынёю па трыццаць пяць локцяў, і капітэль наверсе кожнага ў пяць локцяў.

Ì zrabìǔ perad hramam dva slupy, daǔžynëû pa tryccac′ pâc′ lokcâǔ, ì kapìtèl′ naverse kožnaga ǔ pâc′ lokcâǔ.

16. І зрабіў ланцужкі, як у сьвятыні, і паклаў наверсе слупоў, і зрабіў сто гранатавых яблыкаў і паклаў на ланцужкі.

Ì zrabìǔ lancužkì, âk u s′vâtynì, ì paklaǔ naverse slupoǔ, ì zrabìǔ sto granatavyh âblykaǔ ì paklaǔ na lancužkì.

17. І паставіў слупы перад храмам, адзін з правага боку, другі зь левага, і даў імя праваму Яхін, а леваму імя Воаз.

Ì pastavìǔ slupy perad hramam, adzìn z pravaga boku, drugì z′ levaga, ì daǔ ìmâ pravamu Âhìn, a levamu ìmâ Voaz.

4 Кіраўнік

1. І зрабіў медны ахвярнік; дваццаць локцяў даўжыня яго і дваццаць локцяў шырыня яго і дзесяць локцяў вышыня яго.

Ì zrabìǔ medny ahvârnìk; dvaccac′ lokcâǔ daǔžynâ âgo ì dvaccac′ lokcâǔ šyrynâ âgo ì dzesâc′ lokcâǔ vyšynâ âgo.

2. І зрабіў мора літое, - ад краю яго да краю яго дзесяць локцяў, - усё круглае, вышынёю ў пяць локцяў; і шнурок у трыццаць локцяў абдымаў яго вакол;

Ì zrabìǔ mora lìtoe, - ad kraû âgo da kraû âgo dzesâc′ lokcâǔ, - usë kruglae, vyšynëû ǔ pâc′ lokcâǔ; ì šnurok u tryccac′ lokcâǔ abdymaǔ âgo vakol;

3. і літыя падабенствы валоў стаялі пад ім вакол з усіх бакоў; на дзесяць локцяў акружалі мора вакол два рады валоў, вылітых адным ліцьцём зь ім.

ì lìtyâ padabenstvy valoǔ staâlì pad ìm vakol z usìh bakoǔ; na dzesâc′ lokcâǔ akružalì mora vakol dva rady valoǔ, vylìtyh adnym lìc′cëm z′ ìm.

4. Стаяла яно на дванаццаці валах: тры глядзелі на поўнач і тры глядзелі на захад, і тры глядзелі на поўдзень і тры глядзелі на ўсход, - і мора на іх зьверху; а зады іхнія былі павернуты ўсярэдзіну пад яго.

Staâla âno na dvanaccacì valah: try glâdzelì na poǔnač ì try glâdzelì na zahad, ì try glâdzelì na poǔdzen′ ì try glâdzelì na ǔshod, - ì mora na ìh z′verhu; a zady ìhnìâ bylì pavernuty ǔsârèdzìnu pad âgo.

5. Таўшчынёю яно было ў далонь; і краі яго, зробленыя як берагі чары, былі падобныя на расьцьвілую лілею. Яно ўбірала да трох тысяч батаў.

Taǔščynëû âno bylo ǔ dalon′; ì kraì âgo, zroblenyâ âk beragì čary, bylì padobnyâ na ras′c′vìluû lìleû. Âno ǔbìrala da troh tysâč bataǔ.

6. І зрабіў дзесяць умывальніц, і паставіў пяць з правага боку і пяць зь левага, каб абмываць у іх, - што рыхтавалі да цэласпаленьня, абмывалі ў іх; а мора - сьвятарам, каб яны абмываліся ў ім.

Ì zrabìǔ dzesâc′ umyval′nìc, ì pastavìǔ pâc′ z pravaga boku ì pâc′ z′ levaga, kab abmyvac′ u ìh, - što ryhtavalì da cèlaspalen′nâ, abmyvalì ǔ ìh; a mora - s′vâtaram, kab âny abmyvalìsâ ǔ ìm.

7. І зрабіў дзесяць залатых сьвяцільняў, як ім быць належала, і паставіў у храме пяць з правага боку і пяць зь левага.

Ì zrabìǔ dzesâc′ zalatyh s′vâcìl′nâǔ, âk ìm byc′ naležala, ì pastavìǔ u hrame pâc′ z pravaga boku ì pâc′ z′ levaga.

8. І зрабіў дзесяць сталоў і паставіў у храме, пяць з правага боку і пяць зь левага, і зрабіў сто залатых чараў.

Ì zrabìǔ dzesâc′ staloǔ ì pastavìǔ u hrame, pâc′ z pravaga boku ì pâc′ z′ levaga, ì zrabìǔ sto zalatyh čaraǔ.

9. І зрабіў сьвятарскі двор і вялікі двор і дзьверы ў двор, і вяроўкі іх абклаў медзьдзю.

Ì zrabìǔ s′vâtarskì dvor ì vâlìkì dvor ì dz′very ǔ dvor, ì vâroǔkì ìh abklaǔ medz′dzû.

10. Мора паставіў з правага боку, на паўднёвы ўсход.

Mora pastavìǔ z pravaga boku, na paǔdnëvy ǔshod.

11. І зрабіў Хірам балеі і лапаткі і чары. І скончыў Хірам працу, якую рабіў цару Саламону ў доме Божым:

Ì zrabìǔ Hìram baleì ì lapatkì ì čary. Ì skončyǔ Hìram pracu, âkuû rabìǔ caru Salamonu ǔ dome Božym:

12. два слупы і дзьве апаяскі вянкоў наверсе слупоў, і дзьве сеткі для пакрыцьця двух апаясак вянкоў, якія наверсе слупоў.

dva slupy ì dz′ve apaâskì vânkoǔ naverse slupoǔ, ì dz′ve setkì dlâ pakryc′câ dvuh apaâsak vânkoǔ, âkìâ naverse slupoǔ.

13. І чатырыста гранатавых яблыкаў на дзьвюх сетках, два рады гранатавых яблыкаў для кожнай сеткі, для пакрыцьця двух апаясак вянкоў, якія на слупах.

Ì čatyrysta granatavyh âblykaǔ na dz′vûh setkah, dva rady granatavyh âblykaǔ dlâ kožnaj setkì, dlâ pakryc′câ dvuh apaâsak vânkoǔ, âkìâ na slupah.

14. І падставы зрабіў ён і ўмывальніцы зрабіў на падставах;

Ì padstavy zrabìǔ ën ì ǔmyval′nìcy zrabìǔ na padstavah;

15. адно мора, і дванаццаць валоў пад ім,

adno mora, ì dvanaccac′ valoǔ pad ìm,

16. і балеі, і лапаткі, і відэльцы, і ўвесь прыбор іх зрабіў Хірам-Авій цару Саламону для дома Гасподняга з паліраванай медзі.

ì baleì, ì lapatkì, ì vìdèl′cy, ì ǔves′ prybor ìh zrabìǔ Hìram-Avìj caru Salamonu dlâ doma Gaspodnâga z palìravanaj medzì.

17. У навакольлі Ярдана выліваў іх цар, у гліністай зямлі, паміж Сакхотам і Цэрэдаю.

U navakol′lì Ârdana vylìvaǔ ìh car, u glìnìstaj zâmlì, pamìž Sakhotam ì Cèrèdaû.

18. І зрабіў Саламон усе рэчы гэтыя ў вялікім мностве, так што ня ведалі вагі медзі.

Ì zrabìǔ Salamon use rèčy gètyâ ǔ vâlìkìm mnostve, tak što nâ vedalì vagì medzì.

19. Таксама зрабіў Саламон усе рэчы для дома Божага і залаты ахвярнік, і сталы, на якіх хлябы пакладныя,

Taksama zrabìǔ Salamon use rèčy dlâ doma Božaga ì zalaty ahvârnìk, ì staly, na âkìh hlâby pakladnyâ,

20. і сьвяцільні і лампады іх, каб запальваць іх па статуце перад давірам, з чыстага золата.

ì s′vâcìl′nì ì lampady ìh, kab zapal′vac′ ìh pa statuce perad davìram, z čystaga zolata.

21. і кветкі, і лампады, і абцугі з золата, з самага чыстага золата,

ì kvetkì, ì lampady, ì abcugì z zolata, z samaga čystaga zolata,

22. і нажы, і крапільніцы і чары, і латкі з золата самага чыстага; і дзьверы храма, - дзьверы яго ўнутраныя ў Сьвятое Сьвятых, і дзьверы храма ў сьвятыню, - з золата.

ì nažy, ì krapìl′nìcy ì čary, ì latkì z zolata samaga čystaga; ì dz′very hrama, - dz′very âgo ǔnutranyâ ǔ S′vâtoe S′vâtyh, ì dz′very hrama ǔ s′vâtynû, - z zolata.

5 Кіраўнік

1. І закончылася ўся праца, якую вёў Саламон для дома Гасподняга. І прынёс Саламон пасьвечанае Давідам, бацькам ягоным, і срэбра і золата і ўсе рэчы аддаў у скарбніцы дома Божага.

Ì zakončylasâ ǔsâ praca, âkuû vëǔ Salamon dlâ doma Gaspodnâga. Ì prynës Salamon pas′večanae Davìdam, bac′kam âgonym, ì srèbra ì zolata ì ǔse rèčy addaǔ u skarbnìcy doma Božaga.

2. Тады сабраў Саламон старэйшынаў Ізраілевых і ўсіх узначальцаў плямёнаў, начальнікаў пакаленьняў сыноў Ізраілевых, у Ерусалім, дзеля перанясеньня каўчэга запавета Гасподняга з горада Давіда, зь Сіёна.

Tady sabraǔ Salamon starèjšynaǔ Ìzraìlevyh ì ǔsìh uznačal′caǔ plâmënaǔ, načal′nìkaǔ pakalen′nâǔ synoǔ Ìzraìlevyh, u Erusalìm, dzelâ peranâsen′nâ kaǔčèga zapaveta Gaspodnâga z gorada Davìda, z′ Sìëna.

3. І сабраліся да цара ўсе Ізраільцяне на сьвята, на сёмым месяцы.

Ì sabralìsâ da cara ǔse Ìzraìl′câne na s′vâta, na sëmym mesâcy.

4. І прыйшлі ўсе старэйшыны Ізраілевыя. Лявіты ўзялі каўчэг

Ì pryjšlì ǔse starèjšyny Ìzraìlevyâ. Lâvìty ǔzâlì kaǔčèg

5. і панесьлі каўчэг і скінію сходу і ўсе рэчы сьвяшчэнныя, якія ў скініі, - панесьлі іх сьвятары і лявіты.

ì panes′lì kaǔčèg ì skìnìû shodu ì ǔse rèčy s′vâščènnyâ, âkìâ ǔ skìnìì, - panes′lì ìh s′vâtary ì lâvìty.

6. А цар Саламон і ўсё супольства Ізраілевае, якое сабралася да яго перад каўчэгам, прыносілі ахвяры з авечак і валоў, якіх немагчыма палічыць і вызначыць з прычыны мноства.

A car Salamon ì ǔsë supol′stva Ìzraìlevae, âkoe sabralasâ da âgo perad kaǔčègam, prynosìlì ahvâry z avečak ì valoǔ, âkìh nemagčyma palìčyc′ ì vyznačyc′ z pryčyny mnostva.

7. І прынесьлі сьвятары каўчэг запавета Гасподняга на месца яго, у давір храма - у Сьвятое Сьвятых пад крылы херувімаў.

Ì prynes′lì s′vâtary kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga na mesca âgo, u davìr hrama - u S′vâtoe S′vâtyh pad kryly heruvìmaǔ.

8. І херувімы распасьціралі крылы над месцам каўчэга, і пакрывалі херувімы каўчэг і жэрдзі яго зьверху.

Ì heruvìmy raspas′cìralì kryly nad mescam kaǔčèga, ì pakryvalì heruvìmy kaǔčèg ì žèrdzì âgo z′verhu.

9. І высунуліся жэрдзі, так што галоўкі жэрдак каўчэга відны былі перад давірам, але ня выходзілі вонкі, і яны там да гэтага дня.

Ì vysunulìsâ žèrdzì, tak što galoǔkì žèrdak kaǔčèga vìdny bylì perad davìram, ale nâ vyhodzìlì vonkì, ì âny tam da gètaga dnâ.

10. Ня было ў каўчэзе нічога, апрача двух скрыжаляў, якія паклаў Майсей на Харыве. Калі Гасподзь заключыў запавет з сынамі Ізраілевымі, пасьля выхаду іх зь Егіпта.

Nâ bylo ǔ kaǔčèze nìčoga, aprača dvuh skryžalâǔ, âkìâ paklaǔ Majsej na Haryve. Kalì Gaspodz′ zaklûčyǔ zapavet z synamì Ìzraìlevymì, pas′lâ vyhadu ìh z′ Egìpta.

11. Калі сьвятары выйшлі са сьвятыні, бо ўсе асьвяціліся без адрозьненьня аддзелаў;

Kalì s′vâtary vyjšlì sa s′vâtynì, bo ǔse as′vâcìlìsâ bez adroz′nen′nâ addzelaǔ;

12. і лявіты сьпевакі, - усе яны, Асаф, Эман, Ідытун і сыны іхнія і браты іхнія, - апранутыя ў вісон, з кімваламі і псалтырамі і цытрамі стаялі на ўсходнім баку ахвярніка, і зь імі сто дваццаць сьвятароў, якія трубілі трубамі,

ì lâvìty s′pevakì, - use âny, Asaf, Èman, Ìdytun ì syny ìhnìâ ì braty ìhnìâ, - apranutyâ ǔ vìson, z kìmvalamì ì psaltyramì ì cytramì staâlì na ǔshodnìm baku ahvârnìka, ì z′ ìmì sto dvaccac′ s′vâtaroǔ, âkìâ trubìlì trubamì,

13. і былі як адзін трубачы і сьпевакі, якія ў адзін голас хвалілі і славасловілі Госпада, - і калі загрымеў гук трубаў і кімвалаў і музычных інструментаў, і хвалілі Госпада, бо вечная міласьць Яго; тады дом, дом Гасподні, напоўніла воблака,

ì bylì âk adzìn trubačy ì s′pevakì, âkìâ ǔ adzìn golas hvalìlì ì slavaslovìlì Gospada, - ì kalì zagrymeǔ guk trubaǔ ì kìmvalaǔ ì muzyčnyh ìnstrumentaǔ, ì hvalìlì Gospada, bo večnaâ mìlas′c′ Âgo; tady dom, dom Gaspodnì, napoǔnìla voblaka,

14. і не маглі сьвятары стаяць на служэньні з прычыны воблака, бо слава Гасподняя напоўніла дом Божы.

ì ne maglì s′vâtary staâc′ na služèn′nì z pryčyny voblaka, bo slava Gaspodnââ napoǔnìla dom Božy.

6 Кіраўнік

1. Тады сказаў Саламон: Гасподзь сказаў, што ён дабраволіць жыць у мгле,

Tady skazaǔ Salamon: Gaspodz′ skazaǔ, što ën dabravolìc′ žyc′ u mgle,

2. а я пабудаваў дом у жытлішчы Табе, месца для вечнага Твайго быцьця.

a â pabudavaǔ dom u žytlìščy Tabe, mesca dlâ večnaga Tvajgo byc′câ.

3. І павярнуўся цар тварам сваім і дабраславіў увесь сход Ізраільцянаў, - увесь сход Ізраільцянаў стаяў,

Ì pavârnuǔsâ car tvaram svaìm ì dabraslavìǔ uves′ shod Ìzraìl′cânaǔ, - uves′ shod Ìzraìl′cânaǔ staâǔ,

4. і сказаў: дабраславёны Гасподзь Бог Ізраілеў, Які што сказаў вуснамі Сваімі Давіду, бацьку майму, выканаў сёньня рукою Сваёю. Ён казаў:

ì skazaǔ: dabraslavëny Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ, Âkì što skazaǔ vusnamì Svaìmì Davìdu, bac′ku majmu, vykanaǔ sën′nâ rukoû Svaëû. Ën kazaǔ:

5. з таго дня, як Я вывеў народ Мой зь зямлі Егіпецкай, Я ня выбраў горада ні ў адным зь плямёнаў Ізраілевых для збудаваньня дома, у якім было б імя Маё, і ня выбраў чалавека, які быў бы кіраўніком народу Майго Ізраіля,

z tago dnâ, âk Â vyveǔ narod Moj z′ zâmlì Egìpeckaj, Â nâ vybraǔ gorada nì ǔ adnym z′ plâmënaǔ Ìzraìlevyh dlâ zbudavan′nâ doma, u âkìm bylo b ìmâ Maë, ì nâ vybraǔ čalaveka, âkì byǔ by kìraǔnìkom narodu Majgo Ìzraìlâ,

6. а выбраў Ерусалім, каб там было імя Маё, і выбраў Давіда, каб ён быў над народам Маім Ізраілем.

a vybraǔ Erusalìm, kab tam bylo ìmâ Maë, ì vybraǔ Davìda, kab ën byǔ nad narodam Maìm Ìzraìlem.

7. І было на сэрцы ў Давіда, бацькі майго, пабудаваць дом імя Госпада Бога Ізраілевага.

Ì bylo na sèrcy ǔ Davìda, bac′kì majgo, pabudavac′ dom ìmâ Gospada Boga Ìzraìlevaga.

8. Але Гасподзь сказаў Давіду, бацьку майму: у цябе ёсьць на сэрцы пабудаваць храм імю Майму; добра, што гэта на сэрцы ў цябе.

Ale Gaspodz′ skazaǔ Davìdu, bac′ku majmu: u câbe ës′c′ na sèrcy pabudavac′ hram ìmû Majmu; dobra, što gèta na sèrcy ǔ câbe.

9. Аднак ты не пабудуеш храм, а сын твой, які пойдзе са сьцёгнаў тваіх, - ён пабудуе храм імю Майму.

Adnak ty ne pabudueš hram, a syn tvoj, âkì pojdze sa s′cëgnaǔ tvaìh, - ën pabudue hram ìmû Majmu.

10. І стрымаў Гасподзь слова Сваё, якое сказаў: я ўступіў на месца Давіда, бацкі майго, і сеў на троне Ізраілевым, як сказаў Гасподзь, і пабудаваў дом імя Госпада Бога Ізраілевага.

Ì strymaǔ Gaspodz′ slova Svaë, âkoe skazaǔ: â ǔstupìǔ na mesca Davìda, backì majgo, ì seǔ na trone Ìzraìlevym, âk skazaǔ Gaspodz′, ì pabudavaǔ dom ìmâ Gospada Boga Ìzraìlevaga.

11. І я паставіў там каўчэг, у якім запавет Госпада, заключаны Ім з сынамі Ізраілевымі.

Ì â pastavìǔ tam kaǔčèg, u âkìm zapavet Gospada, zaklûčany Ìm z synamì Ìzraìlevymì.

12. І стаў Саламон каля ахвярніка Гасподняга наперадзе ўсяго сходу Ізраільцянаў, і падняў рукі свае,

Ì staǔ Salamon kalâ ahvârnìka Gaspodnâga naperadze ǔsâgo shodu Ìzraìl′cânaǔ, ì padnâǔ rukì svae,

13. бо Саламон зрабіў медны амвон даўжынёю ў пяць локцяў і шырынёю ў пяць локцяў, а вышынёю ў тры локці, і паставіў яго сярод двара; і стаў на ім і схіліў калені наперадзе ўсяго сходу Ізраільцянаў, і падняў рукі свае да неба,

bo Salamon zrabìǔ medny amvon daǔžynëû ǔ pâc′ lokcâǔ ì šyrynëû ǔ pâc′ lokcâǔ, a vyšynëû ǔ try lokcì, ì pastavìǔ âgo sârod dvara; ì staǔ na ìm ì shìlìǔ kalenì naperadze ǔsâgo shodu Ìzraìl′cânaǔ, ì padnâǔ rukì svae da neba,

14. і сказаў: Госпадзе Божа Ізраілеў! Няма Бога, падобнага на Цябе, ні на небе, ні на зямлі. Ты захоўваеш запавет і літасьць да рабоў Тваіх, якія ходзяць прад Табою ўсім сэрцам сваім:

ì skazaǔ: Gospadze Boža Ìzraìleǔ! Nâma Boga, padobnaga na Câbe, nì na nebe, nì na zâmlì. Ty zahoǔvaeš zapavet ì lìtas′c′ da raboǔ Tvaìh, âkìâ hodzâc′ prad Taboû ǔsìm sèrcam svaìm:

15. Ты выканаў рабу Твайму Давіду, бацьку майму, што Ты гаварыў яму; што вымавіў Ты вуснамі Тваімі, тое ў дзень гэты выканаў рукою Тваёю.

Ty vykanaǔ rabu Tvajmu Davìdu, bac′ku majmu, što Ty gavaryǔ âmu; što vymavìǔ Ty vusnamì Tvaìmì, toe ǔ dzen′ gèty vykanaǔ rukoû Tvaëû.

16. І сёньня, Госпадзе Божа Ізраілеў, выканай рабу Твайму Давіду, бацьку майму, тое, што Ты сказаў яму, кажучы: не перастанецца ў цябе муж, які сядзіць прад абліччам Маім на троне Ізраілевым. Калі толькі сыны Твае будуць назіраць за шляхамі сваімі, ходзячы паводле закону Майго так, як ты хадзіў прад Мною.

Ì sën′nâ, Gospadze Boža Ìzraìleǔ, vykanaj rabu Tvajmu Davìdu, bac′ku majmu, toe, što Ty skazaǔ âmu, kažučy: ne perastanecca ǔ câbe muž, âkì sâdzìc′ prad ablìččam Maìm na trone Ìzraìlevym. Kalì tol′kì syny Tvae buduc′ nazìrac′ za šlâhamì svaìmì, hodzâčy pavodle zakonu Majgo tak, âk ty hadzìǔ prad Mnoû.

17. І цяпер, Госпадзе Божа Ізраілеў, хай будзе правільнае слова Тваё, якое Ты сказаў рабу Твайму Давіду.

Ì câper, Gospadze Boža Ìzraìleǔ, haj budze pravìl′nae slova Tvaë, âkoe Ty skazaǔ rabu Tvajmu Davìdu.

18. Сапраўды ці ж Богу жыць зь людзьмі на зямлі? Калі неба і нябёсы нябёсаў не ўмяшчаюць Цябе, тым меней храм гэты, які пабудаваў я.

Sapraǔdy cì ž Bogu žyc′ z′ lûdz′mì na zâmlì? Kalì neba ì nâbësy nâbësaǔ ne ǔmâščaûc′ Câbe, tym menej hram gèty, âkì pabudavaǔ â.

19. Але паглядзі на малітву раба Твайго і на прашэньне яго, Госпадзе Божа мой, пачуй заклік і малітву, якою раб Твой моліцца прад Табою.

Ale paglâdzì na malìtvu raba Tvajgo ì na prašèn′ne âgo, Gospadze Boža moj, pačuj zaklìk ì malìtvu, âkoû rab Tvoj molìcca prad Taboû.

20. Хай будуць вочы Твае адкрытыя на храм гэты ўдзень і ўначы, на месца, дзе Ты абяцаў пакласьці імя Тваё, каб чуць малітву, якою раб Твой будзе маліцца на месцы гэтым.

Haj buduc′ vočy Tvae adkrytyâ na hram gèty ǔdzen′ ì ǔnačy, na mesca, dze Ty abâcaǔ paklas′cì ìmâ Tvaë, kab čuc′ malìtvu, âkoû rab Tvoj budze malìcca na mescy gètym.

21. Пачуй маленьні раба Твайго і народу Ізраіля, якімі яны будуць маліцца на месцы гэтым; пачуй месца пабытаваньня Твайго, зь нябёсаў, пачуй і памілуй.

Pačuj malen′nì raba Tvajgo ì narodu Ìzraìlâ, âkìmì âny buduc′ malìcca na mescy gètym; pačuj mesca pabytavan′nâ Tvajgo, z′ nâbësaǔ, pačuj ì pamìluj.

22. Калі хто зграшыў супроць блізкага свайго, і запатрабуюць ад яго клятвы, каб ён запрысягнуўся, і будзе ўчыняцца прысяга перад ахвярнікам Тваім у храме гэтым,

Kalì hto zgrašyǔ suproc′ blìzkaga svajgo, ì zapatrabuûc′ ad âgo klâtvy, kab ën zaprysâgnuǔsâ, ì budze ǔčynâcca prysâga perad ahvârnìkam Tvaìm u hrame gètym,

23. тады Ты пачуй зь неба і ўчыні суд над рабамі Тваімі, дай вінаватаму, паклаўшы ўчынак на галаву ягоную, і апраўдай невінаватага паводле праўды ягонай.

tady Ty pačuj z′ neba ì ǔčynì sud nad rabamì Tvaìmì, daj vìnavatamu, paklaǔšy ǔčynak na galavu âgonuû, ì apraǔdaj nevìnavataga pavodle praǔdy âgonaj.

24. Калі пабіты будзе народ Твой Ізраіль няпрыяцелем за тое, што зграшыў прад Табою, і яны павернуцца да Цябе, і вызнаюць імя Тваё, і будуць прасіць і маліцца прад Табою ў храме гэтым,

Kalì pabìty budze narod Tvoj Ìzraìl′ nâpryâcelem za toe, što zgrašyǔ prad Taboû, ì âny pavernucca da Câbe, ì vyznaûc′ ìmâ Tvaë, ì buduc′ prasìc′ ì malìcca prad Taboû ǔ hrame gètym,

25. тады Ты пачуеш зь неба, і даруй грэх народу Твайго Ізраіля, і вярні іх у зямлю, якую Ты даў ім і бацькам іхнім.

tady Ty pačueš z′ neba, ì daruj grèh narodu Tvajgo Ìzraìlâ, ì vârnì ìh u zâmlû, âkuû Ty daǔ ìm ì bac′kam ìhnìm.

26. Калі зачыніцца неба і ня будзе дажджу за тое, што яны зграшылі прад Табою, і будуць маліцца на месцы гэтым, і вызнаюць імя Тваё, і адвернуцца ад грэху свайго, бо ты ўпакорыў іх,

Kalì začynìcca neba ì nâ budze daždžu za toe, što âny zgrašylì prad Taboû, ì buduc′ malìcca na mescy gètym, ì vyznaûc′ ìmâ Tvaë, ì advernucca ad grèhu svajgo, bo ty ǔpakoryǔ ìh,

27. тады Ты пачуй зь неба і даруй грэх рабоў Тваіх і народу Твайго Ізраіля, паказаўшы ім добры шлях, па якім ісьці ім, і пашлі дождж на зямлю Тваю, якую Ты даў народу Твайму ў спадчыну.

tady Ty pačuj z′ neba ì daruj grèh raboǔ Tvaìh ì narodu Tvajgo Ìzraìlâ, pakazaǔšy ìm dobry šlâh, pa âkìm ìs′cì ìm, ì pašlì doždž na zâmlû Tvaû, âkuû Ty daǔ narodu Tvajmu ǔ spadčynu.

28. Ці голад будзе на зямлі, ці будзе пошасьць маравая, ці будзе вецер палючы ці іржа, саранча ці чарвяк, ці будуць цясьніць яго няпрыяцелі ягоныя на зямлі валоданьняў ягоных, ці будзе якое бедства, якая хвароба,

Cì golad budze na zâmlì, cì budze pošas′c′ maravaâ, cì budze vecer palûčy cì ìrža, saranča cì čarvâk, cì buduc′ câs′nìc′ âgo nâpryâcelì âgonyâ na zâmlì valodan′nâǔ âgonyh, cì budze âkoe bedstva, âkaâ hvaroba,

29. усякую малітву, усякае прашэньне, якое будзе ад якога-небудзь чалавека альбо ад усяго народу Твайго Ізраіля, калі яны адчуюць кожны бедства сваё і гора сваё і працягнуць рукі свае да храма гэтага,

usâkuû malìtvu, usâkae prašèn′ne, âkoe budze ad âkoga-nebudz′ čalaveka al′bo ad usâgo narodu Tvajgo Ìzraìlâ, kalì âny adčuûc′ kožny bedstva svaë ì gora svaë ì pracâgnuc′ rukì svae da hrama gètaga,

30. Ты пачуй зь неба - месца пабытаваньня Твайго, і даруй, і аддай кожнаму паводле шляхоў ягоных, як Ты ведаеш сэрца ягонае, - бо Ты адзін ведаеш сэрца сыноў чалавечых,

Ty pačuj z′ neba - mesca pabytavan′nâ Tvajgo, ì daruj, ì addaj kožnamu pavodle šlâhoǔ âgonyh, âk Ty vedaeš sèrca âgonae, - bo Ty adzìn vedaeš sèrca synoǔ čalavečyh,

31. каб яно баялася Цябе і хадзіла шляхамі Тваімі ва ўсе дні, пакуль жывуць на зямлі, якую Ты даў бацькам нашым.

kab âno baâlasâ Câbe ì hadzìla šlâhamì Tvaìmì va ǔse dnì, pakul′ žyvuc′ na zâmlì, âkuû Ty daǔ bac′kam našym.

32. Нават іншапляменец, які не ад народу Твайго Ізраіля, калі ён прыйдзе зь зямлі далёкай дзеля імя Твайго вялікага і рукі Тваёй магутнай і мышцы Тваёй працягнутай, і прыйдзе і будзе маліцца каля храма гэтага,

Navat ìnšaplâmenec, âkì ne ad narodu Tvajgo Ìzraìlâ, kalì ën pryjdze z′ zâmlì dalëkaj dzelâ ìmâ Tvajgo vâlìkaga ì rukì Tvaëj magutnaj ì myšcy Tvaëj pracâgnutaj, ì pryjdze ì budze malìcca kalâ hrama gètaga,

33. Ты пачуй зь неба, зь месца пабытаваньня Твайго, і зрабі ўсё, пра што будзе прасіць у Цябе іншапляменец, каб у сьне народы зямлі ўведалі імя Тваё, і каб баяліся Цябе, як народ Твой Ізраіль, і ведалі, што Тваім імем называецца дом гэты, які пабудаваў я.

Ty pačuj z′ neba, z′ mesca pabytavan′nâ Tvajgo, ì zrabì ǔsë, pra što budze prasìc′ u Câbe ìnšaplâmenec, kab u s′ne narody zâmlì ǔvedalì ìmâ Tvaë, ì kab baâlìsâ Câbe, âk narod Tvoj Ìzraìl′, ì vedalì, što Tvaìm ìmem nazyvaecca dom gèty, âkì pabudavaǔ â.

34. Калі выйдзе народ Твой на вайну супроць няпрыяцеляў сваіх шляхам, якім Ты пашлеш яго, і будзе маліцца Табе, павярнуўшыся да горада гэтага, які выбраў Ты, і да храма, які я пабудаваў імю Твайму,

Kalì vyjdze narod Tvoj na vajnu suproc′ nâpryâcelâǔ svaìh šlâham, âkìm Ty pašleš âgo, ì budze malìcca Tabe, pavârnuǔšysâ da gorada gètaga, âkì vybraǔ Ty, ì da hrama, âkì â pabudavaǔ ìmû Tvajmu,

35. тады пачуй зь неба малітву іхнюю і прашэньне іхняе і зрабі, што трэба для іх.

tady pačuj z′ neba malìtvu ìhnûû ì prašèn′ne ìhnâe ì zrabì, što trèba dlâ ìh.

36. Калі яны зграшылі прад Табою, - бо няма чалавека, які не зграшыў бы, - і Ты прагневаешся на іх і аддасі іх ворагу, і завядуць іх тыя, што паланілі іх, у зямлю далёкую альбо блізкую,

Kalì âny zgrašylì prad Taboû, - bo nâma čalaveka, âkì ne zgrašyǔ by, - ì Ty pragnevaešsâ na ìh ì addasì ìh voragu, ì zavâduc′ ìh tyâ, što palanìlì ìh, u zâmlû dalëkuû al′bo blìzkuû,

37. і калі яны ў зямлі, у якую будуць запаланёныя, увойдуць у сябе і будуць маліцца Табе ў зямлі палону свайго, кажучы: мы зграшылі, зрабілі беззаконьне, мы вінаватыя,

ì kalì âny ǔ zâmlì, u âkuû buduc′ zapalanënyâ, uvojduc′ u sâbe ì buduc′ malìcca Tabe ǔ zâmlì palonu svajgo, kažučy: my zgrašylì, zrabìlì bezzakon′ne, my vìnavatyâ,

38. і павернуцца да Цябе ўсім сэрцам сваім і ўсёю душою сваёю ў зямлі палону свайго, куды завядуць іх у палоне, і будуць маліцца, павярнуўшыся да зямлі сваёй, якую Ты даў бацькам іхнім, і да горада, які выбраў Ты, і да храма, які я пабудаваў імю Твайму,

ì pavernucca da Câbe ǔsìm sèrcam svaìm ì ǔsëû dušoû svaëû ǔ zâmlì palonu svajgo, kudy zavâduc′ ìh u palone, ì buduc′ malìcca, pavârnuǔšysâ da zâmlì svaëj, âkuû Ty daǔ bac′kam ìhnìm, ì da gorada, âkì vybraǔ Ty, ì da hrama, âkì â pabudavaǔ ìmû Tvajmu,

39. тады пачуй зь неба, зь месца пабытаваньня Твайго, малітву іхнюю і прашэньне іхняе, і зрабі, што трэба ім, і даруй народу Твайму, у чым ён зграшыў прад Табою.

tady pačuj z′ neba, z′ mesca pabytavan′nâ Tvajgo, malìtvu ìhnûû ì prašèn′ne ìhnâe, ì zrabì, što trèba ìm, ì daruj narodu Tvajmu, u čym ën zgrašyǔ prad Taboû.

40. Божа мой, хай будуць вочы Твае адкрытыя і вушы Твае ўважлівыя да малітвы на месцы гэтым.

Boža moj, haj buduc′ vočy Tvae adkrytyâ ì vušy Tvae ǔvažlìvyâ da malìtvy na mescy gètym.

41. І сёньня, Госпадзе Божа, стань на месца спакою Твайго, Ты і каўчэг магутнасьці Тваёй. Сьвятары Твае, Госпадзе Божа, хай апрануцца ў выратаваньне і падобнікі Твае хай усьцешацца дабротамі.

Ì sën′nâ, Gospadze Boža, stan′ na mesca spakoû Tvajgo, Ty ì kaǔčèg magutnas′cì Tvaëj. S′vâtary Tvae, Gospadze Boža, haj apranucca ǔ vyratavan′ne ì padobnìkì Tvae haj us′cešacca dabrotamì.

42. Госпадзе Божа, не адвярні аблічча Твайго, спамяні міласьціны Давіду, рабу Твайму.

Gospadze Boža, ne advârnì ablìčča Tvajgo, spamânì mìlas′cìny Davìdu, rabu Tvajmu.

7 Кіраўнік

1. Калі закончыў Саламон малітву, сышоў агонь зь неба і паглынуў цэласпаленьне і ахвяры, і слава Гасподняя напоўніла дом.

Kalì zakončyǔ Salamon malìtvu, syšoǔ agon′ z′ neba ì paglynuǔ cèlaspalen′ne ì ahvâry, ì slava Gaspodnââ napoǔnìla dom.

2. І не маглі сьвятары ўвайсьці ў дом Гасподні, бо слава Гасподняя напоўніла дом Гасподні.

Ì ne maglì s′vâtary ǔvajs′cì ǔ dom Gaspodnì, bo slava Gaspodnââ napoǔnìla dom Gaspodnì.

3. І ўсе сыны Ізраілевыя, бачачы, як сышоў агонь і слава Гасподняя на дом, упалі тварам на зямлю, на памост, і пакланіліся, і славасловілі Госпада, бо Ён добры, бо вавек міласьць Ягоная.

Ì ǔse syny Ìzraìlevyâ, bačačy, âk syšoǔ agon′ ì slava Gaspodnââ na dom, upalì tvaram na zâmlû, na pamost, ì paklanìlìsâ, ì slavaslovìlì Gospada, bo Ën dobry, bo vavek mìlas′c′ Âgonaâ.

4. А цар і ўвесь народ пачалі прыносіць ахвяры прад абліччам Госпада.

A car ì ǔves′ narod pačalì prynosìc′ ahvâry prad ablìččam Gospada.

5. І прынёс цар Саламон у ахвяру дваццаць дзьве тысячы валоў і сто дваццаць тысяч авечак: так асьвяцілі дом Божы цар і ўвесь народ.

Ì prynës car Salamon u ahvâru dvaccac′ dz′ve tysâčy valoǔ ì sto dvaccac′ tysâč avečak: tak as′vâcìlì dom Božy car ì ǔves′ narod.

6. Сьвятары стаялі ў служэньні сваім, і лявіты з музычнымі спарудамі Госпада, якія зрабіў цар Давід дзеля праслаўленьня Госпада, бо вечная міласьць Ягоная, бо Давід славасловіў празь іх; а сьвятары трубілі перад ім, і ўвесь Ізраіль стаяў.

S′vâtary staâlì ǔ služèn′nì svaìm, ì lâvìty z muzyčnymì sparudamì Gospada, âkìâ zrabìǔ car Davìd dzelâ praslaǔlen′nâ Gospada, bo večnaâ mìlas′c′ Âgonaâ, bo Davìd slavaslovìǔ praz′ ìh; a s′vâtary trubìlì perad ìm, ì ǔves′ Ìzraìl′ staâǔ.

7. Асьвяціў Саламон і ўнутраную частку двара, якая перад домам Гасподнім, бо прынёс там цэласпаленьні і тлушч мірных ахвяр, бо ахвярнік медны, зроблены Саламонам, ня мог умяшчаць цэласпаленьня і хлебнага прынашэньня і тлушчу.

As′vâcìǔ Salamon ì ǔnutranuû častku dvara, âkaâ perad domam Gaspodnìm, bo prynës tam cèlaspalen′nì ì tlušč mìrnyh ahvâr, bo ahvârnìk medny, zrobleny Salamonam, nâ mog umâščac′ cèlaspalen′nâ ì hlebnaga prynašèn′nâ ì tlušču.

8. І зрабіў Саламон у той час сямідзённае сьвята, і ўвесь Ізраіль зь ім - сход вельмі вялікі, які сабраўся ад уваходу ў Эмат да ракі Егіпецкай;

Ì zrabìǔ Salamon u toj čas sâmìdzënnae s′vâta, ì ǔves′ Ìzraìl′ z′ ìm - shod vel′mì vâlìkì, âkì sabraǔsâ ad uvahodu ǔ Èmat da rakì Egìpeckaj;

9. а ў дзень восьмы зрабілі сьвята, бо асьвячэньне ахвярніка ўчынялі сем дзён і сьвята сем дзён.

a ǔ dzen′ vos′my zrabìlì s′vâta, bo as′vâčèn′ne ahvârnìka ǔčynâlì sem dzën ì s′vâta sem dzën.

10. І на дваццаць трэці дзень сёмага месяца цар адпусьціў народ у намёты іхнія, радуючыся ў сэрцы за дабро, якое зрабіў Гасподзь Давіду і Саламону і Ізраілю, народу Свайму.

Ì na dvaccac′ trècì dzen′ sëmaga mesâca car adpus′cìǔ narod u namëty ìhnìâ, raduûčysâ ǔ sèrcy za dabro, âkoe zrabìǔ Gaspodz′ Davìdu ì Salamonu ì Ìzraìlû, narodu Svajmu.

11. І закончыў Саламон дом Гасподні і дом царскі; і ўсё, што прапанаваў Саламон у сэрцы сваім зрабіць у доме Гасподнім у доме сваім, учыніў ён пасьпяхова.

Ì zakončyǔ Salamon dom Gaspodnì ì dom carskì; ì ǔsë, što prapanavaǔ Salamon u sèrcy svaìm zrabìc′ u dome Gaspodnìm u dome svaìm, učynìǔ ën pas′pâhova.

12. І зьявіўся Гасподзь Саламону ўначы і сказаў яму: Я пачуў малітву тваю і выбраў Сабе месца гэтае ў доме ахвярапрынашэньня.

Ì z′âvìǔsâ Gaspodz′ Salamonu ǔnačy ì skazaǔ âmu: Â pačuǔ malìtvu tvaû ì vybraǔ Sabe mesca gètae ǔ dome ahvâraprynašèn′nâ.

13. Калі Я зачыню неба і ня будзе дажджу, і калі загадаю саранчы паядаць зямлю, альбо пашлю згубную пошасьць на народ Мой,

Kalì Â začynû neba ì nâ budze daždžu, ì kalì zagadaû sarančy paâdac′ zâmlû, al′bo pašlû zgubnuû pošas′c′ na narod Moj,

14. і ўпакорыцца народ Мой, які называецца імем Маім, і будуць маліцца, і шукацьмуць аблічча Майго, і адвернуцца ад благіх шляхоў сваіх, дык Я пачую зь неба і дарую грахі іхнія і ацалю зямлю іхнюю.

ì ǔpakorycca narod Moj, âkì nazyvaecca ìmem Maìm, ì buduc′ malìcca, ì šukac′muc′ ablìčča Majgo, ì advernucca ad blagìh šlâhoǔ svaìh, dyk Â pačuû z′ neba ì daruû grahì ìhnìâ ì acalû zâmlû ìhnûû.

15. Цяпер вочы Мае будуць адкрытыя і вушы Мае ўважлівыя да малітвы на месцы гэтым.

Câper vočy Mae buduc′ adkrytyâ ì vušy Mae ǔvažlìvyâ da malìtvy na mescy gètym.

16. І цяпер Я выбраў і асьвяціў дом гэты, каб імя Маё было там вечна; і вочы Мае і сэрца Маё будзе там ва ўсе дні.

Ì câper Â vybraǔ ì as′vâcìǔ dom gèty, kab ìmâ Maë bylo tam večna; ì vočy Mae ì sèrca Maë budze tam va ǔse dnì.

17. І калі ты будзеш хадзіць прад абліччам Маім, як хадзіў Давід, бацька твой, і будзеш рабіць усё, што Я загадаў табе, і будзеш захоўваць пастановы Мае і законы Мае,

Ì kalì ty budzeš hadzìc′ prad ablìččam Maìm, âk hadzìǔ Davìd, bac′ka tvoj, ì budzeš rabìc′ usë, što Â zagadaǔ tabe, ì budzeš zahoǔvac′ pastanovy Mae ì zakony Mae,

18. дык умацую трон царства твайго, як Я абяцаў Давіду, бацьку твайму, кажучы: не перастанецца ў цябе муж, які валодае Ізраілем.

dyk umacuû tron carstva tvajgo, âk Â abâcaǔ Davìdu, bac′ku tvajmu, kažučy: ne perastanecca ǔ câbe muž, âkì valodae Ìzraìlem.

19. А калі вы адступіцеся і пакінеце пастановы Мае і запаведзі Мае, якія Я даў вам і пойдзеце і пачняце служыць багам іншым і пакланяцца ім,

A kalì vy adstupìcesâ ì pakìnece pastanovy Mae ì zapavedzì Mae, âkìâ Â daǔ vam ì pojdzece ì pačnâce služyc′ bagam ìnšym ì paklanâcca ìm,

20. дык Я зьнішчу Ізраіля з улоньня зямлі Маёй, якую Я даў ім, і храм гэты, які Я асьвяціў імю Майму, адкіну ад аблічча Майго і зраблю яго прыпавесьцю і пасьмешышчам ва ўсіх народаў.

dyk Â z′nìšču Ìzraìlâ z ulon′nâ zâmlì Maëj, âkuû Â daǔ ìm, ì hram gèty, âkì Â as′vâcìǔ ìmû Majmu, adkìnu ad ablìčča Majgo ì zrablû âgo prypaves′cû ì pas′mešyščam va ǔsìh narodaǔ.

21. І з храма гэтага высокага кожны, хто праходзіцьме міма яго, жахнецца і скажа: за што зрабіў так Гасподзь зь зямлёю гэтаю і з храмам гэтым?

Ì z hrama gètaga vysokaga kožny, hto prahodzìc′me mìma âgo, žahnecca ì skaža: za što zrabìǔ tak Gaspodz′ z′ zâmlëû gètaû ì z hramam gètym?

22. І скажуць: за тое, што яны пакінулі Госпада, Бога бацькоў сваіх, Які вывеў іх зь зямлі Егіпецкай, і прыляпіліся да багоў іншых, і пакланяліся ім, і служылі ім, - за тое Ён навёў на іх усё гэтае бедства.

Ì skažuc′: za toe, što âny pakìnulì Gospada, Boga bac′koǔ svaìh, Âkì vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj, ì prylâpìlìsâ da bagoǔ ìnšyh, ì paklanâlìsâ ìm, ì služylì ìm, - za toe Ën navëǔ na ìh usë gètae bedstva.

8 Кіраўнік

1. Калі прайшлі дваццаць гадоў, у якія Саламон будаваў дом Гасподні і свой дом,

Kalì prajšlì dvaccac′ gadoǔ, u âkìâ Salamon budavaǔ dom Gaspodnì ì svoj dom,

2. Саламон забудаваў і гарады, якія даў Саламону Хірам, і пасяліў у іх сыноў Ізраілевых.

Salamon zabudavaǔ ì garady, âkìâ daǔ Salamonu Hìram, ì pasâlìǔ u ìh synoǔ Ìzraìlevyh.

3. І пайшоў Саламон на Эмат-Сува і ўзяў яго.

Ì pajšoǔ Salamon na Èmat-Suva ì ǔzâǔ âgo.

4. І пабудаваў ён Тадмор у пустыні, і ўсе гарады пад запасы, якія заснаваў у Эмаце.

Ì pabudavaǔ ën Tadmor u pustynì, ì ǔse garady pad zapasy, âkìâ zasnavaǔ u Èmace.

5. Ён забудаваў Вэтарон верхні і Вэтарон ніжні, гарады ўмацаваныя, са сьценамі, брамамі і замкамі,

Ën zabudavaǔ Vètaron verhnì ì Vètaron nìžnì, garady ǔmacavanyâ, sa s′cenamì, bramamì ì zamkamì,

6. і Ваалат і ўсе гарады пад запасы, якія былі ў Саламона, і ўсе гарады пад калясьніцы, і гарады для коньнікаў, і ўсё, што хацеў Саламон пабудаваць у Ерусаліме і на Ліване і ва ўсёй зямлі валоданьня свайго.

ì Vaalat ì ǔse garady pad zapasy, âkìâ bylì ǔ Salamona, ì ǔse garady pad kalâs′nìcy, ì garady dlâ kon′nìkaǔ, ì ǔsë, što haceǔ Salamon pabudavac′ u Erusalìme ì na Lìvane ì va ǔsëj zâmlì valodan′nâ svajgo.

7. Увесь народ пазасталы ад Хэтэяў і Амарэяў, і Фэрэзэяў і Эвэяў і Евусэяў, якія былі ня з сыноў Ізраілевых,

Uves′ narod pazastaly ad Hètèâǔ ì Amarèâǔ, ì Fèrèzèâǔ ì Èvèâǔ ì Evusèâǔ, âkìâ bylì nâ z synoǔ Ìzraìlevyh,

8. дзяцей іхніх, пазасталых пасьля іх на зямлі, якіх ня зьнішчылі сыны Ізраілевыя, - зрабіў Саламон аброчнымі да сёньня.

dzâcej ìhnìh, pazastalyh pas′lâ ìh na zâmlì, âkìh nâ z′nìščylì syny Ìzraìlevyâ, - zrabìǔ Salamon abročnymì da sën′nâ.

9. А сыноў Ізраілевых не рабіў Саламон працаўнікамі па справах сваіх, а яны былі воінамі і начальнікамі целаахоўцаў ягоных і правадырамі калясьніц ягоных і коньнікаў ягоных.

A synoǔ Ìzraìlevyh ne rabìǔ Salamon pracaǔnìkamì pa spravah svaìh, a âny bylì voìnamì ì načal′nìkamì celaahoǔcaǔ âgonyh ì pravadyramì kalâs′nìc âgonyh ì kon′nìkaǔ âgonyh.

10. І было галоўных прыстаўнікаў у цара Саламона, што кіравалі народам, дзьвесьце пяцьдзясят.

Ì bylo galoǔnyh prystaǔnìkaǔ u cara Salamona, što kìravalì narodam, dz′ves′ce pâc′dzâsât.

11. А дачку фараонавую перавёў Саламон з горада Давідавага ў дом, які пабудаваў для яе, бо, казаў ён не павінна жыць жанчына ў мяне ў доме Давіда, цара Ізраілевага, бо сьвяты ён, таму што ўвайшоў у яго каўчэг Гасподні.

A dačku faraonavuû peravëǔ Salamon z gorada Davìdavaga ǔ dom, âkì pabudavaǔ dlâ âe, bo, kazaǔ ën ne pavìnna žyc′ žančyna ǔ mâne ǔ dome Davìda, cara Ìzraìlevaga, bo s′vâty ën, tamu što ǔvajšoǔ u âgo kaǔčèg Gaspodnì.

12. Тады пачаў узносіць Саламон цэласпаленьні Госпаду на ахвярніку Гасподнім, які ён зладзіў перад бабінцам,

Tady pačaǔ uznosìc′ Salamon cèlaspalen′nì Gospadu na ahvârnìku Gaspodnìm, âkì ën zladzìǔ perad babìncam,

13. каб па статуце кожнага дня прыносіць цэласпаленьні, паводле наказу Майсеевага, у суботы і на маладзіка і ў сьвяты тры разы ў год: у сьвята праснакоў і ў сьвята сяміц і ў сьвята кучак.

kab pa statuce kožnaga dnâ prynosìc′ cèlaspalen′nì, pavodle nakazu Majseevaga, u suboty ì na maladzìka ì ǔ s′vâty try razy ǔ god: u s′vâta prasnakoǔ ì ǔ s′vâta sâmìc ì ǔ s′vâta kučak.

14. І ўстанавіў ён, паводле распараджэньня Давіда, бацькі свайго, чэргі сьвятароў па службе іхняй і лявітаў па вартах іхніх, каб яны славасловілі і служылі пры сьвятарах па статуце кожнага дня, і брамнікаў па чэргах іхніх, да кожнае брамы, бо такі быў тастамант Давіда, чалавека Божага.

Ì ǔstanavìǔ ën, pavodle rasparadžèn′nâ Davìda, bac′kì svajgo, čèrgì s′vâtaroǔ pa službe ìhnâj ì lâvìtaǔ pa vartah ìhnìh, kab âny slavaslovìlì ì služylì pry s′vâtarah pa statuce kožnaga dnâ, ì bramnìkaǔ pa čèrgah ìhnìh, da kožnae bramy, bo takì byǔ tastamant Davìda, čalaveka Božaga.

15. І не адступаліся ад загадаў цара пра сьвятароў і лявітаў ні ў чым, ні ў адносінах скарбаў.

Ì ne adstupalìsâ ad zagadaǔ cara pra s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ nì ǔ čym, nì ǔ adnosìnah skarbaǔ.

16. Так зладжана была ўся дзея Саламона ад дня заснаваньня дома Гасподняга да поўнага завяршэньня яго - дома Гасподняга.

Tak zladžana byla ǔsâ dzeâ Salamona ad dnâ zasnavan′nâ doma Gaspodnâga da poǔnaga zavâršèn′nâ âgo - doma Gaspodnâga.

17. Тады пайшоў Саламон у Эцыён-Гевэр і ў Элат, які на беразе мора, у зямлі Ідумэйскай.

Tady pajšoǔ Salamon u Ècyën-Gevèr ì ǔ Èlat, âkì na beraze mora, u zâmlì Ìdumèjskaj.

18. І прыслаў яму Хірам праз слуг сваіх караблі і рабоў, якія ведаюць мора, і выправіліся яны з слугамі Саламонавымі ў Афір, і здабылі адтуль чатырыста пяцьдзясят талантаў золата, і прывезьлі цару Саламону.

Ì pryslaǔ âmu Hìram praz slug svaìh karablì ì raboǔ, âkìâ vedaûc′ mora, ì vypravìlìsâ âny z slugamì Salamonavymì ǔ Afìr, ì zdabylì adtul′ čatyrysta pâc′dzâsât talantaǔ zolata, ì pryvez′lì caru Salamonu.

9 Кіраўнік

1. Царыца Саўская, дачуўшыся пра славу Саламона, прыйшла выпрабаваць Саламона загадкамі ў Ерусалім, з даволі вялікім багацьцем і зь вярблюдамі, наўючанымі пахошчамі і мноствам золата і каштоўных камянёў. І прыйшла да Саламона і гутарыла зь ім пра ўсё, што было на сэрцы ў яе.

Caryca Saǔskaâ, dačuǔšysâ pra slavu Salamona, pryjšla vyprabavac′ Salamona zagadkamì ǔ Erusalìm, z davolì vâlìkìm bagac′cem ì z′ vârblûdamì, naǔûčanymì pahoščamì ì mnostvam zolata ì kaštoǔnyh kamânëǔ. Ì pryjšla da Salamona ì gutaryla z′ ìm pra ǔsë, što bylo na sèrcy ǔ âe.

2. І раскрыў ёй Саламон усе словы яе, і не знайшлося нічога невядомага Саламону, чаго ён не раскрыў бы ёй.

Ì raskryǔ ëj Salamon use slovy âe, ì ne znajšlosâ nìčoga nevâdomaga Salamonu, čago ën ne raskryǔ by ëj.

3. І ўбачыла царыца Саўская мудрасьць Саламона і дом, які ён пабудаваў,

Ì ǔbačyla caryca Saǔskaâ mudras′c′ Salamona ì dom, âkì ën pabudavaǔ,

4. і ежу за сталом ягоным, і чыннасьць слугаў ягоных і вопратку іхнюю, і чашнікаў ягоных і вопратку іхнюю, і ход, якім ён хадзіў у дом Гасподні, - і была яна не ў сабе.

ì ežu za stalom âgonym, ì čynnas′c′ slugaǔ âgonyh ì vopratku ìhnûû, ì čašnìkaǔ âgonyh ì vopratku ìhnûû, ì hod, âkìm ën hadzìǔ u dom Gaspodnì, - ì byla âna ne ǔ sabe.

5. І сказала цару: правільна тое, што я чула ў зямлі маёй пра дзеі твае і пра мудрасьць тваю,

Ì skazala caru: pravìl′na toe, što â čula ǔ zâmlì maëj pra dzeì tvae ì pra mudras′c′ tvaû,

6. але я ня верыла словам пра яе, пакуль ня прыйшла і ня ўбачыла на свае вочы. І вось, мне і палавіны ня сказана пра вялікую мудрасьць тваю: ты пераўзыходзіш пагалоскі, якія я чула.

ale â nâ veryla slovam pra âe, pakul′ nâ pryjšla ì nâ ǔbačyla na svae vočy. Ì vos′, mne ì palavìny nâ skazana pra vâlìkuû mudras′c′ tvaû: ty peraǔzyhodzìš pagaloskì, âkìâ â čula.

7. Шчасныя людзі твае, і шчасныя гэтыя слугі твае, якія заўсёды стаяць перад табою і чуюць мудрасьць тваю.

Ščasnyâ lûdzì tvae, ì ščasnyâ gètyâ slugì tvae, âkìâ zaǔsëdy staâc′ perad taboû ì čuûc′ mudras′c′ tvaû.

8. Хай будзе дабраславёны Гасподзь Бог твой, Які ўдабраволіў пасадзіць цябе на трон Свой царом у Госпада Бога твайго. Па любові Бога твайго да Ізраіля, каб уцьвердзіць яго навекі, Ён паставіў цябе царом над ім - чыніць суд і праўду.

Haj budze dabraslavëny Gaspodz′ Bog tvoj, Âkì ǔdabravolìǔ pasadzìc′ câbe na tron Svoj carom u Gospada Boga tvajgo. Pa lûbovì Boga tvajgo da Ìzraìlâ, kab uc′verdzìc′ âgo navekì, Ën pastavìǔ câbe carom nad ìm - čynìc′ sud ì praǔdu.

9. І падарыла яна цару сто дваццаць талантаў золата і вялікае мноства пахошчаў і каштоўных камянёў; і ня бывала такіх пахошчаў, якія падарыла царыца Саўская цару Саламону.

Ì padaryla âna caru sto dvaccac′ talantaǔ zolata ì vâlìkae mnostva pahoščaǔ ì kaštoǔnyh kamânëǔ; ì nâ byvala takìh pahoščaǔ, âkìâ padaryla caryca Saǔskaâ caru Salamonu.

10. І слугі Хірамавыя і слугі Саламонавыя, якія прывезьлі золата з Афіра, прывезьлі і чырвонага дрэва і каштоўных камянёў.

Ì slugì Hìramavyâ ì slugì Salamonavyâ, âkìâ pryvez′lì zolata z Afìra, pryvez′lì ì čyrvonaga drèva ì kaštoǔnyh kamânëǔ.

11. І зрабіў цар з гэтага чырвонага дрэва лесьвіцы да дома Гасподняга і да дома царскага, і цытры і псалтыры сьпевакамі. І ня відаць было падобнага на гэта раней у зямлі Юдэйскай.

Ì zrabìǔ car z gètaga čyrvonaga drèva les′vìcy da doma Gaspodnâga ì da doma carskaga, ì cytry ì psaltyry s′pevakamì. Ì nâ vìdac′ bylo padobnaga na gèta ranej u zâmlì Ûdèjskaj.

12. А цар Саламон даў царыцы Саўскай усё, чаго яна хацела і чаго яна прасіла, апрача такіх рэчаў, якія яна прывезла цару. І яна выправілася назад у зямлю сваю, яна і слугі яе.

A car Salamon daǔ carycy Saǔskaj usë, čago âna hacela ì čago âna prasìla, aprača takìh rèčaǔ, âkìâ âna pryvezla caru. Ì âna vypravìlasâ nazad u zâmlû svaû, âna ì slugì âe.

13. Вагі ў золаце, якое прыходзіла Саламону за год, было шасьцьсот шэсьцьдзясят шэсьць талантаў золата.

Vagì ǔ zolace, âkoe pryhodzìla Salamonu za god, bylo šas′c′sot šès′c′dzâsât šès′c′ talantaǔ zolata.

14. Звыш таго, паслы і купцы прыносілі, і ўсе цары Аравійскія і начальнікі абласныя прыносілі золата і срэбра Саламону.

Zvyš tago, pasly ì kupcy prynosìlì, ì ǔse cary Aravìjskìâ ì načal′nìkì ablasnyâ prynosìlì zolata ì srèbra Salamonu.

15. І зрабіў цар Саламон дзьвесьце вялікіх шчытоў з каванага золата, - па шасьцьсот сікляў каванага золата пайшло на кожны шчыт,

Ì zrabìǔ car Salamon dz′ves′ce vâlìkìh ščytoǔ z kavanaga zolata, - pa šas′c′sot sìklâǔ kavanaga zolata pajšlo na kožny ščyt,

16. і трыста шчытоў меншых з каванага золата, - па трыста сікляў золата пайшло на кожны шчыт; і паставіў іх цар у доме зь Ліванскага дрэва.

ì trysta ščytoǔ menšyh z kavanaga zolata, - pa trysta sìklâǔ zolata pajšlo na kožny ščyt; ì pastavìǔ ìh car u dome z′ Lìvanskaga drèva.

17. І зрабіў цар вялікі трон са слановай косьці, і абклаў яго чыстым золатам,

Ì zrabìǔ car vâlìkì tron sa slanovaj kos′cì, ì abklaǔ âgo čystym zolatam,

18. і шэсьць прыступак да трона і залатое падножжа, да трона прыробленае, і лакотнікі абапал каля сядзеньня, і двух ільвоў, якія стаялі каля лакотнікаў,

ì šès′c′ prystupak da trona ì zalatoe padnožža, da trona pryroblenae, ì lakotnìkì abapal kalâ sâdzen′nâ, ì dvuh ìl′voǔ, âkìâ staâlì kalâ lakotnìkaǔ,

19. і яшчэ дванаццаць ільвоў, якія стаялі там на шасьці прыступках, абапал. Ня бывала такога ў ніводным царстве.

ì âščè dvanaccac′ ìl′voǔ, âkìâ staâlì tam na šas′cì prystupkah, abapal. Nâ byvala takoga ǔ nìvodnym carstve.

20. І ўвесь посуд для піцьця ў цара Саламона быў з золата, і ўвесь посуд у доме зь Ліванскага дрэва быў з золата адборнага; срэбра ў дні Саламона лічылася нічым,

Ì ǔves′ posud dlâ pìc′câ ǔ cara Salamona byǔ z zolata, ì ǔves′ posud u dome z′ Lìvanskaga drèva byǔ z zolata adbornaga; srèbra ǔ dnì Salamona lìčylasâ nìčym,

21. бо караблі цара хадзілі ў Тарсіс са слугамі Хірама, і ў тры гады раз вярталіся караблі з Тарсіса і прывозілі золата і срэбра, слановую косьць і малпаў і паваў.

bo karablì cara hadzìlì ǔ Tarsìs sa slugamì Hìrama, ì ǔ try gady raz vârtalìsâ karablì z Tarsìsa ì pryvozìlì zolata ì srèbra, slanovuû kos′c′ ì malpaǔ ì pavaǔ.

22. І пераўзышоў цар Саламон усіх цароў зямлі багацьцем і мудрасьцю.

Ì peraǔzyšoǔ car Salamon usìh caroǔ zâmlì bagac′cem ì mudras′cû.

23. І ўсе цары зямлі спрабавалі ўбачыць Саламона, каб паслухаць мудрасьці ягонай, якую ўклаў Бог у сэрца ягонае.

Ì ǔse cary zâmlì sprabavalì ǔbačyc′ Salamona, kab pasluhac′ mudras′cì âgonaj, âkuû ǔklaǔ Bog u sèrca âgonae.

24. І кожны зь іх падносіў ад сябе ў дарунак посуд срэбны і посуд залаты і вопратку, зброю і пахошчы, коней і кабыл, год у год.

Ì kožny z′ ìh padnosìǔ ad sâbe ǔ darunak posud srèbny ì posud zalaty ì vopratku, zbroû ì pahoščy, konej ì kabyl, god u god.

25. І было ў Саламона чатыры тысячы стойлаў для коней і калясьніц і дванаццаць тысяч коньнікаў; і ён разьмясьціў іх у гарадах калясьнічных і пры цары - у Ерусаліме;

Ì bylo ǔ Salamona čatyry tysâčy stojlaǔ dlâ konej ì kalâs′nìc ì dvanaccac′ tysâč kon′nìkaǔ; ì ën raz′mâs′cìǔ ìh u garadah kalâs′nìčnyh ì pry cary - u Erusalìme;

26. і панаваў ён над усімі царамі ад ракі Еўфрата да зямлі Філістымскай і да межаў Егіпта.

ì panavaǔ ën nad usìmì caramì ad rakì Eǔfrata da zâmlì Fìlìstymskaj ì da mežaǔ Egìpta.

27. І зрабіў цар золата і срэбра ў Ерусаліме роўнавартасным простаму каменю, а кедры, ад мноства, зрабіў роўнавартаснымі сікаморам, якія на нізкіх мясьцінах.

Ì zrabìǔ car zolata ì srèbra ǔ Erusalìme roǔnavartasnym prostamu kamenû, a kedry, ad mnostva, zrabìǔ roǔnavartasnymì sìkamoram, âkìâ na nìzkìh mâs′cìnah.

28. Коней прыводзілі Саламону зь Егіпта і з усіх земляў.

Konej pryvodzìlì Salamonu z′ Egìpta ì z usìh zemlâǔ.

29. Астатнія дзеі Саламонавыя, першыя і апошнія, апісаны ў запісах Натана прарока і ў прароцтве Ахіі Сіламляніна і ў відзежах празорліўца Ёіля пра Ераваама, сына Наватавага.

Astatnìâ dzeì Salamonavyâ, peršyâ ì apošnìâ, apìsany ǔ zapìsah Natana praroka ì ǔ praroctve Ahìì Sìlamlânìna ì ǔ vìdzežah prazorlìǔca Ëìlâ pra Eravaama, syna Navatavaga.

30. А валадарыў Саламон з бацькамі сваімі, і пахавалі яго ў горадзе Давіда, бацькі ягонага. І зацаравваў Раваам, сын ягоны замест яго.

A valadaryǔ Salamon z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo ǔ goradze Davìda, bac′kì âgonaga. Ì zacaravvaǔ Ravaam, syn âgony zamest âgo.

10 Кіраўнік

1. І пайшоў Раваам у Сіхем, бо ў Сіхем сышліся ўсе Ізраільцяне, каб паставіць яго царом.

Ì pajšoǔ Ravaam u Sìhem, bo ǔ Sìhem syšlìsâ ǔse Ìzraìl′câne, kab pastavìc′ âgo carom.

2. Калі дачуўся пра гэта Ераваам, сын Наватаў, - ён быў у Егіпце, куды ўцёк ад цара Саламона, - дык вярнуўся Ераваам зь Егіпта.

Kalì dačuǔsâ pra gèta Eravaam, syn Navataǔ, - ën byǔ u Egìpce, kudy ǔcëk ad cara Salamona, - dyk vârnuǔsâ Eravaam z′ Egìpta.

3. І паслалі і клікалі яго; і прыйшоў Ераваам і ўвесь Ізраіль, і казалі Еравааму так:

Ì paslalì ì klìkalì âgo; ì pryjšoǔ Eravaam ì ǔves′ Ìzraìl′, ì kazalì Eravaamu tak:

4. бацька твой наклаў на нас цяжкае ярмо; але ты паслабі жорсткую працу бацькі твайго і цяжкае ярмо, якое ён наклаў на нас, і мы будзем служыць табе.

bac′ka tvoj naklaǔ na nas câžkae ârmo; ale ty paslabì žorstkuû pracu bac′kì tvajgo ì câžkae ârmo, âkoe ën naklaǔ na nas, ì my budzem služyc′ tabe.

5. І сказаў ім Раваам; праз тры дні прыйдзеце зноў да мяне. І разышоўся народ.

Ì skazaǔ ìm Ravaam; praz try dnì pryjdzece znoǔ da mâne. Ì razyšoǔsâ narod.

6. І раіўся цар Раваам са старэйшынамі, якія стаялі перад тварам Саламона, бацькі ягонага, пры жыцьці ягоным, і казаў: як вы параіце адказваць народу гэтаму?

Ì raìǔsâ car Ravaam sa starèjšynamì, âkìâ staâlì perad tvaram Salamona, bac′kì âgonaga, pry žyc′cì âgonym, ì kazaǔ: âk vy paraìce adkazvac′ narodu gètamu?

7. Яны сказалі яму: калі ты будзеш добры да народу гэтага і дагодзіш ім і будзеш гаварыць зь імі ласкава, дык яны будуць табе рабамі на ўсе дні.

Âny skazalì âmu: kalì ty budzeš dobry da narodu gètaga ì dagodzìš ìm ì budzeš gavaryc′ z′ ìmì laskava, dyk âny buduc′ tabe rabamì na ǔse dnì.

8. Але ён адкінуў параду старэйшын, якую яны давалі яму, і пачаў раіцца зь людзьмі маладымі, якія вырасьлі разам зь ім, якія стаялі перад тварам ягоным;

Ale ën adkìnuǔ paradu starèjšyn, âkuû âny davalì âmu, ì pačaǔ raìcca z′ lûdz′mì maladymì, âkìâ vyras′lì razam z′ ìm, âkìâ staâlì perad tvaram âgonym;

9. і сказаў ім: што вы параіце мне адказваць народу гэтаму, які казаў мне так: паслабі ярмо, якое наклаў на нас бацька твой?

ì skazaǔ ìm: što vy paraìce mne adkazvac′ narodu gètamu, âkì kazaǔ mne tak: paslabì ârmo, âkoe naklaǔ na nas bac′ka tvoj?

10. І казалі яму маладыя людзі, якія вырасьлі разам зь ім, і сказалі: бацька твой наклаў на нас цяжкае ярмо, а ты паслабі нам, - так скажы ім: мезенец мой таўсьцейшы за сьцёгны бацькі майго.

Ì kazalì âmu maladyâ lûdzì, âkìâ vyras′lì razam z′ ìm, ì skazalì: bac′ka tvoj naklaǔ na nas câžkae ârmo, a ty paslabì nam, - tak skažy ìm: mezenec moj taǔs′cejšy za s′cëgny bac′kì majgo.

11. Бацька мой наклаў на вас цяжкае ярмо, а я павялічу ярмо вашае, бацька мой караў вас бізунамі, а я буду скарпіёнамі.

Bac′ka moj naklaǔ na vas câžkae ârmo, a â pavâlìču ârmo vašae, bac′ka moj karaǔ vas bìzunamì, a â budu skarpìënamì.

12. І прыйшоў Ераваам і ўвесь народ да Раваама на трэці дзень, як загадаў цар, сказаўшы: прыйдзеце да мяне зноў праз тры дні.

Ì pryjšoǔ Eravaam ì ǔves′ narod da Ravaama na trècì dzen′, âk zagadaǔ car, skazaǔšy: pryjdzece da mâne znoǔ praz try dnì.

13. Тады цар адказваў ім сурова, бо пакінуў цар Раваам параду старэйшын, і казаў ім па парадзе маладых людзей так:

Tady car adkazvaǔ ìm surova, bo pakìnuǔ car Ravaam paradu starèjšyn, ì kazaǔ ìm pa paradze maladyh lûdzej tak:

14. бацька мой наклаў на вас цяжкае ярмо, а Я павялічу яго; бацька мой караў вас бізунамі, а я буду скарпіёнамі.

bac′ka moj naklaǔ na vas câžkae ârmo, a Â pavâlìču âgo; bac′ka moj karaǔ vas bìzunamì, a â budu skarpìënamì.

15. І не паслухаўся цар народу, бо так уладжана было ад Бога, каб спраўдзіць Госпаду слова Сваё, якое прамовіў ён праз Ахію Сіламляніна Еравааму, сыну Наватаваму.

Ì ne pasluhaǔsâ car narodu, bo tak uladžana bylo ad Boga, kab spraǔdzìc′ Gospadu slova Svaë, âkoe pramovìǔ ën praz Ahìû Sìlamlânìna Eravaamu, synu Navatavamu.

16. Калі ўвесь Ізраіль убачыў, што ня слухае яго цар, дык адказваў народ цару, кажучы: якая нам доля ў Давідзе? няма нам долі ў сыне Есэевым; па намётах сваіх, Ізраіль, цяпер ведай свой дом, Давідзе. І разышліся ўсе Ізраільцяне па намётах сваіх.

Kalì ǔves′ Ìzraìl′ ubačyǔ, što nâ sluhae âgo car, dyk adkazvaǔ narod caru, kažučy: âkaâ nam dolâ ǔ Davìdze? nâma nam dolì ǔ syne Esèevym; pa namëtah svaìh, Ìzraìl′, câper vedaj svoj dom, Davìdze. Ì razyšlìsâ ǔse Ìzraìl′câne pa namëtah svaìh.

17. Толькі над сынамі Ізраілевымі, якія жылі ў гарадах Юдавых, застаўся царом Раваам.

Tol′kì nad synamì Ìzraìlevymì, âkìâ žylì ǔ garadah Ûdavyh, zastaǔsâ carom Ravaam.

18. І паслаў цар Раваам Аданірама, начальніка над зборам даніны, і закідалі яго сыны Ізраілевыя камянямі, і ён памёр. А цар Раваам пасьпяшаўся сесьці на калясьніцу, каб уцячы ў Ерусалім.

Ì paslaǔ car Ravaam Adanìrama, načal′nìka nad zboram danìny, ì zakìdalì âgo syny Ìzraìlevyâ kamânâmì, ì ën pamër. A car Ravaam pas′pâšaǔsâ ses′cì na kalâs′nìcu, kab ucâčy ǔ Erusalìm.

19. Так адасобіліся Ізраільцяне ад дома Давідавага да сёньня.

Tak adasobìlìsâ Ìzraìl′câne ad doma Davìdavaga da sën′nâ.

11 Кіраўнік

1. І прыбыў Раваам у Ерусалім і склікаў з дома Юдавага і Веньямінавага сто восемдзесят тысяч адборных воінаў, каб ваяваць зь Ізраілем і вярнуць царства Равааму.

Ì prybyǔ Ravaam u Erusalìm ì sklìkaǔ z doma Ûdavaga ì Ven′âmìnavaga sto vosemdzesât tysâč adbornyh voìnaǔ, kab vaâvac′ z′ Ìzraìlem ì vârnuc′ carstva Ravaamu.

2. І было слова Гасподняе Самэю, чалавеку Божаму, і сказана:

Ì bylo slova Gaspodnâe Samèû, čalaveku Božamu, ì skazana:

3. скажы Равааму, сыну Саламонаваму, цару Юдэйскаму, і ўсяму Ізраілю ў племі Юдавым і Веньямінавым:

skažy Ravaamu, synu Salamonavamu, caru Ûdèjskamu, ì ǔsâmu Ìzraìlû ǔ plemì Ûdavym ì Ven′âmìnavym:

4. так кажа Гасподзь: не хадзеце і не пачынайце вайны з братамі вашымі; вяртайцеся кожны ў дом свой, бо Мною зроблена гэта. Яны паслухаліся слоў Гасподніх і вярнуліся з паходу супроць Ераваама.

tak kaža Gaspodz′: ne hadzece ì ne pačynajce vajny z bratamì vašymì; vârtajcesâ kožny ǔ dom svoj, bo Mnoû zroblena gèta. Âny pasluhalìsâ sloǔ Gaspodnìh ì vârnulìsâ z pahodu suproc′ Eravaama.

5. Раваам жыў у Ерусаліме; ён абнёс гарады ў Юдэі сьценамі.

Ravaam žyǔ u Erusalìme; ën abnës garady ǔ Ûdèì s′cenamì.

6. Ён умацаваў Віфляем і Этам і Тэкою,

Ën umacavaǔ Vìflâem ì Ètam ì Tèkoû,

7. і Вэтцур, і Сахо і Адалам,

ì Vètcur, ì Saho ì Adalam,

8. і Гэт і Марэшу, і Зіф

ì Gèt ì Marèšu, ì Zìf

9. і Адараім, і Лахіс і Азэку,

ì Adaraìm, ì Lahìs ì Azèku,

10. і Цору і Аялон і Хэўрон, якія былі ў племі Юдавым і Веньямінавым.

ì Coru ì Aâlon ì Hèǔron, âkìâ bylì ǔ plemì Ûdavym ì Ven′âmìnavym.

11. І ўмацаваў ён крэпасьці гэтыя і паставіў у іх начальнікаў і сховішчы для хлеба і драўніннага алею і віна.

Ì ǔmacavaǔ ën krèpas′cì gètyâ ì pastavìǔ u ìh načal′nìkaǔ ì shovìščy dlâ hleba ì draǔnìnnaga aleû ì vìna.

12. І даў у кожны горад шчыты і дзіды і ўмацаваў іх вельмі добра. І заставаліся за ім Юда і Веньямін.

Ì daǔ u kožny gorad ščyty ì dzìdy ì ǔmacavaǔ ìh vel′mì dobra. Ì zastavalìsâ za ìm Ûda ì Ven′âmìn.

13. І сьвятары і лявіты, якія былі па ўсёй замлі Ізраільскай, сабраліся да яго з усіх межаў,

Ì s′vâtary ì lâvìty, âkìâ bylì pa ǔsëj zamlì Ìzraìl′skaj, sabralìsâ da âgo z usìh mežaǔ,

14. бо пакінулі лявіты свае гарадзкія прадмесьці і свае валоданьні і прыйшлі ў Юдэю і ў Ерусалім, бо пакінуў іх Ераваам і сыны ягоныя ад сьвяшчэнства Гасподняга

bo pakìnulì lâvìty svae garadzkìâ pradmes′cì ì svae valodan′nì ì pryjšlì ǔ Ûdèû ì ǔ Erusalìm, bo pakìnuǔ ìh Eravaam ì syny âgonyâ ad s′vâščènstva Gaspodnâga

15. і паставіў у сябе жрацоў да вышыняў, і да казлоў і да цялят, якіх ён зрабіў.

ì pastavìǔ u sâbe žracoǔ da vyšynâǔ, ì da kazloǔ ì da câlât, âkìh ën zrabìǔ.

16. А за імі і з усіх плямёнаў Ізраілевых прыхільныя сэрцам сваім, каб ісьціць Госпада Бога Ізраілевага, прыходзілі ў Ерусалім, каб прыносіць ахвяры Госпаду Богу бацькоў сваіх.

A za ìmì ì z usìh plâmënaǔ Ìzraìlevyh pryhìl′nyâ sèrcam svaìm, kab ìs′cìc′ Gospada Boga Ìzraìlevaga, pryhodzìlì ǔ Erusalìm, kab prynosìc′ ahvâry Gospadu Bogu bac′koǔ svaìh.

17. І ўмацавалі яны царства Юдава і падтрымлівалі Раваама, сына Саламонавага, тры гады, бо хадзілі шляхам Давіда і Саламона ў гэтыя тры гады.

Ì ǔmacavalì âny carstva Ûdava ì padtrymlìvalì Ravaama, syna Salamonavaga, try gady, bo hadzìlì šlâham Davìda ì Salamona ǔ gètyâ try gady.

18. І ўзяў сабе Раваам за жонку Міхалату, дачку Ерымота, сына Давідавага, і Авіхаіль, дачку Эліява, сына Есэевага,

Ì ǔzâǔ sabe Ravaam za žonku Mìhalatu, dačku Erymota, syna Davìdavaga, ì Avìhaìl′, dačku Èlìâva, syna Esèevaga,

19. і яна нарадзіла яму сыноў: Еўса і Шэмарыю і Загама.

ì âna naradzìla âmu synoǔ: Eǔsa ì Šèmaryû ì Zagama.

20. Пасьля яе ён узяў Мааху, дачку Авэсаломавую, і яна нарадзіла яму Авію і Атая, і Зізу і Шэламіта.

Pas′lâ âe ën uzâǔ Maahu, dačku Avèsalomavuû, ì âna naradzìla âmu Avìû ì Ataâ, ì Zìzu ì Šèlamìta.

21. І кахаў Раам Мааху, дачку Авэсаломавую, больш за ўсіх жонак і наложніц сваіх, бо ён меў васямнаццаць жонак і шэсьцьдзясят наложніц і спарадзіў дваццаць восем сыноў і шэсьцьдзясят дочак.

Ì kahaǔ Raam Maahu, dačku Avèsalomavuû, bol′š za ǔsìh žonak ì naložnìc svaìh, bo ën meǔ vasâmnaccac′ žonak ì šès′c′dzâsât naložnìc ì sparadzìǔ dvaccac′ vosem synoǔ ì šès′c′dzâsât dočak.

22. І паставіў Раваам Авію, сына Маахі, узначальцам і князем над братамі ягонымі, бо хацеў паставіць яго царом.

Ì pastavìǔ Ravaam Avìû, syna Maahì, uznačal′cam ì knâzem nad bratamì âgonymì, bo haceǔ pastavìc′ âgo carom.

23. І дзейнічаў разумна і разаслаў усіх сыноў сваіх па ўсіх землях Юды і Веньяміна ва ўсе ўмацаваныя гарады, і даў ім утрыманьне вялікае і прышукаў многа жонак.

Ì dzejnìčaǔ razumna ì razaslaǔ usìh synoǔ svaìh pa ǔsìh zemlâh Ûdy ì Ven′âmìna va ǔse ǔmacavanyâ garady, ì daǔ ìm utryman′ne vâlìkae ì pryšukaǔ mnoga žonak.

12 Кіраўнік

1. Калі царства Раваама ўцьвердзілася, і ён зрабіўся моцны, тады ён пакінуў закон Гасподні, і ўвесь Ізраіль зь ім.

Kalì carstva Ravaama ǔc′verdzìlasâ, ì ën zrabìǔsâ mocny, tady ën pakìnuǔ zakon Gaspodnì, ì ǔves′ Ìzraìl′ z′ ìm.

2. На пятым годзе валадараньня Раваама, Сусакім, цар Егіпецкі, пайшоў на Ерусалім, - бо яны адступіліся ад Госпада, -

Na pâtym godze valadaran′nâ Ravaama, Susakìm, car Egìpeckì, pajšoǔ na Erusalìm, - bo âny adstupìlìsâ ad Gospada, -

3. з тысячаю і дзьвюмастамі калясьніц і шасьцюдзесяцьцю тысячамі коньнікаў; і ня было ліку народу, які прыйшоў зь ім зь Егіпта, Лівійцаў, Сукхітаў і Эфіопаў;

z tysâčaû ì dz′vûmastamì kalâs′nìc ì šas′cûdzesâc′cû tysâčamì kon′nìkaǔ; ì nâ bylo lìku narodu, âkì pryjšoǔ z′ ìm z′ Egìpta, Lìvìjcaǔ, Sukhìtaǔ ì Èfìopaǔ;

4. і ўзяў умацаваныя гарады ў Юдэі і прыйшоў да Ерусаліма.

ì ǔzâǔ umacavanyâ garady ǔ Ûdèì ì pryjšoǔ da Erusalìma.

5. Тады Самэй прарок прыйшоў да Раваама і князёў Юдэі, якія сабраліся ў Ерусалім, ратуючыся ад Сусакіма, і сказаў ім: так кажа Гасподзь: вы пакінулі Мяне, затое і Я пакіну вас у рукі Сусакіму.

Tady Samèj prarok pryjšoǔ da Ravaama ì knâzëǔ Ûdèì, âkìâ sabralìsâ ǔ Erusalìm, ratuûčysâ ad Susakìma, ì skazaǔ ìm: tak kaža Gaspodz′: vy pakìnulì Mâne, zatoe ì Â pakìnu vas u rukì Susakìmu.

6. І ўпакорыліся князі Ізраілевыя і цар і сказалі: справядлівы Гасподзь.

Ì ǔpakorylìsâ knâzì Ìzraìlevyâ ì car ì skazalì: spravâdlìvy Gaspodz′.

7. Калі ўбачыў Гасподзь, што яны ўпакорыліся, тады было слова Гасподняе Самэю, і сказана: яны ўпакорыліся; ня зьнішчу іх і неўзабаве дам і ўратаваньне, і не пральецца гнеў Мой на Ерусалім рукою Сусакіма;

Kalì ǔbačyǔ Gaspodz′, što âny ǔpakorylìsâ, tady bylo slova Gaspodnâe Samèû, ì skazana: âny ǔpakorylìsâ; nâ z′nìšču ìh ì neǔzabave dam ì ǔratavan′ne, ì ne pral′ecca gneǔ Moj na Erusalìm rukoû Susakìma;

8. аднак яны будуць слугамі ягонымі, каб ведалі, як служыць Мне і служыць царствам зямным.

adnak âny buduc′ slugamì âgonymì, kab vedalì, âk služyc′ Mne ì služyc′ carstvam zâmnym.

9. І прыйшоў Сусакім, цар Егіпецкі, ў Ерусалім і ўзяў скарбы дома Гасподняга і скарбы дома царскага; усё ўзяў ён, узяў і шчыты залатыя, якія зрабіў Саламон.

Ì pryjšoǔ Susakìm, car Egìpeckì, ǔ Erusalìm ì ǔzâǔ skarby doma Gaspodnâga ì skarby doma carskaga; usë ǔzâǔ ën, uzâǔ ì ščyty zalatyâ, âkìâ zrabìǔ Salamon.

10. І зрабіў цар Раваам замест іх шчыты медныя, і аддаў іх на рукі начальнікам целаахоўцаў, якія ахоўвалі ўваход дома царскага.

Ì zrabìǔ car Ravaam zamest ìh ščyty mednyâ, ì addaǔ ìh na rukì načal′nìkam celaahoǔcaǔ, âkìâ ahoǔvalì ǔvahod doma carskaga.

11. Калі выходзіў цар у дом Гасподні, прыходзілі целаахоўцы і несьлі іх, і потым зноў выносілі іх у палату целаахоўцаў.

Kalì vyhodzìǔ car u dom Gaspodnì, pryhodzìlì celaahoǔcy ì nes′lì ìh, ì potym znoǔ vynosìlì ìh u palatu celaahoǔcaǔ.

12. І калі ён упакорыўся, тады адхіліўся ад яго гнеў Госпада, і не загубіў яго да канца; прытым і ў Юдэі было нешта добрае.

Ì kalì ën upakoryǔsâ, tady adhìlìǔsâ ad âgo gneǔ Gospada, ì ne zagubìǔ âgo da kanca; prytym ì ǔ Ûdèì bylo nešta dobrae.

13. І ўмацаваўся цар Раваам у Ерусаліме і валадарыў. Сорак адзін год было Равааму, калі ён зацараваў, і сямнаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме, у горадзе, які з усіх плямёнаў Ізраілевых выбраў Гасподзь, каб там было імя Ягонае. Імя маці яго Наама, Аманіцянка.

Ì ǔmacavaǔsâ car Ravaam u Erusalìme ì valadaryǔ. Sorak adzìn god bylo Ravaamu, kalì ën zacaravaǔ, ì sâmnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme, u goradze, âkì z usìh plâmënaǔ Ìzraìlevyh vybraǔ Gaspodz′, kab tam bylo ìmâ Âgonae. Ìmâ macì âgo Naama, Amanìcânka.

14. І рабіў ён ліхое, бо ня схіліў сэрца свайго да таго, каб уісьціць Госпада.

Ì rabìǔ ën lìhoe, bo nâ shìlìǔ sèrca svajgo da tago, kab uìs′cìc′ Gospada.

15. Дзеі Раваамавыя, першыя і апошнія, апісаны ў запісах Самэя прарока і Ады празорліўца пры радаводах. І былі войны ў Раваама зь Ераваамам ва ўсе дні.

Dzeì Ravaamavyâ, peršyâ ì apošnìâ, apìsany ǔ zapìsah Samèâ praroka ì Ady prazorlìǔca pry radavodah. Ì bylì vojny ǔ Ravaama z′ Eravaamam va ǔse dnì.

16. І спачыў Раваам з бацькамі сваімі і пахаваны ў горадзе Давідавым. І зацараваў Авія, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ravaam z bac′kamì svaìmì ì pahavany ǔ goradze Davìdavym. Ì zacaravaǔ Avìâ, syn âgony, zamest âgo.

13 Кіраўнік

1. На васямнаццатым годзе валадараньня Ераваама зацараваў Авія над Юдай:

Na vasâmnaccatym godze valadaran′nâ Eravaama zacaravaǔ Avìâ nad Ûdaj:

2. тры гады ён валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Міхая, дачка Урыілавая, з Гівы. І была вайна ў Авіі зь Ераваамам.

try gady ën valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Mìhaâ, dačka Uryìlavaâ, z Gìvy. Ì byla vajna ǔ Avìì z′ Eravaamam.

3. І вывеў Авія на вайну войска зь людзей адважных, з чатырохсот тысяч чалавек адборных; а Ераваам выступіў супроць яго на вайну з васьмюстамі тысяч чалавек, таксама адборных, адважных.

Ì vyveǔ Avìâ na vajnu vojska z′ lûdzej advažnyh, z čatyrohsot tysâč čalavek adbornyh; a Eravaam vystupìǔ suproc′ âgo na vajnu z vas′mûstamì tysâč čalavek, taksama adbornyh, advažnyh.

4. І стаў Авія на вяршыні гары Цэмараімскай, адной з гор Яфрэмавых, і казаў: паслухайце мяне, Ераваам і ўсе Ізраільцяне.

Ì staǔ Avìâ na vâršynì gary Cèmaraìmskaj, adnoj z gor Âfrèmavyh, ì kazaǔ: pasluhajce mâne, Eravaam ì ǔse Ìzraìl′câne.

5. Ці ня ведаеце вы, што Гасподзь Бог Ізраілеў даў царства Давіду над Ізраілем навек, яму і сынам ягоным, па запавеце солі?

Cì nâ vedaece vy, što Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ daǔ carstva Davìdu nad Ìzraìlem navek, âmu ì synam âgonym, pa zapavece solì?

6. Але паўстаў Ераваам, сын Наватаў, раб Саламона, сына Давідавага, і ўзбунтаваўся супроць гаспадара свайго.

Ale paǔstaǔ Eravaam, syn Navataǔ, rab Salamona, syna Davìdavaga, ì ǔzbuntavaǔsâ suproc′ gaspadara svajgo.

7. І сабраліся вакол яго людзі, людзі распусныя, і ўмацаваліся супроць Раваама, сына Саламонавага; а Раваам быў малады і слабы сэрцам і ня ўстояў супроць іх.

Ì sabralìsâ vakol âgo lûdzì, lûdzì raspusnyâ, ì ǔmacavalìsâ suproc′ Ravaama, syna Salamonavaga; a Ravaam byǔ malady ì slaby sèrcam ì nâ ǔstoâǔ suproc′ ìh.

8. І цяпер вы думаеце ўстояць супроць царства Гасподняга ў руцэ сыноў Давідавых, бо вас вялікае мноства, і ў вас залатыя цяляты, якіх Ераваам зрабіў вам багамі.

Ì câper vy dumaece ǔstoâc′ suproc′ carstva Gaspodnâga ǔ rucè synoǔ Davìdavyh, bo vas vâlìkae mnostva, ì ǔ vas zalatyâ câlâty, âkìh Eravaam zrabìǔ vam bagamì.

9. Ці ня вы выгналі сьвятароў Гасподніх, сыноў Аарона, і лявітаў, і паставілі ў сябе сьвятароў, якія ў народаў іншых земляў? Кожны, хто прыходзіць для пасьвячэньня свайго зь цялём і зь сямю баранамі, робіцца ў вас сьвятаром фальшывых багоў.

Cì nâ vy vygnalì s′vâtaroǔ Gaspodnìh, synoǔ Aarona, ì lâvìtaǔ, ì pastavìlì ǔ sâbe s′vâtaroǔ, âkìâ ǔ narodaǔ ìnšyh zemlâǔ? Kožny, hto pryhodzìc′ dlâ pas′vâčèn′nâ svajgo z′ câlëm ì z′ sâmû baranamì, robìcca ǔ vas s′vâtarom fal′šyvyh bagoǔ.

10. А ў нас - Гасподзь Бог наш; мы не пакідалі Яго, і Госпаду служаць сьвятары, сыны Ааронавыя, і лявіты пры сваёй справе.

A ǔ nas - Gaspodz′ Bog naš; my ne pakìdalì Âgo, ì Gospadu služac′ s′vâtary, syny Aaronavyâ, ì lâvìty pry svaëj sprave.

11. І паляць яны Госпаду цэласпаленьні кожнае раніцы і кожнага вечара, і пахучае дымленьне, і кладуць радамі хлябы на стале чыстым, і запальваюць залатую сьвяцільню і лампады яе, каб гарэлі кожнага вечара, бо мы выконваем устаноўленае Госпадам Богам нашым, а вы пакінулі Яго.

Ì palâc′ âny Gospadu cèlaspalen′nì kožnae ranìcy ì kožnaga večara, ì pahučae dymlen′ne, ì kladuc′ radamì hlâby na stale čystym, ì zapal′vaûc′ zalatuû s′vâcìl′nû ì lampady âe, kab garèlì kožnaga večara, bo my vykonvaem ustanoǔlenae Gospadam Bogam našym, a vy pakìnulì Âgo.

12. І вось, у нас на чале Бог, і сьвятары Ягоныя, і трубы гучнагалосыя, каб грымець супроць вас. Сыны Ізраілевыя, не ваюйце з Госпадам Богам бацькоў вашых, бо ня мецьмеце посьпеху.

Ì vos′, u nas na čale Bog, ì s′vâtary Âgonyâ, ì truby gučnagalosyâ, kab grymec′ suproc′ vas. Syny Ìzraìlevyâ, ne vaûjce z Gospadam Bogam bac′koǔ vašyh, bo nâ mec′mece pos′pehu.

13. Між тым Ераваам паслаў атрад у засаду з тылу ім, так што сам ён быў наперадзе Юдэяў, а засада за імі.

Mìž tym Eravaam paslaǔ atrad u zasadu z tylu ìm, tak što sam ën byǔ naperadze Ûdèâǔ, a zasada za ìmì.

14. І азірнуліся Юдэі, і вось, ім бітва сьпераду і ззаду; і залямантавалі яны да Госпада, а сьвятары затрубілі ў трубы.

Ì azìrnulìsâ Ûdèì, ì vos′, ìm bìtva s′peradu ì zzadu; ì zalâmantavalì âny da Gospada, a s′vâtary zatrubìlì ǔ truby.

15. І ўсклікнулі Юдэі. І калі ўсклікнулі Юдэі, Бог пабіў Ераваама і ўсіх Ізраільцянаў перад абліччам Авіі і Юды.

Ì ǔsklìknulì Ûdèì. Ì kalì ǔsklìknulì Ûdèì, Bog pabìǔ Eravaama ì ǔsìh Ìzraìl′cânaǔ perad ablìččam Avìì ì Ûdy.

16. І пабеглі сыны Ізраілевыя ад Юдэяў, і перадаў іх Бог у рукі ім.

Ì pabeglì syny Ìzraìlevyâ ad Ûdèâǔ, ì peradaǔ ìh Bog u rukì ìm.

17. І ўчынілі ў іх Авія і народ ягоны разгром вялікі; і загінула ў Ізраіля пяцьсот тысяч чалавек адборных.

Ì ǔčynìlì ǔ ìh Avìâ ì narod âgony razgrom vâlìkì; ì zagìnula ǔ Ìzraìlâ pâc′sot tysâč čalavek adbornyh.

18. І ўпакорыліся тады сыны Ізраілевыя, і былі моцныя сыны Юдавыя, бо спадзяваліся на Госпада Бога бацькоў сваіх.

Ì ǔpakorylìsâ tady syny Ìzraìlevyâ, ì bylì mocnyâ syny Ûdavyâ, bo spadzâvalìsâ na Gospada Boga bac′koǔ svaìh.

19. І перасьледаваў Авія Ераваама і ўзяў у яго гарады: Вэтыль і залежныя ад яго гарады, і Ешану і залежныя ад яе гарады, і Эфрон і залежныя ад яго гарады.

Ì peras′ledavaǔ Avìâ Eravaama ì ǔzâǔ u âgo garady: Vètyl′ ì zaležnyâ ad âgo garady, ì Ešanu ì zaležnyâ ad âe garady, ì Èfron ì zaležnyâ ad âgo garady.

20. І не ўваходзіў больш у сілу Ераваам у дні Авіі. І пабіў яго Гасподзь, і ён памёр.

Ì ne ǔvahodzìǔ bol′š u sìlu Eravaam u dnì Avìì. Ì pabìǔ âgo Gaspodz′, ì ën pamër.

21. А Авія ўзмацнеў; і ўзяў сабе чатырнаццаць жонак і спарадзіў дваццаць два сыны і шаснаццаць дочак.

A Avìâ ǔzmacneǔ; ì ǔzâǔ sabe čatyrnaccac′ žonak ì sparadzìǔ dvaccac′ dva syny ì šasnaccac′ dočak.

22. Астатнія дзеі Авіі і ягоныя ўчынкі і словы апісаны ў сказаньні прарока Ады.

Astatnìâ dzeì Avìì ì âgonyâ ǔčynkì ì slovy apìsany ǔ skazan′nì praroka Ady.

14 Кіраўнік

1. І спачыў Авія з бацькамі сваімі, і пахавалі яго ў горадзе Давідавым. І зацараваў Аса, сын ягоны, замест яго. У дні ягоныя пакоілася зямля дзесяць гадоў.

Ì spačyǔ Avìâ z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo ǔ goradze Davìdavym. Ì zacaravaǔ Asa, syn âgony, zamest âgo. U dnì âgonyâ pakoìlasâ zâmlâ dzesâc′ gadoǔ.

2. І рабіў Аса добрае і спадобнае ў вачах Госпада Бога свайго;

Ì rabìǔ Asa dobrae ì spadobnae ǔ vačah Gospada Boga svajgo;

3. і адкінуў ён ахвярнікі багоў чужых і вышыні, і разьбіў статуі, і высек прысьвечаныя дрэвы;

ì adkìnuǔ ën ahvârnìkì bagoǔ čužyh ì vyšynì, ì raz′bìǔ statuì, ì vysek prys′večanyâ drèvy;

4. і загадаў Юдэям знайсьці Госпада Бога бацькоў сваіх і выконваць закон і запаведзі;

ì zagadaǔ Ûdèâm znajs′cì Gospada Boga bac′koǔ svaìh ì vykonvac′ zakon ì zapavedzì;

5. і адмяніў ён ва ўсіх гарадах Юдавых вышыні і статуі сонца. І спакойнае было пры ім царства.

ì admânìǔ ën va ǔsìh garadah Ûdavyh vyšynì ì statuì sonca. Ì spakojnae bylo pry ìm carstva.

6. І будаваў ён умацаваныя гарады ў Юдэі, бо спакойная была зямля, і ня было ў яго вайны ў тыя гады, бо Гасподзь даў спакой яму.

Ì budavaǔ ën umacavanyâ garady ǔ Ûdèì, bo spakojnaâ byla zâmlâ, ì nâ bylo ǔ âgo vajny ǔ tyâ gady, bo Gaspodz′ daǔ spakoj âmu.

7. І сказаў ён Юдэям: пабудуем гарады гэтыя і абнясём іх сьценамі зь вежамі, з брамамі і засаўкамі; зямля яшчэ наша, бо мы знайшлі Госпада Бога нашага: мы знайшлі Яго, - і Ён даў нам спакой з усіх бакоў. І пачалі будавацца, і мелі посьпех.

Ì skazaǔ ën Ûdèâm: pabuduem garady gètyâ ì abnâsëm ìh s′cenamì z′ vežamì, z bramamì ì zasaǔkamì; zâmlâ âščè naša, bo my znajšlì Gospada Boga našaga: my znajšlì Âgo, - ì Ën daǔ nam spakoj z usìh bakoǔ. Ì pačalì budavacca, ì melì pos′peh.

8. І было ў Асы ваеннай сілы: узброеных шчытом і дзідай з калена Юдавага трыста тысяч, і з калена Веньямінавага ўзброеных шчытом і стралкоў з лука дзьвесьце восемдзесят тысяч, людзей адважных.

Ì bylo ǔ Asy vaennaj sìly: uzbroenyh ščytom ì dzìdaj z kalena Ûdavaga trysta tysâč, ì z kalena Ven′âmìnavaga ǔzbroenyh ščytom ì stralkoǔ z luka dz′ves′ce vosemdzesât tysâč, lûdzej advažnyh.

9. І выйшаў на іх Зарай Эфіоп з войскам у тысячу тысяч і з трымастамі калясьніц і дайшоў да Марэшы.

Ì vyjšaǔ na ìh Zaraj Èfìop z vojskam u tysâču tysâč ì z trymastamì kalâs′nìc ì dajšoǔ da Marèšy.

10. І выступіў Аса супроць яго, і сышліся на бітву ў даліне Цэфата каля Марэшы.

Ì vystupìǔ Asa suproc′ âgo, ì syšlìsâ na bìtvu ǔ dalìne Cèfata kalâ Marèšy.

11. І заклікаў Аса Госпада Бога свайго і сказаў: Госпадзе, ці не ў Тваёй сіле памагчы моцнаму альбо бясьсіламу? дапамажы ж нам, Госпадзе Божа наш: бо мы на Цябе спадзяёмся і ў імя Тваё мы выйшлі супроць мноства гэтага. Госпадзе! Ты Бог наш: хай не пераможа Цябе чалавек.

Ì zaklìkaǔ Asa Gospada Boga svajgo ì skazaǔ: Gospadze, cì ne ǔ Tvaëj sìle pamagčy mocnamu al′bo bâs′sìlamu? dapamažy ž nam, Gospadze Boža naš: bo my na Câbe spadzâëmsâ ì ǔ ìmâ Tvaë my vyjšlì suproc′ mnostva gètaga. Gospadze! Ty Bog naš: haj ne peramoža Câbe čalavek.

12. І пабіў Гасподзь Эфіопаў перад абліччам Асы і перад абліччам Юды, і пабеглі Эфіопы.

Ì pabìǔ Gaspodz′ Èfìopaǔ perad ablìččam Asy ì perad ablìččam Ûdy, ì pabeglì Èfìopy.

13. І перасьледаваў іх Аса і народ, які быў зь ім, да Герара, і загінулі Эфіопы, так што ў іх нікога не засталося жывога, бо яны пабітыя былі прад Госпадам і перад войскам Ягоным. І набралі здабычы вялікае мноства.

Ì peras′ledavaǔ ìh Asa ì narod, âkì byǔ z′ ìm, da Gerara, ì zagìnulì Èfìopy, tak što ǔ ìh nìkoga ne zastalosâ žyvoga, bo âny pabìtyâ bylì prad Gospadam ì perad vojskam Âgonym. Ì nabralì zdabyčy vâlìkae mnostva.

14. І разбурылі ўсе гарады Вакол Шэрара, бо напала на іх жудасьць ад Госпада; і разрабавалі ўсе гарады і вынесьлі зь іх многа здабычы.

Ì razburylì ǔse garady Vakol Šèrara, bo napala na ìh žudas′c′ ad Gospada; ì razrabavalì ǔse garady ì vynes′lì z′ ìh mnoga zdabyčy.

15. Таксама і пастуховыя буданы пабурылі і забралі мноства статкаў дробнага быдла і вярблюдаў і вярнуліся ў Ерусалім.

Taksama ì pastuhovyâ budany paburylì ì zabralì mnostva statkaǔ drobnaga bydla ì vârblûdaǔ ì vârnulìsâ ǔ Erusalìm.

15 Кіраўнік

1. Тады на Азарыю, сына Адэтавага, сышоў Дух Божы,

Tady na Azaryû, syna Adètavaga, syšoǔ Duh Božy,

2. і выйшаў ён насустрач Асу і сказаў яму: паслухайце мяне, Аса і ўвесь Юда і Веньямін: Гасподзь з вамі, калі вы зь Ім; і калі вы будзеце шукаць Яго, Ён будзе знойдзены вамі; а калі пакінеце Яго, Ён пакіне вас.

ì vyjšaǔ ën nasustrač Asu ì skazaǔ âmu: pasluhajce mâne, Asa ì ǔves′ Ûda ì Ven′âmìn: Gaspodz′ z vamì, kalì vy z′ Ìm; ì kalì vy budzece šukac′ Âgo, Ën budze znojdzeny vamì; a kalì pakìnece Âgo, Ën pakìne vas.

3. Многа дзён Ізраіль будзе бяз Бога сапраўднага і безь сьвятара навучальнага і без закона;

Mnoga dzën Ìzraìl′ budze bâz Boga sapraǔdnaga ì bez′ s′vâtara navučal′naga ì bez zakona;

4. але калі ён павернецца ва ўціску сваім да Госпада Бога Ізраілевага і знойдзе Яго, Ён дасьць ім знайсьці Сябе.

ale kalì ën pavernecca va ǔcìsku svaìm da Gospada Boga Ìzraìlevaga ì znojdze Âgo, Ën das′c′ ìm znajs′cì Sâbe.

5. У тыя часы ня будзе міру ні таму, хто выходзіць, ні хто ўваходзіць, бо вялікія хваляваньні будуць ва ўсіх жыхароў земляў;

U tyâ časy nâ budze mìru nì tamu, hto vyhodzìc′, nì hto ǔvahodzìc′, bo vâlìkìâ hvalâvan′nì buduc′ va ǔsìh žyharoǔ zemlâǔ;

6. народ будзе біцца з народам, і горад з горадам, бо Бог прывядзе іх у хваляваньне вялікімі бедствамі.

narod budze bìcca z narodam, ì gorad z goradam, bo Bog pryvâdze ìh u hvalâvan′ne vâlìkìmì bedstvamì.

7. Але вы ўмацуецеся, і хай не слабнуць рукі вашыя, бо ёсьць адплата за дзеі вашыя.

Ale vy ǔmacuecesâ, ì haj ne slabnuc′ rukì vašyâ, bo ës′c′ adplata za dzeì vašyâ.

8. Калі пачуў Аса словы гэтыя і прароцтва, сына Адэда прарока, дык падбадзёрыўся і выкінуў мярзоты язычніцкія з усёй зямлі Юдавай і Веньямінавай і з гарадоў, якія ён узяў на гары Яфрэмавай, і абнавіў ахвярнік Гасподні, што перад бабінцам Гасподнім.

Kalì pačuǔ Asa slovy gètyâ ì praroctva, syna Adèda praroka, dyk padbadzëryǔsâ ì vykìnuǔ mârzoty âzyčnìckìâ z usëj zâmlì Ûdavaj ì Ven′âmìnavaj ì z garadoǔ, âkìâ ën uzâǔ na gary Âfrèmavaj, ì abnavìǔ ahvârnìk Gaspodnì, što perad babìncam Gaspodnìm.

9. І сабраў усяго Юду і Веньяміна і перасяленцаў, якія жылі зь імі, ад Яфрэма і Манасіі і Сімяона; бо многія ад Ізраіля перайшлі да яго, калі ўбачылі, што Гасподзь Бог яго зь ім.

Ì sabraǔ usâgo Ûdu ì Ven′âmìna ì perasâlencaǔ, âkìâ žylì z′ ìmì, ad Âfrèma ì Manasìì ì Sìmâona; bo mnogìâ ad Ìzraìlâ perajšlì da âgo, kalì ǔbačylì, što Gaspodz′ Bog âgo z′ ìm.

10. І сабраліся ў Ерусаліме ў трэці месяц, на пятнаццатым годзе валадараньня Асы;

Ì sabralìsâ ǔ Erusalìme ǔ trècì mesâc, na pâtnaccatym godze valadaran′nâ Asy;

11. і прынесьлі ў той дзень ахвяру Госпаду са здабычы, якую прывялі, з буйнога быдла сямсот і з дробнага сем тысяч;

ì prynes′lì ǔ toj dzen′ ahvâru Gospadu sa zdabyčy, âkuû pryvâlì, z bujnoga bydla sâmsot ì z drobnaga sem tysâč;

12. і ўступілі ў запавет, каб уісьціць Госпада Бога бацькоў сваіх ад усяго сэрца свайго і ад усёй душы сваёй;

ì ǔstupìlì ǔ zapavet, kab uìs′cìc′ Gospada Boga bac′koǔ svaìh ad usâgo sèrca svajgo ì ad usëj dušy svaëj;

13. і кожны, хто ня будзе шукаць Госпада Бога Ізраілевага, павінен памерці, ці ён малы, ці вялікі, ці мужчына, ці жанчына.

ì kožny, hto nâ budze šukac′ Gospada Boga Ìzraìlevaga, pavìnen pamercì, cì ën maly, cì vâlìkì, cì mužčyna, cì žančyna.

14. І прысягаліся Госпаду гучнагалоса і з заклікамі і пры гуках труб і рагоў.

Ì prysâgalìsâ Gospadu gučnagalosa ì z zaklìkamì ì pry gukah trub ì ragoǔ.

15. І радаваліся ўсе Юдэі гэтай клятве, бо ад усяго сэрца свайго прысягаліся і з усёй рупнасьцю шукалі Яго, і Ён даў ім знайсьці Сябе. І даў ім Гасподзь спакой з усіх бакоў.

Ì radavalìsâ ǔse Ûdèì gètaj klâtve, bo ad usâgo sèrca svajgo prysâgalìsâ ì z usëj rupnas′cû šukalì Âgo, ì Ën daǔ ìm znajs′cì Sâbe. Ì daǔ ìm Gaspodz′ spakoj z usìh bakoǔ.

16. І Мааху, маці сваю, цар Аса пазбавіў царскай годнасьці за тое, што яна зрабіла балвана для дубровы. І скінуў Аса балвана яе, і пасек на кавалкі, і спаліў у даліне Кедрона.

Ì Maahu, macì svaû, car Asa pazbavìǔ carskaj godnas′cì za toe, što âna zrabìla balvana dlâ dubrovy. Ì skìnuǔ Asa balvana âe, ì pasek na kavalkì, ì spalìǔ u dalìne Kedrona.

17. Хоць вышыні ня былі адменены ў Ізраіля, але сэрца Асы было цьвёрда адданае Госпаду ва ўсе дні ягоныя.

Hoc′ vyšynì nâ bylì admeneny ǔ Ìzraìlâ, ale sèrca Asy bylo c′vërda addanae Gospadu va ǔse dnì âgonyâ.

18. і ўнёс ён прысьвечанае бацькам ягоным і сваё прысьвячэньне ў дом Божы, срэбра і золата і посуд.

ì ǔnës ën prys′večanae bac′kam âgonym ì svaë prys′vâčèn′ne ǔ dom Božy, srèbra ì zolata ì posud.

19. І ня было вайны да трыццаць пятага года валадараньня Асы.

Ì nâ bylo vajny da tryccac′ pâtaga goda valadaran′nâ Asy.

16 Кіраўнік

1. На трыццаць шостым годзе валадараньня Асы пайшоў Вааса, цар Ізраільскі, на Юдэю і пачаў будаваць Раму; каб не дазволіць нікому ні сыходзіць ад Асы, цара Юдэйскага, ні прыходзіць да яго.

Na tryccac′ šostym godze valadaran′nâ Asy pajšoǔ Vaasa, car Ìzraìl′skì, na Ûdèû ì pačaǔ budavac′ Ramu; kab ne dazvolìc′ nìkomu nì syhodzìc′ ad Asy, cara Ûdèjskaga, nì pryhodzìc′ da âgo.

2. І вынес Аса срэбра і золата са скарбніц дома Гасподняга і дома царскага і паслаў да Ванадада, цара Сірыйскага, які жыў у Дамаску, кажучы:

Ì vynes Asa srèbra ì zolata sa skarbnìc doma Gaspodnâga ì doma carskaga ì paslaǔ da Vanadada, cara Sìryjskaga, âkì žyǔ u Damasku, kažučy:

3. хай будзе саюз паміж мною і табою, як быў паміж бацькам маім і бацькам тваім: вось я пасылаю табе срэбра і золата: ідзі парві спрымірэнства тваё з Ваасам, царом Ізраільскім; каб ён адступіўся ад мяне.

haj budze saûz pamìž mnoû ì taboû, âk byǔ pamìž bac′kam maìm ì bac′kam tvaìm: vos′ â pasylaû tabe srèbra ì zolata: ìdzì parvì sprymìrènstva tvaë z Vaasam, carom Ìzraìl′skìm; kab ën adstupìǔsâ ad mâne.

4. І паслухаўся Ванадад цара Асы і паслаў ваеначальнікаў, якія былі ў яго, супроць гарадоў Ізраільскіх, і яны спустошылі Іён і Дан і Авэлмаім і ўсе запасы ў гарадах Нэфталімавых.

Ì pasluhaǔsâ Vanadad cara Asy ì paslaǔ vaenačal′nìkaǔ, âkìâ bylì ǔ âgo, suproc′ garadoǔ Ìzraìl′skìh, ì âny spustošylì Ìën ì Dan ì Avèlmaìm ì ǔse zapasy ǔ garadah Nèftalìmavyh.

5. І калі дачуўся пра гэта Вааса, дык перастаў будаваць Раму і спыніў працу сваю.

Ì kalì dačuǔsâ pra gèta Vaasa, dyk perastaǔ budavac′ Ramu ì spynìǔ pracu svaû.

6. А Аса цар сабраў усіх Юдэяў, і яны вывезьлі з Рамы камяні і дрэва, якое ўжываў Вааса на будаўніцтве, - і пабудаваў зь іх Гэву і Міцфу.

A Asa car sabraǔ usìh Ûdèâǔ, ì âny vyvez′lì z Ramy kamânì ì drèva, âkoe ǔžyvaǔ Vaasa na budaǔnìctve, - ì pabudavaǔ z′ ìh Gèvu ì Mìcfu.

7. У той час прыйшоў Ананій празорлівец да Асы, цара Юдэйскага, і сказаў яму: як што ты паспадзяваўся на цара Сірыйскага і не спадзяваўся на Госпада Бога твайго, таму і ўратавалася войска цара Сірыйскага ад рукі тваёй.

U toj čas pryjšoǔ Ananìj prazorlìvec da Asy, cara Ûdèjskaga, ì skazaǔ âmu: âk što ty paspadzâvaǔsâ na cara Sìryjskaga ì ne spadzâvaǔsâ na Gospada Boga tvajgo, tamu ì ǔratavalasâ vojska cara Sìryjskaga ad rukì tvaëj.

8. І ці ня былі Эфіопы і Лівійцы зь сілаю большаю і з калясьніцамі і коньнікамі вельмі шматлікімі? Але як ты спадзяваўся на Госпада, дык Ён аддаў іх у рукі твае,

Ì cì nâ bylì Èfìopy ì Lìvìjcy z′ sìlaû bol′šaû ì z kalâs′nìcamì ì kon′nìkamì vel′mì šmatlìkìmì? Ale âk ty spadzâvaǔsâ na Gospada, dyk Ën addaǔ ìh u rukì tvae,

9. бо вочы Госпада азіраюць усю зямлю, каб падтрымаць тых, чыё сэрца цалкам аддадзена Яму. Безразважліва ты ўчыніў цяпер. За тое ад сёньня будуць у цябе войны.

bo vočy Gospada azìraûc′ usû zâmlû, kab padtrymac′ tyh, čyë sèrca calkam addadzena Âmu. Bezrazvažlìva ty ǔčynìǔ câper. Za toe ad sën′nâ buduc′ u câbe vojny.

10. І разгневаўся Аса на празорліўца і ўвязьніў яго ў цямніцу, бо праз гэта быў раздражнёны на яго; уціскаў Аса і некаторых з народу ў той час.

Ì razgnevaǔsâ Asa na prazorlìǔca ì ǔvâz′nìǔ âgo ǔ câmnìcu, bo praz gèta byǔ razdražnëny na âgo; ucìskaǔ Asa ì nekatoryh z narodu ǔ toj čas.

11. І вось дзеі Асы, першыя і апошнія, апісаны ў кнізе цароў Юдэйскіх і Ізраільскіх.

Ì vos′ dzeì Asy, peršyâ ì apošnìâ, apìsany ǔ knìze caroǔ Ûdèjskìh ì Ìzraìl′skìh.

12. І зрабіўся Аса хворы нагамі на трыццаць дзявятым годзе валадараньня свайго, і хвароба ягоная паднялася да верхніх частак цела; але ён у хваробе сваёй шукаў ня Госпада, а лекараў.

Ì zrabìǔsâ Asa hvory nagamì na tryccac′ dzâvâtym godze valadaran′nâ svajgo, ì hvaroba âgonaâ padnâlasâ da verhnìh častak cela; ale ën u hvarobe svaëj šukaǔ nâ Gospada, a lekaraǔ.

13. І спачыў Аса з бацькамі сваімі і памёр на сорак першым годзе валадараньня свайго.

Ì spačyǔ Asa z bac′kamì svaìmì ì pamër na sorak peršym godze valadaran′nâ svajgo.

14. І пахавалі яго ў магільніцы, якую ён уладзіў сабе ў горадзе Давідавым; і паклалі яго на ложы, якое напоўнілі пахошчамі і рознымі штучнымі масьцямі і спалілі іх для яго вялікае мноства.

Ì pahavalì âgo ǔ magìl′nìcy, âkuû ën uladzìǔ sabe ǔ goradze Davìdavym; ì paklalì âgo na ložy, âkoe napoǔnìlì pahoščamì ì roznymì štučnymì mas′câmì ì spalìlì ìh dlâ âgo vâlìkae mnostva.

17 Кіраўнік

1. І зацараваў Ёсафат, сын ягоны, замест яго; і ўмацаваўся ён супроць Ізраільцян.

Ì zacaravaǔ Ësafat, syn âgony, zamest âgo; ì ǔmacavaǔsâ ën suproc′ Ìzraìl′cân.

2. І паставіў ён войска ва ўсе ўмацаваныя гарады Юдэі і расставіў ахоўнае войска па зямлі Юдэйскай і па гарадах Яфрэмавых, якімі авалодаў Аса, бацька ягоны.

Ì pastavìǔ ën vojska va ǔse ǔmacavanyâ garady Ûdèì ì rasstavìǔ ahoǔnae vojska pa zâmlì Ûdèjskaj ì pa garadah Âfrèmavyh, âkìmì avalodaǔ Asa, bac′ka âgony.

3. І быў Гасподзь зь Ёсафатам, бо ён хадзіў першымі шляхамі Давіда, бацькі свайго, і ня шукаў Ваалаў,

Ì byǔ Gaspodz′ z′ Ësafatam, bo ën hadzìǔ peršymì šlâhamì Davìda, bac′kì svajgo, ì nâ šukaǔ Vaalaǔ,

4. а шукаў ён Бога бацькі і рабіў паводле запаведзяў Ягоных, а не па ўчынках Ізраільцянаў.

a šukaǔ ën Boga bac′kì ì rabìǔ pavodle zapavedzâǔ Âgonyh, a ne pa ǔčynkah Ìzraìl′cânaǔ.

5. І ўцьвердзіў Гасподзь царства ў руцэ ягонай, і давалі ўсе Юдэі дары Ёсафату, і было ў яго многа багацьця і славы.

Ì ǔc′verdzìǔ Gaspodz′ carstva ǔ rucè âgonaj, ì davalì ǔse Ûdèì dary Ësafatu, ì bylo ǔ âgo mnoga bagac′câ ì slavy.

6. І ўзвысілася сэрца ягонае на шляхах Гасподніх; прытым і вышыні адмяніў ён і дубровы ў Юдэі.

Ì ǔzvysìlasâ sèrca âgonae na šlâhah Gaspodnìh; prytym ì vyšynì admânìǔ ën ì dubrovy ǔ Ûdèì.

7. І на трэцім годзе цараваньня свайго ён паслаў князёў сваіх Бэнхаіла і Авадыю, і Захара і Натанаіла і Міхея, каб вучылі па гарадах Юдавых народ,

Ì na trècìm godze caravan′nâ svajgo ën paslaǔ knâzëǔ svaìh Bènhaìla ì Avadyû, ì Zahara ì Natanaìla ì Mìheâ, kab vučylì pa garadah Ûdavyh narod,

8. і зь імі лявітаў: Шэмаю і Нэтанію, і Зэвадыю і Азаіла, і Шэмірамота і Ёнатана, і Аданію і Товію і Тоў-Аданію, і зь імі Элэшаму і Ёрама, сьвятароў.

ì z′ ìmì lâvìtaǔ: Šèmaû ì Nètanìû, ì Zèvadyû ì Azaìla, ì Šèmìramota ì Ënatana, ì Adanìû ì Tovìû ì Toǔ-Adanìû, ì z′ ìmì Èlèšamu ì Ërama, s′vâtaroǔ.

9. І яны вучылі ў Юдэі, маючы з сабою кнігу закона Гасподняга: і абыходзілі ўсе гарады Юдэі і вучылі народ.

Ì âny vučylì ǔ Ûdèì, maûčy z saboû knìgu zakona Gaspodnâga: ì abyhodzìlì ǔse garady Ûdèì ì vučylì narod.

10. І быў страх Гасподні на ўсіх царствах земляў, якія вакол Юдэі, і не ваявалі зь Ёсафатам.

Ì byǔ strah Gaspodnì na ǔsìh carstvah zemlâǔ, âkìâ vakol Ûdèì, ì ne vaâvalì z′ Ësafatam.

11. А ад Філістымлянаў прыносілі Ёсафату дарункі, і ў даніну срэбра; таксама Аравіцяне прыганялі яму дробнае быдла: бараноў сем тысяч сямсот і казлоў сем тысяч сямсот.

A ad Fìlìstymlânaǔ prynosìlì Ësafatu darunkì, ì ǔ danìnu srèbra; taksama Aravìcâne pryganâlì âmu drobnae bydla: baranoǔ sem tysâč sâmsot ì kazloǔ sem tysâč sâmsot.

12. І ўзвышаўся Ёсафат усё больш і больш і пабудаваў у Юдэі крэпасьці і гарады пад запасы.

Ì ǔzvyšaǔsâ Ësafat usë bol′š ì bol′š ì pabudavaǔ u Ûdèì krèpas′cì ì garady pad zapasy.

13. Многа было ў яго запасаў у гарадах Юдэйскіх, а ў Ерусаліме людзей ваенных, адважных.

Mnoga bylo ǔ âgo zapasaǔ u garadah Ûdèjskìh, a ǔ Erusalìme lûdzej vaennyh, advažnyh.

14. І вось сьпіс іх па пакаленьнях іхніх: у Юды начальнікі тысяч: Адна начальнік і ў яго выдатных воінаў трыста тысяч;

Ì vos′ s′pìs ìh pa pakalen′nâh ìhnìh: u Ûdy načal′nìkì tysâč: Adna načal′nìk ì ǔ âgo vydatnyh voìnaǔ trysta tysâč;

15. за ім Ёханан начальнік, і ў яго дзвесьце восемдзесят тысяч;

za ìm Ëhanan načal′nìk, ì ǔ âgo dzves′ce vosemdzesât tysâč;

16. за ім Амасія, сын Зімхры, які прысьвяціў сябе Госпаду, і ў яго дзвесьце тысяч воінаў выдатных.

za ìm Amasìâ, syn Zìmhry, âkì prys′vâcìǔ sâbe Gospadu, ì ǔ âgo dzves′ce tysâč voìnaǔ vydatnyh.

17. У Веньяміна: выдатны воін Эліяда, і ў яго ўзброеных лукам і шчытом дзвесьце тысяч;

U Ven′âmìna: vydatny voìn Èlìâda, ì ǔ âgo ǔzbroenyh lukam ì ščytom dzves′ce tysâč;

18. за ім Егазавад, і ў яго сто восемдзесят тысяч узброеных воінаў.

za ìm Egazavad, ì ǔ âgo sto vosemdzesât tysâč uzbroenyh voìnaǔ.

19. Вось тыя, што служылі цару, звыш тых, якіх расставіў цар ва ўмацаваных гарадах па ўсёй Юдэі.

Vos′ tyâ, što služylì caru, zvyš tyh, âkìh rasstavìǔ car va ǔmacavanyh garadah pa ǔsëj Ûdèì.

18 Кіраўнік

1. І было ў Ёсафата многа багацьця і славы; і парадніўся ён з Ахавам.

Ì bylo ǔ Ësafata mnoga bagac′câ ì slavy; ì paradnìǔsâ ën z Ahavam.

2. І пайшоў празь некалькі гадоў да Ахава ў Самарыю; і закалоў дзеля яго Ахаў мноства быдла дробнага і буйнога, і дзеля людзей, якія былі зь ім, і схіляў яго ісьці на Рамот Галаадскі.

Ì pajšoǔ praz′ nekal′kì gadoǔ da Ahava ǔ Samaryû; ì zakaloǔ dzelâ âgo Ahaǔ mnostva bydla drobnaga ì bujnoga, ì dzelâ lûdzej, âkìâ bylì z′ ìm, ì shìlâǔ âgo ìs′cì na Ramot Galaadskì.

3. І казаў Ахаў, цар Ізраільскі, Ёсафату, цару Юдэйскаму: ці пойдзеш са мною ў Рамот Галаадскі? Той сказаў Яму: як ты, так і я, як твой народ, так і мой народ: іду з табою на вайну`

Ì kazaǔ Ahaǔ, car Ìzraìl′skì, Ësafatu, caru Ûdèjskamu: cì pojdzeš sa mnoû ǔ Ramot Galaadskì? Toj skazaǔ Âmu: âk ty, tak ì â, âk tvoj narod, tak ì moj narod: ìdu z taboû na vajnu`

4. І сказаў Ёсафат цару Ізраільскаму: спытайся сёньня, што скажа Гасподзь.

Ì skazaǔ Ësafat caru Ìzraìl′skamu: spytajsâ sën′nâ, što skaža Gaspodz′.

5. І сабраў цар Ізраільскі прарокаў чатырыста чалавек і сказаў ім: ці ісьці нам на Рамот Галаадскі вайною, ці ўстрымацца? Яны сказалі: ідзі і Бог перадасьць яго ў рукі цара.

Ì sabraǔ car Ìzraìl′skì prarokaǔ čatyrysta čalavek ì skazaǔ ìm: cì ìs′cì nam na Ramot Galaadskì vajnoû, cì ǔstrymacca? Âny skazalì: ìdzì ì Bog peradas′c′ âgo ǔ rukì cara.

6. І сказаў Ёсафат: ці няма тут яшчэ прарока Гасподняга? Спытаемся і ў яго.

Ì skazaǔ Ësafat: cì nâma tut âščè praroka Gaspodnâga? Spytaemsâ ì ǔ âgo.

7. І сказаў цар Ізраільскі Ёсафату: ёсьць яшчэ адзін чалавек, празь якога можна спытацца ў Госпада; але я ня люблю яго, бо ён не прарочыць пра мяне добрага, а пастаянна прарочыць благое; гэта Міхей сын Емвлая. І сказаў Ёсафат: не кажы так, цару.

Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì Ësafatu: ës′c′ âščè adzìn čalavek, praz′ âkoga možna spytacca ǔ Gospada; ale â nâ lûblû âgo, bo ën ne praročyc′ pra mâne dobraga, a pastaânna praročyc′ blagoe; gèta Mìhej syn Emvlaâ. Ì skazaǔ Ësafat: ne kažy tak, caru.

8. І паклікаў цар Ізраільскі аднаго еўнуха і сказаў: схадзі хутчэй па Міхея, сына Емвлая.

Ì paklìkaǔ car Ìzraìl′skì adnago eǔnuha ì skazaǔ: shadzì hutčèj pa Mìheâ, syna Emvlaâ.

9. А цар Ізраільскі і Ёсафат, цар Юдэйскі, сядзелі кожны на сваім троне, апранутыя ў царскую вопратку; сядзелі на плошчы каля брамы Самарыі, і ўсе прарокі прарочылі перад імі.

A car Ìzraìl′skì ì Ësafat, car Ûdèjskì, sâdzelì kožny na svaìm trone, apranutyâ ǔ carskuû vopratku; sâdzelì na ploščy kalâ bramy Samaryì, ì ǔse prarokì praročylì perad ìmì.

10. І зрабіў сабе Сэдэкія, сын Хэнааны, жалезныя рогі і сказаў: так кажа Гасподзь: імі забадаеш Сірыйцаў да вынішчэньня іх.

Ì zrabìǔ sabe Sèdèkìâ, syn Hènaany, žaleznyâ rogì ì skazaǔ: tak kaža Gaspodz′: ìmì zabadaeš Sìryjcaǔ da vynìščèn′nâ ìh.

11. І ўсе прарокі прарочылі тое самае, кажучы: ідзі на Рамот Галаадскі; будзе посьпех табе, і аддасьць яго Гасподзь у руку цара.

Ì ǔse prarokì praročylì toe samae, kažučy: ìdzì na Ramot Galaadskì; budze pos′peh tabe, ì addas′c′ âgo Gaspodz′ u ruku cara.

12. Пасланец, які пайшоў паклікаць Міхея, казаў яму: вось, прарокі аднагалосна прадказваюць добрае цару; хай бы і тваё слова было такое самае, як кожнага зь іх: скажы і ты добрае.

Paslanec, âkì pajšoǔ paklìkac′ Mìheâ, kazaǔ âmu: vos′, prarokì adnagalosna pradkazvaûc′ dobrae caru; haj by ì tvaë slova bylo takoe samae, âk kožnaga z′ ìh: skažy ì ty dobrae.

13. І сказаў Міхей: жывы Гасподзь, - што скажа мне Бог мой, тое вымаўлю.

Ì skazaǔ Mìhej: žyvy Gaspodz′, - što skaža mne Bog moj, toe vymaǔlû.

14. І прыйшоў ён да цара, і сказаў яму цар: Міхей, ці ісьці нам вайною на Рамот Галаадскі, ці ўстрымацца? І сказаў той: ідзеце, будзе вам посьпех, і яны аддадзены будуць у рукі вашыя.

Ì pryjšoǔ ën da cara, ì skazaǔ âmu car: Mìhej, cì ìs′cì nam vajnoû na Ramot Galaadskì, cì ǔstrymacca? Ì skazaǔ toj: ìdzece, budze vam pos′peh, ì âny addadzeny buduc′ u rukì vašyâ.

15. І сказаў яму цар: колькі разоў мне заклінаць цябе, каб ты не гаварыў мне нічога, акрамя праўды, у імя Гасподняе?

Ì skazaǔ âmu car: kol′kì razoǔ mne zaklìnac′ câbe, kab ty ne gavaryǔ mne nìčoga, akramâ praǔdy, u ìmâ Gaspodnâe?

16. Тады Міхей сказаў: я бачыў усіх сыноў Ізраіля, расьсеяных па горах, як авечак, у якіх няма пастуха, - і сказаў Гасподзь: няма ў іх начальніка, хай вернуцца кожны ў дом свой зь мірам.

Tady Mìhej skazaǔ: â bačyǔ usìh synoǔ Ìzraìlâ, ras′seânyh pa gorah, âk avečak, u âkìh nâma pastuha, - ì skazaǔ Gaspodz′: nâma ǔ ìh načal′nìka, haj vernucca kožny ǔ dom svoj z′ mìram.

17. І сказаў цар Ізраільскі Ёсафату, ці не казаў я табе, што ён не прарочыць пра мяне добрага, а толькі благое?

Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì Ësafatu, cì ne kazaǔ â tabe, što ën ne praročyc′ pra mâne dobraga, a tol′kì blagoe?

18. І сказаў Міхей: дык выслухайце слова Гасподняе: я бачыў Госпада, Які сядзеў на троне Сваім, і ўсё войска нябеснае стаяла праваруч і леваруч ад Яго.

Ì skazaǔ Mìhej: dyk vysluhajce slova Gaspodnâe: â bačyǔ Gospada, Âkì sâdzeǔ na trone Svaìm, ì ǔsë vojska nâbesnae staâla pravaruč ì levaruč ad Âgo.

19. І сказаў Гасподзь: хто звабіў бы Ахава, цара Ізраільскага, каб ён пайшоў і загінуў у Рамоце Галаадскім? І адзін казаў так, другі казаў інакш.

Ì skazaǔ Gaspodz′: hto zvabìǔ by Ahava, cara Ìzraìl′skaga, kab ën pajšoǔ ì zagìnuǔ u Ramoce Galaadskìm? Ì adzìn kazaǔ tak, drugì kazaǔ ìnakš.

20. І выступіў адзін дух, і сказаў прад абліччам Госпада і сказаў: я зваблю яго. І сказаў яму Гасподзь: чым?

Ì vystupìǔ adzìn duh, ì skazaǔ prad ablìččam Gospada ì skazaǔ: â zvablû âgo. Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: čym?

21. Той сказаў: я выйду і буду духам падману ў вуснах усіх прарокаў ягоных. І сказаў Ён: ты звабіш яго, і пасьпееш; ідзі і зрабі так.

Toj skazaǔ: â vyjdu ì budu duham padmanu ǔ vusnah usìh prarokaǔ âgonyh. Ì skazaǔ Ën: ty zvabìš âgo, ì pas′peeš; ìdzì ì zrabì tak.

22. І цяпер, вось папусьціў Гасподзь духа падману ўвайсьці ў вусны гэтых прарокаў тваіх, але Гасподзь сказаў пра цябе нядобрае.

Ì câper, vos′ papus′cìǔ Gaspodz′ duha padmanu ǔvajs′cì ǔ vusny gètyh prarokaǔ tvaìh, ale Gaspodz′ skazaǔ pra câbe nâdobrae.

23. І падышоў Сэдэкія, сын Хэнааны, і ўдарыў Міхея па шчацэ і сказаў: па якой гэта дарозе адышоў ад мяне Дух Гасподні, каб гаварыць у табе?

Ì padyšoǔ Sèdèkìâ, syn Hènaany, ì ǔdaryǔ Mìheâ pa ščacè ì skazaǔ: pa âkoj gèta daroze adyšoǔ ad mâne Duh Gaspodnì, kab gavaryc′ u tabe?

24. І сказаў Міхей: вось ты ўбачыш гэта ў той дзень, калі будзеш бегаць з пакоя ў пакой, каб схавацца.

Ì skazaǔ Mìhej: vos′ ty ǔbačyš gèta ǔ toj dzen′, kalì budzeš begac′ z pakoâ ǔ pakoj, kab shavacca.

25. І сказаў цар Ізраільскі: вазьмеце Міхея і зьвядзеце яго да Амона начальніка горада і да Ёаса, сына цара,

Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì: vaz′mece Mìheâ ì z′vâdzece âgo da Amona načal′nìka gorada ì da Ëasa, syna cara,

26. і скажэце: так кажа цар: пасадзеце гэтага ў цямніцу і кармеце яго хлебам і вадою мала, пакуль я не вярнуся ў міры.

ì skažèce: tak kaža car: pasadzece gètaga ǔ câmnìcu ì karmece âgo hlebam ì vadoû mala, pakul′ â ne vârnusâ ǔ mìry.

27. І сказаў Міхей: калі ты вернешся ў міры, дык мне Гасподзь гаворыць празь мяне. І сказаў: слухайце гэта, усе людзі,

Ì skazaǔ Mìhej: kalì ty vernešsâ ǔ mìry, dyk mne Gaspodz′ gavoryc′ praz′ mâne. Ì skazaǔ: sluhajce gèta, use lûdzì,

28. і пайшоў цар Ізраільскі і Ёсафат, цар Юдэйскі, да Рамота Галаадскага.

ì pajšoǔ car Ìzraìl′skì ì Ësafat, car Ûdèjskì, da Ramota Galaadskaga.

29. І сказаў цар Ізраільскі Ёсафату: я пераапрануся і ўступлю ў бітву, а ты надзень сваю царскую вопратку. І пераапрануўся цар Ізраільскі, і ўступілі ў бітву.

Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì Ësafatu: â peraapranusâ ì ǔstuplû ǔ bìtvu, a ty nadzen′ svaû carskuû vopratku. Ì peraapranuǔsâ car Ìzraìl′skì, ì ǔstupìlì ǔ bìtvu.

30. І цар Сірыйскі загадаў начальнікам калясьніц, якія былі ў яго, сказаўшы: ня бецеся ні з малым, ні зь вялікім, а толькі з адным царом Ізраільскім.

Ì car Sìryjskì zagadaǔ načal′nìkam kalâs′nìc, âkìâ bylì ǔ âgo, skazaǔšy: nâ becesâ nì z malym, nì z′ vâlìkìm, a tol′kì z adnym carom Ìzraìl′skìm.

31. І калі ўбачылі Ёсафата начальнікі калясьніц, дык падумалі: гэта цар Ізраільскі, - і акружылі яго, каб біцца зь ім. Але Ёсафат закрычаў, і Гасподзь памог яму, і адвёў іх Бог ад яго.

Ì kalì ǔbačylì Ësafata načal′nìkì kalâs′nìc, dyk padumalì: gèta car Ìzraìl′skì, - ì akružylì âgo, kab bìcca z′ ìm. Ale Ësafat zakryčaǔ, ì Gaspodz′ pamog âmu, ì advëǔ ìh Bog ad âgo.

32. І калі ўбачылі начальнікі калясьніц, што гэта ня быў цар Ізраільскі, дык павярнулі ад яго.

Ì kalì ǔbačylì načal′nìkì kalâs′nìc, što gèta nâ byǔ car Ìzraìl′skì, dyk pavârnulì ad âgo.

33. Тым часам адзін чалавек выпадкова нацягнуў лук свой, і параніў цара Ізраільскага праз швы латаў. І сказаў ён калясьнічаму: павярні назад, і вязі мяне ад войска, бо я паранены.

Tym časam adzìn čalavek vypadkova nacâgnuǔ luk svoj, ì paranìǔ cara Ìzraìl′skaga praz švy lataǔ. Ì skazaǔ ën kalâs′nìčamu: pavârnì nazad, ì vâzì mâne ad vojska, bo â paraneny.

34. Але бітва таго дня ўзмацнілася і цар Ізраільскі стаяў на калясьніцы насупраць Сірыйцаў да вечара і памёр на захадзе сонца.

Ale bìtva tago dnâ ǔzmacnìlasâ ì car Ìzraìl′skì staâǔ na kalâs′nìcy nasuprac′ Sìryjcaǔ da večara ì pamër na zahadze sonca.

v

19 Кіраўнік

1. І вяртаўся Ёсафат, цар Юдэйскі, у міры ў дом свой у Ерусалім.

Ì vârtaǔsâ Ësafat, car Ûdèjskì, u mìry ǔ dom svoj u Erusalìm.

2. І выступіў насустрач яму Іуй, сын Ананіі, празорлівец, і сказаў цару Ёсафату: ці сьлед было табе дапамагаць бязбожніку і любіць ненавісьнікаў Госпада? За гэта на цябе гнеў ад аблічча Гасподняга.

Ì vystupìǔ nasustrač âmu Ìuj, syn Ananìì, prazorlìvec, ì skazaǔ caru Ësafatu: cì s′led bylo tabe dapamagac′ bâzbožnìku ì lûbìc′ nenavìs′nìkaǔ Gospada? Za gèta na câbe gneǔ ad ablìčča Gaspodnâga.

3. Зрэшты, і добрае знойдзена ў табе, бо ты зьнішчыў куміраў у зямлі Юдэйскай і схіліў сэрца тваё да таго, каб ісьціць Бога.

Zrèšty, ì dobrae znojdzena ǔ tabe, bo ty z′nìščyǔ kumìraǔ u zâmlì Ûdèjskaj ì shìlìǔ sèrca tvaë da tago, kab ìs′cìc′ Boga.

4. І жыў Ёсафат у Ерусаліме. І зноў пачаў ён абыходзіць народ свой ад Вірсавіі да гары Яфрэмавай, і навяртаў іх да Госпада, Бога бацькоў іхніх.

Ì žyǔ Ësafat u Erusalìme. Ì znoǔ pačaǔ ën abyhodzìc′ narod svoj ad Vìrsavìì da gary Âfrèmavaj, ì navârtaǔ ìh da Gospada, Boga bac′koǔ ìhnìh.

5. І паставіў судзьдзяў на зямлі па ўсіх умацаваных гарадах Юдэі, у кожным горадзе,

Ì pastavìǔ sudz′dzâǔ na zâmlì pa ǔsìh umacavanyh garadah Ûdèì, u kožnym goradze,

6. і сказаў судзьдзям: глядзеце, што вы робіце, вы чыніце ня суд чалавечы, а суд Госпада; і Ён з вамі ў справе суду.

ì skazaǔ sudz′dzâm: glâdzece, što vy robìce, vy čynìce nâ sud čalavečy, a sud Gospada; ì Ën z vamì ǔ sprave sudu.

7. Дык вось, хай будзе страх Гасподні на вас: дзейце абачліва, бо няма ў Госпада Бога нашага няпраўды, ні ўвагі на асобы, ні хабарніцтва.

Dyk vos′, haj budze strah Gaspodnì na vas: dzejce abačlìva, bo nâma ǔ Gospada Boga našaga nâpraǔdy, nì ǔvagì na asoby, nì habarnìctva.

8. І ў Ерусаліме прыставіў Ёсафат зь лявітаў і сьвятароў і ўзначальцаў пакаленьняў у Ізраіля да суду Гасподняга і да цяжбінаў. І вярнуліся ў Ерусалім.

Ì ǔ Erusalìme prystavìǔ Ësafat z′ lâvìtaǔ ì s′vâtaroǔ ì ǔznačal′caǔ pakalen′nâǔ u Ìzraìlâ da sudu Gaspodnâga ì da câžbìnaǔ. Ì vârnulìsâ ǔ Erusalìm.

9. І даў ім загад, кажучы: так дзейце ў страху Гасподнім, зь вернасьцю і з чыстым сэрцам:

Ì daǔ ìm zagad, kažučy: tak dzejce ǔ strahu Gaspodnìm, z′ vernas′cû ì z čystym sèrcam:

10. ва ўсякай справе спрэчнай, якая паступіць да вас ад братоў вашых, што жывуць у гарадах сваіх, ці пра праліваньне крыві, ці пра закон запаведзі, пастановы і абрады, настаўляйце іх, каб яны не правініліся прад Госпадам і ня было б гневу Ягонага на вас і на братоў вашых; так дзейнічайце, - і вы не зграшыце.

va ǔsâkaj sprave sprèčnaj, âkaâ pastupìc′ da vas ad bratoǔ vašyh, što žyvuc′ u garadah svaìh, cì pra pralìvan′ne kryvì, cì pra zakon zapavedzì, pastanovy ì abrady, nastaǔlâjce ìh, kab âny ne pravìnìlìsâ prad Gospadam ì nâ bylo b gnevu Âgonaga na vas ì na bratoǔ vašyh; tak dzejnìčajce, - ì vy ne zgrašyce.

11. І вось Амарыя першасьвятар над вамі ва ўсякай дзеі Гасподняй, а Зэвадыя, сын Ісмаілаў, князь дома Юдавага, у кожнай дзеі цара, і наглядчыкі лявіты перад вамі. Будзьце цьвёрдыя і дзейце, і будзе Гасподзь з добрым.

Ì vos′ Amaryâ peršas′vâtar nad vamì va ǔsâkaj dzeì Gaspodnâj, a Zèvadyâ, syn Ìsmaìlaǔ, knâz′ doma Ûdavaga, u kožnaj dzeì cara, ì naglâdčykì lâvìty perad vamì. Budz′ce c′vërdyâ ì dzejce, ì budze Gaspodz′ z dobrym.

20 Кіраўнік

1. Пасля гэтага Маавіцяне і Аманіцяне, а зь імі некаторыя з стараны Мааніцкай, пайшлі вайною на Ёсафата.

Paslâ gètaga Maavìcâne ì Amanìcâne, a z′ ìmì nekatoryâ z starany Maanìckaj, pajšlì vajnoû na Ësafata.

2. І прыйшлі, і данесьлі Ёсафату, кажучы: ідзе на цябе мноства вялікае з-за мора, ад Сірыі, і вось яны ў Хацацон-Тамары, гэта значыць, у Энгеды.

Ì pryjšlì, ì danes′lì Ësafatu, kažučy: ìdze na câbe mnostva vâlìkae z-za mora, ad Sìryì, ì vos′ âny ǔ Hacacon-Tamary, gèta značyc′, u Èngedy.

3. І збаяўся Ёсафат, і павярнуў твар свой ісьціць Госпада, і абвясьціў пост па ўсёй Юдэі.

Ì zbaâǔsâ Ësafat, ì pavârnuǔ tvar svoj ìs′cìc′ Gospada, ì abvâs′cìǔ post pa ǔsëj Ûdèì.

4. І сабраліся Юдэі прасіць дапамогі ў Госпада; з усіх гарадоў Юдавых прыйшлі яны ўмольваць Госпада.

Ì sabralìsâ Ûdèì prasìc′ dapamogì ǔ Gospada; z usìh garadoǔ Ûdavyh pryjšlì âny ǔmol′vac′ Gospada.

5. І стаў Ёсафат на сходзе Юдэяў і Ерусалімлянаў у доме Гасподнім, перад новым дваром,

Ì staǔ Ësafat na shodze Ûdèâǔ ì Erusalìmlânaǔ u dome Gaspodnìm, perad novym dvarom,

6. і сказаў: Госпадзе Божа бацькоў нашых! Ці ня Ты Бог на небе? І Ты валадарыш над усімі царствамі народаў, і ў Тваёй руцэ сіла і моц, і ніхто ня ўстоіць супроць Цябе`

ì skazaǔ: Gospadze Boža bac′koǔ našyh! Cì nâ Ty Bog na nebe? Ì Ty valadaryš nad usìmì carstvamì narodaǔ, ì ǔ Tvaëj rucè sìla ì moc, ì nìhto nâ ǔstoìc′ suproc′ Câbe`

7. Ці ня Ты, Божа наш, выгнаў жыхароў зямлі гэтай перад абліччам народу Твайго Ізраіля і аддаў яе семені Абрагама, сябра Твайго, навек?

Cì nâ Ty, Boža naš, vygnaǔ žyharoǔ zâmlì gètaj perad ablìččam narodu Tvajgo Ìzraìlâ ì addaǔ âe semenì Abragama, sâbra Tvajgo, navek?

8. І яны пасяліліся на ёй і пабудавалі Табе на ёй сьвятыню ў імя Тваё, кажучы:

Ì âny pasâlìlìsâ na ëj ì pabudavalì Tabe na ëj s′vâtynû ǔ ìmâ Tvaë, kažučy:

9. калі прыйдзе на нас бедства: меч карны, альбо пошасьць, альбо голад, дык мы станем перад домам гэтым і прад абліччам Тваім, бо імя Тваё ў доме гэтым; і заклічам Цябе ва ўціску нашым, і Ты пачуеш і выратуеш.

kalì pryjdze na nas bedstva: meč karny, al′bo pošas′c′, al′bo golad, dyk my stanem perad domam gètym ì prad ablìččam Tvaìm, bo ìmâ Tvaë ǔ dome gètym; ì zaklìčam Câbe va ǔcìsku našym, ì Ty pačueš ì vyratueš.

10. І сёньня вось Аманіцяне і Маавіцяне, і жыхары гары Сэіра, празь землі якіх Ты не дазволіў прайсьці Ізраільцянам, калі яны ішлі зь зямлі Егіпецкай, а таму яны абмінулі іх і ня вынішчылі іх,

Ì sën′nâ vos′ Amanìcâne ì Maavìcâne, ì žyhary gary Sèìra, praz′ zemlì âkìh Ty ne dazvolìǔ prajs′cì Ìzraìl′cânam, kalì âny ìšlì z′ zâmlì Egìpeckaj, a tamu âny abmìnulì ìh ì nâ vynìščylì ìh,

11. вось яны плацяць нам тым, што прыйшлі выгнаць нас са спадчыннага валоданьня Твайго, якое Ты аддаў нам.

vos′ âny placâc′ nam tym, što pryjšlì vygnac′ nas sa spadčynnaga valodan′nâ Tvajgo, âkoe Ty addaǔ nam.

12. Божа наш! Ты судзі іх. Бо няма ў нас сілы супроць мноства гэтага вялікага, якое прыйшло на нас, і мы ня ведаем, што рабіць, але да Цябе вочы нашыя.

Boža naš! Ty sudzì ìh. Bo nâma ǔ nas sìly suproc′ mnostva gètaga vâlìkaga, âkoe pryjšlo na nas, ì my nâ vedaem, što rabìc′, ale da Câbe vočy našyâ.

13. І ўсе Юдэі стаялі прад абліччам Гасподнім, і малыя дзеці іхнія, жонкі іхнія і сыны іхнія.

Ì ǔse Ûdèì staâlì prad ablìččam Gaspodnìm, ì malyâ dzecì ìhnìâ, žonkì ìhnìâ ì syny ìhnìâ.

14. Тады на Ёзііла, сына Захара, сына Ванэі, сына Еэла, сына Матаніі, лявіта з сыноў Асафавых, сышоў Дух Гасподні сярод сходу

Tady na Ëzììla, syna Zahara, syna Vanèì, syna Eèla, syna Matanìì, lâvìta z synoǔ Asafavyh, syšoǔ Duh Gaspodnì sârod shodu

15. і сказаў ён: слухайце, усе Юдэі і жыхары Ерусаліма і цар Ёсафат! Так кажа Гасподзь вам: ня бойцеся і не жахайцеся мноства гэтага вялікага, бо ня ваша вайна, а Божая.

ì skazaǔ ën: sluhajce, use Ûdèì ì žyhary Erusalìma ì car Ësafat! Tak kaža Gaspodz′ vam: nâ bojcesâ ì ne žahajcesâ mnostva gètaga vâlìkaga, bo nâ vaša vajna, a Božaâ.

16. Заўтра выступіце супроць іх: вось яны ўзыходзяць на ўзвышша Цыц, і вы знойдзеце іх у канцы даліны, перад пустыняю Еруілам.

Zaǔtra vystupìce suproc′ ìh: vos′ âny ǔzyhodzâc′ na ǔzvyšša Cyc, ì vy znojdzece ìh u kancy dalìny, perad pustynâû Eruìlam.

17. Ня вам біцца гэтым разам; вы станьце, стойце і глядзеце на ратаваньне Гасподняе, пасыланае вам. Юда і Ерусалім, ня бойцеся і не жахайцеся. Заўтра выступіце насустрач ім, і Гасподзь будзе з вамі.

Nâ vam bìcca gètym razam; vy stan′ce, stojce ì glâdzece na ratavan′ne Gaspodnâe, pasylanae vam. Ûda ì Erusalìm, nâ bojcesâ ì ne žahajcesâ. Zaǔtra vystupìce nasustrač ìm, ì Gaspodz′ budze z vamì.

18. І схіліўся Ёсафат тварам да зямлі, і ўсе Юдэі і жыхары Ерусаліма ўпалі прад Госпадам, каб пакланіцца Госпаду.

Ì shìlìǔsâ Ësafat tvaram da zâmlì, ì ǔse Ûdèì ì žyhary Erusalìma ǔpalì prad Gospadam, kab paklanìcca Gospadu.

19. І ўсталі лявіты з сыноў Каатавых, і з сыноў Карэевых - хваліць Госпада Бога Ізраілевага голасам вельмі гучным.

Ì ǔstalì lâvìty z synoǔ Kaatavyh, ì z synoǔ Karèevyh - hvalìc′ Gospada Boga Ìzraìlevaga golasam vel′mì gučnym.

20. І ўсталі яны з самага рана, і выступілі да пустыні Тэкойскай, і калі яны выступілі, устаў Ёсафат і сказаў: паслухайце мяне, Юдэі і жыхары Ерусаліма! Верце Госпаду Богу вашаму, і будзеце цьвёрдыя; верце прарокам Ягоным, і будзе вам посьпех.

Ì ǔstalì âny z samaga rana, ì vystupìlì da pustynì Tèkojskaj, ì kalì âny vystupìlì, ustaǔ Ësafat ì skazaǔ: pasluhajce mâne, Ûdèì ì žyhary Erusalìma! Verce Gospadu Bogu vašamu, ì budzece c′vërdyâ; verce prarokam Âgonym, ì budze vam pos′peh.

21. І раіўся ён з народам, і паставіў сьпевакоў Госпаду, каб яны ў харастве сьвятыні, выступаючы наперадзе ўзброеных, славасловілі і казалі: слаўце Госпада, бо вавек міласьць Ягоная.

Ì raìǔsâ ën z narodam, ì pastavìǔ s′pevakoǔ Gospadu, kab âny ǔ harastve s′vâtynì, vystupaûčy naperadze ǔzbroenyh, slavaslovìlì ì kazalì: slaǔce Gospada, bo vavek mìlas′c′ Âgonaâ.

22. І ў той час, як яны пачалі ўсклікаць і славасловіць, Гасподзь абудзіў нязгодзіцу паміж Аманіцянамі, Маавіцянамі і жыхарамі гары Сэіра, якія прыйшлі ў Юдэю, і былі яны пабітыя:

Ì ǔ toj čas, âk âny pačalì ǔsklìkac′ ì slavaslovìc′, Gaspodz′ abudzìǔ nâzgodzìcu pamìž Amanìcânamì, Maavìcânamì ì žyharamì gary Sèìra, âkìâ pryjšlì ǔ Ûdèû, ì bylì âny pabìtyâ:

23. бо паўсталі Аманіцяне і Маавіцяне на жыхароў гары Сэіра, пабіваючы і зьнішчаючы іх, а калі пакончылі з жыхарамі Сэіра, тады пачалі зьнішчаць адзін аднаго.

bo paǔstalì Amanìcâne ì Maavìcâne na žyharoǔ gary Sèìra, pabìvaûčy ì z′nìščaûčy ìh, a kalì pakončylì z žyharamì Sèìra, tady pačalì z′nìščac′ adzìn adnago.

24. І калі Юдэі прыйшлі на ўзвышша да пустыні і зірнулі на тое шматлюдства, і вось, - трупы ляжаць на зямлі, і няма ацалелага.

Ì kalì Ûdèì pryjšlì na ǔzvyšša da pustynì ì zìrnulì na toe šmatlûdstva, ì vos′, - trupy lâžac′ na zâmlì, ì nâma acalelaga.

25. І прыйшоў Ёсафат і народ ягоны забіраць здабычу, і знайшлі ў іх у мностве і маёмасьць, і вопратку, і каштоўныя рэчы, і набралі сабе столькі, што не маглі несьці. І тры дні яны забіралі здабычу, такая вялікая была яна`

Ì pryjšoǔ Ësafat ì narod âgony zabìrac′ zdabyču, ì znajšlì ǔ ìh u mnostve ì maëmas′c′, ì vopratku, ì kaštoǔnyâ rèčy, ì nabralì sabe stol′kì, što ne maglì nes′cì. Ì try dnì âny zabìralì zdabyču, takaâ vâlìkaâ byla âna`

26. А на чацьвёрты дзень сабраліся ў даліну дабраславеньні, бо там яны дабраславілі Госпада. Таму і называюць тое месца далінаю дабраславеньня да сёньня.

A na čac′vërty dzen′ sabralìsâ ǔ dalìnu dabraslaven′nì, bo tam âny dabraslavìlì Gospada. Tamu ì nazyvaûc′ toe mesca dalìnaû dabraslaven′nâ da sën′nâ.

27. І пайшлі назад усе Юдэі і Ерусалімляне і Ёсафат на чале іх, каб вярнуцца ў Ерусалім зь весялосьцю, бо даў ім Гасподзь перамогу над ворагамі іхнімі.

Ì pajšlì nazad use Ûdèì ì Erusalìmlâne ì Ësafat na čale ìh, kab vârnucca ǔ Erusalìm z′ vesâlos′cû, bo daǔ ìm Gaspodz′ peramogu nad voragamì ìhnìmì.

28. І прыйшлі ў Ерусалім з псалтырамі і цытрамі і трубамі да дома Гасподняга.

Ì pryjšlì ǔ Erusalìm z psaltyramì ì cytramì ì trubamì da doma Gaspodnâga.

29. І быў страх Божы на ўсіх царствах зямных, калі яны пачулі, што Сам Гасподзь ваяваў супроць ворагаў Ізраіля.

Ì byǔ strah Božy na ǔsìh carstvah zâmnyh, kalì âny pačulì, što Sam Gaspodz′ vaâvaǔ suproc′ voragaǔ Ìzraìlâ.

30. І спакойнае стала царства Ёсафатавае, і даў яму Бог ягоны спакой з усіх бакоў.

Ì spakojnae stala carstva Ësafatavae, ì daǔ âmu Bog âgony spakoj z usìh bakoǔ.

31. Так валадарыў Ёсафат над Юдэяй: трыццаць пяць гадоў было яму, калі зацараваў, і дваццаць пяць гадоў валадарыў у Ерусаліме. Імя маці ягонай Азува, дачка Салаіла.

Tak valadaryǔ Ësafat nad Ûdèâj: tryccac′ pâc′ gadoǔ bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì dvaccac′ pâc′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme. Ìmâ macì âgonaj Azuva, dačka Salaìla.

32. І хадзіў ён шляхам бацькі свайго Асы і ня ўхіляўся ад яго, робячы заўгоднае ў вачах Гасподніх.

Ì hadzìǔ ën šlâham bac′kì svajgo Asy ì nâ ǔhìlâǔsâ ad âgo, robâčy zaǔgodnae ǔ vačah Gaspodnìh.

33. Толькі вышыні ня былі адменены, і народ яшчэ не павярнуў цьвёрда сэрца свайго да Бога бацькоў сваіх.

Tol′kì vyšynì nâ bylì admeneny, ì narod âščè ne pavârnuǔ c′vërda sèrca svajgo da Boga bac′koǔ svaìh.

34. Астатнія дзеі Ёсафата, першыя і апошнія, апісаны ў запісах Іуя, сына Ананіевага, якія ўнесены ў кнігу цароў Ізраілевых.

Astatnìâ dzeì Ësafata, peršyâ ì apošnìâ, apìsany ǔ zapìsah Ìuâ, syna Ananìevaga, âkìâ ǔneseny ǔ knìgu caroǔ Ìzraìlevyh.

35. Але пасля таго ўступіў Ёсафат, цар Юдэйскі, ў зносіны з Ахозіем, царом Ізраільскім, які ўчыняў беззаконна.

Ale paslâ tago ǔstupìǔ Ësafat, car Ûdèjskì, ǔ znosìny z Ahozìem, carom Ìzraìl′skìm, âkì ǔčynâǔ bezzakonna.

36. і паяднаўся зь ім, каб пабудаваць караблі, каб выправіць іх у Тарсіс; і пабудавалі яны караблі ў Эцыён-Гавэры.

ì paâdnaǔsâ z′ ìm, kab pabudavac′ karablì, kab vypravìc′ ìh u Tarsìs; ì pabudavalì âny karablì ǔ Ècyën-Gavèry.

37. І сказаў тады Эліезэр, сын Дадавы з Марэшы, прароцтва на Ёсафата, кажучы: таму што ты ўступіў у зносіны з Ахозіем, дык парушыў Гасподзь дзею тваю. - І разьбіліся караблі, і не маглі ісьці ў Тарсіс.

Ì skazaǔ tady Èlìezèr, syn Dadavy z Marèšy, praroctva na Ësafata, kažučy: tamu što ty ǔstupìǔ u znosìny z Ahozìem, dyk parušyǔ Gaspodz′ dzeû tvaû. - Ì raz′bìlìsâ karablì, ì ne maglì ìs′cì ǔ Tarsìs.

21 Кіраўнік

1. І спачыў Ёсафат з бацькамі сваімі, і пахаваны з бацькамі сваімі ў горадзе Давідавым. І зацараваў Ёрам, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ësafat z bac′kamì svaìmì, ì pahavany z bac′kamì svaìmì ǔ goradze Davìdavym. Ì zacaravaǔ Ëram, syn âgony, zamest âgo.

2. І ў яго былі браты, сыны Ёсафата: Азарыя і Ехііл, і Захар і Азарыя і Міхаіл і Сафатыя: усе гэтыя сыны Ёсафата, цара Ізраілевага.

Ì ǔ âgo bylì braty, syny Ësafata: Azaryâ ì Ehììl, ì Zahar ì Azaryâ ì Mìhaìl ì Safatyâ: use gètyâ syny Ësafata, cara Ìzraìlevaga.

3. І даў ім бацька іхні вялікія дарункі срэбрам і золатам і каштоўнасьцямі, разам з умацаванымі гарадамі ў Юдэі; а царства аддаў Ёраму, бо ён першынец.

Ì daǔ ìm bac′ka ìhnì vâlìkìâ darunkì srèbram ì zolatam ì kaštoǔnas′câmì, razam z umacavanymì garadamì ǔ Ûdèì; a carstva addaǔ Ëramu, bo ën peršynec.

4. І ўступіў Ёрам на царства бацькі свайго і ўмацаваўся, і ўсьмерціў усіх братоў сваіх мячом і таксама некаторых з князёў Ізраілевых;

Ì ǔstupìǔ Ëram na carstva bac′kì svajgo ì ǔmacavaǔsâ, ì ǔs′mercìǔ usìh bratoǔ svaìh mâčom ì taksama nekatoryh z knâzëǔ Ìzraìlevyh;

5. трыццаць два гады было Ёраму, калі зацараваў, і восем гадоў цараваў у Ерусаліме;

tryccac′ dva gady bylo Ëramu, kalì zacaravaǔ, ì vosem gadoǔ caravaǔ u Erusalìme;

6. і хадзіў ён шляхам цароў Ізраільскіх, як рабіў дом Ахаваў, бо дачка Ахава была жонка яго, - і рабіў ён незаўгоднае ў вачах Гасподніх.

ì hadzìǔ ën šlâham caroǔ Ìzraìl′skìh, âk rabìǔ dom Ahavaǔ, bo dačka Ahava byla žonka âgo, - ì rabìǔ ën nezaǔgodnae ǔ vačah Gaspodnìh.

7. Аднак жа не хацеў Гасподзь загубіць дом Давідаў дзеля запавета, які заключыў з Давідам, і таму што абяцаў даць яму сьвяцільню і сынам ягоным на ўсе часы.

Adnak ža ne haceǔ Gaspodz′ zagubìc′ dom Davìdaǔ dzelâ zapaveta, âkì zaklûčyǔ z Davìdam, ì tamu što abâcaǔ dac′ âmu s′vâcìl′nû ì synam âgonym na ǔse časy.

8. У дні ягоныя выйшаў Эдом з-пад улады Юды, і паставілі над сабою цара.

U dnì âgonyâ vyjšaǔ Èdom z-pad ulady Ûdy, ì pastavìlì nad saboû cara.

9. І пайшоў Ёрам з ваеначальнікамі сваімі, і ўсе калясьніцы зь ім; і ўстаўшы ўначы, пабіў Ідумэян, якія акружалі яго, і начальных над калясьніцамі.

Ì pajšoǔ Ëram z vaenačal′nìkamì svaìmì, ì ǔse kalâs′nìcy z′ ìm; ì ǔstaǔšy ǔnačy, pabìǔ Ìdumèân, âkìâ akružalì âgo, ì načal′nyh nad kalâs′nìcamì.

10. Аднак выйшаў Эдом з-пад улады Юды да сёньня. У той час выйшла і Ліўна з-пад улады ягонай, бо ён пакінуў Госпада Бога бацькоў сваіх.

Adnak vyjšaǔ Èdom z-pad ulady Ûdy da sën′nâ. U toj čas vyjšla ì Lìǔna z-pad ulady âgonaj, bo ën pakìnuǔ Gospada Boga bac′koǔ svaìh.

11. Таксама вышыні зладзіў ён на гарах Юдэйскіх, і ўвёў у заблуду жыхароў Ерусаліма і спакусіў Юдэю.

Taksama vyšynì zladzìǔ ën na garah Ûdèjskìh, ì ǔvëǔ u zabludu žyharoǔ Erusalìma ì spakusìǔ Ûdèû.

12. І прыйшло да яго пісьмо ад Ільлі прарока, у якім было сказана: так кажа Гасподзь Бог Давіда, бацькі твайго: за тое, што ты не пайшоў шляхамі Ёсафата, бацькі твайго, і шляхамі Асы, цара Юдэйскага,

Ì pryjšlo da âgo pìs′mo ad Ìl′lì praroka, u âkìm bylo skazana: tak kaža Gaspodz′ Bog Davìda, bac′kì tvajgo: za toe, što ty ne pajšoǔ šlâhamì Ësafata, bac′kì tvajgo, ì šlâhamì Asy, cara Ûdèjskaga,

13. а пайшоў шляхам цароў Ізраільскіх і ўвёў у заблуду Юдэю і жыхароў Ерусаліма, як уводзіў у заблуду дом Ахаваў, а яшчэ і братоў тваіх, дом бацькі твайго, якія лепшыя за цябе, аддаў сьмерці,

a pajšoǔ šlâham caroǔ Ìzraìl′skìh ì ǔvëǔ u zabludu Ûdèû ì žyharoǔ Erusalìma, âk uvodzìǔ u zabludu dom Ahavaǔ, a âščè ì bratoǔ tvaìh, dom bac′kì tvajgo, âkìâ lepšyâ za câbe, addaǔ s′mercì,

14. за тое вось Гасподзь пабіў паражэньнем вялікім народ твой і сыноў тваіх, і жонак тваіх і ўсю маёмасьць тваю,

za toe vos′ Gaspodz′ pabìǔ paražèn′nem vâlìkìm narod tvoj ì synoǔ tvaìh, ì žonak tvaìh ì ǔsû maëmas′c′ tvaû,

15. а цябе самога - хваробаю моцнаю, хваробаю вантробаў тваіх да таго, што будуць выпадаць вантробы твае ад хваробы дзень у дзень.

a câbe samoga - hvarobaû mocnaû, hvarobaû vantrobaǔ tvaìh da tago, što buduc′ vypadac′ vantroby tvae ad hvaroby dzen′ u dzen′.

16. І ўзбунтаваў Гасподзь супроць Ёрама дух Філістымлянаў і Аравіцянаў, сумежных Эфіопам;

Ì ǔzbuntavaǔ Gaspodz′ suproc′ Ërama duh Fìlìstymlânaǔ ì Aravìcânaǔ, sumežnyh Èfìopam;

17. і яны пайшлі на Юдэю і ўварваліся ў яе, і захапілі ўсю маёмасьць, якая была ў доме цара, таксама і сыноў ягоных, і не засталася ў яго сына, акрамя Ахозіі, меншага з сыноў ягоных.

ì âny pajšlì na Ûdèû ì ǔvarvalìsâ ǔ âe, ì zahapìlì ǔsû maëmas′c′, âkaâ byla ǔ dome cara, taksama ì synoǔ âgonyh, ì ne zastalasâ ǔ âgo syna, akramâ Ahozìì, menšaga z synoǔ âgonyh.

18. А пасля ўсяго гэтага пабіў Гасподзь вантробы яго хваробаю нявылечнаю.

A paslâ ǔsâgo gètaga pabìǔ Gaspodz′ vantroby âgo hvarobaû nâvylečnaû.

19. Так было дзень у дзень, а пад канец другога года выпалі вантробы ягоныя ад хваробы ягонай, і ён памёр у ліхіх пакутах; і не спаліў дзеля яго народ ягоны пахошчаў, як рабіў гэта дзеля бацькоў ягоных;

Tak bylo dzen′ u dzen′, a pad kanec drugoga goda vypalì vantroby âgonyâ ad hvaroby âgonaj, ì ën pamër u lìhìh pakutah; ì ne spalìǔ dzelâ âgo narod âgony pahoščaǔ, âk rabìǔ gèta dzelâ bac′koǔ âgonyh;

20. трыццаць два гады было яму, калі зацараваў, і восем гадоў валадарыў у Ерусаліме, і адышоў неаплаканы, і пахавалі яго ў горадзе Давідавым, але ня ў царскіх магільніцах.

tryccac′ dva gady bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì vosem gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme, ì adyšoǔ neaplakany, ì pahavalì âgo ǔ goradze Davìdavym, ale nâ ǔ carskìh magìl′nìcah.

22 Кіраўнік

1. І паставілі царом жыхары Ерусаліма Ахозію, меншага сына ягонага, замест яго, бо ўсіх старэйшых перабіла полчышча, якое прыходзіла з Аравіцянамі да табара, - і зацараваў Ахозія, сын Ёрама, цара Юдэйскага;

Ì pastavìlì carom žyhary Erusalìma Ahozìû, menšaga syna âgonaga, zamest âgo, bo ǔsìh starèjšyh perabìla polčyšča, âkoe pryhodzìla z Aravìcânamì da tabara, - ì zacaravaǔ Ahozìâ, syn Ërama, cara Ûdèjskaga;

2. дваццаць два гады было Ахозію, калі зацараваў, і адзін год валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Гатолія, дачка Амврыя.

dvaccac′ dva gady bylo Ahozìû, kalì zacaravaǔ, ì adzìn god valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Gatolìâ, dačka Amvryâ.

3. Ён таксама хадзіў шляхамі дома Ахававага, бо маці ягоная была дарадчыца яму на беззаконныя дзеі.

Ën taksama hadzìǔ šlâhamì doma Ahavavaga, bo macì âgonaâ byla daradčyca âmu na bezzakonnyâ dzeì.

4. І рабіў ён незаўгоднае ў вачах Гасподніх, падобна дому Ахававаму, бо ён быў яму дарадцам, пасля сьмерці бацькі ягонага, на пагібель яму.

Ì rabìǔ ën nezaǔgodnae ǔ vačah Gaspodnìh, padobna domu Ahavavamu, bo ën byǔ âmu daradcam, paslâ s′mercì bac′kì âgonaga, na pagìbel′ âmu.

5. Таксама прымаючы параду іхнюю, ён пайшоў за Ёрамам, сынам Ахававым, царом Ізраільскім, на вайну супроць Азаіла, цара Сірыйскага, у Рамот Галаадскі. І паранілі Сірыйцы Ёрама,

Taksama prymaûčy paradu ìhnûû, ën pajšoǔ za Ëramam, synam Ahavavym, carom Ìzraìl′skìm, na vajnu suproc′ Azaìla, cara Sìryjskaga, u Ramot Galaadskì. Ì paranìlì Sìryjcy Ërama,

6. і вярнуўся ён у Ізрэель лячыцца ад ранаў, якія прычынілі яму ў Раме, калі ён ваяваў з Азаілам, царом Сірыйскім. Ахозія, сын Ёрама, цар Юдэйскі, прыйшоў наведаць Ёрама, сына Ахававага, у Ізрэель, бо той быў хворы.

ì vârnuǔsâ ën u Ìzrèel′ lâčycca ad ranaǔ, âkìâ pryčynìlì âmu ǔ Rame, kalì ën vaâvaǔ z Azaìlam, carom Sìryjskìm. Ahozìâ, syn Ërama, car Ûdèjskì, pryjšoǔ navedac′ Ërama, syna Ahavavaga, u Ìzrèel′, bo toj byǔ hvory.

7. І ад Бога было гэта на пагібель Ахозіі, што ён прыйшоў да Ёрама: бо пасля прыходу свайго ён выйшаў з Ёрамам супроць Іуя, сына Намэсіевага, якога памазаў Гасподзь на вынішчэньне дома Ахававага.

Ì ad Boga bylo gèta na pagìbel′ Ahozìì, što ën pryjšoǔ da Ërama: bo paslâ pryhodu svajgo ën vyjšaǔ z Ëramam suproc′ Ìuâ, syna Namèsìevaga, âkoga pamazaǔ Gaspodz′ na vynìščèn′ne doma Ahavavaga.

8. Калі чыніў Іуй суд над домам Ахава, тады ён знайшоў князёў Юдэйскіх і сыноў братоў Ахозіі, якія служылі Ахозію, і забіў іх.

Kalì čynìǔ Ìuj sud nad domam Ahava, tady ën znajšoǔ knâzëǔ Ûdèjskìh ì synoǔ bratoǔ Ahozìì, âkìâ služylì Ahozìû, ì zabìǔ ìh.

9. І загадаў ён шукаць Ахозію, і ўзялі яго, калі ён хаваўся ў Самарыі, і прывялі яго да Іуя, і забілі яго, і пахавалі яго, бо казалі: ён сын Ёсафата, які ўісьціў Госпада ад усяго сэрца свайго. І не засталося ў доме Ахозіі, хто мог бы валадарыць.

Ì zagadaǔ ën šukac′ Ahozìû, ì ǔzâlì âgo, kalì ën havaǔsâ ǔ Samaryì, ì pryvâlì âgo da Ìuâ, ì zabìlì âgo, ì pahavalì âgo, bo kazalì: ën syn Ësafata, âkì ǔìs′cìǔ Gospada ad usâgo sèrca svajgo. Ì ne zastalosâ ǔ dome Ahozìì, hto mog by valadaryc′.

10. І Гатолія, маці Ахозіі, убачыўшы, што памёр сын яе, устала і зьнішчыла ўсё царскае племя дома Юдавага.

Ì Gatolìâ, macì Ahozìì, ubačyǔšy, što pamër syn âe, ustala ì z′nìščyla ǔsë carskae plemâ doma Ûdavaga.

11. Але Ёсавэт, дачка царская, узяла Ёаса, сына Ахозіі, і выкрала яго з асяродзьдзя царскіх сыноў, якіх забівалі, і размясьціла яго і карміцельку яго ў спальным пакоі; і такім чынам Ёсавэт, дачка цара Ёрама, жонка Ёдая сьвятара, сястра Ахозіі, схавала Ёаса ад Гатоліі, і не забіла яго.

Ale Ësavèt, dačka carskaâ, uzâla Ëasa, syna Ahozìì, ì vykrala âgo z asârodz′dzâ carskìh synoǔ, âkìh zabìvalì, ì razmâs′cìla âgo ì karmìcel′ku âgo ǔ spal′nym pakoì; ì takìm čynam Ësavèt, dačka cara Ërama, žonka Ëdaâ s′vâtara, sâstra Ahozìì, shavala Ëasa ad Gatolìì, ì ne zabìla âgo.

12. І быў ён у іх у доме Божым хаваны шэсьць гадоў; а Гатолія валадарыла над зямлёю.

Ì byǔ ën u ìh u dome Božym havany šès′c′ gadoǔ; a Gatolìâ valadaryla nad zâmlëû.

23 Кіраўнік

1. А на сёмым годзе ўзбадзёрыўся Ёдай і прыняў у саюз з сабою начальнікаў сотняў: Азарыю, сына Ерахамавага, і Ісмаіла, сына Егахананавага, і Азарыю, сына Авэдавага, і Маасэю, сына Адаі, і Элішафата, сына Зіхры.

A na sëmym godze ǔzbadzëryǔsâ Ëdaj ì prynâǔ u saûz z saboû načal′nìkaǔ sotnâǔ: Azaryû, syna Erahamavaga, ì Ìsmaìla, syna Egahananavaga, ì Azaryû, syna Avèdavaga, ì Maasèû, syna Adaì, ì Èlìšafata, syna Zìhry.

2. І яны прайшлі па Юдэі і сабралі лявітаў з усіх гарадоў Юдэі і ўзначальцаў пакаленьняў Ізраілевых, і прыйшлі ў Ерусалім.

Ì âny prajšlì pa Ûdèì ì sabralì lâvìtaǔ z usìh garadoǔ Ûdèì ì ǔznačal′caǔ pakalen′nâǔ Ìzraìlevyh, ì pryjšlì ǔ Erusalìm.

3. І заключыў увесь сход спрымірэнства ў доме Божым з царом. І сказаў ім Ёдай: вось сын цара павінен быць царом, як сказаў Гасподзь пра сыноў Давідавых.

Ì zaklûčyǔ uves′ shod sprymìrènstva ǔ dome Božym z carom. Ì skazaǔ ìm Ëdaj: vos′ syn cara pavìnen byc′ carom, âk skazaǔ Gaspodz′ pra synoǔ Davìdavyh.

4. Вось што вы зрабеце: траціна вас, што прыходзяць у суботу, са сьвятароў і лявітаў, будзе брамнікамі каля парогаў,

Vos′ što vy zrabece: tracìna vas, što pryhodzâc′ u subotu, sa s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ, budze bramnìkamì kalâ parogaǔ,

5. і траціна пры доме царскім, і траціна каля брамы Есод, а ўвесь народ на дварах дома Гасподняга.

ì tracìna pry dome carskìm, ì tracìna kalâ bramy Esod, a ǔves′ narod na dvarah doma Gaspodnâga.

6. І ніхто хай не заходзіць у дом Гасподні, акрамя сьвятароў і служак зь лявітаў. Яны могуць увайсьці, бо асьвечаныя; а ўвесь народ хай стаіць на варце Гасподняй.

Ì nìhto haj ne zahodzìc′ u dom Gaspodnì, akramâ s′vâtaroǔ ì služak z′ lâvìtaǔ. Âny moguc′ uvajs′cì, bo as′večanyâ; a ǔves′ narod haj staìc′ na varce Gaspodnâj.

7. І хай лявіты абступяць цара з усіх бакоў, кожны са зброяй сваёй у руцэ сваёй, і хто будзе ўваходзіць у храм, хай будзе забіты. І будзьце вы пры цары, калі ён будзе ўваходзіць і выходзіць.

Ì haj lâvìty abstupâc′ cara z usìh bakoǔ, kožny sa zbroâj svaëj u rucè svaëj, ì hto budze ǔvahodzìc′ u hram, haj budze zabìty. Ì budz′ce vy pry cary, kalì ën budze ǔvahodzìc′ ì vyhodzìc′.

8. І зрабілі лявіты і ўсе Юдэі, што загадаў Ёдай сьвятар; і ўзялі кожны людзей сваіх, якія прыходзяць у суботу з тымі, што адыходзяць у суботу, бо не адпусьціў сьвятар Ёдай чэргаў, якія зьмяніліся.

Ì zrabìlì lâvìty ì ǔse Ûdèì, što zagadaǔ Ëdaj s′vâtar; ì ǔzâlì kožny lûdzej svaìh, âkìâ pryhodzâc′ u subotu z tymì, što adyhodzâc′ u subotu, bo ne adpus′cìǔ s′vâtar Ëdaj čèrgaǔ, âkìâ z′mânìlìsâ.

9. І раздаў Ёдай сьвятар начальнікам сотняў дзіды і малыя і вялікія шчыты цара Давіда, якія былі ў доме Божым;

Ì razdaǔ Ëdaj s′vâtar načal′nìkam sotnâǔ dzìdy ì malyâ ì vâlìkìâ ščyty cara Davìda, âkìâ bylì ǔ dome Božym;

10. і паставіў увесь народ, кожнага са зброяю ягонай у руцэ ягонай, ад правага боку храма да левага боку храма, каля ахвярніка і каля дома, вакол цара.

ì pastavìǔ uves′ narod, kožnaga sa zbroâû âgonaj u rucè âgonaj, ad pravaga boku hrama da levaga boku hrama, kalâ ahvârnìka ì kalâ doma, vakol cara.

11. І вывелі сына цара, і ўсклалі на яго вянок і аздобы, і паставілі яго царом; і памазалі яго Ёдай і сыны ягоныя і сказалі: хай жыве цар!

Ì vyvelì syna cara, ì ǔsklalì na âgo vânok ì azdoby, ì pastavìlì âgo carom; ì pamazalì âgo Ëdaj ì syny âgonyâ ì skazalì: haj žyve car!

12. І пачула Гатолія голас народу, які бег і абвяшчаў пра цара, і выйшла да народу ў дом Гасподні,

Ì pačula Gatolìâ golas narodu, âkì beg ì abvâščaǔ pra cara, ì vyjšla da narodu ǔ dom Gaspodnì,

13. і ўбачыла: і вось цар стаіць на ўзвышэньні сваім каля ўваходу, і князі і трубы каля цара, і ўвесь народ зямлі весяліцца, і трубяць у трубы, і сьпевакі са спарудамі музычнымі і ўмелыя ў славаслоўі. І падрала Гатолія вопратку на сабе і закрычала: змова` змова`

ì ǔbačyla: ì vos′ car staìc′ na ǔzvyšèn′nì svaìm kalâ ǔvahodu, ì knâzì ì truby kalâ cara, ì ǔves′ narod zâmlì vesâlìcca, ì trubâc′ u truby, ì s′pevakì sa sparudamì muzyčnymì ì ǔmelyâ ǔ slavasloǔì. Ì padrala Gatolìâ vopratku na sabe ì zakryčala: zmova` zmova`

14. І выклікаў Ёдай сьвятар начальнікаў сотняў, начальнікаў над войскам, і сказаў ім: выведзіце яе прэч, і хто пойдзе за ёю, хай будзе забіты мечам. Бо сьвятар сказаў: ня ўсьмерціце яе ў доме Гасподнім.

Ì vyklìkaǔ Ëdaj s′vâtar načal′nìkaǔ sotnâǔ, načal′nìkaǔ nad vojskam, ì skazaǔ ìm: vyvedzìce âe prèč, ì hto pojdze za ëû, haj budze zabìty mečam. Bo s′vâtar skazaǔ: nâ ǔs′mercìce âe ǔ dome Gaspodnìm.

15. І далі ёй месца, і калі яна прайшла да ўваходу конскае брамы царскага дома, там забілі яе.

Ì dalì ëj mesca, ì kalì âna prajšla da ǔvahodu konskae bramy carskaga doma, tam zabìlì âe.

16. І заключыў Ёдай запавет паміж сабою і ўсім народам і царом, каб быць народам Гасподнім.

Ì zaklûčyǔ Ëdaj zapavet pamìž saboû ì ǔsìm narodam ì carom, kab byc′ narodam Gaspodnìm.

17. І пайшоў увесь народ у капішча Ваала, і разбурылі яго, і ахвярнікі ягоныя і балванаў ягоных пабілі, і Матана, жраца Ваалавага, забілі перад ахвярнікамі.

Ì pajšoǔ uves′ narod u kapìšča Vaala, ì razburylì âgo, ì ahvârnìkì âgonyâ ì balvanaǔ âgonyh pabìlì, ì Matana, žraca Vaalavaga, zabìlì perad ahvârnìkamì.

18. І даручыў Ёдай справы дома Гасподняга сьвятарам і лявітам, як размеркаваў Давід у доме Гасподнім, дзеля прынашэньня цэласпаленьняў Госпаду, як напісана ў законе Майсеевым, з радасьцю і сьпевамі, паводле статуту Давідавага.

Ì daručyǔ Ëdaj spravy doma Gaspodnâga s′vâtaram ì lâvìtam, âk razmerkavaǔ Davìd u dome Gaspodnìm, dzelâ prynašèn′nâ cèlaspalen′nâǔ Gospadu, âk napìsana ǔ zakone Majseevym, z radas′cû ì s′pevamì, pavodle statutu Davìdavaga.

19. І паставіў ён брамнікаў каля брамы дома Гасподняга, каб не ўваходзіў нячысты ў чым-небудзь.

Ì pastavìǔ ën bramnìkaǔ kalâ bramy doma Gaspodnâga, kab ne ǔvahodzìǔ nâčysty ǔ čym-nebudz′.

20. І ўзяў начальнікаў сотняў, і вяльможаў, і начальнікаў у народзе, і ўвесь народ зямлі, і правёў цара з дома Гасподняга і прайшлі праз верхнюю браму ў дом царскі, і пасадзілі цара на царскі трон.

Ì ǔzâǔ načal′nìkaǔ sotnâǔ, ì vâl′možaǔ, ì načal′nìkaǔ u narodze, ì ǔves′ narod zâmlì, ì pravëǔ cara z doma Gaspodnâga ì prajšlì praz verhnûû bramu ǔ dom carskì, ì pasadzìlì cara na carskì tron.

21. І весяліўся ўвесь народ, і горад супакоіўся. А Гатолію забілі мечам.

Ì vesâlìǔsâ ǔves′ narod, ì gorad supakoìǔsâ. A Gatolìû zabìlì mečam.

24 Кіраўнік

1. Сем гадоў было Ёасу, калі зацараваў, і сорак гадоў валадарыў у Ерусаліме; імя маці яго Цыўя зь Вірсавіі.

Sem gadoǔ bylo Ëasu, kalì zacaravaǔ, ì sorak gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgo Cyǔâ z′ Vìrsavìì.

2. і рабіў Ёас заўгоднае ў вачах Гасподніх ва ўсе дні Ёдая сьвятара.

ì rabìǔ Ëas zaǔgodnae ǔ vačah Gaspodnìh va ǔse dnì Ëdaâ s′vâtara.

3. І ўзяў яму Ёдай дзьвюх жонак, і ён меў ад іх сыноў і дочак.

Ì ǔzâǔ âmu Ëdaj dz′vûh žonak, ì ën meǔ ad ìh synoǔ ì dočak.

4. І пасля гэтага прыйшло на сэрца Ёасу абнавіць дом Гасподні,

Ì paslâ gètaga pryjšlo na sèrca Ëasu abnavìc′ dom Gaspodnì,

5. і сабраў ён сьвятароў і лявітаў і сказаў ім: ідзеце па гарадах Юдэі і зьбірайце з усіх Ізраільцянаў срэбра на падтрыманьне дома Бога вашага год у год, і пасьпяшайцеся ў гэтай справе. Але не пасьпяшаліся лявіты.

ì sabraǔ ën s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ ì skazaǔ ìm: ìdzece pa garadah Ûdèì ì z′bìrajce z usìh Ìzraìl′cânaǔ srèbra na padtryman′ne doma Boga vašaga god u god, ì pas′pâšajcesâ ǔ gètaj sprave. Ale ne pas′pâšalìsâ lâvìty.

6. І паклікаў цар Ёдая, узначальца іхняга, і сказаў яму: чаму ты не патрабуеш ад лявітаў, каб яны дастаўлялі зь Юдэі і Ерусаліма даніну, устаноўленую Майсеем, рабом Гасподнім, і зьбіраньнем Ізраільцянаў для скініі сходу?

Ì paklìkaǔ car Ëdaâ, uznačal′ca ìhnâga, ì skazaǔ âmu: čamu ty ne patrabueš ad lâvìtaǔ, kab âny dastaǔlâlì z′ Ûdèì ì Erusalìma danìnu, ustanoǔlenuû Majseem, rabom Gaspodnìm, ì z′bìran′nem Ìzraìl′cânaǔ dlâ skìnìì shodu?

7. Бо бязбожная Гатолія і сыны яе спустошылі дом Божы і ўсё прысьвечанае для дома Божага заўжылі для Ваалаў.

Bo bâzbožnaâ Gatolìâ ì syny âe spustošylì dom Božy ì ǔsë prys′večanae dlâ doma Božaga zaǔžylì dlâ Vaalaǔ.

8. І загадаў цар і зрабілі адну скрынку, і паставілі яе каля ўваходу ў дом Гасподні звонку.

Ì zagadaǔ car ì zrabìlì adnu skrynku, ì pastavìlì âe kalâ ǔvahodu ǔ dom Gaspodnì zvonku.

9. І абвясьцілі па Юдэі і Ерусаліме, каб прыносілі Госпаду даніну, накладзеную Майсеем, рабом Божым, і на Ізраільцянаў у пустыні.

Ì abvâs′cìlì pa Ûdèì ì Erusalìme, kab prynosìlì Gospadu danìnu, nakladzenuû Majseem, rabom Božym, ì na Ìzraìl′cânaǔ u pustynì.

10. І ўзрадаваліся ўсе начальнікі і ўвесь народ, і прыносілі і клалі ў скрынку, пакуль яна не напоўнілася.

Ì ǔzradavalìsâ ǔse načal′nìkì ì ǔves′ narod, ì prynosìlì ì klalì ǔ skrynku, pakul′ âna ne napoǔnìlasâ.

11. У той час, калі прыносілі скрынку царскім чыноўнікам празь лявітаў, і калі яны бачылі, што срэбра многа, прыходзіў пісар цара і даверанік першасьвятара, і высыпалі са скрынкі, і адносілі яго і ставілі яе на сваё месца. Так рабілі яны дзень у дзень, і сабралі многа срэбра.

U toj čas, kalì prynosìlì skrynku carskìm čynoǔnìkam praz′ lâvìtaǔ, ì kalì âny bačylì, što srèbra mnoga, pryhodzìǔ pìsar cara ì daveranìk peršas′vâtara, ì vysypalì sa skrynkì, ì adnosìlì âgo ì stavìlì âe na svaë mesca. Tak rabìlì âny dzen′ u dzen′, ì sabralì mnoga srèbra.

12. і аддавалі яго цар і Ёдай тым, што вялі працу ў доме Гасподнім, і тыя наймалі каменячосаў і цесляў для паднаўленьня дома Гасподнага, таксама кавалёў і меднікаў для ўмацаваньня дома Гасподнага.

ì addavalì âgo car ì Ëdaj tym, što vâlì pracu ǔ dome Gaspodnìm, ì tyâ najmalì kamenâčosaǔ ì ceslâǔ dlâ padnaǔlen′nâ doma Gaspodnaga, taksama kavalëǔ ì mednìkaǔ dlâ ǔmacavan′nâ doma Gaspodnaga.

13. І працавалі майстры работ, і зьдзейсьнілася папраўленьне рукамі іхнімі, і прывялі дом Божы да патрэбнага ладу, і ўмацавалі яго.

Ì pracavalì majstry rabot, ì z′dzejs′nìlasâ papraǔlen′ne rukamì ìhnìmì, ì pryvâlì dom Božy da patrèbnaga ladu, ì ǔmacavalì âgo.

14. І закончыўшы, яны прадставілі цару і Ёдаю рэшту срэбра. І зрабілі зь яго посуд для дома Гасподняга, посуд службовы і чары на цэласпаленьне і іншы посуд залаты і срэбраны. І прыносілі цэласпаленьні ў доме Гасподнім пастаянна ва ўсе дні Ёдая.

Ì zakončyǔšy, âny pradstavìlì caru ì Ëdaû rèštu srèbra. Ì zrabìlì z′ âgo posud dlâ doma Gaspodnâga, posud službovy ì čary na cèlaspalen′ne ì ìnšy posud zalaty ì srèbrany. Ì prynosìlì cèlaspalen′nì ǔ dome Gaspodnìm pastaânna va ǔse dnì Ëdaâ.

15. І састарыўся Ёдай і насыціўшыся днямі жыцьця, памёр: сто трыццаць гадоў было яму, калі ён памёр.

Ì sastaryǔsâ Ëdaj ì nasycìǔšysâ dnâmì žyc′câ, pamër: sto tryccac′ gadoǔ bylo âmu, kalì ën pamër.

16. І пахавалі яго ў горадзе Давідавым з царамі, бо ён рабіў добрае ў Ізраілі і дзеля Бога і дзеля дома Яго.

Ì pahavalì âgo ǔ goradze Davìdavym z caramì, bo ën rabìǔ dobrae ǔ Ìzraìlì ì dzelâ Boga ì dzelâ doma Âgo.

17. Але пасля сьмерці Ёдая прыйшлі князі Юдэйскія і пакланіліся цару, тады цар пачаў слухацца іх,

Ale paslâ s′mercì Ëdaâ pryjšlì knâzì Ûdèjskìâ ì paklanìlìsâ caru, tady car pačaǔ sluhacca ìh,

18. І пакінулі дні Госпада Бога бацькоў сваіх і пачалі служыць дрэвам прысьвечаным і ідалам, - і быў гнеў Гасподні на Юду і Ерусалім за гэтую віну іхнюю.

Ì pakìnulì dnì Gospada Boga bac′koǔ svaìh ì pačalì služyc′ drèvam prys′večanym ì ìdalam, - ì byǔ gneǔ Gaspodnì na Ûdu ì Erusalìm za gètuû vìnu ìhnûû.

19. І Ён пасылаў да іх прарокаў дзеля навароту іх да Госпада, і яны ўмаўлялі іх, але тыя ня слухаліся.

Ì Ën pasylaǔ da ìh prarokaǔ dzelâ navarotu ìh da Gospada, ì âny ǔmaǔlâlì ìh, ale tyâ nâ sluhalìsâ.

20. І Дух Божы ахінуў Захара, сына Ёдая сьвятара, і ён стаў на ўзвышэньні перад народам і сказаў ім: так кажа Гасподзь: навошта вы пераступаеце загады Гасподнія? Ня будзе посьпеху вам, і як вы пакінулі Госпада, так і Ён пакіне вас.

Ì Duh Božy ahìnuǔ Zahara, syna Ëdaâ s′vâtara, ì ën staǔ na ǔzvyšèn′nì perad narodam ì skazaǔ ìm: tak kaža Gaspodz′: navošta vy perastupaece zagady Gaspodnìâ? Nâ budze pos′pehu vam, ì âk vy pakìnulì Gospada, tak ì Ën pakìne vas.

21. І змовіліся супроць яго, і пабілі яго камянямі, па загадзе цара Ёаса, на двары дома Гасподняга.

Ì zmovìlìsâ suproc′ âgo, ì pabìlì âgo kamânâmì, pa zagadze cara Ëasa, na dvary doma Gaspodnâga.

22. І ня ўспомніў цар Ёас дабрадзейства, якое зрабіў яму Ёдай, бацька ягоны, і забіў сына яго. І ён паміраючы казаў: хай бачыць Гасподзь і хай спагоніць.

Ì nâ ǔspomnìǔ car Ëas dabradzejstva, âkoe zrabìǔ âmu Ëdaj, bac′ka âgony, ì zabìǔ syna âgo. Ì ën pamìraûčy kazaǔ: haj bačyc′ Gaspodz′ ì haj spagonìc′.

23. І праз год выступіла супроць яго войска Сірыйскае і ўвайшлі ў Юдэю і ў Ерусалім, і зьнішчылі з народу ўсіх князёў народа, і ўсю здабычу ў іх адаслалі цару ў Дамаск.

Ì praz god vystupìla suproc′ âgo vojska Sìryjskae ì ǔvajšlì ǔ Ûdèû ì ǔ Erusalìm, ì z′nìščylì z narodu ǔsìh knâzëǔ naroda, ì ǔsû zdabyču ǔ ìh adaslalì caru ǔ Damask.

24. Хоць і ў невялікай колькасьці людзей прыходзіла войска Сірыйскае, але Гасподзь перадаў у руку іх вельмі шматлікую сілу за тое, што пакінулі Госпада Бога свайго. І над Ёасам учынілі яны суд,

Hoc′ ì ǔ nevâlìkaj kol′kas′cì lûdzej pryhodzìla vojska Sìryjskae, ale Gaspodz′ peradaǔ u ruku ìh vel′mì šmatlìkuû sìlu za toe, što pakìnulì Gospada Boga svajgo. Ì nad Ëasam učynìlì âny sud,

25. і калі яны пайшлі ад яго, пакінуўшы яго ў цяжкай хваробе, дык склалі супроць яго змову рабы ягоныя, за кроў сына Ёдая сьвятара, і забілі яго на пасьцелі, і ён памёр. І пахавалі яго ў доме Давідавым, але не пахавалі яго ў царскіх магільніцах.

ì kalì âny pajšlì ad âgo, pakìnuǔšy âgo ǔ câžkaj hvarobe, dyk sklalì suproc′ âgo zmovu raby âgonyâ, za kroǔ syna Ëdaâ s′vâtara, ì zabìlì âgo na pas′celì, ì ën pamër. Ì pahavalì âgo ǔ dome Davìdavym, ale ne pahavalì âgo ǔ carskìh magìl′nìcah.

26. А змоўшчыкі супроць яго былі: Завад, сын Шымэаты Аманіцянкі, і Егазавад, сын Шымрыты Маавіцянкі.

A zmoǔščykì suproc′ âgo bylì: Zavad, syn Šymèaty Amanìcânkì, ì Egazavad, syn Šymryty Maavìcânkì.

27. Пра сыноў яго і пра мноства прароцтваў супроць яго і пра ўладкаваньне дома Божага напісана ў кнізе цароў. І зацараваў Амасія, сын ягоны замест яго.

Pra synoǔ âgo ì pra mnostva praroctvaǔ suproc′ âgo ì pra ǔladkavan′ne doma Božaga napìsana ǔ knìze caroǔ. Ì zacaravaǔ Amasìâ, syn âgony zamest âgo.

25 Кіраўнік

1. У дваццаць пяць гадоў зацараваў Амасія і валадарыў у Ерусаліме дваццаць дзевяць гадоў; імя маці ягонай Егаадань зь Ерусаліма.

U dvaccac′ pâc′ gadoǔ zacaravaǔ Amasìâ ì valadaryǔ u Erusalìme dvaccac′ dzevâc′ gadoǔ; ìmâ macì âgonaj Egaadan′ z′ Erusalìma.

2. І рабіў ён заўгоднае ў вачах Гасподніх, але не ад поўнага сэрца.

Ì rabìǔ ën zaǔgodnae ǔ vačah Gaspodnìh, ale ne ad poǔnaga sèrca.

3. Калі ўцьвердзілася за ім царства, тады ён аддаў сьмерці рабоў сваіх, якія забілі цара, бацьку ягонага.

Kalì ǔc′verdzìlasâ za ìm carstva, tady ën addaǔ s′mercì raboǔ svaìh, âkìâ zabìlì cara, bac′ku âgonaga.

4. Але дзяцей іхніх не забіў, бо напісана ў законе, у кнізе Майсеевай, дзе запавядаў Гасподзь, кажучы: не павінны быць забіваныя бацькі за дзяцей, і дзеці не павінны быць забіваныя за бацькоў, а кожны за сваё злачынства павінен памерці.

Ale dzâcej ìhnìh ne zabìǔ, bo napìsana ǔ zakone, u knìze Majseevaj, dze zapavâdaǔ Gaspodz′, kažučy: ne pavìnny byc′ zabìvanyâ bac′kì za dzâcej, ì dzecì ne pavìnny byc′ zabìvanyâ za bac′koǔ, a kožny za svaë zlačynstva pavìnen pamercì.

5. І сабраў Амасія Юдэяў і паставіў іх па пакаленьнях пад уладу тысчнікаў і сотнікаў, усіх Юдэяў і Веньямініцянаў, і пералічыў іх ад дваццаці гадоў і вышэй, і аказалася іх трыста тысяч чалавек адборных, якія ходзяць на вайну і трымаюць дзіду і шчыт.

Ì sabraǔ Amasìâ Ûdèâǔ ì pastavìǔ ìh pa pakalen′nâh pad uladu tysčnìkaǔ ì sotnìkaǔ, usìh Ûdèâǔ ì Ven′âmìnìcânaǔ, ì peralìčyǔ ìh ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, ì akazalasâ ìh trysta tysâč čalavek adbornyh, âkìâ hodzâc′ na vajnu ì trymaûc′ dzìdu ì ščyt.

6. І наняў зь Ізраільцянаў сто тысяч адважных воінаў за сто талантаў срэбра.

Ì nanâǔ z′ Ìzraìl′cânaǔ sto tysâč advažnyh voìnaǔ za sto talantaǔ srèbra.

7. Але чалавек Божы прыйшоў да яго і сказаў: цару` хай ня ідзе з табою войска Ізраільскае, бо няма Госпада зь Ізраільцянамі, з усімі сынамі Яфрэма.

Ale čalavek Božy pryjšoǔ da âgo ì skazaǔ: caru` haj nâ ìdze z taboû vojska Ìzraìl′skae, bo nâma Gospada z′ Ìzraìl′cânamì, z usìmì synamì Âfrèma.

8. А ідзі ты адзін, рабі дзею, мужна спасобнічай на вайне. Інакш паваліць цябе Бог перад тварам ворага, бо ёсьць сіла ў Бога падтрымаць і паваліць.

A ìdzì ty adzìn, rabì dzeû, mužna spasobnìčaj na vajne. Ìnakš pavalìc′ câbe Bog perad tvaram voraga, bo ës′c′ sìla ǔ Boga padtrymac′ ì pavalìc′.

9. І сказаў Амасія чалавеку Божаму: што ж рабіць са ста талантамі, якія я аддаў войску Ізраільскаму? І сказаў чалавек Божы: Гасподзь можа даць табе больш за гэта.

Ì skazaǔ Amasìâ čalaveku Božamu: što ž rabìc′ sa sta talantamì, âkìâ â addaǔ vojsku Ìzraìl′skamu? Ì skazaǔ čalavek Božy: Gaspodz′ moža dac′ tabe bol′š za gèta.

10. І аддзяліў іх Амасія, - войска, якое прышло да яго зь зямлі Яфрэмавай, - каб яны ішлі на сваё месца. І запаліўся моцна іхні гнеў на Юдэю, і яны пайшлі назад у сваё месца, у запале гневу.

Ì addzâlìǔ ìh Amasìâ, - vojska, âkoe pryšlo da âgo z′ zâmlì Âfrèmavaj, - kab âny ìšlì na svaë mesca. Ì zapalìǔsâ mocna ìhnì gneǔ na Ûdèû, ì âny pajšlì nazad u svaë mesca, u zapale gnevu.

11. А Амасія адважыўся і павёў народ свой, і пайшоў у даліну Саляную і пабіў сыноў Сэіра дзесяць тысяч;

A Amasìâ advažyǔsâ ì pavëǔ narod svoj, ì pajšoǔ u dalìnu Salânuû ì pabìǔ synoǔ Sèìra dzesâc′ tysâč;

12. і дзесяць тысяч жывых узялі сыны Юдавыя ў палон, і прывялі іх на вяршыню скалы, і скінулі іх зь вяршыні скалы, і ўсе яны разьбіліся цалкам.

ì dzesâc′ tysâč žyvyh uzâlì syny Ûdavyâ ǔ palon, ì pryvâlì ìh na vâršynû skaly, ì skìnulì ìh z′ vâršynì skaly, ì ǔse âny raz′bìlìsâ calkam.

13. А войска, якое Амасія адаслаў назад, каб яно не хадзіла зь ім на вайну, рассыпалася па гарадах Юдэі ад Самарыі да Вэтарона і перабіла ў іх тры тысячы, і нарабавала шмат здабычы.

A vojska, âkoe Amasìâ adaslaǔ nazad, kab âno ne hadzìla z′ ìm na vajnu, rassypalasâ pa garadah Ûdèì ad Samaryì da Vètarona ì perabìla ǔ ìh try tysâčy, ì narabavala šmat zdabyčy.

14. Амасія, прыйшоўшы пасля паражэньня Ідумэянаў, прынёс багоў сыноў Сэіра і пакінуў іх у сябе багамі, і перад імі кланяўся і ім кадзіў.

Amasìâ, pryjšoǔšy paslâ paražèn′nâ Ìdumèânaǔ, prynës bagoǔ synoǔ Sèìra ì pakìnuǔ ìh u sâbe bagamì, ì perad ìmì klanâǔsâ ì ìm kadzìǔ.

15. І загарэўся гнеў Госпада на Амасію, і паслаў Ён да яго прарока, і той сказаў яму: навошта ты прыходзіш да багоў народу гэтага, якія ня выбавілі народу свайго ад рукі тваёй?

Ì zagarèǔsâ gneǔ Gospada na Amasìû, ì paslaǔ Ën da âgo praroka, ì toj skazaǔ âmu: navošta ty pryhodzìš da bagoǔ narodu gètaga, âkìâ nâ vybavìlì narodu svajgo ad rukì tvaëj?

16. Калі ён гаварыў яму, цар адказваў: хіба дарадцам царскім паставілі цябе? перастань, каб не забілі цябе. І перастаў прарок, сказаўшы: ведаю, што рашыў Бог загубіць цябе, таму што ты зрабіў гэта і ня слухаеш рады маёй.

Kalì ën gavaryǔ âmu, car adkazvaǔ: hìba daradcam carskìm pastavìlì câbe? perastan′, kab ne zabìlì câbe. Ì perastaǔ prarok, skazaǔšy: vedaû, što rašyǔ Bog zagubìc′ câbe, tamu što ty zrabìǔ gèta ì nâ sluhaeš rady maëj.

17. І параіўся Амасія, цар Юдэйскі, і паслаў да Ёаса, сына Ёахаза, сына Іуевага, цара Ізраільскага, сказаць: выходзь, пабачымся асабіста.

Ì paraìǔsâ Amasìâ, car Ûdèjskì, ì paslaǔ da Ëasa, syna Ëahaza, syna Ìuevaga, cara Ìzraìl′skaga, skazac′: vyhodz′, pabačymsâ asabìsta.

18. І паслаў Ёас, цар Ізраільскі, да Амасіі, цара Юдэйскага, сказаць: цёран, які на Ліване, паслаў да кедра, які таксама на Ліване, сказаць: аддай дачку сваю за жонку сыну майму. Але прайшлі звяры дзікія, якія на Ліване, і затапталі гэты цёрн.

Ì paslaǔ Ëas, car Ìzraìl′skì, da Amasìì, cara Ûdèjskaga, skazac′: cëran, âkì na Lìvane, paslaǔ da kedra, âkì taksama na Lìvane, skazac′: addaj dačku svaû za žonku synu majmu. Ale prajšlì zvâry dzìkìâ, âkìâ na Lìvane, ì zataptalì gèty cërn.

19. Ты кажаш: вось я пабіў Ідумэянаў, - і ўзьнеслася сэрца тваё да славы. Сядзі лепей у сябе дома. Навошта табе намышляць небясьпечную дзею? Упадзеш ты і Юдэя з табою.

Ty kažaš: vos′ â pabìǔ Ìdumèânaǔ, - ì ǔz′neslasâ sèrca tvaë da slavy. Sâdzì lepej u sâbe doma. Navošta tabe namyšlâc′ nebâs′pečnuû dzeû? Upadzeš ty ì Ûdèâ z taboû.

20. Але не паслухаўся Амасія, бо ад Бога было гэта, каб перадаць іх у руку Ёаса за тое, што пачалі прыходзіць да багоў Ідумэйскіх.

Ale ne pasluhaǔsâ Amasìâ, bo ad Boga bylo gèta, kab peradac′ ìh u ruku Ëasa za toe, što pačalì pryhodzìc′ da bagoǔ Ìdumèjskìh.

21. І выступіў Ёас, цар Ізраільскі, і ўбачыліся асабіста, ён і Амасія, цар Юдэйскі, у Вэтсамісе Юдэйскім.

Ì vystupìǔ Ëas, car Ìzraìl′skì, ì ǔbačylìsâ asabìsta, ën ì Amasìâ, car Ûdèjskì, u Vètsamìse Ûdèjskìm.

22. І былі разьбіты Юдэі Ізраільцянамі, і разьбегліся кожны ў намёт свой.

Ì bylì raz′bìty Ûdèì Ìzraìl′cânamì, ì raz′beglìsâ kožny ǔ namët svoj.

23. І Амасію, цара Юдэйскага, сына Ёаса, сына Ёахазавага, захапіў Ёас, цар Ізраільскі, у Вэтсамісе і прывёў яго ў Ерусалім, і разбурыў сьцяну Ерусалімскую ад брамы Яфрэмавай да брамы вугольнай, на чатырыста локцяў;

Ì Amasìû, cara Ûdèjskaga, syna Ëasa, syna Ëahazavaga, zahapìǔ Ëas, car Ìzraìl′skì, u Vètsamìse ì pryvëǔ âgo ǔ Erusalìm, ì razburyǔ s′cânu Erusalìmskuû ad bramy Âfrèmavaj da bramy vugol′naj, na čatyrysta lokcâǔ;

24. і ўзяў усё золата і срэбра, і ўвесь посуд, які быў у доме Божым у Авэд-Эдома, і скарбы дома царскага, і заложнікаў, і вярнуўся ў Самарыю.

ì ǔzâǔ usë zolata ì srèbra, ì ǔves′ posud, âkì byǔ u dome Božym u Avèd-Èdoma, ì skarby doma carskaga, ì založnìkaǔ, ì vârnuǔsâ ǔ Samaryû.

25. І жыў Амасія, сын Ёсаваў, цар Юдэйскі, пасля сьмерці Ёаса, сына Ёахазавага, цара Ізраільскага, пятнаццаць гадоў.

Ì žyǔ Amasìâ, syn Ësavaǔ, car Ûdèjskì, paslâ s′mercì Ëasa, syna Ëahazavaga, cara Ìzraìl′skaga, pâtnaccac′ gadoǔ.

26. Астатнія дзеі Амасіі, першыя і апошнія, апісаны ў кнізе цароў Юдэйскіх і Ізраільскіх.

Astatnìâ dzeì Amasìì, peršyâ ì apošnìâ, apìsany ǔ knìze caroǔ Ûdèjskìh ì Ìzraìl′skìh.

27. І пасля таго часу, як Амасія адступіў ад Госпада, склалі супроць яго змову ў Ерусаліме, і ён уцёк у Лахіс. І паслалі за ім у Лахіс, і забілі яго там.

Ì paslâ tago času, âk Amasìâ adstupìǔ ad Gospada, sklalì suproc′ âgo zmovu ǔ Erusalìme, ì ën ucëk u Lahìs. Ì paslalì za ìm u Lahìs, ì zabìlì âgo tam.

28. І прывезьлі яго на конях, і пахавалі яго з бацькамі ягонымі ў горадзе Юдавым.

Ì pryvez′lì âgo na konâh, ì pahavalì âgo z bac′kamì âgonymì ǔ goradze Ûdavym.

26 Кіраўнік

1. І ўзяў увесь народ Юдэйскі Азію, якому было шаснаццаць гадоў, і паставіў яго царом на месца бацькі ягонага Амасіі.

Ì ǔzâǔ uves′ narod Ûdèjskì Azìû, âkomu bylo šasnaccac′ gadoǔ, ì pastavìǔ âgo carom na mesca bac′kì âgonaga Amasìì.

2. Ён забудаваў Элат і вярнуў яго Юдэі, пасьля таго як спачыў цар з бацькамі сваімі.

Ën zabudavaǔ Èlat ì vârnuǔ âgo Ûdèì, pas′lâ tago âk spačyǔ car z bac′kamì svaìmì.

3. Шаснаццаць гадоў было Азіі, калі зацараваў, і пяцьдзясят два гады валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Ехалія зь Ерусаліма.

Šasnaccac′ gadoǔ bylo Azìì, kalì zacaravaǔ, ì pâc′dzâsât dva gady valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Ehalìâ z′ Erusalìma.

4. І рабіў ён спадобнае ў вачах Гасподніх гэтак сама, як рабіў Амасія, бацька ягоны;

Ì rabìǔ ën spadobnae ǔ vačah Gaspodnìh gètak sama, âk rabìǔ Amasìâ, bac′ka âgony;

5. і прыходзіў ён да Бога ў дні Захара, які вучыў страху Божаму; і ў тыя дні, калі ён прыходзіў да Госпада, даваў яму Бог посьпех.

ì pryhodzìǔ ën da Boga ǔ dnì Zahara, âkì vučyǔ strahu Božamu; ì ǔ tyâ dnì, kalì ën pryhodzìǔ da Gospada, davaǔ âmu Bog pos′peh.

6. І ён выйшаў і біўся зь Філістымлянамі, і разбурыў сьцены Гэта і сьцены Яўнэі і сьцены Азота; і пабудаваў гарады ў вобласьці Азоцкай і ў Філістымлянаў.

Ì ën vyjšaǔ ì bìǔsâ z′ Fìlìstymlânamì, ì razburyǔ s′ceny Gèta ì s′ceny Âǔnèì ì s′ceny Azota; ì pabudavaǔ garady ǔ voblas′cì Azockaj ì ǔ Fìlìstymlânaǔ.

7. І памагаў яму Бог супроць Філістымлянаў і супроць Аравіцянаў, якія жылі ў Гур-Ваале, і супроць Мэўніцянаў;

Ì pamagaǔ âmu Bog suproc′ Fìlìstymlânaǔ ì suproc′ Aravìcânaǔ, âkìâ žylì ǔ Gur-Vaale, ì suproc′ Mèǔnìcânaǔ;

8. і давалі Аманіцяне даніну Азіі, і дайшло імя яго да межаў Егіпта, таму што ён быў даволі моцны.

ì davalì Amanìcâne danìnu Azìì, ì dajšlo ìmâ âgo da mežaǔ Egìpta, tamu što ën byǔ davolì mocny.

9. І пабудаваў Азія вежы ў Ерусаліме над брамамі вуглавымі і над брамамі даліны і на рагу, і ўмацаваў іх.

Ì pabudavaǔ Azìâ vežy ǔ Erusalìme nad bramamì vuglavymì ì nad bramamì dalìny ì na ragu, ì ǔmacavaǔ ìh.

10. І пабудаваў вежы ў пустыні, і зрабіў многа вадаёмаў, бо меў шмат быдла, і ў нізіне і на раўніне, і землеўладальнікаў і садоўнікаў на гарах і на Карміле, бо ён любіў земляробства.

Ì pabudavaǔ vežy ǔ pustynì, ì zrabìǔ mnoga vadaëmaǔ, bo meǔ šmat bydla, ì ǔ nìzìne ì na raǔnìne, ì zemleǔladal′nìkaǔ ì sadoǔnìkaǔ na garah ì na Karmìle, bo ën lûbìǔ zemlârobstva.

11. Было ў Азіі і войска, якое выходзіла на вайну атрадамі, і па ліку ў сьпісе іх, складзеным рукою Еэла пісца і Маасэі наглядчыка, пад кіраўніцтвам Хананіі, аднаго з галоўных саноўнікаў царскіх.

Bylo ǔ Azìì ì vojska, âkoe vyhodzìla na vajnu atradamì, ì pa lìku ǔ s′pìse ìh, skladzenym rukoû Eèla pìsca ì Maasèì naglâdčyka, pad kìraǔnìctvam Hananìì, adnago z galoǔnyh sanoǔnìkaǔ carskìh.

12. Уся лічба ўзначальцаў пакаленьняў, з адважных воінаў, было дзьве тысячы шасьцьсот,

Usâ lìčba ǔznačal′caǔ pakalen′nâǔ, z advažnyh voìnaǔ, bylo dz′ve tysâčy šas′c′sot,

13. і пад рукою ў іх ваеннай сілы трыста сем тысяч пяцьсот, што ўступалі ў бітву з воінскай мужнасьцю, на дапамогу цару супроць няпрыяцеля.

ì pad rukoû ǔ ìh vaennaj sìly trysta sem tysâč pâc′sot, što ǔstupalì ǔ bìtvu z voìnskaj mužnas′cû, na dapamogu caru suproc′ nâpryâcelâ.

14. І падрыхтаваў для іх Азія, для ўсяго войска, шчыты і дзіды і шаломы і латы, і лукі і прашчныя камяні.

Ì padryhtavaǔ dlâ ìh Azìâ, dlâ ǔsâgo vojska, ščyty ì dzìdy ì šalomy ì laty, ì lukì ì praščnyâ kamânì.

15. І зрабіў ён у Ерусаліме вынаходліва прыдуманыя машыны, каб яны былі на вежах і на вуглах для кіданьня стрэл і вялікіх камянёў. І пранеслася імя яго далёка, бо ён дзівосна асланіў сябе і зрабіўся моцны.

Ì zrabìǔ ën u Erusalìme vynahodlìva prydumanyâ mašyny, kab âny bylì na vežah ì na vuglah dlâ kìdan′nâ strèl ì vâlìkìh kamânëǔ. Ì praneslasâ ìmâ âgo dalëka, bo ën dzìvosna aslanìǔ sâbe ì zrabìǔsâ mocny.

16. Але калі ён зрабіўся моцны, заганарылася сэрца ягонае на пагібель яго, і ён зрабіўся злачынцам прад Госпадам Богам сваім, бо ўвайшоў у храм Гасподні, каб задыміць фіміям на алтары кадзільным.

Ale kalì ën zrabìǔsâ mocny, zaganarylasâ sèrca âgonae na pagìbel′ âgo, ì ën zrabìǔsâ zlačyncam prad Gospadam Bogam svaìm, bo ǔvajšoǔ u hram Gaspodnì, kab zadymìc′ fìmìâm na altary kadzìl′nym.

17. І пайшоў за ім Азарыя сьвятар, і зь ім восемдзесят сьвятароў Гасподніх, людзей выдатных,

Ì pajšoǔ za ìm Azaryâ s′vâtar, ì z′ ìm vosemdzesât s′vâtaroǔ Gaspodnìh, lûdzej vydatnyh,

18. і ўсупрацівіліся Азію цару і сказалі яму: не табе, Азія, кадзіць Госпаду; гэта сьвятарам, сынам Ааронавым, пасьвечаным для каджэньня; выйдзі са сьвятыні, бо ты зрабіў беззаконна, і ня будзе табе гэта ў гонар у Госпада Бога.

ì ǔsupracìvìlìsâ Azìû caru ì skazalì âmu: ne tabe, Azìâ, kadzìc′ Gospadu; gèta s′vâtaram, synam Aaronavym, pas′večanym dlâ kadžèn′nâ; vyjdzì sa s′vâtynì, bo ty zrabìǔ bezzakonna, ì nâ budze tabe gèta ǔ gonar u Gospada Boga.

19. І разгневаўся Азія, - а ў руцэ ў яго кадзільніца для каджэньня; і калі разгневаўся ён на сьвятароў, праказа явілася на лобе ў яго, перад абліччам сьвятароў, у доме Гасподнім, каля алтара кадзільнага.

Ì razgnevaǔsâ Azìâ, - a ǔ rucè ǔ âgo kadzìl′nìca dlâ kadžèn′nâ; ì kalì razgnevaǔsâ ën na s′vâtaroǔ, prakaza âvìlasâ na lobe ǔ âgo, perad ablìččam s′vâtaroǔ, u dome Gaspodnìm, kalâ altara kadzìl′naga.

20. І зірнуў на яго Азарыя першасьвятар і ўсе сьвятары; і вось у яго праказа на лобе ягоным. І змушалі яго выйсьці адтуль, ды і сам ён сьпяшаўся выйсьці, бо пакараў яго Гасподзь.

Ì zìrnuǔ na âgo Azaryâ peršas′vâtar ì ǔse s′vâtary; ì vos′ u âgo prakaza na lobe âgonym. Ì zmušalì âgo vyjs′cì adtul′, dy ì sam ën s′pâšaǔsâ vyjs′cì, bo pakaraǔ âgo Gaspodz′.

21. І быў цар Азія пракажоны да дня сьмерці сваёй, і жыў у асобным доме і адлучаны быў ад дома Гасподняга. А Ёатам, сын ягоны, начальнічаў над домам царскім і кіраваў народам зямлі.

Ì byǔ car Azìâ prakažony da dnâ s′mercì svaëj, ì žyǔ u asobnym dome ì adlučany byǔ ad doma Gaspodnâga. A Ëatam, syn âgony, načal′nìčaǔ nad domam carskìm ì kìravaǔ narodam zâmlì.

22. Астатнія дзеі Азіі, першыя і апошнія, апісаў Ісая, сын Амоса прарок.

Astatnìâ dzeì Azìì, peršyâ ì apošnìâ, apìsaǔ Ìsaâ, syn Amosa prarok.

23. І спачыў Азія з бацькамі сваімі, і пахавалі яго з бацькамі ягонымі на полі царскіх магільніц, бо казалі: ён пракажоны. І зацараваў Ёатам, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Azìâ z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo z bac′kamì âgonymì na polì carskìh magìl′nìc, bo kazalì: ën prakažony. Ì zacaravaǔ Ëatam, syn âgony, zamest âgo.

27 Кіраўнік

1. Дваццаць пяць гадоў было Ёатаму, калі зацараваў, і шаснаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Еруша, дачка Садока.

Dvaccac′ pâc′ gadoǔ bylo Ëatamu, kalì zacaravaǔ, ì šasnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Eruša, dačka Sadoka.

2. І рабіў ён спадобнае ў вачах Гасподніх гэтак сама, як рабіў Азія, бацька ягоны, толькі ён не ўваходзіў у храм Гасподні, і народ усё яшчэ грашыў далей.

Ì rabìǔ ën spadobnae ǔ vačah Gaspodnìh gètak sama, âk rabìǔ Azìâ, bac′ka âgony, tol′kì ën ne ǔvahodzìǔ u hram Gaspodnì, ì narod usë âščè grašyǔ dalej.

3. Ён пабудаваў верхнюю браму дома Гасподняга, і многае пабудаваў на сьцяне Афэла;

Ën pabudavaǔ verhnûû bramu doma Gaspodnâga, ì mnogae pabudavaǔ na s′câne Afèla;

4. і гарады пабудаваў на гары Юдэйскай, і ў лясах пабудаваў палацы і вежы.

ì garady pabudavaǔ na gary Ûdèjskaj, ì ǔ lâsah pabudavaǔ palacy ì vežy.

5. Ён ваяваў з царом Аманіцянаў і адолеў іх, і далі яму Аманіцяне ў той год сто талантаў срэбра і дзесяць тысяч кораў пшаніцы і ячменю дзесяць тысяч. Гэта давалі яму Аманіцяне і на другі год, і на трэці.

Ën vaâvaǔ z carom Amanìcânaǔ ì adoleǔ ìh, ì dalì âmu Amanìcâne ǔ toj god sto talantaǔ srèbra ì dzesâc′ tysâč koraǔ pšanìcy ì âčmenû dzesâc′ tysâč. Gèta davalì âmu Amanìcâne ì na drugì god, ì na trècì.

6. Такі моцны быў Ёатам таму, што клаў шляхі свае прад абліччам Госпада Бога свайго.

Takì mocny byǔ Ëatam tamu, što klaǔ šlâhì svae prad ablìččam Gospada Boga svajgo.

7. Астатнія дзеі Ёатама і ўсе войны яго і паводзіны яго апісаны ў кнізе цароў Ізраільскіх і Юдэйскіх:

Astatnìâ dzeì Ëatama ì ǔse vojny âgo ì pavodzìny âgo apìsany ǔ knìze caroǔ Ìzraìl′skìh ì Ûdèjskìh:

8. дваццаць пяць гадоў было яму, калі зацараваў, і шаснаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме.

dvaccac′ pâc′ gadoǔ bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì šasnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme.

9. І спачыў Ёатам з бацькамі сваімі, і пахавалі яго ў горадзе Давідавым. І зацараваў Ахаз, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ëatam z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo ǔ goradze Davìdavym. Ì zacaravaǔ Ahaz, syn âgony, zamest âgo.

28 Кіраўнік

1. Дваццаць гадоў было Ахазу, калі зацараваў, і шаснаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме; і ён не рабіў спадобнага ў вачах Гасподніх, як рабіў Давід, бацька ягоны:

Dvaccac′ gadoǔ bylo Ahazu, kalì zacaravaǔ, ì šasnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme; ì ën ne rabìǔ spadobnaga ǔ vačah Gaspodnìh, âk rabìǔ Davìd, bac′ka âgony:

2. ён ішоў шляхамі цароў Ізраільскіх, і нават зрабіў літыя статуі Ваалаў;

ën ìšoǔ šlâhamì caroǔ Ìzraìl′skìh, ì navat zrabìǔ lìtyâ statuì Vaalaǔ;

3. і ён учыняў дымленьні ў даліне сыноў Энома, і праводзіў сыноў сваіх праз агонь, пераймаючы мярзоты народаў, якіх выгнаў Гасподзь ад аблічча сыноў Ізраілевых;

ì ën učynâǔ dymlen′nì ǔ dalìne synoǔ Ènoma, ì pravodzìǔ synoǔ svaìh praz agon′, perajmaûčy mârzoty narodaǔ, âkìh vygnaǔ Gaspodz′ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh;

4. і прыносіў ахвяры і дымленьні на вышынях і на пагорках і пад кожным галінастым дрэвам.

ì prynosìǔ ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh ì na pagorkah ì pad kožnym galìnastym drèvam.

5. І аддаў яго Гасподзь Бог ягоны ў руку цара Сірыйцаў, і яны пабілі яго і ўзялі ў яго шмат палонных і завялі ў Дамаск. Таксама і ў руку цара Ізраільскага быў аддадзены ён, і той учыніў яму вялікае паражэньне.

Ì addaǔ âgo Gaspodz′ Bog âgony ǔ ruku cara Sìryjcaǔ, ì âny pabìlì âgo ì ǔzâlì ǔ âgo šmat palonnyh ì zavâlì ǔ Damask. Taksama ì ǔ ruku cara Ìzraìl′skaga byǔ addadzeny ën, ì toj učynìǔ âmu vâlìkae paražèn′ne.

6. І пабіў Факей, сын Рэмаліін, Юдэяў сто дваццаць тысяч за адзін дзень, людзей ваяўнічых, бо яны пакінулі Госпада Бога бацькоў сваіх.

Ì pabìǔ Fakej, syn Rèmalììn, Ûdèâǔ sto dvaccac′ tysâč za adzìn dzen′, lûdzej vaâǔnìčyh, bo âny pakìnulì Gospada Boga bac′koǔ svaìh.

7. А Зіхрый, асілак зь Яфрэмлянаў, забіў Маасэю, сына цара, і Азрыкама, начальніка над палацам, і Элкану, другога пасьля цара. І ўзялі сыны Ізраілевыя ў палон у братоў сваіх, Юдэяў, дзьвесьце тысяч жонак, сыноў і дочак; таксама і мноства здабычы набралі ў іх, і адправілі здабычу ў Самарыю.

A Zìhryj, asìlak z′ Âfrèmlânaǔ, zabìǔ Maasèû, syna cara, ì Azrykama, načal′nìka nad palacam, ì Èlkanu, drugoga pas′lâ cara. Ì ǔzâlì syny Ìzraìlevyâ ǔ palon u bratoǔ svaìh, Ûdèâǔ, dz′ves′ce tysâč žonak, synoǔ ì dočak; taksama ì mnostva zdabyčy nabralì ǔ ìh, ì adpravìlì zdabyču ǔ Samaryû.

8. Там быў прарок Гасподні, імя яго Адэд. Ён выйшаў перад аблічча войска, якое ішло ў Самарыю, і сказаў ім: вось Гасподзь Бог бацькоў вашых, у гневе на Юдэяў, перадаў іх у руку вашу, і вы пабілі іх з такой лютасьцю, якая дайшла да нябёсаў.

Tam byǔ prarok Gaspodnì, ìmâ âgo Adèd. Ën vyjšaǔ perad ablìčča vojska, âkoe ìšlo ǔ Samaryû, ì skazaǔ ìm: vos′ Gaspodz′ Bog bac′koǔ vašyh, u gneve na Ûdèâǔ, peradaǔ ìh u ruku vašu, ì vy pabìlì ìh z takoj lûtas′cû, âkaâ dajšla da nâbësaǔ.

9. І цяпер вы думаеце зрабіць рабамі сыноў Юды і Ерусаліма. А хіба на саміх вас няма віны прад Госпадам Богам вашым?

Ì câper vy dumaece zrabìc′ rabamì synoǔ Ûdy ì Erusalìma. A hìba na samìh vas nâma vìny prad Gospadam Bogam vašym?

10. Дык вось, паслухайце мяне, і вярнеце палонных, якіх вы захапілі з братоў вашых, бо полымя гневу Гасподняга на вас.

Dyk vos′, pasluhajce mâne, ì vârnece palonnyh, âkìh vy zahapìlì z bratoǔ vašyh, bo polymâ gnevu Gaspodnâga na vas.

11. І ўсталі некаторыя з начальнікаў сыноў Яфрэмавых: Азарыя, сын Егаханана, Бэрэхія, сын Мэшылэмота, і Эзэкія, сын Шалума, і Амаса, сын Хадла, супроць тых, што ішлі з вайны,

Ì ǔstalì nekatoryâ z načal′nìkaǔ synoǔ Âfrèmavyh: Azaryâ, syn Egahanana, Bèrèhìâ, syn Mèšylèmota, ì Èzèkìâ, syn Šaluma, ì Amasa, syn Hadla, suproc′ tyh, što ìšlì z vajny,

12. і сказалі ім: ня ўводзьце сюды палонных, бо грэх быў бы нам прад Госпадам. Няўжо вы думаеце дадаць да грахоў нашых і да злачынстваў нашых? вялікая віна наша, і полымя гневу Гасподняга над Ізраілем.

ì skazalì ìm: nâ ǔvodz′ce sûdy palonnyh, bo grèh byǔ by nam prad Gospadam. Nâǔžo vy dumaece dadac′ da grahoǔ našyh ì da zlačynstvaǔ našyh? vâlìkaâ vìna naša, ì polymâ gnevu Gaspodnâga nad Ìzraìlem.

13. І пакінулі ўзброеныя палонных і здабычу ў ваеначальнікаў і ўсяго сходу.

Ì pakìnulì ǔzbroenyâ palonnyh ì zdabyču ǔ vaenačal′nìkaǔ ì ǔsâgo shodu.

14. І ўсталі мужы, памянёныя па імёнах, і ўзялі палонных, і ўсіх голых іх апранулі са здабычы, - і апранулі іх, і абулі іх, і накармілі іх, і напаілі іх, і памазалі іх алеем, і пасадзілі на аслоў усіх слабых зь іх, і адправілі іх у Ерыхон, горад пальмаў, да братоў іхніх, і вярнуліся ў Самарыю.

Ì ǔstalì mužy, pamânënyâ pa ìmënah, ì ǔzâlì palonnyh, ì ǔsìh golyh ìh apranulì sa zdabyčy, - ì apranulì ìh, ì abulì ìh, ì nakarmìlì ìh, ì napaìlì ìh, ì pamazalì ìh aleem, ì pasadzìlì na asloǔ usìh slabyh z′ ìh, ì adpravìlì ìh u Eryhon, gorad pal′maǔ, da bratoǔ ìhnìh, ì vârnulìsâ ǔ Samaryû.

15. У той час паслаў цар Ахаз да цароў Асірыйскіх, каб яны памаглі яму,

U toj čas paslaǔ car Ahaz da caroǔ Asìryjskìh, kab âny pamaglì âmu,

16. бо Ідумэяне і яшчэ прыходзілі, і многіх пабілі ў Юдэі і ўзялі ў палон:

bo Ìdumèâne ì âščè pryhodzìlì, ì mnogìh pabìlì ǔ Ûdèì ì ǔzâlì ǔ palon:

17. і Філістымляне рассыпаліся па гарадах нізіннага краю і поўдня Юдэі і ўзялі Бэтсаміс і Аялон, і Гедэрот і Сахо і залежныя ад яго гарады, і Тымну і залежныя ад яе гарады, і Гімзо і залежныя ад яго гарады, і пасяліліся там.

ì Fìlìstymlâne rassypalìsâ pa garadah nìzìnnaga kraû ì poǔdnâ Ûdèì ì ǔzâlì Bètsamìs ì Aâlon, ì Gedèrot ì Saho ì zaležnyâ ad âgo garady, ì Tymnu ì zaležnyâ ad âe garady, ì Gìmzo ì zaležnyâ ad âgo garady, ì pasâlìlìsâ tam.

18. Так прынізіў Гасподзь Юдэю за Ахаза, цара Юдэйскага, таму што ён разбэсьціў Юдэю і цяжка грашыў прад Госпадам.

Tak prynìzìǔ Gaspodz′ Ûdèû za Ahaza, cara Ûdèjskaga, tamu što ën razbès′cìǔ Ûdèû ì câžka grašyǔ prad Gospadam.

19. І прыйшоў да яго Тэглафэласар, цар Асірыйскі, але быў цяжарам яму, замест таго, каб памагчы яму,

Ì pryjšoǔ da âgo Tèglafèlasar, car Asìryjskì, ale byǔ câžaram âmu, zamest tago, kab pamagčy âmu,

20. бо Ахаз узяў скарбы з дома Гасподняга і дома царскага і ў князёў і аддаў цару Асірыйскаму, але не ў дапамогу сабе.

bo Ahaz uzâǔ skarby z doma Gaspodnâga ì doma carskaga ì ǔ knâzëǔ ì addaǔ caru Asìryjskamu, ale ne ǔ dapamogu sabe.

21. І ў цяжкі для сябе час ён і далей учыняў беззаконна прад Госпадам, ён - цар Ахаз.

Ì ǔ câžkì dlâ sâbe čas ën ì dalej učynâǔ bezzakonna prad Gospadam, ën - car Ahaz.

22. І прыносіў ён ахвяры багам Дамаскім, думаючы, што яны пабівалі яго, і казаў: багі цароў Сірыйскіх дапамагаюць ім; прынясу я ахвяру ім, і яны дапамогуць мне. Але яны былі на заняпад яму і ўсяму Ізраілю.

Ì prynosìǔ ën ahvâry bagam Damaskìm, dumaûčy, što âny pabìvalì âgo, ì kazaǔ: bagì caroǔ Sìryjskìh dapamagaûc′ ìm; prynâsu â ahvâru ìm, ì âny dapamoguc′ mne. Ale âny bylì na zanâpad âmu ì ǔsâmu Ìzraìlû.

23. І сабраў Ахаз посуд дома Божага, і пабіў посуд дома Божага, і замкнуў дзьверы дома Гасподняга, і зладзіў сабе ахвярнікі па ўсіх кутах у Ерусаліме,

Ì sabraǔ Ahaz posud doma Božaga, ì pabìǔ posud doma Božaga, ì zamknuǔ dz′very doma Gaspodnâga, ì zladzìǔ sabe ahvârnìkì pa ǔsìh kutah u Erusalìme,

24. і па ўсіх гарадах Юдавых зладзіў вышыні для дымленьня багам іншым, і раздражняў Госпада Бога бацькоў сваіх.

ì pa ǔsìh garadah Ûdavyh zladzìǔ vyšynì dlâ dymlen′nâ bagam ìnšym, ì razdražnâǔ Gospada Boga bac′koǔ svaìh.

25. Астатнія дзеі яго і ўсе ўчынкі яго, першыя і апошнія, апісаны ў кнізе цароў Юдэйскіх і Ізраільскіх.

Astatnìâ dzeì âgo ì ǔse ǔčynkì âgo, peršyâ ì apošnìâ, apìsany ǔ knìze caroǔ Ûdèjskìh ì Ìzraìl′skìh.

26. І спачыў Ахаз з бацькамі сваімі, і пахавалі яго ў горадзе, у Ерусаліме, але ня ўнесьлі яго ў магільніцы цароў Ізраілевых. І зацараваў Эзэкія, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Ahaz z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo ǔ goradze, u Erusalìme, ale nâ ǔnes′lì âgo ǔ magìl′nìcy caroǔ Ìzraìlevyh. Ì zacaravaǔ Èzèkìâ, syn âgony, zamest âgo.

29 Кіраўнік

1. Эзэкія зацараваў у дваццаць пяць гадоў, і дваццаць дзевяць гадоў валадарыў у Ерусаліме; імя маці яго Авія, дачка Захара.

Èzèkìâ zacaravaǔ u dvaccac′ pâc′ gadoǔ, ì dvaccac′ dzevâc′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgo Avìâ, dačka Zahara.

2. І рабіў ён заўгоднае ў вачах Гасподніх гэтак сама, як рабіў Давід, бацька ягоны.

Ì rabìǔ ën zaǔgodnae ǔ vačah Gaspodnìh gètak sama, âk rabìǔ Davìd, bac′ka âgony.

3. У першы год валадараньня свайго, у першы месяц, ён адчыніў дзьверы дома і аднавіў іх,

U peršy god valadaran′nâ svajgo, u peršy mesâc, ën adčynìǔ dz′very doma ì adnavìǔ ìh,

4. і загадалі прыйсьці сьвятарам і лявітам, і сабраў іх на пляцы ўсходнім,

ì zagadalì pryjs′cì s′vâtaram ì lâvìtam, ì sabraǔ ìh na plâcy ǔshodnìm,

5. і сказаў ім: паслухайе мяне, лявіты. Сёньня асьвяцецеся самі і асьвяцеце дом Госпада Бога бацькоў вашых, і выкіньце нячыстае са сьвятыні.

ì skazaǔ ìm: pasluhaje mâne, lâvìty. Sën′nâ as′vâcecesâ samì ì as′vâcece dom Gospada Boga bac′koǔ vašyh, ì vykìn′ce nâčystae sa s′vâtynì.

6. Бо бацькі нашыя рабілі беззаконна, і рабілі незаўгоднае ў вачах Госпада Бога нашага, і пакінулі Яго, і адвялі яны твары свае ад жытлішча Гасподняга, і павярнуліся сьпінаю,

Bo bac′kì našyâ rabìlì bezzakonna, ì rabìlì nezaǔgodnae ǔ vačah Gospada Boga našaga, ì pakìnulì Âgo, ì advâlì âny tvary svae ad žytlìšča Gaspodnâga, ì pavârnulìsâ s′pìnaû,

7. і замкнулі дзьверы бабінца, і патушылі сьвяцільні, і не палілі дымленьня, і ня ўзносілі цэласпаленьняў у сьвятыні Бога Ізраілевага.

ì zamknulì dz′very babìnca, ì patušylì s′vâcìl′nì, ì ne palìlì dymlen′nâ, ì nâ ǔznosìlì cèlaspalen′nâǔ u s′vâtynì Boga Ìzraìlevaga.

8. І быў гнеў Госпада на Юдэю і на Ерусалім, і Ён аддаў іх на ганьбу, на спусташэньне і на пасьмешышча, як вы бачыце на вочы вашыя.

Ì byǔ gneǔ Gospada na Ûdèû ì na Erusalìm, ì Ën addaǔ ìh na gan′bu, na spustašèn′ne ì na pas′mešyšča, âk vy bačyce na vočy vašyâ.

9. І вось загінулі бацькі нашыя ад меча, а сыны нашыя і дочкі нашыя і жонкі нашыя за гэта ў палоне дагэтуль.

Ì vos′ zagìnulì bac′kì našyâ ad meča, a syny našyâ ì dočkì našyâ ì žonkì našyâ za gèta ǔ palone dagètul′.

10. Цяпер у мяне на сэрцы - заключыць запавет з Госпадам Богам Ізраілевым, хай ухіліць ад нас полымя гневу Свайго.

Câper u mâne na sèrcy - zaklûčyc′ zapavet z Gospadam Bogam Ìzraìlevym, haj uhìlìc′ ad nas polymâ gnevu Svajgo.

11. Дзеці мае, ня будзьце неахайныя, бо вас выбраў Гасподзь стаяць прад абліччам Ягоным і быць у Яго службітамі і запальвачамі дымленьня.

Dzecì mae, nâ budz′ce neahajnyâ, bo vas vybraǔ Gaspodz′ staâc′ prad ablìččam Âgonym ì byc′ u Âgo službìtamì ì zapal′vačamì dymlen′nâ.

12. І ўсталі лявіты: Махат, сын Амасая, і Ёэль, сын Азарыі, з сыноў Каатавых; і з сыноў Мэрарыных; Кіс, сын Аўдыя, і Азарыя, сын Егалелела; і з племя Гірсонавага: Ёах, сын Зімы, і Элдэн, сын Ёаха;

Ì ǔstalì lâvìty: Mahat, syn Amasaâ, ì Ëèl′, syn Azaryì, z synoǔ Kaatavyh; ì z synoǔ Mèrarynyh; Kìs, syn Aǔdyâ, ì Azaryâ, syn Egalelela; ì z plemâ Gìrsonavaga: Ëah, syn Zìmy, ì Èldèn, syn Ëaha;

13. і з сыноў Эліцафанавых: Шымры і Еэл; і з сыноў Асафавых: Захар і Матанія;

ì z synoǔ Èlìcafanavyh: Šymry ì Eèl; ì z synoǔ Asafavyh: Zahar ì Matanìâ;

14. і з сыноў Эманавых: Ехіэл і Шымэй; і з сыноў Ідытунавых: Шэмая і ўзіел.

ì z synoǔ Èmanavyh: Ehìèl ì Šymèj; ì z synoǔ Ìdytunavyh: Šèmaâ ì ǔzìel.

15. Яны сабралі братоў сваіх і асьвяціліся, і пайшлі па загадзе цара ачышчаць дом Гасподні па словах Госпада.

Âny sabralì bratoǔ svaìh ì as′vâcìlìsâ, ì pajšlì pa zagadze cara ačyščac′ dom Gaspodnì pa slovah Gospada.

16. І ўвайшлі сьвятары ўсярэдзіну дома Гасподняга дзеля ачышчэньня, і вынесьлі ўсё нячыстае, што знайшлі ў храме Гасподнім, на двор дома Гасподняга, а лявіты ўзялі гэта, каб вынесьці прэч да патока Кедрона.

Ì ǔvajšlì s′vâtary ǔsârèdzìnu doma Gaspodnâga dzelâ ačyščèn′nâ, ì vynes′lì ǔsë nâčystae, što znajšlì ǔ hrame Gaspodnìm, na dvor doma Gaspodnâga, a lâvìty ǔzâlì gèta, kab vynes′cì prèč da patoka Kedrona.

17. І пачалі ачышчаць у першы дзень першага месяца, і ў восьмы дзень таго самага месяца ўвайшлі ў бабінец Гасподні; і асьвячалі дом Гасподні восем дзён, а на шаснаццаты дзень першага месяца закончылі.

Ì pačalì ačyščac′ u peršy dzen′ peršaga mesâca, ì ǔ vos′my dzen′ tago samaga mesâca ǔvajšlì ǔ babìnec Gaspodnì; ì as′vâčalì dom Gaspodnì vosem dzën, a na šasnaccaty dzen′ peršaga mesâca zakončylì.

18. І прыйшлі ў дом да цара Эзэкіі і сказалі: мы ачысьцілі дом Гасподні, і ахвярнік для цэласпаленьняў, і ўвесь посуд яго, і стол для пакладных хлябоў, і ўвесь посуд яго;

Ì pryjšlì ǔ dom da cara Èzèkìì ì skazalì: my ačys′cìlì dom Gaspodnì, ì ahvârnìk dlâ cèlaspalen′nâǔ, ì ǔves′ posud âgo, ì stol dlâ pakladnyh hlâboǔ, ì ǔves′ posud âgo;

19. і ўвесь посуд, які занядбаў цар Ахаз у час валадараньня свайго, у беззаконьні сваім, мы падрыхтавалі і асьвяцілі, і вось ён перад ахвярнікам Гасподнім.

ì ǔves′ posud, âkì zanâdbaǔ car Ahaz u čas valadaran′nâ svajgo, u bezzakon′nì svaìm, my padryhtavalì ì as′vâcìlì, ì vos′ ën perad ahvârnìkam Gaspodnìm.

20. І ўстаў цар Эзэкія з самага рана і сабраў начальнікаў горада, і пайшоў у дом Гасподні.

Ì ǔstaǔ car Èzèkìâ z samaga rana ì sabraǔ načal′nìkaǔ gorada, ì pajšoǔ u dom Gaspodnì.

21. І прывялі сем цялят і сем бараноў, і сем ягнят і сем казлоў на ахавяру за грэх царства і за сьвятыню і за Юдэю; і загадаў ён сынам Ааронавым, сьвятарам, узьнесьці цэласпаленьне на ахвярнік Гасподні.

Ì pryvâlì sem câlât ì sem baranoǔ, ì sem âgnât ì sem kazloǔ na ahavâru za grèh carstva ì za s′vâtynû ì za Ûdèû; ì zagadaǔ ën synam Aaronavym, s′vâtaram, uz′nes′cì cèlaspalen′ne na ahvârnìk Gaspodnì.

22. І закалолі цялят, і ўзялі сьвятары кроў, і акрапілі ахвярнік, і закалолі бараноў, і акрапілі крывёю ахвярнік, і закалолі ягнят, і акрапілі крывёю ахвярнік.

Ì zakalolì câlât, ì ǔzâlì s′vâtary kroǔ, ì akrapìlì ahvârnìk, ì zakalolì baranoǔ, ì akrapìlì kryvëû ahvârnìk, ì zakalolì âgnât, ì akrapìlì kryvëû ahvârnìk.

23. І прывялі казлоў за грэх перад аблічча цара і сходу, і яны ўсклалі рукі свае на іх.

Ì pryvâlì kazloǔ za grèh perad ablìčča cara ì shodu, ì âny ǔsklalì rukì svae na ìh.

24. І закалолі іх сьвятары, і ачысьцілі крывёю іхняй ахвярнік для загладжваньня грахоў усяго Ізраіля, бо за ўсяго Ізраіля загадаў цар прынесьці цэласпаленьне і ахвяру за грэх.

Ì zakalolì ìh s′vâtary, ì ačys′cìlì kryvëû ìhnâj ahvârnìk dlâ zagladžvan′nâ grahoǔ usâgo Ìzraìlâ, bo za ǔsâgo Ìzraìlâ zagadaǔ car prynes′cì cèlaspalen′ne ì ahvâru za grèh.

25. І паставіў ён лявітаў у доме Гасподнім з кімваламі, псалтырамі і цытрамі, па статуце Давіда і Гада, празорліўца царовага, і Натана прарока, бо ад Госпада быў статут гэты праз прарокаў Ягоных.

Ì pastavìǔ ën lâvìtaǔ u dome Gaspodnìm z kìmvalamì, psaltyramì ì cytramì, pa statuce Davìda ì Gada, prazorlìǔca carovaga, ì Natana praroka, bo ad Gospada byǔ statut gèty praz prarokaǔ Âgonyh.

26. І сталі лявіты з музычнымі спарудамі Давідавымі і сьвятары з трубамі.

Ì stalì lâvìty z muzyčnymì sparudamì Davìdavymì ì s′vâtary z trubamì.

27. І загадаў Эзэкія ўзьнесьці цэласпаленьне на ахвярнік. І ў той час, як пачалося цэласпаленьне, пачалося сьпяваньне Госпаду, пад гукі труб і спарудаў Давіда, цара Ізраілевага.

Ì zagadaǔ Èzèkìâ ǔz′nes′cì cèlaspalen′ne na ahvârnìk. Ì ǔ toj čas, âk pačalosâ cèlaspalen′ne, pačalosâ s′pâvan′ne Gospadu, pad gukì trub ì sparudaǔ Davìda, cara Ìzraìlevaga.

28. І ўвесь сход маліўся, і сьпевакі сьпявалі, і трубілі трубы, пакуль не закончылася цэласпаленьне.

Ì ǔves′ shod malìǔsâ, ì s′pevakì s′pâvalì, ì trubìlì truby, pakul′ ne zakončylasâ cèlaspalen′ne.

29. Пасьля заканчэньня цэласпаленьня, цар і ўсе, хто быў пры ім, укленчылі і пакланіліся.

Pas′lâ zakančèn′nâ cèlaspalen′nâ, car ì ǔse, hto byǔ pry ìm, uklenčylì ì paklanìlìsâ.

30. І сказаў цар Эзэкія і князі лявітам, каб яны славілі Госпада словамі Давіда і Асафа празорліўца, і яны славілі з радасьцю, і кленчылі і кланяліся.

Ì skazaǔ car Èzèkìâ ì knâzì lâvìtam, kab âny slavìlì Gospada slovamì Davìda ì Asafa prazorlìǔca, ì âny slavìlì z radas′cû, ì klenčylì ì klanâlìsâ.

31. І Эзэкія сказаў далей: цяпер вы прысьвяцілі сябе Госпаду; прыступайце і прыносьце ахвяры і падзякавальныя прынашэньні ў дом Гасподні. І панёс сход ахвяры і падзякавальныя прынашэньні, і кожны, хто прыхільны быў сэрцам, - цэласпаленьні.

Ì Èzèkìâ skazaǔ dalej: câper vy prys′vâcìlì sâbe Gospadu; prystupajce ì prynos′ce ahvâry ì padzâkaval′nyâ prynašèn′nì ǔ dom Gaspodnì. Ì panës shod ahvâry ì padzâkaval′nyâ prynašèn′nì, ì kožny, hto pryhìl′ny byǔ sèrcam, - cèlaspalen′nì.

32. І быў лік цэласпаленьняў, якія прывёў сход: семдзесят валоў, сто бараноў, дзьвесьце ягнят - усё гэта на цэласпаленьне Госпаду.

Ì byǔ lìk cèlaspalen′nâǔ, âkìâ pryvëǔ shod: semdzesât valoǔ, sto baranoǔ, dz′ves′ce âgnât - usë gèta na cèlaspalen′ne Gospadu.

33. Іншых сьвяшчэнных ахвяраў было: шасьцьсот з буйнога быдла і тры тысячы з дробнага быдла.

Ìnšyh s′vâščènnyh ahvâraǔ bylo: šas′c′sot z bujnoga bydla ì try tysâčy z drobnaga bydla.

34. Але сьвятароў было мала, і яны не маглі зьдзіраць скуру з усіх цэласпаленьняў, і дапамагалі ім браты іхнія лявіты, да заканчэньня справы і пакуль асьвяціліся іншыя сьвятары, бо лявіты былі больш старанныя ў асьвячэньні сябе, чым сьвятары.

Ale s′vâtaroǔ bylo mala, ì âny ne maglì z′dzìrac′ skuru z usìh cèlaspalen′nâǔ, ì dapamagalì ìm braty ìhnìâ lâvìty, da zakančèn′nâ spravy ì pakul′ as′vâcìlìsâ ìnšyâ s′vâtary, bo lâvìty bylì bol′š starannyâ ǔ as′vâčèn′nì sâbe, čym s′vâtary.

35. Прытым цэласпаленьняў было мноства з тлушчам і мірных ахвяраў і з паліваньнем пры цэласпаленьні. Так адноўдена служэньне ў доме Гасподнім.

Prytym cèlaspalen′nâǔ bylo mnostva z tluščam ì mìrnyh ahvâraǔ ì z palìvan′nem pry cèlaspalen′nì. Tak adnoǔdena služèn′ne ǔ dome Gaspodnìm.

36. І радаваўся Эзэкія і ўвесь народ за тое, што Бог так схіліў народ, бо гэта ўчынілася неспадзявана.

Ì radavaǔsâ Èzèkìâ ì ǔves′ narod za toe, što Bog tak shìlìǔ narod, bo gèta ǔčynìlasâ nespadzâvana.

30 Кіраўнік

1. І паслаў Эзэкія па ўсёй зямлі Ізраільскай і Юдэі, і лісты пісаў Яфрэму і Манасіі, каб прыйшлі ў дом Гасподні, у Ерусалім, дзеля ўчыненьня пасхі Госпаду Богу Ізраілеваму.

Ì paslaǔ Èzèkìâ pa ǔsëj zâmlì Ìzraìl′skaj ì Ûdèì, ì lìsty pìsaǔ Âfrèmu ì Manasìì, kab pryjšlì ǔ dom Gaspodnì, u Erusalìm, dzelâ ǔčynen′nâ pashì Gospadu Bogu Ìzraìlevamu.

2. І пастанавіў на радзе цар і князі ягоныя і ўвесь сход у Ерусаліме - учыніць пасху ў другім месяцы,

Ì pastanavìǔ na radze car ì knâzì âgonyâ ì ǔves′ shod u Erusalìme - učynìc′ pashu ǔ drugìm mesâcy,

3. бо не маглі ўчыніць яе сваім часам, бо сьвятары яшчэ не асьвяціліся ў дастатковай колькасьці і народ не сабраўся ў Ерусалім.

bo ne maglì ǔčynìc′ âe svaìm časam, bo s′vâtary âščè ne as′vâcìlìsâ ǔ dastatkovaj kol′kas′cì ì narod ne sabraǔsâ ǔ Erusalìm.

4. І спадабалася гэта цару і ўсяму сходу.

Ì spadabalasâ gèta caru ì ǔsâmu shodu.

5. І пастанавілі абвясьціць па ўсім Ізраілі, ад Вірсавіі да Дана, каб ішлі ў Ерусалім для ўчыненьня пасхі Госпаду Богу Ізраілеваму, бо даўно ня ўчынялі яе, як прадпісана.

Ì pastanavìlì abvâs′cìc′ pa ǔsìm Ìzraìlì, ad Vìrsavìì da Dana, kab ìšlì ǔ Erusalìm dlâ ǔčynen′nâ pashì Gospadu Bogu Ìzraìlevamu, bo daǔno nâ ǔčynâlì âe, âk pradpìsana.

6. І пайшлі ганцы зь лістамі ад цара і ад князёў па ўсёй зямлі Ізраільскай і Юдэі, і па загадзе цара казалі: дзеці Ізраіля, навярнецеся да Госпада Бога Абрагама, Ісака і Ізраіля, і Ён павернецца да рэшты, ацалелай у вас ад рукі цароў Асірыйскіх.

Ì pajšlì gancy z′ lìstamì ad cara ì ad knâzëǔ pa ǔsëj zâmlì Ìzraìl′skaj ì Ûdèì, ì pa zagadze cara kazalì: dzecì Ìzraìlâ, navârnecesâ da Gospada Boga Abragama, Ìsaka ì Ìzraìlâ, ì Ën pavernecca da rèšty, acalelaj u vas ad rukì caroǔ Asìryjskìh.

7. І ня будзьце такія, як бацькі вашыя і браты вашыя, якія беззаконна дзеялі прад Госпадам Богам бацькоў сваіх; і Ён аддаў іх на спусташэньне, як вы бачыце.

Ì nâ budz′ce takìâ, âk bac′kì vašyâ ì braty vašyâ, âkìâ bezzakonna dzeâlì prad Gospadam Bogam bac′koǔ svaìh; ì Ën addaǔ ìh na spustašèn′ne, âk vy bačyce.

8. Цяпер ня будзьце цвёрдахрыбетныя, як бацькі вашыя, скарэцеся Госпаду і прыходзьце ў сьвятыню Ягоную, якую Ён асьвяціў навек: і служэце Госпаду Богу вашаму, і Ён адверне ад вас полымя гневу Свайго.

Câper nâ budz′ce cvërdahrybetnyâ, âk bac′kì vašyâ, skarècesâ Gospadu ì pryhodz′ce ǔ s′vâtynû Âgonuû, âkuû Ën as′vâcìǔ navek: ì služèce Gospadu Bogu vašamu, ì Ën adverne ad vas polymâ gnevu Svajgo.

9. Калі вы навернецеся да Госпада, тады браты вашыя і дзеці вашыя будуць у літасьці ў тых, што паланілі іх, і вернуцца на зямлю гэтую, бо добры і міласэрны Гасподзь Бог ваш і не адверне аблічча ад вас, калі вы зьвернецеся да Яго.

Kalì vy navernecesâ da Gospada, tady braty vašyâ ì dzecì vašyâ buduc′ u lìtas′cì ǔ tyh, što palanìlì ìh, ì vernucca na zâmlû gètuû, bo dobry ì mìlasèrny Gaspodz′ Bog vaš ì ne adverne ablìčča ad vas, kalì vy z′vernecesâ da Âgo.

10. І хадзілі ганцы з горада ў горад па зямлі Яфрэмавай і Манасіінай і да Завулонавай, але зь іх сьмяяліся і зьдзекаваліся.

Ì hadzìlì gancy z gorada ǔ gorad pa zâmlì Âfrèmavaj ì Manasììnaj ì da Zavulonavaj, ale z′ ìh s′mââlìsâ ì z′dzekavalìsâ.

11. Аднак некаторыя з племя Асіравага, Манасіінага і Завулонавага зьмірыліся і прыйшлі ў Ерусалім.

Adnak nekatoryâ z plemâ Asìravaga, Manasììnaga ì Zavulonavaga z′mìrylìsâ ì pryjšlì ǔ Erusalìm.

12. І над Юдэяю была рука Божая, якая даравала ім адзінае сэрца, каб выканаць загад цара і князёў, па слове Гасподнім.

Ì nad Ûdèâû byla ruka Božaâ, âkaâ daravala ìm adzìnae sèrca, kab vykanac′ zagad cara ì knâzëǔ, pa slove Gaspodnìm.

13. І сабралася ў Ерусаліме мноства народу для ўчыненьня сьвята праснакоў, у другі месяц, - сход вельмі шматлюдны.

Ì sabralasâ ǔ Erusalìme mnostva narodu dlâ ǔčynen′nâ s′vâta prasnakoǔ, u drugì mesâc, - shod vel′mì šmatlûdny.

14. І ўсталі і скінулі ахвярнікі, якія былі ў Ерусаліме; і ўсё, на чым учынялася дымленьне ідалам, разбурылі і кінулі ў паток Кедрон;

Ì ǔstalì ì skìnulì ahvârnìkì, âkìâ bylì ǔ Erusalìme; ì ǔsë, na čym učynâlasâ dymlen′ne ìdalam, razburylì ì kìnulì ǔ patok Kedron;

15. і закалолі пасхальнае ягня на чатырнаццаты дзень другога месяца. Сьвятары і лявіты пасаромеўшыся асьвяціліся і прынесьлі цэласпаленьні ў дом Гасподні,

ì zakalolì pashal′nae âgnâ na čatyrnaccaty dzen′ drugoga mesâca. S′vâtary ì lâvìty pasaromeǔšysâ as′vâcìlìsâ ì prynes′lì cèlaspalen′nì ǔ dom Gaspodnì,

16. і пачалі на сваім месцы паводле статуту свайго, паводле закона Майсея, чалавека Божага. Сьвятары крапілі крывёю з рук лявітаў.

ì pačalì na svaìm mescy pavodle statutu svajgo, pavodle zakona Majseâ, čalaveka Božaga. S′vâtary krapìlì kryvëû z ruk lâvìtaǔ.

17. А як многа было на сходзе такіх, якія не асьвяціліся, дык замест нячыстых лявіты закалолі пасхальнае ягня для прысьвячэньня Госпаду.

A âk mnoga bylo na shodze takìh, âkìâ ne as′vâcìlìsâ, dyk zamest nâčystyh lâvìty zakalolì pashal′nae âgnâ dlâ prys′vâčèn′nâ Gospadu.

18. Многія з народу, найбольш з калена Яфрэмавага і Манасіінага, Ісахаравага і Завулонавага, не ачысьціліся; аднак яны елі пасху, не паводле статуту.

Mnogìâ z narodu, najbol′š z kalena Âfrèmavaga ì Manasììnaga, Ìsaharavaga ì Zavulonavaga, ne ačys′cìlìsâ; adnak âny elì pashu, ne pavodle statutu.

19. Але Эзэкія памаліўся за іх, кажучы: Гасподзь добры хай даруе кожнаму, хто прыхіліў сэрца сваё да таго, каб знайсьці Госпада Бога, Бога бацькоў сваіх, хоць і без ачышчэньня сьвятога`

Ale Èzèkìâ pamalìǔsâ za ìh, kažučy: Gaspodz′ dobry haj darue kožnamu, hto pryhìlìǔ sèrca svaë da tago, kab znajs′cì Gospada Boga, Boga bac′koǔ svaìh, hoc′ ì bez ačyščèn′nâ s′vâtoga`

20. І пачуў Гасподзь Эзэкію і дараваў народу.

Ì pačuǔ Gaspodz′ Èzèkìû ì daravaǔ narodu.

21. І ўчынілі сыны Ізраілевыя, якія былі ў Ерусаліме, сьвята праснакоў на сем дзён, зь вялікай весялосьцю, кожны дзень лявіты і сьвятары славілі Госпада на спарудах, зробленых дзеля славаслаўленьня Госпада.

Ì ǔčynìlì syny Ìzraìlevyâ, âkìâ bylì ǔ Erusalìme, s′vâta prasnakoǔ na sem dzën, z′ vâlìkaj vesâlos′cû, kožny dzen′ lâvìty ì s′vâtary slavìlì Gospada na sparudah, zroblenyh dzelâ slavaslaǔlen′nâ Gospada.

22. І гаварыў Эзэкія па сэрцы ўсім лявітам, якія мелі добрае разуменьне ў служэньні Госпаду. І елі сьвяточнае сем дзён, прыносячы ахвяры мірныя і славячы Госпада Бога бацькоў сваіх.

Ì gavaryǔ Èzèkìâ pa sèrcy ǔsìm lâvìtam, âkìâ melì dobrae razumen′ne ǔ služèn′nì Gospadu. Ì elì s′vâtočnae sem dzën, prynosâčy ahvâry mìrnyâ ì slavâčy Gospada Boga bac′koǔ svaìh.

23. І рашыў увесь сход сьвяткаваць другія сем дзён, і правялі гэтыя сем дзён у весялосьці,

Ì rašyǔ uves′ shod s′vâtkavac′ drugìâ sem dzën, ì pravâlì gètyâ sem dzën u vesâlos′cì,

24. бо Эзэкія, цар Юдэйскі, выставіў сходу тысячу цялят і дзесяць тысяч дробнага быдла, і вяльможы выставілі сходу тысячу цялят і дзесяць тысяч дробнага быдла; і сьвятароў асьвяцілася ўжо многа.

bo Èzèkìâ, car Ûdèjskì, vystavìǔ shodu tysâču câlât ì dzesâc′ tysâč drobnaga bydla, ì vâl′možy vystavìlì shodu tysâču câlât ì dzesâc′ tysâč drobnaga bydla; ì s′vâtaroǔ as′vâcìlasâ ǔžo mnoga.

25. І весяліўся ўвесь сход зь Юдэі, і сьвятары і лявіты, і ўвесь збор, што прыйшлі ад Ізраіля, і прыхадні, і тыя што прыйшлі зь зямлі Ізраільскай і што жылі ў Юдэі.

Ì vesâlìǔsâ ǔves′ shod z′ Ûdèì, ì s′vâtary ì lâvìty, ì ǔves′ zbor, što pryjšlì ad Ìzraìlâ, ì pryhadnì, ì tyâ što pryjšlì z′ zâmlì Ìzraìl′skaj ì što žylì ǔ Ûdèì.

26. І была весялосьць вялікая ў Ерусаліме, бо зь дзён Саламона, сына Давідавага, цара Ізраілевага, ня бывала падобнага на гэты ў Ерусаліме.

Ì byla vesâlos′c′ vâlìkaâ ǔ Erusalìme, bo z′ dzën Salamona, syna Davìdavaga, cara Ìzraìlevaga, nâ byvala padobnaga na gèty ǔ Erusalìme.

27. І ўсталі сьвятары і лявіты, і дабраславілі народ; і пачуты быў голас іх, і ўзышла малітва іхняя ў сьвятое жытлішча Яго на нябёсы.

Ì ǔstalì s′vâtary ì lâvìty, ì dabraslavìlì narod; ì pačuty byǔ golas ìh, ì ǔzyšla malìtva ìhnââ ǔ s′vâtoe žytlìšča Âgo na nâbësy.

31 Кіраўнік

1. Пасьля заканчэньня ўсяго гэтага, пайшлі ўсе Ізраільцяне, якія былі там, у гарады Юдэйскія і разьбілі статуі, пасеклі прысьвечаныя дрэвы, і разбурылі вышыні і ахвярнікі ва ўсёй Юдэі і ў зямлі Веньямінавай, Яфрэмавай і Манасіінай, да канца. І потым вярнуліся ўсе сыны Ізраілевыя, кожны ў валоданьне сваё, у гарады свае.

Pas′lâ zakančèn′nâ ǔsâgo gètaga, pajšlì ǔse Ìzraìl′câne, âkìâ bylì tam, u garady Ûdèjskìâ ì raz′bìlì statuì, paseklì prys′večanyâ drèvy, ì razburylì vyšynì ì ahvârnìkì va ǔsëj Ûdèì ì ǔ zâmlì Ven′âmìnavaj, Âfrèmavaj ì Manasììnaj, da kanca. Ì potym vârnulìsâ ǔse syny Ìzraìlevyâ, kožny ǔ valodan′ne svaë, u garady svae.

2. І паставіў Эзэкія чэргі сьвятароў і лявітаў, па іх разьмеркаваньні, кожнага пры справе сваёй ягонай сьвятарскай ці лявіцкай, пры цэласпаленьні і пры ахвярах мірных, для службы, для хваленьня і славаслоўя, каля брамаў дома Гасподняга.

Ì pastavìǔ Èzèkìâ čèrgì s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ, pa ìh raz′merkavan′nì, kožnaga pry sprave svaëj âgonaj s′vâtarskaj cì lâvìckaj, pry cèlaspalen′nì ì pry ahvârah mìrnyh, dlâ služby, dlâ hvalen′nâ ì slavasloǔâ, kalâ bramaǔ doma Gaspodnâga.

3. І вызначыў цар частку з маёмасьці сваёй на цэласпаленьне: на цэласпаленьні ранішнія і вячэрнія, і на цэласпаленьні ў суботы і ў новыя месяцы, і ў сьвяты, як напісана ў законе Гасподнім.

Ì vyznačyǔ car častku z maëmas′cì svaëj na cèlaspalen′ne: na cèlaspalen′nì ranìšnìâ ì vâčèrnìâ, ì na cèlaspalen′nì ǔ suboty ì ǔ novyâ mesâcy, ì ǔ s′vâty, âk napìsana ǔ zakone Gaspodnìm.

4. І загадаў ён народу, які жыў у Ерусаліме, даваць пэўнае ўтрыманьне сьвятарам і лявітам, каб яны былі руплівыя ў законе Гасподнім.

Ì zagadaǔ ën narodu, âkì žyǔ u Erusalìme, davac′ pèǔnae ǔtryman′ne s′vâtaram ì lâvìtam, kab âny bylì ruplìvyâ ǔ zakone Gaspodnìm.

5. Калі быў абнародаваны гэты загад, тады сыны Ізраілевыя назносілі многа пачаткаў хлеба, віна, і алею, і мёду, і ўсякіх утвораў палявых; і дзесяцін з усяго паназносілі мноства.

Kalì byǔ abnarodavany gèty zagad, tady syny Ìzraìlevyâ naznosìlì mnoga pačatkaǔ hleba, vìna, ì aleû, ì mëdu, ì ǔsâkìh utvoraǔ palâvyh; ì dzesâcìn z usâgo panaznosìlì mnostva.

6. І Ізраільцяне і Юдэі, якія жылі па гарадах Юдэйскіх, таксама прадстаўнікі дзесяціны з буйнога і дробнага быдла і дзесяціны з ахвяраваньняў, прысьвечаных Госпаду Богу іхняму; і наклалі груды, груды.

Ì Ìzraìl′câne ì Ûdèì, âkìâ žylì pa garadah Ûdèjskìh, taksama pradstaǔnìkì dzesâcìny z bujnoga ì drobnaga bydla ì dzesâcìny z ahvâravan′nâǔ, prys′večanyh Gospadu Bogu ìhnâmu; ì naklalì grudy, grudy.

7. У трэці месяц пачалі класьці груды, і ў сёмы месяц кончылі.

U trècì mesâc pačalì klas′cì grudy, ì ǔ sëmy mesâc končylì.

8. І прыйшлі Эзэкія і вяльможы, і ўбачылі груды, і дзякавалі Госпаду і народу Яго Ізраіля.

Ì pryjšlì Èzèkìâ ì vâl′možy, ì ǔbačylì grudy, ì dzâkavalì Gospadu ì narodu Âgo Ìzraìlâ.

9. Я спытаў у Эзэкіі, сьвятароў і лявітаў пра гэтыя груды.

Â spytaǔ u Èzèkìì, s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ pra gètyâ grudy.

10. І адказваў яму Азарыя першасьвятар з дома Садокавага і сказаў: з таго часу, як пачалі насіць прынашэньні ў дом Госпада, мы елі ўдосыць, і многае засталося, бо Гасподзь дабраславіў народ Свой. З пазасталага склалася такое мноства.

Ì adkazvaǔ âmu Azaryâ peršas′vâtar z doma Sadokavaga ì skazaǔ: z tago času, âk pačalì nasìc′ prynašèn′nì ǔ dom Gospada, my elì ǔdosyc′, ì mnogae zastalosâ, bo Gaspodz′ dabraslavìǔ narod Svoj. Z pazastalaga sklalasâ takoe mnostva.

11. І загадаў Эзэкія падрыхтаваць пакоі пры доме Гасподнім. І падрыхтавалі.

Ì zagadaǔ Èzèkìâ padryhtavac′ pakoì pry dome Gaspodnìm. Ì padryhtavalì.

12. І перанесьлі туды прынашэньні і дзесяціны і ахвяраваньні, з усёй дакладнасьцю. І быў начальнікам пры іх Хананія лявіт, і Сімэй, брат ягоны, другім.

Ì peranes′lì tudy prynašèn′nì ì dzesâcìny ì ahvâravan′nì, z usëj dakladnas′cû. Ì byǔ načal′nìkam pry ìh Hananìâ lâvìt, ì Sìmèj, brat âgony, drugìm.

13. А Ехііл і Азазія, і Нахат і Асаіл, і Ерымот і Ёзавад, і Эліел і Ісмахія, і Махат і Бэнанія былі наглядчыкамі пад рукою Хананіі і Сімэя, брата ягонага, па распараджэньні цара Эзэкіі і Азарыі, начальніка пры доме Божым.

A Ehììl ì Azazìâ, ì Nahat ì Asaìl, ì Erymot ì Ëzavad, ì Èlìel ì Ìsmahìâ, ì Mahat ì Bènanìâ bylì naglâdčykamì pad rukoû Hananìì ì Sìmèâ, brata âgonaga, pa rasparadžèn′nì cara Èzèkìì ì Azaryì, načal′nìka pry dome Božym.

14. Карэ, сын Імны, лявіт, брамнік на ўсходнім баку, быў пры дабравольных прынашэньнях Богу, для выдачы прынесенага Богу і важнейшых з рэчаў прынесеных.

Karè, syn Ìmny, lâvìt, bramnìk na ǔshodnìm baku, byǔ pry dabravol′nyh prynašèn′nâh Bogu, dlâ vydačy prynesenaga Bogu ì važnejšyh z rèčaǔ prynesenyh.

15. І пад яго веданьнем былі Эдэн і Мініямін, і Ешуа і Шэмая, і Амарыя і Шэханія ў гарадах сьвятарскіх, каб правільна раздаваць братам сваім часткі, як большаму, так і малому,

Ì pad âgo vedan′nem bylì Èdèn ì Mìnìâmìn, ì Ešua ì Šèmaâ, ì Amaryâ ì Šèhanìâ ǔ garadah s′vâtarskìh, kab pravìl′na razdavac′ bratam svaìm častkì, âk bol′šamu, tak ì malomu,

16. звыш сьпіса іхняга, усім мужчынскага полу ад трох гадоў і вышэй, усім, хто ходзіць у дом Госпада дзеля дзеяў штодзённых, дзеля служэньня іх, паводле пасадаў іхніх і паводле аддзелаў іхніх

zvyš s′pìsa ìhnâga, usìm mužčynskaga polu ad troh gadoǔ ì vyšèj, usìm, hto hodzìc′ u dom Gospada dzelâ dzeâǔ štodzënnyh, dzelâ služèn′nâ ìh, pavodle pasadaǔ ìhnìh ì pavodle addzelaǔ ìhnìh

17. і ўнесеным у сьпіс сьвятарам, паводле пакаленьняў іх і лявітам ад дваццаці гадоў і вышэй, паводле пасадаў іхніх, паводле аддзелаў іх,

ì ǔnesenym u s′pìs s′vâtaram, pavodle pakalen′nâǔ ìh ì lâvìtam ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, pavodle pasadaǔ ìhnìh, pavodle addzelaǔ ìh,

18. і ўнесеным у сьпіс, з усімі малалетнімі іх, з жонкамі іхнімі і з сынамі іхнімі і з дочкамі іхнімі, - усяму супольству, бо яны зь вернасьцю прысьвяцілі сябе сьвяшчэннай службе.

ì ǔnesenym u s′pìs, z usìmì malaletnìmì ìh, z žonkamì ìhnìmì ì z synamì ìhnìmì ì z dočkamì ìhnìmì, - usâmu supol′stvu, bo âny z′ vernas′cû prys′vâcìlì sâbe s′vâščènnaj službe.

19. І для сыноў Ааронавых, сьвятароў у селішчах вакол гарадоў іхніх, пры кожным горадзе пастаўлены былі мужы памянёныя, каб раздаваць участкі ўсім мужчынскага полу ў сьвятароў і ўсім унесеным у сьпіс у лявітаў.

Ì dlâ synoǔ Aaronavyh, s′vâtaroǔ u selìščah vakol garadoǔ ìhnìh, pry kožnym goradze pastaǔleny bylì mužy pamânënyâ, kab razdavac′ učastkì ǔsìm mužčynskaga polu ǔ s′vâtaroǔ ì ǔsìm unesenym u s′pìs u lâvìtaǔ.

20. Вось, што зрабіў Эзэкія ва ўсёй Юдэі, - і ён рабіў добрае, і справядлівае, і праўдзівае прад абліччам Госпада Бога свайго.

Vos′, što zrabìǔ Èzèkìâ va ǔsëj Ûdèì, - ì ën rabìǔ dobrae, ì spravâdlìvae, ì praǔdzìvae prad ablìččam Gospada Boga svajgo.

21. І ва ўсім, што ён прадпрымаў на служэньне дому Божаму і дзеля захаваньня закона і запаведзяў, думаючы пра Бога свайго, ён дзейнічаў ад усяго сэрца свайго і меў посьпех.

Ì va ǔsìm, što ën pradprymaǔ na služèn′ne domu Božamu ì dzelâ zahavan′nâ zakona ì zapavedzâǔ, dumaûčy pra Boga svajgo, ën dzejnìčaǔ ad usâgo sèrca svajgo ì meǔ pos′peh.

32 Кіраўнік

1. Пасьля такіх дзеяў і вернасьці прыйшоў Сэнахірым, цар Асірыйскі, і ўступіў у Юдэю і аблажыў умацаваныя гарады, і думаў адарваць іх сабе.

Pas′lâ takìh dzeâǔ ì vernas′cì pryjšoǔ Sènahìrym, car Asìryjskì, ì ǔstupìǔ u Ûdèû ì ablažyǔ umacavanyâ garady, ì dumaǔ adarvac′ ìh sabe.

2. Калі Эзэкія ўбачыў, што прыйшоў Сэнахірым з намерам ваяваць супроць Ерусаліма,

Kalì Èzèkìâ ǔbačyǔ, što pryjšoǔ Sènahìrym z nameram vaâvac′ suproc′ Erusalìma,

3. тады рашыў з князямі сваімі і з ваеннымі людзьмі сваімі засыпаць крыніцы вады, якія па-за горадам, і тыя дапамаглі яму.

tady rašyǔ z knâzâmì svaìmì ì z vaennymì lûdz′mì svaìmì zasypac′ krynìcy vady, âkìâ pa-za goradam, ì tyâ dapamaglì âmu.

4. І сабралася мноства народу, і засыпалі ўсе крыніцы і паток, які працякаў па краіне, кажучы: хай ня знойдуць цары Асірыйскія, прыйшоўшы сюды, многа вады.

Ì sabralasâ mnostva narodu, ì zasypalì ǔse krynìcy ì patok, âkì pracâkaǔ pa kraìne, kažučy: haj nâ znojduc′ cary Asìryjskìâ, pryjšoǔšy sûdy, mnoga vady.

5. І падбадзёрыўся ён, і аднавіў усю абваленую сьцяну, і падняў яе да вежы, і звонку паставіў другую сьцяну, і ўмацаваў Міло ў горадзе Давідавым, і нарыхтаваў мноства зброі і шчытоў.

Ì padbadzëryǔsâ ën, ì adnavìǔ usû abvalenuû s′cânu, ì padnâǔ âe da vežy, ì zvonku pastavìǔ druguû s′cânu, ì ǔmacavaǔ Mìlo ǔ goradze Davìdavym, ì naryhtavaǔ mnostva zbroì ì ščytoǔ.

6. І паставіў ваеначальнікаў над народам, і сабраў іх да сябе на пляц каля гарадское брамы, і гаварыў да сэрца іхняга, і сказаў:

Ì pastavìǔ vaenačal′nìkaǔ nad narodam, ì sabraǔ ìh da sâbe na plâc kalâ garadskoe bramy, ì gavaryǔ da sèrca ìhnâga, ì skazaǔ:

7. будзьце цвёрдыя і мужныя, ня бойцеся і не палохайцеся цара Асірыйскага і ўсяго мноства, якое зь ім, бо з намі больш, чым зь ім;

budz′ce cvërdyâ ì mužnyâ, nâ bojcesâ ì ne palohajcesâ cara Asìryjskaga ì ǔsâgo mnostva, âkoe z′ ìm, bo z namì bol′š, čym z′ ìm;

8. зь ім сіла плоцкая, а з намі Гасподзь Бог наш, каб дапамагаць нам і змагацца на вежах нашых. І падмацаваўся народ словамі Эзэкіі, цара Юдэйскага.

z′ ìm sìla plockaâ, a z namì Gaspodz′ Bog naš, kab dapamagac′ nam ì zmagacca na vežah našyh. Ì padmacavaǔsâ narod slovamì Èzèkìì, cara Ûdèjskaga.

9. Пасьля гэтага паслаў Сэнахірым, цар Асірыйскі, рабоў сваіх у Ерусалім, - сам ён стаяў супроць Лахіса, і ўся сіла ягоная зь ім, - да Эзэкіі, цара Юдэйскага, і да ўсіх Юдэяў, якія ў Ерусаліме, сказаць:

Pas′lâ gètaga paslaǔ Sènahìrym, car Asìryjskì, raboǔ svaìh u Erusalìm, - sam ën staâǔ suproc′ Lahìsa, ì ǔsâ sìla âgonaâ z′ ìm, - da Èzèkìì, cara Ûdèjskaga, ì da ǔsìh Ûdèâǔ, âkìâ ǔ Erusalìme, skazac′:

10. так кажа Сэнахірым, цар Асірыйскі: на што вы спадзеяцеся і сядзіце ў крэпасьці Ерусаліме?

tak kaža Sènahìrym, car Asìryjskì: na što vy spadzeâcesâ ì sâdzìce ǔ krèpas′cì Erusalìme?

11. І ці ня зводзіць вас з тропу Эзэкія, каб аддаць вас сьмерці з голаду і смагі, кажучы: Гасподзь Бог наш уратуе нас ад рукі цара Асірыйскага?

Ì cì nâ zvodzìc′ vas z tropu Èzèkìâ, kab addac′ vas s′mercì z goladu ì smagì, kažučy: Gaspodz′ Bog naš uratue nas ad rukì cara Asìryjskaga?

12. Ці ня гэты Эзэкія разбурыў вышыні ягоныя і ахвярнікі ягоныя і сказаў Юдэі і Ерусаліму: перад ахвярнікам адзіным пакланяйцеся і на ім учыняйце дымленьні?

Cì nâ gèty Èzèkìâ razburyǔ vyšynì âgonyâ ì ahvârnìkì âgonyâ ì skazaǔ Ûdèì ì Erusalìmu: perad ahvârnìkam adzìnym paklanâjcesâ ì na ìm učynâjce dymlen′nì?

13. Хіба вы ня ведаеце, што зрабіў я і бацькі мае з усімі народамі земляў? Ці маглі багі народаў зямных выратаваць зямлю сваю ад рукі маёй?

Hìba vy nâ vedaece, što zrabìǔ â ì bac′kì mae z usìmì narodamì zemlâǔ? Cì maglì bagì narodaǔ zâmnyh vyratavac′ zâmlû svaû ad rukì maëj?

14. Хто з усіх багоў народаў, зьнішчаных бацькамі маімі, мог выратаваць народ свой ад рукі маёй? Як жа можа ваш Бог уратаваць вас ад рукі маёй?

Hto z usìh bagoǔ narodaǔ, z′nìščanyh bac′kamì maìmì, mog vyratavac′ narod svoj ad rukì maëj? Âk ža moža vaš Bog uratavac′ vas ad rukì maëj?

15. І цяпер хай ня зводзіць вас Эзэкія і ня ўхіляе вас такім чынам: ня верце яму: калі ня меў сілы ніводзін бог ніводнага народу і царства выратаваць народ свой ад рукі маёй і ад рукі бацькоў маіх, дык і ваш Бог ня выратуе вас ад рукі маёй.

Ì câper haj nâ zvodzìc′ vas Èzèkìâ ì nâ ǔhìlâe vas takìm čynam: nâ verce âmu: kalì nâ meǔ sìly nìvodzìn bog nìvodnaga narodu ì carstva vyratavac′ narod svoj ad rukì maëj ì ad rukì bac′koǔ maìh, dyk ì vaš Bog nâ vyratue vas ad rukì maëj.

16. І яшчэ шмат чаго гаварылі рабы ягоныя супроць Госпада Бога і супроць Эзэкіі, раба Ягонага.

Ì âščè šmat čago gavarylì raby âgonyâ suproc′ Gospada Boga ì suproc′ Èzèkìì, raba Âgonaga.

17. І лісты пісаў ён, у якіх ганіў Госпада Бога Ізраілевага і гаварыў супроць Яго такія словы: як багі народаў зямных ня выратавалі народаў сваіх ад рукі маёй, так Бог Эзэкіі ня выратуе народу Свайго ад рукі маёй.

Ì lìsty pìsaǔ ën, u âkìh ganìǔ Gospada Boga Ìzraìlevaga ì gavaryǔ suproc′ Âgo takìâ slovy: âk bagì narodaǔ zâmnyh nâ vyratavalì narodaǔ svaìh ad rukì maëj, tak Bog Èzèkìì nâ vyratue narodu Svajgo ad rukì maëj.

18. І крычалі гучным голасам на Юдэйскай мове да народу Ерусалімскага, які быў на сьцяне, каб запалохаць яго і настрашыць яго і ўзяць горад.

Ì kryčalì gučnym golasam na Ûdèjskaj move da narodu Erusalìmskaga, âkì byǔ na s′câne, kab zapalohac′ âgo ì nastrašyc′ âgo ì ǔzâc′ gorad.

19. І гаварылі пра Бога Ерусаліма, як пра багоў народаў зямлі, - выраб рук чалавечых.

Ì gavarylì pra Boga Erusalìma, âk pra bagoǔ narodaǔ zâmlì, - vyrab ruk čalavečyh.

20. І памаліўся цар Эзэкія і Ісая, сын Амосаў, прарок, і залямантавалі да неба.

Ì pamalìǔsâ car Èzèkìâ ì Ìsaâ, syn Amosaǔ, prarok, ì zalâmantavalì da neba.

21. І паслаў Гасподзь анёла, і ён вынішчыў усіх адважных і галоўнага начальніка і начальнікаў у войску цара Асірыйскага. І вярнуўся ён з сорамам у зямлю сваю; і калі прыйшоў у дом бога свайго, выхадні сьцёгнаў яго забілі яго там мечам.

Ì paslaǔ Gaspodz′ anëla, ì ën vynìščyǔ usìh advažnyh ì galoǔnaga načal′nìka ì načal′nìkaǔ u vojsku cara Asìryjskaga. Ì vârnuǔsâ ën z soramam u zâmlû svaû; ì kalì pryjšoǔ u dom boga svajgo, vyhadnì s′cëgnaǔ âgo zabìlì âgo tam mečam.

22. Так уратаваў Гасподзь Эзэкію і жыхароў Ерусаліма ад рукі Сэнахірыма, цара Асірыйскага, і ад рукі ўсіх і аберагаў іх адусюль.

Tak uratavaǔ Gaspodz′ Èzèkìû ì žyharoǔ Erusalìma ad rukì Sènahìryma, cara Asìryjskaga, ì ad rukì ǔsìh ì aberagaǔ ìh adusûl′.

23. Тады многія прыносілі дарункі Госпаду ў Ерусалім і дарагія рэчы Эзэкію, цару Юдэйскаму. І ён узьвялічыўся пасьля гэтага ў вачах усіх народаў.

Tady mnogìâ prynosìlì darunkì Gospadu ǔ Erusalìm ì daragìâ rèčy Èzèkìû, caru Ûdèjskamu. Ì ën uz′vâlìčyǔsâ pas′lâ gètaga ǔ vačah usìh narodaǔ.

24. У тыя дні захварэў Эзэкія сьмяротна. І памаліўся Госпаду, і Ён пачуў яго і даў яму азнаку.

U tyâ dnì zahvarèǔ Èzèkìâ s′mârotna. Ì pamalìǔsâ Gospadu, ì Ën pačuǔ âgo ì daǔ âmu aznaku.

25. Але не аддаў Эзэкія за ўчыненыя яму дабрадзействы, бо заганарылася сэрца ягонае. І быў на яго гнеў Божы і на Юдэю і на Ерусалім.

Ale ne addaǔ Èzèkìâ za ǔčynenyâ âmu dabradzejstvy, bo zaganarylasâ sèrca âgonae. Ì byǔ na âgo gneǔ Božy ì na Ûdèû ì na Erusalìm.

26. Але калі ўпакорыўся Эзэкія ў ганарыстасьці сэрца свайго, - сам і жыхары Ерусаліма, дык ня прыйшоў на іх гнеў Гасподні ў дні Эзэкіі.

Ale kalì ǔpakoryǔsâ Èzèkìâ ǔ ganarystas′cì sèrca svajgo, - sam ì žyhary Erusalìma, dyk nâ pryjšoǔ na ìh gneǔ Gaspodnì ǔ dnì Èzèkìì.

27. І было ў Эзэкіі багацьця і славы вельмі многа, і сховішча ён зрабіў у сябе пад срэбра і золата і камяні каштоўныя, і пад пахошчы і шчыты і пад усякі каштоўны посуд;

Ì bylo ǔ Èzèkìì bagac′câ ì slavy vel′mì mnoga, ì shovìšča ën zrabìǔ u sâbe pad srèbra ì zolata ì kamânì kaštoǔnyâ, ì pad pahoščy ì ščyty ì pad usâkì kaštoǔny posud;

28. і кладоўкі пад усе ўтворы зямлі, хлеб, віно і алей, і стойлы ўсякаму быдлу, і двары для статкаў.

ì kladoǔkì pad use ǔtvory zâmlì, hleb, vìno ì alej, ì stojly ǔsâkamu bydlu, ì dvary dlâ statkaǔ.

29. І гарады пабудаваў сабе. І статкаў дробнага і буйнога быдла было ў яго мноства, бо даў яму Бог даволі вялікую маёмасьць.

Ì garady pabudavaǔ sabe. Ì statkaǔ drobnaga ì bujnoga bydla bylo ǔ âgo mnostva, bo daǔ âmu Bog davolì vâlìkuû maëmas′c′.

30. А ён, Эзэкія, замкнуў верхні праток водаў Геона і правёў іх уніз да заходняга боку горада Давідавага. І дзеяў пасьпяхова Эзэкія ў кожнай справе сваёй.

A ën, Èzèkìâ, zamknuǔ verhnì pratok vodaǔ Geona ì pravëǔ ìh unìz da zahodnâga boku gorada Davìdavaga. Ì dzeâǔ pas′pâhova Èzèkìâ ǔ kožnaj sprave svaëj.

31. Толькі пры паслах цароў Вавілонскіх, якія прысылалі да яго спытацца пра азнаку, якая была на зямлі, пакінуў Яго Бог, каб выпрабаваць яго і адкрыць усё, што ў яго на сэрцы.

Tol′kì pry paslah caroǔ Vavìlonskìh, âkìâ prysylalì da âgo spytacca pra aznaku, âkaâ byla na zâmlì, pakìnuǔ Âgo Bog, kab vyprabavac′ âgo ì adkryc′ usë, što ǔ âgo na sèrcy.

32. Астатнія дзеі Эзэкіі і дабрачынствы ягоныя апісаны ў відзежах Ісаі, сына Амосавага, прарока, і ў кнізе цароў Юдэйскіх і Ізраільскіх.

Astatnìâ dzeì Èzèkìì ì dabračynstvy âgonyâ apìsany ǔ vìdzežah Ìsaì, syna Amosavaga, praroka, ì ǔ knìze caroǔ Ûdèjskìh ì Ìzraìl′skìh.

33. І спачыў Эзэкія з бацькамі сваімі, і пахавалі яго над магільніцамі сыноў Давідавых, і ўшанаваньні яму зрабілі пасьля сьмерці ягонай ўсе Юдэі і жыхары Ерусаліма. І зацараваў Манасія, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Èzèkìâ z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo nad magìl′nìcamì synoǔ Davìdavyh, ì ǔšanavan′nì âmu zrabìlì pas′lâ s′mercì âgonaj ǔse Ûdèì ì žyhary Erusalìma. Ì zacaravaǔ Manasìâ, syn âgony, zamest âgo.

33 Кіраўнік

1. Дванаццаць гадоў было Манасіі, калі зацараваў, і пяцьдзясят пяць валадарыў у Ерусаліме,

Dvanaccac′ gadoǔ bylo Manasìì, kalì zacaravaǔ, ì pâc′dzâsât pâc′ valadaryǔ u Erusalìme,

2. і рабіў ён неспадобнае ў вачах Гасподніх, пераймаючы мярзоты народаў, якіх прагнаў Гасподзь ад аблічча сыноў Ізраілевых,

ì rabìǔ ën nespadobnae ǔ vačah Gaspodnìh, perajmaûčy mârzoty narodaǔ, âkìh pragnaǔ Gaspodz′ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh,

3. і зноў зладзіў вышыні, якія разбурыў Эзэкія, бацька ягоны, і паставіў ахвярнікі Ваалам, і ўладзіў дубровы, і пакланяўся ўсяму войску нябеснаму, і служыў яму;

ì znoǔ zladzìǔ vyšynì, âkìâ razburyǔ Èzèkìâ, bac′ka âgony, ì pastavìǔ ahvârnìkì Vaalam, ì ǔladzìǔ dubrovy, ì paklanâǔsâ ǔsâmu vojsku nâbesnamu, ì služyǔ âmu;

4. і спарудзіў ахвярнікі ў доме Гасподнім, пра які сказаў Гасподзь: у Ерусаліме будзе імя Маё вечна;

ì sparudzìǔ ahvârnìkì ǔ dome Gaspodnìm, pra âkì skazaǔ Gaspodz′: u Erusalìme budze ìmâ Maë večna;

5. і спарудзіў ахвярнікі ўсяму войску нябеснаму на абодвух дварах дома Гасподняга.

ì sparudzìǔ ahvârnìkì ǔsâmu vojsku nâbesnamu na abodvuh dvarah doma Gaspodnâga.

6. А ён правёў сыноў сваіх праз агонь у даліне сына Эномавага, і гадаў, і варажыў, і чараваў, і назначыў закліначоў і чараўнікоў: многа рабіў ён незаўгоднага ў вачах Госпада, для гневу Яго.

A ën pravëǔ synoǔ svaìh praz agon′ u dalìne syna Ènomavaga, ì gadaǔ, ì varažyǔ, ì čaravaǔ, ì naznačyǔ zaklìnačoǔ ì čaraǔnìkoǔ: mnoga rabìǔ ën nezaǔgodnaga ǔ vačah Gospada, dlâ gnevu Âgo.

7. І паставіў разьбёнага ідала, якога зрабіў, у доме Божым, пра якога і казаў Бог Давіду і Саламону, сыну ягонаму: у доме гэтым і ў Ерусаліме, які Я выбраў з усіх каленаў Ізраілевых, Я пакладу імя Маё навек;

Ì pastavìǔ raz′bënaga ìdala, âkoga zrabìǔ, u dome Božym, pra âkoga ì kazaǔ Bog Davìdu ì Salamonu, synu âgonamu: u dome gètym ì ǔ Erusalìme, âkì Â vybraǔ z usìh kalenaǔ Ìzraìlevyh, Â pakladu ìmâ Maë navek;

8. і ня дам наперад выступіць назе Ізраіля зь зямлі гэтай, якую Я замацаваў за бацькамі іхнімі, калі толькі яны будуць старацца выконваць усё, што Я наказаў ім, паводле ўсяго закона і пастановаў і загадаў, дадзеных рукою Майсея.

ì nâ dam naperad vystupìc′ naze Ìzraìlâ z′ zâmlì gètaj, âkuû Â zamacavaǔ za bac′kamì ìhnìmì, kalì tol′kì âny buduc′ staracca vykonvac′ usë, što Â nakazaǔ ìm, pavodle ǔsâgo zakona ì pastanovaǔ ì zagadaǔ, dadzenyh rukoû Majseâ.

9. Але Манасія давёў Юдэю і жыхароў Ерусаліма да таго, што яны рабілі горш за тыя народы, якіх вынішчыў Гасподзь ад аблічча сыноў Ізраілевых.

Ale Manasìâ davëǔ Ûdèû ì žyharoǔ Erusalìma da tago, što âny rabìlì gorš za tyâ narody, âkìh vynìščyǔ Gaspodz′ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh.

10. І гаварыў Гасподзь Манасіі і народу яго, але яны ня слухалі.

Ì gavaryǔ Gaspodz′ Manasìì ì narodu âgo, ale âny nâ sluhalì.

11. І прывёў Гасподзь на іх ваеначальнікаў цара Асірыйскага, і закавалі яны Манасію ў кайданы і закавалі яго ланцугамі, і зьвялі яго ў Вавілон.

Ì pryvëǔ Gaspodz′ na ìh vaenačal′nìkaǔ cara Asìryjskaga, ì zakavalì âny Manasìû ǔ kajdany ì zakavalì âgo lancugamì, ì z′vâlì âgo ǔ Vavìlon.

12. І ва ўціску сваім пачаў ён умольваць Госпада Бога свайго і глыбока ўпакорыўся прад Богам бацькоў сваіх.

Ì va ǔcìsku svaìm pačaǔ ën umol′vac′ Gospada Boga svajgo ì glyboka ǔpakoryǔsâ prad Bogam bac′koǔ svaìh.

13. І памаліўся Яму, і Бог схіліўся да яго і пачуў малітву ягоную, і вярнуў яго ў Ерусалім на царства ягонае. І даведаўся Манасія, што Гасподзь ёсьць Бог.

Ì pamalìǔsâ Âmu, ì Bog shìlìǔsâ da âgo ì pačuǔ malìtvu âgonuû, ì vârnuǔ âgo ǔ Erusalìm na carstva âgonae. Ì davedaǔsâ Manasìâ, što Gaspodz′ ës′c′ Bog.

14. І пасьля таго пабудаваў зьнешнюю сьцяну горада Давідавага, на заходнім баку Геона, па лагчыне і да ўваходу ў рыбную браму, і правёў яе вакол Афэла і высока падняў яе. І паставіў ваеначальнікаў па ўсіх умацаваных гарадах у Юдэі,

Ì pas′lâ tago pabudavaǔ z′nešnûû s′cânu gorada Davìdavaga, na zahodnìm baku Geona, pa lagčyne ì da ǔvahodu ǔ rybnuû bramu, ì pravëǔ âe vakol Afèla ì vysoka padnâǔ âe. Ì pastavìǔ vaenačal′nìkaǔ pa ǔsìh umacavanyh garadah u Ûdèì,

15. і скінуў чужаземных багоў і ідалаў з дома Гасподняга, і ўсе капішчы, якія спарудзіў на гары дома Гасподняга ў Ерусаліме, і выкінуў іх за горад.

ì skìnuǔ čužazemnyh bagoǔ ì ìdalaǔ z doma Gaspodnâga, ì ǔse kapìščy, âkìâ sparudzìǔ na gary doma Gaspodnâga ǔ Erusalìme, ì vykìnuǔ ìh za gorad.

16. І аднавіў ахвярнік Гасподні і прынёс на ім ахвяры мірныя і хвалебныя, і сказаў Юдэям, каб яны служылі Госпаду Богу Ізраілеваму.

Ì adnavìǔ ahvârnìk Gaspodnì ì prynës na ìm ahvâry mìrnyâ ì hvalebnyâ, ì skazaǔ Ûdèâm, kab âny služylì Gospadu Bogu Ìzraìlevamu.

17. Але народ яшчэ прыносіў ахвяры на вышынях, хоць і Госпаду Богу свайму.

Ale narod âščè prynosìǔ ahvâry na vyšynâh, hoc′ ì Gospadu Bogu svajmu.

18. Астатнія дзеі Манасіі, і малітва яго да Бога свайго, і словы празорліўцаў, якія гаварылі зь ім імем Госпада Бога Ізраілевага, яны ў запісах цароў Ізраілевых.

Astatnìâ dzeì Manasìì, ì malìtva âgo da Boga svajgo, ì slovy prazorlìǔcaǔ, âkìâ gavarylì z′ ìm ìmem Gospada Boga Ìzraìlevaga, âny ǔ zapìsah caroǔ Ìzraìlevyh.

19. І малітва ягоная, і тое, што Бог схіліўся да яго, і ўсе грахі ягоныя і беззаконьні ягоныя, і месцы, на якіх ён пабудаваў вышыні і паставіў выявы Астарты і балванаў, да таго як упакорыўся, апісаны ў запісах Хазая.

Ì malìtva âgonaâ, ì toe, što Bog shìlìǔsâ da âgo, ì ǔse grahì âgonyâ ì bezzakon′nì âgonyâ, ì mescy, na âkìh ën pabudavaǔ vyšynì ì pastavìǔ vyâvy Astarty ì balvanaǔ, da tago âk upakoryǔsâ, apìsany ǔ zapìsah Hazaâ.

20. І спачыў Манасія з бацькамі сваімі і пахавалі яго ў доме ягоным. І зацараваў Амон, сын ягоны, замест яго.

Ì spačyǔ Manasìâ z bac′kamì svaìmì ì pahavalì âgo ǔ dome âgonym. Ì zacaravaǔ Amon, syn âgony, zamest âgo.

21. Дваццаць два гады было Амону, калі зацараваў, і два гады валадарыў у Ерусаліме,

Dvaccac′ dva gady bylo Amonu, kalì zacaravaǔ, ì dva gady valadaryǔ u Erusalìme,

22. і рабіў незаўгоднае ў вачах Гасподніх так, як рабіў Манасія, бацька ягоны; і ўсім балванам, якіх зрабіў Манасія, бацька ягоны, прыносіў Амон ахвяры і служыў ім.

ì rabìǔ nezaǔgodnae ǔ vačah Gaspodnìh tak, âk rabìǔ Manasìâ, bac′ka âgony; ì ǔsìm balvanam, âkìh zrabìǔ Manasìâ, bac′ka âgony, prynosìǔ Amon ahvâry ì služyǔ ìm.

23. І не ўпакорыўся прад абліччам Гасподнім, як упакорыўся Манасія, бацька ягоны; наадварот, Амон памножыў свае грахі.

Ì ne ǔpakoryǔsâ prad ablìččam Gaspodnìm, âk upakoryǔsâ Manasìâ, bac′ka âgony; naadvarot, Amon pamnožyǔ svae grahì.

24. І склалі супроць яго змову слугі ягоныя і забілі яго ў доме ягоным.

Ì sklalì suproc′ âgo zmovu slugì âgonyâ ì zabìlì âgo ǔ dome âgonym.

25. Але народ зямлі перабіў усіх, што былі ў змове супраць цара Амона, і паставіў народ зямлі царом Ёсію, сына ягонага, замест яго.

Ale narod zâmlì perabìǔ usìh, što bylì ǔ zmove suprac′ cara Amona, ì pastavìǔ narod zâmlì carom Ësìû, syna âgonaga, zamest âgo.

34 Кіраўнік

1. Восем гадоў было Ёсіі, калі ён зацараваў, і трыццаць адзін год валадарыў у Ерусаліме,

Vosem gadoǔ bylo Ësìì, kalì ën zacaravaǔ, ì tryccac′ adzìn god valadaryǔ u Erusalìme,

2. і рабіў ён спадобнае ў вачах Гасподніх, і хадзіў шляхамі Давіда, бацькі свайго, і ня ўхіляўся ні налева, ні направа.

ì rabìǔ ën spadobnae ǔ vačah Gaspodnìh, ì hadzìǔ šlâhamì Davìda, bac′kì svajgo, ì nâ ǔhìlâǔsâ nì naleva, nì naprava.

3. На восьмым годзе валадараньня свайго, яшчэ калі быў хлопчыкам, ён пачаў прыходзіць да Бога Давіда, бацькі свайго, а на дванаццатым годзе пачаў ачышчаць Юдэю і Ерусалім ад вышыняў і прысьвечаных дрэў і ад разьбёных і літых куміраў.

Na vos′mym godze valadaran′nâ svajgo, âščè kalì byǔ hlopčykam, ën pačaǔ pryhodzìc′ da Boga Davìda, bac′kì svajgo, a na dvanaccatym godze pačaǔ ačyščac′ Ûdèû ì Erusalìm ad vyšynâǔ ì prys′večanyh drèǔ ì ad raz′bënyh ì lìtyh kumìraǔ.

4. І разбурылі перад абліччам ягоным ахвярнікі Ваалаў і статуі, якія ўзвышаліся над імі; і прысьвечаныя дрэвы ён сьсек, і разьбёныя літыя куміры паламаў і пабіў у пыл, і рассыпаў па магілах тых, якія прыносілі ім ахвяры,

Ì razburylì perad ablìččam âgonym ahvârnìkì Vaalaǔ ì statuì, âkìâ ǔzvyšalìsâ nad ìmì; ì prys′večanyâ drèvy ën s′sek, ì raz′bënyâ lìtyâ kumìry palamaǔ ì pabìǔ u pyl, ì rassypaǔ pa magìlah tyh, âkìâ prynosìlì ìm ahvâry,

5. і косьці жрацоў спаліў на ахвярніках іхніх, і ачысьціў Юдэю і Ерусалім,

ì kos′cì žracoǔ spalìǔ na ahvârnìkah ìhnìh, ì ačys′cìǔ Ûdèû ì Erusalìm,

6. і ў гарадах Манасіі і Яфрэма і Сімяона, да калена Нэфталімавага, і ў спустошаных ваколіцах іх

ì ǔ garadah Manasìì ì Âfrèma ì Sìmâona, da kalena Nèftalìmavaga, ì ǔ spustošanyh vakolìcah ìh

7. ён разбурыў ахвярнікі і прысьвечаныя дрэвы, і куміры разьбіў у пыл, і ўсе статуі пакрышыў і па ўсёй зямлі Ізраільскай, і вярнуўся ў Ерусалім.

ën razburyǔ ahvârnìkì ì prys′večanyâ drèvy, ì kumìry raz′bìǔ u pyl, ì ǔse statuì pakryšyǔ ì pa ǔsëj zâmlì Ìzraìl′skaj, ì vârnuǔsâ ǔ Erusalìm.

8. На васямнаццатым годзе цараваньня свайго, пасьля ачышчэньня зямлі і дома Божага, ён паслаў Шафана, сына Ацаліі, і Маасэю начальніка горада і Ёаха, сына Ёахазавага, дзеяпісальніка, аднавіць дом Госпада Бога свайго.

Na vasâmnaccatym godze caravan′nâ svajgo, pas′lâ ačyščèn′nâ zâmlì ì doma Božaga, ën paslaǔ Šafana, syna Acalìì, ì Maasèû načal′nìka gorada ì Ëaha, syna Ëahazavaga, dzeâpìsal′nìka, adnavìc′ dom Gospada Boga svajgo.

9. І прыйшлі яны да Хэлкіі першасьвятара і аддалі срэбра, прынесенае ў дом Божы, якое лявіты, якія стаяць на варце каля парога, сабралі з рук Манасіі і Яфрэма, і ўсіх іншых Ізраільцянаў, і ад усяго Юды і Веньяміна і ад жыхароў Ерусаліма,

Ì pryjšlì âny da Hèlkìì peršas′vâtara ì addalì srèbra, prynesenae ǔ dom Božy, âkoe lâvìty, âkìâ staâc′ na varce kalâ paroga, sabralì z ruk Manasìì ì Âfrèma, ì ǔsìh ìnšyh Ìzraìl′cânaǔ, ì ad usâgo Ûdy ì Ven′âmìna ì ad žyharoǔ Erusalìma,

10. і аддалі ў рукі майстрам работ, што прыстаўленыя да дома Гасподняга, каб яны раздавалі яго работнікам, якія працуюць у доме Гасподнім на папраўленьні і аднаўленьні дома.

ì addalì ǔ rukì majstram rabot, što prystaǔlenyâ da doma Gaspodnâga, kab âny razdavalì âgo rabotnìkam, âkìâ pracuûc′ u dome Gaspodnìm na papraǔlen′nì ì adnaǔlen′nì doma.

11. І яны раздавалі цесьлярам і будаўнікам на куплю часанага каменю і дрэва на зьвязь і пакрыцьцё будынкаў, якія спустошылі цары Юдэйскія.

Ì âny razdavalì ces′lâram ì budaǔnìkam na kuplû časanaga kamenû ì drèva na z′vâz′ ì pakryc′cë budynkaǔ, âkìâ spustošylì cary Ûdèjskìâ.

12. Людзі гэтыя дзеялі сумленна ў працы, і дзеля нагляду над імі былі пастаўлены Яхат і Авадыя, лявіты з сыноў Мэрарыных, і Захар і Мэшулам з сыноў Каатавых, і ўсе лявіты, якія ўмелі граць на музычных спарудах.

Lûdzì gètyâ dzeâlì sumlenna ǔ pracy, ì dzelâ naglâdu nad ìmì bylì pastaǔleny Âhat ì Avadyâ, lâvìty z synoǔ Mèrarynyh, ì Zahar ì Mèšulam z synoǔ Kaatavyh, ì ǔse lâvìty, âkìâ ǔmelì grac′ na muzyčnyh sparudah.

13. Яны ж былі прыстаўнікамі над насільшчыкамі і назіралі за ўсімі работнікамі ў кожнай працы; а зь лявітаў былі і пісцы, і наглядчыкі, і брамнікі.

Âny ž bylì prystaǔnìkamì nad nasìl′ščykamì ì nazìralì za ǔsìmì rabotnìkamì ǔ kožnaj pracy; a z′ lâvìtaǔ bylì ì pìscy, ì naglâdčykì, ì bramnìkì.

14. Калі яны вымалі срэбра, прынесенае ў дом Гасподні, тады Хэлкія сьвятар знайшоў кнігу закона Гасподняга, дадзеную рукою Майсея.

Kalì âny vymalì srèbra, prynesenae ǔ dom Gaspodnì, tady Hèlkìâ s′vâtar znajšoǔ knìgu zakona Gaspodnâga, dadzenuû rukoû Majseâ.

15. І пачаў Хэлкія, і сказаў Шафану пісцу: кнігу закона знайшоў я ў доме Гасподнім. І падаў Хэлкія тую кнігу Шафану.

Ì pačaǔ Hèlkìâ, ì skazaǔ Šafanu pìscu: knìgu zakona znajšoǔ â ǔ dome Gaspodnìm. Ì padaǔ Hèlkìâ tuû knìgu Šafanu.

16. І панёс Шафан кнігу да цара, і прынёс пры гэтым цару вестку: усё, што даручана рабам тваім, яны робяць;

Ì panës Šafan knìgu da cara, ì prynës pry gètym caru vestku: usë, što daručana rabam tvaìm, âny robâc′;

17. і высыпалі срэбра, знойдзенае ў доме Гасподнім і перадалі яго ў рукі прыстаўнікам і ў рукі майстрам работ.

ì vysypalì srèbra, znojdzenae ǔ dome Gaspodnìm ì peradalì âgo ǔ rukì prystaǔnìkam ì ǔ rukì majstram rabot.

18. І данёс Шафан пісец цару, кажучы: кнігу даў мне Хэлкія сьвятар. І чытаў яе Шафан перад царом.

Ì danës Šafan pìsec caru, kažučy: knìgu daǔ mne Hèlkìâ s′vâtar. Ì čytaǔ âe Šafan perad carom.

19. Калі пачуў цар слова закона, дык падраў вопратку на сабе.

Kalì pačuǔ car slova zakona, dyk padraǔ vopratku na sabe.

20. І даў цар загад Хэлкію і Ахікаму, сыну Шафанаваму, і Аўдону, сыну Міхея, і Шафану пісцу, і Асаю, слузе царскаму, кажучы:

Ì daǔ car zagad Hèlkìû ì Ahìkamu, synu Šafanavamu, ì Aǔdonu, synu Mìheâ, ì Šafanu pìscu, ì Asaû, sluze carskamu, kažučy:

21. ідзеце, папрасеце Госпада за мяне і за пазасталых у Ізраіля і за Юду пра словы гэтай знойдзенай кнігі, бо вялікі гнеў Госпада, які загарэўся на нас за тое, што не захоўвалі бацькі нашыя слова Гасподняга, каб дзеяць паводле ўсяго напісанага ў кнізе гэтай.

ìdzece, paprasece Gospada za mâne ì za pazastalyh u Ìzraìlâ ì za Ûdu pra slovy gètaj znojdzenaj knìgì, bo vâlìkì gneǔ Gospada, âkì zagarèǔsâ na nas za toe, što ne zahoǔvalì bac′kì našyâ slova Gaspodnâga, kab dzeâc′ pavodle ǔsâgo napìsanaga ǔ knìze gètaj.

22. І пайшоў Хэлкія і тыя, якія ад цара, да Алданы прарочыцы, жонкі Шалума, сына Таўкегата, сына Хасры, захавальніка вопраткі, - а жыла яна ў другой частцы Ерусаліма, - і гаварылі зь ёю пра гэта.

Ì pajšoǔ Hèlkìâ ì tyâ, âkìâ ad cara, da Aldany praročycy, žonkì Šaluma, syna Taǔkegata, syna Hasry, zahaval′nìka vopratkì, - a žyla âna ǔ drugoj častcy Erusalìma, - ì gavarylì z′ ëû pra gèta.

23. І яна сказала ім: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: скажэце таму чалавеку, які паслаў вас да мяне,

Ì âna skazala ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: skažèce tamu čalaveku, âkì paslaǔ vas da mâne,

24. так кажа Гасподзь: вось Я навяду бедства на месца гэтае і на жыхароў яго ўсе праклёны, напісаныя ў кнізе, якую чыталі перад абліччам цара Юдэйскага,

tak kaža Gaspodz′: vos′ Â navâdu bedstva na mesca gètae ì na žyharoǔ âgo ǔse praklëny, napìsanyâ ǔ knìze, âkuû čytalì perad ablìččam cara Ûdèjskaga,

25. за тое, што яны пакінулі Мяне і дымілі багам іншым, каб гнявіць Мяне ўсімі дзеямі рук сваіх. І гнеў Мой загарыцца над месцам гэтым і не патухне.

za toe, što âny pakìnulì Mâne ì dymìlì bagam ìnšym, kab gnâvìc′ Mâne ǔsìmì dzeâmì ruk svaìh. Ì gneǔ Moj zagarycca nad mescam gètym ì ne patuhne.

26. І цару Юдэйскаму, які паслаў вас папытацца ў Госпада, дык скажэце: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў пра словы, якія ты чуў:

Ì caru Ûdèjskamu, âkì paslaǔ vas papytacca ǔ Gospada, dyk skažèce: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ pra slovy, âkìâ ty čuǔ:

27. таму што зьмягчылася сэрца тваё, і ты ўпакорыўся прад Богам, пачуўшы словы Ягоныя пра месца гэтае і пра жыхароў яго, - і ты ўпакорыўся прад Мною, і падраў вопратку на сабе, і плакаў прад Мною, дык і Я пачуў цябе, кажа Гасподзь.

tamu što z′mâgčylasâ sèrca tvaë, ì ty ǔpakoryǔsâ prad Bogam, pačuǔšy slovy Âgonyâ pra mesca gètae ì pra žyharoǔ âgo, - ì ty ǔpakoryǔsâ prad Mnoû, ì padraǔ vopratku na sabe, ì plakaǔ prad Mnoû, dyk ì Â pačuǔ câbe, kaža Gaspodz′.

28. Вось Я прыкладу цябе да бацькоў тваіх, і пакладзены будзеш у магільніцу тваю ў міры, і ня ўбачаць вочы твае ўсяго таго бедства, якое Я навяду на месца гэтае і на жыхароў яго. І прынесьлі цару адказ.

Vos′ Â prykladu câbe da bac′koǔ tvaìh, ì pakladzeny budzeš u magìl′nìcu tvaû ǔ mìry, ì nâ ǔbačac′ vočy tvae ǔsâgo tago bedstva, âkoe Â navâdu na mesca gètae ì na žyharoǔ âgo. Ì prynes′lì caru adkaz.

29. І паслаў цар, і сабраў усіх старэйшын Юдэі і Ерусаліма,

Ì paslaǔ car, ì sabraǔ usìh starèjšyn Ûdèì ì Erusalìma,

30. і пайшоў цар у дом Гасподні, і зь ім усе Юдэі і жыхары Ерусаліма, і сьвятары і лявіты, і ўвесь народ, ад вялікага да малога; і ён прачытаў уголас ім усе словы кнігі запавета, знойдзенай у доме Гасподнім.

ì pajšoǔ car u dom Gaspodnì, ì z′ ìm use Ûdèì ì žyhary Erusalìma, ì s′vâtary ì lâvìty, ì ǔves′ narod, ad vâlìkaga da maloga; ì ën pračytaǔ ugolas ìm use slovy knìgì zapaveta, znojdzenaj u dome Gaspodnìm.

31. І стаў цар на месцы сваім, і заключыў запавет прад абліччам Госпада сьледаваць Госпаду і захоўваць запаведзі Ягоныя і адкрыцьці Ягоныя і пастановы Ягоныя ад усяго сэрца свайго і ад усёй душы сваёй, какб выканаць словы запавету, напісаныя ў кнізе гэтай.

Ì staǔ car na mescy svaìm, ì zaklûčyǔ zapavet prad ablìččam Gospada s′ledavac′ Gospadu ì zahoǔvac′ zapavedzì Âgonyâ ì adkryc′cì Âgonyâ ì pastanovy Âgonyâ ad usâgo sèrca svajgo ì ad usëj dušy svaëj, kakb vykanac′ slovy zapavetu, napìsanyâ ǔ knìze gètaj.

32. І загадаў цар пацьвердзіць гэта ўсім, хто быў у Ерусаліме і ў зямлі Веньямінавай; і пачалі дзеяць жыхары Ерусаліма паводле запавета Бога, Бога бацькоў сваіх.

Ì zagadaǔ car pac′verdzìc′ gèta ǔsìm, hto byǔ u Erusalìme ì ǔ zâmlì Ven′âmìnavaj; ì pačalì dzeâc′ žyhary Erusalìma pavodle zapaveta Boga, Boga bac′koǔ svaìh.

33. І выкінуў Ёсія ўсе мярзоты з усіх земляў, якія ў сыноў Ізраілевых, і загадаў усім у зямлі Ізраілевай служыць Госпаду Богу свайму. І ва ўсе дні жыцьця ягонага яны не адступаліся ад Госпада Бога бацькоў сваіх.

Ì vykìnuǔ Ësìâ ǔse mârzoty z usìh zemlâǔ, âkìâ ǔ synoǔ Ìzraìlevyh, ì zagadaǔ usìm u zâmlì Ìzraìlevaj služyc′ Gospadu Bogu svajmu. Ì va ǔse dnì žyc′câ âgonaga âny ne adstupalìsâ ad Gospada Boga bac′koǔ svaìh.

35 Кіраўнік

1. І ўчыніў Ёсія ў Ерусаліме пасху Госпаду, і закалолі пасхальнае ягня ў чатырнаццаты дзень першага месяца.

Ì ǔčynìǔ Ësìâ ǔ Erusalìme pashu Gospadu, ì zakalolì pashal′nae âgnâ ǔ čatyrnaccaty dzen′ peršaga mesâca.

2. І паставіў ён сьвятароў на месцах іхніх, і падбадзёрваў іх на служэньне ў доме Гасподнім;

Ì pastavìǔ ën s′vâtaroǔ na mescah ìhnìh, ì padbadzërvaǔ ìh na služèn′ne ǔ dome Gaspodnìm;

3. і сказаў лявітам, настаўнікам усіх Ізраільцянаў, пасьвечаных Госпаду: пастаўце каўчэг сьвяты ў храме, які пабудаваў Саламон, сын Давідаў, цар Ізраілеў; няма вам патрэбы насіць яго на плячах; служэце цяпер Госпаду Богу нашаму і народу Яго Ізраілю;

ì skazaǔ lâvìtam, nastaǔnìkam usìh Ìzraìl′cânaǔ, pas′večanyh Gospadu: pastaǔce kaǔčèg s′vâty ǔ hrame, âkì pabudavaǔ Salamon, syn Davìdaǔ, car Ìzraìleǔ; nâma vam patrèby nasìc′ âgo na plâčah; služèce câper Gospadu Bogu našamu ì narodu Âgo Ìzraìlû;

4. станьце па пакаленьнях вашых, па чэргах вашых, як прадпісана Давідам, царом Ізраілевым, і як прадпісана Саламонам, сынам ягоным,

stan′ce pa pakalen′nâh vašyh, pa čèrgah vašyh, âk pradpìsana Davìdam, carom Ìzraìlevym, ì âk pradpìsana Salamonam, synam âgonym,

5. і стойце ў сьвятыні, паводле разьмеркаваных пакаленьняў у братоў вашых, сыноў народу, і па падзелах пакаленьняў у лявітаў,

ì stojce ǔ s′vâtynì, pavodle raz′merkavanyh pakalen′nâǔ u bratoǔ vašyh, synoǔ narodu, ì pa padzelah pakalen′nâǔ u lâvìtaǔ,

6. і закалеце пасхальнае ягня і асьвяцецеся, і згатуйце яго братам вашым, робячы згодна са словам Гасподнім праз Майсея.

ì zakalece pashal′nae âgnâ ì as′vâcecesâ, ì zgatujce âgo bratam vašym, robâčy zgodna sa slovam Gaspodnìm praz Majseâ.

7. І даў Ёсія ў дарунак сынам народу, усім хто там, з дробнага быдла ягнят і казлоў маладых, усё дзеля ахвяры пасхальнай, лікам трыццаць тысяч і тры тысячы валоў. Гэта з маёмасьці цара.

Ì daǔ Ësìâ ǔ darunak synam narodu, usìm hto tam, z drobnaga bydla âgnât ì kazloǔ maladyh, usë dzelâ ahvâry pashal′naj, lìkam tryccac′ tysâč ì try tysâčy valoǔ. Gèta z maëmas′cì cara.

8. І князі ягоныя па руплівасьці давалі ў дарунак народу, сьвятарам і лявітам: Хэлкія і Захар і Ехііл, начальнікі ў доме Божым, далі сьвятарам для ахвяры пасхальнай дзьве тысячы шасьцьсот авечак, ягнят і казлоў і трыста валоў;

Ì knâzì âgonyâ pa ruplìvas′cì davalì ǔ darunak narodu, s′vâtaram ì lâvìtam: Hèlkìâ ì Zahar ì Ehììl, načal′nìkì ǔ dome Božym, dalì s′vâtaram dlâ ahvâry pashal′naj dz′ve tysâčy šas′c′sot avečak, âgnât ì kazloǔ ì trysta valoǔ;

9. і Ханавія і Шэмая і Натанаіл, браты ягоныя, і Хашавія і Еэл і Ёзавад, начальнікі лявітаў, падарылі лявітам для ахвяры пасхальнай авечак пяць тысяч і пяцьсот валоў.

ì Hanavìâ ì Šèmaâ ì Natanaìl, braty âgonyâ, ì Hašavìâ ì Eèl ì Ëzavad, načal′nìkì lâvìtaǔ, padarylì lâvìtam dlâ ahvâry pashal′naj avečak pâc′ tysâč ì pâc′sot valoǔ.

10. Так наладжана было служэньне, і сталі сьвятары на месца сваё і лявіты паводле чародаў сваіх, па загадзе царскім;

Tak naladžana bylo služèn′ne, ì stalì s′vâtary na mesca svaë ì lâvìty pavodle čarodaǔ svaìh, pa zagadze carskìm;

11. і закалолі пасхальнае ягня, і крапілі сьвятары крывёю, прымаючы яе з рук лявітаў, а лявіты здымалі скуру;

ì zakalolì pashal′nae âgnâ, ì krapìlì s′vâtary kryvëû, prymaûčy âe z ruk lâvìtaǔ, a lâvìty zdymalì skuru;

12. і разьмеркавалі прызначанае на цэласпаленьне, каб раздаць па аддзелах пакаленьняў у сыноў народу, дзеля прынясеньня Госпаду, як напісана ў кнізе Майсеевай. Тое самае зрабілі і з валамі.

ì raz′merkavalì pryznačanae na cèlaspalen′ne, kab razdac′ pa addzelah pakalen′nâǔ u synoǔ narodu, dzelâ prynâsen′nâ Gospadu, âk napìsana ǔ knìze Majseevaj. Toe samae zrabìlì ì z valamì.

13. І сьпяклі пасхальнае ягня на агні, паводле статуту; і сьвяшчэнныя ахвяры згатавалі ў катлах, гаршках і рондлях і сьпешна раздалі ўсяму народу,

Ì s′pâklì pashal′nae âgnâ na agnì, pavodle statutu; ì s′vâščènnyâ ahvâry zgatavalì ǔ katlah, garškah ì rondlâh ì s′pešna razdalì ǔsâmu narodu,

14. а пасьля згатавалі сабе і сьвятарам, бо сьвятары, сыны Ааронавыя, прыносілі цэласпаленьні і тлушчы да ночы, таму і гатавалі лявіты сабе і сьвятарам, сынам Ааронавым.

a pas′lâ zgatavalì sabe ì s′vâtaram, bo s′vâtary, syny Aaronavyâ, prynosìlì cèlaspalen′nì ì tluščy da nočy, tamu ì gatavalì lâvìty sabe ì s′vâtaram, synam Aaronavym.

15. І сьпевакі, сыны Асафавыя, заставаліся на месцах сваіх, паводле ўстанаўленьня Давіда і Асафа, і Эмана і Ідытуна празорліўца царскага, і брамнікі ў кожнай браме: і ня было дзеля чаго ім адыходзіць ад служэньня свайго, бо браты іхнія лявіты гатавалі ім.

Ì s′pevakì, syny Asafavyâ, zastavalìsâ na mescah svaìh, pavodle ǔstanaǔlen′nâ Davìda ì Asafa, ì Èmana ì Ìdytuna prazorlìǔca carskaga, ì bramnìkì ǔ kožnaj brame: ì nâ bylo dzelâ čago ìm adyhodzìc′ ad služèn′nâ svajgo, bo braty ìhnìâ lâvìty gatavalì ìm.

16. Так зладжана было ўсё служэньне Госпаду ў той дзень, каб учыніць пасху і прынесьці цэласпаленьні на ахвярніку Гасподнім, па загадзе цара Ёсіі.

Tak zladžana bylo ǔsë služèn′ne Gospadu ǔ toj dzen′, kab učynìc′ pashu ì prynes′cì cèlaspalen′nì na ahvârnìku Gaspodnìm, pa zagadze cara Ësìì.

17. І ўчынялі сыны Ізраілевыя, якія былі там, пасху ў той час і сьвята праснакоў сем дзён.

Ì ǔčynâlì syny Ìzraìlevyâ, âkìâ bylì tam, pashu ǔ toj čas ì s′vâta prasnakoǔ sem dzën.

18. І ня ўчынялася такая пасха ў Ізраіля зь дзён Самуіла прарока; і з усіх цароў Ізраілевых ніводзін ня ўчыняў такой пасхі, якую ўчыніў Ёсія, і сьвятары, і лявіты, і ўсе Юдэі, і Ізраільцяне, якія былі там, і жыхары Ерусаліма.

Ì nâ ǔčynâlasâ takaâ pasha ǔ Ìzraìlâ z′ dzën Samuìla praroka; ì z usìh caroǔ Ìzraìlevyh nìvodzìn nâ ǔčynâǔ takoj pashì, âkuû ǔčynìǔ Ësìâ, ì s′vâtary, ì lâvìty, ì ǔse Ûdèì, ì Ìzraìl′câne, âkìâ bylì tam, ì žyhary Erusalìma.

19. На васямнаццатым годзе валадараньня Ёсіі ўчынена гэтая пасха.

Na vasâmnaccatym godze valadaran′nâ Ësìì ǔčynena gètaâ pasha.

20. Пасьля ўсяго таго, што зрабіў Ёсія ў доме Божым, пайшоў Нэхаа, цар Егіпецкі на вайну да Кархэміса на Еўфраце; і Ёсія выйшаў насустрач яму.

Pas′lâ ǔsâgo tago, što zrabìǔ Ësìâ ǔ dome Božym, pajšoǔ Nèhaa, car Egìpeckì na vajnu da Karhèmìsa na Eǔfrace; ì Ësìâ vyjšaǔ nasustrač âmu.

21. І паслаў да яго Нэхаа паслоў сказаць: што мне і табе, цар Юдэйскі? Ня супроць цябе цяпер іду я, а туды, дзе ў мяне вайна. І Бог загадаў мне сьпяшацца; ня супрацівіся Богу, Які са мною, каб Ён не пагубіў цябе.

Ì paslaǔ da âgo Nèhaa pasloǔ skazac′: što mne ì tabe, car Ûdèjskì? Nâ suproc′ câbe câper ìdu â, a tudy, dze ǔ mâne vajna. Ì Bog zagadaǔ mne s′pâšacca; nâ supracìvìsâ Bogu, Âkì sa mnoû, kab Ën ne pagubìǔ câbe.

22. Але Ёсія не адхіліўся ад яго, а падрыхтаваўся, каб біцца зь ім, і не паслухаўся слоў Нэхаа ад аблічча Божага і выступіў на бітву на раўніну Мэгіда.

Ale Ësìâ ne adhìlìǔsâ ad âgo, a padryhtavaǔsâ, kab bìcca z′ ìm, ì ne pasluhaǔsâ sloǔ Nèhaa ad ablìčča Božaga ì vystupìǔ na bìtvu na raǔnìnu Mègìda.

23. І стрэлілі стралкі ў цара Ёсію, і сказаў цар слугам сваім, выведзіце мяне, бо я цяжка паранены.

Ì strèlìlì stralkì ǔ cara Ësìû, ì skazaǔ car slugam svaìm, vyvedzìce mâne, bo â câžka paraneny.

24. І зьвялі яго слугі з калясьніцы, і пасадзілі яго на другую павозку, якая была ў яго, і адвезлі яго ў Ерусалім. І памёр ён, і пахаваны ў магільніцах бацькоў сваіх. І ўся Юдэя і Ерусалім аплакалі Ёсію.

Ì z′vâlì âgo slugì z kalâs′nìcy, ì pasadzìlì âgo na druguû pavozku, âkaâ byla ǔ âgo, ì advezlì âgo ǔ Erusalìm. Ì pamër ën, ì pahavany ǔ magìl′nìcah bac′koǔ svaìh. Ì ǔsâ Ûdèâ ì Erusalìm aplakalì Ësìû.

25. Аплакаў Ёсію і Ерамія ў песьні жалобнай; і гаварылі ўсе сьпевакі і сьпявачкі пра Ёсію ў жалобных песнях сваіх, вядомых да сёньня, і перадалі іх на ўжытак у Ізраіля; і вось яны ўпісаны ў кнігу жалобных песняў.

Aplakaǔ Ësìû ì Eramìâ ǔ pes′nì žalobnaj; ì gavarylì ǔse s′pevakì ì s′pâvačkì pra Ësìû ǔ žalobnyh pesnâh svaìh, vâdomyh da sën′nâ, ì peradalì ìh na ǔžytak u Ìzraìlâ; ì vos′ âny ǔpìsany ǔ knìgu žalobnyh pesnâǔ.

26. Іншыя дзеі Ёсіі і дабрачыннасьці ягоныя, згодныя з прадпісаным у законе Гасподнім,

Ìnšyâ dzeì Ësìì ì dabračynnas′cì âgonyâ, zgodnyâ z pradpìsanym u zakone Gaspodnìm,

27. і дзеі ягоныя, першыя і апошнія, апісаны ў кнізе цароў Ізраільскіх і Юдэйскіх.

ì dzeì âgonyâ, peršyâ ì apošnìâ, apìsany ǔ knìze caroǔ Ìzraìl′skìh ì Ûdèjskìh.

36 Кіраўнік

1. І ўзяў народ зямлі Ёахаза, сына Ёсіінага, і паставілі царом яго, замест бацькі ягонага, у Ерусаліме.

Ì ǔzâǔ narod zâmlì Ëahaza, syna Ësììnaga, ì pastavìlì carom âgo, zamest bac′kì âgonaga, u Erusalìme.

2. Дваццаць тры гады было Ёахазу, калі зацараваў, і тры месяцы валадарыў у Ерусаліме.

Dvaccac′ try gady bylo Ëahazu, kalì zacaravaǔ, ì try mesâcy valadaryǔ u Erusalìme.

3. І скінуў яго цар Егіпецкі, і наклаў на зямлю яго даніны сто талантаў срэбра і талант золата.

Ì skìnuǔ âgo car Egìpeckì, ì naklaǔ na zâmlû âgo danìny sto talantaǔ srèbra ì talant zolata.

4. І паставіў цар Егіпецкі над Юдэяй і Ерусалімам Эліякіма, брата ягонага, і перамяніў імя ягонае на Ёакіма, а Ёахаза, брата ягонага, узяў Нэхаа і завёў яго ў Егіпет.

Ì pastavìǔ car Egìpeckì nad Ûdèâj ì Erusalìmam Èlìâkìma, brata âgonaga, ì peramânìǔ ìmâ âgonae na Ëakìma, a Ëahaza, brata âgonaga, uzâǔ Nèhaa ì zavëǔ âgo ǔ Egìpet.

5. Дваццаць пяць гадоў было Ёакіму, калі зацараваў, і адзінаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме. І рабіў ён незаўгоднае ў вачах Госпада Бога свайго.

Dvaccac′ pâc′ gadoǔ bylo Ëakìmu, kalì zacaravaǔ, ì adzìnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme. Ì rabìǔ ën nezaǔgodnae ǔ vačah Gospada Boga svajgo.

6. Супроць яго выйшаў Навухаданосар, цар Вавілонскі, і закаваў яго ў кайданы, каб завесьці ў Вавілон.

Suproc′ âgo vyjšaǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, ì zakavaǔ âgo ǔ kajdany, kab zaves′cì ǔ Vavìlon.

7. І частку посуду дома Гасподняга перанёс Навухаданосар у Вавілон і паклаў яго ў капішчы сваім у Вавілоне.

Ì častku posudu doma Gaspodnâga peranës Navuhadanosar u Vavìlon ì paklaǔ âgo ǔ kapìščy svaìm u Vavìlone.

8. Іншыя дзеі Ёакіма і мярзоты ягоныя, якія ён рабіў і якія знойдзены ў ім, апісаны ў кнізе цароў Ізраільскіх і Юдэйскіх. І зацараваў Еханія, сын ягоны, замест яго.

Ìnšyâ dzeì Ëakìma ì mârzoty âgonyâ, âkìâ ën rabìǔ ì âkìâ znojdzeny ǔ ìm, apìsany ǔ knìze caroǔ Ìzraìl′skìh ì Ûdèjskìh. Ì zacaravaǔ Ehanìâ, syn âgony, zamest âgo.

9. Васямнаццаць гадоў было Еханіі, калі зацараваў, і тры месяцы і дзесяць дзён валадарыў у Ерусаліме, і рабіў ён неспадобнае ў вачах Гасподніх.

Vasâmnaccac′ gadoǔ bylo Ehanìì, kalì zacaravaǔ, ì try mesâcy ì dzesâc′ dzën valadaryǔ u Erusalìme, ì rabìǔ ën nespadobnae ǔ vačah Gaspodnìh.

10. Праз год паслаў цар Навухаданосар і загадаў узяць яго ў Вавілон разам з каштоўным посудам дома Гасподняга, і паставіў царом над Юдэяю і Ерусалімам Сэдэкію, брата ягонага.

Praz god paslaǔ car Navuhadanosar ì zagadaǔ uzâc′ âgo ǔ Vavìlon razam z kaštoǔnym posudam doma Gaspodnâga, ì pastavìǔ carom nad Ûdèâû ì Erusalìmam Sèdèkìû, brata âgonaga.

11. Дваццаць адзін год было Сэдэкію, калі зацараваў, і адзінаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме,

Dvaccac′ adzìn god bylo Sèdèkìû, kalì zacaravaǔ, ì adzìnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme,

12. і рабіў ён неспадобнае ў вачах Госпада Бога свайго. Ён не ўпакорыўся перад Ераміем прарокам, які прарочыў з вуснаў Гасподніх,

ì rabìǔ ën nespadobnae ǔ vačah Gospada Boga svajgo. Ën ne ǔpakoryǔsâ perad Eramìem prarokam, âkì praročyǔ z vusnaǔ Gaspodnìh,

13. і адкалоўся ад цара Навухаданосара, які ўзяў зь яго клятву імем Бога, - і зрабіў упарцістаю шыю сваю і зжарсьцьвіў сэрца сваё да таго, што не зьвярнуўся да Госпада Бога Ізраілевага.

ì adkaloǔsâ ad cara Navuhadanosara, âkì ǔzâǔ z′ âgo klâtvu ìmem Boga, - ì zrabìǔ uparcìstaû šyû svaû ì zžars′c′vìǔ sèrca svaë da tago, što ne z′vârnuǔsâ da Gospada Boga Ìzraìlevaga.

14. Ды і ўсе начальнікі над сьвятарамі і над народам многа грашылі, пераймаючы ўсе мярзоты язычнікаў, і спаганілі дом Госпада, які Ён асьвяціў у Ерусаліме.

Dy ì ǔse načal′nìkì nad s′vâtaramì ì nad narodam mnoga grašylì, perajmaûčy ǔse mârzoty âzyčnìkaǔ, ì spaganìlì dom Gospada, âkì Ën as′vâcìǔ u Erusalìme.

15. І пасылаў да іх Гасподзь Бог бацькоў іхніх пасланцаў Сваіх з раньняга рана, бо Ён шкадаваў народ Свой і Сваё жытлішча.

Ì pasylaǔ da ìh Gaspodz′ Bog bac′koǔ ìhnìh paslancaǔ Svaìh z ran′nâga rana, bo Ën škadavaǔ narod Svoj ì Svaë žytlìšča.

16. Але яны зьдзекаваліся з пасланых ад Бога і заняхайвалі словы Яго, і ганілі прарокаў Ягоных, пакуль ня сышоў гнеў Госпада на народ Ягоны, так што ня было яму ратунку.

Ale âny z′dzekavalìsâ z paslanyh ad Boga ì zanâhajvalì slovy Âgo, ì ganìlì prarokaǔ Âgonyh, pakul′ nâ syšoǔ gneǔ Gospada na narod Âgony, tak što nâ bylo âmu ratunku.

17. І Ён навёў на іх цара Халдэйскага, - і той пазабіваў юнакоў іхніх мечам у доме сьвятыні іхняй і не пашкадаваў ні юнака, ні дзяўчыны, ні старога, ні сівога: усё аддаў Бог у руку ягоную.

Ì Ën navëǔ na ìh cara Haldèjskaga, - ì toj pazabìvaǔ ûnakoǔ ìhnìh mečam u dome s′vâtynì ìhnâj ì ne paškadavaǔ nì ûnaka, nì dzâǔčyny, nì staroga, nì sìvoga: usë addaǔ Bog u ruku âgonuû.

18. І ўвесь посуд дома Божага, вялікі і малы, і скарбы дома Гасподняга, і скарбы цара і князёў ягоных, усё прынёс ён у Вавілон.

Ì ǔves′ posud doma Božaga, vâlìkì ì maly, ì skarby doma Gaspodnâga, ì skarby cara ì knâzëǔ âgonyh, usë prynës ën u Vavìlon.

19. І спалілі дом Божы, і разбурылі сьцяну Ерусаліма, і ўсе харомы яго спалілі агнём, і ўсе каштоўнасьці яго зьнішчылі.

Ì spalìlì dom Božy, ì razburylì s′cânu Erusalìma, ì ǔse haromy âgo spalìlì agnëm, ì ǔse kaštoǔnas′cì âgo z′nìščylì.

20. І перасяліў ён тых, што засталіся, ў Вавілон, і былі яны рабамі яго і сыноў ягоных, да цараваньня цара Персідскага,

Ì perasâlìǔ ën tyh, što zastalìsâ, ǔ Vavìlon, ì bylì âny rabamì âgo ì synoǔ âgonyh, da caravan′nâ cara Persìdskaga,

21. пакуль, дзеля спраўджаньня слова Гасподняга, сказанага вуснамі Ераміі, зямля не адсьвяткавала суботаў сваіх. Ва ўсе дні запусьценьня яна суботнічала, пакуль ня споўнілася семдзесят гадоў.

pakul′, dzelâ spraǔdžan′nâ slova Gaspodnâga, skazanaga vusnamì Eramìì, zâmlâ ne ads′vâtkavala subotaǔ svaìh. Va ǔse dnì zapus′cen′nâ âna subotnìčala, pakul′ nâ spoǔnìlasâ semdzesât gadoǔ.

22. А на першым годзе Кіра, цара Персідскага, дзеля спраўджаньня слова Гасподняга, сказанага вуснамі Ераміі, абудзіў Гасподзь дух Кіра, цара Персідскага, і ён загадаў абвясьціць па ўсім царстве сваім словамі і пісьмова, і сказаць:

A na peršym godze Kìra, cara Persìdskaga, dzelâ spraǔdžan′nâ slova Gaspodnâga, skazanaga vusnamì Eramìì, abudzìǔ Gaspodz′ duh Kìra, cara Persìdskaga, ì ën zagadaǔ abvâs′cìc′ pa ǔsìm carstve svaìm slovamì ì pìs′mova, ì skazac′:

23. так кажа Кір, цар Персідскі: усе царствы зямлі даў мне Гасподзь Бог нябесны, і Ён загадаў мне пабудаваць Яму дом у Ерусаліме, што ў Юдэі. Хто ёсьць з вас - з усяго народу Ягонага, Гасподзь Бог яго зь ім, і хай ён туды ідзе.

tak kaža Kìr, car Persìdskì: use carstvy zâmlì daǔ mne Gaspodz′ Bog nâbesny, ì Ën zagadaǔ mne pabudavac′ Âmu dom u Erusalìme, što ǔ Ûdèì. Hto ës′c′ z vas - z usâgo narodu Âgonaga, Gaspodz′ Bog âgo z′ ìm, ì haj ën tudy ìdze.

ЭЗДРЫ ÈZDRY

1 Кіраўнік

1. У першы год Кіра, цара Персідскага, дзеля выкананьня слова Гасподняга з вуснаў Ераміі, абудзіў Гасподзь дух Кіра, цара Персідскага; і ён загадаў абвясьціць па ўсім царстве сваім, словамі і пісьмова.

U peršy god Kìra, cara Persìdskaga, dzelâ vykanan′nâ slova Gaspodnâga z vusnaǔ Eramìì, abudzìǔ Gaspodz′ duh Kìra, cara Persìdskaga; ì ën zagadaǔ abvâs′cìc′ pa ǔsìm carstve svaìm, slovamì ì pìs′mova.

2. так кажа Кір, цар Персідскі: усе царствы зямлі даў мне Гасподзь Бог нябесны, і Ён загадаў мне пабудаваць Яму дом у Ерусаліме, што ў Юдэі.

tak kaža Kìr, car Persìdskì: use carstvy zâmlì daǔ mne Gaspodz′ Bog nâbesny, ì Ën zagadaǔ mne pabudavac′ Âmu dom u Erusalìme, što ǔ Ûdèì.

3. Хто ёсьць з вас, з усяго народу Яго, - хай будзе Бог яго зь ім, - і хай ён ідзе ў Ерусалім, што ў Юдэі, і будуе дом Госпада Бога Ізраілевага, таго Бога, Які ў Ерусаліме.

Hto ës′c′ z vas, z usâgo narodu Âgo, - haj budze Bog âgo z′ ìm, - ì haj ën ìdze ǔ Erusalìm, što ǔ Ûdèì, ì budue dom Gospada Boga Ìzraìlevaga, tago Boga, Âkì ǔ Erusalìme.

4. А ўсе, што засталіся ва ўсіх месцах, дзе б той ні жыў, хай дапамогуць яму жыхары месца таго срэбрам і золатам і іншай маёмасьцю, і быдлам, з дабраахотным дараваньнем на дом Божы, што ў Ерусаліме.

A ǔse, što zastalìsâ va ǔsìh mescah, dze b toj nì žyǔ, haj dapamoguc′ âmu žyhary mesca tago srèbram ì zolatam ì ìnšaj maëmas′cû, ì bydlam, z dabraahotnym daravan′nem na dom Božy, što ǔ Erusalìme.

5. І падняліся ўзначальнікі пакаленьняў Юдавых і Веньямінавых, і сьвятары і лявіты, кожны, у кім абудзіў Бог дух ягоны, каб пайсьці будаваць дом Гасподні, які ў Ерусаліме.

Ì padnâlìsâ ǔznačal′nìkì pakalen′nâǔ Ûdavyh ì Ven′âmìnavyh, ì s′vâtary ì lâvìty, kožny, u kìm abudzìǔ Bog duh âgony, kab pajs′cì budavac′ dom Gaspodnì, âkì ǔ Erusalìme.

6. І ўсе суседзі іхнія дапамагалі ім срэбным посудам, і золатам, іншай маёмасьцю і быдлам, і дарагімі рэчамі, звыш усякага дабрахотнага дараваньня на храм.

Ì ǔse susedzì ìhnìâ dapamagalì ìm srèbnym posudam, ì zolatam, ìnšaj maëmas′cû ì bydlam, ì daragìmì rèčamì, zvyš usâkaga dabrahotnaga daravan′nâ na hram.

7. І цар Кір вынес посуд дома Гасподняга, які Навухаданосар узяў у Ерусаліме і паклаў у доме бога свайго,

Ì car Kìr vynes posud doma Gaspodnâga, âkì Navuhadanosar uzâǔ u Erusalìme ì paklaǔ u dome boga svajgo,

8. і вынес яго Кір, цар Персідскі, рукою Мітрэдата скарбоўца, а ён, палічыўшы, здаў Шэшбацару князю Юдаваму.

ì vynes âgo Kìr, car Persìdskì, rukoû Mìtrèdata skarboǔca, a ën, palìčyǔšy, zdaǔ Šèšbacaru knâzû Ûdavamu.

9. І вось лік яго: місак залатых трыццаць, місак срэбраных тысяча, нажоў дваццаць дзевяць,

Ì vos′ lìk âgo: mìsak zalatyh tryccac′, mìsak srèbranyh tysâča, nažoǔ dvaccac′ dzevâc′,

10. чараў залатых трыццаць, чараў срэбраных двайных чатырыста дзесяць, іншага посуду тысяча:

čaraǔ zalatyh tryccac′, čaraǔ srèbranyh dvajnyh čatyrysta dzesâc′, ìnšaga posudu tysâča:

11. усяго посуду, залатога і срэбнага, пяць тысяч чатырыста. Усё гэта ўзяў з сабою Шэшбацар пры адпраўленьні перасяленцаў з Вавілона ў Ерусалім.

usâgo posudu, zalatoga ì srèbnaga, pâc′ tysâč čatyrysta. Usë gèta ǔzâǔ z saboû Šèšbacar pry adpraǔlen′nì perasâlencaǔ z Vavìlona ǔ Erusalìm.

2 Кіраўнік

1. Вось сыны краіны з палонных перасяленьня, якіх Навухаданосар, цар Вавілонскі, завёў у Вавілон, якія вярнуліся ў Ерусалім і Юдэю, кожны ў свой горад,

Vos′ syny kraìny z palonnyh perasâlen′nâ, âkìh Navuhadanosar, car Vavìlonskì, zavëǔ u Vavìlon, âkìâ vârnulìsâ ǔ Erusalìm ì Ûdèû, kožny ǔ svoj gorad,

2. якія прыйшлі з Зарававэлем, Ісусам, Нээміем, Сараем, Рээлаем, Мардахэем, Білшанам, Місфарам, Бігваем, Рэхумам, Ваанам. Колькасьць людзей народу Ізраілевага:

âkìâ pryjšlì z Zaravavèlem, Ìsusam, Nèèmìem, Saraem, Rèèlaem, Mardahèem, Bìlšanam, Mìsfaram, Bìgvaem, Rèhumam, Vaanam. Kol′kas′c′ lûdzej narodu Ìzraìlevaga:

3. сыноў Пароша дзьве тысячы сто семдзесят два;

synoǔ Paroša dz′ve tysâčy sto semdzesât dva;

4. сыноў Сафатыі трыста семдзесят два;

synoǔ Safatyì trysta semdzesât dva;

5. сыноў Араха сямсот семдзесят пяць;

synoǔ Araha sâmsot semdzesât pâc′;

6. сыноў Пахат-Маава, з сыноў Ісуса і Ёава, дзьве тысячы васямсот дванаццаць;

synoǔ Pahat-Maava, z synoǔ Ìsusa ì Ëava, dz′ve tysâčy vasâmsot dvanaccac′;

7. сыноў Элама тысяча дзьвесьце пяцьдзясят чатыры;

synoǔ Èlama tysâča dz′ves′ce pâc′dzâsât čatyry;

8. сыноў Затуя дзевяцьсот сорак пяць;

synoǔ Zatuâ dzevâc′sot sorak pâc′;

9. сыноў Закхая сямсот шэсьцьдзясят;

synoǔ Zakhaâ sâmsot šès′c′dzâsât;

10. сыноў Ванія шасьцьсот сорак два;

synoǔ Vanìâ šas′c′sot sorak dva;

11. сыноў Бэбая шасьцьсот дваццаць тры;

synoǔ Bèbaâ šas′c′sot dvaccac′ try;

12. сыноў Азгада тысяча дзьвесьце дваццаць два;

synoǔ Azgada tysâča dz′ves′ce dvaccac′ dva;

13. сыноў Аданікама шасьцьсот шэсьцьдзясят шэсьць;

synoǔ Adanìkama šas′c′sot šès′c′dzâsât šès′c′;

14. Сыноў Бігвая дзьве тысячы пяцьдзясят шэсьць;

Synoǔ Bìgvaâ dz′ve tysâčy pâc′dzâsât šès′c′;

15. сыноў Адына чатырыста пяцьдзясят чатыры;

synoǔ Adyna čatyrysta pâc′dzâsât čatyry;

16. сыноў Атэра, з дома Эзэкіі, дзевяноста восем;

synoǔ Atèra, z doma Èzèkìì, dzevânosta vosem;

17. сыноў Бэцая трыста дваццаць тры;

synoǔ Bècaâ trysta dvaccac′ try;

18. сыноў Ёры сто дванаццаць;

synoǔ Ëry sto dvanaccac′;

19. сыноў Хашума дзьвесьце дваццаць тры;

synoǔ Hašuma dz′ves′ce dvaccac′ try;

20. сыноў Гібара дзевяноста пяць;

synoǔ Gìbara dzevânosta pâc′;

21. ураджэнцаў Віфляема сто дваццаць тры;

uradžèncaǔ Vìflâema sto dvaccac′ try;

22. жыхароў Нэтофы пяцьдзясят шэсьць;

žyharoǔ Nètofy pâc′dzâsât šès′c′;

23. жыхароў Анатота сто дваццаць восем;

žyharoǔ Anatota sto dvaccac′ vosem;

24. ураджэнцаў Азмавэта сорак два;

uradžèncaǔ Azmavèta sorak dva;

25. ураджэнцаў Кірыят-Ярыма, Кефіры і Бээрота сямсот сорак тры;

uradžèncaǔ Kìryât-Âryma, Kefìry ì Bèèrota sâmsot sorak try;

26. ураджэнцаў Рамы і Гэвы шасьцьсот дваццаць адзін;

uradžèncaǔ Ramy ì Gèvy šas′c′sot dvaccac′ adzìn;

27. жыхароў Міхмаса сто дваццаць два;

žyharoǔ Mìhmasa sto dvaccac′ dva;

28. жыхароў Вэтыля і Гая дзьвесьце дваццаць тры;

žyharoǔ Vètylâ ì Gaâ dz′ves′ce dvaccac′ try;

29. ураджэнцаў Нэва пяцьдзясят два;

uradžèncaǔ Nèva pâc′dzâsât dva;

30. ураджэнцаў Магбіша сто пяцьдзясят шэсьць;

uradžèncaǔ Magbìša sto pâc′dzâsât šès′c′;

31. сыноў другога Элама тысяча дзьвесьце пяцьдзясят чатыры;

synoǔ drugoga Èlama tysâča dz′ves′ce pâc′dzâsât čatyry;

32. сыноў Харыма трыста дваццаць;

synoǔ Haryma trysta dvaccac′;

33. ураджэнцаў Ліды, Хадыда і Она сямсот дваццаць пяць:

uradžèncaǔ Lìdy, Hadyda ì Ona sâmsot dvaccac′ pâc′:

34. ураджэнцаў Ерыхона трыста сорак пяць;

uradžèncaǔ Eryhona trysta sorak pâc′;

35. ураджэнцаў Сэнаі тры тысячы шасьцьсот трыццаць.

uradžèncaǔ Sènaì try tysâčy šas′c′sot tryccac′.

36. Сьвятароў: сыноў Едаі, з дому Ісусавага, дзевяцьсот семдзесят тры;

S′vâtaroǔ: synoǔ Edaì, z domu Ìsusavaga, dzevâc′sot semdzesât try;

37. сыноў Пашхура тысяча дзьвесьце сорак сем;

synoǔ Pašhura tysâča dz′ves′ce sorak sem;

38. сыноў Харыма тысяча сямнаццаць.

synoǔ Haryma tysâča sâmnaccac′.

39. Лявітаў: сыноў Ісуса і Кадмііла, з сыноў Гадавіі, семдзесят чатыры;

Lâvìtaǔ: synoǔ Ìsusa ì Kadmììla, z synoǔ Gadavìì, semdzesât čatyry;

40. сьпевакоў; сыноў Асафа сто дваццаць восем;

s′pevakoǔ; synoǔ Asafa sto dvaccac′ vosem;

41. сыноў брамнікаў: сыны Шалума, сыны Атэра, сыны Талмона, сыны Акува, сыны Хатыты, сыны Шавая, - усяго сто трыццаць дзевяць.

synoǔ bramnìkaǔ: syny Šaluma, syny Atèra, syny Talmona, syny Akuva, syny Hatyty, syny Šavaâ, - usâgo sto tryccac′ dzevâc′.

42. Нэтынэяў: сыны Цыхі, сыны Хасуфы, сыны Табаота,

Nètynèâǔ: syny Cyhì, syny Hasufy, syny Tabaota,

43. сыны Кероса, сыны Сіягі, сыны Фадона,

syny Kerosa, syny Sìâgì, syny Fadona,

44. сыны Лебаны, сыны Хагабы, сыны Акува,

syny Lebany, syny Hagaby, syny Akuva,

45. сыны Хагава, сыны Шамлая, сыны Ханана,

syny Hagava, syny Šamlaâ, syny Hanana,

46. сыны Гідэла, сыны Гахара, сыны Рэаі;

syny Gìdèla, syny Gahara, syny Rèaì;

47. сыны Рэцына, сыны Нэкоды, сыны Газама,

syny Rècyna, syny Nèkody, syny Gazama,

48. сыны Узы, сыны Пасэаха, сыны Бэсая,

syny Uzy, syny Pasèaha, syny Bèsaâ,

49. сыны Асны, сыны Мэўніма, сыны Нэфісіма,

syny Asny, syny Mèǔnìma, syny Nèfìsìma,

50. сыны Бакбука, сыны Хакуфы, сыны Хархура,

syny Bakbuka, syny Hakufy, syny Harhura,

51. сыны Бацлута, сыны Мэхіды, сыны Харшы,

syny Bacluta, syny Mèhìdy, syny Haršy,

52. сыны Баркоса, сыны Сісры, сыны Тамаха,

syny Barkosa, syny Sìsry, syny Tamaha,

53. сыны Нэцыяха, сыны Хатыфы.

syny Nècyâha, syny Hatyfy.

54. Сыны рабоў Саламонавых: сыны Сатая, сыны Гасафэрэта, сыны Фэруды,

Syny raboǔ Salamonavyh: syny Sataâ, syny Gasafèrèta, syny Fèrudy,

55. сыны Яалы, сыны Даркона, сыны Гідэла,

syny Âaly, syny Darkona, syny Gìdèla,

56. сыны Сэфатыі, сыны Хатыла, сыны Похэрэт-Гацэбаіма, сыны Амія,

syny Sèfatyì, syny Hatyla, syny Pohèrèt-Gacèbaìma, syny Amìâ,

57. усяго - нэтынэяў і сыноў рабоў Саламонавых трыста дзевяноста два.

usâgo - nètynèâǔ ì synoǔ raboǔ Salamonavyh trysta dzevânosta dva.

58. І вось тыя, што выйшлі Тэлмэлаха, Тэл-Харшы, Хэруб-Адан-Імэра, якія не маглі паказаць пра пакаленьне сваё і пра племя сваё - ці зь Ізраіля яны:

Ì vos′ tyâ, što vyjšlì Tèlmèlaha, Tèl-Haršy, Hèrub-Adan-Ìmèra, âkìâ ne maglì pakazac′ pra pakalen′ne svaë ì pra plemâ svaë - cì z′ Ìzraìlâ âny:

59. сыны Дэлая, сыны Товія, сыны Нэкоды, шасьцьсот пяцьдзясят два.

syny Dèlaâ, syny Tovìâ, syny Nèkody, šas′c′sot pâc′dzâsât dva.

60. І з сыноў сьвятарскіх: сыны Хабая, сыны Гакоца, сыны Вэрзэлія, які ўзяў жонку з дачок Вэрзэлія Галаадыцяніна і пачаў называцца імем іхнім.

Ì z synoǔ s′vâtarskìh: syny Habaâ, syny Gakoca, syny Vèrzèlìâ, âkì ǔzâǔ žonku z dačok Vèrzèlìâ Galaadycânìna ì pačaǔ nazyvacca ìmem ìhnìm.

61. Яны шукалі свайго запісу радавода, і не знайшлося яго, а таму выключаны са сьвятарства.

Âny šukalì svajgo zapìsu radavoda, ì ne znajšlosâ âgo, a tamu vyklûčany sa s′vâtarstva.

62. І Тыршата сказаў ім, каб яны ня елі вялікай сьвятыні, пакуль не паўстане сьвятар з урымам і тумімам.

Ì Tyršata skazaǔ ìm, kab âny nâ elì vâlìkaj s′vâtynì, pakul′ ne paǔstane s′vâtar z urymam ì tumìmam.

63. Усё супольства разам складалася з сарака двух тысяч трохсот шасьцідзесяці чалавек,

Usë supol′stva razam skladalasâ z saraka dvuh tysâč trohsot šas′cìdzesâcì čalavek,

64. акрамя рабоў іхніх і рабыняў іхніх, якіх было сем тысяч трыста трыццаць сем; і пры іх сьпевакоў і пясьнярак дзьвесьце.

akramâ raboǔ ìhnìh ì rabynâǔ ìhnìh, âkìh bylo sem tysâč trysta tryccac′ sem; ì pry ìh s′pevakoǔ ì pâs′nârak dz′ves′ce.

65. Коней у іх сямсот трыццаць шэсьць, кабыл у іх дзьвесьце сорак пяць.

Konej u ìh sâmsot tryccac′ šès′c′, kabyl u ìh dz′ves′ce sorak pâc′.

66. вярблюдаў у іх чатырыста трыццаць пяць, аслоў шэсьць тысяч сямсот дваццаць.

vârblûdaǔ u ìh čatyrysta tryccac′ pâc′, asloǔ šès′c′ tysâč sâmsot dvaccac′.

67. З узначальнікаў пакаленьняў некаторыя, прыйшоўшы да дома Гасподняга ў Ерусаліме, дабрахотна ахвяроўвалі на дом Божы, каб аднавіць яго на падмурку ягоным.

Z uznačal′nìkaǔ pakalen′nâǔ nekatoryâ, pryjšoǔšy da doma Gaspodnâga ǔ Erusalìme, dabrahotna ahvâroǔvalì na dom Božy, kab adnavìc′ âgo na padmurku âgonym.

68. Паводле дастатку свайго, яны далі ў скарбніцу на працу шэсьцьдзясят адну тысячу драхмаў золата і пяць тысяч мінаў срэбра і сто сьвятарскіх вопратак.

Pavodle dastatku svajgo, âny dalì ǔ skarbnìcu na pracu šès′c′dzâsât adnu tysâču drahmaǔ zolata ì pâc′ tysâč mìnaǔ srèbra ì sto s′vâtarskìh vopratak.

69. І пачалі жыць сьвятары і лявіты, і народ і сьпевакі, і брамнікі і нэтынэі ў гарадах сваіх, і ўвесь Ізраіль ў гарадах сваіх.

Ì pačalì žyc′ s′vâtary ì lâvìty, ì narod ì s′pevakì, ì bramnìkì ì nètynèì ǔ garadah svaìh, ì ǔves′ Ìzraìl′ ǔ garadah svaìh.

3 Кіраўнік

1. Калі настаў сёмы месяц, і сыны Ізраілевыя ўжо былі ў гарадах, тады сабраўся народ, як адзін чалавек у Ерусаліме.

Kalì nastaǔ sëmy mesâc, ì syny Ìzraìlevyâ ǔžo bylì ǔ garadah, tady sabraǔsâ narod, âk adzìn čalavek u Erusalìme.

2. І ўстаў Ісус, сын Ёсэдэкаў, і браты ягоныя, сьвятары і Зарававэль, сын Салатыілаў, і браты ягоныя і спарудзілі яны ахвярнік Богу Ізраілеваму, каб прыносіць на ім цэласпаленьні, як напісана ў законе Майсея, чалавека Божага.

Ì ǔstaǔ Ìsus, syn Ësèdèkaǔ, ì braty âgonyâ, s′vâtary ì Zaravavèl′, syn Salatyìlaǔ, ì braty âgonyâ ì sparudzìlì âny ahvârnìk Bogu Ìzraìlevamu, kab prynosìc′ na ìm cèlaspalen′nì, âk napìsana ǔ zakone Majseâ, čalaveka Božaga.

3. І паставілі ахвярнік на падмурку ягоным, бо яны былі ў страху ад іншаземных народаў; і пачалі прыносіць на ім цэласпаленьні Госпаду, цэласпаленьні ранішнія і вечаровыя.

Ì pastavìlì ahvârnìk na padmurku âgonym, bo âny bylì ǔ strahu ad ìnšazemnyh narodaǔ; ì pačalì prynosìc′ na ìm cèlaspalen′nì Gospadu, cèlaspalen′nì ranìšnìâ ì večarovyâ.

4. І ўчынілі сьвята кучак, як напісана, са штодзённым цэласпаленьнем у пэўным ліку, паводле статуту кожнага дня.

Ì ǔčynìlì s′vâta kučak, âk napìsana, sa štodzënnym cèlaspalen′nem u pèǔnym lìku, pavodle statutu kožnaga dnâ.

5. І пасьля таго ўчынялі цэласпаленьне пастаяннае, і на новы месяц і ва ўсе сьвяты, прысьвечаныя Госпаду, і дабравольнае прынашэньне Госпаду ад кожнага рупліўца.

Ì pas′lâ tago ǔčynâlì cèlaspalen′ne pastaânnae, ì na novy mesâc ì va ǔse s′vâty, prys′večanyâ Gospadu, ì dabravol′nae prynašèn′ne Gospadu ad kožnaga ruplìǔca.

6. Зь першага ж дня сёмага месяца пачалі прыносіць цэласпаленьні Госпаду. А храму Гасподняму яшчэ ня быў пакладзены падмурак.

Z′ peršaga ž dnâ sëmaga mesâca pačalì prynosìc′ cèlaspalen′nì Gospadu. A hramu Gaspodnâmu âščè nâ byǔ pakladzeny padmurak.

7. І пачалі выдаваць срэбра каменячосам і цесьлярам, і ежу і пітво і алей Сіданянам і Тыранам, каб яны дастаўлялі кедровую драўніну зь Лівана па моры ў Яфу, з дазволу Кіра, цара Персідскага.

Ì pačalì vydavac′ srèbra kamenâčosam ì ces′lâram, ì ežu ì pìtvo ì alej Sìdanânam ì Tyranam, kab âny dastaǔlâlì kedrovuû draǔnìnu z′ Lìvana pa mory ǔ Âfu, z dazvolu Kìra, cara Persìdskaga.

8. На другі год пасьля прыходу свайго да дома Божага ў Ерусалім, на дугім месяцы Зарававэль, сын Салатыілаў, і Ісус, сын Ёсэдэкаў, і астатнія браты іхнія, сьвятары і лявіты, і ўсе прыйшлыя з палону ў Ерусалім паклалі пачатак і паставілі лявітаў ад дваццаці гадоў і вышэй дзеля нагляду за працаю пры доме Гасподнім.

Na drugì god pas′lâ pryhodu svajgo da doma Božaga ǔ Erusalìm, na dugìm mesâcy Zaravavèl′, syn Salatyìlaǔ, ì Ìsus, syn Ësèdèkaǔ, ì astatnìâ braty ìhnìâ, s′vâtary ì lâvìty, ì ǔse pryjšlyâ z palonu ǔ Erusalìm paklalì pačatak ì pastavìlì lâvìtaǔ ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj dzelâ naglâdu za pracaû pry dome Gaspodnìm.

9. І ўсталі Ісус, сыны ягоныя і браты ягоныя, Кадмііл і сыны ягоныя, сыны Юды, як адзін чалавек дзеля нагляду за майстрамі працы ў доме Божым, а таксама сыны Хэнадада, сыны, сыны іхнія і браты іхнія лявіты.

Ì ǔstalì Ìsus, syny âgonyâ ì braty âgonyâ, Kadmììl ì syny âgonyâ, syny Ûdy, âk adzìn čalavek dzelâ naglâdu za majstramì pracy ǔ dome Božym, a taksama syny Hènadada, syny, syny ìhnìâ ì braty ìhnìâ lâvìty.

10. Калі будаўнікі паклалі аснову храму Гасподняму, тады паставілі сьвятароў у вопратцы іхняй з трубамі і лявітаў, сыноў Асафавых, з кімваламі, каб славіць Госпада па статуце Давіда, цара Ізраілевага.

Kalì budaǔnìkì paklalì asnovu hramu Gaspodnâmu, tady pastavìlì s′vâtaroǔ u vopratcy ìhnâj z trubamì ì lâvìtaǔ, synoǔ Asafavyh, z kìmvalamì, kab slavìc′ Gospada pa statuce Davìda, cara Ìzraìlevaga.

11. І пачалі яны папераменна сьпяваць "хвалеце" і "слаўце Госпада", "бо - добры, бо вечная міласьць яго да Ізраіля". І ўвесь народ усклікаў громападобна, славячы Госпада за тое, што пакладзена аснова дома Гасподняга.

Ì pačalì âny paperamenna s′pâvac′ "hvalece" ì "slaǔce Gospada", "bo - dobry, bo večnaâ mìlas′c′ âgo da Ìzraìlâ". Ì ǔves′ narod usklìkaǔ gromapadobna, slavâčy Gospada za toe, što pakladzena asnova doma Gaspodnâga.

12. Зрэшты многія сьвятары і лявіты і ўзначальнікі пакаленьняў, старцы, якія бачылі ранейшы храм, пры закладцы гэтага храма на вачах у іх, плакалі гучна, а многія і ўсклікалі ад радасьці громападобна.

Zrèšty mnogìâ s′vâtary ì lâvìty ì ǔznačal′nìkì pakalen′nâǔ, starcy, âkìâ bačylì ranejšy hram, pry zakladcy gètaga hrama na vačah u ìh, plakalì gučna, a mnogìâ ì ǔsklìkalì ad radas′cì gromapadobna.

13. І ня мог народ адрозьніць ускліканьні радасьці ад енку плачу народнага, бо народ усклікаў гучна, і голас чуцен быў далёка.

Ì nâ mog narod adroz′nìc′ usklìkan′nì radas′cì ad enku plaču narodnaga, bo narod usklìkaǔ gučna, ì golas čucen byǔ dalëka.

4 Кіраўнік

1. І пачулі ворагі Юды і Веньяміна, што вяртанцы з палону будуюць храм Госпаду Богу Ізраілеваму;

Ì pačulì voragì Ûdy ì Ven′âmìna, što vârtancy z palonu buduûc′ hram Gospadu Bogu Ìzraìlevamu;

2. і прыйшлі яны да Зарававэля і да ўзначальнікаў пакаленьняў і сказалі ім: будзем і мы будаваць з вамі, бо мы, як і вы, прыходзім да Бога вашага, і Яму прыносім ахвяры ад дзён Асардана, цара Сірыйскага, які перавёў нас сюды.

ì pryjšlì âny da Zaravavèlâ ì da ǔznačal′nìkaǔ pakalen′nâǔ ì skazalì ìm: budzem ì my budavac′ z vamì, bo my, âk ì vy, pryhodzìm da Boga vašaga, ì Âmu prynosìm ahvâry ad dzën Asardana, cara Sìryjskaga, âkì peravëǔ nas sûdy.

3. І сказаў ім Зарававэль і Ісус і астатнія ўзначальнікі пакаленьняў Ізраільскіх: не будаваць вам разам з намі дом нашаму Богу; мы адны будзем будаваць дом Госпаду Богу Ізраілеваму, як загадаў нам цар Кір, цар Персідскі.

Ì skazaǔ ìm Zaravavèl′ ì Ìsus ì astatnìâ ǔznačal′nìkì pakalen′nâǔ Ìzraìl′skìh: ne budavac′ vam razam z namì dom našamu Bogu; my adny budzem budavac′ dom Gospadu Bogu Ìzraìlevamu, âk zagadaǔ nam car Kìr, car Persìdskì.

4. І пачаў народ зямлі той паслабляць рукі народу Юдэйскага і перашкаджаць яму ў будаўніцтве;

Ì pačaǔ narod zâmlì toj paslablâc′ rukì narodu Ûdèjskaga ì peraškadžac′ âmu ǔ budaǔnìctve;

5. і падкупалі супроць іх радцаў, каб разбурыць пачынаньне іхняе, ва ўсе дні Кіра, цара Персідскага, і да цараваньня Дарыя, цара Персідскага.

ì padkupalì suproc′ ìh radcaǔ, kab razburyc′ pačynan′ne ìhnâe, va ǔse dnì Kìra, cara Persìdskaga, ì da caravan′nâ Daryâ, cara Persìdskaga.

6. А ў цараваньне Ахашвероша, на пачатку цараваньня яго, напісалі абвінавачаньне на жыхароў Юдэі і Ерусаліма.

A ǔ caravan′ne Ahašveroša, na pačatku caravan′nâ âgo, napìsalì abvìnavačan′ne na žyharoǔ Ûdèì ì Erusalìma.

7. І ў дні Артаксэркса пісалі Бішлам, Мітрэдат, Табээл і іншыя таварышы іхнія да Артаксэркса, цара Персідскага. А пісьмо было напісана літарамі Сірыйскімі і на Сірыйскай мове.

Ì ǔ dnì Artaksèrksa pìsalì Bìšlam, Mìtrèdat, Tabèèl ì ìnšyâ tavaryšy ìhnìâ da Artaksèrksa, cara Persìdskaga. A pìs′mo bylo napìsana lìtaramì Sìryjskìmì ì na Sìryjskaj move.

8. Рэхум радца і Шымшай пісец пісалі адно пісьмо супроць Ерусаліма да цара Артаксэркса такое:

Rèhum radca ì Šymšaj pìsec pìsalì adno pìs′mo suproc′ Erusalìma da cara Artaksèrksa takoe:

9. Тады ж. Рэхум радца і Шымшай пісец і астатнія таварышы іхнія, - Дынэі і Афарсатхэі, Тарпэлэі, Апарсы, Арэхэяне, Вавілоняне, Сусанцы, Дагі, Эламіцяне

Tady ž. Rèhum radca ì Šymšaj pìsec ì astatnìâ tavaryšy ìhnìâ, - Dynèì ì Afarsathèì, Tarpèlèì, Aparsy, Arèhèâne, Vavìlonâne, Susancy, Dagì, Èlamìcâne

10. і іншыя народы, якіх перасяліў Аснафар вялікі і славуты і пасяліў у гарадах Самарыйскіх і ў іншых гарадах за ракою, і астатняе.

ì ìnšyâ narody, âkìh perasâlìǔ Asnafar vâlìkì ì slavuty ì pasâlìǔ u garadah Samaryjskìh ì ǔ ìnšyh garadah za rakoû, ì astatnâe.

11. І вось сьпіс зь пісьма, якое паслалі яму, цару Артаксэрксу - рабы твае, людзі за ракою, і іншае.

Ì vos′ s′pìs z′ pìs′ma, âkoe paslalì âmu, caru Artaksèrksu - raby tvae, lûdzì za rakoû, ì ìnšae.

12. Хай будзе вядома цару, што Юдэі, якія выйшлі ад цябе, прыйшлі да нас у Ерусалім, будуюць гэты мяцежны і нягодны горад і сьцены робяць, і падмуркі іх ужо паладзілі.

Haj budze vâdoma caru, što Ûdèì, âkìâ vyjšlì ad câbe, pryjšlì da nas u Erusalìm, buduûc′ gèty mâcežny ì nâgodny gorad ì s′ceny robâc′, ì padmurkì ìh užo paladzìlì.

13. Хай жа будзе вядома цару, што калі і гэты горад будзе пабудаваны і сьцены адноўлены, дык ні падатку, ні мыты ня будуць даваць, і царскай скарбніцы будзе зроблена шкода.

Haj ža budze vâdoma caru, što kalì ì gèty gorad budze pabudavany ì s′ceny adnoǔleny, dyk nì padatku, nì myty nâ buduc′ davac′, ì carskaj skarbnìcy budze zroblena škoda.

14. Як што мы ямо соль ад палаца царскага, і шкоды цару ня можам бачыць, таму мы пасылаем данясеньне цару:

Âk što my âmo sol′ ad palaca carskaga, ì škody caru nâ možam bačyc′, tamu my pasylaem danâsen′ne caru:

15. хай пашукаюць у памятнай кнізе бацькоў тваіх, - і знойдзеш у кнізе памятнай, і даведаешся, што горад гэты - горад мяцежны і шкодны царам і абласьцям, і што адпады бывалі ў ім здавён, за што горад гэты і спустошаны.

haj pašukaûc′ u pamâtnaj knìze bac′koǔ tvaìh, - ì znojdzeš u knìze pamâtnaj, ì davedaešsâ, što gorad gèty - gorad mâcežny ì škodny caram ì ablas′câm, ì što adpady byvalì ǔ ìm zdavën, za što gorad gèty ì spustošany.

16. Таму мы паведамляем цару, што калі горад гэты будзе дабудаваны і сьцены яго дароблены, дык пасьля гэтага ня будзе ў цябе валоданьня за ракою.

Tamu my pavedamlâem caru, što kalì gorad gèty budze dabudavany ì s′ceny âgo darobleny, dyk pas′lâ gètaga nâ budze ǔ câbe valodan′nâ za rakoû.

17. Цар паслаў адказ Рэхуму радцу і Шымшаю пісцу і іншым таварышам іхнім, якія жывуць у Самарыі і іншых гарадах зарэчных: Мір і іншае.

Car paslaǔ adkaz Rèhumu radcu ì Šymšaû pìscu ì ìnšym tavaryšam ìhnìm, âkìâ žyvuc′ u Samaryì ì ìnšyh garadah zarèčnyh: Mìr ì ìnšae.

18. Пісьмо, якое вы прыслалі нам, выразна прачытана перад мною;

Pìs′mo, âkoe vy pryslalì nam, vyrazna pračytana perad mnoû;

19. і ад мяне дадзены загад, - і шукалі, і знайшлі, што горад гэты здаўна паўставаў супроць цароў, і ўчыняліся ў ім мецяжы і хваляваньні,

ì ad mâne dadzeny zagad, - ì šukalì, ì znajšlì, što gorad gèty zdaǔna paǔstavaǔ suproc′ caroǔ, ì ǔčynâlìsâ ǔ ìm mecâžy ì hvalâvan′nì,

20. і што былі ў Ерусаліме цары магутныя, якія валодалі ўсім зарэччам, і ім давалі падаткі, налогі і мыту.

ì što bylì ǔ Erusalìme cary magutnyâ, âkìâ valodalì ǔsìm zarèččam, ì ìm davalì padatkì, nalogì ì mytu.

21. Дык вось, дайце загад, каб людзі гэтыя перасталі працаваць, і горад гэты не будаваўся, пакуль ад мяне ня будзе дадзены загад.

Dyk vos′, dajce zagad, kab lûdzì gètyâ perastalì pracavac′, ì gorad gèty ne budavaǔsâ, pakul′ ad mâne nâ budze dadzeny zagad.

22. І будзьце асьцярожныя, каб не зрабіць у гэтым недагляду. Навошта дазваляць памнажэньне шкоднага супраць цароў?

Ì budz′ce as′cârožnyâ, kab ne zrabìc′ u gètym nedaglâdu. Navošta dazvalâc′ pamnažèn′ne škodnaga suprac′ caroǔ?

23. Як толькі гэта пісьмо цара Артаксэркса было прачытана перад Рэхумам і Шымшаем пісцом і таварышамі іхнімі, яны адразу пайшлі ў Ерусалім да Юдэяў, і моцнай узброенай рукою спынілі працу іхнюю.

Âk tol′kì gèta pìs′mo cara Artaksèrksa bylo pračytana perad Rèhumam ì Šymšaem pìscom ì tavaryšamì ìhnìmì, âny adrazu pajšlì ǔ Erusalìm da Ûdèâǔ, ì mocnaj uzbroenaj rukoû spynìlì pracu ìhnûû.

24. Тады спынілася праца пры доме Божым у Ерусаліме, і спыненьне гэта працягвалася да другога года цараваньня Дарыя, цара Персідскага.

Tady spynìlasâ praca pry dome Božym u Erusalìme, ì spynen′ne gèta pracâgvalasâ da drugoga goda caravan′nâ Daryâ, cara Persìdskaga.

5 Кіраўнік

1. Але прарок Агей і прарок Захар, сын Ады, казалі Юдэям, якія ў Юдэі і Ерусаліме, прарочыя казані ў імя Бога Ізраілева.

Ale prarok Agej ì prarok Zahar, syn Ady, kazalì Ûdèâm, âkìâ ǔ Ûdèì ì Erusalìme, praročyâ kazanì ǔ ìmâ Boga Ìzraìleva.

2. Тады ўсталі Зарававэль, сын Салатыілаў, і Ісус, сын Ёсэдэкаў, і пачалі будаваць дом Божы ў Ерусаліме, і зь імі прарокі Божыя, якія падмацоўвалі іх.

Tady ǔstalì Zaravavèl′, syn Salatyìlaǔ, ì Ìsus, syn Ësèdèkaǔ, ì pačalì budavac′ dom Božy ǔ Erusalìme, ì z′ ìmì prarokì Božyâ, âkìâ padmacoǔvalì ìh.

3. У той час прыйшоў да іх Татнай, зарэцкі начальнік вобласьці, Шэтар-Бознай і таварышы іхнія, і так сказалі ім: хто вам дазволіў будаваць дом гэты і дарабляць сьцены гэтыя?

U toj čas pryjšoǔ da ìh Tatnaj, zarèckì načal′nìk voblas′cì, Šètar-Boznaj ì tavaryšy ìhnìâ, ì tak skazalì ìm: hto vam dazvolìǔ budavac′ dom gèty ì darablâc′ s′ceny gètyâ?

4. Тады мы сказалі ім імёны тых людзей, якія будуюць будынак.

Tady my skazalì ìm ìmëny tyh lûdzej, âkìâ buduûc′ budynak.

5. Але вока Богава было над старэйшынамі Юдэйскімі, і тыя не забаранялі ім, пакуль справу не адправілі Дарыю і пакуль ня прыйшло рашэньне па гэтай справе.

Ale voka Bogava bylo nad starèjšynamì Ûdèjskìmì, ì tyâ ne zabaranâlì ìm, pakul′ spravu ne adpravìlì Daryû ì pakul′ nâ pryjšlo rašèn′ne pa gètaj sprave.

6. Вось зьмест пісьма, якое паслаў Татнай, зарэцкі начальнік вобласьці, і Шэтар-Бознай з таварышамі сваімі - Афарсахэямі, якія за ракою, цару Дарыю.

Vos′ z′mest pìs′ma, âkoe paslaǔ Tatnaj, zarèckì načal′nìk voblas′cì, ì Šètar-Boznaj z tavaryšamì svaìmì - Afarsahèâmì, âkìâ za rakoû, caru Daryû.

7. У данясеньні, якое яны паслалі яму, вось што напісана: Дарыю цару - усякі мір!

U danâsen′nì, âkoe âny paslalì âmu, vos′ što napìsana: Daryû caru - usâkì mìr!

8. Хай будзе вядома цару, што мы хадзілі ў Юдэйскую вобласьць да дома Бога вялікага; і будуецца ён зь вялікіх камянёў, і драўніна ўкладваецца ў сьцены, і праца гэтая робіцца борзда і з посьпехам ідзе ў руках іхніх.

Haj budze vâdoma caru, što my hadzìlì ǔ Ûdèjskuû voblas′c′ da doma Boga vâlìkaga; ì buduecca ën z′ vâlìkìh kamânëǔ, ì draǔnìna ǔkladvaecca ǔ s′ceny, ì praca gètaâ robìcca borzda ì z pos′peham ìdze ǔ rukah ìhnìh.

9. Тады мы спыталіся ў старэйшынаў тых і так сказалі ім: хто дазволіў вам будаваць дом гэты і сьцены гэтыя дарабляць?

Tady my spytalìsâ ǔ starèjšynaǔ tyh ì tak skazalì ìm: hto dazvolìǔ vam budavac′ dom gèty ì s′ceny gètyâ darablâc′?

10. І звыш таго пра імёны іхнія мы спыталіся ў іх, каб уведаміць цябе і напісаць імёны тых людзей, якія галоўныя ў іх.

Ì zvyš tago pra ìmëny ìhnìâ my spytalìsâ ǔ ìh, kab uvedamìc′ câbe ì napìsac′ ìmëny tyh lûdzej, âkìâ galoǔnyâ ǔ ìh.

11. І яны адказалі нам такімі словамі: мы рабы Бога неба і зямлі і будуем дом, які быў пабудаваны за шмат гадоў раней гэтага, - і вялікі цар у Ізраіля будаваў яго і давяршыў яго.

Ì âny adkazalì nam takìmì slovamì: my raby Boga neba ì zâmlì ì buduem dom, âkì byǔ pabudavany za šmat gadoǔ ranej gètaga, - ì vâlìkì car u Ìzraìlâ budavaǔ âgo ì davâršyǔ âgo.

12. А калі бацькі нашыя прагнявілі Бога нябеснага, Ёр аддаў іх у руку Навухаданосара, цара Вавілонскага, Халдэяніна, і дом гэты Ён разбурыў, і народ перасяліў у Вавілон.

A kalì bac′kì našyâ pragnâvìlì Boga nâbesnaga, Ër addaǔ ìh u ruku Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, Haldèânìna, ì dom gèty Ën razburyǔ, ì narod perasâlìǔ u Vavìlon.

13. Але ў першы год Кіра, цара Вавілонскага, цар Кір даў дазвол пабудаваць гэты дом Божы;

Ale ǔ peršy god Kìra, cara Vavìlonskaga, car Kìr daǔ dazvol pabudavac′ gèty dom Božy;

14. ды і посуд дома Божага, залаты і срэбраны, які Навухаданосар вынес з храма Ерусалімскага і занёс у храм Вавілонскі, - вынес Кір цар з храма Вавілонскага і аддаў яго паіменна Шэшбацару, якога ён назначыў начальнікам вобласьці,

dy ì posud doma Božaga, zalaty ì srèbrany, âkì Navuhadanosar vynes z hrama Erusalìmskaga ì zanës u hram Vavìlonskì, - vynes Kìr car z hrama Vavìlonskaga ì addaǔ âgo paìmenna Šèšbacaru, âkoga ën naznačyǔ načal′nìkam voblas′cì,

15. і сказаў яму: вазьмі гэты посуд, ідзі і занясі яго ў храм Ерусалімскі, і хай дом Божы будуецца на сваім месцы.

ì skazaǔ âmu: vaz′mì gèty posud, ìdzì ì zanâsì âgo ǔ hram Erusalìmskì, ì haj dom Božy buduecca na svaìm mescy.

16. Тады Шэшбацар той прыйшоў, заклаў падмурак дома Божага ў Ерусаліме; і з таго часу дагэтуль ён будуецца, і яшчэ не закончаны.

Tady Šèšbacar toj pryjšoǔ, zaklaǔ padmurak doma Božaga ǔ Erusalìme; ì z tago času dagètul′ ën buduecca, ì âščè ne zakončany.

17. Дык вось, калі цару заўгодна, няхай пашукаюць у доме царскіх скарбаў, там у Вавілоне, ці сапраўды царом Кірам дадзены дазвол будаваць гэты дом Божы ў Ерусаліме, і царскую волю пра гэта няхай прышлюць нам.

Dyk vos′, kalì caru zaǔgodna, nâhaj pašukaûc′ u dome carskìh skarbaǔ, tam u Vavìlone, cì sapraǔdy carom Kìram dadzeny dazvol budavac′ gèty dom Božy ǔ Erusalìme, ì carskuû volû pra gèta nâhaj pryšlûc′ nam.

6 Кіраўнік

1. Тады цар Дарый даў загад, і шукалі ў Вавілоне ў кнігасховішчы, куды складвалі скарбы.

Tady car Daryj daǔ zagad, ì šukalì ǔ Vavìlone ǔ knìgashovìščy, kudy skladvalì skarby.

2. І знойдзены ў Экбатане ў палацы, які ў вобласьці Мідыі, адзін сьвітак, і ў ім напісана так: Для памяці:

Ì znojdzeny ǔ Èkbatane ǔ palacy, âkì ǔ voblas′cì Mìdyì, adzìn s′vìtak, ì ǔ ìm napìsana tak: Dlâ pamâcì:

3. у першы год цара Кіра, цар Кір даў загад пра дом Божы ў Ерусаліме: хай будуецца дом на тым месцы, дзе прыносяць ахвяры, і хай будзе пакладзены моцны падмурак пад яго; вышыня яго ў шэсьцьдзясят локцяў, шырыня яго ў шэсьцьдзясят локцяў;

u peršy god cara Kìra, car Kìr daǔ zagad pra dom Božy ǔ Erusalìme: haj buduecca dom na tym mescy, dze prynosâc′ ahvâry, ì haj budze pakladzeny mocny padmurak pad âgo; vyšynâ âgo ǔ šès′c′dzâsât lokcâǔ, šyrynâ âgo ǔ šès′c′dzâsât lokcâǔ;

4. радоў з камянёў вялікіх тры, і рад з драўніны адзін; а выдаткі хай выдаюцца з царскага дома.

radoǔ z kamânëǔ vâlìkìh try, ì rad z draǔnìny adzìn; a vydatkì haj vydaûcca z carskaga doma.

5. Ды і посуд дома Божага, залаты і срэбны, які Навухаданосар вынес з храма Ерусалімскага і занёс у Вавілон, хай вернецца і пойдзе ў храм Ерусалімскі, кожны на месца сваё: і зьмешчаны будзе ў доме Божым.

Dy ì posud doma Božaga, zalaty ì srèbny, âkì Navuhadanosar vynes z hrama Erusalìmskaga ì zanës u Vavìlon, haj vernecca ì pojdze ǔ hram Erusalìmskì, kožny na mesca svaë: ì z′meščany budze ǔ dome Božym.

6. Дык вось, Татнай, зарэцкі начальнік вобласьці, і Шэтар-Бознай, з таварышамі вашымі Афарсахэямі, якія за ракою, - сыдзеце адтуль.

Dyk vos′, Tatnaj, zarèckì načal′nìk voblas′cì, ì Šètar-Boznaj, z tavaryšamì vašymì Afarsahèâmì, âkìâ za rakoû, - sydzece adtul′.

7. Ня спыняйце працы пры гэтым доме Божым; хай Юдэйскі начальнік вобласьці і Юдэйскія старэйшыны будуюць гэты дом Божы на месцы яго.

Nâ spynâjce pracy pry gètym dome Božym; haj Ûdèjskì načal′nìk voblas′cì ì Ûdèjskìâ starèjšyny buduûc′ gèty dom Božy na mescy âgo.

8. І ад мяне даецца загад пра тое, чым вы павінны садзейнічаць старэйшынам тым Юдэйскім у пабудове таго дома Божага, і: з маёмасьці царскай - з зарэціх падаткаў - без адкладу бярэце і давайце тым людзям, каб праца ня спынялася;

Ì ad mâne daecca zagad pra toe, čym vy pavìnny sadzejnìčac′ starèjšynam tym Ûdèjskìm u pabudove tago doma Božaga, ì: z maëmas′cì carskaj - z zarècìh padatkaǔ - bez adkladu bârèce ì davajce tym lûdzâm, kab praca nâ spynâlasâ;

9. і колькі трэба - хай тое цялят, альбо авечак і ягнят, на цэласпаленьні Богу нябеснаму, таксама пшаніцы, солі, віна і алею, як скажуць сьвятары Ерусалімскія, хай выдаецца ім дзень у дзень без затрымкі,

ì kol′kì trèba - haj toe câlât, al′bo avečak ì âgnât, na cèlaspalen′nì Bogu nâbesnamu, taksama pšanìcy, solì, vìna ì aleû, âk skažuc′ s′vâtary Erusalìmskìâ, haj vydaecca ìm dzen′ u dzen′ bez zatrymkì,

10. каб яны прыносілі ахвяру прыемную Богу нябеснаму і маліліся за жыцьцё цара і сыноў ягоных.

kab âny prynosìlì ahvâru pryemnuû Bogu nâbesnamu ì malìlìsâ za žyc′cë cara ì synoǔ âgonyh.

11. А мною даецца загад, што калі які-небудзь чалавек зьменіць гэта вызначэньне, дык будзе вынята бервяно з дома ягонага і будзе падняты ён і прыбіты да яго, а дом яго за тое будзе ператвораны ў руіны.

A mnoû daecca zagad, što kalì âkì-nebudz′ čalavek z′menìc′ gèta vyznačèn′ne, dyk budze vynâta bervâno z doma âgonaga ì budze padnâty ën ì prybìty da âgo, a dom âgo za toe budze peratvorany ǔ ruìny.

12. І Бог, імя Якога там жыве, хай скіне любога цара, які працягнуў бы руку сваю, каб зьмяніць гэта на шкоду гэтаму дому Божаму ў Ерусаліме. Я, Дарый, даў гэты загад: хай выконваецца ён дакладна.

Ì Bog, ìmâ Âkoga tam žyve, haj skìne lûboga cara, âkì pracâgnuǔ by ruku svaû, kab z′mânìc′ gèta na škodu gètamu domu Božamu ǔ Erusalìme. Â, Daryj, daǔ gèty zagad: haj vykonvaecca ën dakladna.

13. Тады Татнай, зарэцкі начальнік вобласьці, Шэтар-Бознай і таварышы іхнія, - як загадаў цар Дарый, так дакладна і рабілі.

Tady Tatnaj, zarèckì načal′nìk voblas′cì, Šètar-Boznaj ì tavaryšy ìhnìâ, - âk zagadaǔ car Daryj, tak dakladna ì rabìlì.

14. І старэйшыны Юдэйскія будавалі з посьпехам, паводле прароцтва Агея прарока і Захара, сына Ады. І пабудавалі і закончылі, па волі Бога Ізраілевага і па волі Кіра і Дарыя і Артаксэркса, цароў Персідскіх.

Ì starèjšyny Ûdèjskìâ budavalì z pos′peham, pavodle praroctva Ageâ praroka ì Zahara, syna Ady. Ì pabudavalì ì zakončylì, pa volì Boga Ìzraìlevaga ì pa volì Kìra ì Daryâ ì Artaksèrksa, caroǔ Persìdskìh.

15. І закончаны дом гэты да трэцяга дня месяца Адара, на шостым годзе валадараньня цара Дарыя.

Ì zakončany dom gèty da trècâga dnâ mesâca Adara, na šostym godze valadaran′nâ cara Daryâ.

16. І ўчынілі сыны Ізраілевыя, сьвятары і лявіты і іншыя, што вярнуліся з палону, асьвячэньне гэтага дома Божага з радасьцю.

Ì ǔčynìlì syny Ìzraìlevyâ, s′vâtary ì lâvìty ì ìnšyâ, što vârnulìsâ z palonu, as′vâčèn′ne gètaga doma Božaga z radas′cû.

17. І прынесьлі пры асьвячэньні гэтага дома Божага: сто валоў, дзьвесьце бараноў, чатырыста ягнят і дванаццаць казлоў у ахвяру за грэх за ўсяго Ізраіля, па колькасьці плямёнаў Ізраілевых.

Ì prynes′lì pry as′vâčèn′nì gètaga doma Božaga: sto valoǔ, dz′ves′ce baranoǔ, čatyrysta âgnât ì dvanaccac′ kazloǔ u ahvâru za grèh za ǔsâgo Ìzraìlâ, pa kol′kas′cì plâmënaǔ Ìzraìlevyh.

18. І паставілі сьвятароў па аддзяленьнях іхніх, і лявітаў па чэргах іхніх на службу Божую ў Ерусаліме, як прадпісана ў кнізе Майсея.

Ì pastavìlì s′vâtaroǔ pa addzâlen′nâh ìhnìh, ì lâvìtaǔ pa čèrgah ìhnìh na službu Božuû ǔ Erusalìme, âk pradpìsana ǔ knìze Majseâ.

19. І ўчынілі вяртанцы з палону пасху на чатырнаццаты дзень першага месяца,

Ì ǔčynìlì vârtancy z palonu pashu na čatyrnaccaty dzen′ peršaga mesâca,

20. бо ачысьціліся сьвятары і лявіты, - усе яны, як адзін, чыстыя; і закалолі ягнят пасхальных дзеля ўсіх, што вярнуліся з палону, дзеля братоў сваіх сьвятароў і дзеля сябе.

bo ačys′cìlìsâ s′vâtary ì lâvìty, - use âny, âk adzìn, čystyâ; ì zakalolì âgnât pashal′nyh dzelâ ǔsìh, što vârnulìsâ z palonu, dzelâ bratoǔ svaìh s′vâtaroǔ ì dzelâ sâbe.

21. І елі сыны Ізраілевыя, якія вярнуліся зь перасяленьня, і ўсе, што аддзяліліся да іх ад нечысьціні народаў зямлі, каб прыйсьці да Госпада Бога Ізраілевага.

Ì elì syny Ìzraìlevyâ, âkìâ vârnulìsâ z′ perasâlen′nâ, ì ǔse, što addzâlìlìsâ da ìh ad nečys′cìnì narodaǔ zâmlì, kab pryjs′cì da Gospada Boga Ìzraìlevaga.

22. І сьвяткавалі сьвята праснакоў сем дзён у радасьці, бо парадаваў іх Гасподзь і павярнуў да іх сэрца цара Асірыйскага, каб мацаваць рукі іхнія пры будаўніцтве дома Госпада Бога Ізраілевага.

Ì s′vâtkavalì s′vâta prasnakoǔ sem dzën u radas′cì, bo paradavaǔ ìh Gaspodz′ ì pavârnuǔ da ìh sèrca cara Asìryjskaga, kab macavac′ rukì ìhnìâ pry budaǔnìctve doma Gospada Boga Ìzraìlevaga.

7 Кіраўнік

1. Пасьля гэтых падзей, падчас валадараньня Артаксэркса, цара Персідскага, Эздра, сын Сэраі, сын Азарыі, сын Хэлкіі,

Pas′lâ gètyh padzej, padčas valadaran′nâ Artaksèrksa, cara Persìdskaga, Èzdra, syn Sèraì, syn Azaryì, syn Hèlkìì,

2. сын Шалума, сын Садока, сын Ахітува,

syn Šaluma, syn Sadoka, syn Ahìtuva,

3. сын Амарыі, сын Азарыі, сын Мараёта,

syn Amaryì, syn Azaryì, syn Maraëta,

4. сын Захара, сын Узія, сын Букія,

syn Zahara, syn Uzìâ, syn Bukìâ,

5. сын Авішуя, сын Фінээса, сын Элеазара, сын Аарона першасьвятара,

syn Avìšuâ, syn Fìnèèsa, syn Èleazara, syn Aarona peršas′vâtara,

6. гэты Эздра выйшаў з Вавілона. Ён быў кніжнік, які ведаў закон Майсееў, які даў Гасподзь Бог Ізраілеў. І даў яму цар усё паводле жаданьня ягонага, бо рука Госпада Бога ягонага была над ім.

gèty Èzdra vyjšaǔ z Vavìlona. Ën byǔ knìžnìk, âkì vedaǔ zakon Majseeǔ, âkì daǔ Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ. Ì daǔ âmu car usë pavodle žadan′nâ âgonaga, bo ruka Gospada Boga âgonaga byla nad ìm.

7. Зь ім пайшлі ў Ерусалім і некаторыя сыны Ізраілевыя і сьвятары і лявіты, і сьпевакі і брамнікі і нэтынэі на сёмым годзе цара Артаксэркса

Z′ ìm pajšlì ǔ Erusalìm ì nekatoryâ syny Ìzraìlevyâ ì s′vâtary ì lâvìty, ì s′pevakì ì bramnìkì ì nètynèì na sëmym godze cara Artaksèrksa

8. І прыйшоў ён у Ерусалім у пяты месяц, - у сёмы год цара.

Ì pryjšoǔ ën u Erusalìm u pâty mesâc, - u sëmy god cara.

9. Бо ў першы дзень першага месяца быў пачатак выхаду з Вавілона, і ў першы дзень пятнаццатага месяца ён прыйшоў у Ерусалім, бо дабрадзейная рука Бога ягонага была над ім,

Bo ǔ peršy dzen′ peršaga mesâca byǔ pačatak vyhadu z Vavìlona, ì ǔ peršy dzen′ pâtnaccataga mesâca ën pryjšoǔ u Erusalìm, bo dabradzejnaâ ruka Boga âgonaga byla nad ìm,

10. бо Эздра прыхіліў сэрца сваё да таго, каб вывучаць закон Гасподні і выконваць яго, і вучыць у Ізраілі закону і праўдзе.

bo Èzdra pryhìlìǔ sèrca svaë da tago, kab vyvučac′ zakon Gaspodnì ì vykonvac′ âgo, ì vučyc′ u Ìzraìlì zakonu ì praǔdze.

11. І вось зьмест пісьма, якое даў цар Артаксэркс Эздру сьвятару, кніжніку, які вучыў словам запаведзяў Госпада і законаў Яго ў Ізраілі:

Ì vos′ z′mest pìs′ma, âkoe daǔ car Artaksèrks Èzdru s′vâtaru, knìžnìku, âkì vučyǔ slovam zapavedzâǔ Gospada ì zakonaǔ Âgo ǔ Ìzraìlì:

12. Артаксэркс, цар цароў, Эздру сьвятару, выкладчыку закона Бога нябеснага дасканаламу і іншае.

Artaksèrks, car caroǔ, Èzdru s′vâtaru, vykladčyku zakona Boga nâbesnaga daskanalamu ì ìnšae.

13. Мною дадзены загад, каб у царстве маім кожны з народу Ізраілевага і сьвятароў яго і лявітаў, хто жадае ісьці ў Ерусалім, ішоў з табою.

Mnoû dadzeny zagad, kab u carstve maìm kožny z narodu Ìzraìlevaga ì s′vâtaroǔ âgo ì lâvìtaǔ, hto žadae ìs′cì ǔ Erusalìm, ìšoǔ z taboû.

14. Як што ты пасылаешся ад цара і сямі радцаў ягоных, каб агледзець Юдэю і Ерусалім па Бога твайго законе, што ў тваёй руцэ,

Âk što ty pasylaešsâ ad cara ì sâmì radcaǔ âgonyh, kab agledzec′ Ûdèû ì Erusalìm pa Boga tvajgo zakone, što ǔ tvaëj rucè,

15. і каб даставіць срэбра і золата, якое цар і радцы ягоныя ахвяравалі Богу Ізраілеваму, жытло якога ў Ерусаліме,

ì kab dastavìc′ srèbra ì zolata, âkoe car ì radcy âgonyâ ahvâravalì Bogu Ìzraìlevamu, žytlo âkoga ǔ Erusalìme,

16. і ўсё срэбра і золата, якое ты зьбярэш ва ўсёй вобласьці Вавілонскай, разам з дабрахотнымі дарамі ад народу і сьвятароў, якія заахвяруюць яны на дом Бога свайго, што ў Ерусаліме;

ì ǔsë srèbra ì zolata, âkoe ty z′bârèš va ǔsëj voblas′cì Vavìlonskaj, razam z dabrahotnymì daramì ad narodu ì s′vâtaroǔ, âkìâ zaahvâruûc′ âny na dom Boga svajgo, što ǔ Erusalìme;

17. таму не адкладваючы купі на гэтыя грошы валоў, бараноў, і ягнят, і хлебных прынашэньняў да іх і выліваньняў для іх, і прынясі іх на ахвярнік дома Бога вашага ў Ерусаліме.

tamu ne adkladvaûčy kupì na gètyâ grošy valoǔ, baranoǔ, ì âgnât, ì hlebnyh prynašèn′nâǔ da ìh ì vylìvan′nâǔ dlâ ìh, ì prynâsì ìh na ahvârnìk doma Boga vašaga ǔ Erusalìme.

18. І што ты і браты твае за добрае мецьмеце зрабіць з астатняга срэбра і золата, тое па волі Бога вашага і рабеце.

Ì što ty ì braty tvae za dobrae mec′mece zrabìc′ z astatnâga srèbra ì zolata, toe pa volì Boga vašaga ì rabece.

19. І посуд, які дадзены табе дзеля службы ў доме Бога твайго, пастаў перад Богам Ерусалімскім.

Ì posud, âkì dadzeny tabe dzelâ služby ǔ dome Boga tvajgo, pastaǔ perad Bogam Erusalìmskìm.

20. І іншае патрэбнае для дома Бога твайго, што ты прызнаеш патрэбным, давай з дома царскіх скарбаў.

Ì ìnšae patrèbnae dlâ doma Boga tvajgo, što ty pryznaeš patrèbnym, davaj z doma carskìh skarbaǔ.

21. І ад мяне цара Артаксэркса робіцца загад усім скарбоўцам, якія за ракою: усё, чаго запатрабуе ад вас Эздра сьвятар, настаўнік закона Бога нябеснага, не адкладваючы давайце:

Ì ad mâne cara Artaksèrksa robìcca zagad usìm skarboǔcam, âkìâ za rakoû: usë, čago zapatrabue ad vas Èzdra s′vâtar, nastaǔnìk zakona Boga nâbesnaga, ne adkladvaûčy davajce:

22. срэбра да ста талантаў, і пшаніцы да ста кораў, і віна да ста батаў, і да ста ж батаў алею, а солі не абмяжоўваючы.

srèbra da sta talantaǔ, ì pšanìcy da sta koraǔ, ì vìna da sta bataǔ, ì da sta ž bataǔ aleû, a solì ne abmâžoǔvaûčy.

23. Усё, што загадана Богам нябесным, павінна рабіцца рупліва для дома Бога нябеснага, каб ня было гневу Яго на царства, цара і сыноў ягоных.

Usë, što zagadana Bogam nâbesnym, pavìnna rabìcca ruplìva dlâ doma Boga nâbesnaga, kab nâ bylo gnevu Âgo na carstva, cara ì synoǔ âgonyh.

24. І даём вам знак, каб ні на кога зь сьвятароў альбо лявітаў, сьпевакоў, брамнікаў нэтынэяў і служак пры гэтым доме Божым, не накладваць ні падатку, ні налогу, ні мыты.

Ì daëm vam znak, kab nì na koga z′ s′vâtaroǔ al′bo lâvìtaǔ, s′pevakoǔ, bramnìkaǔ nètynèâǔ ì služak pry gètym dome Božym, ne nakladvac′ nì padatku, nì nalogu, nì myty.

25. А ты, Эздра, па мудрасьці Бога твайго, якая ў руцэ тваёй, пастаў кіроўцаў і судзьдзяў, каб яны судзілі ўвесь народ за ракою, - усіх знаўцаў законаў Бога твайго, а хто ня ведае, тых вучэце.

A ty, Èzdra, pa mudras′cì Boga tvajgo, âkaâ ǔ rucè tvaëj, pastaǔ kìroǔcaǔ ì sudz′dzâǔ, kab âny sudzìlì ǔves′ narod za rakoû, - usìh znaǔcaǔ zakonaǔ Boga tvajgo, a hto nâ vedae, tyh vučèce.

26. А хто ня будзе выконваць закона Бога твайго і закона цара, над тым не адкладваючы хай чыняць суд, ці тое на сьмерць, ці тое на выгнаньне альбо на грашовую даніну, альбо на ўвязьненьне ў цямніцу.

A hto nâ budze vykonvac′ zakona Boga tvajgo ì zakona cara, nad tym ne adkladvaûčy haj čynâc′ sud, cì toe na s′merc′, cì toe na vygnan′ne al′bo na grašovuû danìnu, al′bo na ǔvâz′nen′ne ǔ câmnìcu.

27. Дабраславёны Гасподзь Бог бацькоў нашых, Які ўклаў у сэрца цара - упрыгожыць дом Гасподні, які ў Ерусаліме,

Dabraslavëny Gaspodz′ Bog bac′koǔ našyh, Âkì ǔklaǔ u sèrca cara - uprygožyc′ dom Gaspodnì, âkì ǔ Erusalìme,

28. і схіліў мяне на міласьць цара і радцаў ягоных, і ўсіх магутных князёў цара! І я падбадзёрыўся, бо рука Госпада Бога майго была над мною, і сабраў я ўзначальнікаў Ізраіля, каб яны пайшлі са мною.

ì shìlìǔ mâne na mìlas′c′ cara ì radcaǔ âgonyh, ì ǔsìh magutnyh knâzëǔ cara! Ì â padbadzëryǔsâ, bo ruka Gospada Boga majgo byla nad mnoû, ì sabraǔ â ǔznačal′nìkaǔ Ìzraìlâ, kab âny pajšlì sa mnoû.

8 Кіраўнік

1. І вось узначальнікі пакаленьняў і радаводы тых, якія выйшлі са мною з Вавілона, падчас валадараньня цара Артаксэркса:

Ì vos′ uznačal′nìkì pakalen′nâǔ ì radavody tyh, âkìâ vyjšlì sa mnoû z Vavìlona, padčas valadaran′nâ cara Artaksèrksa:

2. з сыноў Фінээса Гірсон; з сыноў Ітамара Данііл; з сыноў Давіда Хатуш;

z synoǔ Fìnèèsa Gìrson; z synoǔ Ìtamara Danììl; z synoǔ Davìda Hatuš;

3. з сыноў Шэханіі, з сыноў Яроша Захар і зь ім па сьпісе радаводным сто пяцьдзясят чалавек мужчынскага полу;

z synoǔ Šèhanìì, z synoǔ Âroša Zahar ì z′ ìm pa s′pìse radavodnym sto pâc′dzâsât čalavek mužčynskaga polu;

4. з сыноў Сафатыі Зэвадыя, сын Міхаілаў, і зь ім восемдзесят чалавек мужчынскага полу;

z synoǔ Safatyì Zèvadyâ, syn Mìhaìlaǔ, ì z′ ìm vosemdzesât čalavek mužčynskaga polu;

5. з сыноў Шэханія, сын Яхазііла, і зь ім трыста чалавек мужчынскага полу;

z synoǔ Šèhanìâ, syn Âhazììla, ì z′ ìm trysta čalavek mužčynskaga polu;

6. з сыноў Адына Эвэд, сын Ёнатана, і зь ім пяцьдзясят чалавек мужчынскага полу;

z synoǔ Adyna Èvèd, syn Ënatana, ì z′ ìm pâc′dzâsât čalavek mužčynskaga polu;

7. з сыноў Элама Ешаія, сын Аталіі, і зь ім семдзесят чалавек мужчынскага полу;

z synoǔ Èlama Ešaìâ, syn Atalìì, ì z′ ìm semdzesât čalavek mužčynskaga polu;

8. з сыноў Сафатыі Зэвадыя, сын Міхаілаў, і зь ім восемдзесят чалавек мужчынскага полу;

z synoǔ Safatyì Zèvadyâ, syn Mìhaìlaǔ, ì z′ ìm vosemdzesât čalavek mužčynskaga polu;

9. з сыноў Ёава Авадыя, сын Ехіэлаў, і зь ім дзьвесьце васямнаццаць чалавек мужчынскага полу;

z synoǔ Ëava Avadyâ, syn Ehìèlaǔ, ì z′ ìm dz′ves′ce vasâmnaccac′ čalavek mužčynskaga polu;

10. з сыноў Шэламіт, сын Ёсіфіі, і зь ім сто шэсьцьдзясят чалавек мужчынскага полу;

z synoǔ Šèlamìt, syn Ësìfìì, ì z′ ìm sto šès′c′dzâsât čalavek mužčynskaga polu;

11. з сыноў Бэвая Захарыя, сын Бэвая, і зь ім дваццаць восем чалавек мужчынскага полу;

z synoǔ Bèvaâ Zaharyâ, syn Bèvaâ, ì z′ ìm dvaccac′ vosem čalavek mužčynskaga polu;

12. з сыноў Азгада Ёханан, сын Гакатана, і зь ім сто дзесяць чалавек мужчынскага полу;

z synoǔ Azgada Ëhanan, syn Gakatana, ì z′ ìm sto dzesâc′ čalavek mužčynskaga polu;

13. з сыноў Аданікама апошнія, і вось іх імёны: Эліфэлет, Еэль і Шэмая, і зь імі шэсьцьдзясят чалавек мужчынскага полу;

z synoǔ Adanìkama apošnìâ, ì vos′ ìh ìmëny: Èlìfèlet, Eèl′ ì Šèmaâ, ì z′ ìmì šès′c′dzâsât čalavek mužčynskaga polu;

14. з сыноў Бігвая Утай і Забуд, і зь імі семдзесят чалавек мужчынскага полу.

z synoǔ Bìgvaâ Utaj ì Zabud, ì z′ ìmì semdzesât čalavek mužčynskaga polu.

15. Я сабраў іх каля ракі, якая ўпадае ў Агаву, і мы прастаялі там тры дні, і калі я агледзеў народ і сьвятароў, дык з сыноў Лявіі нікога там не знайшоў.

Â sabraǔ ìh kalâ rakì, âkaâ ǔpadae ǔ Agavu, ì my prastaâlì tam try dnì, ì kalì â agledzeǔ narod ì s′vâtaroǔ, dyk z synoǔ Lâvìì nìkoga tam ne znajšoǔ.

16. І паслаў я паклікаць Эліезэра, Арыэла, Шэмаю і Элнатана, і Ярыва і Элнатана, і Натана і Захара і Мэшулама - галоўных і Ёярыва і Элнатана - вучоных,

Ì paslaǔ â paklìkac′ Èlìezèra, Aryèla, Šèmaû ì Èlnatana, ì Âryva ì Èlnatana, ì Natana ì Zahara ì Mèšulama - galoǔnyh ì Ëâryva ì Èlnatana - vučonyh,

17. і даў ім даручэньне да Ідо, галоўнага ў мясцовасьці Карысіфе, і ўклаў ім у вусны, што казаць Ідо і братам ягоным, нэтынэям у мясцовасьці Касіфе, каб яны прывялі да нас служак для дома Бога нашага.

ì daǔ ìm daručèn′ne da Ìdo, galoǔnaga ǔ mâscovas′cì Karysìfe, ì ǔklaǔ ìm u vusny, što kazac′ Ìdo ì bratam âgonym, nètynèâm u mâscovas′cì Kasìfe, kab âny pryvâlì da nas služak dlâ doma Boga našaga.

18. І прывялі яны да нас, бо дабрадзейная рука Бога нашага была над намі, чалавека разумнага з сыноў Махлія, сына Лявіінага, сына Ізраілевага, менавіта ж Шэрэвію, і сыноў яго і братоў яго, васямнаццаць чалавек;

Ì pryvâlì âny da nas, bo dabradzejnaâ ruka Boga našaga byla nad namì, čalaveka razumnaga z synoǔ Mahlìâ, syna Lâvììnaga, syna Ìzraìlevaga, menavìta ž Šèrèvìû, ì synoǔ âgo ì bratoǔ âgo, vasâmnaccac′ čalavek;

19. і Хашавію і зь ім Ешаію з сыноў Мэрарыных, братоў ягоных, і сыноў іхніх дваццаць;

ì Hašavìû ì z′ ìm Ešaìû z synoǔ Mèrarynyh, bratoǔ âgonyh, ì synoǔ ìhnìh dvaccac′;

20. і з нэтынэяў, якіх даваў Давід і князі ягоныя на прыслугу лявітам, дзьвесьце дваццаць нэтынэяў; усе яны названы паіменна.

ì z nètynèâǔ, âkìh davaǔ Davìd ì knâzì âgonyâ na pryslugu lâvìtam, dz′ves′ce dvaccac′ nètynèâǔ; use âny nazvany paìmenna.

21. І абвясьціў я там пост каля ракі Агавы, каб упакорыцца нам перад абліччам Бога нашага, прасіць у Яго пасьпяховай дарогі сабе і дзецям нашым і ўсёй маёмасьці нашай,

Ì abvâs′cìǔ â tam post kalâ rakì Agavy, kab upakorycca nam perad ablìččam Boga našaga, prasìc′ u Âgo pas′pâhovaj darogì sabe ì dzecâm našym ì ǔsëj maëmas′cì našaj,

22. бо мне сорамна было прасіць у цара войска і коньнікаў на ахову нашую ад ворага па дарозе, бо мы, гаворачы з царом, сказалі: рука Бога нашага ўсім, хто прыходзіць да Яго, - дабрадзейная, а ўсім, хто пакідае Яго, - магутнасьць Ягоная і гнеў Ягоны!

bo mne soramna bylo prasìc′ u cara vojska ì kon′nìkaǔ na ahovu našuû ad voraga pa daroze, bo my, gavoračy z carom, skazalì: ruka Boga našaga ǔsìm, hto pryhodzìc′ da Âgo, - dabradzejnaâ, a ǔsìm, hto pakìdae Âgo, - magutnas′c′ Âgonaâ ì gneǔ Âgony!

23. І вось, мы пасьціліся і прасілі Бога нашага гэтага, і Ён пачуў нас.

Ì vos′, my pas′cìlìsâ ì prasìlì Boga našaga gètaga, ì Ën pačuǔ nas.

24. І я аддзяліў з начальнікаў над сьвятарамі дванаццаць чалавек; Шэрэвію, Хашавію і зь імі дзесяць з братоў іхніх;

Ì â addzâlìǔ z načal′nìkaǔ nad s′vâtaramì dvanaccac′ čalavek; Šèrèvìû, Hašavìû ì z′ ìmì dzesâc′ z bratoǔ ìhnìh;

25. і аддаў ім вагою срэбра, золата і посуд, - усё ахвяраванае на дом Бога нашага, і што ахвяравалі цар і радцы ягоныя і князі ягоныя, і ўсе Ізраільцяне, якія там былі.

ì addaǔ ìm vagoû srèbra, zolata ì posud, - usë ahvâravanae na dom Boga našaga, ì što ahvâravalì car ì radcy âgonyâ ì knâzì âgonyâ, ì ǔse Ìzraìl′câne, âkìâ tam bylì.

26. І аддаў на рукі ім вагою: срэбра - шасьцьсот пяцьдзясят талантаў, і срэбнага посуду - на сто талантаў, золата - сто талантаў,

Ì addaǔ na rukì ìm vagoû: srèbra - šas′c′sot pâc′dzâsât talantaǔ, ì srèbnaga posudu - na sto talantaǔ, zolata - sto talantaǔ,

27. і чараў залатых - дваццаць, і тысячу драхмаў, і дзьве пасудзіны з найлепшай бліскучай медзі, якая цэніцца як золата.

ì čaraǔ zalatyh - dvaccac′, ì tysâču drahmaǔ, ì dz′ve pasudzìny z najlepšaj blìskučaj medzì, âkaâ cènìcca âk zolata.

28. І сказаў я ім: вы - сьвятыня Госпаду, і посуд - сьвятыня, і срэбра і золата - дабрахотнае дараваньне Госпаду Богу бацькоў вашых.

Ì skazaǔ â ìm: vy - s′vâtynâ Gospadu, ì posud - s′vâtynâ, ì srèbra ì zolata - dabrahotnae daravan′ne Gospadu Bogu bac′koǔ vašyh.

29. Будзьце ж пільныя і зьберажэце гэта, пакуль вагою не здадзіце начальнікам над сьвятарамі і лявітамі і ўзначальнікам пакаленьняў Ізраілевых у Ерусаліме, у сховішча пры доме Гасподнім.

Budz′ce ž pìl′nyâ ì z′beražèce gèta, pakul′ vagoû ne zdadzìce načal′nìkam nad s′vâtaramì ì lâvìtamì ì ǔznačal′nìkam pakalen′nâǔ Ìzraìlevyh u Erusalìme, u shovìšča pry dome Gaspodnìm.

30. І прынялі сьвятары і лявіты ўзважанае срэбра і золата і посуд, каб аднесьці ў Ерусалім, у дом Бога нашага.

Ì prynâlì s′vâtary ì lâvìty ǔzvažanae srèbra ì zolata ì posud, kab adnes′cì ǔ Erusalìm, u dom Boga našaga.

31. І выправіліся мы ад ракі Агавы на дванаццатым дні першага месяца, каб ісьці ў Ерусалім; і рука Бога нашага была над намі, і выратавала нас ад рукі ворага і ад тых, хто падпільноўваў нас па дарозе.

Ì vypravìlìsâ my ad rakì Agavy na dvanaccatym dnì peršaga mesâca, kab ìs′cì ǔ Erusalìm; ì ruka Boga našaga byla nad namì, ì vyratavala nas ad rukì voraga ì ad tyh, hto padpìl′noǔvaǔ nas pa daroze.

32. І прыйшлі мы ў Ерусалім, і прабылі там тры дні.

Ì pryjšlì my ǔ Erusalìm, ì prabylì tam try dnì.

33. На чацьвёрты дзень мы здалі вагою срэбра і золата і посуд у дом Бога нашага, на рукі Мэрэмоту, сыну Урыі, сьвятару, і зь ім Элеазару, сыну Фінээсаву, і зь ім Ёзаваду, сыну Ісусаваму, і Наадыі, сыну Вінуя, лявітам

Na čac′vërty dzen′ my zdalì vagoû srèbra ì zolata ì posud u dom Boga našaga, na rukì Mèrèmotu, synu Uryì, s′vâtaru, ì z′ ìm Èleazaru, synu Fìnèèsavu, ì z′ ìm Ëzavadu, synu Ìsusavamu, ì Naadyì, synu Vìnuâ, lâvìtam

34. усё лікам і вагою. І ўсё ўзважанае запісана ў той самы час.

usë lìkam ì vagoû. Ì ǔsë ǔzvažanae zapìsana ǔ toj samy čas.

35. Перасяленцы, якія прыйшлі з палону, прынесьлі на цэласпаленьне Богу Ізраілеваму дванаццаць цялят за ўсяго Ізраіля, дзевяноста шэсьць бараноў, семдзесят сем ягнят і дванаццаць казлоў у ахвяру за грэх: усё гэта на цэласпаленьне Госпаду.

Perasâlency, âkìâ pryjšlì z palonu, prynes′lì na cèlaspalen′ne Bogu Ìzraìlevamu dvanaccac′ câlât za ǔsâgo Ìzraìlâ, dzevânosta šès′c′ baranoǔ, semdzesât sem âgnât ì dvanaccac′ kazloǔ u ahvâru za grèh: usë gèta na cèlaspalen′ne Gospadu.

36. І аддалі царскія загады царскім сатрапам і зарэцкім начальнікам вобласьцяў, і яны ўшанавалі народ і дом Божы.

Ì addalì carskìâ zagady carskìm satrapam ì zarèckìm načal′nìkam voblas′câǔ, ì âny ǔšanavalì narod ì dom Božy.

9 Кіраўнік

1. Пасьля заканчэньня гэтага, падышлі да мяне начальнікі і сказалі: народ Ізраілеў і сьвятары і лявіты не аддзяліліся ад народаў іншапляменных зь мярзотамі іхнімі, ад Хананэяў, Хэтэяў, Фэрэзэяў, Евусэяў, Аманіцян, Маавіцян, Егіпцян і Амарэяў,

Pas′lâ zakančèn′nâ gètaga, padyšlì da mâne načal′nìkì ì skazalì: narod Ìzraìleǔ ì s′vâtary ì lâvìty ne addzâlìlìsâ ad narodaǔ ìnšaplâmennyh z′ mârzotamì ìhnìmì, ad Hananèâǔ, Hètèâǔ, Fèrèzèâǔ, Evusèâǔ, Amanìcân, Maavìcân, Egìpcân ì Amarèâǔ,

2. бо ўзялі дачок іхніх за сябе і за сыноў сваіх і зьмяшалася семя сьвятое з народамі іншапляменнымі, і прытым рука самых знакамітых і галоўных была ў гэтым беззаконьні першаю.

bo ǔzâlì dačok ìhnìh za sâbe ì za synoǔ svaìh ì z′mâšalasâ semâ s′vâtoe z narodamì ìnšaplâmennymì, ì prytym ruka samyh znakamìtyh ì galoǔnyh byla ǔ gètym bezzakon′nì peršaû.

3. Пачуўшы гэта слова, я падраў споднюю і верхнюю вопратку маю і рваў валасы на галаве маёй і на барадзе маёй, і сядзеў засмучаны.

Pačuǔšy gèta slova, â padraǔ spodnûû ì verhnûû vopratku maû ì rvaǔ valasy na galave maëj ì na baradze maëj, ì sâdzeǔ zasmučany.

4. Тады сабраліся да мяне ўсе, якія збаяліся слоў Бога Ізраілевага з прычыны злачынства перасяленцаў, і я сядзеў у смутку да вячаровай ахвяры.

Tady sabralìsâ da mâne ǔse, âkìâ zbaâlìsâ sloǔ Boga Ìzraìlevaga z pryčyny zlačynstva perasâlencaǔ, ì â sâdzeǔ u smutku da vâčarovaj ahvâry.

5. А ў час вечаровай ахвяры я ўстаў зь месца бедаваньня майго, і ў разадранай сподняй і верхняй вопратцы ўпаў на калені мае і працягнуў рукі мае да Госпада Бога майго

A ǔ čas večarovaj ahvâry â ǔstaǔ z′ mesca bedavan′nâ majgo, ì ǔ razadranaj spodnâj ì verhnâj vopratcy ǔpaǔ na kalenì mae ì pracâgnuǔ rukì mae da Gospada Boga majgo

6. і сказаў: Божа мой! саромеюся і баюся падняць твар мой да Цябе, Божа мой, бо беззаконьні нашыя сталі вышэй галавы, і віна нашая ўзрасла да нябёсаў.

ì skazaǔ: Boža moj! saromeûsâ ì baûsâ padnâc′ tvar moj da Câbe, Boža moj, bo bezzakon′nì našyâ stalì vyšèj galavy, ì vìna našaâ ǔzrasla da nâbësaǔ.

7. Зь дзён бацькоў нашых мы ў вялікай віне да сёньня, і за беззаконьні нашыя аддадзеныя былі мы, цары нашыя, сьвятары нашыя, у рукі цароў іншаземных, пад меч, у палон і на разрабаваньне і на пасаромленьне, як гэта і цяпер.

Z′ dzën bac′koǔ našyh my ǔ vâlìkaj vìne da sën′nâ, ì za bezzakon′nì našyâ addadzenyâ bylì my, cary našyâ, s′vâtary našyâ, u rukì caroǔ ìnšazemnyh, pad meč, u palon ì na razrabavan′ne ì na pasaromlen′ne, âk gèta ì câper.

8. І вось, празь невялікі час, даравана нам памілаваньне ад Госпада Бога нашага, і Ён пакінуў у нас некалькі ацалелых і даў нам умацавацца на месцы сьвятыні Ягонай, і прасьвятліў вочы нашыя Бог наш, і даў нам ажыць крыху ў рабстве нашым.

Ì vos′, praz′ nevâlìkì čas, daravana nam pamìlavan′ne ad Gospada Boga našaga, ì Ën pakìnuǔ u nas nekal′kì acalelyh ì daǔ nam umacavacca na mescy s′vâtynì Âgonaj, ì pras′vâtlìǔ vočy našyâ Bog naš, ì daǔ nam ažyc′ kryhu ǔ rabstve našym.

9. Мы - рабы, але і ў рабстве нашым не пакінуў нас Бог наш. І схіліў Ён да нас міласьць цароў Персідскіх, каб яны далі нам ажыць, пабудаваць дом Бога нашага і аднавіць яго з руінаў ягоных, і далі нам аслону ў Юдэі і ў Ерусаліме.

My - raby, ale ì ǔ rabstve našym ne pakìnuǔ nas Bog naš. Ì shìlìǔ Ën da nas mìlas′c′ caroǔ Persìdskìh, kab âny dalì nam ažyc′, pabudavac′ dom Boga našaga ì adnavìc′ âgo z ruìnaǔ âgonyh, ì dalì nam aslonu ǔ Ûdèì ì ǔ Erusalìme.

10. І цяпер, што скажам мы, Божа наш, пасьля гэтага? Бо мы адступіліся ад запаведзяў Тваіх,

Ì câper, što skažam my, Boža naš, pas′lâ gètaga? Bo my adstupìlìsâ ad zapavedzâǔ Tvaìh,

11. якія наказаў Ты праз рабоў Тваіх прарокаў, кажучы: зямля, у якую ідзяце вы, каб авалодаць ёю, зямля нячыстая, яна апаганена нячыстатою іншапляменных народаў, іх мярзотамі, якімі яны напоўнілі яе ад краю да краю ў паганьбеньнях сваіх.

âkìâ nakazaǔ Ty praz raboǔ Tvaìh prarokaǔ, kažučy: zâmlâ, u âkuû ìdzâce vy, kab avalodac′ ëû, zâmlâ nâčystaâ, âna apaganena nâčystatoû ìnšaplâmennyh narodaǔ, ìh mârzotamì, âkìmì âny napoǔnìlì âe ad kraû da kraû ǔ pagan′ben′nâh svaìh.

12. Дык вось, дачок вашых не выдавайце за сыноў іхніх, і дачок іхніх не бярэце за сыноў вашых, і ня шукайце міру іхняга і дабра іхняга вавек, каб умацавацца вам і карміцца дабротамі зямлі той і перадаць яе ў спадчыну сынам вашым навечна.

Dyk vos′, dačok vašyh ne vydavajce za synoǔ ìhnìh, ì dačok ìhnìh ne bârèce za synoǔ vašyh, ì nâ šukajce mìru ìhnâga ì dabra ìhnâga vavek, kab umacavacca vam ì karmìcca dabrotamì zâmlì toj ì peradac′ âe ǔ spadčynu synam vašym navečna.

13. І пасьля ўсяго, што спасьцігла нас за благія ўчынкі нашыя і за вялікую віну нашую - бо Ты, Божа наш, пашкадаваў нас не па меры беззаконьня нашага і даў нам такое збавеньне.

Ì pas′lâ ǔsâgo, što spas′cìgla nas za blagìâ ǔčynkì našyâ ì za vâlìkuû vìnu našuû - bo Ty, Boža naš, paškadavaǔ nas ne pa mery bezzakon′nâ našaga ì daǔ nam takoe zbaven′ne.

14. Няўжо мы зноў будзем парушаць запаведзі Твае і ўступаць у радство з гэтымі агіднымі народамі? Ці не прагневаешся Ты на нас нават да вынішчэньня нас, так што ня будзе ацалелых і ня будзе выратаваньня?

Nâǔžo my znoǔ budzem parušac′ zapavedzì Tvae ì ǔstupac′ u radstvo z gètymì agìdnymì narodamì? Cì ne pragnevaešsâ Ty na nas navat da vynìščèn′nâ nas, tak što nâ budze acalelyh ì nâ budze vyratavan′nâ?

15. Госпадзе Божа Ізраілеў! праведны Ты. Бо мы ацалелі да гэтага дня; і вось мы ў беззаконьнях нашых перад абліччам Тваім, хоць пасьля гэтага не належала б нам стаяць перад абліччам Тваім.

Gospadze Boža Ìzraìleǔ! pravedny Ty. Bo my acalelì da gètaga dnâ; ì vos′ my ǔ bezzakon′nâh našyh perad ablìččam Tvaìm, hoc′ pas′lâ gètaga ne naležala b nam staâc′ perad ablìččam Tvaìm.

10 Кіраўнік

1. Калі Эздра маліўся і спавядаўся, плачучы і падаючы перад домам Божым, сышоўся да яго вялікі збор Ізраільцян, мужчын і жанчын і дзяцей, бо і народ моцна плакаў.

Kalì Èzdra malìǔsâ ì spavâdaǔsâ, plačučy ì padaûčy perad domam Božym, syšoǔsâ da âgo vâlìkì zbor Ìzraìl′cân, mužčyn ì žančyn ì dzâcej, bo ì narod mocna plakaǔ.

2. І адказваў Шэханія, сын Ехііла з сыноў Эламавых, і сказаў Эздру: мы зрабілі злачынства перад Богам нашым, што ўзялі жонак іншапляменных з народаў зямлі, але ёсьць яшчэ надзея Ізраілю ў гэтай справе;

Ì adkazvaǔ Šèhanìâ, syn Ehììla z synoǔ Èlamavyh, ì skazaǔ Èzdru: my zrabìlì zlačynstva perad Bogam našym, što ǔzâlì žonak ìnšaplâmennyh z narodaǔ zâmlì, ale ës′c′ âščè nadzeâ Ìzraìlû ǔ gètaj sprave;

3. складзём цяпер запавет з Богам нашым, што, па парадзе гаспадара майго і тых, якія схіляюцца перад запаведзямі Бога нашага, мы адпусьцім усіх жонак і народжаных імі, - і хай будзе па законе!

skladzëm câper zapavet z Bogam našym, što, pa paradze gaspadara majgo ì tyh, âkìâ shìlâûcca perad zapavedzâmì Boga našaga, my adpus′cìm usìh žonak ì narodžanyh ìmì, - ì haj budze pa zakone!

4. Устань, бо гэта твая справа, і мы з табою: узбадзёрся і дзей!

Ustan′, bo gèta tvaâ sprava, ì my z taboû: uzbadzërsâ ì dzej!

5. І ўстаў Эздра, і загадаў начальнікам над сьвятарамі, лявітамі і ўсім Ізраілем даць прысягу, што яны зробяць так. І яны прысягнулі.

Ì ǔstaǔ Èzdra, ì zagadaǔ načal′nìkam nad s′vâtaramì, lâvìtamì ì ǔsìm Ìzraìlem dac′ prysâgu, što âny zrobâc′ tak. Ì âny prysâgnulì.

6. І ўстаў Эздра і пайшоў ад дома Божага ў жытло Ёханана, сына Эліяшывы, і прыйшоў туды. Хлеба ён ня еў і вады ня піў, бо плакаў па злачынстве перасяленцаў.

Ì ǔstaǔ Èzdra ì pajšoǔ ad doma Božaga ǔ žytlo Ëhanana, syna Èlìâšyvy, ì pryjšoǔ tudy. Hleba ën nâ eǔ ì vady nâ pìǔ, bo plakaǔ pa zlačynstve perasâlencaǔ.

7. І абвясьцілі ў Юдэі і ў Ерусаліме ўсім былым палонным, каб яны зьбіраліся ў Ерусаліме,

Ì abvâs′cìlì ǔ Ûdèì ì ǔ Erusalìme ǔsìm bylym palonnym, kab âny z′bìralìsâ ǔ Erusalìme,

8. а хто ня прыйдзе праз тры дні, на ўсю маёмасьць таго, па вызначэньні начальнікаў і старэйшын, будзе накладзены заклён, і сам ён будзе адлучаны ад супольства перасяленцаў.

a hto nâ pryjdze praz try dnì, na ǔsû maëmas′c′ tago, pa vyznačèn′nì načal′nìkaǔ ì starèjšyn, budze nakladzeny zaklën, ì sam ën budze adlučany ad supol′stva perasâlencaǔ.

9. І сабраліся ўсе жыхары Юдэі і зямлі Веньямінавай у Ерусалім за тры дні. Гэта было на дзявятым месяцы, у дванаццаты дзень месяца. І сядзеў увесь народ на пляцы каля дома Божага, дрыжучы як ад гэтай дзеі, так і ад дажджу.

Ì sabralìsâ ǔse žyhary Ûdèì ì zâmlì Ven′âmìnavaj u Erusalìm za try dnì. Gèta bylo na dzâvâtym mesâcy, u dvanaccaty dzen′ mesâca. Ì sâdzeǔ uves′ narod na plâcy kalâ doma Božaga, dryžučy âk ad gètaj dzeì, tak ì ad daždžu.

10. І ўстаў Эздра сьвятар і сказаў ім: вы ўчынілі злачынства, узяўшы сабе жонак іншапляменных, і тым павялічылі віну Ізраіля.

Ì ǔstaǔ Èzdra s′vâtar ì skazaǔ ìm: vy ǔčynìlì zlačynstva, uzâǔšy sabe žonak ìnšaplâmennyh, ì tym pavâlìčylì vìnu Ìzraìlâ.

11. Дык вось, пакайцеся перад Госпадам Богам бацькоў вашых і выканайце волю Яго, і адлучэце сябе ад народаў зямлі і ад жонак іншапляменных.

Dyk vos′, pakajcesâ perad Gospadam Bogam bac′koǔ vašyh ì vykanajce volû Âgo, ì adlučèce sâbe ad narodaǔ zâmlì ì ad žonak ìnšaplâmennyh.

12. І адказваў увесь сход, і сказаў гучным голасам: як ты сказаў, так і зробім.

Ì adkazvaǔ uves′ shod, ì skazaǔ gučnym golasam: âk ty skazaǔ, tak ì zrobìm.

13. Аднак жа народ шматлікі, і час цяпер дажджлівы, і няма магчымасьці стаяць на вуліцы. Ды і гэта справа не аднаго дня і ня двух, бо мы шмат у гэтай справе паграшылі.

Adnak ža narod šmatlìkì, ì čas câper daždžlìvy, ì nâma magčymas′cì staâc′ na vulìcy. Dy ì gèta sprava ne adnago dnâ ì nâ dvuh, bo my šmat u gètaj sprave pagrašylì.

14. Хай нашы начальнікі заступяць месца ўсяго супольства, і ўсе ў гарадах нашых, якія ўзялі жонак іншапляменных, хай прыходзяць сюды ў назначаны час і зь імі старэйшыны кожнага горада і судзьдзі яго, пакуль не адвернецца ад нас палкі гнеў Бога нашага за гэта.

Haj našy načal′nìkì zastupâc′ mesca ǔsâgo supol′stva, ì ǔse ǔ garadah našyh, âkìâ ǔzâlì žonak ìnšaplâmennyh, haj pryhodzâc′ sûdy ǔ naznačany čas ì z′ ìmì starèjšyny kožnaga gorada ì sudz′dzì âgo, pakul′ ne advernecca ad nas palkì gneǔ Boga našaga za gèta.

15. Тады Ёнатан, сын Асаіла, і Яхзэя, сын Тыквы, сталі над гэтай дзеяй, і Мэшулам і Шаўтай лявіт былі за памочнікаў.

Tady Ënatan, syn Asaìla, ì Âhzèâ, syn Tykvy, stalì nad gètaj dzeâj, ì Mèšulam ì Šaǔtaj lâvìt bylì za pamočnìkaǔ.

16. І зрабілі так выхадцы з палону. І вылучаны на гэта Эздра сьвятар, узначальнікі пакаленьняў, ад кожнага пакаленьня іх і ўсе яны названы паіменна. І зрабілі яны пасяджэньне ў першы дзень дзясятага месяца дасьледаваньня гэтай справы;

Ì zrabìlì tak vyhadcy z palonu. Ì vylučany na gèta Èzdra s′vâtar, uznačal′nìkì pakalen′nâǔ, ad kožnaga pakalen′nâ ìh ì ǔse âny nazvany paìmenna. Ì zrabìlì âny pasâdžèn′ne ǔ peršy dzen′ dzâsâtaga mesâca das′ledavan′nâ gètaj spravy;

17. і закончылі дасьледаваньне пра ўсіх, хто ўзяў жонак іншапляменных, да першага дня першага месяца.

ì zakončylì das′ledavan′ne pra ǔsìh, hto ǔzâǔ žonak ìnšaplâmennyh, da peršaga dnâ peršaga mesâca.

18. І знайшліся з сыноў сьвятарскіх, якія ўзялі жонак іншапляменных, - з сыноў Ісуса, сына Ёсэдэкавага, і братоў ягоных: Маасэя, Эліезэр, Ярыў, і Гэдалія;

Ì znajšlìsâ z synoǔ s′vâtarskìh, âkìâ ǔzâlì žonak ìnšaplâmennyh, - z synoǔ Ìsusa, syna Ësèdèkavaga, ì bratoǔ âgonyh: Maasèâ, Èlìezèr, Âryǔ, ì Gèdalìâ;

19. і яны далі заруку, што адпусьцяць жонак сваіх, і што яны павінны прынесьці ў ахвяру барана за сваю віну;

ì âny dalì zaruku, što adpus′câc′ žonak svaìh, ì što âny pavìnny prynes′cì ǔ ahvâru barana za svaû vìnu;

20. і з сыноў Імэра: Хананій і Зэвадыя;

ì z synoǔ Ìmèra: Hananìj ì Zèvadyâ;

21. і з сыноў Харыма: Маасэя, Элія, Шэмая, Ехііл і Узія;

ì z synoǔ Haryma: Maasèâ, Èlìâ, Šèmaâ, Ehììl ì Uzìâ;

22. і з сыноў Пашхура: Элёэнай, Маасэя, Ісмаіл, Натанаіл, Ёзавад і Эласа;

ì z synoǔ Pašhura: Èlëènaj, Maasèâ, Ìsmaìl, Natanaìl, Ëzavad ì Èlasa;

23. і зь лявітаў: Ёзавад, Шымэй і Келая, ён жа Кліта, Патахія, Юда і Эліязэр;

ì z′ lâvìtaǔ: Ëzavad, Šymèj ì Kelaâ, ën ža Klìta, Patahìâ, Ûda ì Èlìâzèr;

24. і са сьпевакоў: Эльяшыў; і з брамнікаў: Шалум, Тэлем і Урый;

ì sa s′pevakoǔ: Èl′âšyǔ; ì z bramnìkaǔ: Šalum, Tèlem ì Uryj;

25. а зь Ізраільцян, - з сыноў Пароша: Рамая, Ізія, Малхія, Міямін, Элеазар, Малхія і Вэная;

a z′ Ìzraìl′cân, - z synoǔ Paroša: Ramaâ, Ìzìâ, Malhìâ, Mìâmìn, Èleazar, Malhìâ ì Vènaâ;

26. і з сыноў Элама: Матанія, Захар, Ехіэль, Аудый, Ірэмот і Элія;

ì z synoǔ Èlama: Matanìâ, Zahar, Ehìèl′, Audyj, Ìrèmot ì Èlìâ;

27. і з сыноў Зату: Льёэнай, Эльяшыў, Матанія, Ірэмот, Завад і Азіса;

ì z synoǔ Zatu: L′ëènaj, Èl′âšyǔ, Matanìâ, Ìrèmot, Zavad ì Azìsa;

28. і з сыноў Бэвая: Ёханан, Хананія, Забвай і Атлай;

ì z synoǔ Bèvaâ: Ëhanan, Hananìâ, Zabvaj ì Atlaj;

29. і з сыноў Ванія: Мэшулам, Малух, Адая, Яшуў, Уэал і Ерамот;

ì z synoǔ Vanìâ: Mèšulam, Maluh, Adaâ, Âšuǔ, Uèal ì Eramot;

30. і з сыноў Пахат-Моава: адна, Хэлал, Вэная, Маасэя, Матанія, Вэсэлііл, Бінуй і Манасія;

ì z synoǔ Pahat-Moava: adna, Hèlal, Vènaâ, Maasèâ, Matanìâ, Vèsèlììl, Bìnuj ì Manasìâ;

31. і з сыноў Харыма: Эліязэр, Ішыя, Малхія, Шэмая, Сімяон,

ì z synoǔ Haryma: Èlìâzèr, Ìšyâ, Malhìâ, Šèmaâ, Sìmâon,

32. Веньямін, Малух, Шэмарыя;

Ven′âmìn, Maluh, Šèmaryâ;

33. і з сыноў Хашума: Матнай, Матата, Завад, Эліфэлфт, Ерамай, Манасія і Шымэй;

ì z synoǔ Hašuma: Matnaj, Matata, Zavad, Èlìfèlft, Eramaj, Manasìâ ì Šymèj;

34. і з сыноў Ванія: Маадай, Амрам і Уэл,

ì z synoǔ Vanìâ: Maadaj, Amram ì Uèl,

35. Бэная, Бідэя, Келугі,

Bènaâ, Bìdèâ, Kelugì,

36. Ванэя, Мэрамот, Эльяшыў,

Vanèâ, Mèramot, Èl′âšyǔ,

37. Матанія, Матнай, Яасай,

Matanìâ, Matnaj, Âasaj,

38. Ваній, Бінуй, Шымэй;

Vanìj, Bìnuj, Šymèj;

39. Шэлэмія, Натан, Адая,

Šèlèmìâ, Natan, Adaâ,

40. Махнатбай, Шашай, Шарай,

Mahnatbaj, Šašaj, Šaraj,

41. Азарыэл, Шэлэміягу, Шэмарыя,

Azaryèl, Šèlèmìâgu, Šèmaryâ,

42. Шалум, Амарыя і Язэп;

Šalum, Amaryâ ì Âzèp;

43. і з сыноў Нэво: Еэл, Мататыя, Завад, Зэвіна, Ядай Ёэль і Бэная

ì z synoǔ Nèvo: Eèl, Matatyâ, Zavad, Zèvìna, Âdaj Ëèl′ ì Bènaâ

44. Усе гэтыя ўзялі жонак іншапляменных, і некаторыя з гэтых жонак нарадзілі ім дзяцей.

Use gètyâ ǔzâlì žonak ìnšaplâmennyh, ì nekatoryâ z gètyh žonak naradzìlì ìm dzâcej.

НЭЭМІІ NÈÈMÌÌ

1 Кіраўнік

1. Слова, сына Ахаліінага. У месяцы Кісьлеве, у дваццатым годзе, я быў у Сузах, сталічным горадзе.

Slova, syna Ahalììnaga. U mesâcy Kìs′leve, u dvaccatym godze, â byǔ u Suzah, stalìčnym goradze.

2. І прыйшоў Ханані, адзін з братоў маіх, ён і некалькі чалавек зь Юдэі. І спытаўся я ў іх пра ацалелых Юдэяў, якія засталіся ад палону, і пра Ерусалім.

Ì pryjšoǔ Hananì, adzìn z bratoǔ maìh, ën ì nekal′kì čalavek z′ Ûdèì. Ì spytaǔsâ â ǔ ìh pra acalelyh Ûdèâǔ, âkìâ zastalìsâ ad palonu, ì pra Erusalìm.

3. І сказалі яны мне: пазасталыя, якія засталіся ад палону, там, у краіне сваёй, у вялікім бедстве і ў прыніжэньні; і сьцяна Ерусаліма разбурана і брамы яго спалены агнём.

Ì skazalì âny mne: pazastalyâ, âkìâ zastalìsâ ad palonu, tam, u kraìne svaëj, u vâlìkìm bedstve ì ǔ prynìžèn′nì; ì s′câna Erusalìma razburana ì bramy âgo spaleny agnëm.

4. Пачуўшы гэтыя словы, я сеў і заплакаў, і засмучаны быў некалькі дзён, і пасьціўся і маліўся прад Богам нябесным

Pačuǔšy gètyâ slovy, â seǔ ì zaplakaǔ, ì zasmučany byǔ nekal′kì dzën, ì pas′cìǔsâ ì malìǔsâ prad Bogam nâbesnym

5. і казаў: Госпадзе Божа нябёсаў, Божа вялікі і страшны, Які захоўвае запавет і міласьць да тых, што любяць Цябе і захоўваюць наказы Твае!

ì kazaǔ: Gospadze Boža nâbësaǔ, Boža vâlìkì ì strašny, Âkì zahoǔvae zapavet ì mìlas′c′ da tyh, što lûbâc′ Câbe ì zahoǔvaûc′ nakazy Tvae!

6. Хай будуць вушы Твае ўважлівыя і вочы Твае адкрытыя, каб пачуць малітву раба Твайго, якою я цяпер дзень і ноч малюся прад Табою за сыноў Ізраілевых, рабоў Тваіх, і спавядаюся ў грахах сыноў Ізраілевых, якімі зграшылі мы прад Табою, зграшылі - і я і дом бацькі майго.

Haj buduc′ vušy Tvae ǔvažlìvyâ ì vočy Tvae adkrytyâ, kab pačuc′ malìtvu raba Tvajgo, âkoû â câper dzen′ ì noč malûsâ prad Taboû za synoǔ Ìzraìlevyh, raboǔ Tvaìh, ì spavâdaûsâ ǔ grahah synoǔ Ìzraìlevyh, âkìmì zgrašylì my prad Taboû, zgrašylì - ì â ì dom bac′kì majgo.

7. Мы сталі злачынныя прад Табою і не захавалі запаведзяў і пастановаў і вызначэньняў, якія Ты наказаў Майсею, рабу Твайму.

My stalì zlačynnyâ prad Taboû ì ne zahavalì zapavedzâǔ ì pastanovaǔ ì vyznačèn′nâǔ, âkìâ Ty nakazaǔ Majseû, rabu Tvajmu.

8. Але спамяні слова, якое Ты наказаў Майсею, рабу Твайму, кажучы: калі вы зробіцеся злачынцамі, дык Я расьсею вас па народах,

Ale spamânì slova, âkoe Ty nakazaǔ Majseû, rabu Tvajmu, kažučy: kalì vy zrobìcesâ zlačyncamì, dyk Â ras′seû vas pa narodah,

9. а калі зьвернецеся да Мяне і будзеце захоўваць запаведзі Мае і выконваць іх, дык хоць бы вы былі выгнаныя на край зямлі, і адтуль зьбяру вас і прывяду вас на месца, якое выбраў Я, каб уцьвердзіць там імя Маё.

a kalì z′vernecesâ da Mâne ì budzece zahoǔvac′ zapavedzì Mae ì vykonvac′ ìh, dyk hoc′ by vy bylì vygnanyâ na kraj zâmlì, ì adtul′ z′bâru vas ì pryvâdu vas na mesca, âkoe vybraǔ Â, kab uc′verdzìc′ tam ìmâ Maë.

10. А яны - рабы Твае і народ Твой, які Ты акупіў сілаю Тваёю вялікаю і рукою Тваёю магутнаю.

A âny - raby Tvae ì narod Tvoj, âkì Ty akupìǔ sìlaû Tvaëû vâlìkaû ì rukoû Tvaëû magutnaû.

11. Малю Цябе, Госпадзе! хай будзе вуха Тваё ўважлівае да малітвы раба Твайго і да малітвы рабоў Тваіх, якія любяць схіляцца перад імем Тваім. І пасьпяшайся з дабром да раба Твайго цяпер, і ўвядзі яго ў міласьць у чалавека гэтага. Я быў чашнікам у цара.

Malû Câbe, Gospadze! haj budze vuha Tvaë ǔvažlìvae da malìtvy raba Tvajgo ì da malìtvy raboǔ Tvaìh, âkìâ lûbâc′ shìlâcca perad ìmem Tvaìm. Ì pas′pâšajsâ z dabrom da raba Tvajgo câper, ì ǔvâdzì âgo ǔ mìlas′c′ u čalaveka gètaga. Â byǔ čašnìkam u cara.

2 Кіраўнік

1. У месяцы Нісане, на дваццатым годзе цара Артаксэркса, было перад ім віно. І я ўзяў віно і падаў цару, і здавалася, ня быў засмучаны перад ім.

U mesâcy Nìsane, na dvaccatym godze cara Artaksèrksa, bylo perad ìm vìno. Ì â ǔzâǔ vìno ì padaǔ caru, ì zdavalasâ, nâ byǔ zasmučany perad ìm.

2. Але цар сказаў мне: чаму твар твой засмучаны: ты ня хворы, гэтага няма, а, мусіць, скруха на сэрцы? Я вельмі спалохаўся

Ale car skazaǔ mne: čamu tvar tvoj zasmučany: ty nâ hvory, gètaga nâma, a, musìc′, skruha na sèrcy? Â vel′mì spalohaǔsâ

3. і сказаў цару: хай жыве цар вавекі! Як ня быць засмучаным твару майму, калі горад, дом магіл бацькоў маіх, у запусьценьні, і брама яго спалена агнём!

ì skazaǔ caru: haj žyve car vavekì! Âk nâ byc′ zasmučanym tvaru majmu, kalì gorad, dom magìl bac′koǔ maìh, u zapus′cen′nì, ì brama âgo spalena agnëm!

4. І сказаў мне цар: чаго ж ты хочаш? Я памаліўся Богу нябеснаму

Ì skazaǔ mne car: čago ž ty hočaš? Â pamalìǔsâ Bogu nâbesnamu

5. і сказаў цару: калі цару заўгодна, і калі ва ўпадабаньні раб твой перад абліччам тваім, дык пашлі мяне ў Юдэю, у горад магіл бацькоў маіх, каб я адбудаваў яго.

ì skazaǔ caru: kalì caru zaǔgodna, ì kalì va ǔpadaban′nì rab tvoj perad ablìččam tvaìm, dyk pašlì mâne ǔ Ûdèû, u gorad magìl bac′koǔ maìh, kab â adbudavaǔ âgo.

6. І сказаў мне цар і царыца, якая сядзела каля яго: колькі часу задоўжыцца дарога твая і калі вернешся? І заўгодна было цару паслаць мяне, пасьля таго як я вызначыў час.

Ì skazaǔ mne car ì caryca, âkaâ sâdzela kalâ âgo: kol′kì času zadoǔžycca daroga tvaâ ì kalì vernešsâ? Ì zaǔgodna bylo caru paslac′ mâne, pas′lâ tago âk â vyznačyǔ čas.

7. І сказаў я цару: калі цару заўгодна, дык даў бы мне ліст да зарэцкіх начальнікаў вобласьцей, каб яны давалі мне пропуск, пакуль не дайду да Юдэі,

Ì skazaǔ â caru: kalì caru zaǔgodna, dyk daǔ by mne lìst da zarèckìh načal′nìkaǔ voblas′cej, kab âny davalì mne propusk, pakul′ ne dajdu da Ûdèì,

8. і ліст да Асафа, ахоўцы царскіх лясоў, каб ён даў мне дрэва на браму крэпасьці, якая пры доме Божым, і на гарадскую сьцяну, і на дом, у якім мне жыць. І даў мне цар, бо ж дабрадзейная рука Бога майго была над мною.

ì lìst da Asafa, ahoǔcy carskìh lâsoǔ, kab ën daǔ mne drèva na bramu krèpas′cì, âkaâ pry dome Božym, ì na garadskuû s′cânu, ì na dom, u âkìm mne žyc′. Ì daǔ mne car, bo ž dabradzejnaâ ruka Boga majgo byla nad mnoû.

9. І прыйшоў я да зарэцкіх начальнікаў вобласьцей і аддаў ім царскія лісты. А паслаў са мною цар воінскіх начальнікаў зь верхаўцамі.

Ì pryjšoǔ â da zarèckìh načal′nìkaǔ voblas′cej ì addaǔ ìm carskìâ lìsty. A paslaǔ sa mnoû car voìnskìh načal′nìkaǔ z′ verhaǔcamì.

10. Калі пачуў пра гэта Санавалат, Хараніт і Товія, Аманіцкі раб, дык ім было даволі прыкра, што прыйшоў чалавек паклапаціцца пра дабро сыноў Ізраілевых.

Kalì pačuǔ pra gèta Sanavalat, Haranìt ì Tovìâ, Amanìckì rab, dyk ìm bylo davolì prykra, što pryjšoǔ čalavek paklapacìcca pra dabro synoǔ Ìzraìlevyh.

11. І прыйшоў я ў Ерусалім. І прабыўшы там тры дні,

Ì pryjšoǔ â ǔ Erusalìm. Ì prabyǔšy tam try dnì,

12. устаў я ўначы зь нямногімі людзьмі, якія былі пры мне, і нікому не сказаў, што Бог мой паклаў мне на сэрца зрабіць для Ерусаліма; а жывёлы ня было са мною ніякае, акрамя той, на якой я ехаў.

ustaǔ â ǔnačy z′ nâmnogìmì lûdz′mì, âkìâ bylì pry mne, ì nìkomu ne skazaǔ, što Bog moj paklaǔ mne na sèrca zrabìc′ dlâ Erusalìma; a žyvëly nâ bylo sa mnoû nìâkae, akramâ toj, na âkoj â ehaǔ.

13. І праехаў я ўначы праз браму Даліны перад крыніцай Драконавай да брамы Гнаявой, і агледзеў я сьцены Ерусаліма разбураныя і брамы, спаленыя агнём.

Ì praehaǔ â ǔnačy praz bramu Dalìny perad krynìcaj Drakonavaj da bramy Gnaâvoj, ì agledzeǔ â s′ceny Erusalìma razburanyâ ì bramy, spalenyâ agnëm.

14. І падэехаў я да брамы Крыніцы і да царскага вадаёму; але ня было месца прайсьці жывёле, якая была пад мною,

Ì padèehaǔ â da bramy Krynìcy ì da carskaga vadaëmu; ale nâ bylo mesca prajs′cì žyvële, âkaâ byla pad mnoû,

15. і я падняўся назад па лагчыне ўначы і аглядаў сьцяну, і праехаўшы брамаю Даліны, вярнуўся.

ì â padnâǔsâ nazad pa lagčyne ǔnačy ì aglâdaǔ s′cânu, ì praehaǔšy bramaû Dalìny, vârnuǔsâ.

16. І начальнікі ня ведалі, куды я хадзіў і што я раблю; ні Юдэям, ні сьвятарам, ні знакамітым, ні начальнікам, ні іншым майстрам работ я датуль нічога не адкрываў.

Ì načal′nìkì nâ vedalì, kudy â hadzìǔ ì što â rablû; nì Ûdèâm, nì s′vâtaram, nì znakamìtym, nì načal′nìkam, nì ìnšym majstram rabot â datul′ nìčoga ne adkryvaǔ.

17. І сказаў я ім: вы бачыце бедства, у якім мы знаходзімся; Ерусалім пусты і брамы яго спалены агнём; пойдзем, пабудуем сьцяну Ерусаліма, і ня будзем наперад у такім занядбаньні.

Ì skazaǔ â ìm: vy bačyce bedstva, u âkìm my znahodzìmsâ; Erusalìm pusty ì bramy âgo spaleny agnëm; pojdzem, pabuduem s′cânu Erusalìma, ì nâ budzem naperad u takìm zanâdban′nì.

18. І я расказаў ім пра руку Бога майго, якая спрыяла мне, а таксама і словы цара, якія ён казаў мне. І сказалі яны: будзем будаваць, - і змацавалі рукі свае на добрае.

Ì â raskazaǔ ìm pra ruku Boga majgo, âkaâ spryâla mne, a taksama ì slovy cara, âkìâ ën kazaǔ mne. Ì skazalì âny: budzem budavac′, - ì zmacavalì rukì svae na dobrae.

19. Дачуўшыся пра гэта, Санавалат, Хараніт і Товія, Аманіцкі раб, і Гешэм Аравіцянін сьмяяліся з нас і з пагардай казалі: што гэта за дзея, якую вы чыніце? Ужо ці ня думаеце вы ўзбунтавацца супроць цара?

Dačuǔšysâ pra gèta, Sanavalat, Haranìt ì Tovìâ, Amanìckì rab, ì Gešèm Aravìcânìn s′mââlìsâ z nas ì z pagardaj kazalì: što gèta za dzeâ, âkuû vy čynìce? Užo cì nâ dumaece vy ǔzbuntavacca suproc′ cara?

20. Я даў ім адказ і сказаў ім: Бог Нябесны, Ён дасьць нам посьпех, і мы, рабы Ягоныя, будзем будаваць, а вам няма долі і права і памяці ў Ерусаліме.

Â daǔ ìm adkaz ì skazaǔ ìm: Bog Nâbesny, Ën das′c′ nam pos′peh, ì my, raby Âgonyâ, budzem budavac′, a vam nâma dolì ì prava ì pamâcì ǔ Erusalìme.

3 Кіраўнік

1. І ўстаў Эліяшыў, вялікі сьвятар, і браты яго сьвятары і пабудавалі Авечую браму: яны асьвяцілі яе і ўставілі дзьверы яе, і ад вежы Мэа асьвяцілі яе да вежы Хананэла.

Ì ǔstaǔ Èlìâšyǔ, vâlìkì s′vâtar, ì braty âgo s′vâtary ì pabudavalì Avečuû bramu: âny as′vâcìlì âe ì ǔstavìlì dz′very âe, ì ad vežy Mèa as′vâcìlì âe da vežy Hananèla.

2. І каля яго будавалі Ерыхонцы, і каля іх будаваў Закхур, сын Імрыя.

Ì kalâ âgo budavalì Eryhoncy, ì kalâ ìh budavaǔ Zakhur, syn Ìmryâ.

3. Браму Рыбную будавалі ўраджэнцы Сэнаі: яны накрылі яе, і ўставілі дзьверы яе, замкі яе і засаўкі яе.

Bramu Rybnuû budavalì ǔradžèncy Sènaì: âny nakrylì âe, ì ǔstavìlì dz′very âe, zamkì âe ì zasaǔkì âe.

4. Каля іх папраўляў сьцяну Мэрэмот, сын Урыі, сын Гакоца; каля іх папраўляў Мэшулам, сын Бэрэхіі, сын Мэшызабэла; каля іх папраўляў Садок, сын Бааны;

Kalâ ìh papraǔlâǔ s′cânu Mèrèmot, syn Uryì, syn Gakoca; kalâ ìh papraǔlâǔ Mèšulam, syn Bèrèhìì, syn Mèšyzabèla; kalâ ìh papraǔlâǔ Sadok, syn Baany;

5. каля іх папраўлялі Тэкойцы; зрэшты знакаміцейшыя зь іх ня ўнурылі карка свайго папрацаваць дзеля Госпада свайго.

kalâ ìh papraǔlâlì Tèkojcy; zrèšty znakamìcejšyâ z′ ìh nâ ǔnurylì karka svajgo papracavac′ dzelâ Gospada svajgo.

6. Старую браму папраўлялі Ёяда, сын Пасэаха і Мэшулам, сын Бэсодыі: яны накрылі яе, і ўставілі дзьверы яе, і замкі яе і засаўкі яе.

Staruû bramu papraǔlâlì Ëâda, syn Pasèaha ì Mèšulam, syn Bèsodyì: âny nakrylì âe, ì ǔstavìlì dz′very âe, ì zamkì âe ì zasaǔkì âe.

7. Каля іх папраўляў Мэлатыя Гавааніцянін, і Ядон з Мэранота, з жыхарамі Гаваона і Міцфы, падуладнымі зарэцкаму начальніку вобласьці.

Kalâ ìh papraǔlâǔ Mèlatyâ Gavaanìcânìn, ì Âdon z Mèranota, z žyharamì Gavaona ì Mìcfy, paduladnymì zarèckamu načal′nìku voblas′cì.

8. Каля іх папраўляў Узііл, сын Харгаі, срэбранік, а каля яго папраўляў Хананія, сын Гаракахіма. І аднавілі Ерусалім да сьцяны шырокай.

Kalâ ìh papraǔlâǔ Uzììl, syn Hargaì, srèbranìk, a kalâ âgo papraǔlâǔ Hananìâ, syn Garakahìma. Ì adnavìlì Erusalìm da s′câny šyrokaj.

9. Каля іх папраўляў Рэфая, сын Хура, начальнік паўакругі Ерусалімскай.

Kalâ ìh papraǔlâǔ Rèfaâ, syn Hura, načal′nìk paǔakrugì Erusalìmskaj.

10. Каля іх і насупраць дома свайго папраўляў Едая, сын Харумафа, а каля яго папраўляў Хатуш, сын Хашаўніі.

Kalâ ìh ì nasuprac′ doma svajgo papraǔlâǔ Edaâ, syn Harumafa, a kalâ âgo papraǔlâǔ Hatuš, syn Hašaǔnìì.

11. На другім участку папраўляў Малхія, сын Харыма, і Хашуў, сын Пахат-Маава; яны ж папраўлялі і вежу Пячную.

Na drugìm učastku papraǔlâǔ Malhìâ, syn Haryma, ì Hašuǔ, syn Pahat-Maava; âny ž papraǔlâlì ì vežu Pâčnuû.

12. Каля іх папраўляў Шалум, сын Галахеша, начальнік паўакругі Ерусалімскай, ён і дочкі ягоныя.

Kalâ ìh papraǔlâǔ Šalum, syn Galaheša, načal′nìk paǔakrugì Erusalìmskaj, ën ì dočkì âgonyâ.

13. Браму Даліны папраўляў Ханун і жыхары Занааха: яны пабудавалі яе, і ўставілі дзьверы яе, замкі і засаўкі яе; і яшчэ папраўлялі яны тысячу локцяў сьцяны да брамы Гнаявой.

Bramu Dalìny papraǔlâǔ Hanun ì žyhary Zanaaha: âny pabudavalì âe, ì ǔstavìlì dz′very âe, zamkì ì zasaǔkì âe; ì âščè papraǔlâlì âny tysâču lokcâǔ s′câny da bramy Gnaâvoj.

14. А браму Гнаявую папраўляў Малхія, сын Рэхава начальнік Бэткарэмскай акругі: ён пабудаваў яе і ўставіў дзьверы яе, замкі яе і засаўкі яе.

A bramu Gnaâvuû papraǔlâǔ Malhìâ, syn Rèhava načal′nìk Bètkarèmskaj akrugì: ën pabudavaǔ âe ì ǔstavìǔ dz′very âe, zamkì âe ì zasaǔkì âe.

15. Браму Крыніцы папраўляў Шалум, сын Калхазэя, начальнік акругі Міцфы: ён пабудаваў яе, і ўставіў дзьверы яе, замкі яе і засаўкі яе, - ён жа папраўляў сьцяну каля вадаёма Сэлах насупраць царскага саду і да прыступак, што спускаліся з горада Давідавага.

Bramu Krynìcy papraǔlâǔ Šalum, syn Kalhazèâ, načal′nìk akrugì Mìcfy: ën pabudavaǔ âe, ì ǔstavìǔ dz′very âe, zamkì âe ì zasaǔkì âe, - ën ža papraǔlâǔ s′cânu kalâ vadaëma Sèlah nasuprac′ carskaga sadu ì da prystupak, što spuskalìsâ z gorada Davìdavaga.

16. За ім папраўляў Нээмія, сын Азбука, начальнік паўакругі Бэтцурскай, да магільніц Давідавых і да выкапанай сажалкі і да дома адважных.

Za ìm papraǔlâǔ Nèèmìâ, syn Azbuka, načal′nìk paǔakrugì Bètcurskaj, da magìl′nìc Davìdavyh ì da vykapanaj sažalkì ì da doma advažnyh.

17. За ім папраўлялі лявіты: Рэхум, сын Ванія; каля яго папраўляў Хашавія, начальнік паўакругі Кеільскай, за сваю акругу.

Za ìm papraǔlâlì lâvìty: Rèhum, syn Vanìâ; kalâ âgo papraǔlâǔ Hašavìâ, načal′nìk paǔakrugì Keìl′skaj, za svaû akrugu.

18. За ім папраўлялі браты іхнія: Бавай, сын Ханадада, начальнік Кеільскай паўакругі.

Za ìm papraǔlâlì braty ìhnìâ: Bavaj, syn Hanadada, načal′nìk Keìl′skaj paǔakrugì.

19. А каля яго папраўляў Эзэр, сын Ісуса, начальнік Міцфы, на другім участку, насупраць уваходу ў збройню на вугле.

A kalâ âgo papraǔlâǔ Èzèr, syn Ìsusa, načal′nìk Mìcfy, na drugìm učastku, nasuprac′ uvahodu ǔ zbrojnû na vugle.

20. За ім рупліва папраўляў Варух, сын Забвая, на другім участку, ад вугла да дзьвярэй дома Эльяшыва, вялікага сьвятара.

Za ìm ruplìva papraǔlâǔ Varuh, syn Zabvaâ, na drugìm učastku, ad vugla da dz′vârèj doma Èl′âšyva, vâlìkaga s′vâtara.

21. За ім папраўляў Мэрэмот, сын Урыі, сын Гакоца, на другім участку, ад дзьвярэй дома Эльяшывавага да канца дома Эльяшывавага.

Za ìm papraǔlâǔ Mèrèmot, syn Uryì, syn Gakoca, na drugìm učastku, ad dz′vârèj doma Èl′âšyvavaga da kanca doma Èl′âšyvavaga.

22. За ім папраўлялі сьвятары з ваколіц.

Za ìm papraǔlâlì s′vâtary z vakolìc.

23. За ім папраўляў Веньямін і Хашуў насупраць дома свайго; за імі папраўляў Азарыя, сын Маасэі, сын Ананіі, каля дома свайго.

Za ìm papraǔlâǔ Ven′âmìn ì Hašuǔ nasuprac′ doma svajgo; za ìmì papraǔlâǔ Azaryâ, syn Maasèì, syn Ananìì, kalâ doma svajgo.

24. За ім папраўляў Бінуй, сын Хэнадада, на другім участку, ад дома Азарыі да рога і павароту.

Za ìm papraǔlâǔ Bìnuj, syn Hènadada, na drugìm učastku, ad doma Azaryì da roga ì pavarotu.

25. За ім Фалал, сын Узая, насупраць вугла і вежы, якая выступала ад верхняга дома царскага, якая каля двара цямнічнага. За ім Фэдая, сын Пароша.

Za ìm Falal, syn Uzaâ, nasuprac′ vugla ì vežy, âkaâ vystupala ad verhnâga doma carskaga, âkaâ kalâ dvara câmnìčnaga. Za ìm Fèdaâ, syn Paroša.

26. А нэтынэі, якія жылі ў Афэле, паправілі насупраць Вадзяной брамы на ўсход і да вежы.

A nètynèì, âkìâ žylì ǔ Afèle, papravìlì nasuprac′ Vadzânoj bramy na ǔshod ì da vežy.

27. За імі папраўлялі Тэкойцы, на другім участку, ад месца насупраць вялікай вежы да сьцяны Афэла.

Za ìmì papraǔlâlì Tèkojcy, na drugìm učastku, ad mesca nasuprac′ vâlìkaj vežy da s′câny Afèla.

28. Далей брамы Конскае папраўлялі сьвятары, кожны насупраць свайго дома.

Dalej bramy Konskae papraǔlâlì s′vâtary, kožny nasuprac′ svajgo doma.

29. За імі папраўляў Садок, сын Імэра, насупраць свайго дома, а за ім парпраўляў Шамая, сын Шэханіі, вартаўнік усходняе брамы.

Za ìmì papraǔlâǔ Sadok, syn Ìmèra, nasuprac′ svajgo doma, a za ìm parpraǔlâǔ Šamaâ, syn Šèhanìì, vartaǔnìk ushodnâe bramy.

30. За ім папраўляў Хананія, сын Шэлэміі, і Ханун, шосты сын Цалафа, на другім участку. За ім папраўляў Мэшулам, сын Бэрэхіі, насупраць пакоя свайго.

Za ìm papraǔlâǔ Hananìâ, syn Šèlèmìì, ì Hanun, šosty syn Calafa, na drugìm učastku. Za ìm papraǔlâǔ Mèšulam, syn Bèrèhìì, nasuprac′ pakoâ svajgo.

31. За ім папраўляў Малхія, сын Гацорфія, да дома нэтынэяў і гандляроў, насупраць брамы Гаміфкад і да вуглавога жытла.

Za ìm papraǔlâǔ Malhìâ, syn Gacorfìâ, da doma nètynèâǔ ì gandlâroǔ, nasuprac′ bramy Gamìfkad ì da vuglavoga žytla.

32. А паміж вуглавым жытлом да брамы Авечай папраўлялі срэбнікі і гандляры.

A pamìž vuglavym žytlom da bramy Avečaj papraǔlâlì srèbnìkì ì gandlâry.

4 Кіраўнік

1. Калі пачуў Санавалат, што мы будуем сьцяну, ён раззлаваўся і вельмі журыўся і зьдзекаваўся зь Юдэяў;

Kalì pačuǔ Sanavalat, što my buduem s′cânu, ën razzlavaǔsâ ì vel′mì žuryǔsâ ì z′dzekavaǔsâ z′ Ûdèâǔ;

2. і гаварыў пры братах сваіх і пры Самарыйскіх вайсковых людзях, і сказаў: што робяць гэтыя нікчэмныя Юдэі? няўжо ім гэта дазволяць? няўжо яны будуць прыносіць ахвяры? няўжо яны калі-небудзь скончаць? няўжо яны ажывяць камяні з груды пылу, і прытым папаленыя?

ì gavaryǔ pry bratah svaìh ì pry Samaryjskìh vajskovyh lûdzâh, ì skazaǔ: što robâc′ gètyâ nìkčèmnyâ Ûdèì? nâǔžo ìm gèta dazvolâc′? nâǔžo âny buduc′ prynosìc′ ahvâry? nâǔžo âny kalì-nebudz′ skončac′? nâǔžo âny ažyvâc′ kamânì z grudy pylu, ì prytym papalenyâ?

3. А Товія Аманіцянін, які быў каля яго, сказаў: а няхай будуюць; пойдзе ліс і разбурыць іхні каменны мур.

A Tovìâ Amanìcânìn, âkì byǔ kalâ âgo, skazaǔ: a nâhaj buduûc′; pojdze lìs ì razburyc′ ìhnì kamenny mur.

4. Пачуй, Божа наш, у якой мы пагардзе, і абярні іхнія праклёны на іх галаву, і аддай іх пагардзе ў зямлі палону,

Pačuj, Boža naš, u âkoj my pagardze, ì abârnì ìhnìâ praklëny na ìh galavu, ì addaj ìh pagardze ǔ zâmlì palonu,

5. і не пакрый беззаконьняў іхніх, і грэх іхні хай не загладзіцца перад абліччам Тваім, бо яны засмуцілі будаўнікоў!

ì ne pakryj bezzakon′nâǔ ìhnìh, ì grèh ìhnì haj ne zagladzìcca perad ablìččam Tvaìm, bo âny zasmucìlì budaǔnìkoǔ!

6. Мы аднак будавалі мур, і складзены быў увесь мур да палавіны яго. І народу хапала імпэту будаваць.

My adnak budavalì mur, ì skladzeny byǔ uves′ mur da palavìny âgo. Ì narodu hapala ìmpètu budavac′.

7. Калі пачулі Санавалат і Товія, і Аравіцяне, і Аманіцяне, і Азацяне, што сьцены Ерусалімскія аднаўляюцца, што пашкоды пачалі папраўляцца, дык ім было вельмі прыкра.

Kalì pačulì Sanavalat ì Tovìâ, ì Aravìcâne, ì Amanìcâne, ì Azacâne, što s′ceny Erusalìmskìâ adnaǔlâûcca, što paškody pačalì papraǔlâcca, dyk ìm bylo vel′mì prykra.

8. І згаварыліся ўсе разам пайсьці вайною на Ерусалім і разбурыць яго.

Ì zgavarylìsâ ǔse razam pajs′cì vajnoû na Erusalìm ì razburyc′ âgo.

9. І мы маліліся Богу нашаму, і ставілі супроць іх варту ўдзень і ўначы дзеля выратаваньня ад іх.

Ì my malìlìsâ Bogu našamu, ì stavìlì suproc′ ìh vartu ǔdzen′ ì ǔnačy dzelâ vyratavan′nâ ad ìh.

10. Але Юдэі сказалі: аслабла сіла ў насільшчыкаў, а сьмецьця многа; мы ня можам будаваць сьцяну.

Ale Ûdèì skazalì: aslabla sìla ǔ nasìl′ščykaǔ, a s′mec′câ mnoga; my nâ možam budavac′ s′cânu.

11. А няпрыяцелі нашыя казалі: не даведаюцца і ня ўбачаць, як раптам мы ўвойдзем усярэдзіну іх і пераб'ем іх, і спынім працу.

A nâpryâcelì našyâ kazalì: ne davedaûcca ì nâ ǔbačac′, âk raptam my ǔvojdzem usârèdzìnu ìh ì perab'em ìh, ì spynìm pracu.

12. Калі прыходзілі Юдэі, што жылі каля іх, і казалі нам разоў дзесяць, з усіх месцаў, што яны нападуць на нас,

Kalì pryhodzìlì Ûdèì, što žylì kalâ ìh, ì kazalì nam razoǔ dzesâc′, z usìh mescaǔ, što âny napaduc′ na nas,

13. тады ў нізкіх мясьцінах каля горада, за сьцяною, на мясьцінах сухіх паставіў я народ папляменна зь мечамі іхнімі, зь дзідамі іхнімі і лукамі іхнімі.

tady ǔ nìzkìh mâs′cìnah kalâ gorada, za s′cânoû, na mâs′cìnah suhìh pastavìǔ â narod paplâmenna z′ mečamì ìhnìmì, z′ dzìdamì ìhnìmì ì lukamì ìhnìmì.

14. І агледзеў я, і стаў, і сказаў знакамітым і начальнікам і іншаму люду: ня бойцеся іх; памятайце Госпада вялікага і страшнага і змагайцеся за братоў сваіх, за сыноў сваіх і за дочак сваіх, за жанок сваіх і за дамы свае.

Ì agledzeǔ â, ì staǔ, ì skazaǔ znakamìtym ì načal′nìkam ì ìnšamu lûdu: nâ bojcesâ ìh; pamâtajce Gospada vâlìkaga ì strašnaga ì zmagajcesâ za bratoǔ svaìh, za synoǔ svaìh ì za dočak svaìh, za žanok svaìh ì za damy svae.

15. Калі пачулі няпрыяцелі нашыя, што нам вядомыя намеры іхнія, тады разбурыў Бог намысел іхні; і ўсе мы вярнуліся да сьцяны, кожны да свае працы.

Kalì pačulì nâpryâcelì našyâ, što nam vâdomyâ namery ìhnìâ, tady razburyǔ Bog namysel ìhnì; ì ǔse my vârnulìsâ da s′câny, kožny da svae pracy.

16. З таго дня палавіна маладых людзей у мяне займалася працаю, а другая палавіна іх трымала дзіды, шчыты і лукі і латы; і начальнікі былі за ўсім домам Юдавым.

Z tago dnâ palavìna maladyh lûdzej u mâne zajmalasâ pracaû, a drugaâ palavìna ìh trymala dzìdy, ščyty ì lukì ì laty; ì načal′nìkì bylì za ǔsìm domam Ûdavym.

17. Будаўнікі сьцяны і насільшчыкі цяжару, якія накладвалі на іх, адною рукою рабілі працу, а другою трымалі дзіду.

Budaǔnìkì s′câny ì nasìl′ščykì câžaru, âkìâ nakladvalì na ìh, adnoû rukoû rabìlì pracu, a drugoû trymalì dzìdu.

18. Кожны будаўнік аперазаны быў мечам па сьцёгнах сваіх, і так яны будавалі. Каля мяне быў трубач.

Kožny budaǔnìk aperazany byǔ mečam pa s′cëgnah svaìh, ì tak âny budavalì. Kalâ mâne byǔ trubač.

19. І сказаў я знакамітым і начальнікам і іншаму люду: праца вялікая і ёмістая, і мы расьсеяны па сьцяне і аддаленыя адзін ад аднаго;

Ì skazaǔ â znakamìtym ì načal′nìkam ì ìnšamu lûdu: praca vâlìkaâ ì ëmìstaâ, ì my ras′seâny pa s′câne ì addalenyâ adzìn ad adnago;

20. таму, адкуль пачуеце вы гук трубы, у тое месца зьбірайцеся да нас: Бог наш будзе змагацца за нас.

tamu, adkul′ pačuece vy guk truby, u toe mesca z′bìrajcesâ da nas: Bog naš budze zmagacca za nas.

21. Так рабілі мы працу; і палавіна трымалі дзіды ад золку да першых зорак.

Tak rabìlì my pracu; ì palavìna trymalì dzìdy ad zolku da peršyh zorak.

22. Звыш гэтага тым часам сказаў я люду, каб у Ерусаліме ўсе начавалі з рабамі сваімі, - і будуць яны ў нас уначы на варце, а ўдзень на працы.

Zvyš gètaga tym časam skazaǔ â lûdu, kab u Erusalìme ǔse načavalì z rabamì svaìmì, - ì buduc′ âny ǔ nas unačy na varce, a ǔdzen′ na pracy.

23. І ні я, ні браты мае, ні слугі мае, ні варта, што суправаджала мяне, ня здымалі зь сябе вопраткі сваёй, у кожнага былі пад рукою меч і вада.

Ì nì â, nì braty mae, nì slugì mae, nì varta, što supravadžala mâne, nâ zdymalì z′ sâbe vopratkì svaëj, u kožnaga bylì pad rukoû meč ì vada.

5 Кіраўнік

1. І сталася вялікае нараканьне ў народзе і ў жанчын яго на братоў сваіх Юдэяў.

Ì stalasâ vâlìkae narakan′ne ǔ narodze ì ǔ žančyn âgo na bratoǔ svaìh Ûdèâǔ.

2. Былі такія, што казалі: нас, сыноў нашых і дачок нашых многа; і мы хацелі б здабываць хлеб і карміцца і жыць.

Bylì takìâ, što kazalì: nas, synoǔ našyh ì dačok našyh mnoga; ì my hacelì b zdabyvac′ hleb ì karmìcca ì žyc′.

3. Былі і такія, што казалі: палі свае і вінаграднікі свае і дамы свае мы закладваем, каб здабыць хлеба ад голаду.

Bylì ì takìâ, što kazalì: palì svae ì vìnagradnìkì svae ì damy svae my zakladvaem, kab zdabyc′ hleba ad goladu.

4. Былі і такія, што казалі: мы пазычаем срэбра на падатак цару пад заклад палёў нашых і вінаграднікаў нашых;

Bylì ì takìâ, što kazalì: my pazyčaem srèbra na padatak caru pad zaklad palëǔ našyh ì vìnagradnìkaǔ našyh;

5. у нас такія ж целы, якія целы ў братоў нашых, і сыны нашыя такія самыя, як іхнія сыны, а вось мы павінны аддаваць сыноў нашых і дачок нашых у рабы, і некаторыя з дачок нашых ужо ў рабстве. Няма ніякіх сродкаў на выкуп у руках нашых; і палі нашы і вінаграднікі нашы ў іншых.

u nas takìâ ž cely, âkìâ cely ǔ bratoǔ našyh, ì syny našyâ takìâ samyâ, âk ìhnìâ syny, a vos′ my pavìnny addavac′ synoǔ našyh ì dačok našyh u raby, ì nekatoryâ z dačok našyh užo ǔ rabstve. Nâma nìâkìh srodkaǔ na vykup u rukah našyh; ì palì našy ì vìnagradnìkì našy ǔ ìnšyh.

6. Калі я пачуў нараканьні іхнія і такія словы, я вельмі ўгневаўся.

Kalì â pačuǔ narakan′nì ìhnìâ ì takìâ slovy, â vel′mì ǔgnevaǔsâ.

7. Сэрца маё абурылася, і я строга выгаварыў знакамітым і начальнікам і сказаў ім: вы бераце ліхву з братоў сваіх. І склікаў я супроць іх вялікі сход

Sèrca maë aburylasâ, ì â stroga vygavaryǔ znakamìtym ì načal′nìkam ì skazaǔ ìm: vy berace lìhvu z bratoǔ svaìh. Ì sklìkaǔ â suproc′ ìh vâlìkì shod

8. і сказаў ім: мы выкупілі братоў сваіх, Юдэяў, прададзеных народам, колькі было сілы ў нас, а вы прадаяце братоў сваіх, і яны прадаюцца нам? Яны маўчалі, ня маючы што сказаць.

ì skazaǔ ìm: my vykupìlì bratoǔ svaìh, Ûdèâǔ, pradadzenyh narodam, kol′kì bylo sìly ǔ nas, a vy pradaâce bratoǔ svaìh, ì âny pradaûcca nam? Âny maǔčalì, nâ maûčy što skazac′.

9. І сказаў я: нядобра вы робіце. Ці ж ня ў страху Бога нашага павінны хадзіць вы, каб пазьбегнуць наганы ад народаў, ворагаў нашых?

Ì skazaǔ â: nâdobra vy robìce. Cì ž nâ ǔ strahu Boga našaga pavìnny hadzìc′ vy, kab paz′begnuc′ nagany ad narodaǔ, voragaǔ našyh?

10. І я таксама, браты мае і служкі мае пазычалі ім і срэбра і хлеб: пакінем ім пазыку гэтую.

Ì â taksama, braty mae ì služkì mae pazyčalì ìm ì srèbra ì hleb: pakìnem ìm pazyku gètuû.

11. Вярнеце ж ім сёньня палі іхнія, вінаграднікі і масьлічныя сады іхнія, і ліхву з срэбра і хлеба, і віна і алею, за які вы пазычылі ім.

Vârnece ž ìm sën′nâ palì ìhnìâ, vìnagradnìkì ì mas′lìčnyâ sady ìhnìâ, ì lìhvu z srèbra ì hleba, ì vìna ì aleû, za âkì vy pazyčylì ìm.

12. І сказалі яны: вернем і ня будзем зь іх спаганяць; зробім так, як ты кажаш. І паклікаў я сьвятароў і сказаў ім запрысягнуцца, што яны так зробяць.

Ì skazalì âny: vernem ì nâ budzem z′ ìh spaganâc′; zrobìm tak, âk ty kažaš. Ì paklìkaǔ â s′vâtaroǔ ì skazaǔ ìm zaprysâgnucca, što âny tak zrobâc′.

13. І вытрас я вопратку маю і сказаў: так няхай вытрасе Бог кожнага чалавека, які ня стрымае слова гэтага, з дома ягонага і з маёнтка ягонага, і так хай будзе ў яго вытрасена і пуста! І сказаў увесь сход: амін. І праславілі Бога; і народ стрымаў слова гэтае.

Ì vytras â vopratku maû ì skazaǔ: tak nâhaj vytrase Bog kožnaga čalaveka, âkì nâ strymae slova gètaga, z doma âgonaga ì z maëntka âgonaga, ì tak haj budze ǔ âgo vytrasena ì pusta! Ì skazaǔ uves′ shod: amìn. Ì praslavìlì Boga; ì narod strymaǔ slova gètae.

14. Яшчэ: з таго дня, як назначаны я быў начальнікам вобласьці іхнім у зямлі Юдэйскай, ад дваццатага года да трыццаць другога года цара Артаксэркса, і так дваццаць гадоў я і браты мае ня елі хлеба вобласьценачальніцкага.

Âščè: z tago dnâ, âk naznačany â byǔ načal′nìkam voblas′cì ìhnìm u zâmlì Ûdèjskaj, ad dvaccataga goda da tryccac′ drugoga goda cara Artaksèrksa, ì tak dvaccac′ gadoǔ â ì braty mae nâ elì hleba voblas′cenačal′nìckaga.

15. А ранейшыя начальнікі вобласьцяў, якія былі да мяне, абцяжарвалі народ і зьбіралі зь іх хлеб і віно, акрамя сарака сікляў срэбра; нават і слугі іхнія панавалі над народам. А я не рабіў так праз страх Божы.

A ranejšyâ načal′nìkì voblas′câǔ, âkìâ bylì da mâne, abcâžarvalì narod ì z′bìralì z′ ìh hleb ì vìno, akramâ saraka sìklâǔ srèbra; navat ì slugì ìhnìâ panavalì nad narodam. A â ne rabìǔ tak praz strah Božy.

16. Пры гэтым працу на сьцяне гэтай я падтрымліваў; і палёў мы ня куплялі, і ўсе слугі мае зьбіраліся туды на працу.

Pry gètym pracu na s′câne gètaj â padtrymlìvaǔ; ì palëǔ my nâ kuplâlì, ì ǔse slugì mae z′bìralìsâ tudy na pracu.

17. Юдэяў і начальнікаў па сто пяцьдзясят чалавек бывала ў мяне за сталом, апрача тых, што прыходзілі да нас з навакольных народаў.

Ûdèâǔ ì načal′nìkaǔ pa sto pâc′dzâsât čalavek byvala ǔ mâne za stalom, aprača tyh, što pryhodzìlì da nas z navakol′nyh narodaǔ.

18. І вось што гатавалася на адзін дзень: адзін бык, шэсьць адборных авечак і птушкі гатаваліся ў мяне; і за дзесяць дзён спажывалася мноства рознага віна. І пры тым хлеба вобласьценачальніцкага я не патрабаваў, бо цяжкая служба ляжала на народзе гэтым.

Ì vos′ što gatavalasâ na adzìn dzen′: adzìn byk, šès′c′ adbornyh avečak ì ptuškì gatavalìsâ ǔ mâne; ì za dzesâc′ dzën spažyvalasâ mnostva roznaga vìna. Ì pry tym hleba voblas′cenačal′nìckaga â ne patrabavaǔ, bo câžkaâ služba lâžala na narodze gètym.

19. Спамяні, Божа мой, на добрае мне ўсё, што я зрабіў дзеля народу гэтага.

Spamânì, Boža moj, na dobrae mne ǔsë, što â zrabìǔ dzelâ narodu gètaga.

6 Кіраўнік

1. Калі дайшло да слыху Санавалата і Товіі і Гешэма Аравіцяніна і астатніх непрыяцеляў нашых, што я пабудаваў сьцяну, і не засталася ў ёй пашкодаў - зрэшты я да таго часу яшчэ ня ставіў дзьвярэй у браме,

Kalì dajšlo da slyhu Sanavalata ì Tovìì ì Gešèma Aravìcânìna ì astatnìh nepryâcelâǔ našyh, što â pabudavaǔ s′cânu, ì ne zastalasâ ǔ ëj paškodaǔ - zrèšty â da tago času âščè nâ stavìǔ dz′vârèj u brame,

2. тады прыслаў Санавалат і Гешэм да мяне сказаць: прыйдзі, і сыдземся ў адным зь сёлаў на раўніне Она. Яны намышлялі зрабіць мне благое.

tady pryslaǔ Sanavalat ì Gešèm da mâne skazac′: pryjdzì, ì sydzemsâ ǔ adnym z′ sëlaǔ na raǔnìne Ona. Âny namyšlâlì zrabìc′ mne blagoe.

3. Але я паслаў да іх паслоў сказаць: я заняты вялікай справай, не магу сысьці; справа спынілася б, калі б я пакінуў яе і сышоў да вас.

Ale â paslaǔ da ìh pasloǔ skazac′: â zanâty vâlìkaj spravaj, ne magu sys′cì; sprava spynìlasâ b, kalì b â pakìnuǔ âe ì syšoǔ da vas.

4. Чатыры разы прысылалі яны да мяне з такім самым запрашэньнем, і я адказваў ім тое самае.

Čatyry razy prysylalì âny da mâne z takìm samym zaprašèn′nem, ì â adkazvaǔ ìm toe samae.

5. Тады прыслаў да мяне Санавалат пяты раз свайго слугу, у якога ў руцэ было распячатанае пісьмо.

Tady pryslaǔ da mâne Sanavalat pâty raz svajgo slugu, u âkoga ǔ rucè bylo raspâčatanae pìs′mo.

6. У ім было напісана: чутка носіцца ў народаў, і Гешэм кажа, быццам ты і Юдэі задумалі адпасьці, дзеля чаго і будуеш ты сьцяну і хочаш быць у іх царом, паводле тых самых чутак;

U ìm bylo napìsana: čutka nosìcca ǔ narodaǔ, ì Gešèm kaža, byccam ty ì Ûdèì zadumalì adpas′cì, dzelâ čago ì budueš ty s′cânu ì hočaš byc′ u ìh carom, pavodle tyh samyh čutak;

7. і прарокаў паставіў ты, каб яны абвяшчалі пра цябе ў Ерусаліме і казалі: цар Юдэйскі! І такія гаворкі дойдуць да цара. Дык вось, прыходзь, і параімся разам.

ì prarokaǔ pastavìǔ ty, kab âny abvâščalì pra câbe ǔ Erusalìme ì kazalì: car Ûdèjskì! Ì takìâ gavorkì dojduc′ da cara. Dyk vos′, pryhodz′, ì paraìmsâ razam.

8. Але я паслаў да яго сказаць: нічога такога ня было, пра што ты кажаш; ты выдумаў гэта сваім розумам.

Ale â paslaǔ da âgo skazac′: nìčoga takoga nâ bylo, pra što ty kažaš; ty vydumaǔ gèta svaìm rozumam.

9. Бо ўсе яны палохалі нас, думаючы: апусьцяцца рукі іхнія ад справы гэтай, і яна не адбудзецца; але я тым болей умацаваў рукі мае.

Bo ǔse âny palohalì nas, dumaûčy: apus′câcca rukì ìhnìâ ad spravy gètaj, ì âna ne adbudzecca; ale â tym bolej umacavaǔ rukì mae.

10. Прыйшоў я ў дом Шэмаі, сына Дэлаі, сына Мэгетавэлавага, і ён замкнуўся і сказаў: пойдзем у дом Божы, усярэдзіну храма і замкнём за сабою дзьверы храма, бо прыйдуць забіць цябе, і прыйдуць забіць цябе ўначы.

Pryjšoǔ â ǔ dom Šèmaì, syna Dèlaì, syna Mègetavèlavaga, ì ën zamknuǔsâ ì skazaǔ: pojdzem u dom Božy, usârèdzìnu hrama ì zamknëm za saboû dz′very hrama, bo pryjduc′ zabìc′ câbe, ì pryjduc′ zabìc′ câbe ǔnačy.

11. Але я сказаў: ці можа ўцякаць такі чалавек, як я? Ці можа такі чалавек, як я, увайсьці ў храм, каб застацца жывым? Не пайду.

Ale â skazaǔ: cì moža ǔcâkac′ takì čalavek, âk â? Cì moža takì čalavek, âk â, uvajs′cì ǔ hram, kab zastacca žyvym? Ne pajdu.

12. Я ведаў, што ня Бог паслаў яго, хоць і не па-прарочы казаў мне, але што Товія і Санавалат падкупілі яго.

Â vedaǔ, što nâ Bog paslaǔ âgo, hoc′ ì ne pa-praročy kazaǔ mne, ale što Tovìâ ì Sanavalat padkupìlì âgo.

13. Дзеля таго ён быў падкуплены, каб я спалохаўся і зрабіў так і зграшыў, і каб мелі пра мяне благую думку і перасьледавалі мяне за гэта дакорамі.

Dzelâ tago ën byǔ padkupleny, kab â spalohaǔsâ ì zrabìǔ tak ì zgrašyǔ, ì kab melì pra mâne blaguû dumku ì peras′ledavalì mâne za gèta dakoramì.

14. Спамяні, Божа мой, Товію і Санавалата па гэтых справах іхніх, а таксама прарочыцу Наадыю і іншых прарокаў, якія хацелі запалохаць мяне!

Spamânì, Boža moj, Tovìû ì Sanavalata pa gètyh spravah ìhnìh, a taksama praročycu Naadyû ì ìnšyh prarokaǔ, âkìâ hacelì zapalohac′ mâne!

15. Сьцяна была закончана на дваццаць пятым дні месяца Элула, за пяцьдзясят два дні.

S′câna byla zakončana na dvaccac′ pâtym dnì mesâca Èlula, za pâc′dzâsât dva dnì.

16. Калі пачулі пра гэта ўсе няпрыяцелі нашыя, і ўбачылі гэта ўсе народы, якія вакол нас, тады яны вельмі ўпалі ў вачах сваіх і спазналі, што гэта дзея зроблена Богам нашым.

Kalì pačulì pra gèta ǔse nâpryâcelì našyâ, ì ǔbačylì gèta ǔse narody, âkìâ vakol nas, tady âny vel′mì ǔpalì ǔ vačah svaìh ì spaznalì, što gèta dzeâ zroblena Bogam našym.

17. Звыш таго ў тыя дні знакамітыя Юдэі многа пісалі лістоў, якія пасылаліся Товію, а лісты Товіі прыходзілі да іх.

Zvyš tago ǔ tyâ dnì znakamìtyâ Ûdèì mnoga pìsalì lìstoǔ, âkìâ pasylalìsâ Tovìû, a lìsty Tovìì pryhodzìlì da ìh.

18. Бо многія ў Юдэі былі ў клятвеным спрымірэнстве зь ім, бо ён быў зяць Шэханіі, сына Арахавага, а сын ягоны Ёханан узяў за сябе дачку Мэшулама, сына Вэрэхіі.

Bo mnogìâ ǔ Ûdèì bylì ǔ klâtvenym sprymìrènstve z′ ìm, bo ën byǔ zâc′ Šèhanìì, syna Arahavaga, a syn âgony Ëhanan uzâǔ za sâbe dačku Mèšulama, syna Vèrèhìì.

19. Нават пра дабрыню ягоную яны гаварылі пры мне, і мае словы пераносіліся да яго. Товія пасылаў лісты, каб запалохаць мяне.

Navat pra dabrynû âgonuû âny gavarylì pry mne, ì mae slovy peranosìlìsâ da âgo. Tovìâ pasylaǔ lìsty, kab zapalohac′ mâne.

7 Кіраўнік

1. Калі сьцяна была пабудавана, і я ўставіў дзьверы, і пастаўлены былі на служэньне брамнікі і сьпевакі і лявіты,

Kalì s′câna byla pabudavana, ì â ǔstavìǔ dz′very, ì pastaǔleny bylì na služèn′ne bramnìkì ì s′pevakì ì lâvìty,

2. тады загадаў я брату майму Ханані і начальніку Ерусалімскай крэпасьці Хананію, бо ён больш за многіх іншых быў чалавек верны і богабаязны,

tady zagadaǔ â bratu majmu Hananì ì načal′nìku Erusalìmskaj krèpas′cì Hananìû, bo ën bol′š za mnogìh ìnšyh byǔ čalavek verny ì bogabaâzny,

3. і сказаў я ім: няхай не адчыняюць брам Ерусалімскіх, пакуль не абагрэе сонца, і пакуль яны стаяць, хай зачыняюць і замыкаюць дзьверы. І паставіў я вартаўнікамі жыхароў Ерусаліма, кожнага на сваю варту і кожнага насупраць дома ягонага.

ì skazaǔ â ìm: nâhaj ne adčynâûc′ bram Erusalìmskìh, pakul′ ne abagrèe sonca, ì pakul′ âny staâc′, haj začynâûc′ ì zamykaûc′ dz′very. Ì pastavìǔ â vartaǔnìkamì žyharoǔ Erusalìma, kožnaga na svaû vartu ì kožnaga nasuprac′ doma âgonaga.

4. Але горад быў шырокі і вялікі, а народу ў ім было нямнога, і дамы ня былі пабудаваны.

Ale gorad byǔ šyrokì ì vâlìkì, a narodu ǔ ìm bylo nâmnoga, ì damy nâ bylì pabudavany.

5. І паклаў мне Бог мой на сэрца сабраць знакамітых і начальнікаў і народ, каб зрабіць перапіс. І знайшоў я радаводны перапіс тых, якія спачатку прыйшлі, і ў ім напісана:

Ì paklaǔ mne Bog moj na sèrca sabrac′ znakamìtyh ì načal′nìkaǔ ì narod, kab zrabìc′ perapìs. Ì znajšoǔ â radavodny perapìs tyh, âkìâ spačatku pryjšlì, ì ǔ ìm napìsana:

6. вось жыхары краіны, якія выправіліся з палонных, пераселеных Навухаданосарам, царом Вавілонскім, і вярнуліся ў Ерусалім і Юдэю, кожны ў свой горад;

vos′ žyhary kraìny, âkìâ vypravìlìsâ z palonnyh, peraselenyh Navuhadanosaram, carom Vavìlonskìm, ì vârnulìsâ ǔ Erusalìm ì Ûdèû, kožny ǔ svoj gorad;

7. тыя, якія пайшлі з Зарававэлем, Ісусам, Нээміем, Азарыем, Раміем, Нахманіем, Марадахэем, Білшанам, Місфэрэтам, Бігваем, Нэхумам, Ваанам. Колькасьць людзей народу Ізраілевага:

tyâ, âkìâ pajšlì z Zaravavèlem, Ìsusam, Nèèmìem, Azaryem, Ramìem, Nahmanìem, Maradahèem, Bìlšanam, Mìsfèrètam, Bìgvaem, Nèhumam, Vaanam. Kol′kas′c′ lûdzej narodu Ìzraìlevaga:

8. Сыноў Пароша дзьве тысячы сто семдзесят два.

Synoǔ Paroša dz′ve tysâčy sto semdzesât dva.

9. Сыноў Сафатыі трыста семдзесят два.

Synoǔ Safatyì trysta semdzesât dva.

10. Сыноў Араха шасьцьсот пяцьдзясят два.

Synoǔ Araha šas′c′sot pâc′dzâsât dva.

11. Сыноў Пахат-Маава, з сыноў Ісуса і Ёава, дзьве тысячы васямсот васямнаццаць.

Synoǔ Pahat-Maava, z synoǔ Ìsusa ì Ëava, dz′ve tysâčy vasâmsot vasâmnaccac′.

12. Сыноў Элама тысяча дзьвесьце пяцьдзясят чатыры.

Synoǔ Èlama tysâča dz′ves′ce pâc′dzâsât čatyry.

13. Сыноў Зату васямсот сорак пяць.

Synoǔ Zatu vasâmsot sorak pâc′.

14. Сыноў Закхая сямсот шэсьцьдзясят.

Synoǔ Zakhaâ sâmsot šès′c′dzâsât.

15. Сыноў Бінуя шасьцьсот сорак восем.

Synoǔ Bìnuâ šas′c′sot sorak vosem.

16. Сыноў Бэвая шасьцьсот дваццаць восем.

Synoǔ Bèvaâ šas′c′sot dvaccac′ vosem.

17. Сыноў Азгада дзьве тысячы трыста дваццаць два.

Synoǔ Azgada dz′ve tysâčy trysta dvaccac′ dva.

18. Сыноў Аданікама шасьцьсот шэсьцьдзясят сем.

Synoǔ Adanìkama šas′c′sot šès′c′dzâsât sem.

19. Сыноў Бігвая дзьве тысячы шасьцьсот сем.

Synoǔ Bìgvaâ dz′ve tysâčy šas′c′sot sem.

20. Сыноў Адына шасьцьсот пяцьдзясят пяць.

Synoǔ Adyna šas′c′sot pâc′dzâsât pâc′.

21. Сыноў Атэра з дома Эзэкіі дзевяноста восем.

Synoǔ Atèra z doma Èzèkìì dzevânosta vosem.

22. Сыноў Хашума трыста дваццаць восем.

Synoǔ Hašuma trysta dvaccac′ vosem.

23. Сыноў Вэцая трыста дваццаць чатыры.

Synoǔ Vècaâ trysta dvaccac′ čatyry.

24. Сыноў Харыфа сто дванаццаць.

Synoǔ Haryfa sto dvanaccac′.

25. Нараджэнцаў Гаваона дзевяноста пяць.

Naradžèncaǔ Gavaona dzevânosta pâc′.

26. Жыхароў Віфляема і Нэтофы сто восемдзесят восем.

Žyharoǔ Vìflâema ì Nètofy sto vosemdzesât vosem.

27. Жыхароў Анатота сто дваццаць восем.

Žyharoǔ Anatota sto dvaccac′ vosem.

28. Жыхароў Бэт-Азмавэта сорак два.

Žyharoǔ Bèt-Azmavèta sorak dva.

29. Жыхароў Карыятыярыма, Кефіры і Бээрота сямсот сорак тры.

Žyharoǔ Karyâtyâryma, Kefìry ì Bèèrota sâmsot sorak try.

30. Жыхароў Рамы і Гівы шасьцьсот дваццаць адзін.

Žyharoǔ Ramy ì Gìvy šas′c′sot dvaccac′ adzìn.

31. Жыхароў Міхмаса сто дваццаць два.

Žyharoǔ Mìhmasa sto dvaccac′ dva.

32. Жыхароў Вэтыля і Гая сто дваццаць тры.

Žyharoǔ Vètylâ ì Gaâ sto dvaccac′ try.

33. Жыхароў Нэво другога пяцьдзясят два.

Žyharoǔ Nèvo drugoga pâc′dzâsât dva.

34. Сыноў Элама другога тысяча дзьвесьце пяцьдзясят чатыры.

Synoǔ Èlama drugoga tysâča dz′ves′ce pâc′dzâsât čatyry.

35. Сыноў Харыма трыста дваццаць.

Synoǔ Haryma trysta dvaccac′.

36. Нараджэнцаў Ерыхона трыста сорак пяць.

Naradžèncaǔ Eryhona trysta sorak pâc′.

37. Нараджэнцаў Лода, Хадыда і Она сямсот дваццаць адзін.

Naradžèncaǔ Loda, Hadyda ì Ona sâmsot dvaccac′ adzìn.

38. Нараджэнцаў Сэнаі тры тысячы дзевяцьсот трыццаць.

Naradžèncaǔ Sènaì try tysâčy dzevâc′sot tryccac′.

39. Сьвятароў, сыноў Едаі, з дома Ісусавага, дзевяцьсот семдзесят тры.

S′vâtaroǔ, synoǔ Edaì, z doma Ìsusavaga, dzevâc′sot semdzesât try.

40. Сыноў Імэра тысяча пяцьдзясят два.

Synoǔ Ìmèra tysâča pâc′dzâsât dva.

41. Сыноў Пашхура тысяча дзьвесьце сорак сем.

Synoǔ Pašhura tysâča dz′ves′ce sorak sem.

42. Сыноў Харыма тысяча сямнаццаць.

Synoǔ Haryma tysâča sâmnaccac′.

43. Лявітаў: сыноў Ісуса, з дома сыноў Гадэвы, семдзесят чатыры.

Lâvìtaǔ: synoǔ Ìsusa, z doma synoǔ Gadèvy, semdzesât čatyry.

44. Сьпевакоў: сыноў Асафа сто сорак восем.

S′pevakoǔ: synoǔ Asafa sto sorak vosem.

45. Брамнікі: сыны Шалума, сыны Атэра, сыны Талмона, сыны Акува, сыны Хатыты, сыны Шавая - сто трыццаць восем.

Bramnìkì: syny Šaluma, syny Atèra, syny Talmona, syny Akuva, syny Hatyty, syny Šavaâ - sto tryccac′ vosem.

46. Нэтынэі: сыны Цыхі, сыны Хасуфы, сыны Табаота,

Nètynèì: syny Cyhì, syny Hasufy, syny Tabaota,

47. сыны Кіроса, сыны Сіі, сыны Фадона,

syny Kìrosa, syny Sìì, syny Fadona,

48. сыны Леваны, сыны Хагавы, свыны Салмая,

syny Levany, syny Hagavy, svyny Salmaâ,

49. сыны Ханана, сыны Гідэла, сыны Гахара,

syny Hanana, syny Gìdèla, syny Gahara,

50. сыны Рэаі, сыны Рэцына, сыны Нэкоды,

syny Rèaì, syny Rècyna, syny Nèkody,

51. сыны Газама, сыны Узы, сыны Пасэаха,

syny Gazama, syny Uzy, syny Pasèaha,

52. сыны Вэсая, сыны Мэўніма, сыны Нэфішсіма,

syny Vèsaâ, syny Mèǔnìma, syny Nèfìšsìma,

53. сыны Ваквука, сыны Хакуфы, сыны Хархура,

syny Vakvuka, syny Hakufy, syny Harhura,

54. сыны Вацліта, сыны Мэхіды, сыны Харшы,

syny Vaclìta, syny Mèhìdy, syny Haršy,

55. сыны Варкоса, сыны Сісары, сыны Тамаха,

syny Varkosa, syny Sìsary, syny Tamaha,

56. сыны Нэцыаха, сыны Хатфыфы.

syny Nècyaha, syny Hatfyfy.

57. Сыны рабоў Саламонавых: сыны Сатая, сыны Сафэрэта, сыны Фэрыды,

Syny raboǔ Salamonavyh: syny Sataâ, syny Safèrèta, syny Fèrydy,

58. сыны Яалы, сыны Даркона, сыны Гідэла,

syny Âaly, syny Darkona, syny Gìdèla,

59. сыны Сафатыі, сыны Хатыла, сыны Пахэрэт-Гацэваіма, сыны Амона.

syny Safatyì, syny Hatyla, syny Pahèrèt-Gacèvaìma, syny Amona.

60. Усіх нэтынэяў і сыноў рабоў Саламонавых трыста дзевяноста два.

Usìh nètynèâǔ ì synoǔ raboǔ Salamonavyh trysta dzevânosta dva.

61. І вось тыя, што выйшлі з Тэлмэдаха, Тэлхаршы, Херуў-Адона і Імэра; але яны не маглі паказаць пра пакаленьне сваё і пра племя сваё, ці ад Ізраіля яны.

Ì vos′ tyâ, što vyjšlì z Tèlmèdaha, Tèlharšy, Heruǔ-Adona ì Ìmèra; ale âny ne maglì pakazac′ pra pakalen′ne svaë ì pra plemâ svaë, cì ad Ìzraìlâ âny.

62. Сыны Дэлаі, сыны Товіі, сыны Нэкоды - шасьцьсот сорак два.

Syny Dèlaì, syny Tovìì, syny Nèkody - šas′c′sot sorak dva.

63. І са сьвятароў: сыны Хаваі, сыны Гакоца, сыны Вэрзэлія, які ўзяў жонку з дочак Вэрзэлія Галаадыцяніна і стаў называцца іх імем.

Ì sa s′vâtaroǔ: syny Havaì, syny Gakoca, syny Vèrzèlìâ, âkì ǔzâǔ žonku z dočak Vèrzèlìâ Galaadycânìna ì staǔ nazyvacca ìh ìmem.

64. Яны шукалі радаводнага свайго запісу, і не знайшлося, і таму выключаны са сьвятарства.

Âny šukalì radavodnaga svajgo zapìsu, ì ne znajšlosâ, ì tamu vyklûčany sa s′vâtarstva.

65. І Тыршата сказаў ім, каб яны ня елі вялікай сьвятыні, пакуль не паўстане сьвятар з урымам і тумімам.

Ì Tyršata skazaǔ ìm, kab âny nâ elì vâlìkaj s′vâtynì, pakul′ ne paǔstane s′vâtar z urymam ì tumìmam.

66. Усё супольства разам складалася з сарака двух тысяч трохсот шасьцідзесяці чалавек,

Usë supol′stva razam skladalasâ z saraka dvuh tysâč trohsot šas′cìdzesâcì čalavek,

67. акрамя рабоў іхніх і рабынь іхніх, які было сем тысяч трыста трыццаць сем; і пры іх сьпевакоў і сьпявачак дзьвесьце сорак пяць.

akramâ raboǔ ìhnìh ì rabyn′ ìhnìh, âkì bylo sem tysâč trysta tryccac′ sem; ì pry ìh s′pevakoǔ ì s′pâvačak dz′ves′ce sorak pâc′.

68. Коней у іх было сямсот трыццаць шэсьць, кабыл у іх дзьвесьце сорак пяць,

Konej u ìh bylo sâmsot tryccac′ šès′c′, kabyl u ìh dz′ves′ce sorak pâc′,

69. вярблюдаў чатырыста трыццаць пяць, аслоў шэсьць тысяч сямсот дваццаць.

vârblûdaǔ čatyrysta tryccac′ pâc′, asloǔ šès′c′ tysâč sâmsot dvaccac′.

70. Некаторыя ўзначальцы пакаленьняў далі ўклады на вядзеньне працы. Тыршата даў у скарбніцу золатам тысячу драхмаў, пяцьдзясят чараў, пяцьсот трыццаць сьвятарскіх убраньняў.

Nekatoryâ ǔznačal′cy pakalen′nâǔ dalì ǔklady na vâdzen′ne pracy. Tyršata daǔ u skarbnìcu zolatam tysâču drahmaǔ, pâc′dzâsât čaraǔ, pâc′sot tryccac′ s′vâtarskìh ubran′nâǔ.

71. І некаторыя з узначальцаў пакаленьняў далі ў скарбніцу на вядзеньне працы дваццаць тысяч драхмаў золата і дзьве тысячы дзьвесьце мінаў срэбра.

Ì nekatoryâ z uznačal′caǔ pakalen′nâǔ dalì ǔ skarbnìcu na vâdzen′ne pracy dvaccac′ tysâč drahmaǔ zolata ì dz′ve tysâčy dz′ves′ce mìnaǔ srèbra.

72. Астатнія з народу далі дваццаць тысяч драхмаў золата і дзьве тысячы мінаў срэбра і шэсьцьдзясят сем сьвятарскіх убраньняў.

Astatnìâ z narodu dalì dvaccac′ tysâč drahmaǔ zolata ì dz′ve tysâčy mìnaǔ srèbra ì šès′c′dzâsât sem s′vâtarskìh ubran′nâǔ.

73. І пачалі жыць сьвятары і лявіты, і брамнікі і сьпевакі, і народ і нэтынэі, і ўвесь Ізраіль у гарадах сваіх.

Ì pačalì žyc′ s′vâtary ì lâvìty, ì bramnìkì ì s′pevakì, ì narod ì nètynèì, ì ǔves′ Ìzraìl′ u garadah svaìh.

8 Кіраўнік

1. Калі настаў сёмы месяц, і сыны Ізраілевыя жылі ў гарадах сваіх, тады сабраўся ўвесь народ, як адзін чалавек, на пляц, які перад Вадзяною брамаю, і сказалі кніжніку Эздру, каб ён прынёс кнігу закона Майсеевага, які запавядаў Гасподзь Ізраілю.

Kalì nastaǔ sëmy mesâc, ì syny Ìzraìlevyâ žylì ǔ garadah svaìh, tady sabraǔsâ ǔves′ narod, âk adzìn čalavek, na plâc, âkì perad Vadzânoû bramaû, ì skazalì knìžnìku Èzdru, kab ën prynës knìgu zakona Majseevaga, âkì zapavâdaǔ Gaspodz′ Ìzraìlû.

2. І прынёс сьвятар Эздра закон на сход мужчын і жанчын і ўсіх, якія маглі разумець, у першы дзень сёмага месяца;

Ì prynës s′vâtar Èzdra zakon na shod mužčyn ì žančyn ì ǔsìh, âkìâ maglì razumec′, u peršy dzen′ sëmaga mesâca;

3. і чытаў зь яго на пляцы, які перад Вадзяною брамай, ад сьвітаньня да полудня, перад мужчынамі і жанчынамі і ўсімі, якія маглі разумець; і вушы ўсяго народу былі прыхілены да кнігі закона.

ì čytaǔ z′ âgo na plâcy, âkì perad Vadzânoû bramaj, ad s′vìtan′nâ da poludnâ, perad mužčynamì ì žančynamì ì ǔsìmì, âkìâ maglì razumec′; ì vušy ǔsâgo narodu bylì pryhìleny da knìgì zakona.

4. Кніжнік Эздра стаяў на драўляным узвышэньні, якое яму зрабілі, а каля яго, праваруч ад яго, стаялі Мататыя і Шэма, і Аная і Урыя, і Хэлкія і Маасэя, а леваруч ад яго Фэдая і Місаіл, і Малхія і Хашум, і Хашбадана, і Захар і Мэшулам.

Knìžnìk Èzdra staâǔ na draǔlânym uzvyšèn′nì, âkoe âmu zrabìlì, a kalâ âgo, pravaruč ad âgo, staâlì Matatyâ ì Šèma, ì Anaâ ì Uryâ, ì Hèlkìâ ì Maasèâ, a levaruč ad âgo Fèdaâ ì Mìsaìl, ì Malhìâ ì Hašum, ì Hašbadana, ì Zahar ì Mèšulam.

5. І адкрыў Эздра кнігу перад вачыма ўсяго народу, бо ён стаяў вышэй за народ. І калі ён адкрыў яе, увесь народ устаў.

Ì adkryǔ Èzdra knìgu perad vačyma ǔsâgo narodu, bo ën staâǔ vyšèj za narod. Ì kalì ën adkryǔ âe, uves′ narod ustaǔ.

6. І дабраславіў Эздра Госпада Бога вялікага. І ўвесь народ адказаў: амін, амін, падымаючы рукі свае, - і пакланяліся і падалі прад Госпадам тварам да зямлі.

Ì dabraslavìǔ Èzdra Gospada Boga vâlìkaga. Ì ǔves′ narod adkazaǔ: amìn, amìn, padymaûčy rukì svae, - ì paklanâlìsâ ì padalì prad Gospadam tvaram da zâmlì.

7. Ісус, Ваная, Шэрэвія, Ямін, Акуў, Шаўтай, Гадыя, Маасэя, Кліта, Азарыя, Ёзавад, Ханан, Фэлая і лявіты тлумачылі народу закон, тым часам як народ стаяў на сваім месцы.

Ìsus, Vanaâ, Šèrèvìâ, Âmìn, Akuǔ, Šaǔtaj, Gadyâ, Maasèâ, Klìta, Azaryâ, Ëzavad, Hanan, Fèlaâ ì lâvìty tlumačylì narodu zakon, tym časam âk narod staâǔ na svaìm mescy.

8. І чыталі з кнігі, з закона Божага, выразна, і далучалі тлумачэньне, і народ разумеў прачытанае.

Ì čytalì z knìgì, z zakona Božaga, vyrazna, ì dalučalì tlumačèn′ne, ì narod razumeǔ pračytanae.

9. Тады Нээмія, ён жа Тыршата, і кніжнік Эздра, сьвятар, і лявіты, якія вучылі народ, сказалі ўсяму народу: дзень гэты сьвяты Госпаду Богу нашаму; ня смуткуйце і ня плачце, - бо ўвесь народ плакаў, слухаючы словы закона.

Tady Nèèmìâ, ën ža Tyršata, ì knìžnìk Èzdra, s′vâtar, ì lâvìty, âkìâ vučylì narod, skazalì ǔsâmu narodu: dzen′ gèty s′vâty Gospadu Bogu našamu; nâ smutkujce ì nâ plačce, - bo ǔves′ narod plakaǔ, sluhaûčy slovy zakona.

10. І сказаў ім: ідзеце, ежце тлустае і пеце салодкае, і пасылайце частку тым, у каго нічога не прыгатавана, таму што дзень гэты сьвяты Госпаду нашаму. І ня смуткуйце, бо радасьць прад Госпадам - падмацаваньне вам.

Ì skazaǔ ìm: ìdzece, ežce tlustae ì pece salodkae, ì pasylajce častku tym, u kago nìčoga ne prygatavana, tamu što dzen′ gèty s′vâty Gospadu našamu. Ì nâ smutkujce, bo radas′c′ prad Gospadam - padmacavan′ne vam.

11. І лявіты супакойвалі ўвесь народ, кажучы: перастаньце, бо дзень гэты сьвяты, ня смуткуйце.

Ì lâvìty supakojvalì ǔves′ narod, kažučy: perastan′ce, bo dzen′ gèty s′vâty, nâ smutkujce.

12. І пайшоў увесь народ есьці, і піць, і пасылаць часткі, і сьвяткаваць зь вялікай весялосьцю, бо зразумелі словы, якія сказалі ім.

Ì pajšoǔ uves′ narod es′cì, ì pìc′, ì pasylac′ častkì, ì s′vâtkavac′ z′ vâlìkaj vesâlos′cû, bo zrazumelì slovy, âkìâ skazalì ìm.

13. На другі дзень сабраліся ўзначальцы пакаленьняў ад усяго народу, сьвятары і лявіты да кніжніка Эздры, каб ён тлумачыў ім словы закона.

Na drugì dzen′ sabralìsâ ǔznačal′cy pakalen′nâǔ ad usâgo narodu, s′vâtary ì lâvìty da knìžnìka Èzdry, kab ën tlumačyǔ ìm slovy zakona.

14. І знайшлі напісанае ў законе, які Гасподзь даў праз Майсея, каб сыны Ізраілевыя ў сёмым месяцы, у сьвята, жылі ў кучках.

Ì znajšlì napìsanae ǔ zakone, âkì Gaspodz′ daǔ praz Majseâ, kab syny Ìzraìlevyâ ǔ sëmym mesâcy, u s′vâta, žylì ǔ kučkah.

15. І таму абвясьцілі і агаласілі па ўсіх гарадах сваіх і ў Ерусаліме, кажучы: ідзеце на гару і нясеце галінкі масьліны садовай і галінкі масьліны дзікай, і галінкі міртавыя і галінкі пальмавыя, і галінкі іншых шырокалістных дрэў, каб зрабіць кучкі паводле напісанага.

Ì tamu abvâs′cìlì ì agalasìlì pa ǔsìh garadah svaìh ì ǔ Erusalìme, kažučy: ìdzece na garu ì nâsece galìnkì mas′lìny sadovaj ì galìnkì mas′lìny dzìkaj, ì galìnkì mìrtavyâ ì galìnkì pal′mavyâ, ì galìnkì ìnšyh šyrokalìstnyh drèǔ, kab zrabìc′ kučkì pavodle napìsanaga.

16. І пайшоў народ, і прынесьлі і зрабілі сабе кучкі, кожны на сваім даху і на дварах сваіх, і на дварах дома Божага, і на пляцы каля Вадзяное брамы і на пляцы каля Яфрэмавай брамы.

Ì pajšoǔ narod, ì prynes′lì ì zrabìlì sabe kučkì, kožny na svaìm dahu ì na dvarah svaìh, ì na dvarah doma Božaga, ì na plâcy kalâ Vadzânoe bramy ì na plâcy kalâ Âfrèmavaj bramy.

17. Усё супольства павяртанцаў з палону зрабіла кучкі-буданы і жыло ў кучках. Ад дзён Ісуса, сына Нававага, да гэтага дня, не рабілі так сыны Ізраілевыя. Радасьць была вельмі вялікая.

Usë supol′stva pavârtancaǔ z palonu zrabìla kučkì-budany ì žylo ǔ kučkah. Ad dzën Ìsusa, syna Navavaga, da gètaga dnâ, ne rabìlì tak syny Ìzraìlevyâ. Radas′c′ byla vel′mì vâlìkaâ.

18. І чыталі з кнігі закона Божага кожны дзень, ад першага дня да апошняга дня. І сьвяткавалі сьвята сем дзён, а на восьмы дзень пасьля сьвята паводле статуту.

Ì čytalì z knìgì zakona Božaga kožny dzen′, ad peršaga dnâ da apošnâga dnâ. Ì s′vâtkavalì s′vâta sem dzën, a na vos′my dzen′ pas′lâ s′vâta pavodle statutu.

9 Кіраўнік

1. На дваццаць чацьвёрты дзень гэтага месяца сабраліся ўсе сыны Ізраілевыя, якія пасьціліся і ў вярэтах і з попелам на галовах сваіх.

Na dvaccac′ čac′vërty dzen′ gètaga mesâca sabralìsâ ǔse syny Ìzraìlevyâ, âkìâ pas′cìlìsâ ì ǔ vârètah ì z popelam na galovah svaìh.

2. І аддзялілася насеньне Ізраілевае ад усіх іншародных, і ўсталі і спавядаліся ў грахах сваіх і ў злачынствах бацькоў сваіх.

Ì addzâlìlasâ nasen′ne Ìzraìlevae ad usìh ìnšarodnyh, ì ǔstalì ì spavâdalìsâ ǔ grahah svaìh ì ǔ zlačynstvah bac′koǔ svaìh.

3. І стаялі на сваім месцы, і чвэрць дня чыталі з кнігі закона Госпада Бога свайго, і чвэрць спавядаліся і пакланяліся Госпаду Богу свайму.

Ì staâlì na svaìm mescy, ì čvèrc′ dnâ čytalì z knìgì zakona Gospada Boga svajgo, ì čvèrc′ spavâdalìsâ ì paklanâlìsâ Gospadu Bogu svajmu.

4. І ўсталі на ўзвышанае месца лявітаў: Ісус, Ванія, Кадмііл, Шэванія, Вуній, Шэрэвія, Ванія, Хэнані, і гучна заклікалі да Госпада Бога свайго.

Ì ǔstalì na ǔzvyšanae mesca lâvìtaǔ: Ìsus, Vanìâ, Kadmììl, Šèvanìâ, Vunìj, Šèrèvìâ, Vanìâ, Hènanì, ì gučna zaklìkalì da Gospada Boga svajgo.

5. І сказалі лявіты - Ісус, Кадмііл, Ванія, Хашаўнія, Шэрэвія, Гадыя, Шэванія, Пэтахія: устаньце, слаўце Госпада Бога вашага адвеку і давеку. Хай славасловяць вартае ўслаўленьня і вышэйшае за ўсякае славаслоўе і хвалу імя Тваё!

Ì skazalì lâvìty - Ìsus, Kadmììl, Vanìâ, Hašaǔnìâ, Šèrèvìâ, Gadyâ, Šèvanìâ, Pètahìâ: ustan′ce, slaǔce Gospada Boga vašaga adveku ì daveku. Haj slavaslovâc′ vartae ǔslaǔlen′nâ ì vyšèjšae za ǔsâkae slavasloǔe ì hvalu ìmâ Tvaë!

6. І сказаў Эздра: Ты, Госпадзе адзіны. Ты стварыў неба, нябёсы нябёсаў і ўсё войска іх, зямлю і ўсё, што на ёй, моры і ўсё, што ў іх, і Ты жывіш усё гэта, і нябесныя войскі Табе пакланяюцца.

Ì skazaǔ Èzdra: Ty, Gospadze adzìny. Ty stvaryǔ neba, nâbësy nâbësaǔ ì ǔsë vojska ìh, zâmlû ì ǔsë, što na ëj, mory ì ǔsë, što ǔ ìh, ì Ty žyvìš usë gèta, ì nâbesnyâ vojskì Tabe paklanâûcca.

7. Ты Сам, Госпадзе Божа, выбраў Абрагама і вывеў яго з Ура Халдэйскага, і даў яму імя Абрагама,

Ty Sam, Gospadze Boža, vybraǔ Abragama ì vyveǔ âgo z Ura Haldèjskaga, ì daǔ âmu ìmâ Abragama,

8. і знайшоў яго сэрца верным прад Табою, і заключыў зь ім запавет, каб даць семені ягонаму зямлю Хананэяў, Хэтэяў, Амарэяў, Фэрэзэяў, Евусэяў і Гергэсэяў. І Ты выканаў слова Сваё, бо Ты праведны.

ì znajšoǔ âgo sèrca vernym prad Taboû, ì zaklûčyǔ z′ ìm zapavet, kab dac′ semenì âgonamu zâmlû Hananèâǔ, Hètèâǔ, Amarèâǔ, Fèrèzèâǔ, Evusèâǔ ì Gergèsèâǔ. Ì Ty vykanaǔ slova Svaë, bo Ty pravedny.

9. Ты ўбачыў бедства бацькоў нашых у Егіпце і пачуў енк іхні каля Чэрмнага мора,

Ty ǔbačyǔ bedstva bac′koǔ našyh u Egìpce ì pačuǔ enk ìhnì kalâ Čèrmnaga mora,

10. і паказаў знакі і цуды над фараонам і над усімі рабамі ягонымі, і над усім народам зямлі ягонай, бо Ты ведаў, што яны пагардліва абыходзіліся зь імі, і зарабіў Ты Сабе імя да гэтага дня.

ì pakazaǔ znakì ì cudy nad faraonam ì nad usìmì rabamì âgonymì, ì nad usìm narodam zâmlì âgonaj, bo Ty vedaǔ, što âny pagardlìva abyhodzìlìsâ z′ ìmì, ì zarabìǔ Ty Sabe ìmâ da gètaga dnâ.

11. Ты расьсек перад імі мора, і яны сярод мора прайшлі па сухім, а тых, што гналіся за імі, укінуў у глыбіні, як камень у вялікія воды.

Ty ras′sek perad ìmì mora, ì âny sârod mora prajšlì pa suhìm, a tyh, što gnalìsâ za ìmì, ukìnuǔ u glybìnì, âk kamen′ u vâlìkìâ vody.

12. У слупе воблачным Ты вёў іх удзень і ў слупе вогненным уначы, каб асьвятляць ім дарогу, па якой ім ісьці.

U slupe voblačnym Ty vëǔ ìh udzen′ ì ǔ slupe vognennym unačy, kab as′vâtlâc′ ìm darogu, pa âkoj ìm ìs′cì.

13. І сышоў Ты на гару Сінай і гаварыў зь імі зь неба, і даў ім суды справядлівыя, законы правільныя; пастановы і запаведзі добрыя.

Ì syšoǔ Ty na garu Sìnaj ì gavaryǔ z′ ìmì z′ neba, ì daǔ ìm sudy spravâdlìvyâ, zakony pravìl′nyâ; pastanovy ì zapavedzì dobryâ.

14. І ўказаў ім сьвятую Тваю суботу і запаведзі, і пастановы і закон падаў ім праз раба Твайго Майсея.

Ì ǔkazaǔ ìm s′vâtuû Tvaû subotu ì zapavedzì, ì pastanovy ì zakon padaǔ ìm praz raba Tvajgo Majseâ.

15. І хлеб зь неба Ты даваў ім у голадзе іхнім і ваду з каменю крынічыў ім у смазе іхняй, і сказаў ім, каб яны пайшлі і авалодалі зямлёю, якую Ты, падняўшы руку Тваю, запрысягнуўся даць ім.

Ì hleb z′ neba Ty davaǔ ìm u goladze ìhnìm ì vadu z kamenû krynìčyǔ ìm u smaze ìhnâj, ì skazaǔ ìm, kab âny pajšlì ì avalodalì zâmlëû, âkuû Ty, padnâǔšy ruku Tvaû, zaprysâgnuǔsâ dac′ ìm.

16. Але яны і бацькі нашыя ўпарціліся, і шыю сваю трымалі пругка, і ня слухаліся наказаў Тваіх;

Ale âny ì bac′kì našyâ ǔparcìlìsâ, ì šyû svaû trymalì prugka, ì nâ sluhalìsâ nakazaǔ Tvaìh;

17. не захацелі слухацца і ня ўспомнілі цудоўных дзеяў Тваіх, якія Ты рабіў зь імі, і трымалі шыю сваю пругка і з упартасьці сваёй паставілі над сабою правадыра, каб вярнуцца ў рабства сваё. Але Ты Бог, Які любіць дараваць, добры і міласэрны, доўгацярплівы і шматлітасьцівы, і Ты не пакінуў іх.

ne zahacelì sluhacca ì nâ ǔspomnìlì cudoǔnyh dzeâǔ Tvaìh, âkìâ Ty rabìǔ z′ ìmì, ì trymalì šyû svaû prugka ì z upartas′cì svaëj pastavìlì nad saboû pravadyra, kab vârnucca ǔ rabstva svaë. Ale Ty Bog, Âkì lûbìc′ daravac′, dobry ì mìlasèrny, doǔgacârplìvy ì šmatlìtas′cìvy, ì Ty ne pakìnuǔ ìh.

18. І хоць яны зрабілі сабе літое цяля і сказалі: вось бог твой, які вывеў цябе зь Егіпта, і хоць рабілі вялікія абразы,

Ì hoc′ âny zrabìlì sabe lìtoe câlâ ì skazalì: vos′ bog tvoj, âkì vyveǔ câbe z′ Egìpta, ì hoc′ rabìlì vâlìkìâ abrazy,

19. але Ты, зь вялікай міласэрнасьці Тваёй, не пакідаў іх у пустыні; слуп воблачны не адыходзіў ад іх удзень, каб весьці іх па шляху, і слуп вогненны ўначы, каб сьвяціць ім у дарозе, якою яны ішлі.

ale Ty, z′ vâlìkaj mìlasèrnas′cì Tvaëj, ne pakìdaǔ ìh u pustynì; slup voblačny ne adyhodzìǔ ad ìh udzen′, kab ves′cì ìh pa šlâhu, ì slup vognenny ǔnačy, kab s′vâcìc′ ìm u daroze, âkoû âny ìšlì.

20. І Ты даў ім Духа Твайго добрага, каб настаўляць іх, і манну Тваю не адбіраў ад вуснаў іхніх, і ваду даваў ім дзеля наталеньня смагі іхняй.

Ì Ty daǔ ìm Duha Tvajgo dobraga, kab nastaǔlâc′ ìh, ì mannu Tvaû ne adbìraǔ ad vusnaǔ ìhnìh, ì vadu davaǔ ìm dzelâ natalen′nâ smagì ìhnâj.

21. Сорак гадоў Ты карміў іх у пустыні; яны ні ў чым ня мелі нястачы, вопратка іхняя не старэла, і ногі іхнія ня пухлі.

Sorak gadoǔ Ty karmìǔ ìh u pustynì; âny nì ǔ čym nâ melì nâstačy, vopratka ìhnââ ne starèla, ì nogì ìhnìâ nâ puhlì.

22. І Ты даў ім царства і народы, і падзяліў ім, і яны авалодалі зямлёю Сігона, і зямлёю цара Есэвонскага, і зямлёю Ога, цара Васанскага.

Ì Ty daǔ ìm carstva ì narody, ì padzâlìǔ ìm, ì âny avalodalì zâmlëû Sìgona, ì zâmlëû cara Esèvonskaga, ì zâmlëû Oga, cara Vasanskaga.

23. І сыноў іхніх Ты памножыў, як зоркі нябесныя, і ўвёў іх у зямлю, пра якую Ты казаў бацькам іхнім, што яны прыйдуць валодаць ёю.

Ì synoǔ ìhnìh Ty pamnožyǔ, âk zorkì nâbesnyâ, ì ǔvëǔ ìh u zâmlû, pra âkuû Ty kazaǔ bac′kam ìhnìm, što âny pryjduc′ valodac′ ëû.

24. І ўвайшлі сыны іхнія, і авалодалі зямлёю. І Ты скарыў ім жыхароў зямлі, Хананэяў, і аддаў іх у рукі іхнія, і цароў іхніх, і народы зямлі, каб яны рабілі зь імі па сваёй волі.

Ì ǔvajšlì syny ìhnìâ, ì avalodalì zâmlëû. Ì Ty skaryǔ ìm žyharoǔ zâmlì, Hananèâǔ, ì addaǔ ìh u rukì ìhnìâ, ì caroǔ ìhnìh, ì narody zâmlì, kab âny rabìlì z′ ìmì pa svaëj volì.

25. І занялі яны ўмацаваныя гарады і тлустую зямлю, і ўзялі ў валоданьне дамы, напоўненыя ўсялякім дабром, вадаёмы, высечаныя з каменю, вінаградныя і масьлічныя сады і мноства дрэў з пладамі на ежу. Яны елі, насычаліся, тлусьцелі і мелі асалоду зь вялікай дабрыні Тваёй;

Ì zanâlì âny ǔmacavanyâ garady ì tlustuû zâmlû, ì ǔzâlì ǔ valodan′ne damy, napoǔnenyâ ǔsâlâkìm dabrom, vadaëmy, vysečanyâ z kamenû, vìnagradnyâ ì mas′lìčnyâ sady ì mnostva drèǔ z pladamì na ežu. Âny elì, nasyčalìsâ, tlus′celì ì melì asalodu z′ vâlìkaj dabrynì Tvaëj;

26. і зрабіліся ўпартыя і ўзбурыліся супроць Цябе: і занядбалі закон Твой, забівалі прарокаў Тваіх, якія ўмаўлялі іх зьвярнуцца да Цябе, і рабілі вялікія абразы.

ì zrabìlìsâ ǔpartyâ ì ǔzburylìsâ suproc′ Câbe: ì zanâdbalì zakon Tvoj, zabìvalì prarokaǔ Tvaìh, âkìâ ǔmaǔlâlì ìh z′vârnucca da Câbe, ì rabìlì vâlìkìâ abrazy.

27. І Ты аддаў іх у рукі ворагам іхнім, якія ўціскалі іх. Але калі, у цяжкі для яго час, яны заклікалі Цябе, Ты выслухваў іх зь нябёсаў, і зь вялікай міласэрнасьці Тваёй, даваў ім ратавальнікаў, і яны ратавалі іх ад рук ворагаў іхніх.

Ì Ty addaǔ ìh u rukì voragam ìhnìm, âkìâ ǔcìskalì ìh. Ale kalì, u câžkì dlâ âgo čas, âny zaklìkalì Câbe, Ty vysluhvaǔ ìh z′ nâbësaǔ, ì z′ vâlìkaj mìlasèrnas′cì Tvaëj, davaǔ ìm rataval′nìkaǔ, ì âny ratavalì ìh ad ruk voragaǔ ìhnìh.

28. А калі супакойваліся, дык спачатку пачыналі рабіць благое перад абліччам Тваім, і Ты аддаваў іх у рукі няпрыяцеляў іхніх, і яны панавалі над імі. Але калі яны зноў заклікалі Цябе, Ты выслухваў іх зь нябёсаў і зь вялікай міласэрнасьці Тваёй, выбаўляў іх шмат разоў.

A kalì supakojvalìsâ, dyk spačatku pačynalì rabìc′ blagoe perad ablìččam Tvaìm, ì Ty addavaǔ ìh u rukì nâpryâcelâǔ ìhnìh, ì âny panavalì nad ìmì. Ale kalì âny znoǔ zaklìkalì Câbe, Ty vysluhvaǔ ìh z′ nâbësaǔ ì z′ vâlìkaj mìlasèrnas′cì Tvaëj, vybaǔlâǔ ìh šmat razoǔ.

29. Ты нагадваў ім зьвярнуцца да закона Твайго, але яны ўпарціліся і ня слухалі наказаў Тваіх і ўхіляліся ад пастановаў Тваіх, якімі жыў бы чалавек, калі б выконваў іх і хрыбет свой зрабілі ўпарцістым, і шыю сваю трымалі пругка, і ня слухаліся.

Ty nagadvaǔ ìm z′vârnucca da zakona Tvajgo, ale âny ǔparcìlìsâ ì nâ sluhalì nakazaǔ Tvaìh ì ǔhìlâlìsâ ad pastanovaǔ Tvaìh, âkìmì žyǔ by čalavek, kalì b vykonvaǔ ìh ì hrybet svoj zrabìlì ǔparcìstym, ì šyû svaû trymalì prugka, ì nâ sluhalìsâ.

30. Чакаючы іхняга навароту, Ты марудзіў шмат гадоў і нагадваў ім Духам Тваім праз прарокаў Тваіх, але яны ня слухалі. І Ты аддаў іх у рукі іншаземных народаў.

Čakaûčy ìhnâga navarotu, Ty marudzìǔ šmat gadoǔ ì nagadvaǔ ìm Duham Tvaìm praz prarokaǔ Tvaìh, ale âny nâ sluhalì. Ì Ty addaǔ ìh u rukì ìnšazemnyh narodaǔ.

31. Але Ты зь вялікай міласэрнасьці Тваёй, Ты ня вынішчыў іх да канца і не пакідаў іх, бо Ты Бог добры і літасьцівы.

Ale Ty z′ vâlìkaj mìlasèrnas′cì Tvaëj, Ty nâ vynìščyǔ ìh da kanca ì ne pakìdaǔ ìh, bo Ty Bog dobry ì lìtas′cìvy.

32. І сёньня, Божа наш, Божа вялікі, моцны і страшны, Які захоўвае запавет і міласьць! хай ня будзе малым перад абліччам Тваім уся пакута, якая спасьцігла нас, цароў нашых, князёў нашых, і сьвятароў нашых, і прарокаў нашых, і бацькоў нашых і ўвесь народ Твой ад дзён цароў Асірыйскіх да сёньня.

Ì sën′nâ, Boža naš, Boža vâlìkì, mocny ì strašny, Âkì zahoǔvae zapavet ì mìlas′c′! haj nâ budze malym perad ablìččam Tvaìm usâ pakuta, âkaâ spas′cìgla nas, caroǔ našyh, knâzëǔ našyh, ì s′vâtaroǔ našyh, ì prarokaǔ našyh, ì bac′koǔ našyh ì ǔves′ narod Tvoj ad dzën caroǔ Asìryjskìh da sën′nâ.

33. Ва ўсім, што спасьцігла нас, Ты праведны, бо Ты рабіў паводле праўды, а мы вінаватыя.

Va ǔsìm, što spas′cìgla nas, Ty pravedny, bo Ty rabìǔ pavodle praǔdy, a my vìnavatyâ.

34. Цары нашыя, князі нашыя, сьвятары нашыя і бацькі нашыя ня выконвалі закону Твайго, і ня слухалі наказаў Тваіх і напамінаў Тваіх, якімі Ты нагадваў ім.

Cary našyâ, knâzì našyâ, s′vâtary našyâ ì bac′kì našyâ nâ vykonvalì zakonu Tvajgo, ì nâ sluhalì nakazaǔ Tvaìh ì napamìnaǔ Tvaìh, âkìmì Ty nagadvaǔ ìm.

35. І ў царстве сваім пры вялікім дабры Тваім, якое Ты даваў ім, і на прасторнай і тлустай зямлі, якую Ты выдзеліў ім, яны ня служылі Табе і не адварочваліся ад ліхіх дзеяў сваіх.

Ì ǔ carstve svaìm pry vâlìkìm dabry Tvaìm, âkoe Ty davaǔ ìm, ì na prastornaj ì tlustaj zâmlì, âkuû Ty vydzelìǔ ìm, âny nâ služylì Tabe ì ne advaročvalìsâ ad lìhìh dzeâǔ svaìh.

36. І вось, мы цяпер рабы; на той зямлі, якую Ты даў бацькам нашым, каб карміцца яе пладамі і яе дабром, вось, мы рабы.

Ì vos′, my câper raby; na toj zâmlì, âkuû Ty daǔ bac′kam našym, kab karmìcca âe pladamì ì âe dabrom, vos′, my raby.

37. І ўтворы свае яна багата прыносіць царам, якім Ты ўпакорыў нас за грахі нашыя. І целамі нашымі і быдлам нашым яны валодаюць, як самі хочуць, і мы ў вялікім уціску.

Ì ǔtvory svae âna bagata prynosìc′ caram, âkìm Ty ǔpakoryǔ nas za grahì našyâ. Ì celamì našymì ì bydlam našym âny valodaûc′, âk samì hočuc′, ì my ǔ vâlìkìm ucìsku.

38. Пасьля ўсяго гэтага мы даём цьвёрдае абавязацельства і падпісваем, і на подпісе пячатка князёў нашых, лявітаў нашых і сьвятароў нашых.

Pas′lâ ǔsâgo gètaga my daëm c′vërdae abavâzacel′stva ì padpìsvaem, ì na podpìse pâčatka knâzëǔ našyh, lâvìtaǔ našyh ì s′vâtaroǔ našyh.

10 Кіраўнік

1. Прыклалі пячаткі: Нээмія - Тыршата, сын Гахаліі, і Сэдэкія

Pryklalì pâčatkì: Nèèmìâ - Tyršata, syn Gahalìì, ì Sèdèkìâ

2. Сэрая, Азарыя, Ерамія,

Sèraâ, Azaryâ, Eramìâ,

3. Пашхур, Амарыя, Малхія,

Pašhur, Amaryâ, Malhìâ,

4. Хатуш, Шэванія, Малух,

Hatuš, Šèvanìâ, Maluh,

5. Данііл Гінэтон, Варух,

Danììl Gìnèton, Varuh,

6. Мэшулам, Авія, Міямін,

Mèšulam, Avìâ, Mìâmìn,

7. Маазія, Вілгай, Шэмая: гэта сьвятары.

Maazìâ, Vìlgaj, Šèmaâ: gèta s′vâtary.

8. Лявіты: Ісус, сын Азаніі, Вінуй, з сыноў Хэнадада, Кадмііл,

Lâvìty: Ìsus, syn Azanìì, Vìnuj, z synoǔ Hènadada, Kadmììl,

9. і браты іхнія: Шэванія, Гадыя, Кліта, Фэлая, Ханан,

ì braty ìhnìâ: Šèvanìâ, Gadyâ, Klìta, Fèlaâ, Hanan,

10. Міха, Рэхоў, Хашавія,

Mìha, Rèhoǔ, Hašavìâ,

11. Закхур, Шэрэвія, Шэванія,

Zakhur, Šèrèvìâ, Šèvanìâ,

12. Гадыя, Ваній, Вэнінуй.

Gadyâ, Vanìj, Vènìnuj.

13. Узначальцы народа: Парош, Пахат-Мааў, Элам, Зату, Ванія,

Uznačal′cy naroda: Paroš, Pahat-Maaǔ, Èlam, Zatu, Vanìâ,

14. Вуній, Азгад, Бэвай,

Vunìj, Azgad, Bèvaj,

15. Аданія, Бігвай, Адын,

Adanìâ, Bìgvaj, Adyn,

16. Атэр, Эзэкія, Азур,

Atèr, Èzèkìâ, Azur,

17. Гадыя, Хашум, Бэцай,

Gadyâ, Hašum, Bècaj,

18. Харыф, Анатот, Рэвай,

Haryf, Anatot, Rèvaj,

19. Магніяш, Мэшулам, Хэзір,

Magnìâš, Mèšulam, Hèzìr,

20. Мэшэзавэл, Садок, Ядуй,

Mèšèzavèl, Sadok, Âduj,

21. Фэлатыя, Ханан, Ананія,

Fèlatyâ, Hanan, Ananìâ,

22. Асія, Хананія, Хашуў,

Asìâ, Hananìâ, Hašuǔ,

23. Лахэш, Пілха, Шавэк,

Lahèš, Pìlha, Šavèk,

24. Рэхум, Хашаўна, Маасэя,

Rèhum, Hašaǔna, Maasèâ,

25. Ахія, Ханан, Анан,

Ahìâ, Hanan, Anan,

26. Малух, Харым, Ваана.

Maluh, Harym, Vaana.

27. І іншы люд, сьвятары, лявіты, брамнікі, сьпевакі, нэтынэі і ўсе, што аддзяліліся ад іншаземных народаў да закона Божага, жонкі іхнія, сыны іхнія і дочкі іхнія, усе, што маглі разумець,

Ì ìnšy lûd, s′vâtary, lâvìty, bramnìkì, s′pevakì, nètynèì ì ǔse, što addzâlìlìsâ ad ìnšazemnyh narodaǔ da zakona Božaga, žonkì ìhnìâ, syny ìhnìâ ì dočkì ìhnìâ, use, što maglì razumec′,

28. прысталі да братоў сваіх, да самых ганаровых зь іх, і ўступілі ў абавязанасьць з прысягаю і праклёнам - рабіць паводле закона Божага, які дадзены рукою Майсея, раба Божага, і захоўваць і выконваць усе запаведзі Госпада Бога нашага, пастановы Яго і прадпісаньні Ягоныя,

prystalì da bratoǔ svaìh, da samyh ganarovyh z′ ìh, ì ǔstupìlì ǔ abavâzanas′c′ z prysâgaû ì praklënam - rabìc′ pavodle zakona Božaga, âkì dadzeny rukoû Majseâ, raba Božaga, ì zahoǔvac′ ì vykonvac′ use zapavedzì Gospada Boga našaga, pastanovy Âgo ì pradpìsan′nì Âgonyâ,

29. і не аддаваць дачок сваіх іншаземным народам, і іх дачок ня браць за сыноў сваіх;

ì ne addavac′ dačok svaìh ìnšazemnym narodam, ì ìh dačok nâ brac′ za synoǔ svaìh;

30. і калі іншаземныя народы будуць прывозіць тавары і ўсё прадажнае ў суботу, ня браць у іх у суботу і ў сьвяты дзень, і ў сёмы год пакідаць пазыкі ўсялякага роду.

ì kalì ìnšazemnyâ narody buduc′ pryvozìc′ tavary ì ǔsë pradažnae ǔ subotu, nâ brac′ u ìh u subotu ì ǔ s′vâty dzen′, ì ǔ sëmy god pakìdac′ pazykì ǔsâlâkaga rodu.

31. І паставілі мы сабе ў закон - даваць ад сябе па траціне сікля ў год на патрэбы дома Бога нашага:

Ì pastavìlì my sabe ǔ zakon - davac′ ad sâbe pa tracìne sìklâ ǔ god na patrèby doma Boga našaga:

32. на хлябы пакладныя і на заўсёднае хлебнае прынашэньне і на заўсёднае цэласпаленьне, на суботы, на новыя месяцы, на сьвяты, на сьвятыя рэчы і на ахвяры за грэх дзеля ачышчэньня Ізраіля, і на ўсё, што робіцца ў доме Бога нашага.

na hlâby pakladnyâ ì na zaǔsëdnae hlebnae prynašèn′ne ì na zaǔsëdnae cèlaspalen′ne, na suboty, na novyâ mesâcy, na s′vâty, na s′vâtyâ rèčy ì na ahvâry za grèh dzelâ ačyščèn′nâ Ìzraìlâ, ì na ǔsë, što robìcca ǔ dome Boga našaga.

33. І кінулі мы жэрабі пра дастаўку дроў, сьвятары, лявіты і люд, калі якому пакаленьню нашаму ў назначаны час, год у год, прывозіць іх да дома Бога нашага, каб яны гарэлі на ахвярніку Госпада Бога нашага паводле напісанага ў законе.

Ì kìnulì my žèrabì pra dastaǔku droǔ, s′vâtary, lâvìty ì lûd, kalì âkomu pakalen′nû našamu ǔ naznačany čas, god u god, pryvozìc′ ìh da doma Boga našaga, kab âny garèlì na ahvârnìku Gospada Boga našaga pavodle napìsanaga ǔ zakone.

34. І абавязаліся мы кожны год прыносіць у дом Гасподні пачаткі зь зямлі нашай і пачаткі ўсякіх пладоў з усяго дрэва;

Ì abavâzalìsâ my kožny god prynosìc′ u dom Gaspodnì pačatkì z′ zâmlì našaj ì pačatkì ǔsâkìh pladoǔ z usâgo drèva;

35. таксама прыводзіць у дом Бога нашага да сьвятароў, якія служаць у доме Бога нашага, першынцаў з сыноў нашых і з быдла нашага, як напісана ў законе, і першароднае ад буйнога і дробнага быдла нашага.

taksama pryvodzìc′ u dom Boga našaga da s′vâtaroǔ, âkìâ služac′ u dome Boga našaga, peršyncaǔ z synoǔ našyh ì z bydla našaga, âk napìsana ǔ zakone, ì peršarodnae ad bujnoga ì drobnaga bydla našaga.

36. І пачаткі з молатага хлеба нашага і прынашэньняў нашых, і пладоў з усякага дрэва, віна і алею мы будзем дастаўляць сьвятарам у кладоўкі пры доме Бога нашага і дзесяціну зь зямлі нашай лявітам. Яны, лявіты, будуць браць дзесяціну ва ўсіх гарадах, дзе ў нас земляробства.

Ì pačatkì z molataga hleba našaga ì prynašèn′nâǔ našyh, ì pladoǔ z usâkaga drèva, vìna ì aleû my budzem dastaǔlâc′ s′vâtaram u kladoǔkì pry dome Boga našaga ì dzesâcìnu z′ zâmlì našaj lâvìtam. Âny, lâvìty, buduc′ brac′ dzesâcìnu va ǔsìh garadah, dze ǔ nas zemlârobstva.

37. Пры лявітах, калі яны будуць браць лявіцкую дзесяціну, будзе прысутны сьвятар, сын Аарона, каб лявіты дзесяціну з сваіх дзесяцінаў вазілі ў дом Бога нашага ў пакоі, аддзеленыя ад кладоўкі,

Pry lâvìtah, kalì âny buduc′ brac′ lâvìckuû dzesâcìnu, budze prysutny s′vâtar, syn Aarona, kab lâvìty dzesâcìnu z svaìh dzesâcìnaǔ vazìlì ǔ dom Boga našaga ǔ pakoì, addzelenyâ ad kladoǔkì,

38. бо ў гэтыя пакоі як сыны Ізраілевыя, так і лявіты павінны дастаўляць прынашэньні ў дарунак: хлеб, віно і алей. Так сьвятыя сасуды і службіты-сьвятары і брамнікі і сьпевакі. І мы не пакінем дома Бога нашага.

bo ǔ gètyâ pakoì âk syny Ìzraìlevyâ, tak ì lâvìty pavìnny dastaǔlâc′ prynašèn′nì ǔ darunak: hleb, vìno ì alej. Tak s′vâtyâ sasudy ì službìty-s′vâtary ì bramnìkì ì s′pevakì. Ì my ne pakìnem doma Boga našaga.

11 Кіраўнік

1. І жылі начальнікі народу ў Ерусаліме, а астатнія з народу кідалі жэрабя, каб адна зь дзесяці частак іх ішла на жыхарства ў сьвяты горад Ерусалім, а дзевяць заставаліся ў іншых гарадах.

Ì žylì načal′nìkì narodu ǔ Erusalìme, a astatnìâ z narodu kìdalì žèrabâ, kab adna z′ dzesâcì častak ìh ìšla na žyharstva ǔ s′vâty gorad Erusalìm, a dzevâc′ zastavalìsâ ǔ ìnšyh garadah.

2. І дабраславіў народ усіх, якія з добрай волі згадзіліся жыць у Ерусаліме.

Ì dabraslavìǔ narod usìh, âkìâ z dobraj volì zgadzìlìsâ žyc′ u Erusalìme.

3. Вось узначальцы краіны, якія жылі ў Ерусаліме, - а ў гарадах Юдэі жылі, кожны ў сваім валоданьні, па гарадах сваіх: Ізраільцяне, сьвятары, лявіты і нэтынэі і сыны рабоў Саламонавых;

Vos′ uznačal′cy kraìny, âkìâ žylì ǔ Erusalìme, - a ǔ garadah Ûdèì žylì, kožny ǔ svaìm valodan′nì, pa garadah svaìh: Ìzraìl′câne, s′vâtary, lâvìty ì nètynèì ì syny raboǔ Salamonavyh;

4. у Ерусаліме жылі з сыноў Юды і з сыноў Веньяміна. З сыноў Юды: Атая, сын Узіі, сын Захарыя, сын Амарыі, сын Сафатыі, сын Малелеіла, з сыноў Фарэса,

u Erusalìme žylì z synoǔ Ûdy ì z synoǔ Ven′âmìna. Z synoǔ Ûdy: Ataâ, syn Uzìì, syn Zaharyâ, syn Amaryì, syn Safatyì, syn Maleleìla, z synoǔ Farèsa,

5. і Маасэя, сын Варуха, сын Калхазэя, сын Хазаі, сын Адаі, сын Ёярыва, сын Захарыя, сын Шылонія.

ì Maasèâ, syn Varuha, syn Kalhazèâ, syn Hazaì, syn Adaì, syn Ëâryva, syn Zaharyâ, syn Šylonìâ.

6. Усіх сыноў Фарэса, якія жылі ў Ерусаліме, чатырыста шасьцьдзясят восем, людзі выдатныя.

Usìh synoǔ Farèsa, âkìâ žylì ǔ Erusalìme, čatyrysta šas′c′dzâsât vosem, lûdzì vydatnyâ.

7. І вось сыны Веньяміна: Салу, сын Мэшулама, сын Ёэда, сын Фэдаі, сын Калаі, сын Маасэі, сын Ітыіла, сын Ісаі,

Ì vos′ syny Ven′âmìna: Salu, syn Mèšulama, syn Ëèda, syn Fèdaì, syn Kalaì, syn Maasèì, syn Ìtyìla, syn Ìsaì,

8. і за ім Габай, Салай - дзевяцьсот дваццаць восем.

ì za ìm Gabaj, Salaj - dzevâc′sot dvaccac′ vosem.

9. Ёіль, сын Зіхры, быў начальнікам над імі, а Юда, сын Сэнуі, быў другі над горадам.

Ëìl′, syn Zìhry, byǔ načal′nìkam nad ìmì, a Ûda, syn Sènuì, byǔ drugì nad goradam.

10. Са сьвятароў: Едая, сын Ёярыва, Яхін.

Sa s′vâtaroǔ: Edaâ, syn Ëâryva, Âhìn.

11. Сэрая, сын Хэлкіі, сын Мэшулама, сын Садока, сын Мэраёта, сын Ахітува, начальнік у доме Божым,

Sèraâ, syn Hèlkìì, syn Mèšulama, syn Sadoka, syn Mèraëta, syn Ahìtuva, načal′nìk u dome Božym,

12. і браты іхнія, якія правілі службу ў доме Божым - васямсот дваццаць два; і Адая, сын Ерахама, сына Фэлаліі, сын Амцыя, сын Захарыя, сын Пашхура, сын Малхіі

ì braty ìhnìâ, âkìâ pravìlì službu ǔ dome Božym - vasâmsot dvaccac′ dva; ì Adaâ, syn Erahama, syna Fèlalìì, syn Amcyâ, syn Zaharyâ, syn Pašhura, syn Malhìì

13. і браты ягоныя, узначальцы пакаленьняў - дзьвесьце сорак два; і Амашсай, сын Азарыіла, сын Ахая, сын Мэшылэмота, сын Імэра,

ì braty âgonyâ, uznačal′cy pakalen′nâǔ - dz′ves′ce sorak dva; ì Amašsaj, syn Azaryìla, syn Ahaâ, syn Mèšylèmota, syn Ìmèra,

14. і браты ягоныя, людзі выдатныя - сто дваццаць восем. Начальнікам над імі быў Заўдыіл, сын Гагэдаліма.

ì braty âgonyâ, lûdzì vydatnyâ - sto dvaccac′ vosem. Načal′nìkam nad ìmì byǔ Zaǔdyìl, syn Gagèdalìma.

15. А зь лявітаў: Шэмая, сын Хашува, сын Азрыкама, сын Хашавіі, сын Вунія,

A z′ lâvìtaǔ: Šèmaâ, syn Hašuva, syn Azrykama, syn Hašavìì, syn Vunìâ,

16. і Шаўтай, і Ёзавад з узначальцаў лявітаў па зьнешніх справах дома Божага,

ì Šaǔtaj, ì Ëzavad z uznačal′caǔ lâvìtaǔ pa z′nešnìh spravah doma Božaga,

17. і Матанія, сын Міхі, сын Заўдыя, сын Асафа, галоўны пачынальнік славаслоўя пры малітве, і Бакбукія, другі пасьля яго, і Аўда, сын Шамуя, сын Галала, сын Ідытуна.

ì Matanìâ, syn Mìhì, syn Zaǔdyâ, syn Asafa, galoǔny pačynal′nìk slavasloǔâ pry malìtve, ì Bakbukìâ, drugì pas′lâ âgo, ì Aǔda, syn Šamuâ, syn Galala, syn Ìdytuna.

18. Усіх лявітаў у сьвятым горадзе дзьвесьце восемдзесят чатыры.

Usìh lâvìtaǔ u s′vâtym goradze dz′ves′ce vosemdzesât čatyry.

19. А брамнікі: Акуў, Талмон і браты іхнія, якія трымалі варту каля брамы - сто семдзесят два.

A bramnìkì: Akuǔ, Talmon ì braty ìhnìâ, âkìâ trymalì vartu kalâ bramy - sto semdzesât dva.

20. Астатнія Ізраільцяне, сьвятары, лявіты жылі ва ўсіх гарадах Юдэі, кожны ў сваім удзеле.

Astatnìâ Ìzraìl′câne, s′vâtary, lâvìty žylì va ǔsìh garadah Ûdèì, kožny ǔ svaìm udzele.

21. А нэтынэі жылі ў Афэле; над нэтынэямі Цыха і Гішфа.

A nètynèì žylì ǔ Afèle; nad nètynèâmì Cyha ì Gìšfa.

22. Начальнікам над лявітамі ў Ерусаліме былі Узій, сын Ванія, сын Хашавіі, сын Матаніі, сын Міхі, з сыноў Асафавых, якія былі сьпевакамі пры служэньні ў доме Божым,

Načal′nìkam nad lâvìtamì ǔ Erusalìme bylì Uzìj, syn Vanìâ, syn Hašavìì, syn Matanìì, syn Mìhì, z synoǔ Asafavyh, âkìâ bylì s′pevakamì pry služèn′nì ǔ dome Božym,

23. бо ад цара быў пра іх адмысловы загад, і назначана было на кожны дзень сьпевакам пэўнае ўтрыманьне.

bo ad cara byǔ pra ìh admyslovy zagad, ì naznačana bylo na kožny dzen′ s′pevakam pèǔnae ǔtryman′ne.

24. І Пэтахія, сын Мэшэзавэда, з сыноў Зары, сына Юды, быў давераны ад цара па ўсякіх справах, якія датычыліся народу.

Ì Pètahìâ, syn Mèšèzavèda, z synoǔ Zary, syna Ûdy, byǔ daverany ad cara pa ǔsâkìh spravah, âkìâ datyčylìsâ narodu.

25. З тых, што жылі ў вёсках, на палях сваіх, сыны Юды жылі ў Кірыят-Арбе і залежных ад іх гарадах, у Дывоне і залежных ад іх гарадах, у Екаўцэіле і сёлах яго,

Z tyh, što žylì ǔ vëskah, na palâh svaìh, syny Ûdy žylì ǔ Kìryât-Arbe ì zaležnyh ad ìh garadah, u Dyvone ì zaležnyh ad ìh garadah, u Ekaǔcèìle ì sëlah âgo,

26. у Ешуе, у Маладзе і ў Бэт-Палеце,

u Ešue, u Maladze ì ǔ Bèt-Palece,

27. у Хацар-Шуале, у Вірсавіі і залежных ад яе гарадах,

u Hacar-Šuale, u Vìrsavìì ì zaležnyh ad âe garadah,

28. у Сэкелазе, у Мэхоне і залежных ад яе гарадах,

u Sèkelaze, u Mèhone ì zaležnyh ad âe garadah,

29. у Эн-Рымоне, у Цоры і ў Ярмуце,

u Èn-Rymone, u Cory ì ǔ Ârmuce,

30. у Занаасе, Адаламе і вёсках іх, у Лахісе і на палях яго, у Азэцы і залежных ад яе гарадах. Яны разьмясьціліся ад Вірсавіі і да даліны Эномавай.

u Zanaase, Adalame ì vëskah ìh, u Lahìse ì na palâh âgo, u Azècy ì zaležnyh ad âe garadah. Âny raz′mâs′cìlìsâ ad Vìrsavìì ì da dalìny Ènomavaj.

31. Сыны Веньямінавыя, пачынаючы ад Гевы, у Міхмасе, Гае, у Вэтылі і залежных ад яго гарадах,

Syny Ven′âmìnavyâ, pačynaûčy ad Gevy, u Mìhmase, Gae, u Vètylì ì zaležnyh ad âgo garadah,

32. у Анатоце, Нове, Ананіі,

u Anatoce, Nove, Ananìì,

33. Гацоры, Раме, Гітаіме,

Gacory, Rame, Gìtaìme,

34. Хадыдзе, Цэваіме, Нэвалаце,

Hadydze, Cèvaìme, Nèvalace,

35. Лодзе, Она, у даліне Харашыме.

Lodze, Ona, u dalìne Harašyme.

36. І лявіты мелі жытло сваё ў дзялянках Юды і Веньяміна.

Ì lâvìty melì žytlo svaë ǔ dzâlânkah Ûdy ì Ven′âmìna.

12 Кіраўнік

1. Вось сьвятары і лявіты, якія прыйшлі з Зарававэлем, сынам Салатыілавым, і зь Ісусам: Сэрая, Ерамія, Эзра,

Vos′ s′vâtary ì lâvìty, âkìâ pryjšlì z Zaravavèlem, synam Salatyìlavym, ì z′ Ìsusam: Sèraâ, Eramìâ, Èzra,

2. Амарыя, Малух, Хатуш,

Amaryâ, Maluh, Hatuš,

3. Шэханія, Рэхум, Мэрэмот,

Šèhanìâ, Rèhum, Mèrèmot,

4. Іда, Гінэтой, Авія,

Ìda, Gìnètoj, Avìâ,

5. Міямін, Маадыя, Вілга,

Mìâmìn, Maadyâ, Vìlga,

6. Шэмая, Ёярыў, Едая,

Šèmaâ, Ëâryǔ, Edaâ,

7. Салу, Амок, Хэлкія, Едая. Гэта ўзначальцы сьвятароў і браты іхнія ў дні Ісуса.

Salu, Amok, Hèlkìâ, Edaâ. Gèta ǔznačal′cy s′vâtaroǔ ì braty ìhnìâ ǔ dnì Ìsusa.

8. А лявіты: Ісус, Бінуй, Кадмііл, Шэрэвія, Юда, Матанія, галоўны пры славаслоўі, ён і браты ягоныя,

A lâvìty: Ìsus, Bìnuj, Kadmììl, Šèrèvìâ, Ûda, Matanìâ, galoǔny pry slavasloǔì, ën ì braty âgonyâ,

9. і Бакбукія і Уній, браты іхнія, разам зь імі адказныя за варту.

ì Bakbukìâ ì Unìj, braty ìhnìâ, razam z′ ìmì adkaznyâ za vartu.

10. Ісус спарадзіў Ёакіма, Ёакім спарадзіў Эльяшыва, Эльяшыў спарадзіў Ёяду,

Ìsus sparadzìǔ Ëakìma, Ëakìm sparadzìǔ Èl′âšyva, Èl′âšyǔ sparadzìǔ Ëâdu,

11. Ёяда спарадзіў Ёнатана, Ёнатан спарадзіў Ядуя.

Ëâda sparadzìǔ Ënatana, Ënatan sparadzìǔ Âduâ.

12. У дні Ёакіма былі сьвятары, узначальцы пакаленьняў: з дому Сэраі Мэрая, з дому Ераміі Хананія,

U dnì Ëakìma bylì s′vâtary, uznačal′cy pakalen′nâǔ: z domu Sèraì Mèraâ, z domu Eramìì Hananìâ,

13. з дому Эздры Мэшулам, з дому Амарыі Ёханан,

z domu Èzdry Mèšulam, z domu Amaryì Ëhanan,

14. з дому Мэліху Ёнатан, з дому Шэваніі Язэп,

z domu Mèlìhu Ënatan, z domu Šèvanìì Âzèp,

15. з дому Харыма Адна, з дому Мэраёта Хэдкія,

z domu Haryma Adna, z domu Mèraëta Hèdkìâ,

16. з дому Іда Захарыя, з дому Гінэтона Мэшулам,

z domu Ìda Zaharyâ, z domu Gìnètona Mèšulam,

17. з дому Авіі Захрый, з дому Міньяміна, з дому Маадыі Пілтай,

z domu Avìì Zahryj, z domu Mìn′âmìna, z domu Maadyì Pìltaj,

18. з дому Вілгі Шамуй, з дому Шэмаі Ёнатан,

z domu Vìlgì Šamuj, z domu Šèmaì Ënatan,

19. з дому Ёярыва, з дому Едаі Узій,

z domu Ëâryva, z domu Edaì Uzìj,

20. з дому Салая Калай, з дому Амока Эвэр,

z domu Salaâ Kalaj, z domu Amoka Èvèr,

21. з дому Хэлкіі Хашавія, з дому Едаі Натанаіл.

z domu Hèlkìì Hašavìâ, z domu Edaì Natanaìl.

22. Лявіты, узначальцы пакаленьняў, унесены ў запіс у дні Эльяшыва, Ёяды, Ёханана і Ядуя, і таксама сьвятары ў валадараньне Дарыя Персідскага.

Lâvìty, uznačal′cy pakalen′nâǔ, uneseny ǔ zapìs u dnì Èl′âšyva, Ëâdy, Ëhanana ì Âduâ, ì taksama s′vâtary ǔ valadaran′ne Daryâ Persìdskaga.

23. Сыны Лявія, узначальцы пакаленьняў, упісаны ў летапісы да дзён Ёханана, сына Эльяшыва.

Syny Lâvìâ, uznačal′cy pakalen′nâǔ, upìsany ǔ letapìsy da dzën Ëhanana, syna Èl′âšyva.

24. Узначальцы лявітаў: Хашавія, Шэрэвія і Ісус, сын Кадмііла, і браты іхнія, пры іх пастаўленыя дзеля праслаўленьня пры падзякаваньнях, паводле ўстанаўленьня Давіда, чалавека Божага - зьмена за зьменаю.

Uznačal′cy lâvìtaǔ: Hašavìâ, Šèrèvìâ ì Ìsus, syn Kadmììla, ì braty ìhnìâ, pry ìh pastaǔlenyâ dzelâ praslaǔlen′nâ pry padzâkavan′nâh, pavodle ǔstanaǔlen′nâ Davìda, čalaveka Božaga - z′mena za z′menaû.

25. Матанія, Бакбукія, Авадыя, Мэшулам, Талмон, Акуў - вартавыя, брамнікі на варце каля парогаў брамных.

Matanìâ, Bakbukìâ, Avadyâ, Mèšulam, Talmon, Akuǔ - vartavyâ, bramnìkì na varce kalâ parogaǔ bramnyh.

26. Яны былі ў дні Ёакіма, сына Ісусавага, сына Ёсэдэкавага, і ў дні начальніка вобласьці і кніжніка Эздры, сьвятара.

Âny bylì ǔ dnì Ëakìma, syna Ìsusavaga, syna Ësèdèkavaga, ì ǔ dnì načal′nìka voblas′cì ì knìžnìka Èzdry, s′vâtara.

27. Пры асьвячэньні сьцяны Ерусалімскай запатрабавалі лявітаў з усіх мясьцінаў іхніх, загадваючы ім прыйсьці ў Ерусалім дзеля ўчыненьня асьвячэньня і радаснага сьвята з праслаўленьнямі і песьнямі пад гукі кімвалаў, псалтыроў і гусьляў.

Pry as′vâčèn′nì s′câny Erusalìmskaj zapatrabavalì lâvìtaǔ z usìh mâs′cìnaǔ ìhnìh, zagadvaûčy ìm pryjs′cì ǔ Erusalìm dzelâ ǔčynen′nâ as′vâčèn′nâ ì radasnaga s′vâta z praslaǔlen′nâmì ì pes′nâmì pad gukì kìmvalaǔ, psaltyroǔ ì gus′lâǔ.

28. І сабраліся сыны сьпевакоў з акругі Ерусалімскай і зь сёлаў Нэтафацкіх,

Ì sabralìsâ syny s′pevakoǔ z akrugì Erusalìmskaj ì z′ sëlaǔ Nètafackìh,

29. і з Бэт-Гагілгала, і з палёў Гевы і Азмавэта, бо сьпевакі пабудавалі сабе вёскі ў навакольлі Ерусаліма.

ì z Bèt-Gagìlgala, ì z palëǔ Gevy ì Azmavèta, bo s′pevakì pabudavalì sabe vëskì ǔ navakol′lì Erusalìma.

30. І ачысьціліся сьвятары і лявіты, і ачысьцілі народ і браму і сьцяну.

Ì ačys′cìlìsâ s′vâtary ì lâvìty, ì ačys′cìlì narod ì bramu ì s′cânu.

31. Тады я павёў начальнікаў у Юдэі на сьцяну і паставіў два вялікія хоры на чале шэсьця, і адзін зь іх ішоў з правага боку сьцяны да Гнаявое брамы.

Tady â pavëǔ načal′nìkaǔ u Ûdèì na s′cânu ì pastavìǔ dva vâlìkìâ hory na čale šès′câ, ì adzìn z′ ìh ìšoǔ z pravaga boku s′câny da Gnaâvoe bramy.

32. За імі ішоў Гашая і палавіна начальнікаў у Юдэі,

Za ìmì ìšoǔ Gašaâ ì palavìna načal′nìkaǔ u Ûdèì,

33. Азарыя, Эздра і Мэшулам,

Azaryâ, Èzdra ì Mèšulam,

34. Юда і Веньямін, і Шэмая і Ерамія,

Ûda ì Ven′âmìn, ì Šèmaâ ì Eramìâ,

35. а з сыноў сьвятаровых з трубамі: Захарыя, сын Ёнатана, сын Шэмаі, сын Матаніі, сын Міхея, сын Закхура, сын Асафа,

a z synoǔ s′vâtarovyh z trubamì: Zaharyâ, syn Ënatana, syn Šèmaì, syn Matanìì, syn Mìheâ, syn Zakhura, syn Asafa,

36. і браты ягоныя: Шэмая, Азарыіл, Мілалай, Гілалай, Маай, Натанаіл, Юда і Хананій з музычнымі спарудамі Давіда, чалавека Божага.

ì braty âgonyâ: Šèmaâ, Azaryìl, Mìlalaj, Gìlalaj, Maaj, Natanaìl, Ûda ì Hananìj z muzyčnymì sparudamì Davìda, čalaveka Božaga.

37. Каля брамы Крыніцы, насупраць іх, яны падняліся па прыступках горада Давідавага па лесьвіцы, якая вяла на сьцяну вышэй дома Давідавага, да Вадзяное брамы на ўсход.

Kalâ bramy Krynìcy, nasuprac′ ìh, âny padnâlìsâ pa prystupkah gorada Davìdavaga pa les′vìcy, âkaâ vâla na s′cânu vyšèj doma Davìdavaga, da Vadzânoe bramy na ǔshod.

38. Другі хор ішоў насупраць іх, і за ім я і палавіна народу, па сьцяне ад Пячной вежы і да шырокай сьцяны,

Drugì hor ìšoǔ nasuprac′ ìh, ì za ìm â ì palavìna narodu, pa s′câne ad Pâčnoj vežy ì da šyrokaj s′câny,

39. і ад брамы Яфрэмавай, міма старое брамы і брамы Рыбнай і брамы Хананэла і брамы Мэа, да Авечае брамы, і спыніліся каля брамы Цямнічнай.

ì ad bramy Âfrèmavaj, mìma staroe bramy ì bramy Rybnaj ì bramy Hananèla ì bramy Mèa, da Avečae bramy, ì spynìlìsâ kalâ bramy Câmnìčnaj.

40. Потым абодва хоры сталі каля дома Божага, і я і палавіна начальнікаў са мною,

Potym abodva hory stalì kalâ doma Božaga, ì â ì palavìna načal′nìkaǔ sa mnoû,

41. і сьвятары: Эльякім, Маасэя, Міньямін, Міхей, Эльёэнай, Захарыя, Хананія з трубамі,

ì s′vâtary: Èl′âkìm, Maasèâ, Mìn′âmìn, Mìhej, Èl′ëènaj, Zaharyâ, Hananìâ z trubamì,

42. і Маасэя і Шэмая, і Элеазар і Узій, і Ёханан і Малхія, і Элам і Эзэр. І сьпявалі сьпевакі гучна; галоўны ў іх быў Ізрахія.

ì Maasèâ ì Šèmaâ, ì Èleazar ì Uzìj, ì Ëhanan ì Malhìâ, ì Èlam ì Èzèr. Ì s′pâvalì s′pevakì gučna; galoǔny ǔ ìh byǔ Ìzrahìâ.

43. І прыносілі ў той дзень вялікія ахвяры і весяліліся, бо Бог даў ім вялікую радасьць. Весяліліся і жанчыны і дзеці, і весялосьць Ерусаліма далёка было чуваць.

Ì prynosìlì ǔ toj dzen′ vâlìkìâ ahvâry ì vesâlìlìsâ, bo Bog daǔ ìm vâlìkuû radas′c′. Vesâlìlìsâ ì žančyny ì dzecì, ì vesâlos′c′ Erusalìma dalëka bylo čuvac′.

44. У той самы дзень прыстаўлены былі людзі да кладовых пакояў для прынашэньняў пачаткаў і дзесяцінаў, каб зьбіраць з палёў пры гарадах часткі, пакладзеныя законам для сьвятароў і лявітаў, бо Юдэям радасна было глядзець на сьвятароў і лявітаў, якія стаялі,

U toj samy dzen′ prystaǔleny bylì lûdzì da kladovyh pakoâǔ dlâ prynašèn′nâǔ pačatkaǔ ì dzesâcìnaǔ, kab z′bìrac′ z palëǔ pry garadah častkì, pakladzenyâ zakonam dlâ s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ, bo Ûdèâm radasna bylo glâdzec′ na s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ, âkìâ staâlì,

45. якія правілі службу Богу свайму і дзеі ачышчэньня і былі сьпевакамі і брамнікамі паводле ўстанаўленьня Давіда і сына яго Саламона.

âkìâ pravìlì službu Bogu svajmu ì dzeì ačyščèn′nâ ì bylì s′pevakamì ì bramnìkamì pavodle ǔstanaǔlen′nâ Davìda ì syna âgo Salamona.

46. Бо здаўна ў дні Давіда і Асафа былі ўстаноўлены ўзначальцы сьпевакоў і песьні Богу, пахвальныя і падзякавальныя.

Bo zdaǔna ǔ dnì Davìda ì Asafa bylì ǔstanoǔleny ǔznačal′cy s′pevakoǔ ì pes′nì Bogu, pahval′nyâ ì padzâkaval′nyâ.

47. Усе Ізраільцяне ў дні Зарававэля і ў дні давалі часткі сьпевакам і брамнікам на кожны дзень і аддавалі сьвятыні лявітам, а лявіты аддавалі сьвятыні сынам Аарона.

Use Ìzraìl′câne ǔ dnì Zaravavèlâ ì ǔ dnì davalì častkì s′pevakam ì bramnìkam na kožny dzen′ ì addavalì s′vâtynì lâvìtam, a lâvìty addavalì s′vâtynì synam Aarona.

13 Кіраўнік

1. У той дзень чытана было з кнігі Майсеевай уголас народу і знойдзена напісанае ў ёй: Аманіцянін і Маавіцянін ня можа ўвайсьці ў супольства Божае вавек,

U toj dzen′ čytana bylo z knìgì Majseevaj ugolas narodu ì znojdzena napìsanae ǔ ëj: Amanìcânìn ì Maavìcânìn nâ moža ǔvajs′cì ǔ supol′stva Božae vavek,

2. бо яны ня сустрэлі сыноў Ізраіля з хлебам і вадою і нанялі супроць Яго Валаама, каб праклясьці яго, але Бог наш абярнуў праклён у дабраславеньне.

bo âny nâ sustrèlì synoǔ Ìzraìlâ z hlebam ì vadoû ì nanâlì suproc′ Âgo Valaama, kab praklâs′cì âgo, ale Bog naš abârnuǔ praklën u dabraslaven′ne.

3. Пачуўшы гэты закон, яны аддзялілі ўсё іншапляменнае ад Ізраіля.

Pačuǔšy gèty zakon, âny addzâlìlì ǔsë ìnšaplâmennae ad Ìzraìlâ.

4. А найперш сьвятар Эльяшыў, прыстаўлены да пакояў пры доме Бога нашага, блізкі сваяк Товіі,

A najperš s′vâtar Èl′âšyǔ, prystaǔleny da pakoâǔ pry dome Boga našaga, blìzkì svaâk Tovìì,

5. падрыхтаваў яму вялікі пакой, у які раней клалі хлебнае прынашэньне, ладан і посуд, і дзесяціны хлеба, віна і алею, вызначаныя законам лявітам, сьпевакам і брамнікам, і прынашэньні сьвятарам.

padryhtavaǔ âmu vâlìkì pakoj, u âkì ranej klalì hlebnae prynašèn′ne, ladan ì posud, ì dzesâcìny hleba, vìna ì aleû, vyznačanyâ zakonam lâvìtam, s′pevakam ì bramnìkam, ì prynašèn′nì s′vâtaram.

6. Калі ўсё гэта адбывалася, я ня быў у Ерусаліме, бо ў дваццаць другім годзе Вавілонскага цара Артаксэркса я хадзіў да цара, і празь некалькі дзён зноў выпрасіўся ў цара.

Kalì ǔsë gèta adbyvalasâ, â nâ byǔ u Erusalìme, bo ǔ dvaccac′ drugìm godze Vavìlonskaga cara Artaksèrksa â hadzìǔ da cara, ì praz′ nekal′kì dzën znoǔ vyprasìǔsâ ǔ cara.

7. Калі я прыйшоў у Ерусалім і даведаўся пра благую справу, якую ўчыніў Эльяшыў, падрыхтаваўшы Товію пакой на дварах дома Божага,

Kalì â pryjšoǔ u Erusalìm ì davedaǔsâ pra blaguû spravu, âkuû ǔčynìǔ Èl′âšyǔ, padryhtavaǔšy Tovìû pakoj na dvarah doma Božaga,

8. тады мне было вельмі непрыемна, і я выкінуў усе хатнія рэчы Товіі прэч з пакоя

tady mne bylo vel′mì nepryemna, ì â vykìnuǔ use hatnìâ rèčy Tovìì prèč z pakoâ

9. і сказаў, каб ачысьцілі пакоі, і загадаў зноў унесьці туды посуд дома Божага, хлебнае прынашэньне і ладан.

ì skazaǔ, kab ačys′cìlì pakoì, ì zagadaǔ znoǔ unes′cì tudy posud doma Božaga, hlebnae prynašèn′ne ì ladan.

10. Яшчэ даведаўся я, што лявіты і сьпевакі, якія рабілі сваю справу, разьбегліся, кожны на сваё поле.

Âščè davedaǔsâ â, što lâvìty ì s′pevakì, âkìâ rabìlì svaû spravu, raz′beglìsâ, kožny na svaë pole.

11. І зрабіў за гэта вымову начальнікам і сказаў: навошта пакінуты намі дом Божы? І я сабраў іх і паставіў іх на месца іхняе.

Ì zrabìǔ za gèta vymovu načal′nìkam ì skazaǔ: navošta pakìnuty namì dom Božy? Ì â sabraǔ ìh ì pastavìǔ ìh na mesca ìhnâe.

12. І ўсе Юдэі пачалі прыносіць дзесяціны хлеба, віна і алею ў кладоўкі.

Ì ǔse Ûdèì pačalì prynosìc′ dzesâcìny hleba, vìna ì aleû ǔ kladoǔkì.

13. І прыставіў я да кладовак Шэлэмію сьвятара і Садока кніжніка і Фэдаю зь лявітаў, і пры іх Ханана, сына Закхура, сына Мэтаніі, бо яны лічыліся вернымі. І на іх ускладзена раздаваць часткі братам сваім.

Ì prystavìǔ â da kladovak Šèlèmìû s′vâtara ì Sadoka knìžnìka ì Fèdaû z′ lâvìtaǔ, ì pry ìh Hanana, syna Zakhura, syna Mètanìì, bo âny lìčylìsâ vernymì. Ì na ìh uskladzena razdavac′ častkì bratam svaìm.

14. Спамяні мяне за гэта, Божа мой, і ня згладзь руплівых дзеяў маіх, якія я рабіў дзеля дому Бога майго і дзеля служэньня пры ім!

Spamânì mâne za gèta, Boža moj, ì nâ zgladz′ ruplìvyh dzeâǔ maìh, âkìâ â rabìǔ dzelâ domu Boga majgo ì dzelâ služèn′nâ pry ìm!

15. У тыя дні я ўбачыў у Юдэі, што ў суботу топчуць чавілы, возяць снапы і наўючваюць аслоў віном, вінаградам, смоквамі і ўсялякім грузам, і вязуць у суботні дзень у Ерусалім. І я строга выгаварыў ім таго ж самага дня, калі яны прадавалі страўнае.

U tyâ dnì â ǔbačyǔ u Ûdèì, što ǔ subotu topčuc′ čavìly, vozâc′ snapy ì naǔûčvaûc′ asloǔ vìnom, vìnagradam, smokvamì ì ǔsâlâkìm gruzam, ì vâzuc′ u subotnì dzen′ u Erusalìm. Ì â stroga vygavaryǔ ìm tago ž samaga dnâ, kalì âny pradavalì straǔnae.

16. І Тыране жылі ў Юдэі і прывозілі рыбу і ўсялякі тавар і прадавалі ў суботу жыхарам Юдэі і ў Ерусаліме.

Ì Tyrane žylì ǔ Ûdèì ì pryvozìlì rybu ì ǔsâlâkì tavar ì pradavalì ǔ subotu žyharam Ûdèì ì ǔ Erusalìme.

17. І я зрабіў вымову самым знакамітым зь Юдэяў і сказаў ім: навошта вы робіце такое благоцьце і апаганьваеце дзень суботні?

Ì â zrabìǔ vymovu samym znakamìtym z′ Ûdèâǔ ì skazaǔ ìm: navošta vy robìce takoe blagoc′ce ì apagan′vaece dzen′ subotnì?

18. Ці ня так рабілі бацькі вашыя, і за тое Бог наш навёў на нас і на горад гэты ўсё гэтае бедства? А вы пабольшваеце гнеў Ягоны на Ізраіля, апаганьваючы суботу.

Cì nâ tak rabìlì bac′kì vašyâ, ì za toe Bog naš navëǔ na nas ì na gorad gèty ǔsë gètae bedstva? A vy pabol′švaece gneǔ Âgony na Ìzraìlâ, apagan′vaûčy subotu.

19. Пасьля гэтага, калі зьмяркалася каля брамы Ерусалімскай, перад суботаю, я загадаў замыкаць дзьверы і сказаў, каб не адмыкалі іх да раніцы пасьля суботы. І слуг маіх я ставіў каля брамы, каб ніякая ноша не праходзіла ў дзень суботні.

Pas′lâ gètaga, kalì z′mârkalasâ kalâ bramy Erusalìmskaj, perad subotaû, â zagadaǔ zamykac′ dz′very ì skazaǔ, kab ne admykalì ìh da ranìcy pas′lâ suboty. Ì slug maìh â stavìǔ kalâ bramy, kab nìâkaâ noša ne prahodzìla ǔ dzen′ subotnì.

20. І начавалі гандляры і прадаўцы ўсялякага тавару па-за Ерусалімам раз і два.

Ì načavalì gandlâry ì pradaǔcy ǔsâlâkaga tavaru pa-za Erusalìmam raz ì dva.

21. Але я строга выгаварыў ім і сказаў ім: навошта вы начуеце каля сьцяны? Калі зробіце гэта другім разам, я накладу руку на вас. З таго часу яны ня прыходзілі ў суботу.

Ale â stroga vygavaryǔ ìm ì skazaǔ ìm: navošta vy načuece kalâ s′câny? Kalì zrobìce gèta drugìm razam, â nakladu ruku na vas. Z tago času âny nâ pryhodzìlì ǔ subotu.

22. І сказаў я лявітам, каб яны ачысьціліся і прыйшлі трымаць варту каля брамы, каб сьвяціць дзень суботні. І за гэта спамяні мяне, Божа мой, і пашкадуй мяне зь вялікай літасьці Тваёй!

Ì skazaǔ â lâvìtam, kab âny ačys′cìlìsâ ì pryjšlì trymac′ vartu kalâ bramy, kab s′vâcìc′ dzen′ subotnì. Ì za gèta spamânì mâne, Boža moj, ì paškaduj mâne z′ vâlìkaj lìtas′cì Tvaëj!

23. Яшчэ тымі днямі бачыў я Юдэяў, якія пабралі сабе жонак з Азацянак, Аманіцянак і Маавіцянак;

Âščè tymì dnâmì bačyǔ â Ûdèâǔ, âkìâ pabralì sabe žonak z Azacânak, Amanìcânak ì Maavìcânak;

24. і таму сыны іхнія напалавіну гавораць па-Азоцку, альбо мовай іншых народаў, і ня ўмеюць гаварыць па-Юдэйску.

ì tamu syny ìhnìâ napalavìnu gavorac′ pa-Azocku, al′bo movaj ìnšyh narodaǔ, ì nâ ǔmeûc′ gavaryc′ pa-Ûdèjsku.

25. Я зрабіў за гэта вымову і праклінаў іх, і некаторых з мужоў біў, рваў у іх валасы і заклінаў іх Богам, каб яны не аддавалі дачок сваіх за сыноў іхніх, і ня бралі дачок іхніх за сыноў сваіх і за сябе.

Â zrabìǔ za gèta vymovu ì praklìnaǔ ìh, ì nekatoryh z mužoǔ bìǔ, rvaǔ u ìh valasy ì zaklìnaǔ ìh Bogam, kab âny ne addavalì dačok svaìh za synoǔ ìhnìh, ì nâ bralì dačok ìhnìh za synoǔ svaìh ì za sâbe.

26. Ці не празь іх, казаў я, грашыў Саламон, цар Ізраілеў? У многіх народаў ня было такога цара, як ён. Ён быў любімы Богам сваім, і Бог паставіў яго царом над усімі Ізраільцянамі; і аднак жа чужаземныя жонкі ўвялі ў грэх і яго.

Cì ne praz′ ìh, kazaǔ â, grašyǔ Salamon, car Ìzraìleǔ? U mnogìh narodaǔ nâ bylo takoga cara, âk ën. Ën byǔ lûbìmy Bogam svaìm, ì Bog pastavìǔ âgo carom nad usìmì Ìzraìl′cânamì; ì adnak ža čužazemnyâ žonkì ǔvâlì ǔ grèh ì âgo.

27. І ці можна нам чуць пра вас, што вы робіце ўсё гэта вялікае ліха, грэшыце прад Богам нашым, прымаючы ў сужыцьцё чужаземных жонак?

Ì cì možna nam čuc′ pra vas, što vy robìce ǔsë gèta vâlìkae lìha, grèšyce prad Bogam našym, prymaûčy ǔ sužyc′cë čužazemnyh žonak?

28. І з сыноў Ёяды, сына вялікага сьвятара Эльяшыва, адзін быў зяцем Санавалата Хараніта. Я прагнаў яго ад сябе.

Ì z synoǔ Ëâdy, syna vâlìkaga s′vâtara Èl′âšyva, adzìn byǔ zâcem Sanavalata Haranìta. Â pragnaǔ âgo ad sâbe.

29. Спамяні ім, Божа мой, што яны зганьбілі сьвятарства і запавет сьвятарскі і лявіцкі!

Spamânì ìm, Boža moj, što âny zgan′bìlì s′vâtarstva ì zapavet s′vâtarskì ì lâvìckì!

30. Так ачысьціў я іх ад усяго чужаземнага і аднавіў службы сьвятароў і лявітаў, кожнага ў дзеі ягонай,

Tak ačys′cìǔ â ìh ad usâgo čužazemnaga ì adnavìǔ služby s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ, kožnaga ǔ dzeì âgonaj,

31. і дастаўку дроў у прызначаны час і пачаткі. Спамяні мяне, Божа мой, дзеля дабра мне!

ì dastaǔku droǔ u pryznačany čas ì pačatkì. Spamânì mâne, Boža moj, dzelâ dabra mne!

ЭСТЭР ÈSTÈR

1 Кіраўнік

1. І было ў дні Артаксэркса, - гэты Артаксэркс валадарыў над ста дваццацьцю сямю вобласьцямі ад Індыі і да Эфіопіі,

Ì bylo ǔ dnì Artaksèrksa, - gèty Artaksèrks valadaryǔ nad sta dvaccac′cû sâmû voblas′câmì ad Ìndyì ì da Èfìopìì,

2. у той час, як цар Артаксэркс заступіў на царскі трон свой, што ў Сузах, горадзе сталічным,

u toj čas, âk car Artaksèrks zastupìǔ na carskì tron svoj, što ǔ Suzah, goradze stalìčnym,

3. на трэцім годзе свайго валадараньня ён зладзіў гасьціну ўсім князям сваім і тым, што служылі пры ім, галоўным начальнікам войска Персідскага і Мідыйскага і кіраўнікам вобласьцяў сваіх,

na trècìm godze svajgo valadaran′nâ ën zladzìǔ gas′cìnu ǔsìm knâzâm svaìm ì tym, što služylì pry ìm, galoǔnym načal′nìkam vojska Persìdskaga ì Mìdyjskaga ì kìraǔnìkam voblas′câǔ svaìh,

4. паказваючы вялікае багацьце царства свайго і выдатны бляск велічы сваёй шмат дзён, сто восемдзесят дзён.

pakazvaûčy vâlìkae bagac′ce carstva svajgo ì vydatny blâsk velìčy svaëj šmat dzën, sto vosemdzesât dzën.

5. Пасьля заканчэньня гэтых дзён зрабіў цар народу свайму, які быў у сталічным горадзе Сузах, ад вялікага да малога, гасьціну сямідзённую на садовым двары дома царскага.

Pas′lâ zakančèn′nâ gètyh dzën zrabìǔ car narodu svajmu, âkì byǔ u stalìčnym goradze Suzah, ad vâlìkaga da maloga, gas′cìnu sâmìdzënnuû na sadovym dvary doma carskaga.

6. Белая, баваўняная і яхантавага колеру шарсьцяная тканіна, прымацаваная вісоннымі і пурпуровымі шнурамі, вісела на срэбраных колцах і мармуровых слупах.

Belaâ, bavaǔnânaâ ì âhantavaga koleru šars′cânaâ tkanìna, prymacavanaâ vìsonnymì ì purpurovymì šnuramì, vìsela na srèbranyh kolcah ì marmurovyh slupah.

7. Залатыя і срэбныя ложкі былі на памосьце, засланым камянямі зялёнага колеру і мармурам, і перламутрам і камянямі чорнага колеру.

Zalatyâ ì srèbnyâ ložkì bylì na pamos′ce, zaslanym kamânâmì zâlënaga koleru ì marmuram, ì perlamutram ì kamânâmì čornaga koleru.

8. Напоі падаваліся ў залатым посудзе і ў посудзе разнастайным, цаною ў трыццаць тысяч талантаў; і віна царскага было багата, па багацьці цара. Пітво ішло мерна, ніхто не прымушаў, бо цар даў такі загад усім аканомам у доме ягоным, каб рабілі па волі кожнага.

Napoì padavalìsâ ǔ zalatym posudze ì ǔ posudze raznastajnym, canoû ǔ tryccac′ tysâč talantaǔ; ì vìna carskaga bylo bagata, pa bagac′cì cara. Pìtvo ìšlo merna, nìhto ne prymušaǔ, bo car daǔ takì zagad usìm akanomam u dome âgonym, kab rabìlì pa volì kožnaga.

9. А царыца Астынь таксама зладзіла гасьціну жанчынам у царскім доме цара Артаксэркса.

A caryca Astyn′ taksama zladzìla gas′cìnu žančynam u carskìm dome cara Artaksèrksa.

10. На сёмы дзень, калі разьвесялілася сэрца ў цара ад віна, ён сказаў Мэгуману, Бізту, Харбону і Авагту, Зэтару і Каркасу - сямі еўнухам, якія служылі перад абліччам цара Артаксэркса,

Na sëmy dzen′, kalì raz′vesâlìlasâ sèrca ǔ cara ad vìna, ën skazaǔ Mègumanu, Bìztu, Harbonu ì Avagtu, Zètaru ì Karkasu - sâmì eǔnuham, âkìâ služylì perad ablìččam cara Artaksèrksa,

11. каб яны прывялі царыцу Астынь перад аблічча цара, каб паказаць народам і князям прыгажосьць яе; бо яна была вельмі прыгожая.

kab âny pryvâlì carycu Astyn′ perad ablìčča cara, kab pakazac′ narodam ì knâzâm prygažos′c′ âe; bo âna byla vel′mì prygožaâ.

12. Але царыца Астынь не захацела прыйсьці па загадзе цара, абвешчаным празь еўнухаў.

Ale caryca Astyn′ ne zahacela pryjs′cì pa zagadze cara, abveščanym praz′ eǔnuhaǔ.

13. І разгневаўся цар моцна, і шаленства ягонае загарэлася ў ім. І сказаў цар мудрацам, якія памяталі ранейшыя часы, - бо дзеі цара чыніліся перад усімі, хто ведаў закон і права,

Ì razgnevaǔsâ car mocna, ì šalenstva âgonae zagarèlasâ ǔ ìm. Ì skazaǔ car mudracam, âkìâ pamâtalì ranejšyâ časy, - bo dzeì cara čynìlìsâ perad usìmì, hto vedaǔ zakon ì prava,

14. прыбліжаныя да яго тады былі: Каршэна, Шэтар, Адмата, Тарсіс, Мэрэс, Марсэна, Мэмухан - сем князёў Персідскіх і Мідыйскіх, якія маглі бачыць твар цара і сядзелі першыя ў царстве:

pryblìžanyâ da âgo tady bylì: Karšèna, Šètar, Admata, Tarsìs, Mèrès, Marsèna, Mèmuhan - sem knâzëǔ Persìdskìh ì Mìdyjskìh, âkìâ maglì bačyc′ tvar cara ì sâdzelì peršyâ ǔ carstve:

15. што зрабіць па законе з царыцаю Астынь за тое, што яна не зрабіла па слове цара Артаксэркса, абвешчаным празь еўнухаў?

što zrabìc′ pa zakone z carycaû Astyn′ za toe, što âna ne zrabìla pa slove cara Artaksèrksa, abveščanym praz′ eǔnuhaǔ?

16. І сказаў Мамухан перад абліччам цара і князёў: не перад царом адным вінаватая царыца Астынь, а перад усімі князямі і перад усімі народамі, якія па ўсіх вобласьцях цара Артаксэркса;

Ì skazaǔ Mamuhan perad ablìččam cara ì knâzëǔ: ne perad carom adnym vìnavataâ caryca Astyn′, a perad usìmì knâzâmì ì perad usìmì narodamì, âkìâ pa ǔsìh voblas′câh cara Artaksèrksa;

17. бо ўчынак царыцы дойдзе да ўсіх жонак, і яны будуць грэбаваць мужамі сваімі і казаць: цар Артаксэркс загадаў прывесьці царыцу Астынь перад аблічча сваё, а яна не пайшла.

bo ǔčynak carycy dojdze da ǔsìh žonak, ì âny buduc′ grèbavac′ mužamì svaìmì ì kazac′: car Artaksèrks zagadaǔ pryves′cì carycu Astyn′ perad ablìčča svaë, a âna ne pajšla.

18. Цяпер княгіні Персідскія і Мідыйскія, якія пачуюць пра ўчынак царыцы, будуць тое самае казаць усім князям царовым; і пагарды і засмучэньня будзе ўдосыць.

Câper knâgìnì Persìdskìâ ì Mìdyjskìâ, âkìâ pačuûc′ pra ǔčynak carycy, buduc′ toe samae kazac′ usìm knâzâm carovym; ì pagardy ì zasmučèn′nâ budze ǔdosyc′.

19. Калі заўгодзіцца цару, хай выйдзе ад яго царская пастанова і ўпішацца ў законы Персідскія і Мідыйскія і не адмяняецца, пра тое, што Астынь ня будзе ўваходзіць перад аблічча цара Артаксэркса, а царскую годнасьць яе цар перадасьць іншай, якая лепшая за яе.

Kalì zaǔgodzìcca caru, haj vyjdze ad âgo carskaâ pastanova ì ǔpìšacca ǔ zakony Persìdskìâ ì Mìdyjskìâ ì ne admânâecca, pra toe, što Astyn′ nâ budze ǔvahodzìc′ perad ablìčča cara Artaksèrksa, a carskuû godnas′c′ âe car peradas′c′ ìnšaj, âkaâ lepšaâ za âe.

20. Калі пачуюць пра такую пастанову цара, якая разыдзецца па ўсім царстве ягоным, як яно ні вялікае, тады ўсе жонкі будуць шанаваць мужоў сваіх, ад вялікага да малога.

Kalì pačuûc′ pra takuû pastanovu cara, âkaâ razydzecca pa ǔsìm carstve âgonym, âk âno nì vâlìkae, tady ǔse žonkì buduc′ šanavac′ mužoǔ svaìh, ad vâlìkaga da maloga.

21. І заўгоднае было слова гэта ў вачах цара і князёў; і зрабіў цар па слове Мэмухана

Ì zaǔgodnae bylo slova gèta ǔ vačah cara ì knâzëǔ; ì zrabìǔ car pa slove Mèmuhana

22. і паслаў ва ўсе вобласьці цара лісты, пісаныя ў кожную вобласьць пісьмёнамі яе і да кожнага народу на мове яго, каб кожны муж быў гаспадаром у доме сваім, і каб гэта было абвешчана кожнаму на прыроднай мове ягонай.

ì paslaǔ va ǔse voblas′cì cara lìsty, pìsanyâ ǔ kožnuû voblas′c′ pìs′mënamì âe ì da kožnaga narodu na move âgo, kab kožny muž byǔ gaspadarom u dome svaìm, ì kab gèta bylo abveščana kožnamu na pryrodnaj move âgonaj.

2 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага, калі аціх гнеў цара Артаксэркса, ён успомніў пра Астынь і пра тое, што яна зрабіла, і што было вызначана пра яе.

Pas′lâ gètaga, kalì acìh gneǔ cara Artaksèrksa, ën uspomnìǔ pra Astyn′ ì pra toe, što âna zrabìla, ì što bylo vyznačana pra âe.

2. І сказалі хлопчыкі царовыя, якія служылі пры ім: хай бы пашукалі цару маладых прыгожых дзяўчат,

Ì skazalì hlopčykì carovyâ, âkìâ služylì pry ìm: haj by pašukalì caru maladyh prygožyh dzâǔčat,

3. і хай бы назначыў цар назіральнікаў ва ўсе вобласьці свайго царства, якія сабралі б усіх маладых дзяўчат, прыгожых з выгляду, у сталічны горад Сузы, у дом жонак пад нагляд Гегая, царскага еўнуха, ахоўніка жонак, і каб выдавалі ім масьці.

ì haj by naznačyǔ car nazìral′nìkaǔ va ǔse voblas′cì svajgo carstva, âkìâ sabralì b usìh maladyh dzâǔčat, prygožyh z vyglâdu, u stalìčny gorad Suzy, u dom žonak pad naglâd Gegaâ, carskaga eǔnuha, ahoǔnìka žonak, ì kab vydavalì ìm mas′cì.

4. І дзяўчына, якая спадабаецца вачам цара, хай будзе царыцаю замест Астыні. І дагоднае было слова гэтае ў вачах цара, і ён так і зрабіў.

Ì dzâǔčyna, âkaâ spadabaecca vačam cara, haj budze carycaû zamest Astynì. Ì dagodnae bylo slova gètae ǔ vačah cara, ì ën tak ì zrabìǔ.

5. Быў у Сузах, горадзе сталічным, адзін Юдэй, імя яго Мардахэй, сын Яіра, сын Сэмэя, сын Кіса, зь племя Веньямінавага.

Byǔ u Suzah, goradze stalìčnym, adzìn Ûdèj, ìmâ âgo Mardahèj, syn Âìra, syn Sèmèâ, syn Kìsa, z′ plemâ Ven′âmìnavaga.

6. Ён быў пераселены зь Ерусаліма разам з палоннымі, выведзенымі зь Еханіем, царом Юдэйскім, якіх перасяліў Навухаданосар, цар Вавілонскі.

Ën byǔ peraseleny z′ Erusalìma razam z palonnymì, vyvedzenymì z′ Ehanìem, carom Ûdèjskìm, âkìh perasâlìǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì.

7. І быў ён выхавальнікам Гадасы, - яна ж Эстэр, - дачкі дзядзькі яго, бо ня было ў яе ні бацькі, ні маці. Дзяўчына гэтая была прыгожая станам і прыгожая тварам. І пасьля сьмерці бацькі яе, Мардахэй узяў яе да сябе замест дачкі.

Ì byǔ ën vyhaval′nìkam Gadasy, - âna ž Èstèr, - dačkì dzâdz′kì âgo, bo nâ bylo ǔ âe nì bac′kì, nì macì. Dzâǔčyna gètaâ byla prygožaâ stanam ì prygožaâ tvaram. Ì pas′lâ s′mercì bac′kì âe, Mardahèj uzâǔ âe da sâbe zamest dačkì.

8. Калі абвешчаны быў загад цара і ўказ ягоны, і калі сабраныя былі многія дзяўчаты ў сталічны горад Сузы пад нагляд Гегая, тады ўзялі і Эстэр у царскі дом пад нагляд Гегая, ахоўцы жонак.

Kalì abveščany byǔ zagad cara ì ǔkaz âgony, ì kalì sabranyâ bylì mnogìâ dzâǔčaty ǔ stalìčny gorad Suzy pad naglâd Gegaâ, tady ǔzâlì ì Èstèr u carskì dom pad naglâd Gegaâ, ahoǔcy žonak.

9. І спадабалася гэтая дзяўчына вачам ягоным і здабыла ў яго ўпадабаньне, і ён пасьпяшаўся выдаць ёй масьці і ўсё, назначанае ёй, і прыставіў да яе сем дзяўчат, вартых быць пры ёй, з дома царскага, і перамясьціў яе і дзяўчат у лепшае аддзяленьне жаночага дома.

Ì spadabalasâ gètaâ dzâǔčyna vačam âgonym ì zdabyla ǔ âgo ǔpadaban′ne, ì ën pas′pâšaǔsâ vydac′ ëj mas′cì ì ǔsë, naznačanae ëj, ì prystavìǔ da âe sem dzâǔčat, vartyh byc′ pry ëj, z doma carskaga, ì peramâs′cìǔ âe ì dzâǔčat u lepšae addzâlen′ne žanočaga doma.

10. Не гаварыла Эстэр ні пра народ свой, ні пра радство сваё, бо Мардахэй даў ёй загад, каб яна не казала.

Ne gavaryla Èstèr nì pra narod svoj, nì pra radstvo svaë, bo Mardahèj daǔ ëj zagad, kab âna ne kazala.

11. І кожнага дня Мардахэй прыходзіў да двара жаночага дома, каб даведвацца пра здароўе Эстэры і пра тое, што робіцца зь ёю.

Ì kožnaga dnâ Mardahèj pryhodzìǔ da dvara žanočaga doma, kab davedvacca pra zdaroǔe Èstèry ì pra toe, što robìcca z′ ëû.

12. Калі настаў час кожнай дзяўчыне ўваходзіць да цара Артаксэркса, пасьля таго, як дванаццаць месяцаў выконвалася над ёю ўсё, вызначанае жанчынам, - бо столькі часу доўжыліся дні прыціраньняў іхніх: шэсьць месяцаў міравым алеем і шэсьць месяцаў пахошчамі і іншымі прыціркамі жаночымі;

Kalì nastaǔ čas kožnaj dzâǔčyne ǔvahodzìc′ da cara Artaksèrksa, pas′lâ tago, âk dvanaccac′ mesâcaǔ vykonvalasâ nad ëû ǔsë, vyznačanae žančynam, - bo stol′kì času doǔžylìsâ dnì prycìran′nâǔ ìhnìh: šès′c′ mesâcaǔ mìravym aleem ì šès′c′ mesâcaǔ pahoščamì ì ìnšymì prycìrkamì žanočymì;

13. тады дзяўчына выходзіла да цара. Чаго б яна ні патрабавала, ёй давалі ўсё на выхад з жаночага дома ў дом цара

tady dzâǔčyna vyhodzìla da cara. Čago b âna nì patrabavala, ëj davalì ǔsë na vyhad z žanočaga doma ǔ dom cara

14. Увечары яна ўваходзіла і раніцай вярталася ў другі дом жаночы пад нагляд Шаазгаза, царскага еўнуха, вартаўніка наложніц; і ўжо не ўваходзіла да цара, - хіба толькі цар пажадаў бы яе, і яе клікалі б па імені.

Uvečary âna ǔvahodzìla ì ranìcaj vârtalasâ ǔ drugì dom žanočy pad naglâd Šaazgaza, carskaga eǔnuha, vartaǔnìka naložnìc; ì ǔžo ne ǔvahodzìla da cara, - hìba tol′kì car pažadaǔ by âe, ì âe klìkalì b pa ìmenì.

15. Калі настаў час Эстэры, дачкі Амінадава, дзядзькі Мардахэя, які ўзяў яе да сябе замест дачкі, - ісьці да цара; тады яна не прасіла нічога, апрача таго, пра што сказаў ёй Гегай, еўнух царскі, вартаўнік жонак. І здабыла Эстэр прыхільнасьць да сябе ў вачах усіх, хто бачыў яе.

Kalì nastaǔ čas Èstèry, dačkì Amìnadava, dzâdz′kì Mardahèâ, âkì ǔzâǔ âe da sâbe zamest dačkì, - ìs′cì da cara; tady âna ne prasìla nìčoga, aprača tago, pra što skazaǔ ëj Gegaj, eǔnuh carskì, vartaǔnìk žonak. Ì zdabyla Èstèr pryhìl′nas′c′ da sâbe ǔ vačah usìh, hto bačyǔ âe.

16. І ўзялі Эстэр да цара Артаксэркса, у царскі дом ягоны, на дзясятым месяцы, гэта значыць, у месяцы Тэбэце, на сёмым годзе яго валадараньня.

Ì ǔzâlì Èstèr da cara Artaksèrksa, u carskì dom âgony, na dzâsâtym mesâcy, gèta značyc′, u mesâcy Tèbèce, na sëmym godze âgo valadaran′nâ.

17. І пакахаў цар Эстэр больш за ўсіх жонак, і яна здабыла ягонае ўпадабаньне і прыхільнасьць больш за ўсіх дзяўчат; і ён паклаў царскі вянок на галаву яе і зрабіў яе царыцаю замест Астынь.

Ì pakahaǔ car Èstèr bol′š za ǔsìh žonak, ì âna zdabyla âgonae ǔpadaban′ne ì pryhìl′nas′c′ bol′š za ǔsìh dzâǔčat; ì ën paklaǔ carskì vânok na galavu âe ì zrabìǔ âe carycaû zamest Astyn′.

18. І зрабіў цар вялікую гасьціну ўсім князям сваім і тым, хто служыў яму, - гасьціну дзеля Эстэр, і зрабіў ільготу вобласьцям і раздаў дарункі з царскай шчодрасьцю.

Ì zrabìǔ car vâlìkuû gas′cìnu ǔsìm knâzâm svaìm ì tym, hto služyǔ âmu, - gas′cìnu dzelâ Èstèr, ì zrabìǔ ìl′gotu voblas′câm ì razdaǔ darunkì z carskaj ščodras′cû.

19. І калі другім разам сабралі ўсіх дзяўчат, і Мардахэй сядзеў каля брамы царскай,

Ì kalì drugìm razam sabralì ǔsìh dzâǔčat, ì Mardahèj sâdzeǔ kalâ bramy carskaj,

20. Эстэр усё яшчэ не казала пра радство сваё і пра народ свой, як загадаў ёй Мардахэй; а слова Мардахэя Эстэр выконвала і цяпер гэтак сама, як тады, калі была ў яго на выхаваньні.

Èstèr usë âščè ne kazala pra radstvo svaë ì pra narod svoj, âk zagadaǔ ëj Mardahèj; a slova Mardahèâ Èstèr vykonvala ì câper gètak sama, âk tady, kalì byla ǔ âgo na vyhavan′nì.

21. У той час, як Мардахэй сядзеў каля царскай брамы, два царскія еўнухі, Гавата і Тара, якія ахоўвалі парог, раззлаваліся і намышлялі накласьці руку на цара Артаксэркса.

U toj čas, âk Mardahèj sâdzeǔ kalâ carskaj bramy, dva carskìâ eǔnuhì, Gavata ì Tara, âkìâ ahoǔvalì parog, razzlavalìsâ ì namyšlâlì naklas′cì ruku na cara Artaksèrksa.

22. Даведаўшыся пра тое, Мардахэй паведаміў царыцы Эстэр, а Эстэр сказала цару ад імя Мардахэя.

Davedaǔšysâ pra toe, Mardahèj pavedamìǔ carycy Èstèr, a Èstèr skazala caru ad ìmâ Mardahèâ.

23. Справа была дасьледавана і выяўлена праўда, і іх абодвух павесілі на дрэве. І было запісана пра дабрадзейства Мардахэя ў кнізе дзённых запісаў у цара.

Sprava byla das′ledavana ì vyâǔlena praǔda, ì ìh abodvuh pavesìlì na drève. Ì bylo zapìsana pra dabradzejstva Mardahèâ ǔ knìze dzënnyh zapìsaǔ u cara.

3 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага ўзьвялічыў цар Артаксэркс Амана, сына Амадата, Вугэяніна, і ўзьнёс яго і паставіў сядзеньне ягонае вышэй за ўсіх князёў, якія ў яго;

Pas′lâ gètaga ǔz′vâlìčyǔ car Artaksèrks Amana, syna Amadata, Vugèânìna, ì ǔz′nës âgo ì pastavìǔ sâdzen′ne âgonae vyšèj za ǔsìh knâzëǔ, âkìâ ǔ âgo;

2. і ўсе службіты пры цары, якія былі каля царскае брамы, кланяліся і падалі ніцма перад Аманам, бо так загадаў цар. А Мардахэй не кланяўся і ня падаў ніцма.

ì ǔse službìty pry cary, âkìâ bylì kalâ carskae bramy, klanâlìsâ ì padalì nìcma perad Amanam, bo tak zagadaǔ car. A Mardahèj ne klanâǔsâ ì nâ padaǔ nìcma.

3. І казалі службіты царовыя, якія каля царскае брамы, Мардахэю: навошта ты пераступаеш загад царскі?

Ì kazalì službìty carovyâ, âkìâ kalâ carskae bramy, Mardahèû: navošta ty perastupaeš zagad carskì?

4. І як што яны казалі яму кожны дзень, а ён ня слухаў іх, дык яны данесьлі Аману, каб паглядзець, ці ўстоіць у слове сваім Мардахэй, бо ён паведаміў ім, што ён Юдэй.

Ì âk što âny kazalì âmu kožny dzen′, a ën nâ sluhaǔ ìh, dyk âny danes′lì Amanu, kab paglâdzec′, cì ǔstoìc′ u slove svaìm Mardahèj, bo ën pavedamìǔ ìm, što ën Ûdèj.

5. І калі ўбачыў Аман, што Мардахэй ня кланяецца і ня падае ніцма перад ім, дык напоўніўся гневам Аман.

Ì kalì ǔbačyǔ Aman, što Mardahèj nâ klanâecca ì nâ padae nìcma perad ìm, dyk napoǔnìǔsâ gnevam Aman.

6. І здалося яму нікчэмным накласьці руку на аднаго Мардахэя; але як што сказалі яму, зь якога народу Мардахэй, дык задумаў Аман вынішчыць ва ўсім царстве ўсіх Юдэяў, якія былі ва ўсім царстве Артаксэркса, як народ Мардахэеў.

Ì zdalosâ âmu nìkčèmnym naklas′cì ruku na adnago Mardahèâ; ale âk što skazalì âmu, z′ âkoga narodu Mardahèj, dyk zadumaǔ Aman vynìščyc′ va ǔsìm carstve ǔsìh Ûdèâǔ, âkìâ bylì va ǔsìm carstve Artaksèrksa, âk narod Mardahèeǔ.

7. У першы месяц, які ёсьць месяц Нісан, на дванаццатым годзе цара Артаксэркса, кідалі пур, г. зн. жэрабя, перад абліччам Амана дзень у дзень і месяц у месяц, і ўпала жэрабя на дванаццаты месяц, г. зн. на месяц Адар.

U peršy mesâc, âkì ës′c′ mesâc Nìsan, na dvanaccatym godze cara Artaksèrksa, kìdalì pur, g. zn. žèrabâ, perad ablìččam Amana dzen′ u dzen′ ì mesâc u mesâc, ì ǔpala žèrabâ na dvanaccaty mesâc, g. zn. na mesâc Adar.

8. І сказаў Аман цару Артаксэрксу: ёсьць адзін народ, раскіданы і расьсеяны паміж народамі па ўсіх вобласьцях царства твайго; і законы іх адрозьніваюцца ад законаў усіх народаў, і законаў цара яны ня выконваюць; і цару ня варта так пакідаць іх.

Ì skazaǔ Aman caru Artaksèrksu: ës′c′ adzìn narod, raskìdany ì ras′seâny pamìž narodamì pa ǔsìh voblas′câh carstva tvajgo; ì zakony ìh adroz′nìvaûcca ad zakonaǔ usìh narodaǔ, ì zakonaǔ cara âny nâ vykonvaûc′; ì caru nâ varta tak pakìdac′ ìh.

9. Калі цару будзе заўгодна, дык няхай будзе прадпісаньне вынішчыць іх, і дзесяць тысяч талантаў срэбра я зважу ў рукі прыстаўнікаў, каб унесьці ў скарбніцу царскую.

Kalì caru budze zaǔgodna, dyk nâhaj budze pradpìsan′ne vynìščyc′ ìh, ì dzesâc′ tysâč talantaǔ srèbra â zvažu ǔ rukì prystaǔnìkaǔ, kab unes′cì ǔ skarbnìcu carskuû.

10. Тады зьняў цар пярсьцёнак свой з рукі сваёй і аддаў яго Аману, сыну Амадата, Вугеяніну, каб змацаваць указ супроць Юдэяў.

Tady z′nâǔ car pârs′cënak svoj z rukì svaëj ì addaǔ âgo Amanu, synu Amadata, Vugeânìnu, kab zmacavac′ ukaz suproc′ Ûdèâǔ.

11. І сказаў цар Аману: аддаю табе гэтае срэбра і народ; зрабі зь ім як табе заўгодна.

Ì skazaǔ car Amanu: addaû tabe gètae srèbra ì narod; zrabì z′ ìm âk tabe zaǔgodna.

12. І пакліканы былі пісцы царскія ў першы месяц, у трыццаты дзень яго, і напісана было як загадаў Аман, да сатрапаў царскіх і да начальнікаў над кожнай вобласьцю, і ў кожную вобласьць пісьмёнамі яе і да кожнага народу на мове яго: усё было напісана ад імя цара Артаксэркса і змацавана царскім пярсьцёнкам.

Ì paklìkany bylì pìscy carskìâ ǔ peršy mesâc, u tryccaty dzen′ âgo, ì napìsana bylo âk zagadaǔ Aman, da satrapaǔ carskìh ì da načal′nìkaǔ nad kožnaj voblas′cû, ì ǔ kožnuû voblas′c′ pìs′mënamì âe ì da kožnaga narodu na move âgo: usë bylo napìsana ad ìmâ cara Artaksèrksa ì zmacavana carskìm pârs′cënkam.

13. І пасланы былі лісты праз ганцоў ва ўсе вобласьці цара, каб забіць, пагубіць і вынішчыць усіх Юдэяў, малога і старога, дзяцей і жанчын у адзін дзень, у трынаццаты дзень дванаццатага месяца Адара і маёмасьць іх зрабаваць.

Ì paslany bylì lìsty praz gancoǔ va ǔse voblas′cì cara, kab zabìc′, pagubìc′ ì vynìščyc′ usìh Ûdèâǔ, maloga ì staroga, dzâcej ì žančyn u adzìn dzen′, u trynaccaty dzen′ dvanaccataga mesâca Adara ì maëmas′c′ ìh zrabavac′.

14. Сьпісак з указа аддаць у кожную вобласьць, як закон, абвяшчаны ўсім народам, каб яны былі гатовыя да таго дня.

S′pìsak z ukaza addac′ u kožnuû voblas′c′, âk zakon, abvâščany ǔsìm narodam, kab âny bylì gatovyâ da tago dnâ.

15. Ганцы выправіліся хутка з царскім загадам. Абвешчаны быў указ і ў Сузах, сталічным горадзе; і цар і Аман сядзелі і пілі, а горад Сузы быў у трывозе.

Gancy vypravìlìsâ hutka z carskìm zagadam. Abveščany byǔ ukaz ì ǔ Suzah, stalìčnym goradze; ì car ì Aman sâdzelì ì pìlì, a gorad Suzy byǔ u tryvoze.

4 Кіраўнік

1. Калі Мардахэй даведаўся пра ўсё, што рабілася, падраў вопратку на сабе і надзеў на сябе вярэту ў попеле, і выйшаў на сярэдзіну горада і клікаў зь лямантам вялікім і горкім: зьнішчаецца народ, ні ў чым не вінаваты!

Kalì Mardahèj davedaǔsâ pra ǔsë, što rabìlasâ, padraǔ vopratku na sabe ì nadzeǔ na sâbe vârètu ǔ popele, ì vyjšaǔ na sârèdzìnu gorada ì klìkaǔ z′ lâmantam vâlìkìm ì gorkìm: z′nìščaecca narod, nì ǔ čym ne vìnavaty!

2. І дайшоў да царскае брамы і спыніўся, бо нельга было ўваходзіць у царскую браму ў вярэце.

Ì dajšoǔ da carskae bramy ì spynìǔsâ, bo nel′ga bylo ǔvahodzìc′ u carskuû bramu ǔ vârèce.

3. Гэтак сама і ў любой вобласьці і мясьціне, куды толькі даходзіў загад цара і ўказ ягоны, было вялікае нараканьне ў Юдэяў і пост і плач і лямант; вярэта і попел служылі за пасьцель многім.

Gètak sama ì ǔ lûboj voblas′cì ì mâs′cìne, kudy tol′kì dahodzìǔ zagad cara ì ǔkaz âgony, bylo vâlìkae narakan′ne ǔ Ûdèâǔ ì post ì plač ì lâmant; vârèta ì popel služylì za pas′cel′ mnogìm.

4. І прыйшлі служанкі Эстэры і еўнухі яе і расказалі ёй, і моцна затрывожылася царыца. І паслала вопратку, каб Мардахэй надзеў яе і зьняў зь сябе вярэту сваю. Але ён ня прыняў.

Ì pryjšlì služankì Èstèry ì eǔnuhì âe ì raskazalì ëj, ì mocna zatryvožylasâ caryca. Ì paslala vopratku, kab Mardahèj nadzeǔ âe ì z′nâǔ z′ sâbe vârètu svaû. Ale ën nâ prynâǔ.

5. Тады паклікала Эстэр Гатаха, аднаго зь еўнухаў цара, якога ён прыставіў да яе, і паслала яго да Мардахэя даведацца: што гэта і чаму гэта?

Tady paklìkala Èstèr Gataha, adnago z′ eǔnuhaǔ cara, âkoga ën prystavìǔ da âe, ì paslala âgo da Mardahèâ davedacca: što gèta ì čamu gèta?

6. І пайшоў Гатах да Мардахэя на гарадскі пляц, які перад царскаю брамаю.

Ì pajšoǔ Gatah da Mardahèâ na garadskì plâc, âkì perad carskaû bramaû.

7. І расказаў яму Мардахэй пра ўсё, што зь ім здарылася, пра пэўную колькасьць срэбра, якога абяцаў Аман наважыць у скарбніцу царскую за Юдэяў, каб вынішчыць іх;

Ì raskazaǔ âmu Mardahèj pra ǔsë, što z′ ìm zdarylasâ, pra pèǔnuû kol′kas′c′ srèbra, âkoga abâcaǔ Aman navažyc′ u skarbnìcu carskuû za Ûdèâǔ, kab vynìščyc′ ìh;

8. уручыў яму сьпіс указа, абнародаванага ў Сузах, пра зьнішчэньне іх, каб паказаць Эстэры і даць ёй знак пра ўсё; прытым наказваў ёй, каб яна пайшла да цара і маліла яго пра памілаваньне і прасіла яго за народ свой;

uručyǔ âmu s′pìs ukaza, abnarodavanaga ǔ Suzah, pra z′nìščèn′ne ìh, kab pakazac′ Èstèry ì dac′ ëj znak pra ǔsë; prytym nakazvaǔ ëj, kab âna pajšla da cara ì malìla âgo pra pamìlavan′ne ì prasìla âgo za narod svoj;

9. І прыйшоў Гатах і пераказаў Эстэры словы Мардахэя.

Ì pryjšoǔ Gatah ì perakazaǔ Èstèry slovy Mardahèâ.

10. І сказала Эстэр Гатаху і паслала яго сказаць Мардахэю:

Ì skazala Èstèr Gatahu ì paslala âgo skazac′ Mardahèû:

11. усе служкі пры цары і народы ў вобласьцях царскіх ведаюць, што кожнаму і мужчыну і жанчыне, хто ўвойдзе да цара ва ўнутраны двор, калі яго не паклікалі, адзін суд - сьмерць: толькі той, каму падасьць цар свой залаты скіпетр, застанецца жывы. А я ня клікана да цара вось ужо трыццаць дзён.

use služkì pry cary ì narody ǔ voblas′câh carskìh vedaûc′, što kožnamu ì mužčynu ì žančyne, hto ǔvojdze da cara va ǔnutrany dvor, kalì âgo ne paklìkalì, adzìn sud - s′merc′: tol′kì toj, kamu padas′c′ car svoj zalaty skìpetr, zastanecca žyvy. A â nâ klìkana da cara vos′ užo tryccac′ dzën.

12. І пераказалі Мардахэю словы Эстэры.

Ì perakazalì Mardahèû slovy Èstèry.

13. І сказаў Мардахэй у адказ Эстэры: ня думай, што ты адна выратуешся ў доме царскім з усіх Юдэяў.

Ì skazaǔ Mardahèj u adkaz Èstèry: nâ dumaj, što ty adna vyratuešsâ ǔ dome carskìm z usìh Ûdèâǔ.

14. Калі ты прамаўчыш у гэты час, дык свабода і збавеньне прыйдзе Юдэям зь іншай мясьціны, а ты і дом бацькі твайго загінеце. І хто ведае, ці не дзеля такога часу ты і дасягнула годнасьці царскай?

Kalì ty pramaǔčyš u gèty čas, dyk svaboda ì zbaven′ne pryjdze Ûdèâm z′ ìnšaj mâs′cìny, a ty ì dom bac′kì tvajgo zagìnece. Ì hto vedae, cì ne dzelâ takoga času ty ì dasâgnula godnas′cì carskaj?

15. І сказала Эстэр ў адказ Мардахэю:

Ì skazala Èstèr ǔ adkaz Mardahèû:

16. ідзі, зьбяры ўсіх Юдэяў, якія ў Сузах, і пасьцецеся дзеля мяне, і ня ежце і ня пеце тры дні ні ўдзень, ні ўначы, і я з служанкамі маімі буду таксама пасьціцца і потым пайду да цара, хоць гэта супроць закона, і калі загіну - загіну.

ìdzì, z′bâry ǔsìh Ûdèâǔ, âkìâ ǔ Suzah, ì pas′cecesâ dzelâ mâne, ì nâ ežce ì nâ pece try dnì nì ǔdzen′, nì ǔnačy, ì â z služankamì maìmì budu taksama pas′cìcca ì potym pajdu da cara, hoc′ gèta suproc′ zakona, ì kalì zagìnu - zagìnu.

17. І пайшоў Мардахэй і зрабіў, як сказала яму Эстэр.

Ì pajšoǔ Mardahèj ì zrabìǔ, âk skazala âmu Èstèr.

5 Кіраўнік

1. На трэці дзень Эстэр адзелася па-царску. І стала яна на ўнутраным двары царскага дома, перад домам цара; а цар сядзеў тады на царскім троне сваім, у царскім доме, проста і насупраць уваходу ў дом. Калі цар убачыў царыцу Эстэр, якая стаяла на двары, яна знайшла міласьць у вачах яго.

Na trècì dzen′ Èstèr adzelasâ pa-carsku. Ì stala âna na ǔnutranym dvary carskaga doma, perad domam cara; a car sâdzeǔ tady na carskìm trone svaìm, u carskìm dome, prosta ì nasuprac′ uvahodu ǔ dom. Kalì car ubačyǔ carycu Èstèr, âkaâ staâla na dvary, âna znajšla mìlas′c′ u vačah âgo.

2. І працягнуў цар да Эстэры залаты скіпетр, які быў у руцэ ў яго, і падышла Эстэр і дакранулася да канца скіпетра.

Ì pracâgnuǔ car da Èstèry zalaty skìpetr, âkì byǔ u rucè ǔ âgo, ì padyšla Èstèr ì dakranulasâ da kanca skìpetra.

3. І сказаў ёй цар: што табе, царыца Эстэр, і якая просьба твая? Нават да паўцарства будзе дадзена табе.

Ì skazaǔ ëj car: što tabe, caryca Èstèr, ì âkaâ pros′ba tvaâ? Navat da paǔcarstva budze dadzena tabe.

4. І сказала Эстэр: калі цару заўгодна, хай прыйдзе цар з Аманам сёньня на гасьціну, якую я прыгатвала яму.

Ì skazala Èstèr: kalì caru zaǔgodna, haj pryjdze car z Amanam sën′nâ na gas′cìnu, âkuû â prygatvala âmu.

5. І сказаў цар: схадзеце хутчэй па Амана, каб зрабіў па слове Эстэры. І прыйшоў цар з Аманам на гасьціну, якую прыгатавала Эстэр.

Ì skazaǔ car: shadzece hutčèj pa Amana, kab zrabìǔ pa slove Èstèry. Ì pryjšoǔ car z Amanam na gas′cìnu, âkuû prygatavala Èstèr.

6. І сказаў цар Эстэры пры піцьці віна: якое жаданьне тваё? яно будзе задаволена; і якая просьба твая? хоць бы да паўцарства, яна будзе выканана.

Ì skazaǔ car Èstèry pry pìc′cì vìna: âkoe žadan′ne tvaë? âno budze zadavolena; ì âkaâ pros′ba tvaâ? hoc′ by da paǔcarstva, âna budze vykanana.

7. І адказвала Эстэр і сказала: вось маё жаданьне і мая просьба:

Ì adkazvala Èstèr ì skazala: vos′ maë žadan′ne ì maâ pros′ba:

8. калі я знайшла добрую волю ў вачах цара, і калі цару заўгодна задаволіць жаданьне маё і выканаць просьбу маю, дык хай цар з Аманам прыйдзе на гасьціну, якую я прыгатую ім, і заўтра я выканаю слова цара.

kalì â znajšla dobruû volû ǔ vačah cara, ì kalì caru zaǔgodna zadavolìc′ žadan′ne maë ì vykanac′ pros′bu maû, dyk haj car z Amanam pryjdze na gas′cìnu, âkuû â prygatuû ìm, ì zaǔtra â vykanaû slova cara.

9. І выйшаў Аман у той дзень вясёлы і дабрадушны. І калі ўбачыў Аман Мардахэя каля брамы царскае, і той ня ўстаў і зь месца не скрануўся перад ім, тады напоўніўся Аман гневам на Мардахэя.

Ì vyjšaǔ Aman u toj dzen′ vâsëly ì dabradušny. Ì kalì ǔbačyǔ Aman Mardahèâ kalâ bramy carskae, ì toj nâ ǔstaǔ ì z′ mesca ne skranuǔsâ perad ìm, tady napoǔnìǔsâ Aman gnevam na Mardahèâ.

10. Аднак жа сьцярпеў Аман. А калі прыйшоў у дом свой, дык паслаў паклікаць сяброў сваіх і Зэрэш, жонку сваю.

Adnak ža s′cârpeǔ Aman. A kalì pryjšoǔ u dom svoj, dyk paslaǔ paklìkac′ sâbroǔ svaìh ì Zèrèš, žonku svaû.

11. І расказваў ім Аман пра вялікае багацьце сваё і пра мноства сыноў сваіх і пра ўсё тое, як узьвялічыў яго цар і як узьнёс над князямі і слугамі царскімі.

Ì raskazvaǔ ìm Aman pra vâlìkae bagac′ce svaë ì pra mnostva synoǔ svaìh ì pra ǔsë toe, âk uz′vâlìčyǔ âgo car ì âk uz′nës nad knâzâmì ì slugamì carskìmì.

12. І сказаў Аман: ды і царыца Эстэр нікога не паклікала з царом на гасьціну, якую яна прыгатавала, акрамя мяне; так і назаўтра я кліканы да яе з царом.

Ì skazaǔ Aman: dy ì caryca Èstèr nìkoga ne paklìkala z carom na gas′cìnu, âkuû âna prygatavala, akramâ mâne; tak ì nazaǔtra â klìkany da âe z carom.

13. Але ўсяго гэтага ня досыць мне, пакуль я бачу Мардахэя Юдэя, як ён сядзіць каля брамы царскай.

Ale ǔsâgo gètaga nâ dosyc′ mne, pakul′ â baču Mardahèâ Ûdèâ, âk ën sâdzìc′ kalâ bramy carskaj.

14. І сказала яму Зэрэш, жонка ягоная, і ўсе сябры ягоныя: хай падрыхтуюць дрэва вышынёю ў пяцьдзясят локцяў, і раніцай скажы цару, каб павесілі Мардахэя на ім, і тады весела ідзі на гасьціну з царом. І спадабалася гэта слова Аману, і ён падрыхтаваў дрэва.

Ì skazala âmu Zèrèš, žonka âgonaâ, ì ǔse sâbry âgonyâ: haj padryhtuûc′ drèva vyšynëû ǔ pâc′dzâsât lokcâǔ, ì ranìcaj skažy caru, kab pavesìlì Mardahèâ na ìm, ì tady vesela ìdzì na gas′cìnu z carom. Ì spadabalasâ gèta slova Amanu, ì ën padryhtavaǔ drèva.

6 Кіраўнік

1. У тую ноч Гасподзь забраў сон у цара, і ён загадаў прынесьці памятную кнігу дзённых запісаў; і чыталі іх перад царом,

U tuû noč Gaspodz′ zabraǔ son u cara, ì ën zagadaǔ prynes′cì pamâtnuû knìgu dzënnyh zapìsaǔ; ì čytalì ìh perad carom,

2. і знойдзена запісанае там, як данёс Мардахэй на Гавату і Тару, двух еўнухаў царскіх, якія ахоўвалі парог, якія намышлялі накласьці руку на цара Артаксэркса.

ì znojdzena zapìsanae tam, âk danës Mardahèj na Gavatu ì Taru, dvuh eǔnuhaǔ carskìh, âkìâ ahoǔvalì parog, âkìâ namyšlâlì naklas′cì ruku na cara Artaksèrksa.

3. І сказаў цар: якая дадзена пашана і адрозьненьне Мардахэю за гэта? І сказалі хлопчыкі царовыя, якія служылі пры ім: нічога ня зроблена яму.

Ì skazaǔ car: âkaâ dadzena pašana ì adroz′nen′ne Mardahèû za gèta? Ì skazalì hlopčykì carovyâ, âkìâ služylì pry ìm: nìčoga nâ zroblena âmu.

4. І сказаў цар: хто на двары? Аман прыйшоў тады на зьнешні двор царскага дома пагаварыць з царом, каб павесілі Мардахэя на дрэве, якое ён падрыхтаваў для яго.

Ì skazaǔ car: hto na dvary? Aman pryjšoǔ tady na z′nešnì dvor carskaga doma pagavaryc′ z carom, kab pavesìlì Mardahèâ na drève, âkoe ën padryhtavaǔ dlâ âgo.

5. І сказалі хлопчыкі цару: вось, Аман стаіць на двары. І сказаў цар: хай увойдзе.

Ì skazalì hlopčykì caru: vos′, Aman staìc′ na dvary. Ì skazaǔ car: haj uvojdze.

6. І ўвайшоў Аман. І сказаў яму цар: што зрабіў бы таму чалавеку, якога цар хоча вылучыць пашанай? Аман падумаў у сэрцы сваім: каму іншаму захоча цар зрабіць пашану, акрамя мяне?

Ì ǔvajšoǔ Aman. Ì skazaǔ âmu car: što zrabìǔ by tamu čalaveku, âkoga car hoča vylučyc′ pašanaj? Aman padumaǔ u sèrcy svaìm: kamu ìnšamu zahoča car zrabìc′ pašanu, akramâ mâne?

7. І сказаў Аман цару: таму чалавеку, якога цар хоча вылучць пашанаю,

Ì skazaǔ Aman caru: tamu čalaveku, âkoga car hoča vylučc′ pašanaû,

8. хай прынясуць вопратку царскую, у якую апранаецца цар, і прывядуць каня, на якім езьдзіць цар, пакладуць царскі вянок на галаву яму,

haj prynâsuc′ vopratku carskuû, u âkuû apranaecca car, ì pryvâduc′ kanâ, na âkìm ez′dzìc′ car, pakladuc′ carskì vânok na galavu âmu,

9. і хай пададуць вопратку і каня ў руку аднаму зь першых князёў царскіх, - і апрануць таго чалавека, якога цар хоча вылучыць пашанаю, і вывядуць яго на кані на гарадскі пляц, і абвесьцяць перад ім, так робіцца таму чалавеку, якога цар хоча вылучыць пашанай!

ì haj padaduc′ vopratku ì kanâ ǔ ruku adnamu z′ peršyh knâzëǔ carskìh, - ì apranuc′ tago čalaveka, âkoga car hoča vylučyc′ pašanaû, ì vyvâduc′ âgo na kanì na garadskì plâc, ì abves′câc′ perad ìm, tak robìcca tamu čalaveku, âkoga car hoča vylučyc′ pašanaj!

10. І сказаў цар Аману: зараз жа вазьмі вопратку і каня, як ты сказаў, і зрабі гэта Мардахэю Юдэю, які сядзіць каля царскае брамы; нічога не прапусьці з таго, што ты казаў.

Ì skazaǔ car Amanu: zaraz ža vaz′mì vopratku ì kanâ, âk ty skazaǔ, ì zrabì gèta Mardahèû Ûdèû, âkì sâdzìc′ kalâ carskae bramy; nìčoga ne prapus′cì z tago, što ty kazaǔ.

11. І ўзяў Аман вопратку і каня і апрануў Мардахэя, і вывеў яго на кані на гарадскі пляц і абвясьціў перад ім: так робіцца таму чалавеку, якога цар хоча вылучыць пашанаю!

Ì ǔzâǔ Aman vopratku ì kanâ ì apranuǔ Mardahèâ, ì vyveǔ âgo na kanì na garadskì plâc ì abvâs′cìǔ perad ìm: tak robìcca tamu čalaveku, âkoga car hoča vylučyc′ pašanaû!

12. І вярнуўся Мардахэй да царскае брамы. А Аман пасьпяшаўся ў дом свой, журботны і закрыўшы галаву.

Ì vârnuǔsâ Mardahèj da carskae bramy. A Aman pas′pâšaǔsâ ǔ dom svoj, žurbotny ì zakryǔšy galavu.

13. І пераказаў Аман Зэрэшы, жонцы сваёй, і ўсім сябрам сваім усё, што здарылася зь ім. І сказалі яму мудрацы ягоныя і Зэрэш, жонка ягоная: калі з племені Юдэяў Мардахэй, празь якога ты пачаў падаць, дык не перасіліш яго, а, мабыць, упадзеш перад ім.

Ì perakazaǔ Aman Zèrèšy, žoncy svaëj, ì ǔsìm sâbram svaìm usë, što zdarylasâ z′ ìm. Ì skazalì âmu mudracy âgonyâ ì Zèrèš, žonka âgonaâ: kalì z plemenì Ûdèâǔ Mardahèj, praz′ âkoga ty pačaǔ padac′, dyk ne perasìlìš âgo, a, mabyc′, upadzeš perad ìm.

14. Яны яшчэ гутарылі зь ім, як прыйшлі еўнухі цара і сталі прысьпешваць ісьці на гасьціну, якую прыгатавала Эстэр.

Âny âščè gutarylì z′ ìm, âk pryjšlì eǔnuhì cara ì stalì prys′pešvac′ ìs′cì na gas′cìnu, âkuû prygatavala Èstèr.

7 Кіраўнік

1. І прыйшоў цар з Аманам на гасьціну да Эстэры царыцы.

Ì pryjšoǔ car z Amanam na gas′cìnu da Èstèry carycy.

2. І сказаў цар Эстэры таксама і ў гэты другі дзень у час гасьціны: якое жаданьне тваё, царыца Эстэр? яно будзе задаволена; і якая просьба твая? хоць бы да паўцарства, яна будзе выканана.

Ì skazaǔ car Èstèry taksama ì ǔ gèty drugì dzen′ u čas gas′cìny: âkoe žadan′ne tvaë, caryca Èstèr? âno budze zadavolena; ì âkaâ pros′ba tvaâ? hoc′ by da paǔcarstva, âna budze vykanana.

3. І адказвала царыца Эстэр і сказала: калі я знайшла добрую прыхільнасьць у вачах тваіх, цар, і калі цару заўгодна, дык хай будуць дараваны мне жыцьцё маё, паводле жаданьня майго, і народ мой, па просьбе маёй!

Ì adkazvala caryca Èstèr ì skazala: kalì â znajšla dobruû pryhìl′nas′c′ u vačah tvaìh, car, ì kalì caru zaǔgodna, dyk haj buduc′ daravany mne žyc′cë maë, pavodle žadan′nâ majgo, ì narod moj, pa pros′be maëj!

4. Бо прададзены мы, я і народ мой, на вынішчэньне, забіцьцё і пагібель. Калі б мы прададзены былі ў рабы і рабыні, я маўчала б, хоць вораг не адшкадаваў бы ўшчэрбу цара.

Bo pradadzeny my, â ì narod moj, na vynìščèn′ne, zabìc′cë ì pagìbel′. Kalì b my pradadzeny bylì ǔ raby ì rabynì, â maǔčala b, hoc′ vorag ne adškadavaǔ by ǔščèrbu cara.

5. І адказваў цар Артаксэркс і сказаў царыцы Эстэры: хто гэта такі, і дзе той, які адважыцца ў сэрцы сваім зрабіць так.

Ì adkazvaǔ car Artaksèrks ì skazaǔ carycy Èstèry: hto gèta takì, ì dze toj, âkì advažycca ǔ sèrcy svaìm zrabìc′ tak.

6. І сказала Эстэр: вораг і няпрыяцель - гэты ліхі Аман! І Аман затрымцеў перад царом і царыцаю.

Ì skazala Èstèr: vorag ì nâpryâcel′ - gèty lìhì Aman! Ì Aman zatrymceǔ perad carom ì carycaû.

7. І стаў цар у гневе сваім з гасьціны і пайшоў у сад пры палацы; а Аман застаўся ўмольваць за жыцьцё сваё царыцу Эстэр, бо бачыў, што вызначана яму ліхая доля ад цара.

Ì staǔ car u gneve svaìm z gas′cìny ì pajšoǔ u sad pry palacy; a Aman zastaǔsâ ǔmol′vac′ za žyc′cë svaë carycu Èstèr, bo bačyǔ, što vyznačana âmu lìhaâ dolâ ad cara.

8. Калі цар вярнуўся з саду пры палацы ў дом гасьціны, Аман быў прыпалы да ложка, на якім была Эстэр. І сказаў цар: нават і гвалціць царыцу хоча ў доме ў мяне! Слова выйшла з вуснаў цара, - і накрылі твар Аману.

Kalì car vârnuǔsâ z sadu pry palacy ǔ dom gas′cìny, Aman byǔ prypaly da ložka, na âkìm byla Èstèr. Ì skazaǔ car: navat ì gvalcìc′ carycu hoča ǔ dome ǔ mâne! Slova vyjšla z vusnaǔ cara, - ì nakrylì tvar Amanu.

9. І сказаў Харбона, адзін зь еўнухаў пры цары: вось дрэва, якое падрыхтаваў Аман Мардахэю, які гаварыў добрае цару, стаіць каля дома Амана, вышынёю ў пяцьдзясят локцяў. І сказаў цар: павесьце яго на ім.

Ì skazaǔ Harbona, adzìn z′ eǔnuhaǔ pry cary: vos′ drèva, âkoe padryhtavaǔ Aman Mardahèû, âkì gavaryǔ dobrae caru, staìc′ kalâ doma Amana, vyšynëû ǔ pâc′dzâsât lokcâǔ. Ì skazaǔ car: paves′ce âgo na ìm.

10. І павесілі Амана на дрэве, якое ён падрыхтаваў Мардахэю. І гнеў цара аціх.

Ì pavesìlì Amana na drève, âkoe ën padryhtavaǔ Mardahèû. Ì gneǔ cara acìh.

8 Кіраўнік

1. У той дзень цар Артаксэркс аддаў царыцы Эстэры дом Амана, ворага Юдэяў; а Мардахэй увайшоў перад аблічча цара, бо Эстэр абвясьціла, што ён для яе.

U toj dzen′ car Artaksèrks addaǔ carycy Èstèry dom Amana, voraga Ûdèâǔ; a Mardahèj uvajšoǔ perad ablìčča cara, bo Èstèr abvâs′cìla, što ën dlâ âe.

2. І зьняў цар пярсьцёнак свой, які ён адабраў у Амана, і аддаў яго Мардахэю; а Эстэр паставіла Мардахэя наглядчыкам над домам Амана.

Ì z′nâǔ car pârs′cënak svoj, âkì ën adabraǔ u Amana, ì addaǔ âgo Mardahèû; a Èstèr pastavìla Mardahèâ naglâdčykam nad domam Amana.

3. І гаварыла Эстэр далей перад царом і ўпала да ног ягоных, і плакала і ўмольвала яго адхіліць злосьць Амана Вугэяніна і намысел ягоны, які ён намысьліў супроць Юдэяў.

Ì gavaryla Èstèr dalej perad carom ì ǔpala da nog âgonyh, ì plakala ì ǔmol′vala âgo adhìlìc′ zlos′c′ Amana Vugèânìna ì namysel âgony, âkì ën namys′lìǔ suproc′ Ûdèâǔ.

4. І працягнуў цар да Эстэры залаты скіпетр; і ўстала Эстэр, і стала перад абліччам цара,

Ì pracâgnuǔ car da Èstèry zalaty skìpetr; ì ǔstala Èstèr, ì stala perad ablìččam cara,

5. і сказала: калі цару заўгодна, і калі я здабыла ўпадабаньне перад абліччам ягоным, справядлівая справа гэтая перад абліччам цара, і падабаюся я вачам ягоным, дык няхай было б напісана, каб вернутыя былі пісьмы паводле намыслаў Амана, сына Амадата, Вугэяніна, пісаныя ім пра зьнішчэньне Юдэяў ва ўсіх вобласьцях цара;

ì skazala: kalì caru zaǔgodna, ì kalì â zdabyla ǔpadaban′ne perad ablìččam âgonym, spravâdlìvaâ sprava gètaâ perad ablìččam cara, ì padabaûsâ â vačam âgonym, dyk nâhaj bylo b napìsana, kab vernutyâ bylì pìs′my pavodle namyslaǔ Amana, syna Amadata, Vugèânìna, pìsanyâ ìm pra z′nìščèn′ne Ûdèâǔ va ǔsìh voblas′câh cara;

6. бо, як я магу бачыць бедства, якое спасьцігне народ мой, і як я магу бачыць пагібель родных маіх?

bo, âk â magu bačyc′ bedstva, âkoe spas′cìgne narod moj, ì âk â magu bačyc′ pagìbel′ rodnyh maìh?

7. І сказаў цар Артаксэркс царыцы Эстэры і Мардахэю Юдэю: вось, я дом Амана аддаў Эстэры, і яго самога павесілі на дрэве за тое, што накладваў руку сваю на Юдэяў;

Ì skazaǔ car Artaksèrks carycy Èstèry ì Mardahèû Ûdèû: vos′, â dom Amana addaǔ Èstèry, ì âgo samoga pavesìlì na drève za toe, što nakladvaǔ ruku svaû na Ûdèâǔ;

8. напішэце і вы пра Юдэяў, што вам заўгодна, ад імя цара і змацуйце царскім пярсьцёнкам, бо ліст, напісаны ад імя цара і змацаваны пярсьцёнкам царскім, нельга зьмяніць.

napìšèce ì vy pra Ûdèâǔ, što vam zaǔgodna, ad ìmâ cara ì zmacujce carskìm pârs′cënkam, bo lìst, napìsany ad ìmâ cara ì zmacavany pârs′cënkam carskìm, nel′ga z′mânìc′.

9. І пакліканы былі тады царскія пісцы ў трэці месяц, гэта значыцца, у месяц Сіван, на дваццаць трэцім дні яго, і напісана было ўсё, як загадаў Мардахэй, як Юдэям так і сатрапам, і вобласьценачальнікам і ўпраўцам вобласным ад Індыі да Эфіопіі - ста дваццаці сямі вобласьцяў, у кожную вобласьць пісьмёнамі яе і да кожнага народу на мове ягонай, і да Юдэяў пісьмёнамі іхнімі і на мове іхняй.

Ì paklìkany bylì tady carskìâ pìscy ǔ trècì mesâc, gèta značycca, u mesâc Sìvan, na dvaccac′ trècìm dnì âgo, ì napìsana bylo ǔsë, âk zagadaǔ Mardahèj, âk Ûdèâm tak ì satrapam, ì voblas′cenačal′nìkam ì ǔpraǔcam voblasnym ad Ìndyì da Èfìopìì - sta dvaccacì sâmì voblas′câǔ, u kožnuû voblas′c′ pìs′mënamì âe ì da kožnaga narodu na move âgonaj, ì da Ûdèâǔ pìs′mënamì ìhnìmì ì na move ìhnâj.

10. І напісаў ён ад імя цара Артаксэркса, і змацаваў царскім пярсьцёнкам, і паслаў пісьмы праз ганцоў на конях, на драмадэрах і мулах царскіх,

Ì napìsaǔ ën ad ìmâ cara Artaksèrksa, ì zmacavaǔ carskìm pârs′cënkam, ì paslaǔ pìs′my praz gancoǔ na konâh, na dramadèrah ì mulah carskìh,

11. пра тое, што цар дазваляе Юдэям, якія ў любым горадзе, сабрацца і стаць на абарону жыцьця свайго, зьнішчыць, забіць і загубіць усіх моцных у народзе і ў вобласьці, якія ў варожасьці зь імі, дзяцей жонак, і маёмасьць іхнюю зрабаваць

pra toe, što car dazvalâe Ûdèâm, âkìâ ǔ lûbym goradze, sabracca ì stac′ na abaronu žyc′câ svajgo, z′nìščyc′, zabìc′ ì zagubìc′ usìh mocnyh u narodze ì ǔ voblas′cì, âkìâ ǔ varožas′cì z′ ìmì, dzâcej žonak, ì maëmas′c′ ìhnûû zrabavac′

12. у адзін дзень па ўсіх вобласьцях цара Артаксэркса, у трынаццаты дзень дванаццатага месяца, гэта значыцца, месяца Адара.

u adzìn dzen′ pa ǔsìh voblas′câh cara Artaksèrksa, u trynaccaty dzen′ dvanaccataga mesâca, gèta značycca, mesâca Adara.

13. Сьпіс з гэтага ўказу аддаць у кожную вобласьць, як закон, абвешчаны ўсім народам, каб Юдэі гатовыя былі да таго дня помсьціць ворагам сваім.

S′pìs z gètaga ǔkazu addac′ u kožnuû voblas′c′, âk zakon, abveščany ǔsìm narodam, kab Ûdèì gatovyâ bylì da tago dnâ poms′cìc′ voragam svaìm.

14. Ганцы, якія паехалі на борздых конях царскіх, пагналі хутка і сьпешна з царскім загадам. Абвешчаны быў указ і ў Сузах, сталічным горадзе.

Gancy, âkìâ paehalì na borzdyh konâh carskìh, pagnalì hutka ì s′pešna z carskìm zagadam. Abveščany byǔ ukaz ì ǔ Suzah, stalìčnym goradze.

15. І Мардахэй выйшаў ад цара ў царскім адзеньні яхантавага і белага колеру і ў вялікім залатым вянку і ў мантыі вісоннай і пурпуровай. І горад Сузы разьвесяліўся і зарадаваўся.

Ì Mardahèj vyjšaǔ ad cara ǔ carskìm adzen′nì âhantavaga ì belaga koleru ì ǔ vâlìkìm zalatym vânku ì ǔ mantyì vìsonnaj ì purpurovaj. Ì gorad Suzy raz′vesâlìǔsâ ì zaradavaǔsâ.

16. А ў Юдэяў было тады асьвячэньне і радасьць, і весялосьць і сьвяткаваньне.

A ǔ Ûdèâǔ bylo tady as′vâčèn′ne ì radas′c′, ì vesâlos′c′ ì s′vâtkavan′ne.

17. І ў кожнай вобласьці і ў кожным горадзе, у кожным месцы, куды толькі даходзіў ўказ ягоны, была радасьць у Юдэяў і весялосьць, гасьціна і сьвяточны дзень. І многія з народаў краіны зрабіліся Юдэямі, бо напаў на іх страх перад Юдэямі.

Ì ǔ kožnaj voblas′cì ì ǔ kožnym goradze, u kožnym mescy, kudy tol′kì dahodzìǔ ǔkaz âgony, byla radas′c′ u Ûdèâǔ ì vesâlos′c′, gas′cìna ì s′vâtočny dzen′. Ì mnogìâ z narodaǔ kraìny zrabìlìsâ Ûdèâmì, bo napaǔ na ìh strah perad Ûdèâmì.

9 Кіраўнік

1. У дванаццаты месяц, гэта значыцца, у месяцы Адар, на трынаццаты дзень яго, калі настаў час спраўдзіцца загаду цара і ўказу ягонаму, у той дзень, калі спадзяваліся няпрыяцелі Юдэяў ўзяць уладу над імі, а выйшла наадварот, што самі Юдэі ўзялі ўладу над ворагамі сваімі,

U dvanaccaty mesâc, gèta značycca, u mesâcy Adar, na trynaccaty dzen′ âgo, kalì nastaǔ čas spraǔdzìcca zagadu cara ì ǔkazu âgonamu, u toj dzen′, kalì spadzâvalìsâ nâpryâcelì Ûdèâǔ ǔzâc′ uladu nad ìmì, a vyjšla naadvarot, što samì Ûdèì ǔzâlì ǔladu nad voragamì svaìmì,

2. сабраліся Юдэі ў гарадах сваіх па ўсіх вобласьцях цара Артаксэркса, каб накласьці руку на ліхіх нязычліўцаў сваіх; і ніхто ня мог устояць перад абліччам іхнім, бо страх перад імі напаў на ўсе народы.

sabralìsâ Ûdèì ǔ garadah svaìh pa ǔsìh voblas′câh cara Artaksèrksa, kab naklas′cì ruku na lìhìh nâzyčlìǔcaǔ svaìh; ì nìhto nâ mog ustoâc′ perad ablìččam ìhnìm, bo strah perad ìmì napaǔ na ǔse narody.

3. І ўсе князі ў вобласьцях і сатрапы, і вобласьценачальнікі і выканаўцы дзеяў царскіх падтрымлівалі Юдэяў, бо напаў на іх страх перад Мардахэем.

Ì ǔse knâzì ǔ voblas′câh ì satrapy, ì voblas′cenačal′nìkì ì vykanaǔcy dzeâǔ carskìh padtrymlìvalì Ûdèâǔ, bo napaǔ na ìh strah perad Mardahèem.

4. Бо вялікі быў Мардахэй у доме ў цара, і слава пра яго хадзіла па ўсіх вобласьцях, бо гэты чалавек, Мардахэй, падымаўся вышэй і вышэй.

Bo vâlìkì byǔ Mardahèj u dome ǔ cara, ì slava pra âgo hadzìla pa ǔsìh voblas′câh, bo gèty čalavek, Mardahèj, padymaǔsâ vyšèj ì vyšèj.

5. І білі Юдэі ўсіх ворагаў сваіх, забіваючы мечам, вынішчаючы іх, і рабілі зь няпрыцелямі сваімі па сваёй волі.

Ì bìlì Ûdèì ǔsìh voragaǔ svaìh, zabìvaûčy mečam, vynìščaûčy ìh, ì rabìlì z′ nâprycelâmì svaìmì pa svaëj volì.

6. У Сузах, горадзе сталічным, забілі Юдэі і зьнішчылі пяцьсот чалавек;

U Suzah, goradze stalìčnym, zabìlì Ûdèì ì z′nìščylì pâc′sot čalavek;

7. і Паршандату і Далфона і Асфафу,

ì Paršandatu ì Dalfona ì Asfafu,

8. І Парафу, і Адалью, і Арыдафу,

Ì Parafu, ì Adal′û, ì Arydafu,

9. і Пармашту і Арысая, і Арыдая і Ваезату,

ì Parmaštu ì Arysaâ, ì Arydaâ ì Vaezatu,

10. дзесяцёх сыноў Амана, сына Амадата, ворага Юдэяў, усьмерцілі яны, і на рабунак не працягнулі рукі сваёй.

dzesâcëh synoǔ Amana, syna Amadata, voraga Ûdèâǔ, us′mercìlì âny, ì na rabunak ne pracâgnulì rukì svaëj.

11. Таго ж самага дня данесьлі цару пра колькасьць аддадзеных сьмерці ў Сузах, сталічным горадзе.

Tago ž samaga dnâ danes′lì caru pra kol′kas′c′ addadzenyh s′mercì ǔ Suzah, stalìčnym goradze.

12. І сказаў цар царыцы Эстэры: у Сузах, горадзе сталічным, усьмерцілі Юдэі і загубілі пяцьсот чалавек і дзесяцёх сыноў Амана; што ж зрабілі яны ў астатніх вобласьцях цара? Якое жаданьне тваё? і яно будзе задаволена. І якая яшчэ просьба твая? яна будзе споўнена.

Ì skazaǔ car carycy Èstèry: u Suzah, goradze stalìčnym, us′mercìlì Ûdèì ì zagubìlì pâc′sot čalavek ì dzesâcëh synoǔ Amana; što ž zrabìlì âny ǔ astatnìh voblas′câh cara? Âkoe žadan′ne tvaë? ì âno budze zadavolena. Ì âkaâ âščè pros′ba tvaâ? âna budze spoǔnena.

13. І сказала Эстэр: калі цару заўгодна, дык хай будзе дазволена Юдэям, якія ў Сузах, рабіць тое самае заўтра, што і сёньня, і дзесяцёх сыноў Аманавых хай бы павесілі на дрэве.

Ì skazala Èstèr: kalì caru zaǔgodna, dyk haj budze dazvolena Ûdèâm, âkìâ ǔ Suzah, rabìc′ toe samae zaǔtra, što ì sën′nâ, ì dzesâcëh synoǔ Amanavyh haj by pavesìlì na drève.

14. І загадаў цар зрабіць так; і дадзены ўказ у Сузах, і дзесяцёх сыноў Аманавых павесілі.

Ì zagadaǔ car zrabìc′ tak; ì dadzeny ǔkaz u Suzah, ì dzesâcëh synoǔ Amanavyh pavesìlì.

15. І сабраліся Юдэі, якія ў Сузах, таксама і ў чатырнаццаты дзень месяца Адара і ўсьмерцілі ў Сузах трыста чалавек, а на рабунак не працягнулі рукі сваёй.

Ì sabralìsâ Ûdèì, âkìâ ǔ Suzah, taksama ì ǔ čatyrnaccaty dzen′ mesâca Adara ì ǔs′mercìlì ǔ Suzah trysta čalavek, a na rabunak ne pracâgnulì rukì svaëj.

16. І астатнія Юдэі, якія былі ў царскіх вобласьцях, сабраліся, каб стаць на абарону жыцьця свайго і быць заспакоенымі ад ворагаў сваіх, і ўсьмерцілі зь няпрыяцеляў сваіх семдзесят пяць тысяч, а на рабунак не працягнулі рукі сваёй.

Ì astatnìâ Ûdèì, âkìâ bylì ǔ carskìh voblas′câh, sabralìsâ, kab stac′ na abaronu žyc′câ svajgo ì byc′ zaspakoenymì ad voragaǔ svaìh, ì ǔs′mercìlì z′ nâpryâcelâǔ svaìh semdzesât pâc′ tysâč, a na rabunak ne pracâgnulì rukì svaëj.

17. Гэта было ў трынаццаты дзень месяца Адара; а ў чатырнаццаты дзень гэтага самага месяца яны супакоіліся і зрабілі яго днём гасьціны і весялосьці.

Gèta bylo ǔ trynaccaty dzen′ mesâca Adara; a ǔ čatyrnaccaty dzen′ gètaga samaga mesâca âny supakoìlìsâ ì zrabìlì âgo dnëm gas′cìny ì vesâlos′cì.

18. А Юдэі, якія ў Сузах, зьбіраліся ў трынаццаты дзень яго і ў чатырнаццаты дзень яго, а ў пятнаццаты дзень яго супакоіліся і зрабілі яго днём гасьціны і весялосьці.

A Ûdèì, âkìâ ǔ Suzah, z′bìralìsâ ǔ trynaccaty dzen′ âgo ì ǔ čatyrnaccaty dzen′ âgo, a ǔ pâtnaccaty dzen′ âgo supakoìlìsâ ì zrabìlì âgo dnëm gas′cìny ì vesâlos′cì.

19. Таму Юдэі сельскія, якія жылі ў селішчах адкрытых, праводзяць чатырнаццаты дзень месяца Адара ў весялосьці і гасьцінах, як дзень сьвяточны, пасылаючы дарункі адзін аднаму.

Tamu Ûdèì sel′skìâ, âkìâ žylì ǔ selìščah adkrytyh, pravodzâc′ čatyrnaccaty dzen′ mesâca Adara ǔ vesâlos′cì ì gas′cìnah, âk dzen′ s′vâtočny, pasylaûčy darunkì adzìn adnamu.

20. І апісаў Мардахэй гэтыя падзеі і паслаў пісьмы ўсім Юдэям, якія ў вобласьцях цара Артаксэркса, блізкім і далёкім,

Ì apìsaǔ Mardahèj gètyâ padzeì ì paslaǔ pìs′my ǔsìm Ûdèâm, âkìâ ǔ voblas′câh cara Artaksèrksa, blìzkìm ì dalëkìm,

21. пра тое, каб яны ўстанавілі на кожны год сьвята ў сябе чатырнаццатага дня месяца Адара і пятнаццатага дня яго,

pra toe, kab âny ǔstanavìlì na kožny god s′vâta ǔ sâbe čatyrnaccataga dnâ mesâca Adara ì pâtnaccataga dnâ âgo,

22. як такіх дзён, калі Юдэі зрабіліся заспакоеныя ад ворагаў сваіх, і як такога месяца, калі ператварылася ў іх журба ў радасьць, а нараканьне - у дзень сьвяточны, каб зрабілі яны іх днямі гасьціны і весялосьці, пасылаючы дарункі адзін аднаму і дарункі бедным.

âk takìh dzën, kalì Ûdèì zrabìlìsâ zaspakoenyâ ad voragaǔ svaìh, ì âk takoga mesâca, kalì peratvarylasâ ǔ ìh žurba ǔ radas′c′, a narakan′ne - u dzen′ s′vâtočny, kab zrabìlì âny ìh dnâmì gas′cìny ì vesâlos′cì, pasylaûčy darunkì adzìn adnamu ì darunkì bednym.

23. І прынялі Юдэі тое, што ўжо самі пачалі рабіць, і пра што Мардахэй напісаў ім,

Ì prynâlì Ûdèì toe, što ǔžo samì pačalì rabìc′, ì pra što Mardahèj napìsaǔ ìm,

24. як Аман, сын Амадата, Вугэянін, вораг усіх Юдэяў, намышляў загубіць Юдэяў і кідаў пур, жэрабя, пра зьнішчэньне і загубеньне іх,

âk Aman, syn Amadata, Vugèânìn, vorag usìh Ûdèâǔ, namyšlâǔ zagubìc′ Ûdèâǔ ì kìdaǔ pur, žèrabâ, pra z′nìščèn′ne ì zaguben′ne ìh,

25. і як Эстэр дайшла да цара, і як цар загадаў новым пісьмом, каб ліхі намысел Амана, які ён намысьліў на Юдэяў, абярнуўся на галаву ягоную, і каб павесілі яго і сыноў ягоных на дрэве.

ì âk Èstèr dajšla da cara, ì âk car zagadaǔ novym pìs′mom, kab lìhì namysel Amana, âkì ën namys′lìǔ na Ûdèâǔ, abârnuǔsâ na galavu âgonuû, ì kab pavesìlì âgo ì synoǔ âgonyh na drève.

26. Таму і назвалі гэтыя дні Пурым, ад назвы: пур. Таму згодна з усімі словамі гэтага пісьма і з тым, што самыя бачылі і да чаго даходзіла ў іх,

Tamu ì nazvalì gètyâ dnì Purym, ad nazvy: pur. Tamu zgodna z usìmì slovamì gètaga pìs′ma ì z tym, što samyâ bačylì ì da čago dahodzìla ǔ ìh,

27. пастанавілі Юдэі і прынялі на сябе і на дзяцей сваіх і на ўсіх, хто далучыўся да іх, каб сьвяткаваць гэтыя два дні, паводле прадпісанага пра іх і ў свой для іх час, кожны год,

pastanavìlì Ûdèì ì prynâlì na sâbe ì na dzâcej svaìh ì na ǔsìh, hto dalučyǔsâ da ìh, kab s′vâtkavac′ gètyâ dva dnì, pavodle pradpìsanaga pra ìh ì ǔ svoj dlâ ìh čas, kožny god,

28. і каб гэтыя дні былі векапомныя і сьвяткаваліся ва ўсе роды ў кожным племені, у кожнай вобласьці і ў кожным горадзе; і каб дні гэтыя Пурым не адмяняліся ў Юдэяў, і памяць пра іх каб ня зьнікла ў дзяцей іхніх.

ì kab gètyâ dnì bylì vekapomnyâ ì s′vâtkavalìsâ va ǔse rody ǔ kožnym plemenì, u kožnaj voblas′cì ì ǔ kožnym goradze; ì kab dnì gètyâ Purym ne admânâlìsâ ǔ Ûdèâǔ, ì pamâc′ pra ìh kab nâ z′nìkla ǔ dzâcej ìhnìh.

29. Напісала таксама царыца Эстэр, дачка Абіхаіла, і Мардахэй Юдэй, з усёй настойлівасьцю, каб выконвалі гэта новае пісьмо пра Пурым;

Napìsala taksama caryca Èstèr, dačka Abìhaìla, ì Mardahèj Ûdèj, z usëj nastojlìvas′cû, kab vykonvalì gèta novae pìs′mo pra Purym;

30. і паслалі пісьмы ўсім Юдэям у сто дваццаць сем вобласьцяў царства Артаксэрксавага са словамі міру і праўды,

ì paslalì pìs′my ǔsìm Ûdèâm u sto dvaccac′ sem voblas′câǔ carstva Artaksèrksavaga sa slovamì mìru ì praǔdy,

31. каб яны цьвёрда спраўлялі гэтыя дні Пурым у свой час, як пастанавіў пра іх Мардахэй Юдэй і царыца Эстэр, і як яны самыя назначылі іх сабе і дзецям сваім у дні посту і ляманту.

kab âny c′vërda spraǔlâlì gètyâ dnì Purym u svoj čas, âk pastanavìǔ pra ìh Mardahèj Ûdèj ì caryca Èstèr, ì âk âny samyâ naznačylì ìh sabe ì dzecâm svaìm u dnì postu ì lâmantu.

32. Так загад Эстэры пацьвердзіў гэта слова пра Пурым, і яно ўпісана ў кнігу.

Tak zagad Èstèry pac′verdzìǔ gèta slova pra Purym, ì âno ǔpìsana ǔ knìgu.

10 Кіраўнік

1. Потым наклаў цар Артаксэркс падатак на зямлю і на выспы марскія.

Potym naklaǔ car Artaksèrks padatak na zâmlû ì na vyspy marskìâ.

2. Зрэшты, усе, дзеі сілы ягонай і магутнасьці ягонай і падрабязнае паказаньне пра веліч Мардахэя, якою ўзьвялічыў яго цар, запісаны ў кнізе дзённых запісаў цароў Мідыйскіх і Персідскіх,

Zrèšty, use, dzeì sìly âgonaj ì magutnas′cì âgonaj ì padrabâznae pakazan′ne pra velìč Mardahèâ, âkoû ǔz′vâlìčyǔ âgo car, zapìsany ǔ knìze dzënnyh zapìsaǔ caroǔ Mìdyjskìh ì Persìdskìh,

3. гэтак сама як і тое, што Мардахэй Юдэй быў другі пасьля цара Артаксэркса і вялікі ў Юдэяў і любімы ў мноства братоў сваіх, бо шукаў дабра народу свайму і гаварыў дзеля дабра ўсяго племя свайго.

gètak sama âk ì toe, što Mardahèj Ûdèj byǔ drugì pas′lâ cara Artaksèrksa ì vâlìkì ǔ Ûdèâǔ ì lûbìmy ǔ mnostva bratoǔ svaìh, bo šukaǔ dabra narodu svajmu ì gavaryǔ dzelâ dabra ǔsâgo plemâ svajgo.

ЁВА ЁВА

1 Кіраўнік

1. Быў чалавек у зямлі Уц, імя ягонае Ёў; і быў чалавек гэты беззаганны, справядлівы і богабаязны і ўхіляўся ад зла.

Byǔ čalavek u zâmlì Uc, ìmâ âgonae Ëǔ; ì byǔ čalavek gèty bezzaganny, spravâdlìvy ì bogabaâzny ì ǔhìlâǔsâ ad zla.

2. І нарадзіліся ў яго сем сыноў і тры дачкі.

Ì naradzìlìsâ ǔ âgo sem synoǔ ì try dačkì.

3. Маёмасьці ў яго было: сем тысяч дробнага быдла, тры тысячы вярблюдаў, пяцьсот пар валоў і пяцьсот асьліц і даволі многа прыслугі; і быў чалавек гэты знакаміты больш за ўсіх сыноў Усходу.

Maëmas′cì ǔ âgo bylo: sem tysâč drobnaga bydla, try tysâčy vârblûdaǔ, pâc′sot par valoǔ ì pâc′sot as′lìc ì davolì mnoga pryslugì; ì byǔ čalavek gèty znakamìty bol′š za ǔsìh synoǔ Ushodu.

4. Сыны яго сыходзіліся, ладзілі гасьціны кожны ў сваім доме, у свой дзень, і пасылалі і запрашалі трох сясьцёр сваіх есьці і піць зь імі.

Syny âgo syhodzìlìsâ, ladzìlì gas′cìny kožny ǔ svaìm dome, u svoj dzen′, ì pasylalì ì zaprašalì troh sâs′cër svaìh es′cì ì pìc′ z′ ìmì.

5. Калі ўсчыналася кола бяседных дзён, Ёў пасылаў па іх і асьвячаў іх і, устаючы рана раніцай, прыносіў цэласпаленьне па ліку ўсіх іх. Бо казаў Ёў: можа быць, сыны мае зграшылі і зганілі Бога ў сэрцы сваім. Так рабіў Ёў ва ўсе такія дні.

Kalì ǔsčynalasâ kola bâsednyh dzën, Ëǔ pasylaǔ pa ìh ì as′vâčaǔ ìh ì, ustaûčy rana ranìcaj, prynosìǔ cèlaspalen′ne pa lìku ǔsìh ìh. Bo kazaǔ Ëǔ: moža byc′, syny mae zgrašylì ì zganìlì Boga ǔ sèrcy svaìm. Tak rabìǔ Ëǔ va ǔse takìâ dnì.

6. І быў дзень, калі прыйшлі сыны Божыя стаць прад Госпадам; сярод іх прыйшоў і сатана.

Ì byǔ dzen′, kalì pryjšlì syny Božyâ stac′ prad Gospadam; sârod ìh pryjšoǔ ì satana.

7. І сказаў Гасподзь сатане: адкуль ты прыйшоў? і адказаў сатана Госпаду і сказаў: я хадзіў па зямлі і абышоў яе.

Ì skazaǔ Gaspodz′ satane: adkul′ ty pryjšoǔ? ì adkazaǔ satana Gospadu ì skazaǔ: â hadzìǔ pa zâmlì ì abyšoǔ âe.

8. І сказаў Гасподзь сатане: ці зьвярнуў ты ўвагу сваю на раба Майго Ёва? бо няма такога, як ён, на зямлі: чалавек беззаганны, справядлівы, богабаязны і ўцечны ад зла.

Ì skazaǔ Gaspodz′ satane: cì z′vârnuǔ ty ǔvagu svaû na raba Majgo Ëva? bo nâma takoga, âk ën, na zâmlì: čalavek bezzaganny, spravâdlìvy, bogabaâzny ì ǔcečny ad zla.

9. І адказаў сатана Госпаду і сказаў: хіба задарам богабаязны Ёў?

Ì adkazaǔ satana Gospadu ì skazaǔ: hìba zadaram bogabaâzny Ëǔ?

10. ці ня Ты вакол асланіў яго і дом ягоны і ўсё, што ў яго? Дзеі рук ягоных Ты дабраславіў, і статкі ягоныя шырацца па зямлі;

cì nâ Ty vakol aslanìǔ âgo ì dom âgony ì ǔsë, što ǔ âgo? Dzeì ruk âgonyh Ty dabraslavìǔ, ì statkì âgonyâ šyracca pa zâmlì;

11. але працягні руку Тваю і дакраніся да ўсяго, што ў яго, - ці дабраславіць ён Цябе?

ale pracâgnì ruku Tvaû ì dakranìsâ da ǔsâgo, što ǔ âgo, - cì dabraslavìc′ ën Câbe?

12. І сказаў Гасподзь сатане: вось, усё, што ў яго, у руцэ тваёй; толькі на самога не прасьцірай рукі тваёй. І адышоў сатана ад аблічча Гасподняга.

Ì skazaǔ Gaspodz′ satane: vos′, usë, što ǔ âgo, u rucè tvaëj; tol′kì na samoga ne pras′cìraj rukì tvaëj. Ì adyšoǔ satana ad ablìčča Gaspodnâga.

13. І быў дзень, калі сыны ягоныя і дочкі ягоныя елі і віно пілі ў доме ў першароднага брата свайго.

Ì byǔ dzen′, kalì syny âgonyâ ì dočkì âgonyâ elì ì vìno pìlì ǔ dome ǔ peršarodnaga brata svajgo.

14. І вось, прыходзіць весьнік да Ёва і кажа:

Ì vos′, pryhodzìc′ ves′nìk da Ëva ì kaža:

15. валы аралі, і асьліцы пасьвіліся каля іх, як напалі Савэяне і забралі іх, а хлопчыкаў пабілі вастрыём меча; і ўратаваўся толькі я адзін, каб абвясьціць табе.

valy aralì, ì as′lìcy pas′vìlìsâ kalâ ìh, âk napalì Savèâne ì zabralì ìh, a hlopčykaǔ pabìlì vastryëm meča; ì ǔratavaǔsâ tol′kì â adzìn, kab abvâs′cìc′ tabe.

16. Яшчэ ён гаварыў, як прыходзіць другі і кажа: агонь Божы ўпаў зь неба і абпаліў авечак і хлопчыкаў і зжэр іх; і ўратаваўся толькі я адзін, каб абвясьціць табе.

Âščè ën gavaryǔ, âk pryhodzìc′ drugì ì kaža: agon′ Božy ǔpaǔ z′ neba ì abpalìǔ avečak ì hlopčykaǔ ì zžèr ìh; ì ǔratavaǔsâ tol′kì â adzìn, kab abvâs′cìc′ tabe.

17. Яшчэ ён гаварыў, як прыходзіць другі і кажа: Халдэі сталі трыма атрадамі і кінуліся на вярблюдаў і забралі іх, а хлопчыкаў пабілі вастрыём меча; і ўратаваўся толькі я адзін, каб абвясьціць табе.

Âščè ën gavaryǔ, âk pryhodzìc′ drugì ì kaža: Haldèì stalì tryma atradamì ì kìnulìsâ na vârblûdaǔ ì zabralì ìh, a hlopčykaǔ pabìlì vastryëm meča; ì ǔratavaǔsâ tol′kì â adzìn, kab abvâs′cìc′ tabe.

18. Яшчэ гэты гаварыў, прыходзіць другі і кажа: сыны твае і дочкі твае елі і віно пілі ў доме ў першароднага брата свайго;

Âščè gèty gavaryǔ, pryhodzìc′ drugì ì kaža: syny tvae ì dočkì tvae elì ì vìno pìlì ǔ dome ǔ peršarodnaga brata svajgo;

19. і вось, вялікі вецер прыйшоў з пустыні і ахапіў чатыры вуглы дома, і дом упаў на хлопчыкаў, і яны памерлі; і ўратаваўся толькі я адзін, каб абвясьціць табе.

ì vos′, vâlìkì vecer pryjšoǔ z pustynì ì ahapìǔ čatyry vugly doma, ì dom upaǔ na hlopčykaǔ, ì âny pamerlì; ì ǔratavaǔsâ tol′kì â adzìn, kab abvâs′cìc′ tabe.

20. Тады Ёў устаў і падраў вопратку на сабе, пастрыг галаву сваю і ўпаў на зямлю і пакланіўся

Tady Ëǔ ustaǔ ì padraǔ vopratku na sabe, pastryg galavu svaû ì ǔpaǔ na zâmlû ì paklanìǔsâ

21. і сказаў: голы я выйшаў з чэрава маці маёй, голы і вярнуся. Гасподзь даў, Гасподзь і ўзяў, хай будзе імя Гасподняе дабраславёна!

ì skazaǔ: goly â vyjšaǔ z čèrava macì maëj, goly ì vârnusâ. Gaspodz′ daǔ, Gaspodz′ ì ǔzâǔ, haj budze ìmâ Gaspodnâe dabraslavëna!

22. Ва ўсім гэтым не зграшыў Ёў і не вымавіў нічога неразумнага пра Бога.

Va ǔsìm gètym ne zgrašyǔ Ëǔ ì ne vymavìǔ nìčoga nerazumnaga pra Boga.

2 Кіраўнік

1. Быў дзень, калі прыйшлі сыны Божыя стаць прад Госпадам; сярод іх прыйшоў і сатана стаць прад Госпадам.

Byǔ dzen′, kalì pryjšlì syny Božyâ stac′ prad Gospadam; sârod ìh pryjšoǔ ì satana stac′ prad Gospadam.

2. І сказаў Гасподзь сатане: адкуль ты прыйшоў? І адказаў сатана Госпаду і сказаў: я хадзіў па зямлі і абышоў яе.

Ì skazaǔ Gaspodz′ satane: adkul′ ty pryjšoǔ? Ì adkazaǔ satana Gospadu ì skazaǔ: â hadzìǔ pa zâmlì ì abyšoǔ âe.

3. І сказаў Гасподзь сатане: ці зьвярнуў ты ўвагу тваю на раба Майго Ёва? бо няма такога, як ён, на зямлі: чалавек беззаганны, справядлівы, богабаязны і ўцечны ад зла, і дагэтуль цьвёрды ў сваёй беззаганнасьці, а ты цьвяліў Мяне супроць яго, каб загубіць яго бязьвінна.

Ì skazaǔ Gaspodz′ satane: cì z′vârnuǔ ty ǔvagu tvaû na raba Majgo Ëva? bo nâma takoga, âk ën, na zâmlì: čalavek bezzaganny, spravâdlìvy, bogabaâzny ì ǔcečny ad zla, ì dagètul′ c′vërdy ǔ svaëj bezzagannas′cì, a ty c′vâlìǔ Mâne suproc′ âgo, kab zagubìc′ âgo bâz′vìnna.

4. І адказаў сатана Госпаду і сказаў: скуру за скуру, а за жыцьцё сваё аддасьць чалавек усё, што ёсьць у яго;

Ì adkazaǔ satana Gospadu ì skazaǔ: skuru za skuru, a za žyc′cë svaë addas′c′ čalavek usë, što ës′c′ u âgo;

5. але працягні руку Тваю і дакраніся да косткі ягонай і плоці ягонай, - ці дабраславіць ён Цябе?

ale pracâgnì ruku Tvaû ì dakranìsâ da kostkì âgonaj ì plocì âgonaj, - cì dabraslavìc′ ën Câbe?

6. І сказаў Гасподзь сатане: вось, ён у руцэ тваёй, толькі душу ягоную ашчадзі.

Ì skazaǔ Gaspodz′ satane: vos′, ën u rucè tvaëj, tol′kì dušu âgonuû aščadzì.

7. І адышоў сатана ад аблічча Гасподняга і пабіў Ёва праказаю лютаю ад падэшвы нагі ягонай па самае цемя ягонае.

Ì adyšoǔ satana ad ablìčča Gaspodnâga ì pabìǔ Ëva prakazaû lûtaû ad padèšvy nagì âgonaj pa samae cemâ âgonae.

8. І ўзяў ён сабе чарапічыну, каб скабліць сябе ёю, і сеў у попел.

Ì ǔzâǔ ën sabe čarapìčynu, kab skablìc′ sâbe ëû, ì seǔ u popel.

9. І сказала яму жонка ягоная: ты ўсё яшчэ цьвёрды ў беззаганнасьці тваёй! згань Бога і памры.

Ì skazala âmu žonka âgonaâ: ty ǔsë âščè c′vërdy ǔ bezzagannas′cì tvaëj! zgan′ Boga ì pamry.

10. Але ён сказаў ёй: ты гаворыш, як неразумная. Няўжо добрае мы будзем прымаць ад Бога, а благога ня будзем прымаць? Ва ўсім гэтым не зграшыў Ёў вуснамі сваімі.

Ale ën skazaǔ ëj: ty gavoryš, âk nerazumnaâ. Nâǔžo dobrae my budzem prymac′ ad Boga, a blagoga nâ budzem prymac′? Va ǔsìm gètym ne zgrašyǔ Ëǔ vusnamì svaìmì.

11. І пачулі трое сяброў Ёва пра ўсе гэтыя нягоды, што спасьціглі яго, і пайшлі кожны з свайго месца: Эліфаз Фэманіцянін, Вілдад Савхэянін і Сафар Нааміцянін, і сышліся, каб ісьці разам бедаваць зь ім і суцяшаць яго.

Ì pačulì troe sâbroǔ Ëva pra ǔse gètyâ nâgody, što spas′cìglì âgo, ì pajšlì kožny z svajgo mesca: Èlìfaz Fèmanìcânìn, Vìldad Savhèânìn ì Safar Naamìcânìn, ì syšlìsâ, kab ìs′cì razam bedavac′ z′ ìm ì sucâšac′ âgo.

12. І падняўшы вочы свае здалёку, яны не пазналі яго; і ўзвысілі голас свой і загаласілі; і падраў кожны вопратку на сабе, і кідалі пыл над галовамі сваімі пад неба.

Ì padnâǔšy vočy svae zdalëku, âny ne paznalì âgo; ì ǔzvysìlì golas svoj ì zagalasìlì; ì padraǔ kožny vopratku na sabe, ì kìdalì pyl nad galovamì svaìmì pad neba.

13. І сядзелі зь ім на зямлі сем дзён і сем ночаў; і ніхто не казаў яму ні слова, бо бачылі, што пакута яго вельмі вялікая.

Ì sâdzelì z′ ìm na zâmlì sem dzën ì sem nočaǔ; ì nìhto ne kazaǔ âmu nì slova, bo bačylì, što pakuta âgo vel′mì vâlìkaâ.

3 Кіраўнік

1. Пасьля таго разамкнуў Ёў вусны свае і пракляў дзень свой.

Pas′lâ tago razamknuǔ Ëǔ vusny svae ì praklâǔ dzen′ svoj.

2. І пачаў Ёў і сказаў:

Ì pačaǔ Ëǔ ì skazaǔ:

3. хай загіне дзень, калі я нарадзіўся, і ноч, калі было сказана: зачаўся чалавек!

haj zagìne dzen′, kalì â naradzìǔsâ, ì noč, kalì bylo skazana: začaǔsâ čalavek!

4. Дзень той хай будзе цемраю; хай не дагледзіць яго Бог згары, і хай не зазьзяе над ім сьвятло!

Dzen′ toj haj budze cemraû; haj ne dagledzìc′ âgo Bog zgary, ì haj ne zaz′zâe nad ìm s′vâtlo!

5. Хай запамрочыць яго цемра і цень сьмяротны, хай завалачэ яго хмара, хай баяцца яго, як палючае спёкі!

Haj zapamročyc′ âgo cemra ì cen′ s′mârotny, haj zavalačè âgo hmara, haj baâcca âgo, âk palûčae spëkì!

6. Ноч тая, - хай забярэ яе змрок, хай не залічыцца яна ў дні года, хай ня ўвойдзе ў лік месяцаў!

Noč taâ, - haj zabârè âe zmrok, haj ne zalìčycca âna ǔ dnì goda, haj nâ ǔvojdze ǔ lìk mesâcaǔ!

7. О! ноч тая - хай будзе яна бязьлюдная; хай ня ўвойдзе ў яе весялосьць!

O! noč taâ - haj budze âna bâz′lûdnaâ; haj nâ ǔvojdze ǔ âe vesâlos′c′!

8. Хай праклянуць яе кляцьбіты дня, здольныя разбудзіць Левіяфана!

Haj praklânuc′ âe klâc′bìty dnâ, zdol′nyâ razbudzìc′ Levìâfana!

9. Хай зацьмяцца зоркі сьвітаньня яе: хай чакае яна сьвятла, і яно ня прыходзіць, і хай ня ўбачыць яна веяў дзяньніц

Haj zac′mâcca zorkì s′vìtan′nâ âe: haj čakae âna s′vâtla, ì âno nâ pryhodzìc′, ì haj nâ ǔbačyc′ âna veâǔ dzân′nìc

10. за тое, што не замкнула дзьвярэй улоньня маці маёй і не схавала гароты ад вачэй маіх!

za toe, što ne zamknula dz′vârèj ulon′nâ macì maëj ì ne shavala garoty ad vačèj maìh!

11. Чаму не памёр я, выходзячы з нутробы, і не сканаў, калі выйшаў з чэрава?

Čamu ne pamër â, vyhodzâčy z nutroby, ì ne skanaǔ, kalì vyjšaǔ z čèrava?

12. Чаму прынялі мяне калені? навошта было мне смактаць саскі?

Čamu prynâlì mâne kalenì? navošta bylo mne smaktac′ saskì?

13. Цяпер ляжаў бы я і спачываў: спаў бы, і было б мне спакойна

Câper lâžaǔ by â ì spačyvaǔ: spaǔ by, ì bylo b mne spakojna

14. з царамі і дарадцамі зямлі, якія забудоўвалі сабе пустыні,

z caramì ì daradcamì zâmlì, âkìâ zabudoǔvalì sabe pustynì,

15. ці з князямі, у якіх было золата і якія напаўнялі дамы свае срэбрам;

cì z knâzâmì, u âkìh bylo zolata ì âkìâ napaǔnâlì damy svae srèbram;

16. ці, як выкідзень пахаваны, не існаваў бы я, як немаўляты, якія сьвятла не пабачылі.

cì, âk vykìdzen′ pahavany, ne ìsnavaǔ by â, âk nemaǔlâty, âkìâ s′vâtla ne pabačylì.

17. Там беззаконныя перастаюць наводзіць страх, і там адпачываюць зьнясіленыя.

Tam bezzakonnyâ perastaûc′ navodzìc′ strah, ì tam adpačyvaûc′ z′nâsìlenyâ.

18. Там вязьні цешацца спакоем і ня чуюць крыкаў наглядчыка.

Tam vâz′nì cešacca spakoem ì nâ čuûc′ krykaǔ naglâdčyka.

19. Малы і вялікі там роўныя, і раб свабодны ад гаспадара свайго.

Maly ì vâlìkì tam roǔnyâ, ì rab svabodny ad gaspadara svajgo.

20. Навошта дадзена пакутніку сьвятло і жыцьцё засмучаным душою,

Navošta dadzena pakutnìku s′vâtlo ì žyc′cë zasmučanym dušoû,

21. якія чакаюць сьмерці, і няма яе, якія выкапалі б яе ахвотней, чым скарб.

âkìâ čakaûc′ s′mercì, ì nâma âe, âkìâ vykapalì b âe ahvotnej, čym skarb.

22. Узрадаваліся б да захапленьня, захапіліся б, што знайшлі магілу?

Uzradavalìsâ b da zahaplen′nâ, zahapìlìsâ b, što znajšlì magìlu?

23. Навошта дадзена сьвятло чалавеку, шлях якога зачынены і якога Бог атачыў змрокам?

Navošta dadzena s′vâtlo čalaveku, šlâh âkoga začyneny ì âkoga Bog atačyǔ zmrokam?

24. Уздыханьні мае апярэджваюць хлеб мой, і стогны мае ліюцца, як вада,

Uzdyhan′nì mae apârèdžvaûc′ hleb moj, ì stogny mae lìûcca, âk vada,

25. бо жудаснае, чаго я жахаўся, тое і напаткала мяне; і чаго я баяўся, тое і прыйшло да мяне.

bo žudasnae, čago â žahaǔsâ, toe ì napatkala mâne; ì čago â baâǔsâ, toe ì pryjšlo da mâne.

26. Няма мне міру, няма спакою, няма радасьці: спасьцігла няшчасьце.

Nâma mne mìru, nâma spakoû, nâma radas′cì: spas′cìgla nâščas′ce.

4 Кіраўнік

1. І адказваў Эліфаз Фэманіцянін і сказаў:

Ì adkazvaǔ Èlìfaz Fèmanìcânìn ì skazaǔ:

2. калі паспрабуем мы сказаць табе слова, - ці ня цяжка будзе табе? Урэшце, хто можа забараніць слова!

kalì pasprabuem my skazac′ tabe slova, - cì nâ câžka budze tabe? Urèšce, hto moža zabaranìc′ slova!

3. Вось, ты настаўляў многіх і кволыя рукі падтрымліваў,

Vos′, ty nastaǔlâǔ mnogìh ì kvolyâ rukì padtrymlìvaǔ,

4. таго, хто падаў, падымалі словы твае, і аслаблыя калені ты мацаваў.

tago, hto padaǔ, padymalì slovy tvae, ì aslablyâ kalenì ty macavaǔ.

5. А цяпер дайшло да цябе, і зьнямогся ты; дайшло да цябе, і ты падупаў духам.

A câper dajšlo da câbe, ì z′nâmogsâ ty; dajšlo da câbe, ì ty padupaǔ duham.

6. Богабаязнасьць твая ці ж не павінна быць тваёю надзеяй, і беспахібнасьць шляхоў тваіх - спадзяваньнем тваім?

Bogabaâznas′c′ tvaâ cì ž ne pavìnna byc′ tvaëû nadzeâj, ì bespahìbnas′c′ šlâhoǔ tvaìh - spadzâvan′nem tvaìm?

7. Згадай жа, ці гінуў хто невінаваты, і дзе праведных выкарчоўвалі б?

Zgadaj ža, cì gìnuǔ hto nevìnavaty, ì dze pravednyh vykarčoǔvalì b?

8. Як я бачыў, дык тыя, што аралі бязбожнае і сеялі ліхое, жнуць яго;

Âk â bačyǔ, dyk tyâ, što aralì bâzbožnae ì seâlì lìhoe, žnuc′ âgo;

9. ад павеву Божага гінуць і ад духу гневу Ягонага чэзнуць.

ad pavevu Božaga gìnuc′ ì ad duhu gnevu Âgonaga čèznuc′.

10. Рык ільва і голас таго, хто рыкае, моўкне, і зубы львянят крышацца;

Ryk ìl′va ì golas tago, hto rykae, moǔkne, ì zuby l′vânât kryšacca;

11. магутны леў гіне без здабычы, і дзеці ільвіцы расьсейваюцца.

magutny leǔ gìne bez zdabyčy, ì dzecì ìl′vìcy ras′sejvaûcca.

12. І вось да мяне таемна данеслася слова, і вуха маё прыняло нешта ад яго.

Ì vos′ da mâne taemna daneslasâ slova, ì vuha maë prynâlo nešta ad âgo.

13. Сярод разважаньняў пра начныя відзежы, калі сон ахінае людзей,

Sârod razvažan′nâǔ pra načnyâ vìdzežy, kalì son ahìnae lûdzej,

14. агарнуў мяне жах і дрыгат і скалануў усе косьці мае.

agarnuǔ mâne žah ì drygat ì skalanuǔ use kos′cì mae.

15. І дух прайшоў над мною; дыбарам сталі валасы на мне.

Ì duh prajšoǔ nad mnoû; dybaram stalì valasy na mne.

16. Ён стаў, - але я не пазнаў твару ягонага, - толькі аблічча было перад вачыма маімі; ціхі павеў, - і я чую голас:

Ën staǔ, - ale â ne paznaǔ tvaru âgonaga, - tol′kì ablìčča bylo perad vačyma maìmì; cìhì paveǔ, - ì â čuû golas:

17. ці ж чалавек справядлівейшы за Бога? і мужчына ці ж чысьцейшы за Творцу свайго?

cì ž čalavek spravâdlìvejšy za Boga? ì mužčyna cì ž čys′cejšy za Tvorcu svajgo?

18. Вось, Ён і слугам Сваім не давярае і ў анёлах Сваіх бачыць заганы:

Vos′, Ën ì slugam Svaìm ne davârae ì ǔ anëlah Svaìh bačyc′ zagany:

19. тым болей - у тых, што жывуць у харомінах з гліны, аснова якіх пыл, якія нішчацца хутчэй за моль.

tym bolej - u tyh, što žyvuc′ u haromìnah z glìny, asnova âkìh pyl, âkìâ nìščacca hutčèj za mol′.

20. З раніцы да вечара яны распадаюцца; ня згледзіш, як яны зьнікнуць зусім.

Z ranìcy da večara âny raspadaûcca; nâ zgledzìš, âk âny z′nìknuc′ zusìm.

21. Ці ня гінуць разам зь імі і вартасьці іхнія? Яны паміраюць, не дасягнуўшы мудрасьці.

Cì nâ gìnuc′ razam z′ ìmì ì vartas′cì ìhnìâ? Âny pamìraûc′, ne dasâgnuǔšy mudras′cì.

5 Кіраўнік

1. Пакліч, калі ёсьць той, хто адкажа табе. Да каго зь сьвятых зьвернешся ты?

Paklìč, kalì ës′c′ toj, hto adkaža tabe. Da kago z′ s′vâtyh z′vernešsâ ty?

2. Так дурнога забівае гнеўлівасьць, і няцямнага губіць дражлівасьць.

Tak durnoga zabìvae gneǔlìvas′c′, ì nâcâmnaga gubìc′ dražlìvas′c′.

3. Бачыў я, як дурны ўкараняецца, і адразу пракляў дом ягоны.

Bačyǔ â, âk durny ǔkaranâecca, ì adrazu praklâǔ dom âgony.

4. Дзеці ягоныя далёкія ад шчасьця, іх будуць біць каля брамы, і ня будзе заступніка.

Dzecì âgonyâ dalëkìâ ad ščas′câ, ìh buduc′ bìc′ kalâ bramy, ì nâ budze zastupnìka.

5. Жніво ягонае зэесьць галодны і праз церне возьме яго, і спрагненыя праглынуць маёмасьць ягоную.

Žnìvo âgonae zèes′c′ galodny ì praz cerne voz′me âgo, ì spragnenyâ praglynuc′ maëmas′c′ âgonuû.

6. Так, ня з пылу выходзіць гора, і не зь зямлі вырастае бяда;

Tak, nâ z pylu vyhodzìc′ gora, ì ne z′ zâmlì vyrastae bâda;

7. а чалавек нараджаецца на пакуту, як іскры, каб імкнуцца ўгору.

a čalavek naradžaecca na pakutu, âk ìskry, kab ìmknucca ǔgoru.

8. Але я да Бога зьвярнуўся б, аддаў бы дзею маю Богу,

Ale â da Boga z′vârnuǔsâ b, addaǔ by dzeû maû Bogu,

9. Які творыць дзеі вялікія, бясконца дзівосныя,

Âkì tvoryc′ dzeì vâlìkìâ, bâskonca dzìvosnyâ,

10. дае дождж улоньню зямлі і пасылае воды на ўлоньне палёў;

dae doždž ulon′nû zâmlì ì pasylae vody na ǔlon′ne palëǔ;

11. прыніжаных ставіць на вышыню, і гаротнікаў узносіць у выратаваньне.

prynìžanyh stavìc′ na vyšynû, ì garotnìkaǔ uznosìc′ u vyratavan′ne.

12. Ён разбурае намыслы хітрых, і рукі іхнія не давяршаюць пачатага.

Ën razburae namysly hìtryh, ì rukì ìhnìâ ne davâršaûc′ pačataga.

13. Ён ловіць мудрацоў іхняй жа хітрасьцю, і рада хітрых робіцца марнай:

Ën lovìc′ mudracoǔ ìhnâj ža hìtras′cû, ì rada hìtryh robìcca marnaj:

14. удзень яны сустракаюць цемру і аполудні ходзяць вобмацкам, як поначы.

udzen′ âny sustrakaûc′ cemru ì apoludnì hodzâc′ vobmackam, âk ponačy.

15. Ён ратуе беднага ад меча, ад вуснаў іхніх і ад рукі моцнага.

Ën ratue bednaga ad meča, ad vusnaǔ ìhnìh ì ad rukì mocnaga.

16. І ёсьць надзея няшчаснаму, і няпраўда стуляе вусны свае.

Ì ës′c′ nadzeâ nâščasnamu, ì nâpraǔda stulâe vusny svae.

17. Шчасны чалавек, якога наводзіць на розум Бог, і таму кары Ўсеўладнага не адхіляй,

Ščasny čalavek, âkoga navodzìc′ na rozum Bog, ì tamu kary Ǔseǔladnaga ne adhìlâj,

18. бо Ён спрычыняе раны і Сам перавязвае іх; Ён б'е, і Ягоныя ж рукі ацаляюць.

bo Ën spryčynâe rany ì Sam peravâzvae ìh; Ën b'e, ì Âgonyâ ž rukì acalâûc′.

19. У шасьці бедах ратуе цябе, і ў сёмай не кране цябе ліха.

U šas′cì bedah ratue câbe, ì ǔ sëmaj ne krane câbe lìha.

20. У голад выбавіць цябе ад сьмерці, і на вайне - ад рукі меча.

U golad vybavìc′ câbe ad s′mercì, ì na vajne - ad rukì meča.

21. Ад біча языка схаваеш сябе і не збаішся спусташэньня, калі яно прыйдзе.

Ad bìča âzyka shavaeš sâbe ì ne zbaìšsâ spustašèn′nâ, kalì âno pryjdze.

22. Са спусташэньня і голаду пасьмяешся і зьвяроў зямлі не збаішся,

Sa spustašèn′nâ ì goladu pas′mâešsâ ì z′vâroǔ zâmlì ne zbaìšsâ,

23. бо з камянямі польнымі ў цябе згода, і зьвяры польныя ў міры з табою.

bo z kamânâmì pol′nymì ǔ câbe zgoda, ì z′vâry pol′nyâ ǔ mìry z taboû.

24. І ўведаеш, што намёт твой у бясьпецы, і будзеш глядзець за домам тваім і ня згрэшыш.

Ì ǔvedaeš, što namët tvoj u bâs′pecy, ì budzeš glâdzec′ za domam tvaìm ì nâ zgrèšyš.

25. І ўбачыш, што насеньне тваё безлічнае, і парасткі твае, як трава на зямлі.

Ì ǔbačyš, što nasen′ne tvaë bezlìčnae, ì parastkì tvae, âk trava na zâmlì.

26. Увойдзеш у магілу ў глыбокай старасьці, як укладваюцца снапы пшаніцы сваім часам.

Uvojdzeš u magìlu ǔ glybokaj staras′cì, âk ukladvaûcca snapy pšanìcy svaìm časam.

27. Вось, што мы даведаліся; так яно і ёсьць; выслухай гэта і зазнач сабе.

Vos′, što my davedalìsâ; tak âno ì ës′c′; vysluhaj gèta ì zaznač sabe.

6 Кіраўнік

1. І адказваў Ёў і сказаў:

Ì adkazvaǔ Ëǔ ì skazaǔ:

2. о, калі б правільна былі ўзважаныя мае енкі, і разам зь імі паклалі на шалі пакуту маю!

o, kalì b pravìl′na bylì ǔzvažanyâ mae enkì, ì razam z′ ìmì paklalì na šalì pakutu maû!

3. Яна пэўна пераважыла б пясок марскі! Таму словы мае палкія.

Âna pèǔna peravažyla b pâsok marskì! Tamu slovy mae palkìâ.

4. Бо стрэлы Ўсемагутнага ўва мне; яд іх п'е дух мой; жудасьці Божыя паўсталі супроць мяне.

Bo strèly Ǔsemagutnaga ǔva mne; âd ìh p'e duh moj; žudas′cì Božyâ paǔstalì suproc′ mâne.

5. Ці раве дзікі асёл на траве? ці рыкае бык каля мяшанкі сваёй?

Cì rave dzìkì asël na trave? cì rykae byk kalâ mâšankì svaëj?

6. Ці нясмачнае ядуць без солі, і ці ёсьць смак у яечным бялку?

Cì nâsmačnae âduc′ bez solì, ì cì ës′c′ smak u âečnym bâlku?

7. Да чаго не хацела дакрануцца душа мая, тое і ёсьць агідная ежа мая.

Da čago ne hacela dakranucca duša maâ, toe ì ës′c′ agìdnaâ eža maâ.

8. О, калі б збылося жаданьне маё, і спадзяваньне маё спраўдзіў Бог!

O, kalì b zbylosâ žadan′ne maë, ì spadzâvan′ne maë spraǔdzìǔ Bog!

9. О, калі б узычыў Бог зламаць мяне, працягнуў руку і пабіў мяне!

O, kalì b uzyčyǔ Bog zlamac′ mâne, pracâgnuǔ ruku ì pabìǔ mâne!

10. Гэта было б яшчэ радасьцю мне, і я мацаваўся б у маёй бязьлітаснай хваробе, бо я ня зрокся словаў Сьвятога.

Gèta bylo b âščè radas′cû mne, ì â macavaǔsâ b u maëj bâz′lìtasnaj hvarobe, bo â nâ zroksâ slovaǔ S′vâtoga.

11. Якая сіла ў мяне, каб спадзявацца мне? і які канец, каб доўжыць мне жыцьцё маё?

Âkaâ sìla ǔ mâne, kab spadzâvacca mne? ì âkì kanec, kab doǔžyc′ mne žyc′cë maë?

12. Ці цьвёрдасьць камянёў - цьвёрдасьць мая? ці медзь - плоць мая?

Cì c′vërdas′c′ kamânëǔ - c′vërdas′c′ maâ? cì medz′ - ploc′ maâ?

13. Ці ёсьць ува мне дапамога мне, і ці ёсьць мне якая апора?

Cì ës′c′ uva mne dapamoga mne, ì cì ës′c′ mne âkaâ apora?

14. спрагненаму павінна быць спагада сябра ягонага, калі толькі ён не адкінуў страху прад Усеўладным.

spragnenamu pavìnna byc′ spagada sâbra âgonaga, kalì tol′kì ën ne adkìnuǔ strahu prad Useǔladnym.

15. Але браты мае няверныя, як паток, як хуткаплынныя ручаі,

Ale braty mae nâvernyâ, âk patok, âk hutkaplynnyâ ručaì,

16. якія чорныя ад лёду і ў якіх зьнікае сьнег.

âkìâ čornyâ ad lëdu ì ǔ âkìh z′nìkae s′neg.

17. Калі робіцца цёпла, яны ападаюць, а ў сьпёку зьнікаюць зь месцаў сваіх.

Kalì robìcca cëpla, âny apadaûc′, a ǔ s′pëku z′nìkaûc′ z′ mescaǔ svaìh.

18. Ухіляюць яны кірунак шляхоў сваіх, заходзяць у пустыню і чэзнуць;

Uhìlâûc′ âny kìrunak šlâhoǔ svaìh, zahodzâc′ u pustynû ì čèznuc′;

19. глядзяць на іх дарогі Тэмайскія, спадзяюцца на іх шляхі Савэйскія,

glâdzâc′ na ìh darogì Tèmajskìâ, spadzâûcca na ìh šlâhì Savèjskìâ,

20. але застаюцца пасаромленыя ў сваёй надзеі: прыходзяць туды і ад сораму чырванеюць.

ale zastaûcca pasaromlenyâ ǔ svaëj nadzeì: pryhodzâc′ tudy ì ad soramu čyrvaneûc′.

21. Так і вы цяпер нішто: убачылі страшнае і спалохаліся.

Tak ì vy câper nìšto: ubačylì strašnae ì spalohalìsâ.

22. Ці не казаў я: дайце мне, і ад дастатку вашага заплаціце за мяне;

Cì ne kazaǔ â: dajce mne, ì ad dastatku vašaga zaplacìce za mâne;

23. і выбаўце мяне ад рукі ворага, і ад рукі катаў выкупіце мяне?

ì vybaǔce mâne ad rukì voraga, ì ad rukì kataǔ vykupìce mâne?

24. Навучэце мяне, і я замоўкну; пакажэце, у чым я зграшыў.

Navučèce mâne, ì â zamoǔknu; pakažèce, u čym â zgrašyǔ.

25. Якія моцныя словы праўды! Але што даказваюць выкрываньні вашыя?

Âkìâ mocnyâ slovy praǔdy! Ale što dakazvaûc′ vykryvan′nì vašyâ?

26. Вы прыдумваеце казані дзеля выкрыцьця? На вецер пускаеце словы вашыя.

Vy prydumvaece kazanì dzelâ vykryc′câ? Na vecer puskaece slovy vašyâ.

27. Вы нападаеце на сірату і капаеце яму сябру вашаму.

Vy napadaece na sìratu ì kapaece âmu sâbru vašamu.

28. Але прашу вас, зірнеце на мяне; ці ж буду я казаць няпраўду перад абліччам вашым?

Ale prašu vas, zìrnece na mâne; cì ž budu â kazac′ nâpraǔdu perad ablìččam vašym?

29. Перагледзьце, ці ёсьць няпраўда? перагледзьце, - праўда мая.

Peragledz′ce, cì ës′c′ nâpraǔda? peragledz′ce, - praǔda maâ.

30. Ці ёсьць на языку маім няпраўда? Няўжо горла маё ня можа адрозьніць горычы?

Cì ës′c′ na âzyku maìm nâpraǔda? Nâǔžo gorla maë nâ moža adroz′nìc′ goryčy?

7 Кіраўнік

1. Ці ня вызначаны чалавеку час на зямлі, і дні ягоныя ці ж ня тое самае, што дні найміта?

Cì nâ vyznačany čalaveku čas na zâmlì, ì dnì âgonyâ cì ž nâ toe samae, što dnì najmìta?

2. Як раб прагне ценю і як найміт чакае канца працы сваёй,

Âk rab pragne cenû ì âk najmìt čakae kanca pracy svaëj,

3. так я атрымаў на долю месяцы марныя, і ночы бядотныя адмераны мне.

tak â atrymaǔ na dolû mesâcy marnyâ, ì nočy bâdotnyâ admerany mne.

4. Калі кладуся, дык кажу: калі гэта ўстану? а вечар доўжыцца, і я варочаюся ўдосыць да самае раніцы.

Kalì kladusâ, dyk kažu: kalì gèta ǔstanu? a večar doǔžycca, ì â varočaûsâ ǔdosyc′ da samae ranìcy.

5. Цела маё ў чарвяках і запыленых струпах; скура мая лопаецца і гнаіцца.

Cela maë ǔ čarvâkah ì zapylenyh strupah; skura maâ lopaecca ì gnaìcca.

6. Дні мае бягуць хутчэй за чалавека і канчаюцца без надзеі.

Dnì mae bâguc′ hutčèj za čalaveka ì kančaûcca bez nadzeì.

7. Згадай, што жыцьцё маё павеў, што вока маё ня вернецца бачыць добрае.

Zgadaj, što žyc′cë maë paveǔ, što voka maë nâ vernecca bačyc′ dobrae.

8. Ня ўбачыць мяне вока таго, хто бачыў мяне; вочы Твае на мяне, - і няма мяне.

Nâ ǔbačyc′ mâne voka tago, hto bačyǔ mâne; vočy Tvae na mâne, - ì nâma mâne.

9. Радзее воблака і сыходзіць; так той, хто сышоў у апраметную, ня выйдзе,

Radzee voblaka ì syhodzìc′; tak toj, hto syšoǔ u aprametnuû, nâ vyjdze,

10. ня вернеецца болей у дом свой, і месца ягонае ўжо ня будзе ведаць яго.

nâ verneecca bolej u dom svoj, ì mesca âgonae ǔžo nâ budze vedac′ âgo.

11. Ня буду ж я стрымліваць вуснаў маіх; буду гаварыць у сьцісласьці духу майго; буду скардзіцца ў бядоце душы маёй.

Nâ budu ž â strymlìvac′ vusnaǔ maìh; budu gavaryc′ u s′cìslas′cì duhu majgo; budu skardzìcca ǔ bâdoce dušy maëj.

12. Хіба я мора альбо марская пачвара, што Ты паставіў над мною варту?

Hìba â mora al′bo marskaâ pačvara, što Ty pastavìǔ nad mnoû vartu?

13. Калі падумаю: "суцешыць мяне пасьцель мая, зьнясе гароту маю ложак мой",

Kalì padumaû: "sucešyc′ mâne pas′cel′ maâ, z′nâse garotu maû ložak moj",

14. Ты палохаеш мяне снамі і відзежамі страшыш мяне;

Ty palohaeš mâne snamì ì vìdzežamì strašyš mâne;

15. і душа мая жадае лепей, каб спынілася дыханьне, лепей сьмерці, чым, каб зьберагліся косьці мае.

ì duša maâ žadae lepej, kab spynìlasâ dyhan′ne, lepej s′mercì, čym, kab z′beraglìsâ kos′cì mae.

16. Апрыкрала мне жыцьцё. Ня вечна мне жыць. Адступіся ад мяне, бо дні мае марныя.

Aprykrala mne žyc′cë. Nâ večna mne žyc′. Adstupìsâ ad mâne, bo dnì mae marnyâ.

17. Што такое чалавек, што Ты так цэніш яго і зьвяртаеш на яго ўвагу Тваю,

Što takoe čalavek, što Ty tak cènìš âgo ì z′vârtaeš na âgo ǔvagu Tvaû,

18. наведваеш яго кожнае раніцы, кожнае імгненьне выпрабоўваеш яго?

navedvaeš âgo kožnae ranìcy, kožnae ìmgnen′ne vypraboǔvaeš âgo?

19. Дакуль жа Ты не пакінеш, дакуль не адыдзеш ад мяне, дакуль не дасі мне праглынуць сьліну маю?

Dakul′ ža Ty ne pakìneš, dakul′ ne adydzeš ad mâne, dakul′ ne dasì mne praglynuc′ s′lìnu maû?

20. Калі я зграшыў, дык што я зраблю Табе, вартавы людзей! Навошта Ты паставіў мяне супраціўцам Сабе, што аж я зрабіўся самому сабе лішні?

Kalì â zgrašyǔ, dyk što â zrablû Tabe, vartavy lûdzej! Navošta Ty pastavìǔ mâne supracìǔcam Sabe, što až â zrabìǔsâ samomu sabe lìšnì?

21. І чаму б не дараваць мне грэху і ня зьняць зь мяне беззаконьня майго? бо, вось, я лягу ў пыле; заўтра пашукаеш мяне, і няма мяне.

Ì čamu b ne daravac′ mne grèhu ì nâ z′nâc′ z′ mâne bezzakon′nâ majgo? bo, vos′, â lâgu ǔ pyle; zaǔtra pašukaeš mâne, ì nâma mâne.

8 Кіраўнік

1. І адказваў Вілдад Саўхэянін і сказаў:

Ì adkazvaǔ Vìldad Saǔhèânìn ì skazaǔ:

2. ці доўга ты будзеш гаварыць так? - словы вуснаў тваіх бурны вецер!

cì doǔga ty budzeš gavaryc′ tak? - slovy vusnaǔ tvaìh burny vecer!

3. Няўжо Бог скажае суд, і Ўсеўладны ператварае праўду!

Nâǔžo Bog skažae sud, ì Ǔseǔladny peratvarae praǔdu!

4. Калі сыны твае зграшылі прад Ім, дык Ён і аддаў іх у руку беззаконьня іхняга.

Kalì syny tvae zgrašylì prad Ìm, dyk Ën ì addaǔ ìh u ruku bezzakon′nâ ìhnâga.

5. Калі ж ты знойдзеш Бога і памолішся ‹сеўладнаму,

Kalì ž ty znojdzeš Boga ì pamolìšsâ ‹seǔladnamu,

6. і калі ты чысты і з праўдаю, дык Ён сёньня ж устане над табою і замірыць жытлішча праўды тваёй.

ì kalì ty čysty ì z praǔdaû, dyk Ën sën′nâ ž ustane nad taboû ì zamìryc′ žytlìšča praǔdy tvaëj.

7. І калі спачатку ў цябе было мала, дык з часам будзе досыць многа.

Ì kalì spačatku ǔ câbe bylo mala, dyk z časam budze dosyc′ mnoga.

8. Бо спытайся ў ранейшых родаў і паглыбіся ў назіраньні бацькоў іхніх;

Bo spytajsâ ǔ ranejšyh rodaǔ ì paglybìsâ ǔ nazìran′nì bac′koǔ ìhnìh;

9. а мы - учарашнія і нічога ня ведаем, бо нашыя дні на зямлі - цень.

a my - učarašnìâ ì nìčoga nâ vedaem, bo našyâ dnì na zâmlì - cen′.

10. Вось, яны цябе навучаць, скажуць табе і ад сэрца свайго вымавяць словы:

Vos′, âny câbe navučac′, skažuc′ tabe ì ad sèrca svajgo vymavâc′ slovy:

11. ці падымаецца трысьнёг бязь вільгаці? ці расьце чарот без вады?

cì padymaecca trys′nëg bâz′ vìl′gacì? cì ras′ce čarot bez vady?

12. Яшчэ ён у сьвежасьці сваёй і ня зрэзаны, а раней за ўсякую траву засыхае.

Âščè ën u s′vežas′cì svaëj ì nâ zrèzany, a ranej za ǔsâkuû travu zasyhae.

13. Такія шляхі ўсіх, што забываюць Бога, і надзея крывадушніка загіне;

Takìâ šlâhì ǔsìh, što zabyvaûc′ Boga, ì nadzeâ kryvadušnìka zagìne;

14. спадзяваньне ягонае падсечана, і ўпэўненасьць ягоная - дом павука.

spadzâvan′ne âgonae padsečana, ì ǔpèǔnenas′c′ âgonaâ - dom pavuka.

15. Абапрэцца на дом свой і ня ўстоіць; ухопіцца за яго і не ўтрымаецца.

Abaprècca na dom svoj ì nâ ǔstoìc′; uhopìcca za âgo ì ne ǔtrymaecca.

16. Зелянее ён перад сонцам, а за сад прасьціраецца гольле ягонае;

Zelânee ën perad soncam, a za sad pras′cìraecca gol′le âgonae;

17. у крушню ўплятаюцца карані ягоныя, паміж камянямі ўрэзваюцца.

u krušnû ǔplâtaûcca karanì âgonyâ, pamìž kamânâmì ǔrèzvaûcca.

18. Але калі вырвуць яго зь месца ягонага, яно адмовіцца ад яго: я ня бачыла цябе!

Ale kalì vyrvuc′ âgo z′ mesca âgonaga, âno admovìcca ad âgo: â nâ bačyla câbe!

19. Вось радасьць шляху ягонага! а зь зямлі вырастуць іншыя.

Vos′ radas′c′ šlâhu âgonaga! a z′ zâmlì vyrastuc′ ìnšyâ.

20. Бачыш, Бог не адкідае беззаганнага і не падтрымлівае рук ліхадзеяў.

Bačyš, Bog ne adkìdae bezzagannaga ì ne padtrymlìvae ruk lìhadzeâǔ.

21. Ён яшчэ напоўніць сьмехам вусны твае і губы твае радасным клікам.

Ën âščè napoǔnìc′ s′meham vusny tvae ì guby tvae radasnym klìkam.

22. Ненавісьнікі твае апрануцца ў сорам, і намёту бязбожных ня стане.

Nenavìs′nìkì tvae apranucca ǔ soram, ì namëtu bâzbožnyh nâ stane.

9 Кіраўнік

1. І адказваў Ёў і сказаў:

Ì adkazvaǔ Ëǔ ì skazaǔ:

2. праўда! ведаю, што так; але як апраўдаецца чалавек прад Богам?

praǔda! vedaû, što tak; ale âk apraǔdaecca čalavek prad Bogam?

3. Калі захоча ўступіць у спрэчку зь Ім, дык не адкажа Яму ні на адно з тысячы.

Kalì zahoča ǔstupìc′ u sprèčku z′ Ìm, dyk ne adkaža Âmu nì na adno z tysâčy.

4. Мудры сэрцам і магутны сілаю; хто паўставаў супроць Яго і заставаўся ў спакоі?

Mudry sèrcam ì magutny sìlaû; hto paǔstavaǔ suproc′ Âgo ì zastavaǔsâ ǔ spakoì?

5. Ён перасоўвае горы, і не пазнаюць іх: Ён ператварае іх у гневе Сваім;

Ën perasoǔvae gory, ì ne paznaûc′ ìh: Ën peratvarae ìh u gneve Svaìm;

6. зрушвае зямлю зь месца яе, і слупы яе дрыжаць:

zrušvae zâmlû z′ mesca âe, ì slupy âe dryžac′:

7. скажа сонцу, - і ня ўзыдзе, і на зоркі накладвае пячатку.

skaža soncu, - ì nâ ǔzydze, ì na zorkì nakladvae pâčatku.

8. Ён адзін распасьцірае нябёсы і ходзіць па вышынях мора;

Ën adzìn raspas′cìrae nâbësy ì hodzìc′ pa vyšynâh mora;

9. стварыў Ас, Кесіль, і Хіма і тайнікі поўдня;

stvaryǔ As, Kesìl′, ì Hìma ì tajnìkì poǔdnâ;

10. робіць вялікае, непаддасьледнае і цудоўнае бясконца!

robìc′ vâlìkae, nepaddas′lednae ì cudoǔnae bâskonca!

11. Вось, Ён пройдзе перад мною, і ня ўбачу Яго; праімчыцца, і не заўважу Яго.

Vos′, Ën projdze perad mnoû, ì nâ ǔbaču Âgo; praìmčycca, ì ne zaǔvažu Âgo.

12. Возьме, і хто забароніць Яму? хто скажа Яму: што Ты робіш?

Voz′me, ì hto zabaronìc′ Âmu? hto skaža Âmu: što Ty robìš?

13. Бог не адверне гневу Свайго; прад Ім упадуць паборцы гардунства.

Bog ne adverne gnevu Svajgo; prad Ìm upaduc′ paborcy gardunstva.

14. Тым больш ці магу я адказваць Яму і шукаць сабе словаў прад Ім?

Tym bol′š cì magu â adkazvac′ Âmu ì šukac′ sabe slovaǔ prad Ìm?

15. Хоць бы я і ў праўдзе быў, але ня буду адказваць, а буду ўмольваць Судзьдзю майго.

Hoc′ by â ì ǔ praǔdze byǔ, ale nâ budu adkazvac′, a budu ǔmol′vac′ Sudz′dzû majgo.

16. Калі б я паклікаў і Ён адказаў мне, - я не паверыў бы, што голас мой пачуў Той,

Kalì b â paklìkaǔ ì Ën adkazaǔ mne, - â ne paveryǔ by, što golas moj pačuǔ Toj,

17. Хто ў віхуры пабівае мяне і памнажае бязьвінна раны мае,

Hto ǔ vìhury pabìvae mâne ì pamnažae bâz′vìnna rany mae,

18. не дае мне перавесьці дух, а перапаўняе мяне гаротамі.

ne dae mne peraves′cì duh, a perapaǔnâe mâne garotamì.

19. Калі дзеяць сілаю, дык Ён магутны; калі судом, хто зьвядзе мяне зь Ім?

Kalì dzeâc′ sìlaû, dyk Ën magutny; kalì sudom, hto z′vâdze mâne z′ Ìm?

20. Калі я буду апраўдвацца, дык мае ж вусны зьвінавацяць мяне; калі я невінаваты, дык Ён прызнае мяне вінаватым.

Kalì â budu apraǔdvacca, dyk mae ž vusny z′vìnavacâc′ mâne; kalì â nevìnavaty, dyk Ën pryznae mâne vìnavatym.

21. Невінаваты я; не хачу ведаць душы маёй, пагарджаю жыцьцём маім.

Nevìnavaty â; ne haču vedac′ dušy maëj, pagardžaû žyc′cëm maìm.

22. Усё адно; таму я сказаў, што Ён губіць і беззаганнага і вінаватага.

Usë adno; tamu â skazaǔ, što Ën gubìc′ ì bezzagannaga ì vìnavataga.

23. Калі гэтага пабівае Ён бічом раптам, дык з пыткі нявінных сьмяецца.

Kalì gètaga pabìvae Ën bìčom raptam, dyk z pytkì nâvìnnyh s′mâecca.

24. Зямля аддадзена ў рукі бязбожных; твары судзьдзяў яе Ён засланяе. Калі не Ён, тады хто ж?

Zâmlâ addadzena ǔ rukì bâzbožnyh; tvary sudz′dzâǔ âe Ën zaslanâe. Kalì ne Ën, tady hto ž?

25. Дні мае хутчэйшыя за ганца, - бягуць, ня бачаць дабра,

Dnì mae hutčèjšyâ za ganca, - bâguc′, nâ bačac′ dabra,

26. імчацца, як лёгкія лодкі, як арол імкне на здабычу.

ìmčacca, âk lëgkìâ lodkì, âk arol ìmkne na zdabyču.

27. Калі сказаць мне: "забуду я скаргі мае, адкладу змрочны выгляд свой і падбадзёруся",

Kalì skazac′ mne: "zabudu â skargì mae, adkladu zmročny vyglâd svoj ì padbadzërusâ",

28. дык трымчу ад усіх пакутаў маіх, ведаючы, што Ты не абвесьціш мяне невінаватым.

dyk trymču ad usìh pakutaǔ maìh, vedaûčy, što Ty ne abves′cìš mâne nevìnavatym.

29. Калі ж я вінаваты, дык навошта марна пакутую?

Kalì ž â vìnavaty, dyk navošta marna pakutuû?

30. Хоць бы я абмыўся і сьнежнаю вадою і цалкам ачысьціў рукі мае,

Hoc′ by â abmyǔsâ ì s′nežnaû vadoû ì calkam ačys′cìǔ rukì mae,

31. дык і тады Ты апусьціш мяне ў бруд, і пагардзіць мною вопратка мая.

dyk ì tady Ty apus′cìš mâne ǔ brud, ì pagardzìc′ mnoû vopratka maâ.

32. Бо Ён не чалавек, як я, каб я мог адказваць Яму і ісьці разам зь Ім на суд!

Bo Ën ne čalavek, âk â, kab â mog adkazvac′ Âmu ì ìs′cì razam z′ Ìm na sud!

33. Няма паміж імі пасрэдніка, які паклаў бы руку сваю на абодвух нас.

Nâma pamìž ìmì pasrèdnìka, âkì paklaǔ by ruku svaû na abodvuh nas.

34. Хай адхіліць Ён ад мяне жазло Сваё і страх Ягоны хай не жахае мяне, -

Haj adhìlìc′ Ën ad mâne žazlo Svaë ì strah Âgony haj ne žahae mâne, -

35. і тады я буду гаварыць і не збаюся Яго, бо я не такі самы ў сабе.

ì tady â budu gavaryc′ ì ne zbaûsâ Âgo, bo â ne takì samy ǔ sabe.

10 Кіраўнік

1. Абрыдла душы маёй жыцьцё маё: аддамся журбоце маёй; гаварыцьму ў гароце душы маёй.

Abrydla dušy maëj žyc′cë maë: addamsâ žurboce maëj; gavaryc′mu ǔ garoce dušy maëj.

2. Скажу Богу: не вінаваці мяне; абвясьці мне, за што Ты са мною змагаешся?

Skažu Bogu: ne vìnavacì mâne; abvâs′cì mne, za što Ty sa mnoû zmagaešsâ?

3. Ці добра Табе, што Ты прыгнятаеш, што пагарджаеш дзеяй рук Тваіх, а на раду бязбожных пасылаеш сьвятло?

Cì dobra Tabe, što Ty prygnâtaeš, što pagardžaeš dzeâj ruk Tvaìh, a na radu bâzbožnyh pasylaeš s′vâtlo?

4. Хіба ў Цябе цялесныя вочы, і Ты глядзіш, як глядзіць чалавек?

Hìba ǔ Câbe câlesnyâ vočy, ì Ty glâdzìš, âk glâdzìc′ čalavek?

5. Хіба дні Твае, як дні ў чалавека, альбо леты Твае, як дні ў мужчыны,

Hìba dnì Tvae, âk dnì ǔ čalaveka, al′bo lety Tvae, âk dnì ǔ mužčyny,

6. што Ты шукаеш заганы ўва мне і дапытваешся грэху ўва мне,

što Ty šukaeš zagany ǔva mne ì dapytvaešsâ grèhu ǔva mne,

7. хоць ведаеш, што я не беззаконьнік, і што няма каму выбавіць мяне ад рукі Тваёй?

hoc′ vedaeš, što â ne bezzakon′nìk, ì što nâma kamu vybavìc′ mâne ad rukì Tvaëj?

8. Твае рукі працавалі над мною і ўтварылі ўсяго мяне цалкам, - і Ты губіш мяне?

Tvae rukì pracavalì nad mnoû ì ǔtvarylì ǔsâgo mâne calkam, - ì Ty gubìš mâne?

9. Успомні, што Ты, як гліну, урабіў мяне, і ў пыл ператвараеш мяне?

Uspomnì, što Ty, âk glìnu, urabìǔ mâne, ì ǔ pyl peratvaraeš mâne?

10. Ці ня Ты выліў мяне, як малако, і, як тварог, згусьціў мяне,

Cì nâ Ty vylìǔ mâne, âk malako, ì, âk tvarog, zgus′cìǔ mâne,

11. скураю і плоцьцю апрануў мяне, косткамі і жыламі змацаваў мяне,

skuraû ì ploc′cû apranuǔ mâne, kostkamì ì žylamì zmacavaǔ mâne,

12. жыцьцё і мілату падарыў мне, і клопат Твой ахоўваў дух мой?

žyc′cë ì mìlatu padaryǔ mne, ì klopat Tvoj ahoǔvaǔ duh moj?

13. Але і тое хаваў Ты ў сэрцы Сваім, - ведаю, што гэта было ў Цябе, -

Ale ì toe havaǔ Ty ǔ sèrcy Svaìm, - vedaû, što gèta bylo ǔ Câbe, -

14. што калі я зграшу, Ты заўважыш і не пакінеш грэху майго без пакараньня.

što kalì â zgrašu, Ty zaǔvažyš ì ne pakìneš grèhu majgo bez pakaran′nâ.

15. Калі я вінаваты, гора мне! калі і мая праўда, дык не адважуся падняць галавы маёй. Я сыты прыніжэньнем; паглядзі на гора маё:

Kalì â vìnavaty, gora mne! kalì ì maâ praǔda, dyk ne advažusâ padnâc′ galavy maëj. Â syty prynìžèn′nem; paglâdzì na gora maë:

16. яно павялічваецца. Ты гонішся за мною, як леў, і зноў нападаеш на мяне і дзівосным з'яўляешся мне.

âno pavâlìčvaecca. Ty gonìšsâ za mnoû, âk leǔ, ì znoǔ napadaeš na mâne ì dzìvosnym z'âǔlâešsâ mne.

17. Выводзіш новых сьведкаў Тваіх супроць мяне; узмацняеш гнеў Твой на мяне; і беды, адны за аднымі, паўстаюць супроць мяне.

Vyvodzìš novyh s′vedkaǔ Tvaìh suproc′ mâne; uzmacnâeš gneǔ Tvoj na mâne; ì bedy, adny za adnymì, paǔstaûc′ suproc′ mâne.

18. І навошта Ты вывеў мяне з чэрава? хай бы я памёр, калі яшчэ нічыё вока ня бачыла мяне;

Ì navošta Ty vyveǔ mâne z čèrava? haj by â pamër, kalì âščè nìčyë voka nâ bačyla mâne;

19. хай бы я, як нябылы, з чэрава перанесены быў у магілу!

haj by â, âk nâbyly, z čèrava peraneseny byǔ u magìlu!

20. Ці не кароткія дні мае? Пакінь, адступіся ад мяне, каб я крыху падбадзёрыўся,

Cì ne karotkìâ dnì mae? Pakìn′, adstupìsâ ad mâne, kab â kryhu padbadzëryǔsâ,

21. перш чым адыду, - і ўжо не вярнуся, - у край цемры і ценю сьмяротнага,

perš čym adydu, - ì ǔžo ne vârnusâ, - u kraj cemry ì cenû s′mârotnaga,

22. у край змроку, які ёсьць змрок ценю сьмяротнага, дзе няма ладу, дзе цёмна, як сама цемра.

u kraj zmroku, âkì ës′c′ zmrok cenû s′mârotnaga, dze nâma ladu, dze cëmna, âk sama cemra.

1

11 Кіраўнік

1. І адказваў Сатар Нааміцянін і сказаў:

Ì adkazvaǔ Satar Naamìcânìn ì skazaǔ:

2. хіба на мноства слоў нельга даць адказу, і хіба чалавек шматслоўны мае рацыю?

hìba na mnostva sloǔ nel′ga dac′ adkazu, ì hìba čalavek šmatsloǔny mae racyû?

3. Пустаслоўе тваё ці ж прымусіць маўчаць мужоў, каб ты глуміўся, і ня было каму прысароміць цябе?

Pustasloǔe tvaë cì ž prymusìc′ maǔčac′ mužoǔ, kab ty glumìǔsâ, ì nâ bylo kamu prysaromìc′ câbe?

4. Ты сказаў: меркаваньне маё правільнае, і чысты я ў вачах Тваіх.

Ty skazaǔ: merkavan′ne maë pravìl′nae, ì čysty â ǔ vačah Tvaìh.

5. Але калі б Бог загаварыў і растуліў вусны Свае дзеля цябе

Ale kalì b Bog zagavaryǔ ì rastulìǔ vusny Svae dzelâ câbe

6. і адкрыў табе таямніцы мудрасьці, што табе ўдвая больш належала перацерпець! Дык вось ведай, што Бог дзеля цябе некаторыя з тваіх беззаконьняў аддаў забыцьцю.

ì adkryǔ tabe taâmnìcy mudras′cì, što tabe ǔdvaâ bol′š naležala peracerpec′! Dyk vos′ vedaj, što Bog dzelâ câbe nekatoryâ z tvaìh bezzakon′nâǔ addaǔ zabyc′cû.

7. Ці можаш ты дасьледаваньнем знайсьці Бога? Ці можаш цалкам спасьцігнуць Усеўладнага?

Cì možaš ty das′ledavan′nem znajs′cì Boga? Cì možaš calkam spas′cìgnuc′ Useǔladnaga?

8. Ён вышэйшы за нябёсы, - што можаш зрабіць? глыбейшы за апраметную, - што можаш даведацца?

Ën vyšèjšy za nâbësy, - što možaš zrabìc′? glybejšy za aprametnuû, - što možaš davedacca?

9. Даўжэйшая за зямлю мера Ягоная і шырэйшая за мора.

Daǔžèjšaâ za zâmlû mera Âgonaâ ì šyrèjšaâ za mora.

10. Калі Ён прыйдзе і замкне каго-небудзь у кайданы і паставіць на суд, дык хто адхіліць Яго?

Kalì Ën pryjdze ì zamkne kago-nebudz′ u kajdany ì pastavìc′ na sud, dyk hto adhìlìc′ Âgo?

11. Бо Ён ведае людзей манлівых і бачыць беззаконьне, і ці ж пакіне яго без увагі?

Bo Ën vedae lûdzej manlìvyh ì bačyc′ bezzakon′ne, ì cì ž pakìne âgo bez uvagì?

12. Але пусты чалавек мудруе, хоць чалавек нараджаецца падобна дзікаму асьляняці.

Ale pusty čalavek mudrue, hoc′ čalavek naradžaecca padobna dzìkamu as′lânâcì.

13. Калі ты ўправіш сэрца сваё і працягнеш да Яго рукі твае,

Kalì ty ǔpravìš sèrca svaë ì pracâgneš da Âgo rukì tvae,

14. і калі ёсьць загана ў руцэ тваёй, а ты выдаліш яе і не дасі беззаконьню жыць у намётах тваіх,

ì kalì ës′c′ zagana ǔ rucè tvaëj, a ty vydalìš âe ì ne dasì bezzakon′nû žyc′ u namëtah tvaìh,

15. дык падымеш незаплямлены твар твой і будзеш цьвёрды і ня будзеш баяцца.

dyk padymeš nezaplâmleny tvar tvoj ì budzeš c′vërdy ì nâ budzeš baâcca.

16. Тады забудзеш гора: як пра ваду, што працякла, будзеш успамінаць пра яго.

Tady zabudzeš gora: âk pra vadu, što pracâkla, budzeš uspamìnac′ pra âgo.

17. І ясьней за полудзень пойдзе жыцьцё тваё; прасьветлішся, як раніца.

Ì âs′nej za poludzen′ pojdze žyc′cë tvaë; pras′vetlìšsâ, âk ranìca.

18. І будзеш спакойны, бо ёсьць надзея; ты аслонены і можаш спаць у бясьпецы.

Ì budzeš spakojny, bo ës′c′ nadzeâ; ty asloneny ì možaš spac′ u bâs′pecy.

19. Будзеш ляжаць, і ня будзе застрашніка, і многія будуць ласьціцца да цябе.

Budzeš lâžac′, ì nâ budze zastrašnìka, ì mnogìâ buduc′ las′cìcca da câbe.

20. І вочы беззаконьнікаў растануць, і прыстанішча прападзе ў іх, і надзея іхняя шчэзьне.

Ì vočy bezzakon′nìkaǔ rastanuc′, ì prystanìšča prapadze ǔ ìh, ì nadzeâ ìhnââ ščèz′ne.

12 Кіраўнік

1. І адказваў Ёў і сказаў;

Ì adkazvaǔ Ëǔ ì skazaǔ;

2. а ўжо ж такі, толькі вы людзі, і з вамі памрэ мудрасьць!

a ǔžo ž takì, tol′kì vy lûdzì, ì z vamì pamrè mudras′c′!

3. І ў мяне ёсьць сэрца, як у вас; ня ніжэйшы я за вас; і хто ня ведае таго самага.

Ì ǔ mâne ës′c′ sèrca, âk u vas; nâ nìžèjšy â za vas; ì hto nâ vedae tago samaga.

4. Пасьмешышчам зрабіўся я свайму сябру, я, хто заклікаў Бога, і каму Ён адказваў, пасьмешышчам - чалавек праведны, беспахібны.

Pas′mešyščam zrabìǔsâ â svajmu sâbru, â, hto zaklìkaǔ Boga, ì kamu Ën adkazvaǔ, pas′mešyščam - čalavek pravedny, bespahìbny.

5. Так, на думку таго, хто сядзіць у спакоі, пагарды вартая паходня, падрыхтаваная таму, чые ногі спатыкаюцца.

Tak, na dumku tago, hto sâdzìc′ u spakoì, pagardy vartaâ pahodnâ, padryhtavanaâ tamu, čye nogì spatykaûcca.

6. Спакойныя намёты ў рабаўнікоў і бясьпечныя ў тых, што дражняць Бога, што быццам Бога носяць на руках сваіх.

Spakojnyâ namëty ǔ rabaǔnìkoǔ ì bâs′pečnyâ ǔ tyh, što dražnâc′ Boga, što byccam Boga nosâc′ na rukah svaìh.

7. А ўжо ж такі: спытайся ў быдла, і навучаць цябе, - у птушкі нябеснай, і абвесьціць табе;

A ǔžo ž takì: spytajsâ ǔ bydla, ì navučac′ câbe, - u ptuškì nâbesnaj, ì abves′cìc′ tabe;

8. альбо пагутары зь зямлёю, і наставіць цябе, і скажуць табе рыбы марскія.

al′bo pagutary z′ zâmlëû, ì nastavìc′ câbe, ì skažuc′ tabe ryby marskìâ.

9. Хто ва ўсім гэтым ня ўведае, што рука Госпада стварыла гэта.

Hto va ǔsìm gètym nâ ǔvedae, što ruka Gospada stvaryla gèta.

10. У Ягонай руцэ душа ўсяго жывога і дух усякі чалавечай плоці.

U Âgonaj rucè duša ǔsâgo žyvoga ì duh usâkì čalavečaj plocì.

11. Ці ж ня вуха разьбірае словы, і ці не язык распазнае смак ежы?

Cì ž nâ vuha raz′bìrae slovy, ì cì ne âzyk raspaznae smak ežy?

12. У старцах - мудрасьць, і ў даўгавечных - розум.

U starcah - mudras′c′, ì ǔ daǔgavečnyh - rozum.

13. У Яго мудрасьць і сіла; Ягоныя рада і розум.

U Âgo mudras′c′ ì sìla; Âgonyâ rada ì rozum.

14. Што Ён разбурыць, тое не адбудзецца; каго Ён увязьніць, той ня вызваліцца.

Što Ën razburyc′, toe ne adbudzecca; kago Ën uvâz′nìc′, toj nâ vyzvalìcca.

15. Спыніць воды, і ўсё ўсохне; пусьціць іх, і пераўтвораць зямлю.

Spynìc′ vody, ì ǔsë ǔsohne; pus′cìc′ ìh, ì peraǔtvorac′ zâmlû.

16. У Яго магутнасьць і мудрасьць, прад Ім той, хто заблытвае і ўводзіць у аблуду.

U Âgo magutnas′c′ ì mudras′c′, prad Ìm toj, hto zablytvae ì ǔvodzìc′ u abludu.

17. Ён прыводзіць дарадцаў да неабдуманасьці і судзьдзяў робіць дурнымі.

Ën pryvodzìc′ daradcaǔ da neabdumanas′cì ì sudz′dzâǔ robìc′ durnymì.

18. Ён вызваляе з повязяў цароў і поясам абвязвае сьцёгны ім;

Ën vyzvalâe z povâzâǔ caroǔ ì poâsam abvâzvae s′cëgny ìm;

19. князёў пазбаўляе годнасьці і кідае ніцма адважных;

knâzëǔ pazbaǔlâe godnas′cì ì kìdae nìcma advažnyh;

20. адбірае мову ў красамоўных і старцаў пазбаўляе глузду;

adbìrae movu ǔ krasamoǔnyh ì starcaǔ pazbaǔlâe gluzdu;

21. пакрывае сорамам знакамітых і сілу ў магутаў паслабляе;

pakryvae soramam znakamìtyh ì sìlu ǔ magutaǔ paslablâe;

22. адчыняе глыбокае зь сярэдзіны цемры і выводзіць на сьвятло цень сьмяротны;

adčynâe glybokae z′ sârèdzìny cemry ì vyvodzìc′ na s′vâtlo cen′ s′mârotny;

23. памнажае народы і вынішчае іх; расьсявае народы і зьбірае іх;

pamnažae narody ì vynìščae ìh; ras′sâvae narody ì z′bìrae ìh;

24. адбірае розум у стрэйшынаў народу зямлі і пакідае іх блукаць у пустыні, дзе няма дарогі;

adbìrae rozum u strèjšynaǔ narodu zâmlì ì pakìdae ìh blukac′ u pustynì, dze nâma darogì;

25. вобмацкам ходзяць яны ў цемры без сьвятла і хістаюцца, як п'яныя.

vobmackam hodzâc′ âny ǔ cemry bez s′vâtla ì hìstaûcca, âk p'ânyâ.

13 Кіраўнік

1. Вось, усё гэта бачыла вока маё, чула вуха маё і зьмеціла сабе.

Vos′, usë gèta bačyla voka maë, čula vuha maë ì z′mecìla sabe.

2. Колькі ведаеце вы, ведаю і я: я ня ніжэйшы за вас.

Kol′kì vedaece vy, vedaû ì â: â nâ nìžèjšy za vas.

3. Але я да ‹сяўладнага хацеў бы гаварыць і жадаў бы спаборнічаць з Богам.

Ale â da ‹sâǔladnaga haceǔ by gavaryc′ ì žadaǔ by spabornìčac′ z Bogam.

4. А вы плетуны хлусні; усе вы бескарысныя лекары.

A vy pletuny hlusnì; use vy beskarysnyâ lekary.

5. О, калі б толькі вы маўчалі! гэта было б залічана вам у мудрасьць.

O, kalì b tol′kì vy maǔčalì! gèta bylo b zalìčana vam u mudras′c′.

6. Выслухайце ж разважаньні мае і ўдумайцеся ў пярэчаньне вуснаў маіх.

Vysluhajce ž razvažan′nì mae ì ǔdumajcesâ ǔ pârèčan′ne vusnaǔ maìh.

7. Ці трэба было вам дзеля Бога гаварыць няпраўду і дзеля Яго гаварыць ману?

Cì trèba bylo vam dzelâ Boga gavaryc′ nâpraǔdu ì dzelâ Âgo gavaryc′ manu?

8. Ці трэба было вам быць заўгодным Яму і за Бога так спрачацца?

Cì trèba bylo vam byc′ zaǔgodnym Âmu ì za Boga tak spračacca?

9. Ці добра будзе, калі Ён выпрабуе вас? Ці ашукаеце Яго, як ашукваюць чалавека?

Cì dobra budze, kalì Ën vyprabue vas? Cì ašukaece Âgo, âk ašukvaûc′ čalaveka?

10. Строга пакарае Ён вас, хоць вы і патайна крывадушнічаеце.

Stroga pakarae Ën vas, hoc′ vy ì patajna kryvadušnìčaece.

11. Няўжо веліч Ягоная не палохае вас, і страх Ягоны не нападае на вас?

Nâǔžo velìč Âgonaâ ne palohae vas, ì strah Âgony ne napadae na vas?

12. Напаміны вашыя падобныя на попел, апоры вашыя - апоры гліняныя.

Napamìny vašyâ padobnyâ na popel, apory vašyâ - apory glìnânyâ.

13. Замоўкніце перад мною, і я буду гаварыць, што б ні напаткала мяне.

Zamoǔknìce perad mnoû, ì â budu gavaryc′, što b nì napatkala mâne.

14. Навошта мне турзаць цела маё зубамі маімі і душу маю класьці ў руку маю?

Navošta mne turzac′ cela maë zubamì maìmì ì dušu maû klas′cì ǔ ruku maû?

15. Вось, Ён забівае мяне, але я буду спадзявацца; я хацеў бы толькі адстояць шляхі мае прад абліччам Ягоным!

Vos′, Ën zabìvae mâne, ale â budu spadzâvacca; â haceǔ by tol′kì adstoâc′ šlâhì mae prad ablìččam Âgonym!

16. І гэта ўжо ў апраўданьне мне, таму што крывадушнік ня пойдзе прад аблічча Ягонае!

Ì gèta ǔžo ǔ apraǔdan′ne mne, tamu što kryvadušnìk nâ pojdze prad ablìčča Âgonae!

17. Выслухайце ж уважліва слова маё і тлумачэньне маё вушамі вашымі.

Vysluhajce ž uvažlìva slova maë ì tlumačèn′ne maë vušamì vašymì.

18. Вось, я завёў судовую справу: ведаю, што праўда мая.

Vos′, â zavëǔ sudovuû spravu: vedaû, što praǔda maâ.

19. Хто здольны аспрэчыць мяне? Бо я неўзабаве замоўкну і выпушчу дух.

Hto zdol′ny asprèčyc′ mâne? Bo â neǔzabave zamoǔknu ì vypušču duh.

20. Дваяка толькі не рабі са мною, і тады я ня буду хавацца ад аблічча Твайго:

Dvaâka tol′kì ne rabì sa mnoû, ì tady â nâ budu havacca ad ablìčča Tvajgo:

21. адвядзі ад мяне руку Тваю, і жах Твой хай не трасе мяне.

advâdzì ad mâne ruku Tvaû, ì žah Tvoj haj ne trase mâne.

22. Тады кліч, і я буду адказваць, альбо буду гаварыць я, а Ты адказвай мне.

Tady klìč, ì â budu adkazvac′, al′bo budu gavaryc′ â, a Ty adkazvaj mne.

23. Колькі ў мяне заганаў і грахоў? пакажы мне беззаконьне маё і грэх мой.

Kol′kì ǔ mâne zaganaǔ ì grahoǔ? pakažy mne bezzakon′ne maë ì grèh moj.

24. Навошта хаваеш аблічча Тваё і лічыш мяне ворагам Тваім?

Navošta havaeš ablìčča Tvaë ì lìčyš mâne voragam Tvaìm?

25. Ці не сарваную лісьцінку Ты расьціраеш і ці ня сухую саломіну перасьледуеш?

Cì ne sarvanuû lìs′cìnku Ty ras′cìraeš ì cì nâ suhuû salomìnu peras′ledueš?

26. Бо Ты пішаш на мяне горкае і залічваеш мне грахі маладосьці маёй,

Bo Ty pìšaš na mâne gorkae ì zalìčvaeš mne grahì malados′cì maëj,

27. і ставіш у калодку ногі і прасочваеш усе сьцежкі мае, - гонішся па сьлядах ног маіх.

ì stavìš u kalodku nogì ì prasočvaeš use s′cežkì mae, - gonìšsâ pa s′lâdah nog maìh.

28. А ён, як цьвіль, распадаецца, як вопратка, сточаная мольлю.

A ën, âk c′vìl′, raspadaecca, âk vopratka, stočanaâ mol′lû.

14 Кіраўнік

1. Чалавек, народжаны жанчынай, недаўгавечны і перапоўнены журботамі:

Čalavek, narodžany žančynaj, nedaǔgavečny ì perapoǔneny žurbotamì:

2. нібы кветка, ён выходзіць і ападае; уцякае, як цень, і ня спыняецца.

nìby kvetka, ën vyhodzìc′ ì apadae; ucâkae, âk cen′, ì nâ spynâecca.

3. І якраз на яго ты падымаеш вочы Твае, і мяне вядзеш на суд з Табою?

Ì âkraz na âgo ty padymaeš vočy Tvae, ì mâne vâdzeš na sud z Taboû?

4. Хто родзіцца чыстым ад нячыстага? Ніхто.

Hto rodzìcca čystym ad nâčystaga? Nìhto.

5. Калі дні яму вызначаны, і лік месяцаў ягоных у Цябе, калі Ты паклаў яму крэс, якога ён не пяройдзе,

Kalì dnì âmu vyznačany, ì lìk mesâcaǔ âgonyh u Câbe, kalì Ty paklaǔ âmu krès, âkoga ën ne pârojdze,

6. дык ухіліся ад яго: няхай ён адпачне, пакуль не закончыць, як найміт, дня свайго.

dyk uhìlìsâ ad âgo: nâhaj ën adpačne, pakul′ ne zakončyc′, âk najmìt, dnâ svajgo.

7. У дрэва ёсьць надзея, што яно, калі і будзе сьсечана, зноў ажыве, і парасткі ад яго выходзіць не перастануць:

U drèva ës′c′ nadzeâ, što âno, kalì ì budze s′sečana, znoǔ ažyve, ì parastkì ad âgo vyhodzìc′ ne perastanuc′:

8. калі і састарэў у зямлі корань ягоны, і пень ягоны замёр у пыле,

kalì ì sastarèǔ u zâmlì koran′ âgony, ì pen′ âgony zamër u pyle,

9. але, як толькі пачула ваду, яно дае парасткі і пускае вецьце, як бы нанава пасаджанае.

ale, âk tol′kì pačula vadu, âno dae parastkì ì puskae vec′ce, âk by nanava pasadžanae.

10. А чалавек памірае і распадаецца; адышоў, і дзе ён?

A čalavek pamìrae ì raspadaecca; adyšoǔ, ì dze ën?

11. Сыходзяць воды з возера, і рака выцякае і высыхае:

Syhodzâc′ vody z vozera, ì raka vycâkae ì vysyhae:

12. так чалавек ляжа і ня ўстане; да сканчэньня неба ён не прачнецца і не паўстане са сну свайго.

tak čalavek lâža ì nâ ǔstane; da skančèn′nâ neba ën ne pračnecca ì ne paǔstane sa snu svajgo.

13. О, калі б Ты ў апраметнай схаваў мяне і хаваў мяне, пакуль пройдзе гнеў Твой, паклаў мне тэрмін і потым згадаў пра мяне!

O, kalì b Ty ǔ aprametnaj shavaǔ mâne ì havaǔ mâne, pakul′ projdze gneǔ Tvoj, paklaǔ mne tèrmìn ì potym zgadaǔ pra mâne!

14. Калі памрэ чалавек, дык ці будзе ён зноў жыць? Ва ўсе дні вызначанага мне часу я чакаў бы, пакуль прыйдзе мне зьмена.

Kalì pamrè čalavek, dyk cì budze ën znoǔ žyc′? Va ǔse dnì vyznačanaga mne času â čakaǔ by, pakul′ pryjdze mne z′mena.

15. Паклікаў бы Ты, і Я даў бы Табе адказ, і Ты выказаў бы ўпадабаньне да твору рук Тваіх;

Paklìkaǔ by Ty, ì Â daǔ by Tabe adkaz, ì Ty vykazaǔ by ǔpadaban′ne da tvoru ruk Tvaìh;

16. бо тады Ты пералічыў бы крокі мае і не сачыў бы за грэхам маім;

bo tady Ty peralìčyǔ by krokì mae ì ne sačyǔ by za grèham maìm;

17. у зьвітку было б пазначана беззаконьне маё, і Ты закрыў бы віну маю.

u z′vìtku bylo b paznačana bezzakon′ne maë, ì Ty zakryǔ by vìnu maû.

18. Але гара, падаючы, разбураецца, і скала сыходзіць зь месца свайго;

Ale gara, padaûčy, razburaecca, ì skala syhodzìc′ z′ mesca svajgo;

19. вада сьцірае камяні; разліў яе змывае зямны пыл: так і надзею чалавека Ты зьнішчаеш.

vada s′cìrae kamânì; razlìǔ âe zmyvae zâmny pyl: tak ì nadzeû čalaveka Ty z′nìščaeš.

20. Адціскаеш яго да канца, і ён сыходзіць; мяняеш яму твар і адсылаеш яго.

Adcìskaeš âgo da kanca, ì ën syhodzìc′; mânâeš âmu tvar ì adsylaeš âgo.

21. Ці ў гонары дзеці ягоныя - ён ня ведае, ці прыніжаныя - ён не заўважае;

Cì ǔ gonary dzecì âgonyâ - ën nâ vedae, cì prynìžanyâ - ën ne zaǔvažae;

22. але плоць ягоная на ім баліць, і душа ягоная ў ім пакутуе.

ale ploc′ âgonaâ na ìm balìc′, ì duša âgonaâ ǔ ìm pakutue.

15 Кіраўнік

1. І адказваў Эліфаз Тэманіцянін і сказаў:

Ì adkazvaǔ Èlìfaz Tèmanìcânìn ì skazaǔ:

2. ці будзе мудры адказваць веданьнем пустым і напаўняць чэрава сваё ветрам палючым,

cì budze mudry adkazvac′ vedan′nem pustym ì napaǔnâc′ čèrava svaë vetram palûčym,

3. апраўдвацца словамі бескарыснымі і моваю, якая ня мае ніякай сілы?

apraǔdvacca slovamì beskarysnymì ì movaû, âkaâ nâ mae nìâkaj sìly?

4. Але ты адклаў і страх і за міласьць лічыш словы да Бога.

Ale ty adklaǔ ì strah ì za mìlas′c′ lìčyš slovy da Boga.

5. Бязбожнасьць твая так наладзіла вусны твае, і ты выбраў мову падступных.

Bâzbožnas′c′ tvaâ tak naladzìla vusny tvae, ì ty vybraǔ movu padstupnyh.

6. Цябе вінавацяць вусны твае, а ня я, і твой язык гаворыць супроць цябе.

Câbe vìnavacâc′ vusny tvae, a nâ â, ì tvoj âzyk gavoryc′ suproc′ câbe.

7. Хіба ж ты першым чалавекам нарадзіўся і раней за пагоркі створаны?

Hìba ž ty peršym čalavekam naradzìǔsâ ì ranej za pagorkì stvorany?

8. Хіба ж раду Божую ты чуў і прыхінуў да сябе мудрасьць?

Hìba ž radu Božuû ty čuǔ ì pryhìnuǔ da sâbe mudras′c′?

9. Што ведаеш ты, чаго б ня ведалі мы? што разумееш ты, чаго ня было б у нас?

Što vedaeš ty, čago b nâ vedalì my? što razumeeš ty, čago nâ bylo b u nas?

10. І сівы і старац ёсьць сярод нас, які днямі перабольшае бацьку твайго.

Ì sìvy ì starac ës′c′ sârod nas, âkì dnâmì perabol′šae bac′ku tvajgo.

11. Хіба маласьць табе суцяшэньні Божыя? І гэта невядома табе?

Hìba malas′c′ tabe sucâšèn′nì Božyâ? Ì gèta nevâdoma tabe?

12. Да чаго парывае цябе сэрца тваё, і дзеля чаго так ганарыста глядзіш?

Da čago paryvae câbe sèrca tvaë, ì dzelâ čago tak ganarysta glâdzìš?

13. Чаго скіроўваеш супроць Бога дух твой і вуснамі тваімі прамаўляеш такія словы?

Čago skìroǔvaeš suproc′ Boga duh tvoj ì vusnamì tvaìmì pramaǔlâeš takìâ slovy?

14. Што такое чалавек, каб быў ён чысты, і каб народжаны жанчынай быў праведны?

Što takoe čalavek, kab byǔ ën čysty, ì kab narodžany žančynaj byǔ pravedny?

15. Вось, Ён і сьвятым Сваім не давярае, і нябёсы нячыстыя ў вачах у Яго:

Vos′, Ën ì s′vâtym Svaìm ne davârae, ì nâbësy nâčystyâ ǔ vačah u Âgo:

16. тым болей нячысты і разбэшчаны чалавек, які п'е беззаконьне, як ваду.

tym bolej nâčysty ì razbèščany čalavek, âkì p'e bezzakon′ne, âk vadu.

17. Я буду гаварыць табе, слухай мяне; я раскажу табе, што бачыў,

Â budu gavaryc′ tabe, sluhaj mâne; â raskažu tabe, što bačyǔ,

18. што чулі мудрыя і ня ўтоілі чутага ад бацькоў сваіх,

što čulì mudryâ ì nâ ǔtoìlì čutaga ad bac′koǔ svaìh,

19. якім адным аддадзена была зямля, і сярод якіх чужы не хадзіў.

âkìm adnym addadzena byla zâmlâ, ì sârod âkìh čužy ne hadzìǔ.

20. Бязбожны мучыць сябе праз усе дні свае, і лік гадоў заслонены ад прыгнятальніка:

Bâzbožny mučyc′ sâbe praz use dnì svae, ì lìk gadoǔ zasloneny ad prygnâtal′nìka:

21. гук жахаў у вушах ягоных; сярод міру ідзе на яго згубнік,

guk žahaǔ u vušah âgonyh; sârod mìru ìdze na âgo zgubnìk,

22. Ён не спадзяецца выратавацца ад цемры: бачыць перад сабою меч.

Ën ne spadzâecca vyratavacca ad cemry: bačyc′ perad saboû meč.

23. Ён бадзяецца за кавалак хлеба ўсюды; ведае, што ўжо гатовы, у руках у яго дзень цемры.

Ën badzâecca za kavalak hleba ǔsûdy; vedae, što ǔžo gatovy, u rukah u âgo dzen′ cemry.

24. Палохае яго нэндза і ўціск; адольвае яго, як цар, які падрыхтаваўся да бітвы,

Palohae âgo nèndza ì ǔcìsk; adol′vae âgo, âk car, âkì padryhtavaǔsâ da bìtvy,

25. за тое, што ён працягваў супроць Бога руку сваю і супрацівіўся ‹сеўладнаму,

za toe, što ën pracâgvaǔ suproc′ Boga ruku svaû ì supracìvìǔsâ ‹seǔladnamu,

26. памыкаўся супроць яго з ганарыстым каркам, пад тоўстымі шчытамі сваімі;

pamykaǔsâ suproc′ âgo z ganarystym karkam, pad toǔstymì ščytamì svaìmì;

27. бо ён пакрыў аблічча сваё тлушчам сваім і абклаў салам сьцёгны свае.

bo ën pakryǔ ablìčča svaë tluščam svaìm ì abklaǔ salam s′cëgny svae.

28. І ён селіцца ў гарадах спустошаных, у дамах, у якіх ня жывуць, якія асуджаны на руйнаваньне.

Ì ën selìcca ǔ garadah spustošanyh, u damah, u âkìh nâ žyvuc′, âkìâ asudžany na rujnavan′ne.

29. Не задоўжыцца ён у багацьці і не ацалее маёмасьць ягоная, і не распаўсюдзіцца па зямлі набытак ягоны.

Ne zadoǔžycca ën u bagac′cì ì ne acalee maëmas′c′ âgonaâ, ì ne raspaǔsûdzìcca pa zâmlì nabytak âgony.

30. Не ўцячэ ад цемры; парасткі ягоныя ссушыць полымя і павевам вуснаў сваіх пацягне яго.

Ne ǔcâčè ad cemry; parastkì âgonyâ ssušyc′ polymâ ì pavevam vusnaǔ svaìh pacâgne âgo.

31. Хай не давярае марнасьці аблудны, бо марнасьць будзе і платай яму.

Haj ne davârae marnas′cì abludny, bo marnas′c′ budze ì plataj âmu.

32. Ня ў свой дзень ён сканае, і гольле ягонае ня будзе зелянець.

Nâ ǔ svoj dzen′ ën skanae, ì gol′le âgonae nâ budze zelânec′.

33. Скіне ён, як вінаградная лаза, недасьпелую ягаду сваю і, як масьліна, атрасе цьвет свой.

Skìne ën, âk vìnagradnaâ laza, nedas′peluû âgadu svaû ì, âk mas′lìna, atrase c′vet svoj.

34. Так апусьцее дом бязбожнага, і агонь зжарэ намёты ліхаемства.

Tak apus′cee dom bâzbožnaga, ì agon′ zžarè namëty lìhaemstva.

35. Ён зачаў ліхое і нарадзіў няпраўду, і нутроба ягоная рыхтуе падман.

Ën začaǔ lìhoe ì naradzìǔ nâpraǔdu, ì nutroba âgonaâ ryhtue padman.

16 Кіраўнік

1. І адказваў Ёў і сказаў:

Ì adkazvaǔ Ëǔ ì skazaǔ:

2. Чуў я шмат такога; нікчэмныя суцешнікі ўсе вы!

Čuǔ â šmat takoga; nìkčèmnyâ sucešnìkì ǔse vy!

3. Ці будзе канец ветраным словам? і што схіліла цябе так адказваць?

Cì budze kanec vetranym slovam? ì što shìlìla câbe tak adkazvac′?

4. І я мог бы гэтак сама сказаць, як вы, калі б душа вашая была на месцы маёй; узбурваўся б на вас словамі і ківаў бы на вас галавою маёю;

Ì â mog by gètak sama skazac′, âk vy, kalì b duša vašaâ byla na mescy maëj; uzburvaǔsâ b na vas slovamì ì kìvaǔ by na vas galavoû maëû;

5. мацаваў бы вас языком маім і рухам губоў суцяшаў бы.

macavaǔ by vas âzykom maìm ì ruham guboǔ sucâšaǔ by.

6. Ці кажу я, не спатольваецца скруха мая; ці перастаю, што адыходзіць ад мяне?

Cì kažu â, ne spatol′vaecca skruha maâ; cì perastaû, što adyhodzìc′ ad mâne?

7. Але сёньня Ён стаміў мяне. Ты разбурыў усю сямэю маю,

Ale sën′nâ Ën stamìǔ mâne. Ty razburyǔ usû sâmèû maû,

8. Ты пакрыў мяне маршчынамі ў сьведчаньне супроць мяне; паўстае на мяне зморанасьць мая, у твар дакарае мяне.

Ty pakryǔ mâne marščynamì ǔ s′vedčan′ne suproc′ mâne; paǔstae na mâne zmoranas′c′ maâ, u tvar dakarae mâne.

9. Гнеў Ягоны турзае і варагуе супроць мяне, скрыгоча на мяне зубамі сваімі; непрыяцель мой вострыць на мяне вочы свае.

Gneǔ Âgony turzae ì varague suproc′ mâne, skrygoča na mâne zubamì svaìmì; nepryâcel′ moj vostryc′ na mâne vočy svae.

10. Разьзявілі на мяне пашчу сваю; лаючыся б'юць мяне па шчоках; усе змовіліся супроць мяне.

Raz′zâvìlì na mâne pašču svaû; laûčysâ b'ûc′ mâne pa ščokah; use zmovìlìsâ suproc′ mâne.

11. Аддаў мяне Бог беззаконьніку і ў рукі бязбожных кінуў мяне.

Addaǔ mâne Bog bezzakon′nìku ì ǔ rukì bâzbožnyh kìnuǔ mâne.

12. Я быў спакойны, але Ён патрэс мяне; узяў мяне за шыю і пабіў мяне і паставіў мяне конам Сабе.

Â byǔ spakojny, ale Ën patrès mâne; uzâǔ mâne za šyû ì pabìǔ mâne ì pastavìǔ mâne konam Sabe.

13. Абступілі мяне стралкі Ягоныя; Ён расьсякае вантробы мае і ня літуе, выліў на зямлю жоўць маю,

Abstupìlì mâne stralkì Âgonyâ; Ën ras′sâkae vantroby mae ì nâ lìtue, vylìǔ na zâmlû žoǔc′ maû,

14. прабівае ўва мне праломіну за праломінай, бяжыць на мяне, як воін.

prabìvae ǔva mne pralomìnu za pralomìnaj, bâžyc′ na mâne, âk voìn.

15. Вярэту пашыў я на скуру маю і ў пыл паклаў галаву маю.

Vârètu pašyǔ â na skuru maû ì ǔ pyl paklaǔ galavu maû.

16. Твар мой пачырванеў ад плачу, і на павеках маіх цень сьмерці,

Tvar moj pačyrvaneǔ ad plaču, ì na pavekah maìh cen′ s′mercì,

17. пры ўсім тым, што няма рабунку на руках маіх, і малітва мая чыстая.

pry ǔsìm tym, što nâma rabunku na rukah maìh, ì malìtva maâ čystaâ.

18. Зямля! не закрый маёй крыві, і хай ня будзе месца енку майму.

Zâmlâ! ne zakryj maëj kryvì, ì haj nâ budze mesca enku majmu.

19. І сёньня вось на нябёсах Сьведка мой, і Заступнік мой у вышынях!

Ì sën′nâ vos′ na nâbësah S′vedka moj, ì Zastupnìk moj u vyšynâh!

20. Красамоўныя сябры мае! Да Бога сьлёзіцца вока маё.

Krasamoǔnyâ sâbry mae! Da Boga s′lëzìcca voka maë.

21. О, калі б чалавек мог спаборнічаць з Богам, як сын чалавечы з блізкім сваім!

O, kalì b čalavek mog spabornìčac′ z Bogam, âk syn čalavečy z blìzkìm svaìm!

22. Бо гадам маім прыходзіць канец, і я адыходжу ў дарогу незваротную.

Bo gadam maìm pryhodzìc′ kanec, ì â adyhodžu ǔ darogu nezvarotnuû.

17 Кіраўнік

1. Дыханьне маё аслабла; дні мае згасаюць; магілы перад мною.

Dyhan′ne maë aslabla; dnì mae zgasaûc′; magìly perad mnoû.

2. Калі б не пакепнікі іхнія, дык і ў спрэчках іхніх вока маё заставалася б спакойнае.

Kalì b ne pakepnìkì ìhnìâ, dyk ì ǔ sprèčkah ìhnìh voka maë zastavalasâ b spakojnae.

3. Заступіся, паручыся Сам за мяне прад Сабою! інакш хто паручыцца за мяне?

Zastupìsâ, paručysâ Sam za mâne prad Saboû! ìnakš hto paručycca za mâne?

4. Бо Ты зачыніў сэрца іхняе ад разуменьня, і таму не даеш перамагчы ім.

Bo Ty začynìǔ sèrca ìhnâe ad razumen′nâ, ì tamu ne daeš peramagčy ìm.

5. Хто асуджае сяброў сваіх на здабычу, у дзяцей таго вочы растануць.

Hto asudžae sâbroǔ svaìh na zdabyču, u dzâcej tago vočy rastanuc′.

6. Ён зрабіў мяне прыпавесьцю ў народа і пасьмешышчам у яго.

Ën zrabìǔ mâne prypaves′cû ǔ naroda ì pas′mešyščam u âgo.

7. Замглілася ад гароты вока маё, і ўсе чэлесы мае, як цень.

Zamglìlasâ ad garoty voka maë, ì ǔse čèlesy mae, âk cen′.

8. Моцна зьдзівяцца з гэтага праведныя, і невінаваты абурыцца з крывадушніка.

Mocna z′dzìvâcca z gètaga pravednyâ, ì nevìnavaty aburycca z kryvadušnìka.

9. Але праведны будзе моцна трымацца шляху свайго, і чысты рукамі будзе болей і болей мацавацца.

Ale pravedny budze mocna trymacca šlâhu svajgo, ì čysty rukamì budze bolej ì bolej macavacca.

10. Выступайце, усе вы, і падыдзеце; не знайду я мудрага сярод вас.

Vystupajce, use vy, ì padydzece; ne znajdu â mudraga sârod vas.

11. Дні мае прайшлі; думы мае - здабытак сэрца майго - разьбітыя.

Dnì mae prajšlì; dumy mae - zdabytak sèrca majgo - raz′bìtyâ.

12. А яны ноч хочуць ператварыць у дзень, сьвятло наблізіць да твару цемры.

A âny noč hočuc′ peratvaryc′ u dzen′, s′vâtlo nablìzìc′ da tvaru cemry.

13. Калі б я і пачаў чакаць, дык апраметная дом мой; у цемры пасьцялю я пасьцель сваю;

Kalì b â ì pačaǔ čakac′, dyk aprametnaâ dom moj; u cemry pas′câlû â pas′cel′ svaû;

14. магіле скажу: ты за бацьку мне, чарвяку: ты маці мая і сястра мая.

magìle skažu: ty za bac′ku mne, čarvâku: ty macì maâ ì sâstra maâ.

15. Дзе ж пасьля гэтага надзея мая? і чаканае мною хто пабачыць?

Dze ž pas′lâ gètaga nadzeâ maâ? ì čakanae mnoû hto pabačyc′?

16. У апраметную сыдзе яна і будзе спачываць са мною ў пыле.

U aprametnuû sydze âna ì budze spačyvac′ sa mnoû ǔ pyle.

18 Кіраўнік

1. І адказваў Валдад Саўхэянін і сказаў:

Ì adkazvaǔ Valdad Saǔhèânìn ì skazaǔ:

2. калі ж пакладзяце вы канец такім гаворкам? абдумайце і пасьля будзем гаварыць.

kalì ž pakladzâce vy kanec takìm gavorkam? abdumajce ì pas′lâ budzem gavaryc′.

3. Навошта лічыцца нам жывёламі і быць прыніжанымі ў вачах вашых?

Navošta lìčycca nam žyvëlamì ì byc′ prynìžanymì ǔ vačah vašyh?

4. О ты, хто разьдзірае душу тваю ў гневе тваім? Няўжо дзеля цябе апусьцець зямлі, і скале зрушыцца зь месца свайго?

O ty, hto raz′dzìrae dušu tvaû ǔ gneve tvaìm? Nâǔžo dzelâ câbe apus′cec′ zâmlì, ì skale zrušycca z′ mesca svajgo?

5. Так, сьвятло ў беззаконнага патухне, і не застанецца іскры ад агню ягонага.

Tak, s′vâtlo ǔ bezzakonnaga patuhne, ì ne zastanecca ìskry ad agnû âgonaga.

6. Зацьміцца сьвятло ў намёце ягоным, і сьвяцільня ягоная патухне над ім.

Zac′mìcca s′vâtlo ǔ namëce âgonym, ì s′vâcìl′nâ âgonaâ patuhne nad ìm.

7. Скароцяцца крокі магутнасьці ягонай, і скіне яго ўласны намысел ягоны,

Skarocâcca krokì magutnas′cì âgonaj, ì skìne âgo ǔlasny namysel âgony,

8. бо ён улезе ў сетку сваімі нагамі і па нератах хадзіць будзе.

bo ën uleze ǔ setku svaìmì nagamì ì pa neratah hadzìc′ budze.

9. Пятля зашмаргне нагу ягоную, і грабежнік зловіць яго.

Pâtlâ zašmargne nagu âgonuû, ì grabežnìk zlovìc′ âgo.

10. Непрыкметна раскладзены на зямлі сілкі на яго і пасткі на дарозе.

Neprykmetna raskladzeny na zâmlì sìlkì na âgo ì pastkì na daroze.

11. З усіх бакоў будуць палохаць яго жахі і прымушаць яго кідацца туды і сюды.

Z usìh bakoǔ buduc′ palohac′ âgo žahì ì prymušac′ âgo kìdacca tudy ì sûdy.

12. Зьмізарнее ад голаду сіла яго, і пагібель гатовая збоку ў яго.

Z′mìzarnee ad goladu sìla âgo, ì pagìbel′ gatovaâ zboku ǔ âgo.

13. Зьесьць чэлесы цела ягонага, зьесьць чэлесы ягоныя першынец сьмерці.

Z′es′c′ čèlesy cela âgonaga, z′es′c′ čèlesy âgonyâ peršynec s′mercì.

14. Выгнана будзе з намёта ягонага надзея ягоная, і гэта апусьціць яго да цара жахаў.

Vygnana budze z namëta âgonaga nadzeâ âgonaâ, ì gèta apus′cìc′ âgo da cara žahaǔ.

15. Паселяцца ў намёце ягоным, бо ён ужо не ягоны; жытло ягонае будзе пасыпана серкаю.

Paselâcca ǔ namëce âgonym, bo ën užo ne âgony; žytlo âgonae budze pasypana serkaû.

16. Зьнізу падсохнуць карані ягоныя, і зьверху завянуць галіны ягоныя.

Z′nìzu padsohnuc′ karanì âgonyâ, ì z′verhu zavânuc′ galìny âgonyâ.

17. Памяць пра яго зьнікне зь зямлі, і імя ягонага ня будзе на плошчы.

Pamâc′ pra âgo z′nìkne z′ zâmlì, ì ìmâ âgonaga nâ budze na ploščy.

18. Прагоняць яго зь сьвятла ў цемру і сатруць яго з улоньня зямлі.

Pragonâc′ âgo z′ s′vâtla ǔ cemru ì satruc′ âgo z ulon′nâ zâmlì.

19. Ні сына ягонага, ні ўнука ня будзе ў народзе ягоным, і нікога не застанецца ў сялібах ягоных.

Nì syna âgonaga, nì ǔnuka nâ budze ǔ narodze âgonym, ì nìkoga ne zastanecca ǔ sâlìbah âgonyh.

20. Днём ягоным зжахнуцца нашчадкі, і сучаснікі будуць агорнуты трымценьнем.

Dnëm âgonym zžahnucca naščadkì, ì sučasnìkì buduc′ agornuty trymcen′nem.

21. Такія жытлішчы ў беззаконнага, і такое месца ў таго, хто ня ведае Бога.

Takìâ žytlìščy ǔ bezzakonnaga, ì takoe mesca ǔ tago, hto nâ vedae Boga.

19 Кіраўнік

1. І адказваў Ёў і сказаў:

Ì adkazvaǔ Ëǔ ì skazaǔ:

2. дакуль будзеце мучыць душу маю і рваць мяне прамовамі?

dakul′ budzece mučyc′ dušu maû ì rvac′ mâne pramovamì?

3. Вось, ужо разоў дзесяць вы сарамацілі мяне і не саромеецеся ўціскаць мяне.

Vos′, užo razoǔ dzesâc′ vy saramacìlì mâne ì ne saromeecesâ ǔcìskac′ mâne.

4. Калі я і сапраўды зграшыў, дык грэх мой пры мне застаецца.

Kalì â ì sapraǔdy zgrašyǔ, dyk grèh moj pry mne zastaecca.

5. Калі ж вы хочаце ўзьвялічыцца над мною і ўпікнуць мяне ганьбаю маёю,

Kalì ž vy hočace ǔz′vâlìčycca nad mnoû ì ǔpìknuc′ mâne gan′baû maëû,

6. дык ведайце, што Бог скінуў мяне і абклаў мяне Сваёю сеткаю.

dyk vedajce, što Bog skìnuǔ mâne ì abklaǔ mâne Svaëû setkaû.

7. Вось, я крычу: крыўда! і ніхто ня слухае; енчу, і няма суду.

Vos′, â kryču: kryǔda! ì nìhto nâ sluhae; enču, ì nâma sudu.

8. Ён заступіў мне дарогу, і не магу прайсьці, і сьцежкі мае зацемрыў.

Ën zastupìǔ mne darogu, ì ne magu prajs′cì, ì s′cežkì mae zacemryǔ.

9. Зьняў зь мяне славу маю і зьняў вянок з галавы маёй.

Z′nâǔ z′ mâne slavu maû ì z′nâǔ vânok z galavy maëj.

10. Зусім спустошыў мяне, і я адыходжу; і, як дрэва, Ён вырваў надзею маю.

Zusìm spustošyǔ mâne, ì â adyhodžu; ì, âk drèva, Ën vyrvaǔ nadzeû maû.

11. Запалаў на мяне гневам Сваім і лічыць мяне сярод ворагаў Сваіх.

Zapalaǔ na mâne gnevam Svaìm ì lìčyc′ mâne sârod voragaǔ Svaìh.

12. Палкі Ягоныя прыйшлі разам і скіравалі дарогу сваю да мяне і разьмясьціліся вакол намёта майго.

Palkì Âgonyâ pryjšlì razam ì skìravalì darogu svaû da mâne ì raz′mâs′cìlìsâ vakol namëta majgo.

13. Братоў маіх Ён зьвёў ад мяне, і тыя, што ведалі мяне, цураюцца мяне.

Bratoǔ maìh Ën z′vëǔ ad mâne, ì tyâ, što vedalì mâne, curaûcca mâne.

14. Пакінулі мяне блізкія мае, і знаёмыя мае забылі мяне.

Pakìnulì mâne blìzkìâ mae, ì znaëmyâ mae zabylì mâne.

15. Прыхадні ў доме маім і служанкі мае чужым лічаць мяне; староньнім зрабіўся я ў вачах у іх.

Pryhadnì ǔ dome maìm ì služankì mae čužym lìčac′ mâne; staron′nìm zrabìǔsâ â ǔ vačah u ìh.

16. Клічу слугу майго, і ён не адгукаецца; вуснамі маімі павінен я ўмольваць яго.

Klìču slugu majgo, ì ën ne adgukaecca; vusnamì maìmì pavìnen â ǔmol′vac′ âgo.

17. Дыханьне маё збрыдзела жонцы маёй, і я павінен умольваць яе дзеля дзяцей чэрава майго.

Dyhan′ne maë zbrydzela žoncy maëj, ì â pavìnen umol′vac′ âe dzelâ dzâcej čèrava majgo.

18. Нават малыя дзеці пагарджаюць мною; падымаюся, і яны зьдзекуюцца зь мяне.

Navat malyâ dzecì pagardžaûc′ mnoû; padymaûsâ, ì âny z′dzekuûcca z′ mâne.

19. Гідзяцца мною ўсе вернікі мае, і тыя, каго я любіў, абярнуліся супроць мяне.

Gìdzâcca mnoû ǔse vernìkì mae, ì tyâ, kago â lûbìǔ, abârnulìsâ suproc′ mâne.

20. Косткі мае прыліплі да скуры маёй і мяса майго, і я застаўся толькі са скураю каля зубоў маіх.

Kostkì mae prylìplì da skury maëj ì mâsa majgo, ì â zastaǔsâ tol′kì sa skuraû kalâ zuboǔ maìh.

21. Умілажальцеся зь мяне вы, сябры мае, - бо рука Божая кранулася мяне.

Umìlažal′cesâ z′ mâne vy, sâbry mae, - bo ruka Božaâ kranulasâ mâne.

22. Навошта і вы перасьледуеце мяне, як Бог, і плоцьцю маёю ня можаце насыціцца?

Navošta ì vy peras′leduece mâne, âk Bog, ì ploc′cû maëû nâ možace nasycìcca?

23. О, калі б запісаны былі словы мае! калі б накрэсьлены былі яны ў кнізе

O, kalì b zapìsany bylì slovy mae! kalì b nakrès′leny bylì âny ǔ knìze

24. разцом жалезным з волавам, - на вечныя часы на камені выразаны былі!

razcom žaleznym z volavam, - na večnyâ časy na kamenì vyrazany bylì!

25. Але я ведаю, Заступнік мой жывы і стане пасьля мяне над зямлёю. І пасьля таго як мая скура будзе разбурана,

Ale â vedaû, Zastupnìk moj žyvy ì stane pas′lâ mâne nad zâmlëû. Ì pas′lâ tago âk maâ skura budze razburana,

26. і з плоці маёй я ўбачу Бога.

ì z plocì maëj â ǔbaču Boga.

27. Я ўбачу Яго сам; мае вочы, ня вочы іншага, убачаць Яго. Растае сэрца маё ў грудзях маіх!

Â ǔbaču Âgo sam; mae vočy, nâ vočy ìnšaga, ubačac′ Âgo. Rastae sèrca maë ǔ grudzâh maìh!

28. Вам трэба было б сказаць: навошта мы перасьледуем яго? Быццам корань зла знойдзены ўва мне.

Vam trèba bylo b skazac′: navošta my peras′leduem âgo? Byccam koran′ zla znojdzeny ǔva mne.

29. Збойцеся меча, бо меч ёсьць помсьнік няпраўды, і ведайце, што ёсьць суд.

Zbojcesâ meča, bo meč ës′c′ poms′nìk nâpraǔdy, ì vedajce, što ës′c′ sud.

20 Кіраўнік

1. І адказваў Сатар Нааміцянін і сказаў:

Ì adkazvaǔ Satar Naamìcânìn ì skazaǔ:

2. развагі мае змушаюць мяне адказаць, і я сьпяшаюся выказаць іх.

razvagì mae zmušaûc′ mâne adkazac′, ì â s′pâšaûsâ vykazac′ ìh.

3. Дакор ганебны мне выслухаў я, і дух разуменьня майго адкажа за мяне.

Dakor ganebny mne vysluhaǔ â, ì duh razumen′nâ majgo adkaža za mâne.

4. Хіба ня ведаеш ты, што спрадвеку, - з таго часу, як пастаўлены чалавек на зямлі,

Hìba nâ vedaeš ty, što spradveku, - z tago času, âk pastaǔleny čalavek na zâmlì,

5. весялосьць беззаконных кароткая ў часе, і радасьць крывадушнікаў імгненная?

vesâlos′c′ bezzakonnyh karotkaâ ǔ čase, ì radas′c′ kryvadušnìkaǔ ìmgnennaâ?

6. Хоць бы вырасла да нябёсаў веліч ягоная, і галава ягоная дастала да воблакаў, -

Hoc′ by vyrasla da nâbësaǔ velìč âgonaâ, ì galava âgonaâ dastala da voblakaǔ, -

7. як памёт ягоны, навекі прападае ён; тыя, што бачылі яго, скажуць, дзе ён?

âk pamët âgony, navekì prapadae ën; tyâ, što bačylì âgo, skažuc′, dze ën?

8. Як сон, адляціць, і ня знойдуць яго; і, як начны відзеж, зьнікне.

Âk son, adlâcìc′, ì nâ znojduc′ âgo; ì, âk načny vìdzež, z′nìkne.

9. Вока, якое бачыла яго, больш не пабачыць яго, і ўжо ня ўгледзіць яго месца ягонае.

Voka, âkoe bačyla âgo, bol′š ne pabačyc′ âgo, ì ǔžo nâ ǔgledzìc′ âgo mesca âgonae.

10. Сыны яго будуць шукаць ласкі ў жабракоў, і рукі ягоныя вернуць украдзенае ім.

Syny âgo buduc′ šukac′ laskì ǔ žabrakoǔ, ì rukì âgonyâ vernuc′ ukradzenae ìm.

11. Косткі яго напоўнены грахамі маладосьці ягонай, і зь ім лягуць яны ў пыл.

Kostkì âgo napoǔneny grahamì malados′cì âgonaj, ì z′ ìm lâguc′ âny ǔ pyl.

12. Калі салодкае ў роце яго зло і ён тоіць яго пад языком сваім,

Kalì salodkae ǔ roce âgo zlo ì ën toìc′ âgo pad âzykom svaìm,

13. беражэ і ня кідае яго, а трымае яго ў вуснах, -

beražè ì nâ kìdae âgo, a trymae âgo ǔ vusnah, -

14. дык гэтая ежа ягоная ў нутробе ягонай ператворыцца ў жоўць аспідаў усярэдзіне ў яго.

dyk gètaâ eža âgonaâ ǔ nutrobe âgonaj peratvorycca ǔ žoǔc′ aspìdaǔ usârèdzìne ǔ âgo.

15. Маёмасьць, якую ён глытаў, выблюе: Бог вырве яго з чэрава ягонага.

Maëmas′c′, âkuû ën glytaǔ, vyblûe: Bog vyrve âgo z čèrava âgonaga.

16. Зьмяіны яд ён смокча; усьмерціць яго язык зьмяіны.

Z′mâìny âd ën smokča; us′mercìc′ âgo âzyk z′mâìny.

17. Ня бачыць яму ручаёў, рэк, якія плывуць мёдам і малаком!

Nâ bačyc′ âmu ručaëǔ, rèk, âkìâ plyvuc′ mëdam ì malakom!

18. Нажытае працай верне, не праглыне; у меру маёмасьці ягонай будзе і адплата ягоная, а ён не парадуецца.

Nažytae pracaj verne, ne praglyne; u meru maëmas′cì âgonaj budze ì adplata âgonaâ, a ën ne paraduecca.

19. Бо ён прыгнятаў, адсылаў бедных, захопліваў дамы, якіх не будаваў;

Bo ën prygnâtaǔ, adsylaǔ bednyh, zahoplìvaǔ damy, âkìh ne budavaǔ;

20. ня ведаў сытасьці ў чэраве сваім і ў прагнасьці сваёй не шкадаваў нічога.

nâ vedaǔ sytas′cì ǔ čèrave svaìm ì ǔ pragnas′cì svaëj ne škadavaǔ nìčoga.

21. Нішто не ўратавалася ад ненаеднасьці ягонай, затое ня вытрывае шчасьце ягонае.

Nìšto ne ǔratavalasâ ad nenaednas′cì âgonaj, zatoe nâ vytryvae ščas′ce âgonae.

22. У поўніцы багацьця будзе цесна яму; рука кожнага пакрыўджанага падымецца на яго.

U poǔnìcy bagac′câ budze cesna âmu; ruka kožnaga pakryǔdžanaga padymecca na âgo.

23. Калі будзе чым напоўніць нутробу ягоную, Ён пашле на яго лютасьць гневу Свайго і здожджыць на яго хваробы ў плоці ягонай.

Kalì budze čym napoǔnìc′ nutrobu âgonuû, Ën pašle na âgo lûtas′c′ gnevu Svajgo ì zdoždžyc′ na âgo hvaroby ǔ plocì âgonaj.

24. Як уцячэ ён ад зброі жалезнай, - пратне яго лук медны;

Âk ucâčè ën ad zbroì žaleznaj, - pratne âgo luk medny;

25. пачне вымаць стралу, - і яна выйдзе зь цела, выйдзе, зьзяючы праз жоўць ягоную; жахі сьмерці прыйдуць на яго!

pačne vymac′ stralu, - ì âna vyjdze z′ cela, vyjdze, z′zâûčy praz žoǔc′ âgonuû; žahì s′mercì pryjduc′ na âgo!

26. Усё змрочнае схавана ўсярэдзіне ў яго; будзе пажыраць яго агонь, нікім не разьдзіманы; ліха напаткае і ўсё, што засталося ў намёце ягоным.

Usë zmročnae shavana ǔsârèdzìne ǔ âgo; budze pažyrac′ âgo agon′, nìkìm ne raz′dzìmany; lìha napatkae ì ǔsë, što zastalosâ ǔ namëce âgonym.

27. Неба адкрые беззаконьне ягонае, і зямля паўстане супроць яго.

Neba adkrye bezzakon′ne âgonae, ì zâmlâ paǔstane suproc′ âgo.

28. Зьнікне сьцягнутае з дома ягонага; усё расплывецца ў дзень гневу Яго.

Z′nìkne s′câgnutae z doma âgonaga; usë rasplyvecca ǔ dzen′ gnevu Âgo.

29. Вось доля чалавеку беззаконнаму ад Бога і спадчына, вызначаная яму Ўсеўладным!

Vos′ dolâ čalaveku bezzakonnamu ad Boga ì spadčyna, vyznačanaâ âmu Ǔseǔladnym!

21 Кіраўнік

1. І адказваў Ёў і сказаў:

Ì adkazvaǔ Ëǔ ì skazaǔ:

2. выслухайце ўважліва слова маё, і гэта будзе мне суцяшэньнем ад вас.

vysluhajce ǔvažlìva slova maë, ì gèta budze mne sucâšèn′nem ad vas.

3. Патрывайце мяне, і я буду гаварыць; а пасьля таго, як пагавару, насьміхайцеся.

Patryvajce mâne, ì â budu gavaryc′; a pas′lâ tago, âk pagavaru, nas′mìhajcesâ.

4. Хіба да чалавека слова маё? як жа мне і не маладушнічаць?

Hìba da čalaveka slova maë? âk ža mne ì ne maladušnìčac′?

5. Паглядзеце на мяне і жахнецеся, і пакладзеце палец на вусны.

Paglâdzece na mâne ì žahnecesâ, ì pakladzece palec na vusny.

6. Як толькі я згадаю, - уздрыгваю, і трымценьне абдымае цела маё.

Âk tol′kì â zgadaû, - uzdrygvaû, ì trymcen′ne abdymae cela maë.

7. Чаму беззаконныя жывуць, дасягаюць старасьці, ды і сілаю моцныя?

Čamu bezzakonnyâ žyvuc′, dasâgaûc′ staras′cì, dy ì sìlaû mocnyâ?

8. Дзеці іхнія зь імі перад абліччам ў іх, і ўнукі іхнія перад вачыма ў іх.

Dzecì ìhnìâ z′ ìmì perad ablìččam ǔ ìh, ì ǔnukì ìhnìâ perad vačyma ǔ ìh.

9. Дамы іхнія ўбясьпечаны ад страху, і няма жазла Божага на іх.

Damy ìhnìâ ǔbâs′pečany ad strahu, ì nâma žazla Božaga na ìh.

10. Бык іхні апладняе і ня выкідае, карова іхняя зачынае, і ня скідае.

Byk ìhnì apladnâe ì nâ vykìdae, karova ìhnââ začynae, ì nâ skìdae.

11. Як статак, выпускаюць яны малечу сваю, і дзеці іхнія скачуць.

Âk statak, vypuskaûc′ âny maleču svaû, ì dzecì ìhnìâ skačuc′.

12. Усклікаюць пад тымпан і цытру і весяляцца пад жалейку;

Usklìkaûc′ pad tympan ì cytru ì vesâlâcca pad žalejku;

13. бавяць дні свае ў шчасьці і імгненна сыходзяць у апраметную.

bavâc′ dnì svae ǔ ščas′cì ì ìmgnenna syhodzâc′ u aprametnuû.

14. А тым часам яны кажуць Богу: адыдзі ад нас, ня хочам мы ведаць шляхоў Тваіх!

A tym časam âny kažuc′ Bogu: adydzì ad nas, nâ hočam my vedac′ šlâhoǔ Tvaìh!

15. што нам Усеўладны, каб слугаваць Яму? і якая карысьць хінуцца да Яго?

što nam Useǔladny, kab slugavac′ Âmu? ì âkaâ karys′c′ hìnucca da Âgo?

16. Бачыш, шчасьце іхняе не ад іхніх рук. - Парада бязбожных, будзь далёкая ад мяне!

Bačyš, ščas′ce ìhnâe ne ad ìhnìh ruk. - Parada bâzbožnyh, budz′ dalëkaâ ad mâne!

17. Ці часта тухне сьвяцільня ў беззаконных, і нападае на іх бяда, і Ён дае ім на долю пакуты ў гневе Сваім?

Cì časta tuhne s′vâcìl′nâ ǔ bezzakonnyh, ì napadae na ìh bâda, ì Ën dae ìm na dolû pakuty ǔ gneve Svaìm?

18. Яны павінны быць, як саломінка перад ветрам, і як мякіна, якую нясе віхура.

Âny pavìnny byc′, âk salomìnka perad vetram, ì âk mâkìna, âkuû nâse vìhura.

19. Скажаш: Бог ашчаджае дзецям ягоным няшчасьце ягонае. - Хай аддасьць ён яму самому, каб ён гэта ведаў.

Skažaš: Bog aščadžae dzecâm âgonym nâščas′ce âgonae. - Haj addas′c′ ën âmu samomu, kab ën gèta vedaǔ.

20. Хай яго вочы ўбачаць няшчасьце ягонае, і хай ён сам п'е ад гневу ‹сеўладнага.

Haj âgo vočy ǔbačac′ nâščas′ce âgonae, ì haj ën sam p'e ad gnevu ‹seǔladnaga.

21. Бо які яму клопат да дому свайго пасьля яго, калі лік месяцаў ягоных скончыцца?

Bo âkì âmu klopat da domu svajgo pas′lâ âgo, kalì lìk mesâcaǔ âgonyh skončycca?

22. Але ці Бога вучыць мудрасьці, калі Ён судзіць і вышніх?

Ale cì Boga vučyc′ mudras′cì, kalì Ën sudzìc′ ì vyšnìh?

23. Адзін памірае ў самай поўніцы сілы сваёй, цалкам спакойны і мірны;

Adzìn pamìrae ǔ samaj poǔnìcy sìly svaëj, calkam spakojny ì mìrny;

24. нутроба ягоная поўная тлушчу, і косткі ягоныя напоены мозакам.

nutroba âgonaâ poǔnaâ tlušču, ì kostkì âgonyâ napoeny mozakam.

25. А другі памірае з душою засмучанаю, не зазнаўшы дабра.

A drugì pamìrae z dušoû zasmučanaû, ne zaznaǔšy dabra.

26. І яны разам будуць ляжаць у пыле, і чэрві пакрыюць іх.

Ì âny razam buduc′ lâžac′ u pyle, ì čèrvì pakryûc′ ìh.

27. Ведаю я вашыя думкі і ўлоўкі, якія вы супраць мяне плецяце.

Vedaû â vašyâ dumkì ì ǔloǔkì, âkìâ vy suprac′ mâne plecâce.

28. Вы скажаце: дзе дом князя, і дзе намёт, у якім жылі беззаконныя?

Vy skažace: dze dom knâzâ, ì dze namët, u âkìm žylì bezzakonnyâ?

29. Хіба вы ня пыталіся ў вандроўнікаў і не знаёмыя зь іхнімі назіраньнямі,

Hìba vy nâ pytalìsâ ǔ vandroǔnìkaǔ ì ne znaëmyâ z′ ìhnìmì nazìran′nâmì,

30. што ў дзень пагібелі літаваны бывае злодзей, у дзень гневу адводзіцца ўбок?

što ǔ dzen′ pagìbelì lìtavany byvae zlodzej, u dzen′ gnevu advodzìcca ǔbok?

31. Хто паставіць яму перад аблічча ягонае шлях ягоны, і хто аддасьць яму за тое, што ён учыняў?

Hto pastavìc′ âmu perad ablìčča âgonae šlâh âgony, ì hto addas′c′ âmu za toe, što ën učynâǔ?

32. Яго праводзяць да магілы і на яго магіле ставяць варту.

Âgo pravodzâc′ da magìly ì na âgo magìle stavâc′ vartu.

33. Салодкія яму камлыгі даліны, і за ім ідзе натоўп людзей, а тым, што ідуць перад ім, ліку няма.

Salodkìâ âmu kamlygì dalìny, ì za ìm ìdze natoǔp lûdzej, a tym, što ìduc′ perad ìm, lìku nâma.

34. Як жа вы хочаце суцяшаць мяне пустым? У вашых адказах застаецца толькі мана.

Âk ža vy hočace sucâšac′ mâne pustym? U vašyh adkazah zastaecca tol′kì mana.

22 Кіраўнік

1. І адказваў Таманіцянін і сказаў:

Ì adkazvaǔ Tamanìcânìn ì skazaǔ:

2. хіба можа чалавек рабіць карысьць Богу? Разумны робіць карысьць сабе самому.

hìba moža čalavek rabìc′ karys′c′ Bogu? Razumny robìc′ karys′c′ sabe samomu.

3. Якая прыемнасьць Усеўладнаму з таго, што ты праведны? І ці будзе Яму выгода з таго, што ты трымаеш дарогі твае ў беззаганнасьці?

Âkaâ pryemnas′c′ Useǔladnamu z tago, što ty pravedny? Ì cì budze Âmu vygoda z tago, što ty trymaeš darogì tvae ǔ bezzagannas′cì?

4. Няўжо Ён, баючыся цябе, уступіць з табою ў спаборніцтва, пойдзе судзіцца з табою?

Nâǔžo Ën, baûčysâ câbe, ustupìc′ z taboû ǔ spabornìctva, pojdze sudzìcca z taboû?

5. Праўда, злосьць твая вялікая, і беззаконьням тваім няма краю.

Praǔda, zlos′c′ tvaâ vâlìkaâ, ì bezzakon′nâm tvaìm nâma kraû.

6. Праўда, ты браў заклад у братоў тваіх ні за што і з паўголых здымаў вопратку.

Praǔda, ty braǔ zaklad u bratoǔ tvaìh nì za što ì z paǔgolyh zdymaǔ vopratku.

7. Стомленаму смагаю не падаваў вады напіцца і галоднаму адмаўляўся даць хлеба;

Stomlenamu smagaû ne padavaǔ vady napìcca ì galodnamu admaǔlâǔsâ dac′ hleba;

8. а чалавеку дужаму ты даваў зямлю, і заможны сяліўся на ёй.

a čalaveku dužamu ty davaǔ zâmlû, ì zamožny sâlìǔsâ na ëj.

9. Удоваў ты адсылаў ні з чым і сіротаў пакідаў з пустымі рукамі.

Udovaǔ ty adsylaǔ nì z čym ì sìrotaǔ pakìdaǔ z pustymì rukamì.

10. За тое вакол цябе петлі, і скалануў цябе нечаканы жах,

Za toe vakol câbe petlì, ì skalanuǔ câbe nečakany žah,

11. альбо цемра, у якой ты нічога ня бачыш, і мноства водаў пакрыла цябе.

al′bo cemra, u âkoj ty nìčoga nâ bačyš, ì mnostva vodaǔ pakryla câbe.

12. Ці ня вышэй за нябёсы Бог? паглядзі ўгору на зоркі, як яны высока!

Cì nâ vyšèj za nâbësy Bog? paglâdzì ǔgoru na zorkì, âk âny vysoka!

13. І ты кажаш: што ведае Бог? ці можа Ён судзіць праз цемру?

Ì ty kažaš: što vedae Bog? cì moža Ën sudzìc′ praz cemru?

14. Хмары - заслона Ягоная, так што Ён ня бачыць, а ходзіць толькі па нябесным коле.

Hmary - zaslona Âgonaâ, tak što Ën nâ bačyc′, a hodzìc′ tol′kì pa nâbesnym kole.

15. Няўжо ты трымаешся шляху старажытных, па якім ішлі людзі беззаконныя,

Nâǔžo ty trymaešsâ šlâhu staražytnyh, pa âkìm ìšlì lûdzì bezzakonnyâ,

16. якія раней часу былі зьнішчаны, калі вада разлілася пад аснову іхнюю?

âkìâ ranej času bylì z′nìščany, kalì vada razlìlasâ pad asnovu ìhnûû?

17. Яны казалі: адыдзі ад нас! І што зрабіў ім Усеўладны?

Âny kazalì: adydzì ad nas! Ì što zrabìǔ ìm Useǔladny?

18. А Ён напаўняў дамы іхнія дабром. Але рада бязбожных будзь далёка ад мяне!

A Ën napaǔnâǔ damy ìhnìâ dabrom. Ale rada bâzbožnyh budz′ dalëka ad mâne!

19. Бачылі праведнікі і радаваліся, і беззаганны сьмяяўся зь яго:

Bačylì pravednìkì ì radavalìsâ, ì bezzaganny s′mââǔsâ z′ âgo:

20. вораг наш зьнішчаны, а што засталося пасьля іх, тое пажэр агонь.

vorag naš z′nìščany, a što zastalosâ pas′lâ ìh, toe pažèr agon′.

21. Зблізіся ж зь Ім - і будзеш спакойны: праз гэта прыйдзе да цябе дабро.

Zblìzìsâ ž z′ Ìm - ì budzeš spakojny: praz gèta pryjdze da câbe dabro.

22. Прымі з вуснаў Ягоных закон і пакладзі слова Ягонае ў сэрца тваё.

Prymì z vusnaǔ Âgonyh zakon ì pakladzì slova Âgonae ǔ sèrca tvaë.

23. Калі ты зьвернешся да ‹сеўладнага, дык зноў уладзішся, адвядзеш беззаконьне ад намёта твайго

Kalì ty z′vernešsâ da ‹seǔladnaga, dyk znoǔ uladzìšsâ, advâdzeš bezzakon′ne ad namëta tvajgo

24. і будзеш кідаць у пыл бліскучы метал, і ў каменьне патокаў - золата Афірскае.

ì budzeš kìdac′ u pyl blìskučy metal, ì ǔ kamen′ne patokaǔ - zolata Afìrskae.

25. І будзе ‹сеўладны тваім золатам і бліскучым срэбрам у цябе,

Ì budze ‹seǔladny tvaìm zolatam ì blìskučym srèbram u câbe,

26. бо тады будзеш радавацца ва ‹сеўладным і падымеш да Бога аблічча тваё.

bo tady budzeš radavacca va ‹seǔladnym ì padymeš da Boga ablìčča tvaë.

27. Памолішся Яму, і Ён пачуе цябе, і ты выканаеш абяцаньні твае.

Pamolìšsâ Âmu, ì Ën pačue câbe, ì ty vykanaeš abâcan′nì tvae.

28. Замысьліш намер, і ён зьдзейсьніцца ў цябе, над дарогамі тваімі будзе зьзяць сьвятло.

Zamys′lìš namer, ì ën z′dzejs′nìcca ǔ câbe, nad darogamì tvaìmì budze z′zâc′ s′vâtlo.

29. Калі хто зьнішчаны будзе, ты скажаш: узвышэньне! і Ён уратуе таго, хто панік абліччам,

Kalì hto z′nìščany budze, ty skažaš: uzvyšèn′ne! ì Ën uratue tago, hto panìk ablìččam,

30. выбавіць і небязьвіннага, і ён выратуецца чысьцінёю рук тваіх.

vybavìc′ ì nebâz′vìnnaga, ì ën vyratuecca čys′cìnëû ruk tvaìh.

23 Кіраўнік

1. І адказваў Ёў і сказаў:

Ì adkazvaǔ Ëǔ ì skazaǔ:

2. яшчэ і цяпер горкае слова маё: пакуты мае цяжэйшыя за стогны мае.

âščè ì câper gorkae slova maë: pakuty mae câžèjšyâ za stogny mae.

3. О, калі б я ведаў, дзе знайсьці Яго, і мог падысьці да трона Ягонага!

O, kalì b â vedaǔ, dze znajs′cì Âgo, ì mog padys′cì da trona Âgonaga!

4. Я выклаў бы прад Ім усё маё і вусны мае напоўніў бы апраўданьнямі;

Â vyklaǔ by prad Ìm usë maë ì vusny mae napoǔnìǔ by apraǔdan′nâmì;

5. уведаў бы словы, якімі Ён адкажа мне, і зразумеў бы, што Ён скажа мне.

uvedaǔ by slovy, âkìmì Ën adkaža mne, ì zrazumeǔ by, što Ën skaža mne.

6. Няўжо Ён у поўнай магутнасьці пачаў бы спаборнічаць са мною? О, не! Няхай бы толькі даў увагі мне.

Nâǔžo Ën u poǔnaj magutnas′cì pačaǔ by spabornìčac′ sa mnoû? O, ne! Nâhaj by tol′kì daǔ uvagì mne.

7. Тады праведнік мог бы спаборнічаць зь Ім, - і я назаўсёды атрымаў бы свабоду ад Судзьдзі майго.

Tady pravednìk mog by spabornìčac′ z′ Ìm, - ì â nazaǔsëdy atrymaǔ by svabodu ad Sudz′dzì majgo.

8. Але вось, я іду наперад - і няма Яго, назад - і не знаходжу Яго;

Ale vos′, â ìdu naperad - ì nâma Âgo, nazad - ì ne znahodžu Âgo;

9. ці робіць Ён што зь левага боку, я ня бачу; ці хаваецца з правага, не разгледжу.

cì robìc′ Ën što z′ levaga boku, â nâ baču; cì havaecca z pravaga, ne razgledžu.

10. Але Ён ведае шлях мой; няхай выпрабуе мяне, - выйду, як золата.

Ale Ën vedae šlâh moj; nâhaj vyprabue mâne, - vyjdu, âk zolata.

11. Нага мая цьвёрда трымаецца сьцежкі Ягонай; шляхі Ягоныя я захоўваў і ня ўхіляўся зь іх.

Naga maâ c′vërda trymaecca s′cežkì Âgonaj; šlâhì Âgonyâ â zahoǔvaǔ ì nâ ǔhìlâǔsâ z′ ìh.

12. Ад наказаў вуснаў Ягоных не адступаўся; словы вуснаў Ягоных захоўваў болей, чым мае правілы.

Ad nakazaǔ vusnaǔ Âgonyh ne adstupaǔsâ; slovy vusnaǔ Âgonyh zahoǔvaǔ bolej, čym mae pravìly.

13. Але Ён цьвёрды; і хто ўхіліць Яго? Ён робіць, чаго хоча душа Ягоная.

Ale Ën c′vërdy; ì hto ǔhìlìc′ Âgo? Ën robìc′, čago hoča duša Âgonaâ.

14. Так, Ён выканаў тое, што належала мне, і падобнага на гэта многа ў Яго.

Tak, Ën vykanaǔ toe, što naležala mne, ì padobnaga na gèta mnoga ǔ Âgo.

15. Таму я дрыжу прад абліччам Ягоным; разважаю - і баюся Яго.

Tamu â dryžu prad ablìččam Âgonym; razvažaû - ì baûsâ Âgo.

16. Бог расслабіў сэрца маё, і ‹сеўладны напалохаў мяне.

Bog rasslabìǔ sèrca maë, ì ‹seǔladny napalohaǔ mâne.

17. Чаму я ня зьнішчаны раней за гэтую цемру, і Ён не схаваў мораку ад твару майго!

Čamu â nâ z′nìščany ranej za gètuû cemru, ì Ën ne shavaǔ moraku ad tvaru majgo!

24 Кіраўнік

1. Чаму не схаваныя ад Усемагутнага часіны, і тыя, што ведаюць Яго, ня бачаць дзён Ягоных?

Čamu ne shavanyâ ad Usemagutnaga časìny, ì tyâ, što vedaûc′ Âgo, nâ bačac′ dzën Âgonyh?

2. Межы перасоўваюць, гоняць статкі і пасьвяць у сябе;

Mežy perasoǔvaûc′, gonâc′ statkì ì pas′vâc′ u sâbe;

3. у сіротаў зводзяць асла, ва ўдавы бяруць пад заклад вала;

u sìrotaǔ zvodzâc′ asla, va ǔdavy bâruc′ pad zaklad vala;

4. бедных спіхваюць з дарогі, усе прыніжаныя зямлі вымушаны хавацца.

bednyh spìhvaûc′ z darogì, use prynìžanyâ zâmlì vymušany havacca.

5. Вось яны, як дзікія аслы ў пустыні, выходзяць на дзею сваю, устаючы рана на здабычу; стэп дае хлеб ім і дзецям іхнім;

Vos′ âny, âk dzìkìâ asly ǔ pustynì, vyhodzâc′ na dzeû svaû, ustaûčy rana na zdabyču; stèp dae hleb ìm ì dzecâm ìhnìm;

6. жнуць яны на полі не сваім і зьбіраюць вінагарад у бязбожніка;

žnuc′ âny na polì ne svaìm ì z′bìraûc′ vìnagarad u bâzbožnìka;

7. голыя начуюць без покрыва і бяз вопраткі на сьцюжы;

golyâ načuûc′ bez pokryva ì bâz vopratkì na s′cûžy;

8. мокнуць ад горных дажджоў і, ня маючы сховішча, ціснуцца да скалы;

moknuc′ ad gornyh daždžoǔ ì, nâ maûčy shovìšča, cìsnucca da skaly;

9. адрываюць ад саскоў сірату і з убогага бяруць заклад;

adryvaûc′ ad saskoǔ sìratu ì z ubogaga bâruc′ zaklad;

10. прымушаюць хадзіць голымі, без адзеньня, і галодных кормяць каласамі;

prymušaûc′ hadzìc′ golymì, bez adzen′nâ, ì galodnyh kormâc′ kalasamì;

11. паміж сьценамі чавяць алей аліўкавы, топчуць у чавілах і прагнуць.

pamìž s′cenamì čavâc′ alej alìǔkavy, topčuc′ u čavìlah ì pragnuc′.

12. У горадзе людзі стогнуць, і душа забіваных енчыць, і Бог не забараняе гэтага.

U goradze lûdzì stognuc′, ì duša zabìvanyh enčyc′, ì Bog ne zabaranâe gètaga.

13. Ёсьць сярод іх ворагі сьвятла, ня ведаюць ягоных шляхоў і ня ходзяць па сьцежках ягоных.

Ës′c′ sârod ìh voragì s′vâtla, nâ vedaûc′ âgonyh šlâhoǔ ì nâ hodzâc′ pa s′cežkah âgonyh.

14. На золку ўстае забойца, забівае беднага і ўбогага, а ўначы бывае злодзеем.

Na zolku ǔstae zabojca, zabìvae bednaga ì ǔbogaga, a ǔnačy byvae zlodzeem.

15. І вока пералюбніка чакае сутоньня, кажучы: нічыё вока ня ўбачыць мяне, - і захінае твар.

Ì voka peralûbnìka čakae suton′nâ, kažučy: nìčyë voka nâ ǔbačyc′ mâne, - ì zahìnae tvar.

16. У цемры падкопваюцца пад дамы, якія ўдзень яны прыкмецілі сабе; ня ведаюць сьвятла.

U cemry padkopvaûcca pad damy, âkìâ ǔdzen′ âny prykmecìlì sabe; nâ vedaûc′ s′vâtla.

17. Бо ім раніца - сьмяротны цень, бо яны знаёмыя з жахамі сьмяротнага ценю.

Bo ìm ranìca - s′mârotny cen′, bo âny znaëmyâ z žahamì s′mârotnaga cenû.

18. Лёгкі такі на паверхні вады, праклятая доля ягоная на зямлі, і не глядзіць ён на дарогу садоў вінаградных.

Lëgkì takì na paverhnì vady, praklâtaâ dolâ âgonaâ na zâmlì, ì ne glâdzìc′ ën na darogu sadoǔ vìnagradnyh.

19. Засуш і сьпёка паглынаюць сьнегавую ваду: так апраметная - грэшнікаў.

Zasuš ì s′pëka paglynaûc′ s′negavuû vadu: tak aprametnaâ - grèšnìkaǔ.

20. Няхай забудзе яго нутроба матчыная; няхай ласуецца ім чарвяк; няхай не захаваецца пра яго памяць; як дрэва, няхай зломіцца беззаконьнік,

Nâhaj zabudze âgo nutroba matčynaâ; nâhaj lasuecca ìm čarvâk; nâhaj ne zahavaecca pra âgo pamâc′; âk drèva, nâhaj zlomìcca bezzakon′nìk,

21. які прыгнятае бязьдзетную, якая не раджала, і ўдаве ня робіць дабра.

âkì prygnâtae bâz′dzetnuû, âkaâ ne radžala, ì ǔdave nâ robìc′ dabra.

22. Ён і дужых зводзіць сілаю сваёю; ён устае, і ніхто ня пэўны за жыцьцё сваё.

Ën ì dužyh zvodzìc′ sìlaû svaëû; ën ustae, ì nìhto nâ pèǔny za žyc′cë svaë.

23. А Ён дае яму ўсё для бясьпекі, і ён на тое абапіраецца, і вочы Ягоныя бачаць шляхі іхнія.

A Ën dae âmu ǔsë dlâ bâs′pekì, ì ën na toe abapìraecca, ì vočy Âgonyâ bačac′ šlâhì ìhnìâ.

24. Падняліся высока, - і вось, няма іх; падаюць, і паміраюць, як і ўсе, і, як вярхі каласкоў, зразаюцца.

Padnâlìsâ vysoka, - ì vos′, nâma ìh; padaûc′, ì pamìraûc′, âk ì ǔse, ì, âk vârhì kalaskoǔ, zrazaûcca.

25. Калі гэта ня так, - хто выкрые мяне за ману і ў нівеч аберне словы мае?

Kalì gèta nâ tak, - hto vykrye mâne za manu ì ǔ nìveč aberne slovy mae?

25 Кіраўнік

1. І адказваў Вілдад Саўхэянін і сказаў:

Ì adkazvaǔ Vìldad Saǔhèânìn ì skazaǔ:

2. улада і страх у Яго; Ён творыць сьвет на вышынях Сваіх!

ulada ì strah u Âgo; Ën tvoryc′ s′vet na vyšynâh Svaìh!

3. Ці ёсьць лік войску Ягонаму? і над кім ня ўзыходзіць сьвятло Ягонае?

Cì ës′c′ lìk vojsku Âgonamu? ì nad kìm nâ ǔzyhodzìc′ s′vâtlo Âgonae?

4. І як апраўдаецца чалавек прад Богам, і як быць чыстым народжанаму жанчынай?

Ì âk apraǔdaecca čalavek prad Bogam, ì âk byc′ čystym narodžanamu žančynaj?

5. Вось нават месяц, і той нясьветлы, і зоркі нячыстыя прад вачыма Ягонымі.

Vos′ navat mesâc, ì toj nâs′vetly, ì zorkì nâčystyâ prad vačyma Âgonymì.

6. Тым меней чалавек, які ёсьць чарвяк, і сын чалавечы, які ёсьць моль.

Tym menej čalavek, âkì ës′c′ čarvâk, ì syn čalavečy, âkì ës′c′ mol′.

26 Кіраўнік

1. І адказваў Ёў і сказаў:

Ì adkazvaǔ Ëǔ ì skazaǔ:

2. як ты дапамог бясьсіламу, падтрымаў мышцу нямоглага!

âk ty dapamog bâs′sìlamu, padtrymaǔ myšcu nâmoglaga!

3. Як раду ты даў ня мудраму і як ва ўсёй поўніцы растлумачыў!

Âk radu ty daǔ nâ mudramu ì âk va ǔsëj poǔnìcy rastlumačyǔ!

4. Каму ты казаў гэтыя словы, і чый дух выходзіў зь цябе?

Kamu ty kazaǔ gètyâ slovy, ì čyj duh vyhodzìǔ z′ câbe?

5. Рэфаімы трымцяць пад водамі, і тыя, што жывуць у іх.

Rèfaìmy trymcâc′ pad vodamì, ì tyâ, što žyvuc′ u ìh.

6. Апраметная аголена прад Ім, і няма покрыва Авадону.

Aprametnaâ agolena prad Ìm, ì nâma pokryva Avadonu.

7. Ён расхінуў поўнач над пустатою, павесіў зямлю ні на чым.

Ën rashìnuǔ poǔnač nad pustatoû, pavesìǔ zâmlû nì na čym.

8. Ён заключае воды ў аблоках Сваіх, і воблака не расьсядаецца пад імі.

Ën zaklûčae vody ǔ ablokah Svaìh, ì voblaka ne ras′sâdaecca pad ìmì.

9. Ён паставіў трон Свой, расхінуў над ім воблака Сваё.

Ën pastavìǔ tron Svoj, rashìnuǔ nad ìm voblaka Svaë.

10. Рысу правёў над паверхняю вады, да межаў сьвятла зь цемраю.

Rysu pravëǔ nad paverhnâû vady, da mežaǔ s′vâtla z′ cemraû.

11. Слупы нябёсаў дрыжаць і жахаюцца ад грозьбы Ягонай.

Slupy nâbësaǔ dryžac′ ì žahaûcca ad groz′by Âgonaj.

12. Сілаю Сваёю хвалюе мора і розумам Сваім змагае ягоную дзёрзкасьць.

Sìlaû Svaëû hvalûe mora ì rozumam Svaìm zmagae âgonuû dzërzkas′c′.

13. Ад духу Ягонага - цудоўнасьць неба; рука Ягоная ўтварыла борздага скарпіёна.

Ad duhu Âgonaga - cudoǔnas′c′ neba; ruka Âgonaâ ǔtvaryla borzdaga skarpìëna.

14. Вось, гэта частка шляхоў Ягоных; і як мала мы чулі пра Яго! А гром магутнасьці Ягонай хто можа зразумець?

Vos′, gèta častka šlâhoǔ Âgonyh; ì âk mala my čulì pra Âgo! A grom magutnas′cì Âgonaj hto moža zrazumec′?

27 Глава.

1. И продолжал Иов возвышенную речь свою и сказал:.

I prodolžal Iov vozvyšennuû reč’ svoû i skazal:

2. жив Бог, лишивший меня суда, и Вседержитель, огорчивший душу мою,.

živ Bog, lišivšij menâ suda, i Vsederžitel’, ogorčivšij dušu moû,

3. Что, доколе еще дыхание мое во мне и дух Божий в ноздрях моих,.

Čto, dokole eŝe dyhanie moe vo mne i duh Božij v nozdrâh moih,

4. Не скажут уста мои неправды, и язык мой не произнесет лжи!.

Ne skažut usta moi nepravdy, i âzyk moj ne proizneset lži!

5. Далек я от того, чтобы признать вас справедливыми; доколе не умру, не уступлю непорочности моей

Dalek â ot togo, čtoby priznat’ vas spravedlivymi; dokole ne umru, ne ustuplû neporočnosti moej.

6. Крепко держал я правду мою и не опущу ее; не укорит меня сердце мое во все дни мои

Krepko deržal â pravdu moû i ne opuŝu ee; ne ukorit menâ serdce moe vo vse dni moi.

7. Враг мой будет, как нечестивец, и восстающий на меня, как беззаконник

Vrag moj budet, kak nečestivec, i vosstaûŝij na menâ, kak bezzakonnik.

8. Ибо какая надежда лицемеру, когда возьмет, когда исторгнет Бог душу его?.

Ibo kakaâ nadežda licemeru, kogda voz’met, kogda istorgnet Bog dušu ego?

9. Услышит ли Бог вопль его, когда придет на него беда?.

Uslyšit li Bog vopl’ ego, kogda pridet na nego beda?

10. Будет ли он утешаться Вседержителем и призывать Бога во всякое время?.

Budet li on utešat’sâ Vsederžitelem i prizyvat’ Boga vo vsâkoe vremâ?

11. Возвещу вам, что в руке Божией; что у Вседержителя, не скрою

Vozveŝu vam, čto v ruke Božiej; čto u Vsederžitelâ, ne skroû.

12. Вот, все вы и сами видели; и для чего вы столько пустословите?.

Vot, vse vy i sami videli; i dlâ čego vy stol’ko pustoslovite?

13. Вот доля человеку беззаконному от Бога, и наследие, какое получают от Вседержителя притеснители

Vot dolâ čeloveku bezzakonnomu ot Boga, i nasledie, kakoe polučaût ot Vsederžitelâ pritesniteli.

14. Если умножаются сыновья его, то под меч; и потомки его не насытятся хлебом

Esli umnožaûtsâ synov’â ego, to pod meč; i potomki ego ne nasytâtsâ hlebom.

15. Оставшихся по нем смерть низведет во гроб, и вдовы их не будут плакать

Ostavšihsâ po nem smert’ nizvedet vo grob, i vdovy ih ne budut plakat’.

16. Если он наберет кучи серебра, как праха, и наготовит одежд, как брение,.

Esli on naberet kuči serebra, kak praha, i nagotovit odežd, kak brenie,

17. То он наготовит, а одеваться будет праведник, и серебро получит себе на долю беспорочный

To on nagotovit, a odevat’sâ budet pravednik, i serebro polučit sebe na dolû besporočnyj.

18. Он строит, как моль, дом свой и, как сторож, делает себе шалаш;.

On stroit, kak mol’, dom svoj i, kak storož, delaet sebe šalaš;

19. ложится спать богачом и таким не встанет; открывает глаза свои, и он уже не тот

ložitsâ spat’ bogačom i takim ne vstanet; otkryvaet glaza svoi, i on uže ne tot.

20. Как воды, постигнут его ужасы; в ночи похитит его буря

Kak vody, postignut ego užasy; v noči pohitit ego burâ.

21. Поднимет его восточный ветер и понесет, и он быстро побежит от него

Podnimet ego vostočnyj veter i poneset, i on bystro pobežit ot nego.

22. Устремится на него и не пощадит, как бы он ни силился убежать от руки его

Ustremitsâ na nego i ne poŝadit, kak by on ni sililsâ ubežat’ ot ruki ego.

23. Всплеснут о нем руками и посвищут над ним с места его!.

Vsplesnut o nem rukami i posviŝut nad nim s mesta ego!

28 Глава.

1. Так! у серебра есть источная жила, и у золота место, где его плавят

Tak! u serebra est’ istočnaâ žila, i u zolota mesto, gde ego plavât.

2. Железо получается из земли; из камня выплавляется медь

Železo polučaetsâ iz zemli; iz kamnâ vyplavlâetsâ med’.

3. Человек полагает предел тьме и тщательно разыскивает камень во мраке и тени смертной

Čelovek polagaet predel t’me i tŝatel’no razyskivaet kamen’ vo mrake i teni smertnoj.

4. Вырывают рудокопный колодезь в местах, забытых ногою, спускаются вглубь, висят и зыблются вдали от людей

Vyryvaût rudokopnyj kolodez’ v mestah, zabytyh nogoû, spuskaûtsâ vglub’, visât i zyblûtsâ vdali ot lûdej.

5. Земля, на которой вырастает хлеб, внутри изрыта как бы огнем

Zemlâ, na kotoroj vyrastaet hleb, vnutri izryta kak by ognem.

6. Камни ее — место сапфира, и в ней песчинки золота

Kamni ee — mesto sapfira, i v nej pesčinki zolota.

7. Стези туда не знает хищная птица, и не видал ее глаз коршуна;.

Stezi tuda ne znaet hiŝnaâ ptica, i ne vidal ee glaz koršuna;

8. Не попирали ее скимны, и не ходил по ней шакал

Ne popirali ee skimny, i ne hodil po nej šakal.

9. На гранит налагает он руку свою, с корнем опрокидывает горы;.

Na granit nalagaet on ruku svoû, s kornem oprokidyvaet gory;

10. В скалах просекает каналы, и все драгоценное видит глаз его;.

V skalah prosekaet kanaly, i vse dragocennoe vidit glaz ego;

11. Останавливает течение потоков и сокровенное выносит на свет

Ostanavlivaet tečenie potokov i sokrovennoe vynosit na svet.

12. Но где премудрость обретается? и где место разума?.

No gde premudrost’ obretaetsâ? i gde mesto razuma?

13. Не знает человек цены ее, и она не обретается на земле живых

Ne znaet čelovek ceny ee, i ona ne obretaetsâ na zemle živyh.

14. Бездна говорит: не во мне она; и море говорит: не у меня

Bezdna govorit: ne vo mne ona; i more govorit: ne u menâ.

15. Не дается она за золото и не приобретается она за вес серебра;.

Ne daetsâ ona za zoloto i ne priobretaetsâ ona za ves serebra;

16. Не оценивается она золотом Офирским, ни драгоценным ониксом, ни сапфиром;.

Ne ocenivaetsâ ona zolotom Ofirskim, ni dragocennym oniksom, ni sapfirom;

17. Не равняется с нею золото и кристалл, и не выменяешь ее на сосуды из чистого золота

Ne ravnâetsâ s neû zoloto i kristall, i ne vymenâeš’ ee na sosudy iz čistogo zolota.

18. А о кораллах и жемчуге и упоминать нечего, и приобретение премудрости выше рубинов

A o korallah i žemčuge i upominat’ nečego, i priobretenie premudrosti vyše rubinov.

19. Не равняется с нею топаз Ефиопский; чистым золотом не оценивается она

Ne ravnâetsâ s neû topaz Efiopskij; čistym zolotom ne ocenivaetsâ ona.

20. Откуда же исходит премудрость? и где место разума?.

Otkuda že ishodit premudrost’? i gde mesto razuma?

21. Сокрыта она от очей всего живущего и от птиц небесных утаена

Sokryta ona ot očej vsego živuŝego i ot ptic nebesnyh utaena.

22. Аваддон и смерть говорят: ушами нашими слышали мы слух о ней

Avaddon i smert’ govorât: ušami našimi slyšali my sluh o nej.

23. Бог знает путь ее, и Он ведает место ее

Bog znaet put’ ee, i On vedaet mesto ee.

24. Ибо Он прозирает до концов земли и видит под всем небом

Ibo On proziraet do koncov zemli i vidit pod vsem nebom.

25. Когда Он ветру полагал вес и располагал воду по мере,.

Kogda On vetru polagal ves i raspolagal vodu po mere,

26. Когда назначал устав дождю и путь для молнии громоносной,.

Kogda naznačal ustav doždû i put’ dlâ molnii gromonosnoj,

27. Тогда Он видел ее и явил ее, приготовил ее и еще испытал ее.

Togda On videl ee i âvil ee, prigotovil ee i eŝe ispytal ee

28. И сказал человеку: вот, страх Господень есть истинная премудрость, и удаление от зла — разум

I skazal čeloveku: vot, strah Gospoden’ est’ istinnaâ premudrost’, i udalenie ot zla — razum.

27 Кіраўнік

1. І гаварыў далей Ёў сваё ўзьнёслае слова і сказаў:

Ì gavaryǔ dalej Ëǔ svaë ǔz′nëslae slova ì skazaǔ:

2. жывы Бог, Які пазбавіў мяне суду, і ‹семагутны, Які засмуціў душу маю,

žyvy Bog, Âkì pazbavìǔ mâne sudu, ì ‹semagutny, Âkì zasmucìǔ dušu maû,

3. што, пакуль яшчэ дыханьне маё ўва мне і дух Божы ў ноздрах маіх,

što, pakul′ âščè dyhan′ne maë ǔva mne ì duh Božy ǔ nozdrah maìh,

4. ня скажуць вусны мае няпраўды, і язык мой ня вымавіць ілжы!

nâ skažuc′ vusny mae nâpraǔdy, ì âzyk moj nâ vymavìc′ ìlžy!

5. Я далёкі ад таго, каб прызнаць вас справядлівымі; пакуль не памру, не саступлю беззаганнасьці маёй.

Â dalëkì ad tago, kab pryznac′ vas spravâdlìvymì; pakul′ ne pamru, ne sastuplû bezzagannas′cì maëj.

6. Моцна трымаў я праўду маю і ня ўпушчу яе; не папракне мяне сэрца маё праз усе дні мае.

Mocna trymaǔ â praǔdu maû ì nâ ǔpušču âe; ne paprakne mâne sèrca maë praz use dnì mae.

7. Вораг мой будзе, як бязбожнік, і паўсталы супроць мяне, як беззаконьнік.

Vorag moj budze, âk bâzbožnìk, ì paǔstaly suproc′ mâne, âk bezzakon′nìk.

8. Бо якая надзея крывадушніку, калі возьме, калі вырве Бог душу ягоную?

Bo âkaâ nadzeâ kryvadušnìku, kalì voz′me, kalì vyrve Bog dušu âgonuû?

9. Ці пачуе Бог лямант ягоны, калі прыйдзе на яго бяда?

Cì pačue Bog lâmant âgony, kalì pryjdze na âgo bâda?

10. Ці будзе ён суцяшацца ‹семагутным і заклікаць Бога ў любы час?

Cì budze ën sucâšacca ‹semagutnym ì zaklìkac′ Boga ǔ lûby čas?

11. Абвяшчу вам, што ў руцэ Божай; што ва ‹семагутнага, ня ўтою.

Abvâšču vam, što ǔ rucè Božaj; što va ‹semagutnaga, nâ ǔtoû.

12. Вось, усе вы і самыя бачылі; і навошта вы столькі пустасловіце?

Vos′, use vy ì samyâ bačylì; ì navošta vy stol′kì pustaslovìce?

13. Вось доля чалавеку беззаконнаму ад Бога, і спадчына, якую атрымліваюць ад Усеўладнага прыгнятальнікі.

Vos′ dolâ čalaveku bezzakonnamu ad Boga, ì spadčyna, âkuû atrymlìvaûc′ ad Useǔladnaga prygnâtal′nìkì.

14. Калі памнажаюцца сыны ягоныя, дык пад меч; і нашчадкі яго не насыцяцца хлебам.

Kalì pamnažaûcca syny âgonyâ, dyk pad meč; ì naščadkì âgo ne nasycâcca hlebam.

15. Тых, што засталіся пасьля яго, сьмерць зьвядзе ў магілу, і ўдовы іхнія ня будуць плакаць.

Tyh, što zastalìsâ pas′lâ âgo, s′merc′ z′vâdze ǔ magìlu, ì ǔdovy ìhnìâ nâ buduc′ plakac′.

16. Калі ён набярэ кучы срэбра, як пылу, і нарыхтуе вопраткі, як гразі,

Kalì ën nabârè kučy srèbra, âk pylu, ì naryhtue vopratkì, âk grazì,

17. дык ён нарыхтуе, а апранацца будзе праведнік, і срэбра атрымае сабе ў долю беспахібнік.

dyk ën naryhtue, a apranacca budze pravednìk, ì srèbra atrymae sabe ǔ dolû bespahìbnìk.

18. Ён будуе, як моль, дом свой і, як вартаўнік, робіць сабе будан;

Ën budue, âk mol′, dom svoj ì, âk vartaǔnìk, robìc′ sabe budan;

19. кладзецца спаць багатым і такім не ўстае; расплюшчвае вочы свае, і ён ужо ня той.

kladzecca spac′ bagatym ì takìm ne ǔstae; rasplûščvae vočy svae, ì ën užo nâ toj.

20. Як воды, спасьцігнуць яго жахі; уначы падхопіць яго бура.

Âk vody, spas′cìgnuc′ âgo žahì; unačy padhopìc′ âgo bura.

21. Падыме яго ўсходні вецер і панясе, і ён порстка пабяжыць ад яго.

Padyme âgo ǔshodnì vecer ì panâse, ì ën porstka pabâžyc′ ad âgo.

22. Памкнецца на яго і не пашкадуе, як бы ён ні высільваўся, каб уцячы ад рукі ягонай.

Pamknecca na âgo ì ne paškadue, âk by ën nì vysìl′vaǔsâ, kab ucâčy ad rukì âgonaj.

23. Пляснуць па ім рукамі і пасьвішчуць над ім зь месца ягонага!

Plâsnuc′ pa ìm rukamì ì pas′vìščuc′ nad ìm z′ mesca âgonaga!

28 Кіраўнік

1. Так! У срэбра ёсьць вытокавая жыліна, і ў золата месца, дзе яго плавяць.

Tak! U srèbra ës′c′ vytokavaâ žylìna, ì ǔ zolata mesca, dze âgo plavâc′.

2. Жалеза здабываецца зь зямлі; з каменьня выплаўляецца медзь.

Žaleza zdabyvaecca z′ zâmlì; z kamen′nâ vyplaǔlâecca medz′.

3. Чалавек кладзе мяжу цемры і старанна шукае камень у змроку і цяні сьмяротным.

Čalavek kladze mâžu cemry ì staranna šukae kamen′ u zmroku ì cânì s′mârotnym.

4. Выкопваюць рудню ў мясьцінах, забытых нагою, спускаюцца ўглыбіню, вісяць і зыбаюцца ўдалечыні ад людзей.

Vykopvaûc′ rudnû ǔ mâs′cìnah, zabytyh nagoû, spuskaûcca ǔglybìnû, vìsâc′ ì zybaûcca ǔdalečynì ad lûdzej.

5. Зямля, на якой вырастае хлеб, усярэдзіне перакапана як бы агнём.

Zâmlâ, na âkoj vyrastae hleb, usârèdzìne perakapana âk by agnëm.

6. Камяні яе - месца сапфіра, і ў ёй пясчынкі золата.

Kamânì âe - mesca sapfìra, ì ǔ ëj pâsčynkì zolata.

7. Сьцежкі туды ня ведае драпежная птушка, і ня бачыла яе вока каршуна;

S′cežkì tudy nâ vedae drapežnaâ ptuška, ì nâ bačyla âe voka karšuna;

8. не тапталі яе львы, і не хадзіў па ёй шакал.

ne taptalì âe l′vy, ì ne hadzìǔ pa ëj šakal.

9. На граніт кладзе ён руку сваю, з коранем перакульвае горы;

Na granìt kladze ën ruku svaû, z koranem perakul′vae gory;

10. у камянях прасякае каналы, і ўсё каштоўнае бачыць вока ягонае;

u kamânâh prasâkae kanaly, ì ǔsë kaštoǔnae bačyc′ voka âgonae;

11. спыняе цячэньне патокаў і схаванае выносіць на сьвятло.

spynâe câčèn′ne patokaǔ ì shavanae vynosìc′ na s′vâtlo.

12. Але дзе мудрасьць жыве? і дзе месца розуму?

Ale dze mudras′c′ žyve? ì dze mesca rozumu?

13. Ня ведае чалавек цаны яе, і яна ня жыве на зямлі жывых.

Nâ vedae čalavek cany âe, ì âna nâ žyve na zâmlì žyvyh.

14. Бездань кажа: не ўва мне яна; і мора кажа: не ў мяне.

Bezdan′ kaža: ne ǔva mne âna; ì mora kaža: ne ǔ mâne.

15. Не даецца яна за золата, і не набываецца яна за вагу срэбра.

Ne daecca âna za zolata, ì ne nabyvaecca âna za vagu srèbra.

16. Не ацэньваецца яна золатам Афірскім, ні каштоўным аніксам, ні сапфірам;

Ne acèn′vaecca âna zolatam Afìrskìm, nì kaštoǔnym anìksam, nì sapfìram;

17. не раўняецца зь ёю золата і крышталь, і ня выменяеш яе на посуд з чыстага золата.

ne raǔnâecca z′ ëû zolata ì kryštal′, ì nâ vymenâeš âe na posud z čystaga zolata.

18. А пра каралы і жэмчуг і згадваць няма чаго, і набыцьцё мудрасьці вышэй за рубіны.

A pra karaly ì žèmčug ì zgadvac′ nâma čago, ì nabyc′cë mudras′cì vyšèj za rubìny.

19. Не раўняецца зь ёю тапаз Эфіопскі; чыстым золатам не ацэньваецца яна.

Ne raǔnâecca z′ ëû tapaz Èfìopskì; čystym zolatam ne acèn′vaecca âna.

20. Адкуль жа выходзіць мудрасьць? і дзе месца розуму?

Adkul′ ža vyhodzìc′ mudras′c′? ì dze mesca rozumu?

21. Схавана яна ад вачэй усяго жывога і ад птушак нябесных утоена.

Shavana âna ad vačèj usâgo žyvoga ì ad ptušak nâbesnyh utoena.

22. Авадон і сьмерць кажуць: вушамі нашымі чулі мы чутку пра яе.

Avadon ì s′merc′ kažuc′: vušamì našymì čulì my čutku pra âe.

23. Бог ведае шлях яе, і Ён ведае месца яе.

Bog vedae šlâh âe, ì Ën vedae mesca âe.

24. Бо бачыць да краёў зямлі і бачыць пад усім небам.

Bo bačyc′ da kraëǔ zâmlì ì bačyc′ pad usìm nebam.

25. Калі Ён ветру даваў вагу і разьмяшчаў ваду па меры,

Kalì Ën vetru davaǔ vagu ì raz′mâščaǔ vadu pa mery,

26. калі назначаў статут дажджу і шлях маланцы громаноснай,

kalì naznačaǔ statut daždžu ì šlâh malancy gromanosnaj,

27. тады Ён бачыў яе і паказаў яе, падрыхтаваў яе і яшчэ выпрабаваў яе

tady Ën bačyǔ âe ì pakazaǔ âe, padryhtavaǔ âe ì âščè vyprabavaǔ âe

28. і сказаў чалавеку: вось страх Гасподні ёсьць сапраўдная мудрасьць, і аддаленьне ад ліха - розум.

ì skazaǔ čalaveku: vos′ strah Gaspodnì ës′c′ sapraǔdnaâ mudras′c′, ì addalen′ne ad lìha - rozum.

29 Кіраўнік

1. І гаварыў далей Ёў слова сваё і сказаў:

Ì gavaryǔ dalej Ëǔ slova svaë ì skazaǔ:

2. о, калі б я быў, як у ранейшыя месяцы, як у тыя дні, калі Бог асланяў мяне,

o, kalì b â byǔ, âk u ranejšyâ mesâcy, âk u tyâ dnì, kalì Bog aslanâǔ mâne,

3. калі сьвяцільня Ягоная сьвяціла над галавою маёю, і я пры сьвятле Ягоным хадзіў у цемры;

kalì s′vâcìl′nâ Âgonaâ s′vâcìla nad galavoû maëû, ì â pry s′vâtle Âgonym hadzìǔ u cemry;

4. як быў я ў дні маладосьці маёй, калі ласка Божая была над намётам маім,

âk byǔ â ǔ dnì malados′cì maëj, kalì laska Božaâ byla nad namëtam maìm,

5. калі яшчэ ўсеўладны быў са мною, і дзеці мае вакол мяне,

kalì âščè ǔseǔladny byǔ sa mnoû, ì dzecì mae vakol mâne,

6. калі шляхі мае абмываліся малаком і скала крынічыла мне ручаі алею!

kalì šlâhì mae abmyvalìsâ malakom ì skala krynìčyla mne ručaì aleû!

7. Калі я выходзіў да брамы горада і на плошчы ставіў седзішча сваё,

Kalì â vyhodzìǔ da bramy gorada ì na ploščy stavìǔ sedzìšča svaë,

8. хлопцы, убачыўшы мяне, хаваліся, а старыя ўставалі і стаялі;

hlopcy, ubačyǔšy mâne, havalìsâ, a staryâ ǔstavalì ì staâlì;

9. князі ўстрымліваліся ад прамовы і пальцы клалі на вусны свае;

knâzì ǔstrymlìvalìsâ ad pramovy ì pal′cy klalì na vusny svae;

10. голас знакамітых змаўкаў, і язык у іх прыліпаў да паднябеньн я іхняга.

golas znakamìtyh zmaǔkaǔ, ì âzyk u ìh prylìpaǔ da padnâben′n â ìhnâga.

11. Вуха, якое чула мяне, улешчвала мяне; вока, якое бачыла, хваліла мяне,

Vuha, âkoe čula mâne, uleščvala mâne; voka, âkoe bačyla, hvalìla mâne,

12. бо я ратаваў пакутніка, які енчыў, і сірату бездапаможнага.

bo â ratavaǔ pakutnìka, âkì enčyǔ, ì sìratu bezdapamožnaga.

13. Дабраславеньне таго, хто гінуў, прыходзіла на мяне, і сэрцу ўдавы прыносіў я радасьць.

Dabraslaven′ne tago, hto gìnuǔ, pryhodzìla na mâne, ì sèrcu ǔdavy prynosìǔ â radas′c′.

14. Я апрануўся ў праўду, і суд мой апранаў мяне як мантыя і турбан.

Â apranuǔsâ ǔ praǔdu, ì sud moj apranaǔ mâne âk mantyâ ì turban.

15. Я быў вачыма сьляпому і нагамі кульгаваму;

Â byǔ vačyma s′lâpomu ì nagamì kul′gavamu;

16. бацькам быў я ўбогім і цяжбіну, якое я ня ведаў, разьбіраў уважліва.

bac′kam byǔ â ǔbogìm ì câžbìnu, âkoe â nâ vedaǔ, raz′bìraǔ uvažlìva.

17. Крышыў я беззаконнаму сківіцы і з зубоў ягоных вырываў крадзенае.

Kryšyǔ â bezzakonnamu skìvìcy ì z zuboǔ âgonyh vyryvaǔ kradzenae.

18. І казаў я: у гнязьдзе маім сканаю, і дзён маіх будзе многа, як пяску;

Ì kazaǔ â: u gnâz′dze maìm skanaû, ì dzën maìh budze mnoga, âk pâsku;

19. корань мой адкрыты вадзе, і раса начуе на вецьці маім;

koran′ moj adkryty vadze, ì rasa načue na vec′cì maìm;

20. слава мая ня старыцца, лук мой моцны ў руцэ маёй.

slava maâ nâ starycca, luk moj mocny ǔ rucè maëj.

21. Уважалі мне і чакалі, і маўчалі пры радзе маёй.

Uvažalì mne ì čakalì, ì maǔčalì pry radze maëj.

22. Пасьля слоў маіх ужо не разважалі; мова мая капала на іх.

Pas′lâ sloǔ maìh užo ne razvažalì; mova maâ kapala na ìh.

23. Чакалі мяне, як дажджу, і, як дажджу позьняму, разьзяўлялі вусны свае.

Čakalì mâne, âk daždžu, ì, âk daždžu poz′nâmu, raz′zâǔlâlì vusny svae.

24. Бывала, усьміхнуся ім, - яны ня вераць; і сьвятла твару майго яны не азмрочвалі.

Byvala, us′mìhnusâ ìm, - âny nâ verac′; ì s′vâtla tvaru majgo âny ne azmročvalì.

25. Я назначаў шляхі ім і сядзеў на чале і жыў як цар у коле вояў, як суцешнік заплаканых.

Â naznačaǔ šlâhì ìm ì sâdzeǔ na čale ì žyǔ âk car u kole voâǔ, âk sucešnìk zaplakanyh.

30 Кіраўнік

1. А сёньня сьмяюцца зь мяне і малодшыя за мяне гадамі, тыя, чыіх бацькоў я не згадзіўся б пасадзіць разам з сабакамі статкаў маіх.

A sën′nâ s′mâûcca z′ mâne ì malodšyâ za mâne gadamì, tyâ, čyìh bac′koǔ â ne zgadzìǔsâ b pasadzìc′ razam z sabakamì statkaǔ maìh.

2. І сіла рук іхніх навошта мне? Над імі ўжо прайшоў час.

Ì sìla ruk ìhnìh navošta mne? Nad ìmì ǔžo prajšoǔ čas.

3. Беднасьцю і голадам змораныя, яны ўцякаюць у стэп бязводны, змрочны і апусьцелы;

Bednas′cû ì goladam zmoranyâ, âny ǔcâkaûc′ u stèp bâzvodny, zmročny ì apus′cely;

4. скубуць зеляніну каля кустоў, і ягады ядлоўцавыя - хлеб іхні.

skubuc′ zelânìnu kalâ kustoǔ, ì âgady âdloǔcavyâ - hleb ìhnì.

5. З суполкі выганяюць іх, крычаць на іх, як на злодзеяў,

Z supolkì vyganâûc′ ìh, kryčac′ na ìh, âk na zlodzeâǔ,

6. каб жылі яны ў калдобінах патокаў, у цясьнінах зямлі і скалаў.

kab žylì âny ǔ kaldobìnah patokaǔ, u câs′nìnah zâmlì ì skalaǔ.

7. Равуць паміж кустамі, ціснуцца пад цернем.

Ravuc′ pamìž kustamì, cìsnucca pad cernem.

8. Людзі адкінутыя, людзі бязь імя, адкіды зямлі!

Lûdzì adkìnutyâ, lûdzì bâz′ ìmâ, adkìdy zâmlì!

9. Я і зрабіўся цяпер іхняй і ежаю іхняй гутаркі.

Â ì zrabìǔsâ câper ìhnâj ì ežaû ìhnâj gutarkì.

10. Яны грэбуюць мною, аддаляюцца ад мяне і не перастаюць пляваць перад абліччам маім.

Âny grèbuûc′ mnoû, addalâûcca ad mâne ì ne perastaûc′ plâvac′ perad ablìččam maìm.

11. Як што Ён разьвязаў повад мой і пабіў мяне, дык яны скінулі зь сябе кілзы перад абліччам маім.

Âk što Ën raz′vâzaǔ povad moj ì pabìǔ mâne, dyk âny skìnulì z′ sâbe kìlzy perad ablìččam maìm.

12. З правага боку ўстае гэты вылюдак, зьбівае мяне з ног, кіруе свае пагібельныя шляхі да мяне.

Z pravaga boku ǔstae gèty vylûdak, z′bìvae mâne z nog, kìrue svae pagìbel′nyâ šlâhì da mâne.

13. А маю сьцежку сапсавалі: усё пасьпеплі зрабіць дзеля маёй пагібелі, ня маючы памочніка.

A maû s′cežku sapsavalì: usë pas′peplì zrabìc′ dzelâ maëj pagìbelì, nâ maûčy pamočnìka.

14. Яны прыйшлі да мяне, як праз шырокую праломіну; з шумам кінуліся на мяне.

Âny pryjšlì da mâne, âk praz šyrokuû pralomìnu; z šumam kìnulìsâ na mâne.

15. Жахі памкнуліся на мяне; як вецер, разьвеялася веліч мая, і шчасьце маё адляцела, як воблака.

Žahì pamknulìsâ na mâne; âk vecer, raz′veâlasâ velìč maâ, ì ščas′ce maë adlâcela, âk voblaka.

16. І сёньня выліваецца душа мая; дні смутку агарнулі мяне.

Ì sën′nâ vylìvaecca duša maâ; dnì smutku agarnulì mâne.

17. Уначы ныюць ува мне косьці мае; дні смутку агарнулі мяне.

Unačy nyûc′ uva mne kos′cì mae; dnì smutku agarnulì mâne.

18. Вельмі цяжка здымаецца зь мяне вопратка мая; краі хітона ціснуць мяне.

Vel′mì câžka zdymaecca z′ mâne vopratka maâ; kraì hìtona cìsnuc′ mâne.

19. Ён кінуў мяне ў бруд, і я зрабіўся, як пыл і попел.

Ën kìnuǔ mâne ǔ brud, ì â zrabìǔsâ, âk pyl ì popel.

20. Я заклікаю Цябе, і Ты ня слухаеш мяне, - стаю, а Ты толькі глядзіш на мяне.

Â zaklìkaû Câbe, ì Ty nâ sluhaeš mâne, - staû, a Ty tol′kì glâdzìš na mâne.

21. Ты зрабіўся жорсткім да мяне, моцнаю рукою варагуеш супроць мяне.

Ty zrabìǔsâ žorstkìm da mâne, mocnaû rukoû varagueš suproc′ mâne.

22. Ты падняў мяне і прымусіў мяне насіцца па ветры і ламаеш мяне.

Ty padnâǔ mâne ì prymusìǔ mâne nasìcca pa vetry ì lamaeš mâne.

23. Так, я ведаю, што Ты прывядзеш мяне да сьмерці і ў дом збору ўсіх, што жывуць.

Tak, â vedaû, što Ty pryvâdzeš mâne da s′mercì ì ǔ dom zboru ǔsìh, što žyvuc′.

24. Правільна, Ён не працягне рукі Сваёй над домам касьцей: ці будуць яны крычаць пры сваім разбурэньні?

Pravìl′na, Ën ne pracâgne rukì Svaëj nad domam kas′cej: cì buduc′ âny kryčac′ pry svaìm razburèn′nì?

25. Ці ня плакаў я па тым, хто быў у горы; ці ня журылася душа мая па бедных?

Cì nâ plakaǔ â pa tym, hto byǔ u gory; cì nâ žurylasâ duša maâ pa bednyh?

26. Калі я чакаў дабра, прыйшло зло; калі я чакаў сьвятла, прыйшла цемра.

Kalì â čakaǔ dabra, pryjšlo zlo; kalì â čakaǔ s′vâtla, pryjšla cemra.

27. Мае вантробы кіпяць і не перастаюць; сустрэлі мяне дні смутку.

Mae vantroby kìpâc′ ì ne perastaûc′; sustrèlì mâne dnì smutku.

28. Я хаджу пачарнелы, але не ад сонца; устаю на сходзе і крычу.

Â hadžu pačarnely, ale ne ad sonca; ustaû na shodze ì kryču.

29. Я зрабіўся братам шакалам і сябрам страўсам.

Â zrabìǔsâ bratam šakalam ì sâbram straǔsam.

30. Мая скура пачарнела на мне, і косьці мае абгарэлі ад сьпёкі.

Maâ skura pačarnela na mne, ì kos′cì mae abgarèlì ad s′pëkì.

31. І цытра мая зрабілася панылаю, а жалейка мая - голасам сьлёзным.

Ì cytra maâ zrabìlasâ panylaû, a žalejka maâ - golasam s′lëznym.

31 Кіраўнік

1. Запавет паклаў я з вачамі маімі, каб ня думаць пра дзяўчыну.

Zapavet paklaǔ â z vačamì maìmì, kab nâ dumac′ pra dzâǔčynu.

2. Якая ж доля мне ад Бога згары? І якая спадчына ад Усемагутнага зь нябёсаў?

Âkaâ ž dolâ mne ad Boga zgary? Ì âkaâ spadčyna ad Usemagutnaga z′ nâbësaǔ?

3. Ці не для бязбожніка пагібель, і напасьце ці ж не для таго, хто ўчыняе ліха?

Cì ne dlâ bâzbožnìka pagìbel′, ì napas′ce cì ž ne dlâ tago, hto ǔčynâe lìha?

4. Ці ж ня бачыў Ён шляхоў маіх і ці ня лічыў усіх маіх крокаў?

Cì ž nâ bačyǔ Ën šlâhoǔ maìh ì cì nâ lìčyǔ usìh maìh krokaǔ?

5. Калі я хадзіў у марнасьці, і калі нага мая сьпяшалася на хітрыкі, -

Kalì â hadzìǔ u marnas′cì, ì kalì naga maâ s′pâšalasâ na hìtrykì, -

6. няхай узважаць мяне на вагах праўды, і Бог даведаецца пра маю беззаганнасьць.

nâhaj uzvažac′ mâne na vagah praǔdy, ì Bog davedaecca pra maû bezzagannas′c′.

7. Калі ступакі мае ўхіляліся ад дарогі і сэрца маё ішло сьледам за вачамі маімі, і калі што-небудзь нячыстае прыстала да рук маіх,

Kalì stupakì mae ǔhìlâlìsâ ad darogì ì sèrca maë ìšlo s′ledam za vačamì maìmì, ì kalì što-nebudz′ nâčystae prystala da ruk maìh,

8. дык няхай я сею, а іншы есьць, і хай парасткі мае выкараненыя будуць.

dyk nâhaj â seû, a ìnšy es′c′, ì haj parastkì mae vykaranenyâ buduc′.

9. Калі сэрца маё спакушалася жанчынаю і я ставіў пасткі каля дзьвярэй майго блізкага, -

Kalì sèrca maë spakušalasâ žančynaû ì â stavìǔ pastkì kalâ dz′vârèj majgo blìzkaga, -

10. хай мая жонка меле на іншага, і хай іншыя зьдзекуюцца зь яго,

haj maâ žonka mele na ìnšaga, ì haj ìnšyâ z′dzekuûcca z′ âgo,

11. бо гэта - злачынства, гэта - беззаконьне, якое падпадае суду;

bo gèta - zlačynstva, gèta - bezzakon′ne, âkoe padpadae sudu;

12. гэта - агонь, які зьядае да зьнішчэньня, які зьнішчыў бы ўсё дабро маё.

gèta - agon′, âkì z′âdae da z′nìščèn′nâ, âkì z′nìščyǔ by ǔsë dabro maë.

13. Калі я меў у занядбаньні правы слугі і служанкі маёй, калі яны спрачаліся са мною,

Kalì â meǔ u zanâdban′nì pravy slugì ì služankì maëj, kalì âny spračalìsâ sa mnoû,

14. дык што я пачаў бы рабіць, калі б Бог паўстаў? І калі б Ён паглядзеў на мяне, што мог бы я адказваць Яму?

dyk što â pačaǔ by rabìc′, kalì b Bog paǔstaǔ? Ì kalì b Ën paglâdzeǔ na mâne, što mog by â adkazvac′ Âmu?

15. Ці ня Ён, Які стварыў мяне ў чэраве, стварыў і яго і гэтак сама нас у нутробе?

Cì nâ Ën, Âkì stvaryǔ mâne ǔ čèrave, stvaryǔ ì âgo ì gètak sama nas u nutrobe?

16. Ці ж бы адмаўляў я ў просьбе тым, што мелі патрэбу, ці ж таміў бы вочы ўдавы?

Cì ž by admaǔlâǔ â ǔ pros′be tym, što melì patrèbu, cì ž tamìǔ by vočy ǔdavy?

17. Ці ж адзін я зьядаў кавалак мой, і ці ж ня еў ад яго і сірата?

Cì ž adzìn â z′âdaǔ kavalak moj, ì cì ž nâ eǔ ad âgo ì sìrata?

18. Бо змалку ён рос са мною, як з бацькам, і ад чэрава маці маёй я кіраваў удаву.

Bo zmalku ën ros sa mnoû, âk z bac′kam, ì ad čèrava macì maëj â kìravaǔ udavu.

19. Калі я бачыў каго, хто гінуў бяз вопраткі, і беднага бяз покрыва, -

Kalì â bačyǔ kago, hto gìnuǔ bâz vopratkì, ì bednaga bâz pokryva, -

20. ці ж не дабраслаўлялі мяне сьцёгны ягоныя, і ці ня быў ён сагрэты воўнаю авечак маіх?

cì ž ne dabraslaǔlâlì mâne s′cëgny âgonyâ, ì cì nâ byǔ ën sagrèty voǔnaû avečak maìh?

21. Калі я падымаў руку маю на сірату, калі бачыў дапамогу сабе каля брамы,

Kalì â padymaǔ ruku maû na sìratu, kalì bačyǔ dapamogu sabe kalâ bramy,

22. дык няхай плячук мой адпадзе ад спіны, і рука мая хай адломіцца ад локця,

dyk nâhaj plâčuk moj adpadze ad spìny, ì ruka maâ haj adlomìcca ad lokcâ,

23. бо страшная мне кара ад Бога: перад веліччу Яго ня ўстояў бы я.

bo strašnaâ mne kara ad Boga: perad velìčču Âgo nâ ǔstoâǔ by â.

24. Ці закладваў я ў золаце апору маю і ці казаў скарбу: ты - надзея мая?

Cì zakladvaǔ â ǔ zolace aporu maû ì cì kazaǔ skarbu: ty - nadzeâ maâ?

25. Ці радаваўся я, што багацьце маё было вялікае, і што рука мая набыла многа?

Cì radavaǔsâ â, što bagac′ce maë bylo vâlìkae, ì što ruka maâ nabyla mnoga?

26. Гледзячы на сонца, як яно зьзяе, і на месяц, як ён велічна крочыць,

Gledzâčy na sonca, âk âno z′zâe, ì na mesâc, âk ën velìčna kročyc′,

27. ці паквапіўся я ў таямніцы сэрца майго, і ці цалавалі вусны мае руку маю?

cì pakvapìǔsâ â ǔ taâmnìcy sèrca majgo, ì cì calavalì vusny mae ruku maû?

28. Гэта таксама было б злачынства, якое падлягае суду, бо я адрокся б тады ад Бога Ўсявышняга.

Gèta taksama bylo b zlačynstva, âkoe padlâgae sudu, bo â adroksâ b tady ad Boga Ǔsâvyšnâga.

29. Ці радаваўся я пагібелі ворага майго і ці трыумфаваў, калі няшчасьце напаткала яго?

Cì radavaǔsâ â pagìbelì voraga majgo ì cì tryumfavaǔ, kalì nâščas′ce napatkala âgo?

30. Не дазваляў я вуснам маім грашыць праклёнам душы ягонай.

Ne dazvalâǔ â vusnam maìm grašyc′ praklënam dušy âgonaj.

31. Ці ж не казалі людзі намёта майго: о, калі б мы ад мяса ягонага не насыціліся?

Cì ž ne kazalì lûdzì namëta majgo: o, kalì b my ad mâsa âgonaga ne nasycìlìsâ?

32. Дарожнік не начаваў на вуліцы; дзьверы мае праходжаму я адчыняў.

Darožnìk ne načavaǔ na vulìcy; dz′very mae prahodžamu â adčynâǔ.

33. Калі б я ўтойваў правіны мае, як чалавек, утойваючы ў грудзях маіх заганы мае,

Kalì b â ǔtojvaǔ pravìny mae, âk čalavek, utojvaûčy ǔ grudzâh maìh zagany mae,

34. дык я баяўся б вялікай грамады, і пагарда аднапляменцаў палохала б мяне, і я маўчаў бы і ня выходзіў бы за дзьверы.

dyk â baâǔsâ b vâlìkaj gramady, ì pagarda adnaplâmencaǔ palohala b mâne, ì â maǔčaǔ by ì nâ vyhodzìǔ by za dz′very.

35. О, калі б хто выслухаў мяне! Вось маё жаданьне, каб Усеўладны адказваў мне, і каб абаронца мой склаў запіс.

O, kalì b hto vysluhaǔ mâne! Vos′ maë žadan′ne, kab Useǔladny adkazvaǔ mne, ì kab abaronca moj sklaǔ zapìs.

36. Я насіў бы яго на плячах маіх і ўскладваў бы яго, як вянок;

Â nasìǔ by âgo na plâčah maìh ì ǔskladvaǔ by âgo, âk vânok;

37. абвясьціў бы яму колькасьць крокаў маіх, зблізіўся б зь ім, як з князем.

abvâs′cìǔ by âmu kol′kas′c′ krokaǔ maìh, zblìzìǔsâ b z′ ìm, âk z knâzem.

38. Калі б лямантавала на мяне зямля мая і скардзіліся на мяне барозны яе,

Kalì b lâmantavala na mâne zâmlâ maâ ì skardzìlìsâ na mâne barozny âe,

39. калі я еў плады яе без платы і абцяжваў жыцьцё земляробаў,

kalì â eǔ plady âe bez platy ì abcâžvaǔ žyc′cë zemlârobaǔ,

40. дык хай замест пшаніцы вырастуць ваўчкі і замест ячменю куколь. - Слова Ёва скончылася.

dyk haj zamest pšanìcy vyrastuc′ vaǔčkì ì zamest âčmenû kukol′. - Slova Ëva skončylasâ.

32 Кіраўнік

1. Калі тыя трое мужоў перасталі адказваць Ёву, бо ён быў слушны ў вачах сваіх,

Kalì tyâ troe mužoǔ perastalì adkazvac′ Ëvu, bo ën byǔ slušny ǔ vačah svaìh,

2. тады загарэўся гнеў Эліуя, сына Варахіілавага, Вузіцяніна з племя Рамавага: загарэўся гнеў ягоны на Ёва за тое, што ён апраўдваў сябе больш, чым Бога,

tady zagarèǔsâ gneǔ Èlìuâ, syna Varahììlavaga, Vuzìcânìna z plemâ Ramavaga: zagarèǔsâ gneǔ âgony na Ëva za toe, što ën apraǔdvaǔ sâbe bol′š, čym Boga,

3. а на трох сяброў ягоных загарэўся гнеў ягоны за тое, што яны не знайшлі што адказаць, а тым часам вінавацілі Ёва.

a na troh sâbroǔ âgonyh zagarèǔsâ gneǔ âgony za toe, što âny ne znajšlì što adkazac′, a tym časam vìnavacìlì Ëva.

4. Эліуй чакаў, пакуль Ёў гаварыў, бо яны гадамі былі старэйшыя за яго.

Èlìuj čakaǔ, pakul′ Ëǔ gavaryǔ, bo âny gadamì bylì starèjšyâ za âgo.

5. Калі ж Эліуй убачыў, што няма адказу ў вуснах тых трох мужоў, тады загарэўся гнеў ягоны.

Kalì ž Èlìuj ubačyǔ, što nâma adkazu ǔ vusnah tyh troh mužoǔ, tady zagarèǔsâ gneǔ âgony.

6. І адказваў Эліуй, сын Варахіілаў, Вузіцянін, і сказаў: я малады гадамі, а вы - старцы; таму я нясьмеліўся і баяўся казаць вам, што думаю.

Ì adkazvaǔ Èlìuj, syn Varahììlaǔ, Vuzìcânìn, ì skazaǔ: â malady gadamì, a vy - starcy; tamu â nâs′melìǔsâ ì baâǔsâ kazac′ vam, što dumaû.

7. Я гаварыў сам сабе: няхай гавораць дні, і мнагалецьце навучае мудрасьці.

Â gavaryǔ sam sabe: nâhaj gavorac′ dnì, ì mnagalec′ce navučae mudras′cì.

8. Але дух у чалавеку і дыханьне ‹сеўладнага дае яму разуменьне.

Ale duh u čalaveku ì dyhan′ne ‹seǔladnaga dae âmu razumen′ne.

9. Не шматгадовыя толькі мудрыя, і не старыя разумеюць праўду.

Ne šmatgadovyâ tol′kì mudryâ, ì ne staryâ razumeûc′ praǔdu.

10. Таму я кажу: выслухайце мяне, абвяшчу вам сваю думку і я.

Tamu â kažu: vysluhajce mâne, abvâšču vam svaû dumku ì â.

11. Вось, я чакаў слоў вашых, услухоўваўся ў меркаваньні вашыя, пакуль вы прыдумлялі, што сказаць.

Vos′, â čakaǔ sloǔ vašyh, usluhoǔvaǔsâ ǔ merkavan′nì vašyâ, pakul′ vy prydumlâlì, što skazac′.

12. Я пільна глядзеў на вас, ніхто з вас не выкрывае Ёва і не адказвае на словы яго.

Â pìl′na glâdzeǔ na vas, nìhto z vas ne vykryvae Ëva ì ne adkazvae na slovy âgo.

13. скажэце: мы знайшлі мудрасьць: Бог абвергне яго, а не чалавек.

skažèce: my znajšlì mudras′c′: Bog abvergne âgo, a ne čalavek.

14. Калі б ён зьвяртаў словы да мяне, дык я ня вашымі словамі адказваў бы яму.

Kalì b ën z′vârtaǔ slovy da mâne, dyk â nâ vašymì slovamì adkazvaǔ by âmu.

15. Спалохаліся, не адказваюць болей: перасталі гаварыць.

Spalohalìsâ, ne adkazvaûc′ bolej: perastalì gavaryc′.

16. І як я чакаў, а яны ня кажуць, спыніліся і не адказваюць болей,

Ì âk â čakaǔ, a âny nâ kažuc′, spynìlìsâ ì ne adkazvaûc′ bolej,

17. дык і я адкажу ад сябе, абвяшчу сваю думку і я.

dyk ì â adkažu ad sâbe, abvâšču svaû dumku ì â.

18. Бо я поўны словамі, і дух ува мне цісьне мяне.

Bo â poǔny slovamì, ì duh uva mne cìs′ne mâne.

19. Вось, нутрына мая, як віно неадчыненае: яна гатовая прарвацца, нібы новыя мяхі.

Vos′, nutryna maâ, âk vìno neadčynenae: âna gatovaâ prarvacca, nìby novyâ mâhì.

20. Пагавару, і палегчае мне; адкрыю вусны мае і адкажу.

Pagavaru, ì palegčae mne; adkryû vusny mae ì adkažu.

21. На твар чалавека глядзець ня буду і ніякаму чалавеку лісьлівіць ня буду,

Na tvar čalaveka glâdzec′ nâ budu ì nìâkamu čalaveku lìs′lìvìc′ nâ budu,

22. бо я ня ўмею лісьлівіць: цяпер забі мяне, Творца мой.

bo â nâ ǔmeû lìs′lìvìc′: câper zabì mâne, Tvorca moj.

33 Кіраўнік

1. Дык вось, слухай, Ёў, словы мае і ўважай усім словам маім.

Dyk vos′, sluhaj, Ëǔ, slovy mae ì ǔvažaj usìm slovam maìm.

2. Вось, я адкрываю вусны мае, язык мой гаворыць у гартані маёй.

Vos′, â adkryvaû vusny mae, âzyk moj gavoryc′ u gartanì maëj.

3. Словы мае ад шчырасьці майго сэрца, і вусны мае вымавяць веданьне чыстае.

Slovy mae ad ščyras′cì majgo sèrca, ì vusny mae vymavâc′ vedan′ne čystae.

4. Дух Божы стварыў мяне, і дыханьне ‹сеўладнага дало мне жыцьцё.

Duh Božy stvaryǔ mâne, ì dyhan′ne ‹seǔladnaga dalo mne žyc′cë.

5. Калі можаш, адказвай мне і стань перад мною.

Kalì možaš, adkazvaj mne ì stan′ perad mnoû.

6. Вось я, па жаданьні тваім, замест Бога. Я створаны таксама з гразі;

Vos′ â, pa žadan′nì tvaìm, zamest Boga. Â stvorany taksama z grazì;

7. таму страх перад мною ня можа зьбянтэжыць мяне, і рука мая ня будзе цяжкая табе.

tamu strah perad mnoû nâ moža z′bântèžyc′ mâne, ì ruka maâ nâ budze câžkaâ tabe.

8. Ты гаварыў у вушы мае, і я чуў гук слоў:

Ty gavaryǔ u vušy mae, ì â čuǔ guk sloǔ:

9. "чысты я, без пахібы, нявінны я і няма ўва мне няпраўды;

"čysty â, bez pahìby, nâvìnny â ì nâma ǔva mne nâpraǔdy;

10. а Ён знайшоў абвінавачаньне супроць мяне і лічыць мяне Сваім супраціўцам;

a Ën znajšoǔ abvìnavačan′ne suproc′ mâne ì lìčyc′ mâne Svaìm supracìǔcam;

11. закаваў ногі мае ў калодкі, сочыць за ўсімі шляхамі маімі".

zakavaǔ nogì mae ǔ kalodkì, sočyc′ za ǔsìmì šlâhamì maìmì".

12. Вось у гэтым няпраўда твая, адказваю табе, таму што Бог вышэйшы за чалавека.

Vos′ u gètym nâpraǔda tvaâ, adkazvaû tabe, tamu što Bog vyšèjšy za čalaveka.

13. Навошта табе спаборнічаць зь Ім? Ён не адказвае ні за якія дзеі Свае.

Navošta tabe spabornìčac′ z′ Ìm? Ën ne adkazvae nì za âkìâ dzeì Svae.

14. Бог гаворыць адзін раз, і калі таго не заўважаць, другі раз:

Bog gavoryc′ adzìn raz, ì kalì tago ne zaǔvažac′, drugì raz:

15. у сьне, у начных відзежах, калі сон находзіць на людзей, у час дрымоты на ложку.

u s′ne, u načnyh vìdzežah, kalì son nahodzìc′ na lûdzej, u čas drymoty na ložku.

16. Тады ён адкрывае ў чалавека вуха і ўкладвае Сваё настаўленьне,

Tady ën adkryvae ǔ čalaveka vuha ì ǔkladvae Svaë nastaǔlen′ne,

17. каб адвесьці чалавека ад якой-небудзь задумы і адвесьці ад яго пыху,

kab adves′cì čalaveka ad âkoj-nebudz′ zadumy ì adves′cì ad âgo pyhu,

18. каб адвесьці душу ягоную ад прорвы і жыцьцё ягонае ад паразы мечам.

kab adves′cì dušu âgonuû ad prorvy ì žyc′cë âgonae ad parazy mečam.

19. Альбо ён наводзіцца на розум хваробаю на ложку сваім і моцным болем ва ўсіх касьцях сваіх, -

Al′bo ën navodzìcca na rozum hvarobaû na ložku svaìm ì mocnym bolem va ǔsìh kas′câh svaìh, -

20. і жыцьцё ягонае адварочваецца ад хлеба і душа ягоная ад смачнай яму ежы.

ì žyc′cë âgonae advaročvaecca ad hleba ì duša âgonaâ ad smačnaj âmu ežy.

21. Плоць на ім прападае, так што яе ня відаць, і паказваюцца косьці ягоныя, якіх ня было відаць.

Ploc′ na ìm prapadae, tak što âe nâ vìdac′, ì pakazvaûcca kos′cì âgonyâ, âkìh nâ bylo vìdac′.

22. І душа ягоная набліжаецца да магілы і жыцьцё ягонае - да сьмерці.

Ì duša âgonaâ nablìžaecca da magìly ì žyc′cë âgonae - da s′mercì.

23. Калі ёсьць у яго анёл-настаўнік адзін з тысячы, каб паказаць чалавеку простую дарогу ягоную, -

Kalì ës′c′ u âgo anël-nastaǔnìk adzìn z tysâčy, kab pakazac′ čalaveku prostuû darogu âgonuû, -

24. Бог умілажаліцца зь яго і скажа: вызвалі яго ад магілы; Я знайшоў умілажаленьне.

Bog umìlažalìcca z′ âgo ì skaža: vyzvalì âgo ad magìly; Â znajšoǔ umìlažalen′ne.

25. Тады цела ягонае зробіцца сьвяжэйшае, чым у маладосьці; ён вернецца ў дні маладосьці сваёй.

Tady cela âgonae zrobìcca s′vâžèjšae, čym u malados′cì; ën vernecca ǔ dnì malados′cì svaëj.

26. Будзе маліцца Богу, і Ён - літасьцівы да яго; з радасьцю глядзіць на твар ягоны і вяртае чалавеку праведнасьць ягоную.

Budze malìcca Bogu, ì Ën - lìtas′cìvy da âgo; z radas′cû glâdzìc′ na tvar âgony ì vârtae čalaveku pravednas′c′ âgonuû.

27. Ён будзе глядзець на людзей і казаць: "грашыў я і перакручваў праўду, і не адплачана мне;

Ën budze glâdzec′ na lûdzej ì kazac′: "grašyǔ â ì perakručvaǔ praǔdu, ì ne adplačana mne;

28. Ён вызваліў душу маю ад магілы, і жыцьцё маё бачыць сьвятло".

Ën vyzvalìǔ dušu maû ad magìly, ì žyc′cë maë bačyc′ s′vâtlo".

29. Вось, усё гэта робіць Бог два-тры разы з чалавекам,

Vos′, usë gèta robìc′ Bog dva-try razy z čalavekam,

30. каб адвесьці душу ягоную ад магілы і прасьвятліць яго сьвятлом жывых.

kab adves′cì dušu âgonuû ad magìly ì pras′vâtlìc′ âgo s′vâtlom žyvyh.

31. Уважай, Ёве, слухай мяне, маўчы, і я буду гаварыць.

Uvažaj, Ëve, sluhaj mâne, maǔčy, ì â budu gavaryc′.

32. Калі маеш сказаць што, адказвай; кажы, бо Я хацеў бы твайго апраўданьня;

Kalì maeš skazac′ što, adkazvaj; kažy, bo Â haceǔ by tvajgo apraǔdan′nâ;

33. а калі не, дык слухай мяне, і я навучу цябе мудрасьці.

a kalì ne, dyk sluhaj mâne, ì â navuču câbe mudras′cì.

34 Кіраўнік

1. І гаварыў далей Эліуй і сказаў:

Ì gavaryǔ dalej Èlìuj ì skazaǔ:

2. выслухайце, мудрыя, слова маё, і прыхілеце да мяне вуха, разважлівыя!

vysluhajce, mudryâ, slova maë, ì pryhìlece da mâne vuha, razvažlìvyâ!

3. Бо вуха разьбірае словы, як гартань адрозьнівае смак у ежы.

Bo vuha raz′bìrae slovy, âk gartan′ adroz′nìvae smak u ežy.

4. Пастановім паміж сабою развагу і распазнаем, што добра.

Pastanovìm pamìž saboû razvagu ì raspaznaem, što dobra.

5. Вось, Ёў сказаў: "праўда мая, але Бог пазбавіў мяне суду.

Vos′, Ëǔ skazaǔ: "praǔda maâ, ale Bog pazbavìǔ mâne sudu.

6. Ці павінен я маніць на праўду маю? Мая рана нявылечная бязь віны".

Cì pavìnen â manìc′ na praǔdu maû? Maâ rana nâvylečnaâ bâz′ vìny".

7. Ці ёсьць такі чалавек, як Ёў, які п'е глум, як ваду,

Cì ës′c′ takì čalavek, âk Ëǔ, âkì p'e glum, âk vadu,

8. уступае ў супольнасьць з тымі, якія чыняць беззаконьне, і ходзіць зь людзьмі бязбожнымі?

ustupae ǔ supol′nas′c′ z tymì, âkìâ čynâc′ bezzakon′ne, ì hodzìc′ z′ lûdz′mì bâzbožnymì?

9. Бо ён сказаў: няма карысьці чалавеку ў добрым дагодніцтве Богу.

Bo ën skazaǔ: nâma karys′cì čalaveku ǔ dobrym dagodnìctve Bogu.

10. Дык вось паслухайце мяне, мужы мудрыя. Ня можа быць у Бога няпраўды, альбо ва ‹сеўладнага неправасуддзя,

Dyk vos′ pasluhajce mâne, mužy mudryâ. Nâ moža byc′ u Boga nâpraǔdy, al′bo va ‹seǔladnaga nepravasuddzâ,

11. бо Ён паводле ўчынкаў чалавека робіць зь ім і паводле шляхоў мужа адплачвае яму.

bo Ën pavodle ǔčynkaǔ čalaveka robìc′ z′ ìm ì pavodle šlâhoǔ muža adplačvae âmu.

12. Праўда, Бог ня робіць няпраўды, і ‹сеўладны не перакручвае суд.

Praǔda, Bog nâ robìc′ nâpraǔdy, ì ‹seǔladny ne perakručvae sud.

13. Хто апрача Яго думае пра зямлю? І хто кіруе ўсім сусьветам?

Hto aprača Âgo dumae pra zâmlû? Ì hto kìrue ǔsìm sus′vetam?

14. Калі б Ён павярнуў сэрца Сваё да Сябе і ўзяў да Сябе дух яе і дыханьне яе, -

Kalì b Ën pavârnuǔ sèrca Svaë da Sâbe ì ǔzâǔ da Sâbe duh âe ì dyhan′ne âe, -

15. раптам загінула б усякая плоць, і чалавек вярнуўся б у пыл.

raptam zagìnula b usâkaâ ploc′, ì čalavek vârnuǔsâ b u pyl.

16. Дык вось, калі ты маеш розум, дык слухай гэта і ўважай словам маім.

Dyk vos′, kalì ty maeš rozum, dyk sluhaj gèta ì ǔvažaj slovam maìm.

17. Той, хто ненавідзіць праўду, ці можа валадарыць? І ці можаш ты зьвінаваціць Найсправядлівейшага?

Toj, hto nenavìdzìc′ praǔdu, cì moža valadaryc′? Ì cì možaš ty z′vìnavacìc′ Najspravâdlìvejšaga?

18. Ці можна сказаць цару: ты - бязбожнік, і князям: вы - беззаконьнікі?

Cì možna skazac′ caru: ty - bâzbožnìk, ì knâzâm: vy - bezzakon′nìkì?

19. Але ён не зважае на асобы князёў і не выдзяляе багатага ад беднага, бо ўсе яны дзея рук Ягоных.

Ale ën ne zvažae na asoby knâzëǔ ì ne vydzâlâe bagataga ad bednaga, bo ǔse âny dzeâ ruk Âgonyh.

20. Нечакана яны паміраюць; сярод ночы народ узбурыцца, і яны зьнікаюць; і моцных выганяюць ня сілаю.

Nečakana âny pamìraûc′; sârod nočy narod uzburycca, ì âny z′nìkaûc′; ì mocnyh vyganâûc′ nâ sìlaû.

21. Бо вочы Ягоныя над шляхамі чалавека, і Ён бачыць увесь поступ яго.

Bo vočy Âgonyâ nad šlâhamì čalaveka, ì Ën bačyc′ uves′ postup âgo.

22. Няма цемры, ні ценю сьмяротнага, дзе маглі б схавацца беззаконьнікі.

Nâma cemry, nì cenû s′mârotnaga, dze maglì b shavacca bezzakon′nìkì.

23. Таму Ён ужо не патрабуе ад чалавека, каб ішоў на суд з Богам.

Tamu Ën užo ne patrabue ad čalaveka, kab ìšoǔ na sud z Bogam.

24. Ён ламае дужых не разьбіраючы, і пастаўляе іншых на іх месцы,

Ën lamae dužyh ne raz′bìraûčy, ì pastaǔlâe ìnšyh na ìh mescy,

25. бо ён робіць вядомымі дзеі іхнія і скідае іх уначы, і яны зьнішчаюцца.

bo ën robìc′ vâdomymì dzeì ìhnìâ ì skìdae ìh unačy, ì âny z′nìščaûcca.

26. Ён пабівае іх, як беззаконных людзей, на вачах у іншых,

Ën pabìvae ìh, âk bezzakonnyh lûdzej, na vačah u ìnšyh,

27. за тое, што яны адвярнуліся ад Яго і не зразумелі ўсіх шляхоў Ягоных,

za toe, što âny advârnulìsâ ad Âgo ì ne zrazumelì ǔsìh šlâhoǔ Âgonyh,

28. так што дайшоў да Яго лямант бедных, і Ён пачуў стогны прыгнечаных.

tak što dajšoǔ da Âgo lâmant bednyh, ì Ën pačuǔ stogny prygnečanyh.

29. Ці даруе ён цішыню, хто можа парушыць? ці хавае Ён аблічча Сваё, хто можа ўбачыць Яго? Ці будзе гэта для народу, альбо для аднаго чалавека,

Cì darue ën cìšynû, hto moža parušyc′? cì havae Ën ablìčča Svaë, hto moža ǔbačyc′ Âgo? Cì budze gèta dlâ narodu, al′bo dlâ adnago čalaveka,

30. каб не цараваў крывадушнік на спакусу народу.

kab ne caravaǔ kryvadušnìk na spakusu narodu.

31. Богу трэба гаварыць: "я пацярпеў, больш ня буду грашыць.

Bogu trèba gavaryc′: "â pacârpeǔ, bol′š nâ budu grašyc′.

32. А чаго я ня ведаю, Ты навучыш мяне; і калі я ўчыніў беззаконьне, больш ня буду".

A čago â nâ vedaû, Ty navučyš mâne; ì kalì â ǔčynìǔ bezzakon′ne, bol′š nâ budu".

33. Ці паводле тваёй развагі Ён павінен даваць? І што ты адкідаеш, тое табе належыць выбіраць, а ня мне; кажы, што ведаеш.

Cì pavodle tvaëj razvagì Ën pavìnen davac′? Ì što ty adkìdaeš, toe tabe naležyc′ vybìrac′, a nâ mne; kažy, što vedaeš.

34. Людзі разумныя скажуць мне, і муж мудры, які слухае мяне:

Lûdzì razumnyâ skažuc′ mne, ì muž mudry, âkì sluhae mâne:

35. Ёў неразумна гаворыць, і словы ягоныя бяз сэнсу.

Ëǔ nerazumna gavoryc′, ì slovy âgonyâ bâz sènsu.

36. Я хацеў бы, каб Ёў быў выпрабаваны, паводле адказаў ягоных, уласьцівых людзям бязбожным.

Â haceǔ by, kab Ëǔ byǔ vyprabavany, pavodle adkazaǔ âgonyh, ulas′cìvyh lûdzâm bâzbožnym.

37. Інакш ён да грэху свайго дадасьць адступленьне, будзе пляскаць у ладкі сярод нас і яшчэ болей нагаворыць супроць Бога.

Ìnakš ën da grèhu svajgo dadas′c′ adstuplen′ne, budze plâskac′ u ladkì sârod nas ì âščè bolej nagavoryc′ suproc′ Boga.

35 Кіраўнік

1. І гаварыў далей Эліуй і сказаў:

Ì gavaryǔ dalej Èlìuj ì skazaǔ:

2. ці лічыш ты справядлівым, што сказаў: "я праўдзівейшы за Бога"?

cì lìčyš ty spravâdlìvym, što skazaǔ: "â praǔdzìvejšy za Boga"?

3. Ты сказаў: "якая карысьць мне? і які прыбытак я меў бы перад тым, як калі б я і грашыў?"

Ty skazaǔ: "âkaâ karys′c′ mne? ì âkì prybytak â meǔ by perad tym, âk kalì b â ì grašyǔ?"

4. Я адкажу табе і тваім сябрам з табою:

Â adkažu tabe ì tvaìm sâbram z taboû:

5. зірні на неба і глядзі; падзівіся на воблакі, яны вышэй за цябе.

zìrnì na neba ì glâdzì; padzìvìsâ na voblakì, âny vyšèj za câbe.

6. Калі ты грэшыш, што робіш ты Яму? і калі злачынствы твае памнажаюцца, што прычыняеш ты Яму?

Kalì ty grèšyš, što robìš ty Âmu? ì kalì zlačynstvy tvae pamnažaûcca, što pryčynâeš ty Âmu?

7. Калі ты справядлівы, што робіш Яму? альбо што атрымлівае Ён з рукі тваёй?

Kalì ty spravâdlìvy, što robìš Âmu? al′bo što atrymlìvae Ën z rukì tvaëj?

8. Бязбожнасьць твая ў чалавеку, як ты, і справядлівасьць твая ў сыне чалавечым.

Bâzbožnas′c′ tvaâ ǔ čalaveku, âk ty, ì spravâdlìvas′c′ tvaâ ǔ syne čalavečym.

9. Ад мноства прыгнятальнікаў стогнуць прыгнечаныя і ад рукі моцных лямантуюць;

Ad mnostva prygnâtal′nìkaǔ stognuc′ prygnečanyâ ì ad rukì mocnyh lâmantuûc′;

10. але ніхто ня кажа: дзе Бог, творца мой, Які дае песьні ўначы,

ale nìhto nâ kaža: dze Bog, tvorca moj, Âkì dae pes′nì ǔnačy,

11. Які вучыць нас больш, чым жывёл зямных, і настаўляе на розум нас болей, чым птушак нябесных?

Âkì vučyc′ nas bol′š, čym žyvël zâmnyh, ì nastaǔlâe na rozum nas bolej, čym ptušak nâbesnyh?

12. Там яны лямантуюць, і Ён не адказвае ім, з прычыны гонару ліхіх людзей.

Tam âny lâmantuûc′, ì Ën ne adkazvae ìm, z pryčyny gonaru lìhìh lûdzej.

13. Але няпраўда, што Бог ня чуе і ‹сеўладны не глядзіць на гэта.

Ale nâpraǔda, što Bog nâ čue ì ‹seǔladny ne glâdzìc′ na gèta.

14. Хоць ты сказаў, што ты ня бачыш Яго, але суд прад Ім, - чакай яго.

Hoc′ ty skazaǔ, što ty nâ bačyš Âgo, ale sud prad Ìm, - čakaj âgo.

15. А сёньня, таму што гнеў Ягоны не наведаў яго і ён не спазнаў яго ва ўсёй строгасьці,

A sën′nâ, tamu što gneǔ Âgony ne navedaǔ âgo ì ën ne spaznaǔ âgo va ǔsëj strogas′cì,

16. Ёў і адкрыў лёгкадумна вусны свае і безразважна раскідае словы.

Ëǔ ì adkryǔ lëgkadumna vusny svae ì bezrazvažna raskìdae slovy.

36 Кіраўнік

1. І гаварыў далей Эліуй і сказаў:

Ì gavaryǔ dalej Èlìuj ì skazaǔ:

2. пачакай мяне крыху, і я пакажу табе, што я маю яшчэ што сказаць за Бога.

pačakaj mâne kryhu, ì â pakažu tabe, što â maû âščè što skazac′ za Boga.

3. Пачну мае разважаньні здалёку і аддам справядлівасьць Садзецелю майму,

Pačnu mae razvažan′nì zdalëku ì addam spravâdlìvas′c′ Sadzecelû majmu,

4. бо словы мае сапраўды не мана: перад табою - дасканалы ў пазнаньні.

bo slovy mae sapraǔdy ne mana: perad taboû - daskanaly ǔ paznan′nì.

5. Вось, Бог магутны і не пагарджае моцнага сілаю сэрца;

Vos′, Bog magutny ì ne pagardžae mocnaga sìlaû sèrca;

6. Ён не падтрымлівае бязбожных і аддае належнае прыгнечаным;

Ën ne padtrymlìvae bâzbožnyh ì addae naležnae prygnečanym;

7. Ён не адварочвае вачэй Сваіх ад праведнікаў, а з царамі назаўсёды садзіць іх на троне, і яны ўзвышаюцца.

Ën ne advaročvae vačèj Svaìh ad pravednìkaǔ, a z caramì nazaǔsëdy sadzìc′ ìh na trone, ì âny ǔzvyšaûcca.

8. Калі ж яны закаваныя ў ланцугі і трымаюцца ў аковах гароты,

Kalì ž âny zakavanyâ ǔ lancugì ì trymaûcca ǔ akovah garoty,

9. дык Ён паказвае ім на дзеі іхнія і на беззаконьні іхнія, бо яны памножыліся,

dyk Ën pakazvae ìm na dzeì ìhnìâ ì na bezzakon′nì ìhnìâ, bo âny pamnožylìsâ,

10. і адчыняе ім вуха дзеля настаўленьня на розум і кажа ім, каб яны адхінуліся ад бязбожнасьці.

ì adčynâe ìm vuha dzelâ nastaǔlen′nâ na rozum ì kaža ìm, kab âny adhìnulìsâ ad bâzbožnas′cì.

11. Калі паслухаюцца і будуць служыць Яму, дык правядуць дні свае ў дабрадзенстве і гады свае ў радасьці;

Kalì pasluhaûcca ì buduc′ služyc′ Âmu, dyk pravâduc′ dnì svae ǔ dabradzenstve ì gady svae ǔ radas′cì;

12. калі ж не паслухаюцца, дык загінуць ад стралы і памруць у неразумстве.

kalì ž ne pasluhaûcca, dyk zagìnuc′ ad straly ì pamruc′ u nerazumstve.

13. А крывадушнікі пестуюць у сэрцы гнеў і не заклікаюць Яго, калі Ён замыкае іх у ковы;

A kryvadušnìkì pestuûc′ u sèrcy gneǔ ì ne zaklìkaûc′ Âgo, kalì Ën zamykae ìh u kovy;

14. таму і душа іхняя памірае ў маладосьці і жыцьцё іхняе з блуднікамі.

tamu ì duša ìhnââ pamìrae ǔ malados′cì ì žyc′cë ìhnâe z bludnìkamì.

15. Ён ратуе беднага ад бяды ягонай і ва ўціску адчыняе вуха яму.

Ën ratue bednaga ad bâdy âgonaj ì va ǔcìsku adčynâe vuha âmu.

16. І цябе вывеў бы Ён зь цясноцьця на прастору, дзе няма сьціску, і тое, што пастаўляецца на стол твой, было б напоўнена тлушчам;

Ì câbe vyveǔ by Ën z′ câsnoc′câ na prastoru, dze nâma s′cìsku, ì toe, što pastaǔlâecca na stol tvoj, bylo b napoǔnena tluščam;

17. але ты перапоўнены думкамі бязбожных: меркаваньні іх і асуда - блізкія.

ale ty perapoǔneny dumkamì bâzbožnyh: merkavan′nì ìh ì asuda - blìzkìâ.

18. Хай не пакарае цябе гнеў Божы караю! Вялікі выкуп ня выратуе цябе.

Haj ne pakarae câbe gneǔ Božy karaû! Vâlìkì vykup nâ vyratue câbe.

19. Ці дасьць Ён якую цану твайму багацьцю? Не, - ні золату і ніякаму скарбу.

Cì das′c′ Ën âkuû canu tvajmu bagac′cû? Ne, - nì zolatu ì nìâkamu skarbu.

20. Не жадай той ночы, калі народы вынішчаюцца на месцы сваім.

Ne žadaj toj nočy, kalì narody vynìščaûcca na mescy svaìm.

21. Сьцеражыся, ня схіляйся да бязбожнасьці, якую ты паставіў над пакутаю.

S′ceražysâ, nâ shìlâjsâ da bâzbožnas′cì, âkuû ty pastavìǔ nad pakutaû.

22. Бог высокі магутнасьцю Сваёю, і хто такі, як Ён, настаўнік?

Bog vysokì magutnas′cû Svaëû, ì hto takì, âk Ën, nastaǔnìk?

23. Хто пакажа Яму шлях Ягоны: хто можа сказаць: Ты робіш несправядліва?

Hto pakaža Âmu šlâh Âgony: hto moža skazac′: Ty robìš nespravâdlìva?

24. Памятай пра тое, каб узвышаць дзеі Ягоныя, якія людзі бачаць.

Pamâtaj pra toe, kab uzvyšac′ dzeì Âgonyâ, âkìâ lûdzì bačac′.

25. Усе людзі могуць бачыць іх, чалавек можа бачыць іх здалёк.

Use lûdzì moguc′ bačyc′ ìh, čalavek moža bačyc′ ìh zdalëk.

26. Вось, Бог вялікі, і мы ня можам спазнаць Яго; лік гадоў Ягоных недасьледны.

Vos′, Bog vâlìkì, ì my nâ možam spaznac′ Âgo; lìk gadoǔ Âgonyh nedas′ledny.

27. Ён забірае кроплі вады; яны ў мностве выліваюцца дажджом:

Ën zabìrae kroplì vady; âny ǔ mnostve vylìvaûcca daždžom:

28. з хмараў капаюць і выліваюцца зьлівай на людзей.

z hmaraǔ kapaûc′ ì vylìvaûcca z′lìvaj na lûdzej.

29. Хто можа таксама спасьцігнуць прыцягненьне воблакаў, трэск намёта Ягонага?

Hto moža taksama spas′cìgnuc′ prycâgnen′ne voblakaǔ, trèsk namëta Âgonaga?

30. Вось, Ён распасьцірае над ім сьвятло Сваё і пакрывае дно мора.

Vos′, Ën raspas′cìrae nad ìm s′vâtlo Svaë ì pakryvae dno mora.

31. Адтуль Ён судзіць народы, дае багата ежы.

Adtul′ Ën sudzìc′ narody, dae bagata ežy.

32. Ён трымае ў далонях Сваіх маланку і загадвае ёй, каго біць.

Ën trymae ǔ dalonâh Svaìh malanku ì zagadvae ëj, kago bìc′.

33. Трэск яе дае знак пра яе; жывёлы таксама адчуваюць, што адбываецца.

Trèsk âe dae znak pra âe; žyvëly taksama adčuvaûc′, što adbyvaecca.

37 Кіраўнік

1. І ад гэтага дрыжыць сэрца маё і зрушылася зь месца свайго.

Ì ad gètaga dryžyc′ sèrca maë ì zrušylasâ z′ mesca svajgo.

2. Слухайце, слухайце голас Яго і гром з вуснаў Ягоных.

Sluhajce, sluhajce golas Âgo ì grom z vusnaǔ Âgonyh.

3. Пад усім небам раскаты Ягоныя, і бляск Ягоны - да краёў.

Pad usìm nebam raskaty Âgonyâ, ì blâsk Âgony - da kraëǔ.

4. За ім грыміць голас; грыміць Ён голасам велічы Сваёй і ня спыняе яго, калі голас Ягоны пачуты.

Za ìm grymìc′ golas; grymìc′ Ën golasam velìčy Svaëj ì nâ spynâe âgo, kalì golas Âgony pačuty.

5. Даўно грыміць Бог голасам Сваім, чыніць дзеі вялікія, нам не спасьцігальныя.

Daǔno grymìc′ Bog golasam Svaìm, čynìc′ dzeì vâlìkìâ, nam ne spas′cìgal′nyâ.

6. Бо сьнегу Ён кажа: будзь на зямлі; гэтак сама дробны дождж і вялікі дождж у Ягонай уладзе.

Bo s′negu Ën kaža: budz′ na zâmlì; gètak sama drobny doždž ì vâlìkì doždž u Âgonaj uladze.

7. Ён кладзе пячатку на руку кожнаму чалавеку, каб усе людзі ведалі дзею Яго.

Ën kladze pâčatku na ruku kožnamu čalaveku, kab use lûdzì vedalì dzeû Âgo.

8. Тады зьвер сыходзіць у сховішча і застаецца ў сваіх логавах.

Tady z′ver syhodzìc′ u shovìšča ì zastaecca ǔ svaìh logavah.

9. З поўдня прыходзіць бура, а з поўначы - сьцюжа.

Z poǔdnâ pryhodzìc′ bura, a z poǔnačy - s′cûža.

10. Ад павеву Божага паходзіць лёд, і паверхня вады сьціскаецца.

Ad pavevu Božaga pahodzìc′ lëd, ì paverhnâ vady s′cìskaecca.

11. Гэтак сама вільгацьцю напаўняе Ён хмары, і воблакі сеюць сьвятло Ягонае,

Gètak sama vìl′gac′cû napaǔnâe Ën hmary, ì voblakì seûc′ s′vâtlo Âgonae,

12. і яны кіруюцца паводле намераў Ягоных, каб выканаць тое, што Ён загадае ім на ўлоньні населенай зямлі.

ì âny kìruûcca pavodle nameraǔ Âgonyh, kab vykanac′ toe, što Ën zagadae ìm na ǔlon′nì naselenaj zâmlì.

13. Ён загадвае ім ісьці альбо дзеля пакараньня, альбо ў дабраволеньне, альбо дзеля памілаваньня.

Ën zagadvae ìm ìs′cì al′bo dzelâ pakaran′nâ, al′bo ǔ dabravolen′ne, al′bo dzelâ pamìlavan′nâ.

14. Слухай гэтага, Ёў; стой і разумей дзівосныя дзеі Божыя.

Sluhaj gètaga, Ëǔ; stoj ì razumej dzìvosnyâ dzeì Božyâ.

15. Ці ведаеш, як Бог кіруе імі і загадвае сьвятлу зьзяць з воблака Свайго?

Cì vedaeš, âk Bog kìrue ìmì ì zagadvae s′vâtlu z′zâc′ z voblaka Svajgo?

16. Ці разумееш раўнавагу воблакаў, дзівосную дзею Найдасканалейшага ў веданьні?

Cì razumeeš raǔnavagu voblakaǔ, dzìvosnuû dzeû Najdaskanalejšaga ǔ vedan′nì?

17. Як награваецца твая вопратка, калі Ён супакойвае зямлю з поўдня?

Âk nagravaecca tvaâ vopratka, kalì Ën supakojvae zâmlû z poǔdnâ?

18. Ці ж ты зь Ім распасьцёр нябёсы, цьвёрдыя, як літае люстра?

Cì ž ty z′ Ìm raspas′cër nâbësy, c′vërdyâ, âk lìtae lûstra?

19. Навучы нас, што сказаць Яму? Мы ў гэтай цемры нічога ня можам ведаць.

Navučy nas, što skazac′ Âmu? My ǔ gètaj cemry nìčoga nâ možam vedac′.

20. Ці будзе абвешчана Яму, што я кажу? Ці сказаў хто, што сказанае даносіцца Яму?

Cì budze abveščana Âmu, što â kažu? Cì skazaǔ hto, što skazanae danosìcca Âmu?

21. Цяпер ня бачна яркага сьвятла ў воблаках, але праляціць вецер і расчысьціць іх.

Câper nâ bačna ârkaga s′vâtla ǔ voblakah, ale pralâcìc′ vecer ì rasčys′cìc′ ìh.

22. Сьветлае надворэе прыходзіць з поўначы, і вакол Бога страшэнная прыгажосьць.

S′vetlae nadvorèe pryhodzìc′ z poǔnačy, ì vakol Boga strašènnaâ prygažos′c′.

23. Усеўладца! мы не дасягаем Яго. Ён вялікі сілаю і поўніцаю правасудзьдзя. Ён ні на кога не гняце.

Useǔladca! my ne dasâgaem Âgo. Ën vâlìkì sìlaû ì poǔnìcaû pravasudz′dzâ. Ën nì na koga ne gnâce.

24. Таму хай багавеюць прад Ім людзі, і хай дрыжаць прад Ім усе мудрыя сэрцам!

Tamu haj bagaveûc′ prad Ìm lûdzì, ì haj dryžac′ prad Ìm use mudryâ sèrcam!

38 Кіраўнік

1. Гасподзь адказваў Ёву з буры і сказаў:

Gaspodz′ adkazvaǔ Ëvu z bury ì skazaǔ:

2. хто гэты, які азмрочвае наканаванае словамі бяз сэнсу?

hto gèty, âkì azmročvae nakanavanae slovamì bâz sènsu?

3. Аперажы сёньня сьцёгны твае, як муж: Я буду пытацца ў цябе, і ты адказвай мне:

Aperažy sën′nâ s′cëgny tvae, âk muž: Â budu pytacca ǔ câbe, ì ty adkazvaj mne:

4. дзе быў ты, калі Я закладваў асновы зямлі? скажы, калі ведаеш.

dze byǔ ty, kalì Â zakladvaǔ asnovy zâmlì? skažy, kalì vedaeš.

5. Хто паклаў меру ёй, калі ведаеш? альбо хто працягваў па ёй вяроўку?

Hto paklaǔ meru ëj, kalì vedaeš? al′bo hto pracâgvaǔ pa ëj vâroǔku?

6. На чым умацаваны асновы яе, альбо хто паклаў кутні камень на ёй,

Na čym umacavany asnovy âe, al′bo hto paklaǔ kutnì kamen′ na ëj,

7. пры ўсеагульнай радасьці ранішніх зорак, калі сыны Божыя ўсклікалі ад захапленьня?

pry ǔseagul′naj radas′cì ranìšnìh zorak, kalì syny Božyâ ǔsklìkalì ad zahaplen′nâ?

8. Хто зачыніў мора брамаю, калі яно вырвалася, выйшла як бы з чэрава,

Hto začynìǔ mora bramaû, kalì âno vyrvalasâ, vyjšla âk by z čèrava,

9. калі воблакі зрабіў вопраткаю ягонай і мглу пялёнамі ягонымі,

kalì voblakì zrabìǔ vopratkaû âgonaj ì mglu pâlënamì âgonymì,

10. і зацьвердзіў яму Маё вызначэньне, і паставіў завалы і браму,

ì zac′verdzìǔ âmu Maë vyznačèn′ne, ì pastavìǔ zavaly ì bramu,

11. і сказаў: дагэтуль дойдзеш і не пяройдзеш, і тут мяжа пагардлівым хвалям тваім?

ì skazaǔ: dagètul′ dojdzeš ì ne pârojdzeš, ì tut mâža pagardlìvym hvalâm tvaìm?

12. Ці даваў ты калі ў жыцьці сваім загад раніцы і ці ўказваў зары месца яе,

Cì davaǔ ty kalì ǔ žyc′cì svaìm zagad ranìcy ì cì ǔkazvaǔ zary mesca âe,

13. каб яна ахапіла краі зямлі і страсянула зь яе бязбожных,

kab âna ahapìla kraì zâmlì ì strasânula z′ âe bâzbožnyh,

14. каб зямля зьмянілася, як гліна пад пячаткаю, і сталася, як рознаколерная вопратка,

kab zâmlâ z′mânìlasâ, âk glìna pad pâčatkaû, ì stalasâ, âk roznakolernaâ vopratka,

15. і каб адабралася ў бязбожных сьвятло іхняе і дзёрзкая рука іхняя паламалася?

ì kab adabralasâ ǔ bâzbožnyh s′vâtlo ìhnâe ì dzërzkaâ ruka ìhnââ palamalasâ?

16. Ці сыходзіў ты ў глыбіню мора і ці ўваходзіў у дасьледаваньне бездані?

Cì syhodzìǔ ty ǔ glybìnû mora ì cì ǔvahodzìǔ u das′ledavan′ne bezdanì?

17. Ці адчынялася табе брама сьмерці, і ці бачыў ты браму ценю сьмяротнага?

Cì adčynâlasâ tabe brama s′mercì, ì cì bačyǔ ty bramu cenû s′mârotnaga?

18. Ці агледзеў ты шырыню зямлі? Растлумач, калі ведаеш усё гэта?

Cì agledzeǔ ty šyrynû zâmlì? Rastlumač, kalì vedaeš usë gèta?

19. Дзе дарога да жытлішча сьвятла, і дзе месца цемры?

Dze daroga da žytlìšča s′vâtla, ì dze mesca cemry?

20. Ты, вядома, даходзіў да межаў яе і ведаеш сьцежкі да дома яе.

Ty, vâdoma, dahodzìǔ da mežaǔ âe ì vedaeš s′cežkì da doma âe.

21. Ты ведаеш гэта, бо ты быў ужо тады народжаны, і лік дзён тваіх вельмі вялікі.

Ty vedaeš gèta, bo ty byǔ užo tady narodžany, ì lìk dzën tvaìh vel′mì vâlìkì.

22. Ці ўваходзіў ты ў сховішчы сьнегу і ці бачыў ты скарбніцы граду,

Cì ǔvahodzìǔ ty ǔ shovìščy s′negu ì cì bačyǔ ty skarbnìcy gradu,

23. якія сьцерагу я на час смутны, на дзень бітвы і вайны?

âkìâ s′ceragu â na čas smutny, na dzen′ bìtvy ì vajny?

24. Па якім шляху разьліваецца сьвятло і разносіцца ўсходні вецер па зямлі?

Pa âkìm šlâhu raz′lìvaecca s′vâtlo ì raznosìcca ǔshodnì vecer pa zâmlì?

25. Хто праводзіць пратокі для выліваньня вады і шлях граманоснай маланцы,

Hto pravodzìc′ pratokì dlâ vylìvan′nâ vady ì šlâh gramanosnaj malancy,

26. каб падаў дождж на зямлю бязьлюдную, на пустыню, дзе няма чалавека,

kab padaǔ doždž na zâmlû bâz′lûdnuû, na pustynû, dze nâma čalaveka,

27. каб насычаць пустыню і стэп і абуджаць травяныя зародкі да росту?

kab nasyčac′ pustynû ì stèp ì abudžac′ travânyâ zarodkì da rostu?

28. Ці ёсьць у дажджу бацька? альбо хто нараджае кроплі расы?

Cì ës′c′ u daždžu bac′ka? al′bo hto naradžae kroplì rasy?

29. З чыйго чэрава выходзіць лёд, і іней нябесны, - хто родзіць яго?

Z čyjgo čèrava vyhodzìc′ lëd, ì ìnej nâbesny, - hto rodzìc′ âgo?

30. Воды, як камень, мацнеюць, і паверхня бездані замярзае.

Vody, âk kamen′, macneûc′, ì paverhnâ bezdanì zamârzae.

31. Ці можаш ты завязаць вузел Хіма і разьвязаць повязі Кесіль?

Cì možaš ty zavâzac′ vuzel Hìma ì raz′vâzac′ povâzì Kesìl′?

32. Ці можаш ты выводзіць сузорэі ў свой час і весьці Ас зь яе дзецьмі?

Cì možaš ty vyvodzìc′ suzorèì ǔ svoj čas ì ves′cì As z′ âe dzec′mì?

33. Ці ведаеш ты статуты неба, ці можаш усталяваць валадараньне яго на зямлі?

Cì vedaeš ty statuty neba, cì možaš ustalâvac′ valadaran′ne âgo na zâmlì?

34. Ці можаш узвысіць голас твой да воблакаў, каб вада шчодра пакрыла цябе?

Cì možaš uzvysìc′ golas tvoj da voblakaǔ, kab vada ščodra pakryla câbe?

35. Ці можаш пасылаць маланкі, і ці пойдуць яны і ці скажуць табе: вось мы?

Cì možaš pasylac′ malankì, ì cì pojduc′ âny ì cì skažuc′ tabe: vos′ my?

36. Хто ўклаў мудрасьць у сэрца, альбо хто даў сэнс розуму?

Hto ǔklaǔ mudras′c′ u sèrca, al′bo hto daǔ sèns rozumu?

37. Хто можа разьлічыць воблакі сваёю мудрасьцю і ўтрымаць судзіны неба,

Hto moža raz′lìčyc′ voblakì svaëû mudras′cû ì ǔtrymac′ sudzìny neba,

38. калі пыл абарочваецца ў гразь і камлыгі зьліпаюцца?

kalì pyl abaročvaecca ǔ graz′ ì kamlygì z′lìpaûcca?

39. Ці ты ловіш здабычу ільвіцы і корміш маладых ільвянят,

Cì ty lovìš zdabyču ìl′vìcy ì kormìš maladyh ìl′vânât,

40. калі яны ляжаць у бярлогах альбо тояцца пад ценем у засадзе?

kalì âny lâžac′ u bârlogah al′bo toâcca pad cenem u zasadze?

41. Хто рыхтуе ворану корм ягоны, калі птушаняты яго крычаць да Бога, бадзяючыся безь ежы?

Hto ryhtue voranu korm âgony, kalì ptušanâty âgo kryčac′ da Boga, badzâûčysâ bez′ ežy?

39 Кіраўнік

1. Ці ведаеш ты час, калі нараджаюць дзікія козы на скалах, і ці заўважаў роды казуль?

Cì vedaeš ty čas, kalì naradžaûc′ dzìkìâ kozy na skalah, ì cì zaǔvažaǔ rody kazul′?

2. Ці можаш разьлічыць месяцы цяжарнасьці іхняй? і ці ведаеш час родаў іхніх?

Cì možaš raz′lìčyc′ mesâcy câžarnas′cì ìhnâj? ì cì vedaeš čas rodaǔ ìhnìh?

3. Яны згінаюцца, нараджаючы дзяцей сваіх, выкідваючы свае ношы;

Âny zgìnaûcca, naradžaûčy dzâcej svaìh, vykìdvaûčy svae nošy;

4. дзеці іхнія ўбіраюцца ў сілу, растуць на полі, сыходзяць і не вяртаюцца да іх.

dzecì ìhnìâ ǔbìraûcca ǔ sìlu, rastuc′ na polì, syhodzâc′ ì ne vârtaûcca da ìh.

5. Хто пусьціў дзікага асла на волю, і хто разьвязаў повязі кулану,

Hto pus′cìǔ dzìkaga asla na volû, ì hto raz′vâzaǔ povâzì kulanu,

6. якому стэп Я прызначыў домам і саланчакі - жытлішчам?

âkomu stèp Â pryznačyǔ domam ì salančakì - žytlìščam?

7. Ён сьмяецца з гарадскога шматлюдства і ня чуе крыкаў паганятага,

Ën s′mâecca z garadskoga šmatlûdstva ì nâ čue krykaǔ paganâtaga,

8. па горах шукае ежы сабе і ганяецца за ўсякаю зелянінаю.

pa gorah šukae ežy sabe ì ganâecca za ǔsâkaû zelânìnaû.

9. Ці захоча аднарог служыць табе і ці заначуе каля ясьляў тваіх?

Cì zahoča adnarog služyc′ tabe ì cì zanačue kalâ âs′lâǔ tvaìh?

10. Ці можаш вяроўкаю прывязаць аднарога да баразны, і ці будзе ён за табою баранаваць тваё поле?

Cì možaš vâroǔkaû pryvâzac′ adnaroga da barazny, ì cì budze ën za taboû baranavac′ tvaë pole?

11. Ці паспадзяваешся на яго, таму што ў яго вялікая сіла, і ці дасі яму працу тваю?

Cì paspadzâvaešsâ na âgo, tamu što ǔ âgo vâlìkaâ sìla, ì cì dasì âmu pracu tvaû?

12. Ці паверыш яму, што ён насеньне тваё верне і складзе на гумно тваё?

Cì paveryš âmu, što ën nasen′ne tvaë verne ì skladze na gumno tvaë?

13. Ці ты даў прыгожыя крылы паве і перэе і пух страўсу?

Cì ty daǔ prygožyâ kryly pave ì perèe ì puh straǔsu?

14. Ён пакідае яйкі свае на зямлі і на пяску грэе іх,

Ën pakìdae âjkì svae na zâmlì ì na pâsku grèe ìh,

15. і забывае, што нага можа раздушыць іх і польны зьвер можа растаптаць іх;

ì zabyvae, što naga moža razdušyc′ ìh ì pol′ny z′ver moža rastaptac′ ìh;

16. ён жорсткі да дзяцей сваіх, як бы не да сваіх, і не баіцца, што праца ягоная будзе марная,

ën žorstkì da dzâcej svaìh, âk by ne da svaìh, ì ne baìcca, što praca âgonaâ budze marnaâ,

17. таму што Бог ня даў яму мудрасьці і не ўдзяліў яму глузду;

tamu što Bog nâ daǔ âmu mudras′cì ì ne ǔdzâlìǔ âmu gluzdu;

18. а калі падымаецца на вышыню, сьмяецца з каня і вершніка ягонага.

a kalì padymaecca na vyšynû, s′mâecca z kanâ ì veršnìka âgonaga.

19. Ці ты даў каню сілу і апрануў шыю ягоную ў грыву?

Cì ty daǔ kanû sìlu ì apranuǔ šyû âgonuû ǔ gryvu?

20. Ці можаш ты спалохаць яго, як саранчу? Храп ноздраў ягоных - жудасьць;

Cì možaš ty spalohac′ âgo, âk saranču? Hrap nozdraǔ âgonyh - žudas′c′;

21. капае нагамі зямлю і захапляецца сілаю; ідзе насустрач зброі;

kapae nagamì zâmlû ì zahaplâecca sìlaû; ìdze nasustrač zbroì;

22. ён сьмяецца зь небясьпекі і не палохаецца і не адварочваецца ад меча;

ën s′mâecca z′ nebâs′pekì ì ne palohaecca ì ne advaročvaecca ad meča;

23. калчан гучыць над ім, бліскае капэё і дзіда;

kalčan gučyc′ nad ìm, blìskae kapèë ì dzìda;

24. у парыве і лютасьці ён глытае зямлю і ня можа стаяць пры гуку трубы;

u paryve ì lûtas′cì ën glytae zâmlû ì nâ moža staâc′ pry guku truby;

25. пры трубным гуку ён падае голас: гу! гу! і здалёк чуе бітву, зычныя галасы правадыроў і крык.

pry trubnym guku ën padae golas: gu! gu! ì zdalëk čue bìtvu, zyčnyâ galasy pravadyroǔ ì kryk.

26. Ці тваёю мудрасьцю лётае каршук і кіруе крылы свае на поўдзень?

Cì tvaëû mudras′cû lëtae karšuk ì kìrue kryly svae na poǔdzen′?

27. Ці па тваім слове ўзносіцца арол і кладзе на вышыні гняздо сваё?

Cì pa tvaìm slove ǔznosìcca arol ì kladze na vyšynì gnâzdo svaë?

28. Ён жыве на скале і начуе на зубцы ўцёсаў і на месцах недаступных;

Ën žyve na skale ì načue na zubcy ǔcësaǔ ì na mescah nedastupnyh;

29. адтуль выглядвае сабе ежу: вочы яго глядзяць далёка;

adtul′ vyglâdvae sabe ežu: vočy âgo glâdzâc′ dalëka;

30. птушаняты ягоныя пэюць кроў, і дзе труп, там і ён.

ptušanâty âgonyâ pèûc′ kroǔ, ì dze trup, tam ì ën.

31. І гаварыў Гасподзь далей і сказаў Ёву:

Ì gavaryǔ Gaspodz′ dalej ì skazaǔ Ëvu:

32. ці будзе спаборнік з Усеўладным яшчэ вучыць? Выкрывальнік Бога хай адказвае Яму.

cì budze spabornìk z Useǔladnym âščè vučyc′? Vykryval′nìk Boga haj adkazvae Âmu.

33. І адказваў Ёў Госпаду, і сказаў:

Ì adkazvaǔ Ëǔ Gospadu, ì skazaǔ:

34. вось, я нікчэмны; што буду я адказваць Табе? Руку маю кладу на вусны мае.

vos′, â nìkčèmny; što budu â adkazvac′ Tabe? Ruku maû kladu na vusny mae.

35. Аднойчы я казаў, - цяпер адказваць ня буду, нават двойчы, але болей ня буду.

Adnojčy â kazaǔ, - câper adkazvac′ nâ budu, navat dvojčy, ale bolej nâ budu.

40 Кіраўнік

1. І адказваў Гасподзь Ёву з буры і сказаў:

Ì adkazvaǔ Gaspodz′ Ëvu z bury ì skazaǔ:

2. аперажы, як мужчына, сьцёгны свае: Я буду пытацца ў цябе, а ты адказвай Мне.

aperažy, âk mužčyna, s′cëgny svae: Â budu pytacca ǔ câbe, a ty adkazvaj Mne.

3. Ты хочаш скінуць суд Мой, зьвінаваціць Мяне, каб апраўдацца?

Ty hočaš skìnuc′ sud Moj, z′vìnavacìc′ Mâne, kab apraǔdacca?

4. Ці такая ў цябе сіла, як у Бога? І ці можаш загрымець голасам, як Ён?

Cì takaâ ǔ câbe sìla, âk u Boga? Ì cì možaš zagrymec′ golasam, âk Ën?

5. Упрыгож сябе велічнасьцю і славаю, апраніся ў бляск і велікапышнасьць;

Uprygož sâbe velìčnas′cû ì slavaû, apranìsâ ǔ blâsk ì velìkapyšnas′c′;

6. вылі лютасьць гневу твайго, паглядзі на ўсё ганарлівае і ўпакоры яго;

vylì lûtas′c′ gnevu tvajgo, paglâdzì na ǔsë ganarlìvae ì ǔpakory âgo;

7. зірні на ўсіх напышлівых і прынізі іх, і зьнішчы бязбожных на месцах іхніх;

zìrnì na ǔsìh napyšlìvyh ì prynìzì ìh, ì z′nìščy bâzbožnyh na mescah ìhnìh;

8. закапай іх усіх у зямлю і твары іхнія накрый цемраю.

zakapaj ìh usìh u zâmlû ì tvary ìhnìâ nakryj cemraû.

9. Тады і Я прызнаю, што правіца твая можа цябе ратаваць.

Tady ì Â pryznaû, što pravìca tvaâ moža câbe ratavac′.

10. Вось бегемот, якога Я стварыў, як і цябе; ён есьць траву, як вол;

Vos′ begemot, âkoga Â stvaryǔ, âk ì câbe; ën es′c′ travu, âk vol;

11. вось, яго сіла ў сьцёгнах ягоных і моц ягоная ў мускулах чэрава ягонага;

vos′, âgo sìla ǔ s′cëgnah âgonyh ì moc âgonaâ ǔ muskulah čèrava âgonaga;

12. паварочвае хвастом сваім, як кедрам; а жылы на клубах яго пераплеценыя;

pavaročvae hvastom svaìm, âk kedram; a žyly na klubah âgo peraplecenyâ;

13. ногі ў яго, як медныя трубы; косткі ў яго, як жалезныя пруткі;

nogì ǔ âgo, âk mednyâ truby; kostkì ǔ âgo, âk žaleznyâ prutkì;

14. гэта - верх шляхоў Божых: толькі Творца яго можа наблізіць да яго меч Свой;

gèta - verh šlâhoǔ Božyh: tol′kì Tvorca âgo moža nablìzìc′ da âgo meč Svoj;

15. горы прыносяць яму ежу, і там усе зьвяры польныя гуляюць;

gory prynosâc′ âmu ežu, ì tam use z′vâry pol′nyâ gulâûc′;

16. ён кладзецца пад зацішнымі дрэвамі, пад дахам трысьнягу і ў балотах;

ën kladzecca pad zacìšnymì drèvamì, pad daham trys′nâgu ì ǔ balotah;

17. зацішныя дрэвы пакрываюць яго сваім ценем; вербы каля ручаёў абступаюць яго;

zacìšnyâ drèvy pakryvaûc′ âgo svaìm cenem; verby kalâ ručaëǔ abstupaûc′ âgo;

18. вось, ён п'е з рукі і не сьпяшаецца; застаецца спакойны, хоць бы Ярдан памкнуўся да вуснаў ягоных.

vos′, ën p'e z rukì ì ne s′pâšaecca; zastaecca spakojny, hoc′ by Ârdan pamknuǔsâ da vusnaǔ âgonyh.

19. Ці возьме хто яго ў вачах ягоных і ці праколе яму нос бусаком?

Cì voz′me hto âgo ǔ vačah âgonyh ì cì prakole âmu nos busakom?

20. Ці можаш ты вудаю выцягнуць левіятана і вяроўкаю схапіць за язык ягоны?

Cì možaš ty vudaû vycâgnuc′ levìâtana ì vâroǔkaû shapìc′ za âzyk âgony?

21. ці ўкладзеш колца ў ноздры яго? ці праколеш іголкаю сківіцу ягоную?

cì ǔkladzeš kolca ǔ nozdry âgo? cì prakoleš ìgolkaû skìvìcu âgonuû?

22. ці будзе ён доўга ўпрошваць цябе і ці будзе гаварыць з табою коратка?

cì budze ën doǔga ǔprošvac′ câbe ì cì budze gavaryc′ z taboû koratka?

23. ці зробіць ён дагавор з табою, і ці возьмеш яго сабе назаўсёды ў рабы?

cì zrobìc′ ën dagavor z taboû, ì cì voz′meš âgo sabe nazaǔsëdy ǔ raby?

24. ці будзеш бавіцца ім, як птушкаю, і ці зьвяжаш яго як дзяўчатак тваіх?

cì budzeš bavìcca ìm, âk ptuškaû, ì cì z′vâžaš âgo âk dzâǔčatak tvaìh?

25. ці будуць прадаваць яго таварышы па лоўлі, ці падзеляць яго паміж Хананэйскімі купцамі?

cì buduc′ pradavac′ âgo tavaryšy pa loǔlì, cì padzelâc′ âgo pamìž Hananèjskìmì kupcamì?

26. ці можаш прапароць скуру яго дзідаю і галаву ягоную рыбацкаю астрогаю?

cì možaš praparoc′ skuru âgo dzìdaû ì galavu âgonuû rybackaû astrogaû?

27. Кладзі на яго руку тваю і памятай пра барацьбу; больш ня будзеш.

Kladzì na âgo ruku tvaû ì pamâtaj pra barac′bu; bol′š nâ budzeš.

41 Кіраўнік

1. Марная надзея: ці не ўпадзеш ад аднаго позірку ягонага?

Marnaâ nadzeâ: cì ne ǔpadzeš ad adnago pozìrku âgonaga?

2. Няма такога адважніка, які асьмеліўся б патрывожыць яго; хто ж можа ўстояць прад Маім абліччам?

Nâma takoga advažnìka, âkì as′melìǔsâ b patryvožyc′ âgo; hto ž moža ǔstoâc′ prad Maìm ablìččam?

3. Хто апярэдзіў Мяне, каб Я даваў яму? пад усім небам усё Маё.

Hto apârèdzìǔ Mâne, kab Â davaǔ âmu? pad usìm nebam usë Maë.

4. Ня змоўчу пра чэлесы ягоныя, пра сілу і прыгожую суразьмернасьць іх.

Nâ zmoǔču pra čèlesy âgonyâ, pra sìlu ì prygožuû suraz′mernas′c′ ìh.

5. Хто можа адхінуць верх вопраткі ягонай, хто падыдзе да двайных сківіцаў ягоных?

Hto moža adhìnuc′ verh vopratkì âgonaj, hto padydze da dvajnyh skìvìcaǔ âgonyh?

6. Хто можа адчыніць дзьверы твару ягонага? кола зубоў ягоных - жудасьць;

Hto moža adčynìc′ dz′very tvaru âgonaga? kola zuboǔ âgonyh - žudas′c′;

7. моцныя шчыты яго - цудота: яны змацаваныя як бы цьвёрдаю пячаткаю;

mocnyâ ščyty âgo - cudota: âny zmacavanyâ âk by c′vërdaû pâčatkaû;

8. адзін да аднаго дакранаюцца блізка, так што і паветра не праходзіць паміж імі;

adzìn da adnago dakranaûcca blìzka, tak što ì pavetra ne prahodzìc′ pamìž ìmì;

9. адзін з адным ляжаць шчыльна, счапіліся і не размыкаюцца.

adzìn z adnym lâžac′ ščyl′na, sčapìlìsâ ì ne razmykaûcca.

10. Ад яго чханьня паказваецца сьвятло; вочы ў яго як вейкі зары;

Ad âgo čhan′nâ pakazvaecca s′vâtlo; vočy ǔ âgo âk vejkì zary;

11. з пашчы ягонай выходзяць агнявікі, выскокваюць вогненныя іскры;

z paščy âgonaj vyhodzâc′ agnâvìkì, vyskokvaûc′ vognennyâ ìskry;

12. з ноздраў ягоных выходзіць дым, як з раскіпелага горшчыка альбо катла.

z nozdraǔ âgonyh vyhodzìc′ dym, âk z raskìpelaga gorščyka al′bo katla.

13. Дыханьне яго распаляе вугольле, з пашчы яго шугае полымя.

Dyhan′ne âgo raspalâe vugol′le, z paščy âgo šugae polymâ.

14. На шыі ў яго жыве сіла, і перад ім бяжыць жах.

Na šyì ǔ âgo žyve sìla, ì perad ìm bâžyc′ žah.

15. Мясістыя часткі цела ягонага спалучаны між сабою цьвёрда, не здрыгануцца.

Mâsìstyâ častkì cela âgonaga spalučany mìž saboû c′vërda, ne zdryganucca.

16. Сэрца ў яго цьвёрдае, як камень, і жорсткае, як ніжні жарон.

Sèrca ǔ âgo c′vërdae, âk kamen′, ì žorstkae, âk nìžnì žaron.

17. Калі ён падымаецца, дужыя ў страху, зусім губляюцца ад жаху.

Kalì ën padymaecca, dužyâ ǔ strahu, zusìm gublâûcca ad žahu.

18. Меч, які крануўся яго, ня ўстоіць, ні капэё, ні дзіда, ні латы.

Meč, âkì kranuǔsâ âgo, nâ ǔstoìc′, nì kapèë, nì dzìda, nì laty.

19. Жалеза ён мае за салому, медзь - за гнілое дрэва.

Žaleza ën mae za salomu, medz′ - za gnìloe drèva.

20. Дачка лука не паверне яго наўцёкі; прашчавыя камяні ператвараюцца для яго ў плеўкі.

Dačka luka ne paverne âgo naǔcëkì; praščavyâ kamânì peratvaraûcca dlâ âgo ǔ pleǔkì.

21. Булава лічыцца ў яго за саломіну; са сьвісту дзіды ён сьмяецца.

Bulava lìčycca ǔ âgo za salomìnu; sa s′vìstu dzìdy ën s′mâecca.

22. Пад ім вострыя камяні, і ён на вострых камянях ляжыць у гразі.

Pad ìm vostryâ kamânì, ì ën na vostryh kamânâh lâžyc′ u grazì.

23. Ён кіпяціць багну, як кацёл, і мора перавтварае ў кіпучую мазь;

Ën kìpâcìc′ bagnu, âk kacël, ì mora peravtvarae ǔ kìpučuû maz′;

24. пакідае за сабою сьветлую сьцежку; бездань здаецца сівізнай.

pakìdae za saboû s′vetluû s′cežku; bezdan′ zdaecca sìvìznaj.

25. Няма на зямлі падобнага на яго: ён створаны бясстрашным;

Nâma na zâmlì padobnaga na âgo: ën stvorany bâsstrašnym;

26. на ўсё высокае глядзіць адважна; ён цар над усімі сынамі ганарлівасьці.

na ǔsë vysokae glâdzìc′ advažna; ën car nad usìmì synamì ganarlìvas′cì.

42 Кіраўнік

1. Адказваў Ёў Госпаду і сказаў:

Adkazvaǔ Ëǔ Gospadu ì skazaǔ:

2. ведаю, што Ты ўсё можаш, і што намер Твой ня можа быць спынены.

vedaû, što Ty ǔsë možaš, ì što namer Tvoj nâ moža byc′ spyneny.

3. Хто гэты, што запамрочвае Наканаваньне, нічога не разумеючы? - Так, я казаў пра тое, чаго не разумеў, пра дзеі дзівосныя для мяне, якіх я ня ведаў.

Hto gèty, što zapamročvae Nakanavan′ne, nìčoga ne razumeûčy? - Tak, â kazaǔ pra toe, čago ne razumeǔ, pra dzeì dzìvosnyâ dlâ mâne, âkìh â nâ vedaǔ.

4. Выслухай, усклікаў я, і я буду гаварыць, і пра што буду пытацца ў Цябе, растлумач мне.

Vysluhaj, usklìkaǔ â, ì â budu gavaryc′, ì pra što budu pytacca ǔ Câbe, rastlumač mne.

5. Я чуў пра Цябе слыхам вуха; а цяпер мае вочы бачаць Цябе;

Â čuǔ pra Câbe slyham vuha; a câper mae vočy bačac′ Câbe;

6. таму я выракаюся і каюся ў пыле і ў попеле.

tamu â vyrakaûsâ ì kaûsâ ǔ pyle ì ǔ popele.

7. І было пасьля таго, як Гасподзь сказаў словы тыя Ёву, сказаў Гасподзь Эліфазу Тэманіцяніну: гарыць гнеў Мой на цябе і на двух сяброў тваіх за тое, што вы гаварылі пра Мяне ня так правільна, як раб Мой Ёў.

Ì bylo pas′lâ tago, âk Gaspodz′ skazaǔ slovy tyâ Ëvu, skazaǔ Gaspodz′ Èlìfazu Tèmanìcânìnu: garyc′ gneǔ Moj na câbe ì na dvuh sâbroǔ tvaìh za toe, što vy gavarylì pra Mâne nâ tak pravìl′na, âk rab Moj Ëǔ.

8. Дык вось, вазьмеце сабе сем цялят і сем бараноў і ідзеце да раба Майго Ёва і прынясеце за сябе ахвяру; і раб Мой Ёў памоліцца за вас, бо толькі аблічча ягонае Я прыму, каб не адкінуць вас за тое, што вы казалі пра Мяне ня так правільна, як раб Мой Ёў.

Dyk vos′, vaz′mece sabe sem câlât ì sem baranoǔ ì ìdzece da raba Majgo Ëva ì prynâsece za sâbe ahvâru; ì rab Moj Ëǔ pamolìcca za vas, bo tol′kì ablìčča âgonae Â prymu, kab ne adkìnuc′ vas za toe, što vy kazalì pra Mâne nâ tak pravìl′na, âk rab Moj Ëǔ.

9. І пайшлі Эліфаз Тэманіцянін і Вілдад Саўхэянін і Сатар Нааміцянін, і зрабілі так, як Гасподзь загадаў ім, - і Гасподзь прыняў аблічча Ёва.

Ì pajšlì Èlìfaz Tèmanìcânìn ì Vìldad Saǔhèânìn ì Satar Naamìcânìn, ì zrabìlì tak, âk Gaspodz′ zagadaǔ ìm, - ì Gaspodz′ prynâǔ ablìčča Ëva.

10. І вярнуў Гасподзь страту Ёва, калі ён памаліўся за сяброў сваіх; і даў Гасподзь Ёву ўдвая больш за тое, што ён меў раней.

Ì vârnuǔ Gaspodz′ stratu Ëva, kalì ën pamalìǔsâ za sâbroǔ svaìh; ì daǔ Gaspodz′ Ëvu ǔdvaâ bol′š za toe, što ën meǔ ranej.

11. Тады прыйшлі да яго ўсе браты ягоныя і ўсе сёстры ягоныя і ўсе ранейшыя знаёмыя ягоныя, і елі зь ім хлеб у доме ягоным, і смуткавалі зь ім, і суцяшалі яго за ўсё ліха, якое Гасподзь навёў на яго і далі яму кожны па кесіце і па залатым пярсьцёнку.

Tady pryjšlì da âgo ǔse braty âgonyâ ì ǔse sëstry âgonyâ ì ǔse ranejšyâ znaëmyâ âgonyâ, ì elì z′ ìm hleb u dome âgonym, ì smutkavalì z′ ìm, ì sucâšalì âgo za ǔsë lìha, âkoe Gaspodz′ navëǔ na âgo ì dalì âmu kožny pa kesìce ì pa zalatym pârs′cënku.

12. І дабраславіў Бог апошнія дні Ёва болей, чым ранейшыя: у яго было чатырнаццаць тысяч дробнага быдла, шэсьць тысяч вярблюдаў, тысяча пар валоў і тысяча асьліц.

Ì dabraslavìǔ Bog apošnìâ dnì Ëva bolej, čym ranejšyâ: u âgo bylo čatyrnaccac′ tysâč drobnaga bydla, šès′c′ tysâč vârblûdaǔ, tysâča par valoǔ ì tysâča as′lìc.

13. І было ў яго сем сыноў і тры дачкі.

Ì bylo ǔ âgo sem synoǔ ì try dačkì.

14. І даў ён першай імя Эміма, імя другой - Касія, а імя трэцяй - Керэнгапух.

Ì daǔ ën peršaj ìmâ Èmìma, ìmâ drugoj - Kasìâ, a ìmâ trècâj - Kerèngapuh.

15. І ня было на цэлай зямлі такіх прыгожых жанчын, як Ёвавы дочкі, і даў ім бацька іхні спадчыну паміж братамі іхнімі.

Ì nâ bylo na cèlaj zâmlì takìh prygožyh žančyn, âk Ëvavy dočkì, ì daǔ ìm bac′ka ìhnì spadčynu pamìž bratamì ìhnìmì.

16. Пасьля таго Ёў жыў сто сорак гадоў, і бачыў сыноў сваіх і сыноў сыноўніх да чацьвёртага роду.

Pas′lâ tago Ëǔ žyǔ sto sorak gadoǔ, ì bačyǔ synoǔ svaìh ì synoǔ synoǔnìh da čac′vërtaga rodu.

17. І памёр Ёў у старасьці насычаны днямі.

Ì pamër Ëǔ u staras′cì nasyčany dnâmì.

ПСАЛТЫР PSALTYR

1 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Дабрашчасны той муж, што ня ходзіць на раду бязбожных, і не стаіць на дарозе грэшных, і не сядзіць на зборні распустаў;

Psal′ma Davìdava. Dabraščasny toj muž, što nâ hodzìc′ na radu bâzbožnyh, ì ne staìc′ na daroze grèšnyh, ì ne sâdzìc′ na zbornì raspustaǔ;

2. а ў законе Гасподнім воля ягоная, і пра закон Ягоны ўдзень і ўначы разважае!

a ǔ zakone Gaspodnìm volâ âgonaâ, ì pra zakon Âgony ǔdzen′ ì ǔnačy razvažae!

3. І будзе ён, быццам дрэва, над плынямі водаў пасаджанае, што родзіць свой плод у свой час, і ліст у якога ня жухне; і ва ўсім, што ён учыняе, пашчасьціць яму.

Ì budze ën, byccam drèva, nad plynâmì vodaǔ pasadžanae, što rodzìc′ svoj plod u svoj čas, ì lìst u âkoga nâ žuhne; ì va ǔsìm, što ën učynâe, paščas′cìc′ âmu.

4. Ня так у бязбожнікаў; яны - быццам пыл, ветрам падняты.

Nâ tak u bâzbožnìkaǔ; âny - byccam pyl, vetram padnâty.

5. Таму ня ўстояць бязбожнікі на Божым судзе, а грэшнікі - на сходзе праведных.

Tamu nâ ǔstoâc′ bâzbožnìkì na Božym sudze, a grèšnìkì - na shodze pravednyh.

6. Бо дарогу праведных ведае Гасподзь, а дарога бязбожнікаў прападзе!

Bo darogu pravednyh vedae Gaspodz′, a daroga bâzbožnìkaǔ prapadze!

2 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Навошта бунтуюць народы, і намышляюць плямёны марнае?

Psal′ma Davìdava. Navošta buntuûc′ narody, ì namyšlâûc′ plâmëny marnae?

2. Паўстаюць зямныя цары, і ўмаўляюцца разам князі супраць Госпада і супраць Памазанца Ягонага:

Paǔstaûc′ zâmnyâ cary, ì ǔmaǔlâûcca razam knâzì suprac′ Gospada ì suprac′ Pamazanca Âgonaga:

3. "Парвёмце ж іхнія кайданы і скінем зь сябе іхнія аковы".

"Parvëmce ž ìhnìâ kajdany ì skìnem z′ sâbe ìhnìâ akovy".

4. Той, Хто ў нябёсах жыве, пасьмяецца, Гасподзь паганьбіць іх.

Toj, Hto ǔ nâbësah žyve, pas′mâecca, Gaspodz′ pagan′bìc′ ìh.

5. Тады Ён у гневе Сваім скажа ім, і лютасьцю Сваёй іх настрашыць;

Tady Ën u gneve Svaìm skaža ìm, ì lûtas′cû Svaëj ìh nastrašyc′;

6. "Я памазаў Цара Майго над Сіёнам, сьвятою гарою Маёю.

"Â pamazaǔ Cara Majgo nad Sìënam, s′vâtoû garoû Maëû.

7. Я абвяшчу пастанову: Гасподзь сказаў Мне: "Ты Сын Мой; Я сёньня Цябе спарадзіў;

Â abvâšču pastanovu: Gaspodz′ skazaǔ Mne: "Ty Syn Moj; Â sën′nâ Câbe sparadzìǔ;

8. прасі ў Мяне, і дам народы ў спадчыну Табе, і ўладаньні Твае - аж па край зямлі!

prasì ǔ Mâne, ì dam narody ǔ spadčynu Tabe, ì ǔladan′nì Tvae - až pa kraj zâmlì!

9. Ты паб'еш іх жалезным жазлом, патаўчэш іх, як посуд ганчарны".

Ty pab'eš ìh žaleznym žazlom, pataǔčèš ìh, âk posud gančarny".

10. Дык вось - урымсьціцеся, цары; навучэцеся, судзьдзі зямныя,

Dyk vos′ - uryms′cìcesâ, cary; navučècesâ, sudz′dzì zâmnyâ,

11. служэце Госпаду богабаязна, і радуйцеся з трымценьнем.

služèce Gospadu bogabaâzna, ì radujcesâ z trymcen′nem.

12. Ушануйце Сына, каб Ён не загневаўся, і каб не загінуць вам у дарозе вашай, бо гнеў Ягоны загарыцца неўзабаве. Шчасныя ўсе, хто на Яго спадзяецца.

Ušanujce Syna, kab Ën ne zagnevaǔsâ, ì kab ne zagìnuc′ vam u daroze vašaj, bo gneǔ Âgony zagarycca neǔzabave. Ščasnyâ ǔse, hto na Âgo spadzâecca.

3 Кіраўнік

1. Псальма Давіда, калі ён уцякаў ад Авэсалома, сына свайго.

Psal′ma Davìda, kalì ën ucâkaǔ ad Avèsaloma, syna svajgo.

2. Госпадзе! - як пабольшала ворагаў маіх! як многа іх на мяне паўстае!

Gospadze! - âk pabol′šala voragaǔ maìh! âk mnoga ìh na mâne paǔstae!

3. Шмат каторыя кажуць душы маёй: "Няма яму ў Богу ратунку!"

Šmat katoryâ kažuc′ dušy maëj: "Nâma âmu ǔ Bogu ratunku!"

4. Але Ты, Госпадзе, - шчыт перада мною, слава мая, і Ты ўзносіш маю галаву.

Ale Ty, Gospadze, - ščyt perada mnoû, slava maâ, ì Ty ǔznosìš maû galavu.

5. Сваім голасам клічу да Госпада, - і Ён чуе мяне са сьвятое гары Свае.

Svaìm golasam klìču da Gospada, - ì Ën čue mâne sa s′vâtoe gary Svae.

6. Кладуся я, сплю і ўстаю, бо Гасподзь абараняе мяне.

Kladusâ â, splû ì ǔstaû, bo Gaspodz′ abaranâe mâne.

7. І не збаюся я процьмы людзей, што адусюль аблажылі мяне.

Ì ne zbaûsâ â proc′my lûdzej, što adusûl′ ablažylì mâne.

8. Паўстань, Госпадзе! ацалі мяне, Божа мой! бо Ты б'еш маіх ворагаў па шчацэ, зубы грэшнікам крышыш.

Paǔstan′, Gospadze! acalì mâne, Boža moj! bo Ty b'eš maìh voragaǔ pa ščacè, zuby grèšnìkam kryšyš.

9. Ратунак у Госпадзе. Над народам Тваім дабраслаўленьне Тваё.

Ratunak u Gospadze. Nad narodam Tvaìm dabraslaǔlen′ne Tvaë.

4 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На струнных інструмэнтах. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Na strunnyh ìnstrumèntah. Psal′ma Davìdava.

2. Калі клічу я, - акажыся мне, Божа праўды маёй! Ты даваў мне прастору ў цясноцьці. Умілажалься зь мяне і пачуй малітву маю.

Kalì klìču â, - akažysâ mne, Boža praǔdy maëj! Ty davaǔ mne prastoru ǔ câsnoc′cì. Umìlažal′sâ z′ mâne ì pačuj malìtvu maû.

3. Сынове людзкія! дакуль ганьбавацьмецца слава мая? Дакуль марнасьць любіць будзеце, дакуль няпраўды шукацьмеце?

Synove lûdzkìâ! dakul′ gan′bavac′mecca slava maâ? Dakul′ marnas′c′ lûbìc′ budzece, dakul′ nâpraǔdy šukac′mece?

4. Ведайце, што сьвятога Свайго Гасподзь Сабе вылучыў, чуе Гасподзь, калі я клічу Яго.

Vedajce, što s′vâtoga Svajgo Gaspodz′ Sabe vylučyǔ, čue Gaspodz′, kalì â klìču Âgo.

5. У гневе грахоў не рабеце: на ложках сваіх разважайце ў сэрцах сваіх, і суцешыцеся!

U gneve grahoǔ ne rabece: na ložkah svaìh razvažajce ǔ sèrcah svaìh, ì sucešycesâ!

6. Ахвяры праўды прыносьце і майце надзею на Бога.

Ahvâry praǔdy prynos′ce ì majce nadzeû na Boga.

7. Многія кажуць: "Хто нам пакажа дабро?" Пакажы нам, Госпадзе, сьвятло аблічча Твайго!

Mnogìâ kažuc′: "Hto nam pakaža dabro?" Pakažy nam, Gospadze, s′vâtlo ablìčča Tvajgo!

8. Ты напоўніў радасьцю сэрца маё з той пары, як пабольшала ў іх хлеба й віна.

Ty napoǔnìǔ radas′cû sèrca maë z toj pary, âk pabol′šala ǔ ìh hleba j vìna.

9. Я спакойна кладуся і сплю, бо Ты, Госпадзе, адзін даеш мне жыць у бясьпецы.

Â spakojna kladusâ ì splû, bo Ty, Gospadze, adzìn daeš mne žyc′ u bâs′pecy.

5 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На духавых. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Na duhavyh. Psal′ma Davìdava.

2. Пачуй, Госпадзе, словы мае, зразумей мае помыслы.

Pačuj, Gospadze, slovy mae, zrazumej mae pomysly.

3. Дай увагі енку скаргі маёй, Цару мой і мой Божа! Я малюся Табе.

Daj uvagì enku skargì maëj, Caru moj ì moj Boža! Â malûsâ Tabe.

4. Госпадзе! раніцай голас пачуй мой, - раніцай стану прад Табою і буду чакаць.

Gospadze! ranìcaj golas pačuj moj, - ranìcaj stanu prad Taboû ì budu čakac′.

5. Бо Ты, Божа, беззаконьняў ня любіш; ліхадзей пры Табе не аселіцца;

Bo Ty, Boža, bezzakon′nâǔ nâ lûbìš; lìhadzej pry Tabe ne aselìcca;

6. бязбожнікі прад вачыма Тваімі ня выстаяць: Ты ненавідзіш усіх ліхадзеяў.

bâzbožnìkì prad vačyma Tvaìmì nâ vystaâc′: Ty nenavìdzìš usìh lìhadzeâǔ.

7. Ты загубіш усіх ашуканцаў; крыважэрцамі і падступнымі Гасподзь пагарджае.

Ty zagubìš usìh ašukancaǔ; kryvažèrcamì ì padstupnymì Gaspodz′ pagardžae.

8. А я, зь вялікай ласкі Тваёй, увайду ў харомы Твае, пакланюся храму сьвятому твайму богабаязна.

A â, z′ vâlìkaj laskì Tvaëj, uvajdu ǔ haromy Tvae, paklanûsâ hramu s′vâtomu tvajmu bogabaâzna.

9. Госпадзе! вядзі мяне па дарозе ў праўдзе Тваёй, на супастатаў маіх; спрастуй перада мною дарогу Тваю.

Gospadze! vâdzì mâne pa daroze ǔ praǔdze Tvaëj, na supastataǔ maìh; sprastuj perada mnoû darogu Tvaû.

10. Бо ў іх вуснах праўды няма: сэрца іхняе - згубнасьць, горла іхняе - дамавіна адчыненая, лісьлівяць яны языком сваім.

Bo ǔ ìh vusnah praǔdy nâma: sèrca ìhnâe - zgubnas′c′, gorla ìhnâe - damavìna adčynenaâ, lìs′lìvâc′ âny âzykom svaìm.

11. Асудзі іх, Божа! Няхай прападуць ад намыслаў сваіх; за ліхадзействы вялікія адкінь іх, бо яны ўзбунтаваліся на Цябе.

Asudzì ìh, Boža! Nâhaj prapaduc′ ad namyslaǔ svaìh; za lìhadzejstvy vâlìkìâ adkìn′ ìh, bo âny ǔzbuntavalìsâ na Câbe.

12. А ўсе, хто на Цябе спадзяецца, будуць радавацца вечна; і Ты будзеш іх асланяць; і будуць хваліцца Табою тыя, хто любіць імя Тваё.

A ǔse, hto na Câbe spadzâecca, buduc′ radavacca večna; ì Ty budzeš ìh aslanâc′; ì buduc′ hvalìcca Taboû tyâ, hto lûbìc′ ìmâ Tvaë.

13. Дабраслаўляеш Ты, Госпадзе, праведніка; упадабаньнем, нібы шчытом, ахінаеш яго.

Dabraslaǔlâeš Ty, Gospadze, pravednìka; upadaban′nem, nìby ščytom, ahìnaeš âgo.

6 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На васьміструнным. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Na vas′mìstrunnym. Psal′ma Davìdava.

2. Ня ў ятры Тваёй выкрывай мяне, Госпадзе, і ня ў гневе Тваім карай мяне.

Nâ ǔ âtry Tvaëj vykryvaj mâne, Gospadze, ì nâ ǔ gneve Tvaìm karaj mâne.

3. Умілажалься зь мяне, Госпадзе, бо я нямоглы; дай мне гаеньня, Госпадзе, бо косьці мае растрывожаныя,

Umìlažal′sâ z′ mâne, Gospadze, bo â nâmogly; daj mne gaen′nâ, Gospadze, bo kos′cì mae rastryvožanyâ,

4. і душа мая моцна ўстрывожаная; - а Ты, Госпадзе, дакуль?

ì duša maâ mocna ǔstryvožanaâ; - a Ty, Gospadze, dakul′?

5. Павярніся, Госпадзе, душу маю выратуй, уратуй мяне дзеля ласкі Тваёй,

Pavârnìsâ, Gospadze, dušu maû vyratuj, uratuj mâne dzelâ laskì Tvaëj,

6. бо ў сьмерці няма пра Цябе памятаньня: у магіле хто Цябе славіць будзе?

bo ǔ s′mercì nâma pra Câbe pamâtan′nâ: u magìle hto Câbe slavìc′ budze?

7. Стаміўся я ад зітханьняў маіх: кожнае ночы я ложак свой абмываю, сьлязьмі маімі пасьцель акрапляю маю.

Stamìǔsâ â ad zìthan′nâǔ maìh: kožnae nočy â ložak svoj abmyvaû, s′lâz′mì maìmì pas′cel′ akraplâû maû.

8. Высахла ад маркоты вока маё, пастарэла яно праз маіх ворагаў.

Vysahla ad markoty voka maë, pastarèla âno praz maìh voragaǔ.

9. Адступецеся ад мяне, усе ліхадзеі, бо пачуў Гасподзь голас плачу майго,

Adstupecesâ ad mâne, use lìhadzeì, bo pačuǔ Gaspodz′ golas plaču majgo,

10. пачуў Гасподзь маленьне маё; Гасподзь прыме малітву маю,

pačuǔ Gaspodz′ malen′ne maë; Gaspodz′ pryme malìtvu maû,

11. хай усе мае ворагі пасаромлены і моцна настрашыны будуць; хай вернуцца - і пасаромеюцца імгненна.

haj use mae voragì pasaromleny ì mocna nastrašyny buduc′; haj vernucca - ì pasaromeûcca ìmgnenna.

7 Кіраўнік

1. Песьня-плач, якую Давід сьпяваў Госпаду ў справе Хуса, з племя Веньямінавага.

Pes′nâ-plač, âkuû Davìd s′pâvaǔ Gospadu ǔ sprave Husa, z plemâ Ven′âmìnavaga.

2. Госпадзе Божа мой! на Цябе спадзяваньне маё; уратуй мяне ад усіх маіх ганіцеляў, і вызвалі мяне;

Gospadze Boža moj! na Câbe spadzâvan′ne maë; uratuj mâne ad usìh maìh ganìcelâǔ, ì vyzvalì mâne;

3. хай ня вырве ён душы маёй, быццам леў, які турзае, калі збаўцы няма.

haj nâ vyrve ën dušy maëj, byccam leǔ, âkì turzae, kalì zbaǔcy nâma.

4. Госпадзе Божа мой! калі што я зрабіў, калі ёсьць няпраўда ў руках маіх,

Gospadze Boža moj! kalì što â zrabìǔ, kalì ës′c′ nâpraǔda ǔ rukah maìh,

5. калі я ліхам плаціў таму, хто быў у згодзе са мною, - а я ж ратаваў і таго, хто бяз прычыны стаўся маім ворагам,

kalì â lìham placìǔ tamu, hto byǔ u zgodze sa mnoû, - a â ž ratavaǔ ì tago, hto bâz pryčyny staǔsâ maìm voragam,

6. дык няхай вораг перасьледуе душу маю і дагоніць, і жыцьцё маё хай удратуе ў зямлю, і славу маю хай аберне ў нішто.

dyk nâhaj vorag peras′ledue dušu maû ì dagonìc′, ì žyc′cë maë haj udratue ǔ zâmlû, ì slavu maû haj aberne ǔ nìšto.

7. Устань, Госпадзе, у гневе Тваім; паўстань супраць шаленства маіх ворагаў, прачніся дзеля мяне на суд, які Ты прызначыў,

Ustan′, Gospadze, u gneve Tvaìm; paǔstan′ suprac′ šalenstva maìh voragaǔ, pračnìsâ dzelâ mâne na sud, âkì Ty pryznačyǔ,

8. сьціжма людзей стане навокал Цябе; над ёй падыміся ў вышыні.

s′cìžma lûdzej stane navokal Câbe; nad ëj padymìsâ ǔ vyšynì.

9. Гасподзь судзіць народы. Судзі мяне, Госпадзе, паводле праўды маёй, паводле беспахібнасьці маёй.

Gaspodz′ sudzìc′ narody. Sudzì mâne, Gospadze, pavodle praǔdy maëj, pavodle bespahìbnas′cì maëj.

10. Хай суймецца злосьць бязбожных, а справядлівага ўмацуй, бо Ты выпрабоўваеш сэрца й нутрыну, праведны Божа!

Haj sujmecca zlos′c′ bâzbožnyh, a spravâdlìvaga ǔmacuj, bo Ty vypraboǔvaeš sèrca j nutrynu, pravedny Boža!

11. Шчыт мой у Богу, Які шчырых сэрцам ратуе.

Ščyt moj u Bogu, Âkì ščyryh sèrcam ratue.

12. Бог - судзьдзя справядлівы і Бог - кожны дзень спаганяе сурова,

Bog - sudz′dzâ spravâdlìvy ì Bog - kožny dzen′ spaganâe surova,

13. калі хто не навяртаецца, Ён вострыць Свой меч, напінае Свой лук і цаляе зь яго;

kalì hto ne navârtaecca, Ën vostryc′ Svoj meč, napìnae Svoj luk ì calâe z′ âgo;

14. рыхтуе яму прылады сьмерці, і вагністымі робіць стрэлы Свае.

ryhtue âmu prylady s′mercì, ì vagnìstymì robìc′ strèly Svae.

15. Вось напраўду зачаў бязбожны, зацяжарыў крыўдаю і ману сабе спарадзіў,

Vos′ napraǔdu začaǔ bâzbožny, zacâžaryǔ kryǔdaû ì manu sabe sparadzìǔ,

16. капаў дол і выкапаў яго, і ўпаў у яму, якую выкапаў:

kapaǔ dol ì vykapaǔ âgo, ì ǔpaǔ u âmu, âkuû vykapaǔ:

17. абернецца злосьць ягоная на ягоную галаву, і зладзейства ягонае на цела ягонае ападзе.

abernecca zlos′c′ âgonaâ na âgonuû galavu, ì zladzejstva âgonae na cela âgonae apadze.

18. Слаўлю Госпада па праўдзе Ягонай і сьпяваю імю Госпада Ўсявышняга.

Slaǔlû Gospada pa praǔdze Âgonaj ì s′pâvaû ìmû Gospada Ǔsâvyšnâga.

8 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На Гэцкім інструмэньце. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Na Gèckìm ìnstrumèn′ce. Psal′ma Davìdava.

2. Госпадзе Божа наш! якое велічнае імя Тваё па ўсёй зямлі! Слава Твая па-над нябёсы!

Gospadze Boža naš! âkoe velìčnae ìmâ Tvaë pa ǔsëj zâmlì! Slava Tvaâ pa-nad nâbësy!

3. З вуснаў дзяцей і немаўлятак Ты зладзіў хвалу, дзеля ворагаў Тваіх, каб зьнямовіць мсьціўцу і ворага.

Z vusnaǔ dzâcej ì nemaǔlâtak Ty zladzìǔ hvalu, dzelâ voragaǔ Tvaìh, kab z′nâmovìc′ ms′cìǔcu ì voraga.

4. Калі я гляджу на нябёсы Твае, - твор Тваіх рук, на месяц і зоркі, якія Ты паставіў,

Kalì â glâdžu na nâbësy Tvae, - tvor Tvaìh ruk, na mesâc ì zorkì, âkìâ Ty pastavìǔ,

5. дык што ёсьць чалавек, якога Ты памятаеш, і сын чалавечы, якога наведваеш Ты?

dyk što ës′c′ čalavek, âkoga Ty pamâtaeš, ì syn čalavečy, âkoga navedvaeš Ty?

6. Нядужа Ты зьменшыў яго перад анёламі: славаю, гонарам увянчаў яго;

Nâduža Ty z′menšyǔ âgo perad anëlamì: slavaû, gonaram uvânčaǔ âgo;

7. паставіў яго ўладаром над творамі рук Тваіх; пад ногі паклаў яму ўсё:

pastavìǔ âgo ǔladarom nad tvoramì ruk Tvaìh; pad nogì paklaǔ âmu ǔsë:

8. валоў і авечак усіх, і польных зьвяроў гэтак сама,

valoǔ ì avečak usìh, ì pol′nyh z′vâroǔ gètak sama,

9. птушак нябесных і рыбін марскіх, усё, што праходзіць марскімі шляхамі.

ptušak nâbesnyh ì rybìn marskìh, usë, što prahodzìc′ marskìmì šlâhamì.

10. Госпадзе Божа наш! Якое велічнае імя Тваё па ўсёй зямлі!

Gospadze Boža naš! Âkoe velìčnae ìmâ Tvaë pa ǔsëj zâmlì!

9 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Пасьля сьмерці Лабэна. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Pas′lâ s′mercì Labèna. Psal′ma Davìdava.

2. [Алэф] Славіць буду Цябе, Госпадзе, усім сэрцам маім, абвяшчаць пра ўсе цуды Твае,

[Alèf] Slavìc′ budu Câbe, Gospadze, usìm sèrcam maìm, abvâščac′ pra ǔse cudy Tvae,

3. я буду радавацца, весяліцца, імя Тваё апяваць, Усявышні.

â budu radavacca, vesâlìcca, ìmâ Tvaë apâvac′, Usâvyšnì.

4. [Бэт] Як павернуць назад мае ворагі, - спатыкнуцца й загінуць прад абліччам Тваім,

[Bèt] Âk pavernuc′ nazad mae voragì, - spatyknucca j zagìnuc′ prad ablìččam Tvaìm,

5. бо Ты вёў мой суд і маю цяжбіну; Ты сеў на троне, Судзьдзя справядлівы.

bo Ty vëǔ moj sud ì maû câžbìnu; Ty seǔ na trone, Sudz′dzâ spravâdlìvy.

6. [Гімэл] Ты абурыўся на народы, бязбожнага зьнішчыў, сьцёр іх імёны навечна.

[Gìmèl] Ty aburyǔsâ na narody, bâzbožnaga z′nìščyǔ, s′cër ìh ìmëny navečna.

7. [Далэт] У ворага зброі ня стала зусім, і гарады Ты разбурыў; загінула зь імі памяць пра іх.

[Dalèt] U voraga zbroì nâ stala zusìm, ì garady Ty razburyǔ; zagìnula z′ ìmì pamâc′ pra ìh.

8. [Гэ] А Гасподзь жыве вечна; Ён трон Свой на суд падрыхтаваў,

[Gè] A Gaspodz′ žyve večna; Ën tron Svoj na sud padryhtavaǔ,

9. і Ён будзе судзіць сьвет па праўдзе, па справядлівасьці суд над народамі ўчыніць.

ì Ën budze sudzìc′ s′vet pa praǔdze, pa spravâdlìvas′cì sud nad narodamì ǔčynìc′.

10. [Вав] І будзе Гасподзь прытулкам прыгнечанаму, прытулкам у скрушлівы час;

[Vav] Ì budze Gaspodz′ prytulkam prygnečanamu, prytulkam u skrušlìvy čas;

11. І спадзявацьмуцца на Цябе тыя, што ведаюць імя Тваё, бо Ты не пакідаеш тых, што шукаюць Цябе, Госпадзе.

Ì spadzâvac′mucca na Câbe tyâ, što vedaûc′ ìmâ Tvaë, bo Ty ne pakìdaeš tyh, što šukaûc′ Câbe, Gospadze.

10 Кіраўнік

1. Сьпявайце Госпаду, Які жыве на Сіёне, абвяшчайце ў народах дзеі Ягоныя, бо Ён спаганяе за кроў; памятае іх, не забывае енку прыгнечаных.

S′pâvajce Gospadu, Âkì žyve na Sìëne, abvâščajce ǔ narodah dzeì Âgonyâ, bo Ën spaganâe za kroǔ; pamâtae ìh, ne zabyvae enku prygnečanyh.

2. [Хэт] Умілажалься зь мяне, Госпадзе; глянь на цярпеньні мае ад ненавісьнікаў маіх, - Ты, Які ўзносіш мяне над брамаю сьмерці,

[Hèt] Umìlažal′sâ z′ mâne, Gospadze; glân′ na cârpen′nì mae ad nenavìs′nìkaǔ maìh, - Ty, Âkì ǔznosìš mâne nad bramaû s′mercì,

3. каб я абвяшчаў усю славу Тваю ў браме дачкі Сіёна: буду радавацца з майго ратаваньня Табою.

kab â abvâščaǔ usû slavu Tvaû ǔ brame dačkì Sìëna: budu radavacca z majgo ratavan′nâ Taboû.

4. [Тэт] Народы пападалі ў яму, якую выкапалі; у сетку, якую схавалі яны, ублыталі ногі свае.

[Tèt] Narody papadalì ǔ âmu, âkuû vykapalì; u setku, âkuû shavalì âny, ublytalì nogì svae.

5. Гасподзь быў спазнаны праз суд, які Ён учыніў; бязбожнік злоўлены дзеямі рук сваіх.

Gaspodz′ byǔ spaznany praz sud, âkì Ën učynìǔ; bâzbožnìk zloǔleny dzeâmì ruk svaìh.

6. [Ёд] Хай шыбуюць бязбожнікі ў пекла, - усе народы, што забываюць Бога,

[Ëd] Haj šybuûc′ bâzbožnìkì ǔ pekla, - use narody, što zabyvaûc′ Boga,

7. [Каф] бо не назаўсёды забудзецца ўбогі, і надзея ўбогіх не назаўсёды загіне.

[Kaf] bo ne nazaǔsëdy zabudzecca ǔbogì, ì nadzeâ ǔbogìh ne nazaǔsëdy zagìne.

8. Паўстань, Госпадзе, хай чалавек не адужае, хай народы судзяцца прад абліччам Тваім.

Paǔstan′, Gospadze, haj čalavek ne adužae, haj narody sudzâcca prad ablìččam Tvaìm.

9. Навядзі, Госпадзе, страху на іх; хай знаюць народы, што людзі яны.

Navâdzì, Gospadze, strahu na ìh; haj znaûc′ narody, što lûdzì âny.

10. [Ламэд] Навошта, Госпадзе, зводдаль стаіш, хаваеш Сябе ў часе скрухі?

[Lamèd] Navošta, Gospadze, zvoddal′ staìš, havaeš Sâbe ǔ čase skruhì?

11. Бязбожны з пагарды сваёй перасьледуе беднага; хай схоплены будуць яны хітрынамі, якія намысьлілі самі.

Bâzbožny z pagardy svaëj peras′ledue bednaga; haj shopleny buduc′ âny hìtrynamì, âkìâ namys′lìlì samì.

12. [Мэм] Бязбожны бо хваліцца пажадай душы сваёй; а карысьлівец сам сабе дагаджае.

[Mèm] Bâzbožny bo hvalìcca pažadaj dušy svaëj; a karys′lìvec sam sabe dagadžae.

13. [Нун] Пыхліва бязбожнік пагарджае Богам; "не спагоніць"; ва ўсіх думках ягоных: няма Бога!

[Nun] Pyhlìva bâzbožnìk pagardžae Bogam; "ne spagonìc′"; va ǔsìh dumkah âgonyh: nâma Boga!

14. [Аін] У кожным часе шляхі ягоныя згубныя; суды Твае далёкія ад яго; на ўсіх ворагаў сваіх ён глядзіць грэбліва;

[Aìn] U kožnym čase šlâhì âgonyâ zgubnyâ; sudy Tvae dalëkìâ ad âgo; na ǔsìh voragaǔ svaìh ën glâdzìc′ grèblìva;

15. і кажа ў сэрцы сваім: "не пахіснуся; і ніколі мяне не спадобіць ліха".

ì kaža ǔ sèrcy svaìm: "ne pahìsnusâ; ì nìkolì mâne ne spadobìc′ lìha".

16. [Пэ] Вусны ягоныя поўныя праклёну, хітрасьці, крыўды; пад языком у яго пакуты і згуба.

[Pè] Vusny âgonyâ poǔnyâ praklënu, hìtras′cì, kryǔdy; pad âzykom u âgo pakuty ì zguba.

17. [Цадэ] Сядзіць у засадзе ў задвор'і, у патайных мясьцінах забівае невінаватага; вочы ягоныя цікуюць за бедным;

[Cadè] Sâdzìc′ u zasadze ǔ zadvor'ì, u patajnyh mâs′cìnah zabìvae nevìnavataga; vočy âgonyâ cìkuûc′ za bednym;

18. у патайнай мясьціне пільнуе, нібы ў логвішчы леў; пільнуе ў засадзе, каб схапіць беднага; хапае беднага, цягне ў сеткі свае,

u patajnaj mâs′cìne pìl′nue, nìby ǔ logvìščy leǔ; pìl′nue ǔ zasadze, kab shapìc′ bednaga; hapae bednaga, câgne ǔ setkì svae,

19. згінаецца, прыпадае, - і бедныя падаюць у моцныя кіпці ягоныя;

zgìnaecca, prypadae, - ì bednyâ padaûc′ u mocnyâ kìpcì âgonyâ;

20. кажа ў сэрцы сваім: "забыў Бог, засланіў Свой твар, ня ўбачыць ніколі".

kaža ǔ sèrcy svaìm: "zabyǔ Bog, zaslanìǔ Svoj tvar, nâ ǔbačyc′ nìkolì".

21. [Каф] Паўстань, Госпадзе Божа, падай руку Тваю, не забудзь прыгнечаных.

[Kaf] Paǔstan′, Gospadze Boža, padaj ruku Tvaû, ne zabudz′ prygnečanyh.

22. Навошта бязбожнік грэбуе Богам, кажучы ў сэрцы сваім: "Ты не спагоніш?"

Navošta bâzbožnìk grèbue Bogam, kažučy ǔ sèrcy svaìm: "Ty ne spagonìš?"

23. [Рэш] Ты бачыш; бо Ты глядзіш на крыўды і ўціскі, каб аддаць Тваёю рукою. Табе аддае сябе бедны; сіраце Ты памочнік.

[Rèš] Ty bačyš; bo Ty glâdzìš na kryǔdy ì ǔcìskì, kab addac′ Tvaëû rukoû. Tabe addae sâbe bedny; sìrace Ty pamočnìk.

24. [Шын] Зламай мышцу бязбожнаму і ліхому, каб шукаць і не знайсьці ягонага грэху.

[Šyn] Zlamaj myšcu bâzbožnamu ì lìhomu, kab šukac′ ì ne znajs′cì âgonaga grèhu.

25. Гасподзь - цар навечна, назаўсёды; зьнікнуць язычнікі зь зямлі Ягонай.

Gaspodz′ - car navečna, nazaǔsëdy; z′nìknuc′ âzyčnìkì z′ zâmlì Âgonaj.

26. [Тав] Госпадзе! Ты чуеш жаданьні лагодных, умацуй сэрца ім; адкрый вуха Тваё,

[Tav] Gospadze! Ty čueš žadan′nì lagodnyh, umacuj sèrca ìm; adkryj vuha Tvaë,

27. каб даць суд сіраце і прыгнечанаму, хай не палохае больш чалавек на зямлі.

kab dac′ sud sìrace ì prygnečanamu, haj ne palohae bol′š čalavek na zâmlì.

11 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава. На Госпада спадзяюся; як жа вы кажаце душы маёй: "Як птушка ўзьляці на гару вашу"?

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava. Na Gospada spadzâûsâ; âk ža vy kažace dušy maëj: "Âk ptuška ǔz′lâcì na garu vašu"?

2. Бо вось бязбожнікі лук напялі, на цяціву стралу наклалі, каб у змроку цаляць у праведных сэрцам.

Bo vos′ bâzbožnìkì luk napâlì, na câcìvu stralu naklalì, kab u zmroku calâc′ u pravednyh sèrcam.

3. Калі разбураны асновы, што можа зрабіць праведнік?

Kalì razburany asnovy, što moža zrabìc′ pravednìk?

4. Гасподзь у сьвятым Сваім храме, Гасподзь - трон Ягоны на нябёсах, вочы Ягоныя бачаць, павекі Ягоныя выпрабоўваюць сыноў чалавечых.

Gaspodz′ u s′vâtym Svaìm hrame, Gaspodz′ - tron Âgony na nâbësah, vočy Âgonyâ bačac′, pavekì Âgonyâ vypraboǔvaûc′ synoǔ čalavečyh.

5. Гасподзь выпрабоўвае праведніка; а бязбожніка і ліхадзея ненавідзіць душа Ягоная.

Gaspodz′ vypraboǔvae pravednìka; a bâzbožnìka ì lìhadzeâ nenavìdzìc′ duša Âgonaâ.

6. Дажджом вылье Ён на бязбожных жар, вагонь і серку; і палючы вецер - доля іхняй чары;

Daždžom vyl′e Ën na bâzbožnyh žar, vagon′ ì serku; ì palûčy vecer - dolâ ìhnâj čary;

7. бо Гасподзь справядлівы, - любіць праўду; аблічча Ягонае бачыць праведніка.

bo Gaspodz′ spravâdlìvy, - lûbìc′ praǔdu; ablìčča Âgonae bačyc′ pravednìka.

12 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На васьміструнным. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Na vas′mìstrunnym. Psal′ma Davìdava.

2. Ратуй, Госпадзе; бо няма пабожнага, бо няма верных сярод сыноў чалавечых.

Ratuj, Gospadze; bo nâma pabožnaga, bo nâma vernyh sârod synoǔ čalavečyh.

3. Кожны хлусіць блізкаму свайму; вусны лісьлівыя ад няшчырага сэрца гавораць.

Kožny hlusìc′ blìzkamu svajmu; vusny lìs′lìvyâ ad nâščyraga sèrca gavorac′.

4. Зьнішчыць Гасподзь усе вусны лісьлівыя, язык велягурысты,

Z′nìščyc′ Gaspodz′ use vusny lìs′lìvyâ, âzyk velâgurysty,

5. тых, што кажуць: "языком нашым адужаем; вусны нашыя з намі; хто нам гаспадар?"

tyh, što kažuc′: "âzykom našym adužaem; vusny našyâ z namì; hto nam gaspadar?"

6. Дзеля пакутаў убогіх і стогнаў гаротнікаў сёньня паўстану, кажа Гасподзь, і дам бясьпеку таму, каго хочуць злавіць.

Dzelâ pakutaǔ ubogìh ì stognaǔ garotnìkaǔ sën′nâ paǔstanu, kaža Gaspodz′, ì dam bâs′peku tamu, kago hočuc′ zlavìc′.

7. Словы Гасподнія - словы чыстыя, срэбра, ачышчанае ад зямлі ў горане, сем разоў ператопленае.

Slovy Gaspodnìâ - slovy čystyâ, srèbra, ačyščanae ad zâmlì ǔ gorane, sem razoǔ peratoplenae.

8. Ты, Госпадзе, захаваеш іх, аслоніш навекі ад гэтага роду.

Ty, Gospadze, zahavaeš ìh, aslonìš navekì ad gètaga rodu.

9. Усюды ходзяць бязбожныя, калі нікчэмнасьць з сыноў чалавечых узвысілася.

Usûdy hodzâc′ bâzbožnyâ, kalì nìkčèmnas′c′ z synoǔ čalavečyh uzvysìlasâ.

13 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava.

2. Дакуль, Госпадзе, зусім забывацьмеш мяне, дакуль аблічча хавацьмеш Сваё ад мяне?

Dakul′, Gospadze, zusìm zabyvac′meš mâne, dakul′ ablìčča havac′meš Svaë ad mâne?

3. Дакуль буду вагацца ў душы маёй, скруху ў сэрцы маім насіцьму штодзённа? Дакуль вораг мой будзе ўзносіцца нада мною?

Dakul′ budu vagacca ǔ dušy maëj, skruhu ǔ sèrcy maìm nasìc′mu štodzënna? Dakul′ vorag moj budze ǔznosìcca nada mnoû?

4. Глянь, пачуй мяне, Госпадзе Божа мой! Прасьвятлі мне вочы, каб не заснуў я сном сьмерці;

Glân′, pačuj mâne, Gospadze Boža moj! Pras′vâtlì mne vočy, kab ne zasnuǔ â snom s′mercì;

5. хай ня скажа мой вораг: "Я адолеў яго". Хай ня радуюцца супастаты мае, калі завагаюся.

haj nâ skaža moj vorag: "Â adoleǔ âgo". Haj nâ raduûcca supastaty mae, kalì zavagaûsâ.

6. А я спадзяюся на літасьць Тваю; хай сэрца маё суцешыцца ратаваньнем Тваім; засьпяваю Госпаду, Які дабром надарыў мяне.

A â spadzâûsâ na lìtas′c′ Tvaû; haj sèrca maë sucešycca ratavan′nem Tvaìm; zas′pâvaû Gospadu, Âkì dabrom nadaryǔ mâne.

14 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава. Сказаў шаленец у сэрцы сваім: няма Бога. Яны разбэсьціліся, нарабілі брыдоты ўсялякай: няма дабрадзейных.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava. Skazaǔ šalenec u sèrcy svaìm: nâma Boga. Âny razbès′cìlìsâ, narabìlì brydoty ǔsâlâkaj: nâma dabradzejnyh.

2. Гасподзь глянуў зь нябёсаў на сыноў чалавечых, каб пабачыць, ці ёсьць той, хто разумее, хто шукае Бога.

Gaspodz′ glânuǔ z′ nâbësaǔ na synoǔ čalavečyh, kab pabačyc′, cì ës′c′ toj, hto razumee, hto šukae Boga.

3. Усе ўхіліліся, зрабіліся аднолькава непатрэбныя; ніхто ня робіць дабра, ніхто аніводзін.

Use ǔhìlìlìsâ, zrabìlìsâ adnol′kava nepatrèbnyâ; nìhto nâ robìc′ dabra, nìhto anìvodzìn.

4. Няўжо ня ўрымсьцяцца беззаконьнікі, якія народ мой ядуць, быццам хлеб, і Госпада не заклікаюць?

Nâǔžo nâ ǔryms′câcca bezzakon′nìkì, âkìâ narod moj âduc′, byccam hleb, ì Gospada ne zaklìkaûc′?

5. Там страхам яны апантаюцца; бо Бог сярод роду праведнікаў.

Tam straham âny apantaûcca; bo Bog sârod rodu pravednìkaǔ.

6. Вы пасьмяяліся з думкі гаротніка, што Гасподзь - спадзяваньне ягонае.

Vy pas′mââlìsâ z dumkì garotnìka, što Gaspodz′ - spadzâvan′ne âgonae.

7. "Хто падасьць зь Сіёна ратунак Ізраілю?" Калі Гасподзь скасуе палон народу Свайго, тады ўзрадуецца Якаў і ўзьвесяліцца Ізраіль.

"Hto padas′c′ z′ Sìëna ratunak Ìzraìlû?" Kalì Gaspodz′ skasue palon narodu Svajgo, tady ǔzraduecca Âkaǔ ì ǔz′vesâlìcca Ìzraìl′.

15 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Госпадзе! Хто можа быць у жытле Тваім? хто можа жыць на сьвятой гары Тваёй?

Psal′ma Davìdava. Gospadze! Hto moža byc′ u žytle Tvaìm? hto moža žyc′ na s′vâtoj gary Tvaëj?

2. Той, хто ходзіць бязгрэшна і робіць па праўдзе, і гаворыць ісьціну ў сэрцы сваім;

Toj, hto hodzìc′ bâzgrèšna ì robìc′ pa praǔdze, ì gavoryc′ ìs′cìnu ǔ sèrcy svaìm;

3. хто не паклёпнічае языком сваім, хто ня робіць блізкаму шкоды і ня прымае наганы суседу;

hto ne paklëpnìčae âzykom svaìm, hto nâ robìc′ blìzkamu škody ì nâ prymae nagany susedu;

4. той, хто пагарджае злачынцам, але славіць богабаязных; хто прысягае, хай хоць ліхому, і ня здраджвае;

toj, hto pagardžae zlačyncam, ale slavìc′ bogabaâznyh; hto prysâgae, haj hoc′ lìhomu, ì nâ zdradžvae;

5. хто срэбра сваё на ліхву не здае, і ня купляецца супроць невінаватага. Хто робіць так, не пахісьнецца ніколі.

hto srèbra svaë na lìhvu ne zdae, ì nâ kuplâecca suproc′ nevìnavataga. Hto robìc′ tak, ne pahìs′necca nìkolì.

16 Глава.

1. (16:1) Песнь Давида. Храни меня, Боже, ибо я на Тебя уповаю

(16:1) Pesn’ Davida. Hrani menâ, Bože, ibo â na Tebâ upovaû.

2. (16:2) Я сказал Господу: Ты — Господь мой; блага мои Тебе не нужны

(16:2) Â skazal Gospodu: Ty — Gospod’ moj; blaga moi Tebe ne nužny.

3. (16:3) К святым, которые на земле, и к дивным Твоим — к ним все желание мое

(16:3) K svâtym, kotorye na zemle, i k divnym Tvoim — k nim vse želanie moe.

4. (16:4) Пусть умножаются скорби у тех, которые текут к богу чужому; я не возлию кровавых возлияний их и не помяну имен их устами моими

(16:4) Pust’ umnožaûtsâ skorbi u teh, kotorye tekut k bogu čužomu; â ne vozliû krovavyh vozliânij ih i ne pomânu imen ih ustami moimi.

5. (16:5) Господь есть часть наследия моего и чаши моей. Ты держишь жребий мой

(16:5) Gospod’ est’ čast’ naslediâ moego i čaši moej. Ty deržiš’ žrebij moj.

6. (16:6) Межи мои прошли по прекрасным местам , и наследие мое приятно для меня

(16:6) Meži moi prošli po prekrasnym mestam , i nasledie moe priâtno dlâ menâ.

7. (16:7) Благословлю Господа, вразумившего меня; даже и ночью учит меня внутренность моя

(16:7) Blagoslovlû Gospoda, vrazumivšego menâ; daže i noč’û učit menâ vnutrennost’ moâ.

8. (16:8) Всегда видел я пред собою Господа, ибо Он одесную меня; не поколеблюсь

(16:8) Vsegda videl â pred soboû Gospoda, ibo On odesnuû menâ; ne pokoleblûs’.

9. (16:9) Оттого возрадовалось сердце мое и возвеселился язык мой; даже и плоть моя успокоится в уповании,.

(16:9) Ottogo vozradovalos’ serdce moe i vozveselilsâ âzyk moj; daže i plot’ moâ uspokoitsâ v upovanii,

10. (16:10) Ибо Ты не оставишь души моей в аде и не дашь святому Твоему увидеть тление,.

(16:10) Ibo Ty ne ostaviš’ duši moej v ade i ne daš’ svâtomu Tvoemu uvidet’ tlenie,

11. (16:11) Ты укажешь мне путь жизни: полнота радостей пред лицем Твоим, блаженство в деснице Твоей вовек

(16:11) Ty ukažeš’ mne put’ žizni: polnota radostej pred licem Tvoim, blaženstvo v desnice Tvoej vovek.

17 Глава.

1. (17:1) Молитва Давида. Услышь, Господи, правду, внемли воплю моему, прими мольбу из уст нелживых

(17:1) Molitva Davida. Uslyš’, Gospodi, pravdu, vnemli voplû moemu, primi mol’bu iz ust nelživyh.

2. (17:2) От Твоего лица суд мне да изыдет; да воззрят очи Твои на правоту

(17:2) Ot Tvoego lica sud mne da izydet; da vozzrât oči Tvoi na pravotu.

3. (17:3) Ты испытал сердце мое, посетил меня ночью, искусил меня и ничего не нашел; от мыслей моих не отступают уста мои

(17:3) Ty ispytal serdce moe, posetil menâ noč’û, iskusil menâ i ničego ne našel; ot myslej moih ne otstupaût usta moi.

4. (17:4) В делах человеческих, по слову уст Твоих, я охранял себя от путей притеснителя

(17:4) V delah čelovečeskih, po slovu ust Tvoih, â ohranâl sebâ ot putej pritesnitelâ.

5. (17:5) Утверди шаги мои на путях Твоих, да не колеблются стопы мои

(17:5) Utverdi šagi moi na putâh Tvoih, da ne koleblûtsâ stopy moi.

6. (17:6) К Тебе взываю я, ибо Ты услышишь меня, Боже; приклони ухо Твое ко мне, услышь слова мои

(17:6) K Tebe vzyvaû â, ibo Ty uslyšiš’ menâ, Bože; prikloni uho Tvoe ko mne, uslyš’ slova moi.

7. (17:7) Яви дивную милость Твою, Спаситель уповающих на Тебя от противящихся деснице Твоей

(17:7) Âvi divnuû milost’ Tvoû, Spasitel’ upovaûŝih na Tebâ ot protivâŝihsâ desnice Tvoej.

8. (17:8) Храни меня, как зеницу ока; в тени крыл Твоих укрой меня.

(17:8) Hrani menâ, kak zenicu oka; v teni kryl Tvoih ukroj menâ

9. (17:9) От лица нечестивых, нападающих на меня, — от врагов души моей, окружающих меня:.

(17:9) Ot lica nečestivyh, napadaûŝih na menâ, — ot vragov duši moej, okružaûŝih menâ:

10. (17:10) они заключились в туке своем, надменно говорят устами своими

(17:10) oni zaklûčilis’ v tuke svoem, nadmenno govorât ustami svoimi.

11. (17:11) На всяком шагу нашем ныне окружают нас; они устремили глаза свои, чтобы низложить меня на землю;.

(17:11) Na vsâkom šagu našem nyne okružaût nas; oni ustremili glaza svoi, čtoby nizložit’ menâ na zemlû;

12. (17:12) они подобны льву, жаждущему добычи, подобны скимну, сидящему в местах скрытных

(17:12) oni podobny l’vu, žažduŝemu dobyči, podobny skimnu, sidâŝemu v mestah skrytnyh.

13. (17:13) Восстань, Господи, предупреди их, низложи их. Избавь душу мою от нечестивого мечом Твоим,.

(17:13) Vosstan’, Gospodi, predupredi ih, nizloži ih. Izbav’ dušu moû ot nečestivogo mečom Tvoim,

14. (17:14) От людей — рукою Твоею, Господи, от людей мира, которых удел в этой жизни, которых чрево Ты наполняешь из сокровищниц Твоих; сыновья их сыты и оставят остаток детям своим

(17:14) Ot lûdej — rukoû Tvoeû, Gospodi, ot lûdej mira, kotoryh udel v ètoj žizni, kotoryh črevo Ty napolnâeš’ iz sokroviŝnic Tvoih; synov’â ih syty i ostavât ostatok detâm svoim.

15. (17:15) А я в правде буду взирать на лице Твое; пробудившись, буду насыщаться образом Твоим

(17:15) A â v pravde budu vzirat’ na lice Tvoe; probudivšis’, budu nasyŝat’sâ obrazom Tvoim.

18 Глава.

1. (18:1) Начальнику хора. Раба Господня Давида, который произнес слова песни сей к Господу, когда Господь избавил его от рук всех врагов его и от руки Саула. И он сказал:.

(18:1) Načal’niku hora. Raba Gospodnâ Davida, kotoryj proiznes slova pesni sej k Gospodu, kogda Gospod’ izbavil ego ot ruk vseh vragov ego i ot ruki Saula. I on skazal:

2. (18:1) Возлюблю тебя, Господи, крепость моя!.

(18:1) Vozlûblû tebâ, Gospodi, krepost’ moâ!

3. (18:2) Господь — твердыня моя и прибежище мое, Избавитель мой, Бог мой, — скала моя; на Него я уповаю; щит мой, рог спасения моего и убежище мое

(18:2) Gospod’ — tverdynâ moâ i pribežiŝe moe, Izbavitel’ moj, Bog moj, — skala moâ; na Nego â upovaû; ŝit moj, rog spaseniâ moego i ubežiŝe moe.

4. (18:3) Призову достопоклоняемого Господа и от врагов моих спасусь

(18:3) Prizovu dostopoklonâemogo Gospoda i ot vragov moih spasus’.

5. (18:4) Объяли меня муки смертные, и потоки беззакония устрашили меня;.

(18:4) Obʺâli menâ muki smertnye, i potoki bezzakoniâ ustrašili menâ;

6. (18:5) цепи ада облегли меня, и сети смерти опутали меня

(18:5) cepi ada oblegli menâ, i seti smerti oputali menâ.

7. (18:6) В тесноте моей я призвал Господа и к Богу моему воззвал. И Он услышал от чертога Своего голос мой, и вопль мой дошел до слуха Его

(18:6) V tesnote moej â prizval Gospoda i k Bogu moemu vozzval. I On uslyšal ot čertoga Svoego golos moj, i vopl’ moj došel do sluha Ego.

8. (18:7) Потряслась и всколебалась земля, дрогнули и подвиглись основания гор, ибо разгневался Бог ;.

(18:7) Potrâslas’ i vskolebalas’ zemlâ, drognuli i podviglis’ osnovaniâ gor, ibo razgnevalsâ Bog ;

9. (18:8) Поднялся дым от гнева Его и из уст Его огонь поядающий; горячие угли сыпались от Него

(18:8) Podnâlsâ dym ot gneva Ego i iz ust Ego ogon’ poâdaûŝij; gorâčie ugli sypalis’ ot Nego.

10. (18:9) Наклонил Он небеса и сошел, — и мрак под ногами Его

(18:9) Naklonil On nebesa i sošel, — i mrak pod nogami Ego.

11. (18:10) И воссел на Херувимов и полетел, и понесся на крыльях ветра

(18:10) I vossel na Heruvimov i poletel, i ponessâ na kryl’âh vetra.

12. (18:11) И мрак сделал покровом Своим, сению вокруг Себя мрак вод, облаков воздушных

(18:11) I mrak sdelal pokrovom Svoim, seniû vokrug Sebâ mrak vod, oblakov vozdušnyh.

13. (18:12) От блистания пред Ним бежали облака Его, град и угли огненные

(18:12) Ot blistaniâ pred Nim bežali oblaka Ego, grad i ugli ognennye.

14. (18:13) Возгремел на небесах Господь, и Всевышний дал глас Свой, град и угли огненные

(18:13) Vozgremel na nebesah Gospod’, i Vsevyšnij dal glas Svoj, grad i ugli ognennye.

15. (18:14) Пустил стрелы Свои и рассеял их, множество молний, и рассыпал их

(18:14) Pustil strely Svoi i rasseâl ih, množestvo molnij, i rassypal ih.

16. (18:15) И явились источники вод, и открылись основания вселенной от грозного гласа Твоего, Господи, от дуновения духа гнева Твоего

(18:15) I âvilis’ istočniki vod, i otkrylis’ osnovaniâ vselennoj ot groznogo glasa Tvoego, Gospodi, ot dunoveniâ duha gneva Tvoego.

17. (18:16) Он простер руку с высоты и взял меня, и извлек меня из вод многих;.

(18:16) On proster ruku s vysoty i vzâl menâ, i izvlek menâ iz vod mnogih;

18. (18:17) Избавил меня от врага моего сильного и от ненавидящих меня, которые были сильнее меня

(18:17) Izbavil menâ ot vraga moego sil’nogo i ot nenavidâŝih menâ, kotorye byli sil’nee menâ.

19. (18:18) Они восстали на меня в день бедствия моего, но Господь был мне опорою

(18:18) Oni vosstali na menâ v den’ bedstviâ moego, no Gospod’ byl mne oporoû.

20. (18:19) Он вывел меня на пространное место и избавил меня, ибо Он благоволит ко мне

(18:19) On vyvel menâ na prostrannoe mesto i izbavil menâ, ibo On blagovolit ko mne.

21. (18:20) Воздал мне Господь по правде моей, по чистоте рук моих вознаградил меня,.

(18:20) Vozdal mne Gospod’ po pravde moej, po čistote ruk moih voznagradil menâ,

22. (18:21) Ибо я хранил пути Господни и не был нечестивым пред Богом моим;.

(18:21) Ibo â hranil puti Gospodni i ne byl nečestivym pred Bogom moim;

23. (18:22) Ибо все заповеди Его предо мною, и от уставов Его я не отступал

(18:22) Ibo vse zapovedi Ego predo mnoû, i ot ustavov Ego â ne otstupal.

24. (18:23) Я был непорочен пред Ним и остерегался, чтобы не согрешить мне;.

(18:23) Â byl neporočen pred Nim i osteregalsâ, čtoby ne sogrešit’ mne;

25. (18:24) И воздал мне Господь по правде моей, по чистоте рук моих пред очами Его

(18:24) I vozdal mne Gospod’ po pravde moej, po čistote ruk moih pred očami Ego.

26. (18:25) С милостивым Ты поступаешь милостиво, с мужем искренним — искренно,.

(18:25) S milostivym Ty postupaeš’ milostivo, s mužem iskrennim — iskrenno,

27. (18:26) С чистым — чисто, а с лукавым — по лукавству его,.

(18:26) S čistym — čisto, a s lukavym — po lukavstvu ego,

28. (18:27) Ибо Ты людей угнетенных спасаешь, а очи надменные унижаешь

(18:27) Ibo Ty lûdej ugnetennyh spasaeš’, a oči nadmennye unižaeš’.

29. (18:28) Ты возжигаешь светильник мой, Господи; Бог мой просвещает тьму мою

(18:28) Ty vozžigaeš’ svetil’nik moj, Gospodi; Bog moj prosveŝaet t’mu moû.

30. (18:29) С Тобою я поражаю войско, с Богом моим восхожу на стену

(18:29) S Toboû â poražaû vojsko, s Bogom moim voshožu na stenu.

31. (18:30) Бог! — Непорочен путь Его, чисто слово Господа; щит Он для всех, уповающих на Него

(18:30) Bog! — Neporočen put’ Ego, čisto slovo Gospoda; ŝit On dlâ vseh, upovaûŝih na Nego.

32. (18:31) Ибо кто Бог, кроме Господа, и кто защита, кроме Бога нашего?.

(18:31) Ibo kto Bog, krome Gospoda, i kto zaŝita, krome Boga našego?

33. (18:32) Бог препоясывает меня силою и устрояет мне верный путь;.

(18:32) Bog prepoâsyvaet menâ siloû i ustroâet mne vernyj put’;

34. (18:33) Делает ноги мои, как оленьи, и на высотах моих поставляет меня;.

(18:33) Delaet nogi moi, kak olen’i, i na vysotah moih postavlâet menâ;

35. (18:34) Научает руки мои брани, и мышцы мои сокрушают медный лук

(18:34) Naučaet ruki moi brani, i myšcy moi sokrušaût mednyj luk.

36. (18:35) Ты дал мне щит спасения Твоего, и десница Твоя поддерживает меня, и милость Твоя возвеличивает меня

(18:35) Ty dal mne ŝit spaseniâ Tvoego, i desnica Tvoâ podderživaet menâ, i milost’ Tvoâ vozveličivaet menâ.

37. (18:36) Ты расширяешь шаг мой подо мною, и не колеблются ноги мои

(18:36) Ty rasširâeš’ šag moj podo mnoû, i ne koleblûtsâ nogi moi.

38. (18:37) Я преследую врагов моих и настигаю их, и не возвращаюсь, доколе не истреблю их;.

(18:37) Â presleduû vragov moih i nastigaû ih, i ne vozvraŝaûs’, dokole ne istreblû ih;

39. (18:38) Поражаю их, и они не могут встать, падают под ноги мои,.

(18:38) Poražaû ih, i oni ne mogut vstat’, padaût pod nogi moi,

40. (18:39) Ибо Ты препоясал меня силою для войны и низложил под ноги мои восставших на меня;.

(18:39) Ibo Ty prepoâsal menâ siloû dlâ vojny i nizložil pod nogi moi vosstavših na menâ;

41. (18:40) Ты обратил ко мне тыл врагов моих, и я истребляю ненавидящих меня:.

(18:40) Ty obratil ko mne tyl vragov moih, i â istreblâû nenavidâŝih menâ:

42. (18:41) они вопиют, но нет спасающего; ко Господу, — но Он не внемлет им;.

(18:41) oni vopiût, no net spasaûŝego; ko Gospodu, — no On ne vnemlet im;

43. (18:42) Я рассеваю их, как прах пред лицем ветра, как уличную грязь попираю их

(18:42) Â rassevaû ih, kak prah pred licem vetra, kak uličnuû grâz’ popiraû ih.

44. (18:43) Ты избавил меня от мятежа народа, поставил меня главою иноплеменников; народ, которого я не знал, служит мне;.

(18:43) Ty izbavil menâ ot mâteža naroda, postavil menâ glavoû inoplemennikov; narod, kotorogo â ne znal, služit mne;

45. (18:44) По одному слуху о мне повинуются мне; иноплеменники ласкательствуют предо мною;.

(18:44) Po odnomu sluhu o mne povinuûtsâ mne; inoplemenniki laskatel’stvuût predo mnoû;

46. (18:45) Иноплеменники бледнеют и трепещут в укреплениях своих

(18:45) Inoplemenniki bledneût i trepeŝut v ukrepleniâh svoih.

47. (18:46) Жив Господь и благословен защитник мой! Да будет превознесен Бог спасения моего,.

(18:46) Živ Gospod’ i blagosloven zaŝitnik moj! Da budet prevoznesen Bog spaseniâ moego,

48. (18:47) Бог, мстящий за меня и покоряющий мне народы,.

(18:47) Bog, mstâŝij za menâ i pokorâûŝij mne narody,

49. (18:48) И избавляющий меня от врагов моих! Ты вознес меня над восстающими против меня и от человека жестокого избавил меня

(18:48) I izbavlâûŝij menâ ot vragov moih! Ty voznes menâ nad vosstaûŝimi protiv menâ i ot čeloveka žestokogo izbavil menâ.

50. (18:49) За то буду славить Тебя, Господи, между иноплеменниками и буду петь имени Твоему,.

(18:49) Za to budu slavit’ Tebâ, Gospodi, meždu inoplemennikami i budu pet’ imeni Tvoemu,

51. (18:50) Величественно спасающий царя и творящий милость помазаннику Твоему Давиду и потомству его во веки

(18:50) Veličestvenno spasaûŝij carâ i tvorâŝij milost’ pomazanniku Tvoemu Davidu i potomstvu ego vo veki.

16 Кіраўнік

1. Залатая песьня Давідава. Барані мяне, Божа; бо я на Цябе спадзяюся.

Zalataâ pes′nâ Davìdava. Baranì mâne, Boža; bo â na Câbe spadzâûsâ.

2. Я сказаў Госпаду: Ты Гасподзь мой; даброты мае Табе не патрэбныя.

Â skazaǔ Gospadu: Ty Gaspodz′ moj; dabroty mae Tabe ne patrèbnyâ.

3. Да сьвятых на зямлі і да дзівосных Тваіх - да іх уся зычлівасьць мая.

Da s′vâtyh na zâmlì ì da dzìvosnyh Tvaìh - da ìh usâ zyčlìvas′c′ maâ.

4. Хай памножацца смуткі ў тых, што цякуць да бога чужога; я ня вылью крывавых ахвяраў іхніх, і не спамяну іх імёнаў вуснамі маімі.

Haj pamnožacca smutkì ǔ tyh, što câkuc′ da boga čužoga; â nâ vyl′û kryvavyh ahvâraǔ ìhnìh, ì ne spamânu ìh ìmënaǔ vusnamì maìmì.

5. Гасподзь - частка спадчыны маёй і чары маёй. Ты трымаеш долю маю.

Gaspodz′ - častka spadčyny maëj ì čary maëj. Ty trymaeš dolû maû.

6. Межы мае прайшлі па цудоўных мясьцінах, і спадчына мая мне прыемная.

Mežy mae prajšlì pa cudoǔnyh mâs′cìnah, ì spadčyna maâ mne pryemnaâ.

7. Дабраслаўлю Госпада, Які навучыў мяне; нават і ноччу ўшчувае мяне нутрына мая.

Dabraslaǔlû Gospada, Âkì navučyǔ mâne; navat ì nočču ǔščuvae mâne nutryna maâ.

8. Заўсёды перад сабою я Госпада бачыў, бо Ён праваруч мяне; не пахіснуся.

Zaǔsëdy perad saboû â Gospada bačyǔ, bo Ën pravaruč mâne; ne pahìsnusâ.

9. Таму ўзрадавалася сэрца маё; і ўзьвесяліўся мой язык; нават і цела маё супакоіцца ў спадзяваньні;

Tamu ǔzradavalasâ sèrca maë; ì ǔz′vesâlìǔsâ moj âzyk; navat ì cela maë supakoìcca ǔ spadzâvan′nì;

10. бо Ты не пакінеш душы мае ў пекле і не дасі сьвятому Твайму ўбачыць тленьне.

bo Ty ne pakìneš dušy mae ǔ pekle ì ne dasì s′vâtomu Tvajmu ǔbačyc′ tlen′ne.

11. Ты пакажаш мне шлях жыцьцёвы: паўната радасьці прад абліччам Тваім, шчасьце ў правіцы Тваёй навечна.

Ty pakažaš mne šlâh žyc′cëvy: paǔnata radas′cì prad ablìččam Tvaìm, ščas′ce ǔ pravìcy Tvaëj navečna.

17 Кіраўнік

1. Малітва Давідава. Пачуй, Госпадзе, праўду маю, уважы скарзе маёй, прымі мальбу з вуснаў неманлівых!

Malìtva Davìdava. Pačuj, Gospadze, praǔdu maû, uvažy skarze maëj, prymì mal′bu z vusnaǔ nemanlìvyh!

2. Ад аблічча Твайго хай будзе мне суд; хай паглядзяць вочы Твае на справядлівасьць.

Ad ablìčča Tvajgo haj budze mne sud; haj paglâdzâc′ vočy Tvae na spravâdlìvas′c′.

3. Ты праверыў сэрца маё, ноччу мяне наведаў, выпрабаваў мяне, і не знайшоў анічога; ад думак маіх не адступаюцца вусны мае.

Ty praveryǔ sèrca maë, nočču mâne navedaǔ, vyprabavaǔ mâne, ì ne znajšoǔ anìčoga; ad dumak maìh ne adstupaûcca vusny mae.

4. У дзеях людзскіх, па слове вуснаў Тваіх, я ахоўваў сябе ад шляхоў прыгнятальніка.

U dzeâh lûdzskìh, pa slove vusnaǔ Tvaìh, â ahoǔvaǔ sâbe ad šlâhoǔ prygnâtal′nìka.

5. Умацуй мае крокі на дарогах Сваіх, хай ногі мае не пахіснуцца.

Umacuj mae krokì na darogah Svaìh, haj nogì mae ne pahìsnucca.

6. Да Цябе заклікаю, бо Ты пачуеш мяне, Божа; прыхілі Тваё вуха да мяне, пачуй словы мае.

Da Câbe zaklìkaû, bo Ty pačueš mâne, Boža; pryhìlì Tvaë vuha da mâne, pačuj slovy mae.

7. Пакажы Тваю літасьць дзівосную; Ратаўнік тых, што на Цябе спадзяюцца, ад тых, што супрацівяцца правіцы Тваёй;

Pakažy Tvaû lìtas′c′ dzìvosnuû; Rataǔnìk tyh, što na Câbe spadzâûcca, ad tyh, što supracìvâcca pravìcy Tvaëj;

8. ахавай мяне, як вока; у цяні Тваіх крылаў аслані мяне

ahavaj mâne, âk voka; u cânì Tvaìh krylaǔ aslanì mâne

9. ад бязбожных, што на мяне нападаюць, - ад ворагаў душы маёй, што абступілі мяне:

ad bâzbožnyh, što na mâne napadaûc′, - ad voragaǔ dušy maëj, što abstupìlì mâne:

10. яны замкнуліся ў тлушчы сваім, пагардліва гавораць вуснамі сваімі.

âny zamknulìsâ ǔ tluščy svaìm, pagardlìva gavorac′ vusnamì svaìmì.

11. На кожным кроку нашым цяпер абступаюць нас; напружылі вочы свае, каб скінуць мяне на зямлю;

Na kožnym kroku našym câper abstupaûc′ nas; napružylì vočy svae, kab skìnuc′ mâne na zâmlû;

12. яны падобныя на ільва, што прагне здабычы, падобныя на ільвяня, што сядзіць у схованцы.

âny padobnyâ na ìl′va, što pragne zdabyčy, padobnyâ na ìl′vânâ, što sâdzìc′ u shovancy.

13. Паўстань, Госпадзе, папярэдзь іх, скінь іх. Выбаві душу маю ад бязбожнага мечам Тваім,

Paǔstan′, Gospadze, papârèdz′ ìh, skìn′ ìh. Vybavì dušu maû ad bâzbožnaga mečam Tvaìm,

14. ад людзей - рукою Тваёю, Госпадзе, ад людзей сьвету, чыя доля, у гэтым жыцьці, чыё чэрава Ты напаўняеш са скарбонак Тваіх; сыны іхнія сытыя, і рэшту пакінуць дзецям сваім.

ad lûdzej - rukoû Tvaëû, Gospadze, ad lûdzej s′vetu, čyâ dolâ, u gètym žyc′cì, čyë čèrava Ty napaǔnâeš sa skarbonak Tvaìh; syny ìhnìâ sytyâ, ì rèštu pakìnuc′ dzecâm svaìm.

15. А я ў праўдзе буду глядзець на аблічча Тваё; прачнуўшыся, буду насычацца вобразам Тваім.

A â ǔ praǔdze budu glâdzec′ na ablìčča Tvaë; pračnuǔšysâ, budu nasyčacca vobrazam Tvaìm.

18 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Раба Гасподняга Давіда, калі ён прамовіў ад Госпада словы гэтай песьні ў той дзень, як Гасподзь вызваліў яго з рук усіх ягоных ворагаў і з рукі Саўлавай. І ён сказаў:

Kìroǔcu horu. Raba Gaspodnâga Davìda, kalì ën pramovìǔ ad Gospada slovy gètaj pes′nì ǔ toj dzen′, âk Gaspodz′ vyzvalìǔ âgo z ruk usìh âgonyh voragaǔ ì z rukì Saǔlavaj. Ì ën skazaǔ:

2. палюблю Цябе, Госпадзе, моц мая!

palûblû Câbe, Gospadze, moc maâ!

3. Гасподзь мой прытулак і цьвярдыня мая, мой Бог - скала мая; на Яго я спадзяюся, шчыт мой, рог ратунку майго і прытулак мой.

Gaspodz′ moj prytulak ì c′vârdynâ maâ, moj Bog - skala maâ; na Âgo â spadzâûsâ, ščyt moj, rog ratunku majgo ì prytulak moj.

4. Паклічу Госпада, годнага пакланеньня, і ад ворагаў маіх уратуюся.

Paklìču Gospada, godnaga paklanen′nâ, ì ad voragaǔ maìh uratuûsâ.

5. Агарнулі мяне пакуты сьмяротныя, і патокі бяспраўя напалохалі мяне;

Agarnulì mâne pakuty s′mârotnyâ, ì patokì bâspraǔâ napalohalì mâne;

6. ланцугі пекла аблеглі мяне, і сеткі сьмерці аблыталі мяне.

lancugì pekla ableglì mâne, ì setkì s′mercì ablytalì mâne.

7. У цеснаце маёй паклікаў я Госпада, і да Госпада майго зьвярнуўся. І пачуў Ён зь сьвятых харомаў Сваіх голас мой, і енк мой дайшоў да слыху Ягонага.

U cesnace maëj paklìkaǔ â Gospada, ì da Gospada majgo z′vârnuǔsâ. Ì pačuǔ Ën z′ s′vâtyh haromaǔ Svaìh golas moj, ì enk moj dajšoǔ da slyhu Âgonaga.

8. Затрэслася і захісталася зямля; уздрыгнулі і зрушыліся асновы гор; бо ўгневаўся Бог;

Zatrèslasâ ì zahìstalasâ zâmlâ; uzdrygnulì ì zrušylìsâ asnovy gor; bo ǔgnevaǔsâ Bog;

9. падняўся дым ад гневу Ягонага, і з вуснаў Ягоных вагонь пажыральны; гарачае вугольле сыпалася зь Яго.

padnâǔsâ dym ad gnevu Âgonaga, ì z vusnaǔ Âgonyh vagon′ pažyral′ny; garačae vugol′le sypalasâ z′ Âgo.

10. Нахіліў Ён нябёсы і сышоў, і змрок - пад нагамі ў Яго.

Nahìlìǔ Ën nâbësy ì syšoǔ, ì zmrok - pad nagamì ǔ Âgo.

11. І сеў на херувімаў і паляцеў, і памчаўся на крылах ветру.

Ì seǔ na heruvìmaǔ ì palâceǔ, ì pamčaǔsâ na krylah vetru.

12. І зрабіў сваёю заслонаю змрок, і ценем вакол Сябе змрок водаў, хмараў нябесных.

Ì zrabìǔ svaëû zaslonaû zmrok, ì cenem vakol Sâbe zmrok vodaǔ, hmaraǔ nâbesnyh.

13. Ад бляску, што прад Ім, уцякалі аблокі Ягоныя, град і вугольле вогненнае.

Ad blâsku, što prad Ìm, ucâkalì ablokì Âgonyâ, grad ì vugol′le vognennae.

14. І загрымеў у нябёсах Гасподзь, і падаў Усявышні Свой голас, град і вогненнае вугольле.

Ì zagrymeǔ u nâbësah Gaspodz′, ì padaǔ Usâvyšnì Svoj golas, grad ì vognennae vugol′le.

15. Пусьціў стрэлы Свае, і расьсеяў іх, мноства маланак, і рассыпаў іх.

Pus′cìǔ strèly Svae, ì ras′seâǔ ìh, mnostva malanak, ì rassypaǔ ìh.

16. І сталіся крыніцы водаў, і адчыніліся асновы сусьвету ад грознага голасу Твайго, Госпадзе, ад подыху гнеўнага духу Твайго.

Ì stalìsâ krynìcy vodaǔ, ì adčynìlìsâ asnovy sus′vetu ad groznaga golasu Tvajgo, Gospadze, ad podyhu gneǔnaga duhu Tvajgo.

17. Ён працягнуў з вышыні Сваю руку і ўзяў мяне, і дастаў мяне з многіх водаў,

Ën pracâgnuǔ z vyšynì Svaû ruku ì ǔzâǔ mâne, ì dastaǔ mâne z mnogìh vodaǔ,

18. уратаваў мяне ад ворага майго дужага і ад ненавісьнікаў маіх, якія былі дужэйшыя за мяне.

uratavaǔ mâne ad voraga majgo dužaga ì ad nenavìs′nìkaǔ maìh, âkìâ bylì dužèjšyâ za mâne.

19. Яны паўсталі на мяне ў дзень няшчасьця майго, але Гасподзь быў мне апораю.

Âny paǔstalì na mâne ǔ dzen′ nâščas′câ majgo, ale Gaspodz′ byǔ mne aporaû.

20. Ён вывеў мяне на шырокае месца і вызваліў мяне; бо ўпадабаў мяне.

Ën vyveǔ mâne na šyrokae mesca ì vyzvalìǔ mâne; bo ǔpadabaǔ mâne.

21. Даў мне Гасподзь паводле праўды маёй, па чысьціні рук маіх узнагародзіў мяне;

Daǔ mne Gaspodz′ pavodle praǔdy maëj, pa čys′cìnì ruk maìh uznagarodzìǔ mâne;

22. бо я трымаўся дарог Гасподніх і ня быў бязбожны прад Богам маім;

bo â trymaǔsâ darog Gaspodnìh ì nâ byǔ bâzbožny prad Bogam maìm;

23. бо ўсе наказы Ягоныя перада мною, і ад пастановаў Ягоных я не адступаўся.

bo ǔse nakazy Âgonyâ perada mnoû, ì ad pastanovaǔ Âgonyh â ne adstupaǔsâ.

24. Я быў прад Ім беззаганны і асьцерагаўся, каб не зграшыць,

Â byǔ prad Ìm bezzaganny ì as′ceragaǔsâ, kab ne zgrašyc′,

25. і даў мне Гасподзь паводле праўды маёй, па чысьціні рук маіх прад вачыма Ягонымі.

ì daǔ mne Gaspodz′ pavodle praǔdy maëj, pa čys′cìnì ruk maìh prad vačyma Âgonymì.

26. Зь літасьцівым Ты літасьцівы, з чалавекам шчырым - шчыры,

Z′ lìtas′cìvym Ty lìtas′cìvy, z čalavekam ščyrym - ščyry,

27. з чыстым - чысты, а з хітрым - паводле хітрыны ягонай.

z čystym - čysty, a z hìtrym - pavodle hìtryny âgonaj.

28. Бо Ты людзей прыгнечаных цешыш, а вочы пагардлівыя прыніжаеш.

Bo Ty lûdzej prygnečanyh cešyš, a vočy pagardlìvyâ prynìžaeš.

29. Ты запальваеш сьветач мой, Госпадзе; Бог мой прасьвятляе цемру маю.

Ty zapal′vaeš s′vetač moj, Gospadze; Bog moj pras′vâtlâe cemru maû.

30. З табою я пабіваю войска, з Богам маім узыходжу на мур.

Z taboû â pabìvaû vojska, z Bogam maìm uzyhodžu na mur.

31. Бог! - Беззаганны шлях Ягоны, чыстае слова ў Госпада; Ён шчыт усім, хто на Яго спадзяецца.

Bog! - Bezzaganny šlâh Âgony, čystae slova ǔ Gospada; Ën ščyt usìm, hto na Âgo spadzâecca.

32. Бо хто Бог, апрача Госпада, і хто абарона, апрача Бога нашага?

Bo hto Bog, aprača Gospada, ì hto abarona, aprača Boga našaga?

33. Бог апаясвае мяне сілаю і пракладае мне правільны шлях,

Bog apaâsvae mâne sìlaû ì prakladae mne pravìl′ny šlâh,

34. робіць ногі мае, як у аленя, і на вышынях маіх становіць мяне;

robìc′ nogì mae, âk u alenâ, ì na vyšynâh maìh stanovìc′ mâne;

35. вучыць рукі мае змагацца, і мышцы мае ламаюць лук медны.

vučyc′ rukì mae zmagacca, ì myšcy mae lamaûc′ luk medny.

36. Ты даў мне шчыт ратунку Твайго, і правіца Твая падтрымлівае мяне, і міласьць Твая ўзьвялічвае мяне.

Ty daǔ mne ščyt ratunku Tvajgo, ì pravìca Tvaâ padtrymlìvae mâne, ì mìlas′c′ Tvaâ ǔz′vâlìčvae mâne.

37. Ты пашыраеш крок мой пада мною, і ня хістаюцца ногі мае.

Ty pašyraeš krok moj pada mnoû, ì nâ hìstaûcca nogì mae.

38. Я перасьледую ворагаў маіх і даганяю іх, і не вяртаюся, пакуль ня вынішчу іх;

Â peras′leduû voragaǔ maìh ì daganâû ìh, ì ne vârtaûsâ, pakul′ nâ vynìšču ìh;

39. пабіваю іх, і ня могуць яны падняцца; пападаюць пад ногі мае,

pabìvaû ìh, ì nâ moguc′ âny padnâcca; papadaûc′ pad nogì mae,

40. бо Ты аперазаў мяне сілаю для вайны і кінуў пад ногі мне тых, што на мяне паўсталі;

bo Ty aperazaǔ mâne sìlaû dlâ vajny ì kìnuǔ pad nogì mne tyh, što na mâne paǔstalì;

41. ты павярнуў да мяне тылам ворагаў маіх; і я зьнішчаю тых, што ненавідзяць мяне:

ty pavârnuǔ da mâne tylam voragaǔ maìh; ì â z′nìščaû tyh, što nenavìdzâc′ mâne:

42. яны лямантуюць, ды няма каму іх ратаваць; да Госпада - але Ён ня слухае іх;

âny lâmantuûc′, dy nâma kamu ìh ratavac′; da Gospada - ale Ën nâ sluhae ìh;

43. я расьсейваю іх, як пыл перад абліччам ветру, як вулічны бруд тапчу іх.

â ras′sejvaû ìh, âk pyl perad ablìččam vetru, âk vulìčny brud tapču ìh.

44. Ты збавіў мяне ад бунту народу, паставіў мяне галавою іншапляменцаў; народ, якога я ня ведаў, служыць мне;

Ty zbavìǔ mâne ad buntu narodu, pastavìǔ mâne galavoû ìnšaplâmencaǔ; narod, âkoga â nâ vedaǔ, služyc′ mne;

45. па адной чутцы пра мяне скараюцца мне; чужынцы лісьлівяцца перада мною.

pa adnoj čutcy pra mâne skaraûcca mne; čužyncy lìs′lìvâcca perada mnoû.

46. Іншапляменцы бялеюць і трымцяць ва ўмацаваньнях сваіх.

Ìnšaplâmency bâleûc′ ì trymcâc′ va ǔmacavan′nâh svaìh.

47. Жывы Гасподзь, і дабраславёны мой абаронца! Хай будзе ўслаўлены Бог ратунку майго.

Žyvy Gaspodz′, ì dabraslavëny moj abaronca! Haj budze ǔslaǔleny Bog ratunku majgo.

48. Бог, Які помсьціць за мяне і ўпакорвае мне народы,

Bog, Âkì poms′cìc′ za mâne ì ǔpakorvae mne narody,

49. і вызваляе мяне ад ворагаў маіх! Ты ўзьнёс мяне над тымі, хто паўстае супраць мяне, і ад чалавека жорсткага мяне выбавіў.

ì vyzvalâe mâne ad voragaǔ maìh! Ty ǔz′nës mâne nad tymì, hto paǔstae suprac′ mâne, ì ad čalaveka žorstkaga mâne vybavìǔ.

50. За гэта праслаўлю Цябе, Госпадзе, сярод іншапляменцаў і буду сьпяваць імю Твайму;

Za gèta praslaǔlû Câbe, Gospadze, sârod ìnšaplâmencaǔ ì budu s′pâvac′ ìmû Tvajmu;

51. таму, хто велічна ратуе цара і творыць міласьць памазанцу Твайму Давіду і роду Ягонаму навечна.

tamu, hto velìčna ratue cara ì tvoryc′ mìlas′c′ pamazancu Tvajmu Davìdu ì rodu Âgonamu navečna.

19 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava.

2. Нябёсы прапаведуюць славу Божую, і пра дзею рук Ягоных абвяшчае цьвердзь.

Nâbësy prapaveduûc′ slavu Božuû, ì pra dzeû ruk Âgonyh abvâščae c′verdz′.

3. Дзень дню перадае слова, і ноч ночы адмыкае веды.

Dzen′ dnû peradae slova, ì noč nočy admykae vedy.

4. Няма мовы, і няма гаворкі, дзе ня чуўся б іхні голас.

Nâma movy, ì nâma gavorkì, dze nâ čuǔsâ b ìhnì golas.

5. Па ўсёй зямлі праходзіць іхні гук, і па край сьвету словы іхнія. Ён паставіў у іх жытло сонцу,

Pa ǔsëj zâmlì prahodzìc′ ìhnì guk, ì pa kraj s′vetu slovy ìhnìâ. Ën pastavìǔ u ìh žytlo soncu,

6. і яно выходзіць, як малады са шлюбных харомаў сваіх, радуецца, быццам волат, прабегчы дарогу-прагон:

ì âno vyhodzìc′, âk malady sa šlûbnyh haromaǔ svaìh, raduecca, byccam volat, prabegčy darogu-pragon:

7. ад краю нябёсаў зыход ягоны, і шэсьце ягонае да краю іхняга, і нічога не схавана ад ягонае цяплыні.

ad kraû nâbësaǔ zyhod âgony, ì šès′ce âgonae da kraû ìhnâga, ì nìčoga ne shavana ad âgonae câplynì.

8. Закон Госпада дасканалы, ён мацуе душу; адкрыцьцё Госпада слушнае, умудрае простых.

Zakon Gospada daskanaly, ën macue dušu; adkryc′cë Gospada slušnae, umudrae prostyh.

9. Загады Госпада справядлівыя, разьвясельваюць сэрца; наказ Госпада сьветлы, прасьвятляе вочы.

Zagady Gospada spravâdlìvyâ, raz′vâsel′vaûc′ sèrca; nakaz Gospada s′vetly, pras′vâtlâe vočy.

10. Страх Гасподні чысты, застаецца навечна. Суды Гасподнія - ісьціна, усе справядлівыя;

Strah Gaspodnì čysty, zastaecca navečna. Sudy Gaspodnìâ - ìs′cìna, use spravâdlìvyâ;

11. яны больш жаданыя за золата і нават за мноства золата чыстага, за мёд саладзейшыя і за кропелькі з сотаў;

âny bol′š žadanyâ za zolata ì navat za mnostva zolata čystaga, za mëd saladzejšyâ ì za kropel′kì z sotaǔ;

12. і раб Твой вартуецца імі; у захаваньні іхнім вялікая дзяка.

ì rab Tvoj vartuecca ìmì; u zahavan′nì ìhnìm vâlìkaâ dzâka.

13. Хто ўгледзіць пагрэшкі свае? Ад тайных маіх ачысьці мяне,

Hto ǔgledzìc′ pagrèškì svae? Ad tajnyh maìh ačys′cì mâne,

14. і ад наўмысных утрымай раба Твайго, каб не завалодалі мною. Тады я буду беззаганны і чысты ад вялікай разбэшчанасьці.

ì ad naǔmysnyh utrymaj raba Tvajgo, kab ne zavalodalì mnoû. Tady â budu bezzaganny ì čysty ad vâlìkaj razbèščanas′cì.

15. Хай будуць словы з вуснаў маіх і помыслы сэрца майго даспадобы Табе, Госпадзе, цьвярдыня мая і Збаўца мой!

Haj buduc′ slovy z vusnaǔ maìh ì pomysly sèrca majgo daspadoby Tabe, Gospadze, c′vârdynâ maâ ì Zbaǔca moj!

20 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava.

2. Хай пачуе цябе Гасподзь у дзень скрухі, хай абароніць цябе імя Бога Якаўлевага.

Haj pačue câbe Gaspodz′ u dzen′ skruhì, haj abaronìc′ câbe ìmâ Boga Âkaǔlevaga.

3. Хай пашле табе дапамогу са Сьвятыні, і зь Сіёна хай падмацуе цябе.

Haj pašle tabe dapamogu sa S′vâtynì, ì z′ Sìëna haj padmacue câbe.

4. Хай успомніць усе прынашэньні ахвяраў твае і цэласпаленьне тваё хай зробіць тлустым.

Haj uspomnìc′ use prynašèn′nì ahvâraǔ tvae ì cèlaspalen′ne tvaë haj zrobìc′ tlustym.

5. Няхай дасьць табе, што па сэрцы табе, і ўсе намеры твае няхай выканае.

Nâhaj das′c′ tabe, što pa sèrcy tabe, ì ǔse namery tvae nâhaj vykanae.

6. Мы парадуемся выратаваньню твайму, і ў імя Бога нашага падымем сьцяг. Няхай выканае Гасподзь усе просьбы твае.

My paraduemsâ vyratavan′nû tvajmu, ì ǔ ìmâ Boga našaga padymem s′câg. Nâhaj vykanae Gaspodz′ use pros′by tvae.

7. Сёньня спазнаў я, што Гасподзь ратуе памазанца Свайго; адказвае яму са сьвятых нябёсаў Сваіх магутнасьцю ратавальнай правіцы Сваёй.

Sën′nâ spaznaǔ â, što Gaspodz′ ratue pamazanca Svajgo; adkazvae âmu sa s′vâtyh nâbësaǔ Svaìh magutnas′cû rataval′naj pravìcy Svaëj.

8. Некаторыя калясьніцамі, некаторыя конямі, а мы імем Госпада, Бога нашага, хвалімся:

Nekatoryâ kalâs′nìcamì, nekatoryâ konâmì, a my ìmem Gospada, Boga našaga, hvalìmsâ:

9. яны пахіснуліся, і ўпалі, а мы ўсталі, і стаім проста.

âny pahìsnulìsâ, ì ǔpalì, a my ǔstalì, ì staìm prosta.

10. Госпадзе! уратуй цара, і пачуй нас, калі паклічам.

Gospadze! uratuj cara, ì pačuj nas, kalì paklìčam.

21 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava.

2. Госпадзе! сілаю Тваёю радуецца цар, і з Твайго ратаваньня цешыцца бясконца.

Gospadze! sìlaû Tvaëû raduecca car, ì z Tvajgo ratavan′nâ cešycca bâskonca.

3. Ты даў яму, чаго хацела сэрца ягонае, і просьбы вуснаў ягоных не адкінуў.

Ty daǔ âmu, čago hacela sèrca âgonae, ì pros′by vusnaǔ âgonyh ne adkìnuǔ.

4. Бо сустрэў Ты яго дабраславеньнямі даброці, на галаву яму ўсклаў вянок з чыстага золата.

Bo sustrèǔ Ty âgo dabraslaven′nâmì dabrocì, na galavu âmu ǔsklaǔ vânok z čystaga zolata.

5. Ён прасіў у Цябе жыцьця; Ты даў яму даўгалецьце на векі вечныя.

Ën prasìǔ u Câbe žyc′câ; Ty daǔ âmu daǔgalec′ce na vekì večnyâ.

6. Вялікая слава ягоная ў ратаваньні Тваім; Ты ўсклаў на яго гонар і веліч.

Vâlìkaâ slava âgonaâ ǔ ratavan′nì Tvaìm; Ty ǔsklaǔ na âgo gonar ì velìč.

7. Ты ўсклаў на яго дабраславеньне навечна, разьвесяліў яго радасьцю аблічча Твайго,

Ty ǔsklaǔ na âgo dabraslaven′ne navečna, raz′vesâlìǔ âgo radas′cû ablìčča Tvajgo,

8. бо цар спадзяецца на Госпада, і з даброці Ўсявышняга не пахісьнецца.

bo car spadzâecca na Gospada, ì z dabrocì Ǔsâvyšnâga ne pahìs′necca.

9. Рука Твая знойдзе ўсіх ворагаў Тваіх, правіца Твая знойдзе Тваіх ненавісьнікаў.

Ruka Tvaâ znojdze ǔsìh voragaǔ Tvaìh, pravìca Tvaâ znojdze Tvaìh nenavìs′nìkaǔ.

10. У час гневу Твайго Ты зробіш іх, як печ вогненную;у гневе Сваім Гасподзь іх пагубіць, і паглыне іх вагонь.

U čas gnevu Tvajgo Ty zrobìš ìh, âk peč vognennuû;u gneve Svaìm Gaspodz′ ìh pagubìc′, ì paglyne ìh vagon′.

11. Ты вынішчыш плод іхні - спасярод сыноў чалавечых,

Ty vynìščyš plod ìhnì - spasârod synoǔ čalavečyh,

12. бо яны ўчынілі зло супроць Цябе, змовы склалі, але ня здолелі нічога,

bo âny ǔčynìlì zlo suproc′ Câbe, zmovy sklalì, ale nâ zdolelì nìčoga,

13. Ты іх паставіш пад стрэлы, з лукаў Тваіх пацэліш у твар ім.

Ty ìh pastavìš pad strèly, z lukaǔ Tvaìh pacèlìš u tvar ìm.

14. Узьнясіся, Госпадзе, у сіле Тваёй: мы будзем апяваць і славіць Тваю магутнасьць.

Uz′nâsìsâ, Gospadze, u sìle Tvaëj: my budzem apâvac′ ì slavìc′ Tvaû magutnas′c′.

22 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На золку. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Na zolku. Psal′ma Davìdava.

2. Божа мой! Божа мой! нашто Ты пакінуў мяне? Далёкія словы крыку майго ад ратунку майго.

Boža moj! Boža moj! našto Ty pakìnuǔ mâne? Dalëkìâ slovy kryku majgo ad ratunku majgo.

3. Божа мой! я клічу ўдзень - і Ты не аказваешся, уначы - і няма мне супакаеньня.

Boža moj! â klìču ǔdzen′ - ì Ty ne akazvaešsâ, unačy - ì nâma mne supakaen′nâ.

4. Але Ты, Сьвяты, жывеш сярод пахвалаў Ізраіля.

Ale Ty, S′vâty, žyveš sârod pahvalaǔ Ìzraìlâ.

5. На Цябе спадзяваліся нашы бацькі; спадзяваліся, і Ты вызваляў іх,

Na Câbe spadzâvalìsâ našy bac′kì; spadzâvalìsâ, ì Ty vyzvalâǔ ìh,

6. да Цябе заклікалі яны, і былі ратаваныя; на Цябе спадзяваліся, і ня былі пасаромленыя.

da Câbe zaklìkalì âny, ì bylì ratavanyâ; na Câbe spadzâvalìsâ, ì nâ bylì pasaromlenyâ.

7. А я чарвяк, а не чалавек, зьнявага ў людзей і пагарда ў народзе.

A â čarvâk, a ne čalavek, z′nâvaga ǔ lûdzej ì pagarda ǔ narodze.

8. Усе, хто бачыць мяне, клянуць мяне; кажуць вуснамі, галавою ківаюць:

Use, hto bačyc′ mâne, klânuc′ mâne; kažuc′ vusnamì, galavoû kìvaûc′:

9. "ён спадзяваўся на Госпада; хай вызваліць яго, хай уратуе, калі ён даспадобы Яму".

"ën spadzâvaǔsâ na Gospada; haj vyzvalìc′ âgo, haj uratue, kalì ën daspadoby Âmu".

10. Але Ты вывеў мяне з улоньня матчынага; уклаў у мяне надзею каля грудзей маці маёй.

Ale Ty vyveǔ mâne z ulon′nâ matčynaga; uklaǔ u mâne nadzeû kalâ grudzej macì maëj.

11. Табе я даручаны ад нараджэньня; ад улоньня маці маёй Ты - мой Бог.

Tabe â daručany ad naradžèn′nâ; ad ulon′nâ macì maëj Ty - moj Bog.

12. Не адыходзь ад мяне, бо блізіцца скруха, а памочніка няма.

Ne adyhodz′ ad mâne, bo blìzìcca skruha, a pamočnìka nâma.

13. Многа цялят абступілі мяне, тлустыя Васанскія акружылі мяне;

Mnoga câlât abstupìlì mâne, tlustyâ Vasanskìâ akružylì mâne;

14. разьзявілі пашчу сваю на мяне, як леў, які прагне здабычы і рыкае.

raz′zâvìlì pašču svaû na mâne, âk leǔ, âkì pragne zdabyčy ì rykae.

15. Я разьліўся, нібы вада; усе косткі мае рассыпаліся; сэрца маё, быццам воск, зрабілася, растала ў нутрыне маёй.

Â raz′lìǔsâ, nìby vada; use kostkì mae rassypalìsâ; sèrca maë, byccam vosk, zrabìlasâ, rastala ǔ nutryne maëj.

16. Моц мая высахла, як чарапок; язык мой прыліп да гартані маёй, і Ты зьвёў мяне ў пыл сьмяротны.

Moc maâ vysahla, âk čarapok; âzyk moj prylìp da gartanì maëj, ì Ty z′vëǔ mâne ǔ pyl s′mârotny.

17. Бо сабакі мяне атачылі, хэўра злыдняў мяне абступіла, прабілі рукі мае і ногі мае;

Bo sabakì mâne atačylì, hèǔra zlydnâǔ mâne abstupìla, prabìlì rukì mae ì nogì mae;

18. можна было палічыць усе косткі мае, а яны дзівяцца, робяць зь мяне відовішча,

možna bylo palìčyc′ use kostkì mae, a âny dzìvâcca, robâc′ z′ mâne vìdovìšča,

19. дзеляць рызы мае між сабою; і за адзежу маю кідаюць жэрабя.

dzelâc′ ryzy mae mìž saboû; ì za adzežu maû kìdaûc′ žèrabâ.

20. Але Ты, Госпадзе, не адыходзь ад мяне; сіла мая! пасьпяшайся мне на дапамогу;

Ale Ty, Gospadze, ne adyhodz′ ad mâne; sìla maâ! pas′pâšajsâ mne na dapamogu;

21. душу маю аслані ад меча і ад сабак самотную маю;

dušu maû aslanì ad meča ì ad sabak samotnuû maû;

22. уратуй мяне ад ільвінае пашчы і ад рагоў аднарогаў, пачуўшы, выратуй мяне.

uratuj mâne ad ìl′vìnae paščy ì ad ragoǔ adnarogaǔ, pačuǔšy, vyratuj mâne.

23. Буду абвяшчаць імя Тваё братам маім, славіць буду Цябе на сходзе.

Budu abvâščac′ ìmâ Tvaë bratam maìm, slavìc′ budu Câbe na shodze.

24. Вы, што баіцеся Госпада! Усхвалеце Яго. Увесь род Якаваў! праславі Яго. Хай баіцца Яго ўвесь род Ізраілеў!

Vy, što baìcesâ Gospada! Ushvalece Âgo. Uves′ rod Âkavaǔ! praslavì Âgo. Haj baìcca Âgo ǔves′ rod Ìzraìleǔ!

25. Бо Ён не пагрэбаваў скрухаю спрагненага і не адцураўся яе, і ня ўхіліў ад яго аблічча Свайго, а пачуў яго, калі той паклікаў Яго.

Bo Ën ne pagrèbavaǔ skruhaû spragnenaga ì ne adcuraǔsâ âe, ì nâ ǔhìlìǔ ad âgo ablìčča Svajgo, a pačuǔ âgo, kalì toj paklìkaǔ Âgo.

26. Табе хвала мая на сходзе вялікім; спраўджу свае абяцаньні перад тымі, хто баіцца Яго.

Tabe hvala maâ na shodze vâlìkìm; spraǔdžu svae abâcan′nì perad tymì, hto baìcca Âgo.

27. Хай ядуць бедныя і насычаюцца; хай уславяць Госпада тыя, што шукаюць Яго; хай жывуць сэрцы вашыя векапомна!

Haj âduc′ bednyâ ì nasyčaûcca; haj uslavâc′ Gospada tyâ, što šukaûc′ Âgo; haj žyvuc′ sèrcy vašyâ vekapomna!

28. Схамянуцца і да Госпада вернуцца ўсе канцы зямлі, і схіляцца прад Табою ўсе плямёны язычнікаў,

Shamânucca ì da Gospada vernucca ǔse kancy zâmlì, ì shìlâcca prad Taboû ǔse plâmëny âzyčnìkaǔ,

29. бо Гасподняе ёсьць царства, і Ён - Уладар над народамі.

bo Gaspodnâe ës′c′ carstva, ì Ën - Uladar nad narodamì.

30. Будуць есьці і пакланяцца ўсе сытыя на зямлі; схіляцца прад Ім усе, што сыходзяць у тло і ня могуць захаваць жыцьця свайго.

Buduc′ es′cì ì paklanâcca ǔse sytyâ na zâmlì; shìlâcca prad Ìm use, što syhodzâc′ u tlo ì nâ moguc′ zahavac′ žyc′câ svajgo.

31. І нашчадкі служыцьмуць Яму, і будуць звацца Гасподнімі вечна,

Ì naščadkì služyc′muc′ Âmu, ì buduc′ zvacca Gaspodnìmì večna,

32. прыйдуць і абвяшчацьмуць праўду Ягоную людзям, якія народзяцца, якіх стварыў Гасподзь.

pryjduc′ ì abvâščac′muc′ praǔdu Âgonuû lûdzâm, âkìâ narodzâcca, âkìh stvaryǔ Gaspodz′.

23 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Гасподзь - Пастыр мой; я ніякай нястачы ня мецьму:

Psal′ma Davìdava. Gaspodz′ - Pastyr moj; â nìâkaj nâstačy nâ mec′mu:

2. Ён пасьвіць мяне на пашах зялёных, на ціхія воды водзіць мяне.

Ën pas′vìc′ mâne na pašah zâlënyh, na cìhìâ vody vodzìc′ mâne.

3. Ён душу маю мацуе, кіруе мяне на сьцежкі праўды дзеля імя Свайго.

Ën dušu maû macue, kìrue mâne na s′cežkì praǔdy dzelâ ìmâ Svajgo.

4. Калі я пайду далінай сьмяротнага ценю, не ўбаюся ліха, бо Ты са мною; Тваё жазло і твой посах - яны супакойваюць мяне.

Kalì â pajdu dalìnaj s′mârotnaga cenû, ne ǔbaûsâ lìha, bo Ty sa mnoû; Tvaë žazlo ì tvoj posah - âny supakojvaûc′ mâne.

5. Ты перада мною паставіў трапезу на вачах у маіх ворагаў; намасьціў алеем галаву маю; чара мая перапоўнена.

Ty perada mnoû pastavìǔ trapezu na vačah u maìh voragaǔ; namas′cìǔ aleem galavu maû; čara maâ perapoǔnena.

6. Так, ласка і мілажаль хай будуць са мною ва ўсе дні жыцьця майго, і я буду ў доме Гасподнім многія дні.

Tak, laska ì mìlažal′ haj buduc′ sa mnoû va ǔse dnì žyc′câ majgo, ì â budu ǔ dome Gaspodnìm mnogìâ dnì.

24 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. У першы дзень тыдня. Гасподняя зямля і ўсё, што на ёй, сусьвет і ягоныя жыхары,

Psal′ma Davìdava. U peršy dzen′ tydnâ. Gaspodnââ zâmlâ ì ǔsë, što na ëj, sus′vet ì âgonyâ žyhary,

2. бо Ён заснаваў яе на морах, і на рэках яе ўгрунтаваў.

bo Ën zasnavaǔ âe na morah, ì na rèkah âe ǔgruntavaǔ.

3. Хто падымецца на гару Гасподнюю, альбо хто стане на сьвятым месцы Ягоным?

Hto padymecca na garu Gaspodnûû, al′bo hto stane na s′vâtym mescy Âgonym?

4. Той, у каго рукі невінаватыя і чыстае сэрца, не прысягаў хто душою сваёю напуста і не бажыўся хлусьліва,

Toj, u kago rukì nevìnavatyâ ì čystae sèrca, ne prysâgaǔ hto dušoû svaëû napusta ì ne bažyǔsâ hlus′lìva,

5. той атрымае дабраславеньне ад Госпада і літасьць ад Бога, Збаўцы свайго.

toj atrymae dabraslaven′ne ad Gospada ì lìtas′c′ ad Boga, Zbaǔcy svajgo.

6. Такі род усіх, што шукаюць Яго, шукаюць аблічча Твайго, Божа Якаваў!

Takì rod usìh, što šukaûc′ Âgo, šukaûc′ ablìčča Tvajgo, Boža Âkavaǔ!

7. Падымеце шчыты свае, брамы, і падымецеся, дзьверы вечныя, і ўвойдзе Цар славы!

Padymece ščyty svae, bramy, ì padymecesâ, dz′very večnyâ, ì ǔvojdze Car slavy!

8. Хто гэты Цар славы? - Гасподзь, моцны і дужы, Гасподзь, дужы ў змаганьні.

Hto gèty Car slavy? - Gaspodz′, mocny ì dužy, Gaspodz′, dužy ǔ zmagan′nì.

9. Падымеце шчыты вашыя, брамы, і падымецеся, дзверы вечныя, і ўвойдзе Цар славы!

Padymece ščyty vašyâ, bramy, ì padymecesâ, dzvery večnyâ, ì ǔvojdze Car slavy!

10. Хто гэты Цар славы? - Гасподзь сілаў, Ён - Цар славы.

Hto gèty Car slavy? - Gaspodz′ sìlaǔ, Ën - Car slavy.

25 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Да Цябе, Госпадзе, узношу душу маю.

Psal′ma Davìdava. Da Câbe, Gospadze, uznošu dušu maû.

2. Божа мой! на цябе спадзяюся, хай ня будзе мне сорамна, хай не апануюць мяне мае ворагі.

Boža moj! na câbe spadzâûsâ, haj nâ budze mne soramna, haj ne apanuûc′ mâne mae voragì.

3. Хай ня будзе сораму ўсім, хто на Цябе спадзяецца: хай будзе тым брыдка, хто бяз прычыны беззаконьне ўчыняе.

Haj nâ budze soramu ǔsìm, hto na Câbe spadzâecca: haj budze tym brydka, hto bâz pryčyny bezzakon′ne ǔčynâe.

4. Пакажы мне, Госпадзе, дарогі Твае, наставі мяне на сьцежкі Твае.

Pakažy mne, Gospadze, darogì Tvae, nastavì mâne na s′cežkì Tvae.

5. Накіруй мяне на праўду Тваю, і навучы мяне, бо Ты Бог ратунку майго; на Цябе спадзяюся кожны дзень.

Nakìruj mâne na praǔdu Tvaû, ì navučy mâne, bo Ty Bog ratunku majgo; na Câbe spadzâûsâ kožny dzen′.

6. Успомні шчадроты Твае, Госпадзе, і міласэрнасьць Тваю, бо спрадвеку яны.

Uspomnì ščadroty Tvae, Gospadze, ì mìlasèrnas′c′ Tvaû, bo spradveku âny.

7. Грахоў маладосьці маёй і злачынстваў маіх не ўспамінай; з ласкі Тваёй успомні мяне Ты, Госпадзе, дзеля даброці Тваёй!

Grahoǔ malados′cì maëj ì zlačynstvaǔ maìh ne ǔspamìnaj; z laskì Tvaëj uspomnì mâne Ty, Gospadze, dzelâ dabrocì Tvaëj!

8. Добры і справядлівы Гасподзь; таму настаўляе грэшных на шлях,

Dobry ì spravâdlìvy Gaspodz′; tamu nastaǔlâe grèšnyh na šlâh,

9. вядзе пакорлівых да праўды, і навучае ціхмяных шляхам Сваім.

vâdze pakorlìvyh da praǔdy, ì navučae cìhmânyh šlâham Svaìm.

10. Усе дарогі Гасподнія - міласьць і праўда тым, хто трымаецца запавету Ягонага і адкрыцьця Ягонага.

Use darogì Gaspodnìâ - mìlas′c′ ì praǔda tym, hto trymaecca zapavetu Âgonaga ì adkryc′câ Âgonaga.

11. Дзеля імя Твайго, Госпадзе, даруй мне мой грэх; бо вялікі ён.

Dzelâ ìmâ Tvajgo, Gospadze, daruj mne moj grèh; bo vâlìkì ën.

12. Хто ёсьць чалавек, што баіцца Госпада? Яму пакажа Ён шлях, які трэба абраць.

Hto ës′c′ čalavek, što baìcca Gospada? Âmu pakaža Ën šlâh, âkì trèba abrac′.

13. Душа ягоная жыцьме ў дабры, і род ягоны ўспадкуе зямлю, Салэх

Duša âgonaâ žyc′me ǔ dabry, ì rod âgony ǔspadkue zâmlû, Salèh

14. Тайна Гасподняя тым, што баяцца Яго, і запавет Свой Ён ім адкрывае.

Tajna Gaspodnââ tym, što baâcca Âgo, ì zapavet Svoj Ën ìm adkryvae.

15. Вочы мае заўсёды да Госпада; бо Ён дастае зь сеткі ногі мае.

Vočy mae zaǔsëdy da Gospada; bo Ën dastae z′ setkì nogì mae.

16. Паглядзі на мяне і пашкадуй мяне, бо я адзінокі і прыгнечаны.

Paglâdzì na mâne ì paškaduj mâne, bo â adzìnokì ì prygnečany.

17. Скруха сэрца майго павялічылася; выведзі мяне зь нягодаў маіх,

Skruha sèrca majgo pavâlìčylasâ; vyvedzì mâne z′ nâgodaǔ maìh,

18. падзівіся на пакуты мае і на зьнямогу маю, і даруй усе грахі мае.

padzìvìsâ na pakuty mae ì na z′nâmogu maû, ì daruj use grahì mae.

19. Падзівіся на ворагаў маіх, як іх многа, і якою нянавісьцю ненавідзяць мяне.

Padzìvìsâ na voragaǔ maìh, âk ìh mnoga, ì âkoû nânavìs′cû nenavìdzâc′ mâne.

20. Аслані душу маю, і ўратуй мяне, хай ня будзе мне сораму, што я на Цябе спадзяюся.

Aslanì dušu maû, ì ǔratuj mâne, haj nâ budze mne soramu, što â na Câbe spadzâûsâ.

21. Беззаганнасьць і слушнасьць хай ахаваюць мяне; бо я на Цябе спадзяюся.

Bezzagannas′c′ ì slušnas′c′ haj ahavaûc′ mâne; bo â na Câbe spadzâûsâ.

22. Вызвалі, Божа, Ізраіля ад усіх служкаў ягоных.

Vyzvalì, Boža, Ìzraìlâ ad usìh služkaǔ âgonyh.

26 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Рассудзі мяне, Госпадзе, бо хадзіў я ў беспахібнасьці маёй, і, у надзеі на Госпада не пахіснуся.

Psal′ma Davìdava. Rassudzì mâne, Gospadze, bo hadzìǔ â ǔ bespahìbnas′cì maëj, ì, u nadzeì na Gospada ne pahìsnusâ.

2. Выпрабуй мяне, Госпадзе, растапі мне вантробы і сэрца маё,

Vyprabuj mâne, Gospadze, rastapì mne vantroby ì sèrca maë,

3. бо міласьць Твая перад маімі вачыма, і ў праўдзе Тваёй я хадзіў,

bo mìlas′c′ Tvaâ perad maìmì vačyma, ì ǔ praǔdze Tvaëj â hadzìǔ,

4. не сядзеў я зь людзьмі аблуднымі і з падступнымі не пайду;

ne sâdzeǔ â z′ lûdz′mì abludnymì ì z padstupnymì ne pajdu;

5. я зьненавідзеў зборню зламысьнікаў, і зь бязбожнікамі ня сяду;

â z′nenavìdzeǔ zbornû zlamys′nìkaǔ, ì z′ bâzbožnìkamì nâ sâdu;

6. буду мець у нявіннасьці рукі мае і абыходзіць Твой ахвярнік, Госпадзе,

budu mec′ u nâvìnnas′cì rukì mae ì abyhodzìc′ Tvoj ahvârnìk, Gospadze,

7. каб абвяшчаць Табе голасна славу і пра ўсе цуды Твае расказаць.

kab abvâščac′ Tabe golasna slavu ì pra ǔse cudy Tvae raskazac′.

8. Госпадзе! палюбіў я жытло Твайго дома і месца, дзе слава Твая жыве.

Gospadze! palûbìǔ â žytlo Tvajgo doma ì mesca, dze slava Tvaâ žyve.

9. Не загубі душы мае з грэшнікамі і жыцьця майго з крыважэрнымі,

Ne zagubì dušy mae z grèšnìkamì ì žyc′câ majgo z kryvažèrnymì,

10. у чыіх руках ліхадзейства, і чыя правіца поўная зьдзірства.

u čyìh rukah lìhadzejstva, ì čyâ pravìca poǔnaâ z′dzìrstva.

11. А я хаджу ў сваёй беззаганнасьці; вызвалі мяне, і ўмілажалься зь мяне.

A â hadžu ǔ svaëj bezzagannas′cì; vyzvalì mâne, ì ǔmìlažal′sâ z′ mâne.

12. Нага мая стаіць на роўным; на сходах праслаўлю Госпада.

Naga maâ staìc′ na roǔnym; na shodah praslaǔlû Gospada.

27 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Перад памазаньнем. Гасподзь - сьвятло маё і ратунак мой: каго мне баяцца? Гасподзь - цьвярдыня жыцьця майго: каго мне палохацца?

Psal′ma Davìdava. Perad pamazan′nem. Gaspodz′ - s′vâtlo maë ì ratunak moj: kago mne baâcca? Gaspodz′ - c′vârdynâ žyc′câ majgo: kago mne palohacca?

2. Калі будуць наступаць на мяне зласьліўцы, супастаты і ворагі мае, каб зжэрці цела маё, яны спатыкнуцца самі і ўпадуць.

Kalì buduc′ nastupac′ na mâne zlas′lìǔcy, supastaty ì voragì mae, kab zžèrcì cela maë, âny spatyknucca samì ì ǔpaduc′.

3. Калі выступіць супраць мяне кагорта, не збаіцца сэрца маё; калі на мяне паўстане вайна, і тады спадзявацца буду.

Kalì vystupìc′ suprac′ mâne kagorta, ne zbaìcca sèrca maë; kalì na mâne paǔstane vajna, ì tady spadzâvacca budu.

4. Аднаго я прасіў у Госпада, толькі таго шукаю, каб жыць мне ў доме Гасподнім ва ўсе дні жыцьця майго, сузіраць хараство Гасподняе і наведваць сьвятыню Ягоную;

Adnago â prasìǔ u Gospada, tol′kì tago šukaû, kab žyc′ mne ǔ dome Gaspodnìm va ǔse dnì žyc′câ majgo, suzìrac′ harastvo Gaspodnâe ì navedvac′ s′vâtynû Âgonuû;

5. бо Ён схаваў бы мяне ў Сваёй скініі ў дзень няшчасьця; схаваў бы мяне ў патайным месцы Свайго селішча, узьнёс бы мяне на скалу.

bo Ën shavaǔ by mâne ǔ Svaëj skìnìì ǔ dzen′ nâščas′câ; shavaǔ by mâne ǔ patajnym mescy Svajgo selìšča, uz′nës by mâne na skalu.

6. Тады ўзьнеслася б галава мая над ворагамі наўкола мяне; і прынёс бы я ў Ягонай скініі ахвяры славаслоўя; сьпяваў бы і славіў бы прад Госпадам.

Tady ǔz′neslasâ b galava maâ nad voragamì naǔkola mâne; ì prynës by â ǔ Âgonaj skìnìì ahvâry slavasloǔâ; s′pâvaǔ by ì slavìǔ by prad Gospadam.

7. Пачуй, Госпадзе, голас мой, якім я клічу; зьлітуйся зь мяне і азьвіся мне.

Pačuj, Gospadze, golas moj, âkìm â klìču; z′lìtujsâ z′ mâne ì az′vìsâ mne.

8. Сэрца маё кажа ад Цябе: "шукайце аблічча Майго"; і я буду шукаць аблічча Тваё, Госпадзе.

Sèrca maë kaža ad Câbe: "šukajce ablìčča Majgo"; ì â budu šukac′ ablìčča Tvaë, Gospadze.

9. Не схавай ад мяне аблічча Твайго, не адкінь у гневе раба Твайго. Ты быў мой памочнік; не гані мяне і не пакінь мяне, Божа, Ратаўнік мой!

Ne shavaj ad mâne ablìčča Tvajgo, ne adkìn′ u gneve raba Tvajgo. Ty byǔ moj pamočnìk; ne ganì mâne ì ne pakìn′ mâne, Boža, Rataǔnìk moj!

10. Бо мой бацька і маці мая кінулі мяне; але Гасподзь мяне прыме;

Bo moj bac′ka ì macì maâ kìnulì mâne; ale Gaspodz′ mâne pryme;

11. навучы мяне, Госпадзе, шляху Твайму, і накіруй мяне на сьцежку праўды, дзеля ворагаў маіх;

navučy mâne, Gospadze, šlâhu Tvajmu, ì nakìruj mâne na s′cežku praǔdy, dzelâ voragaǔ maìh;

12. не выдавай мяне сваволі ворагаў маіх; бо паўсталі на мяне сьведкі аблудныя і дыхаюць злосьцю.

ne vydavaj mâne svavolì voragaǔ maìh; bo paǔstalì na mâne s′vedkì abludnyâ ì dyhaûc′ zlos′cû.

13. Але я веру, што ўбачу даброць Гасподнюю на зямлі жывых.

Ale â veru, što ǔbaču dabroc′ Gaspodnûû na zâmlì žyvyh.

14. Май надзею на Госпада, будзь мужны; і хай мацуецца сэрца тваё, май надзею на Госпада.

Maj nadzeû na Gospada, budz′ mužny; ì haj macuecca sèrca tvaë, maj nadzeû na Gospada.

28 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Цябе, Госпадзе, заклікаю: цьвярдыня мая! ня будзь бязмоўны са мною, каб пры маўчаньні Тваім ня стаўся я падобным да тых, што ў магілу сыходзяць.

Psal′ma Davìdava. Câbe, Gospadze, zaklìkaû: c′vârdynâ maâ! nâ budz′ bâzmoǔny sa mnoû, kab pry maǔčan′nì Tvaìm nâ staǔsâ â padobnym da tyh, što ǔ magìlu syhodzâc′.

2. Пачуй голас маленьняў маіх, калі я клічу Цябе, калі падымаю рукі мае да сьвятога храма Твайго.

Pačuj golas malen′nâǔ maìh, kalì â klìču Câbe, kalì padymaû rukì mae da s′vâtoga hrama Tvajgo.

3. Не загубі мяне з грэшнікамі і з тымі, што крыўду ўчыняюць, якія з блізкімі сваімі гавораць пра мір, а ў сэрцы ў іх ліхое.

Ne zagubì mâne z grèšnìkamì ì z tymì, što kryǔdu ǔčynâûc′, âkìâ z blìzkìmì svaìmì gavorac′ pra mìr, a ǔ sèrcy ǔ ìh lìhoe.

4. Аддай ім паводле іхніх дзеяў, паводле ліхіх учынкаў іхніх; паводле дзеяў іхніх рук ім аддай; аддай ім, што заслужылі яны.

Addaj ìm pavodle ìhnìh dzeâǔ, pavodle lìhìh učynkaǔ ìhnìh; pavodle dzeâǔ ìhnìh ruk ìm addaj; addaj ìm, što zaslužylì âny.

5. За тое, што не зважаюць на дзеі Гасподнія і на справы рук Ягоных, Ён іх разбурыць і ня збудуе іх.

Za toe, što ne zvažaûc′ na dzeì Gaspodnìâ ì na spravy ruk Âgonyh, Ën ìh razburyc′ ì nâ zbudue ìh.

6. Дабраславёны Гасподзь, бо Ён пачуў голас маленьняў маіх.

Dabraslavëny Gaspodz′, bo Ën pačuǔ golas malen′nâǔ maìh.

7. Гасподзь - цьвярдыня мая і мой шчыт; на яго спадзявалася сэрца маё; і я праслаўлю Яго песьняй маёю.

Gaspodz′ - c′vârdynâ maâ ì moj ščyt; na âgo spadzâvalasâ sèrca maë; ì â praslaǔlû Âgo pes′nâj maëû.

8. Гасподзь - сіла народу Свайго і ратавальная абарона памазанца Свайго.

Gaspodz′ - sìla narodu Svajgo ì rataval′naâ abarona pamazanca Svajgo.

9. Ратуй Твой народ, і дабраславі Тваю спадчыну; і гадуй іх і ўзвышай іх вечна!

Ratuj Tvoj narod, ì dabraslavì Tvaû spadčynu; ì gaduj ìh ì ǔzvyšaj ìh večna!

29 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Напрыканцы сьвята Кучак. Аддайце Госпаду, сыны Божыя, аддайце Госпаду славу і чту,

Psal′ma Davìdava. Naprykancy s′vâta Kučak. Addajce Gospadu, syny Božyâ, addajce Gospadu slavu ì čtu,

2. аддайце Госпаду славу імя Ягонага; пакланецеся Госпаду ў пышнай сьвятасьці Ягонай.

addajce Gospadu slavu ìmâ Âgonaga; paklanecesâ Gospadu ǔ pyšnaj s′vâtas′cì Âgonaj.

3. Голас Гасподні над водамі, Бог славы загрымеў, Гасподзь над вялікімі водамі.

Golas Gaspodnì nad vodamì, Bog slavy zagrymeǔ, Gaspodz′ nad vâlìkìmì vodamì.

4. Голас Гасподні моцны; голас Гасподні велічны.

Golas Gaspodnì mocny; golas Gaspodnì velìčny.

5. Голас Гасподні ламае кедры; Гасподзь ламае кедры Ліванскія

Golas Gaspodnì lamae kedry; Gaspodz′ lamae kedry Lìvanskìâ

6. і прымушае іх скакаць, як цялят, Ліван і Сірыён - як маладога аднарога.

ì prymušae ìh skakac′, âk câlât, Lìvan ì Sìryën - âk maladoga adnaroga.

7. Голас Гасподні выкрасае полымя вогненнае.

Golas Gaspodnì vykrasae polymâ vognennae.

8. Голас Гасподні трасе пустыню; трасе Гасподзь пустыню Кадэс.

Golas Gaspodnì trase pustynû; trase Gaspodz′ pustynû Kadès.

9. Голас Гасподні прымушае касуль каціцца, і агаляе лясы; і ў храме Ягоным абвяшчае пра славу Ягоную.

Golas Gaspodnì prymušae kasul′ kacìcca, ì agalâe lâsy; ì ǔ hrame Âgonym abvâščae pra slavu Âgonuû.

10. Гасподзь сядзеў над патопам, і сядзецьме Гасподзь царом вечна.

Gaspodz′ sâdzeǔ nad patopam, ì sâdzec′me Gaspodz′ carom večna.

11. Гасподзь дасьць сілу народу Свайму; Гасподзь дабраславіць народ Свой мірам.

Gaspodz′ das′c′ sìlu narodu Svajmu; Gaspodz′ dabraslavìc′ narod Svoj mìram.

30 Кіраўнік

1. Псальма Давідава пры абнаўленьні дома.

Psal′ma Davìdava pry abnaǔlen′nì doma.

2. Услаўлю Цябе, Госпадзе, што Ты падняў мяне і ня даў маім ворагам перамагчы мяне.

Uslaǔlû Câbe, Gospadze, što Ty padnâǔ mâne ì nâ daǔ maìm voragam peramagčy mâne.

3. Госпадзе Божа мой! я паклікаў Цябе, і Ты мяне вылечыў.

Gospadze Boža moj! â paklìkaǔ Câbe, ì Ty mâne vylečyǔ.

4. Госпадзе! Ты вывеў зь пекла душу маю і ажывіў мяне, каб я ня сышоў у магілу.

Gospadze! Ty vyveǔ z′ pekla dušu maû ì ažyvìǔ mâne, kab â nâ syšoǔ u magìlu.

5. Сьпявайце Госпаду, сьвятыя Ягоныя, слаўце памяць сьвятыні Ягонай,

S′pâvajce Gospadu, s′vâtyâ Âgonyâ, slaǔce pamâc′ s′vâtynì Âgonaj,

6. бо на хвіліну гнеў Ягоны, на ўсё жыцьцё ўпадабаньне Ягонае: увечары пачынаецца плач, а на раніцу - радасьць.

bo na hvìlìnu gneǔ Âgony, na ǔsë žyc′cë ǔpadaban′ne Âgonae: uvečary pačynaecca plač, a na ranìcu - radas′c′.

7. І я казаў у дабрадзействе маім: "не пахіснуся вавек".

Ì â kazaǔ u dabradzejstve maìm: "ne pahìsnusâ vavek".

8. Па ўпадабаньні Тваім, Госпадзе,Ты ўмацаваў гару маю; але Ты схаваў аблічча Тваё, і я сумеўся:

Pa ǔpadaban′nì Tvaìm, Gospadze,Ty ǔmacavaǔ garu maû; ale Ty shavaǔ ablìčča Tvaë, ì â sumeǔsâ:

9. Тады Цябе, Госпадзе, я клікаў, і Госпада майго я маліў:

Tady Câbe, Gospadze, â klìkaǔ, ì Gospada majgo â malìǔ:

10. "якая карысьць у крыві маёй, калі я сыду ў магілу? ці ж будзе тло маё Цябе славіць? ці будзе ўзьвяшчаць Тваю праўду?

"âkaâ karys′c′ u kryvì maëj, kalì â sydu ǔ magìlu? cì ž budze tlo maë Câbe slavìc′? cì budze ǔz′vâščac′ Tvaû praǔdu?

11. пачуй, Госпадзе, і памілуй мяне, Госпадзе! будзь мне памочнікам".

pačuj, Gospadze, ì pamìluj mâne, Gospadze! budz′ mne pamočnìkam".

12. І Ты скаргі мае абярнуў у радасьць, вярэту маю зьняў зь мяне і аперазаў мяне весялосьцю,

Ì Ty skargì mae abârnuǔ u radas′c′, vârètu maû z′nâǔ z′ mâne ì aperazaǔ mâne vesâlos′cû,

13. хай славіць Цябе душа мая і хай не змаўкае. Госпадзе Божа мой! буду славіць Цябе вечна.

haj slavìc′ Câbe duša maâ ì haj ne zmaǔkae. Gospadze Boža moj! budu slavìc′ Câbe večna.

31 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava.

2. На Цябе, Госпадзе, надзея мая, хай сораму вавек ня мецьму; па праўдзе Тваёй збаві мяне;

Na Câbe, Gospadze, nadzeâ maâ, haj soramu vavek nâ mec′mu; pa praǔdze Tvaëj zbavì mâne;

3. прыхілі да мяне вуха Тваё, пасьпяшайся збавіць мяне. Будзь мне каменнаю цьвярдыняю, прыстанішчам, каб уратаваць мяне,

pryhìlì da mâne vuha Tvaë, pas′pâšajsâ zbavìc′ mâne. Budz′ mne kamennaû c′vârdynâû, prystanìščam, kab uratavac′ mâne,

4. бо Ты каменная гара мая і агароджа мая; дзеля імя Твайго вядзі мяне і кіруй мною.

bo Ty kamennaâ gara maâ ì agarodža maâ; dzelâ ìmâ Tvajgo vâdzì mâne ì kìruj mnoû.

5. Выведзі мяне зь сеткі, якую тайна раскінулі на мяне; бо Ты цьвярдыня мая.

Vyvedzì mâne z′ setkì, âkuû tajna raskìnulì na mâne; bo Ty c′vârdynâ maâ.

6. У Тваю руку аддаю дух мой; Ты выбаўляў мяне, Госпадзе, Божа праўды.

U Tvaû ruku addaû duh moj; Ty vybaǔlâǔ mâne, Gospadze, Boža praǔdy.

7. Ненавіджу шаноўцаў марных ідалаў; а на Госпада надзея мая.

Nenavìdžu šanoǔcaǔ marnyh ìdalaǔ; a na Gospada nadzeâ maâ.

8. Буду радавацца і весяліцца ў міласьці Тваёй, бо Ты прыгледзеўся да бедства майго, уведаў гора душы маёй,

Budu radavacca ì vesâlìcca ǔ mìlas′cì Tvaëj, bo Ty prygledzeǔsâ da bedstva majgo, uvedaǔ gora dušy maëj,

9. і не перадаў мяне ў рукі ворагаў; паставіў ногі мае на прасторным месцы.

ì ne peradaǔ mâne ǔ rukì voragaǔ; pastavìǔ nogì mae na prastornym mescy.

10. Умілажалься зь мяне, Госпадзе, бо мне цесна; высахла з гора вока маё, душа мая і нутроба мая.

Umìlažal′sâ z′ mâne, Gospadze, bo mne cesna; vysahla z gora voka maë, duša maâ ì nutroba maâ.

11. Вычарпалася ў скрусе жыцьцё маё і леты мае ў стагнотах; зьнемагла ад грахоў маіх сіла мая, і высахлі косткі мае.

Vyčarpalasâ ǔ skruse žyc′cë maë ì lety mae ǔ stagnotah; z′nemagla ad grahoǔ maìh sìla maâ, ì vysahlì kostkì mae.

12. Ад усіх маіх ворагаў стаўся я кляцьбою нават у суседзяў маіх і страшыдлам знаёмым маім; хто бачыць мяне на вуліцы, уцякае.

Ad usìh maìh voragaǔ staǔsâ â klâc′boû navat u susedzâǔ maìh ì strašydlam znaëmym maìm; hto bačyc′ mâne na vulìcy, ucâkae.

13. Я забыты ў сэрцах, як мёртвы; я - як посуд разьбіты,

Â zabyty ǔ sèrcah, âk mërtvy; â - âk posud raz′bìty,

14. бо чую ліхаслоўе многіх; адусюль жудасьць, калі яны змаўляюцца супраць мяне, намышляюць вырваць душу маю.

bo čuû lìhasloǔe mnogìh; adusûl′ žudas′c′, kalì âny zmaǔlâûcca suprac′ mâne, namyšlâûc′ vyrvac′ dušu maû.

15. А я на Цябе, Госпадзе, спадзяюся; я кажу: Ты мой Бог.

A â na Câbe, Gospadze, spadzâûsâ; â kažu: Ty moj Bog.

16. У Тваёй руцэ дні мае; вызваль мяне ад рукі маіх ворагаў і ад тых, што гоняць мяне.

U Tvaëj rucè dnì mae; vyzval′ mâne ad rukì maìh voragaǔ ì ad tyh, što gonâc′ mâne.

17. Пакажы сьветлае аблічча Тваё рабу Твайму; уратуй мяне літасьцю Тваёю.

Pakažy s′vetlae ablìčča Tvaë rabu Tvajmu; uratuj mâne lìtas′cû Tvaëû.

18. Госпадзе! хай ня будзе мне сораму, што я Цябе заклікаю; а бязбожным хай будзе брыдка, хай прападуць у пекле.

Gospadze! haj nâ budze mne soramu, što â Câbe zaklìkaû; a bâzbožnym haj budze brydka, haj prapaduc′ u pekle.

19. Хай зьнямеюць вусны аблудныя, што гідоту гавораць на праведнага з пыхаю і пагардаю.

Haj z′nâmeûc′ vusny abludnyâ, što gìdotu gavorac′ na pravednaga z pyhaû ì pagardaû.

20. Як многа ў Цябе дабротаў, якія Ты прыхаваў тым, што баяцца Цябе, і якія Ты падрыхтаваў тым, што на Цябе спадзяюцца перад сынамі чалавечымі!

Âk mnoga ǔ Câbe dabrotaǔ, âkìâ Ty pryhavaǔ tym, što baâcca Câbe, ì âkìâ Ty padryhtavaǔ tym, što na Câbe spadzâûcca perad synamì čalavečymì!

21. Ты хаваеш іх пад аслонай аблічча Твайго ад людзкіх бунтаў; хаваеш іх у зацішку ад ліхіх языкоў.

Ty havaeš ìh pad aslonaj ablìčča Tvajgo ad lûdzkìh buntaǔ; havaeš ìh u zacìšku ad lìhìh âzykoǔ.

22. Дабраславёны Гасподзь, што ўчыніў мне дзівосны Свой мілажаль ва ўмацаваным горадзе!

Dabraslavëny Gaspodz′, što ǔčynìǔ mne dzìvosny Svoj mìlažal′ va ǔmacavanym goradze!

23. У сумненьні маім я думаў: адхілены я ад вачэй Тваіх; але Ты пачуў голас малітвы маёй, калі я паклікаў Цябе.

U sumnen′nì maìm â dumaǔ: adhìleny â ad vačèj Tvaìh; ale Ty pačuǔ golas malìtvy maëj, kalì â paklìkaǔ Câbe.

24. Любеце Госпада, усе праведнікі Ягоныя; Гасподзь ахоўвае верных, а пагарднікам зь лішкам вяртае.

Lûbece Gospada, use pravednìkì Âgonyâ; Gaspodz′ ahoǔvae vernyh, a pagardnìkam z′ lìškam vârtae.

25. Будзьце мужныя, і хай мацуецца сэрца ваша, усе, хто надзею на Госпада мае!

Budz′ce mužnyâ, ì haj macuecca sèrca vaša, use, hto nadzeû na Gospada mae!

32 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Вучэньне. Дабрашчасны, каму дараваны злачынствы, і чые грахі адшкадаваныя,

Psal′ma Davìdava. Vučèn′ne. Dabraščasny, kamu daravany zlačynstvy, ì čye grahì adškadavanyâ,

2. дабрашчасны той, каму Гасподзь грахоў не залічыць, і ў чыім духу хітрыны няма!

dabraščasny toj, kamu Gaspodz′ grahoǔ ne zalìčyc′, ì ǔ čyìm duhu hìtryny nâma!

3. Калі я маўчаў, састарэлі косткі мае ад штодзённага стогну майго,

Kalì â maǔčaǔ, sastarèlì kostkì mae ad štodzënnaga stognu majgo,

4. бо дзень і ноч нада мною рука Твая цяжкая; зьнікла сьвежасьць мая, як у летнюю сушу.

bo dzen′ ì noč nada mnoû ruka Tvaâ câžkaâ; z′nìkla s′vežas′c′ maâ, âk u letnûû sušu.

5. Але Я адкрыў табе грэх мой і ня ўтоіў беззаконьня майго; я сказаў: "вызнаю Госпаду злачынствы мае"; і Ты зьняў зь мяне віну грэху майго.

Ale Â adkryǔ tabe grèh moj ì nâ ǔtoìǔ bezzakon′nâ majgo; â skazaǔ: "vyznaû Gospadu zlačynstvy mae"; ì Ty z′nâǔ z′ mâne vìnu grèhu majgo.

6. За тое памоліцца Табе кожны праведнік у час адпаведны, і тады разьліва вялікай вады не дастане яго.

Za toe pamolìcca Tabe kožny pravednìk u čas adpavedny, ì tady raz′lìva vâlìkaj vady ne dastane âgo.

7. Ты - маё покрыва; Ты асланяеш мяне ад скрухі, атачаеш мяне радасьцямі збавеньня.

Ty - maë pokryva; Ty aslanâeš mâne ad skruhì, atačaeš mâne radas′câmì zbaven′nâ.

8. "Увяду цябе ў розум, настаўлю цябе на шлях, па якім табе йсьці; буду табой кіраваць, вока Маё над табою".

"Uvâdu câbe ǔ rozum, nastaǔlû câbe na šlâh, pa âkìm tabe js′cì; budu taboj kìravac′, voka Maë nad taboû".

9. "Ня будзьце, як конь, як мул бязглузды, чые храпы цугляць трэба кілзамі і аброцьцю, каб яны Табе ўпакорваліся.

"Nâ budz′ce, âk kon′, âk mul bâzgluzdy, čye hrapy cuglâc′ trèba kìlzamì ì abroc′cû, kab âny Tabe ǔpakorvalìsâ.

10. Шмат смуткаў бязбожнаму; а таго, хто на Госпада мае надзею, атачае міласьць.

Šmat smutkaǔ bâzbožnamu; a tago, hto na Gospada mae nadzeû, atačae mìlas′c′.

11. Весялецеся ў Госпадзе, цешцеся, праведныя; сьпявайце радасна ўсе, у каго шчырае сэрца.

Vesâlecesâ ǔ Gospadze, cešcesâ, pravednyâ; s′pâvajce radasna ǔse, u kago ščyrae sèrca.

33 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Радуйцеся, праведнікі, у Госпадзе: шчырым прыстоіць хваліць!

Psal′ma Davìdava. Radujcesâ, pravednìkì, u Gospadze: ščyrym prystoìc′ hvalìc′!

2. Услаўляйце Госпада арфамі, сьпявайце Яму на дзесяціструннай псалтыры;

Uslaǔlâjce Gospada arfamì, s′pâvajce Âmu na dzesâcìstrunnaj psaltyry;

3. новую песьню сьпявайце Яму; зладжана пойце Яму, з ускліцаньнем,

novuû pes′nû s′pâvajce Âmu; zladžana pojce Âmu, z usklìcan′nem,

4. бо слова Гасподняе - шчырае, і ўсе дзеі Ягоныя правільныя.

bo slova Gaspodnâe - ščyrae, ì ǔse dzeì Âgonyâ pravìl′nyâ.

5. Ён любіць праўду і суд; Гасподняю міласьцю зямля поўніцца.

Ën lûbìc′ praǔdu ì sud; Gaspodnâû mìlas′cû zâmlâ poǔnìcca.

6. Словам Госпада створаны нябёсы, і духам вуснаў Ягоных - усе сілы нябесныя.

Slovam Gospada stvorany nâbësy, ì duham vusnaǔ Âgonyh - use sìly nâbesnyâ.

7. Ён сабраў, быццам груды, марскія воды; бездані склаў у каморах.

Ën sabraǔ, byccam grudy, marskìâ vody; bezdanì sklaǔ u kamorah.

8. Хай баіцца Госпада ўся зямля; хай трымціць прад Ім усё жывое на сьвеце,

Haj baìcca Gospada ǔsâ zâmlâ; haj trymcìc′ prad Ìm usë žyvoe na s′vece,

9. бо сказаў Ён - і сталася; Ён загадаў - і зьявілася.

bo skazaǔ Ën - ì stalasâ; Ën zagadaǔ - ì z′âvìlasâ.

10. Гасподзь разбурае рады язычнікаў; зьнішчае намыслы народаў.

Gaspodz′ razburae rady âzyčnìkaǔ; z′nìščae namysly narodaǔ.

11. А рада Гасподняя вечна стаяцьме; задумы сэрца Ягонага - з роду ў род.

A rada Gaspodnââ večna staâc′me; zadumy sèrca Âgonaga - z rodu ǔ rod.

12. Дабрашчасны народ, у якога Гасподзь ёсьць Бог, - племя, якое Ён выбраў у спадчыну Сабе.

Dabraščasny narod, u âkoga Gaspodz′ ës′c′ Bog, - plemâ, âkoe Ën vybraǔ u spadčynu Sabe.

13. Гасподзь паглядае зь нябёсаў, бачыць усіх сыноў чалавечых;

Gaspodz′ paglâdae z′ nâbësaǔ, bačyc′ usìh synoǔ čalavečyh;

14. з трона Свайго Ён пазірае на ўсіх, што жывуць на зямлі:

z trona Svajgo Ën pazìrae na ǔsìh, što žyvuc′ na zâmlì:

15. Ён стварыў сэрцы ўсіх іх, і ўважае ўсім іхнім дзеям.

Ën stvaryǔ sèrcy ǔsìh ìh, ì ǔvažae ǔsìm ìhnìm dzeâm.

16. Цар не ўратуецца мноствам войска; не ўбароніць волата вялікая сіла.

Car ne ǔratuecca mnostvam vojska; ne ǔbaronìc′ volata vâlìkaâ sìla.

17. Ненадзейны конь для ратаваньня, ня вызваліць сілай вялікай сваёю.

Nenadzejny kon′ dlâ ratavan′nâ, nâ vyzvalìc′ sìlaj vâlìkaj svaëû.

18. Вось, вока Гасподняе над тымі, хто баіцца Яго, і хто спадзяецца на літасьць Ягоную,

Vos′, voka Gaspodnâe nad tymì, hto baìcca Âgo, ì hto spadzâecca na lìtas′c′ Âgonuû,

19. што Ён душу іхнюю ўратуе ад сьмерці і ў час галодны накорміць іх.

što Ën dušu ìhnûû ǔratue ad s′mercì ì ǔ čas galodny nakormìc′ ìh.

20. Душа наша мае надзею на Госпада: Ён дапамога наша;

Duša naša mae nadzeû na Gospada: Ën dapamoga naša;

21. Ім радуецца сэрца наша, бо на сьвятое імя Ягонае мы спадзяваліся.

Ìm raduecca sèrca naša, bo na s′vâtoe ìmâ Âgonae my spadzâvalìsâ.

22. Хай будзе ласка Твая, Госпадзе, з намі, мы так на Цябе надзею ўскладаем.

Haj budze laska Tvaâ, Gospadze, z namì, my tak na Câbe nadzeû ǔskladaem.

34 Кіраўнік

1. Псальма Давіда, калі ён удаваў зь сябе вар'ята перад Авімэлэхам і быў ад яго выгнаны, і пайшоў.

Psal′ma Davìda, kalì ën udavaǔ z′ sâbe var'âta perad Avìmèlèham ì byǔ ad âgo vygnany, ì pajšoǔ.

2. Дабраслаўляю Госпада ва ўсякую пору; хвала Яму няспынная ў вуснах маіх.

Dabraslaǔlâû Gospada va ǔsâkuû poru; hvala Âmu nâspynnaâ ǔ vusnah maìh.

3. Госпадам будзе хваліцца душа мая; пачуюць пакорныя і ўзьвяселяцца.

Gospadam budze hvalìcca duša maâ; pačuûc′ pakornyâ ì ǔz′vâselâcca.

4. Вялічайце Госпада са мною, і ўзносьма імя Ягонае разам.

Vâlìčajce Gospada sa mnoû, ì ǔznos′ma ìmâ Âgonae razam.

5. Я шукаў Госпада, і Ён пачуў мяне і ад усякіх небясьпекаў маіх вызваліў мяне.

Â šukaǔ Gospada, ì Ën pačuǔ mâne ì ad usâkìh nebâs′pekaǔ maìh vyzvalìǔ mâne.

6. Хто прыглядваўся да Яго, тыя прасьвятліліся, і твары іхнія ня зьведаюць сораму.

Hto pryglâdvaǔsâ da Âgo, tyâ pras′vâtlìlìsâ, ì tvary ìhnìâ nâ z′vedaûc′ soramu.

7. Вось убогі паклікаў, - і Гасподзь пачуў і ўратаваў яго ад усіх ягоных бедаў.

Vos′ ubogì paklìkaǔ, - ì Gaspodz′ pačuǔ ì ǔratavaǔ âgo ad usìh âgonyh bedaǔ.

8. Гасподні анёл паўстае вакол тых, хто баіцца Яго, - і іх вызваляе.

Gaspodnì anël paǔstae vakol tyh, hto baìcca Âgo, - ì ìh vyzvalâe.

9. Паспытайце і ўбачыце, які добры Гасподзь! Дабрашчасны той чалавек, што на яго спадзяецца!

Paspytajce ì ǔbačyce, âkì dobry Gaspodz′! Dabraščasny toj čalavek, što na âgo spadzâecca!

10. Бойцеся Госпада, усе сьвятыя Ягоныя; бо ня маюць нястачы тыя, што баяцца Яго.

Bojcesâ Gospada, use s′vâtyâ Âgonyâ; bo nâ maûc′ nâstačy tyâ, što baâcca Âgo.

11. Ільвяняты церпяць нягоды і голад, а богашукальнікі ня церпяць нястачы ні ў якім дабры.

Ìl′vânâty cerpâc′ nâgody ì golad, a bogašukal′nìkì nâ cerpâc′ nâstačy nì ǔ âkìm dabry.

12. Прыйдзеце, дзеці, паслухайце мяне: страху Гасподняму вас навучу.

Pryjdzece, dzecì, pasluhajce mâne: strahu Gaspodnâmu vas navuču.

13. Ці хоча чалавек жыць і ці любіць дабрадзенства, каб бачыць дабро?

Cì hoča čalavek žyc′ ì cì lûbìc′ dabradzenstva, kab bačyc′ dabro?

14. Трымай язык свой ад злога і вусны свае ад падступных словаў.

Trymaj âzyk svoj ad zloga ì vusny svae ad padstupnyh slovaǔ.

15. Ухіляйся ад ліха і рабі дабро; шукай міру і йдзі за ім.

Uhìlâjsâ ad lìha ì rabì dabro; šukaj mìru ì jdzì za ìm.

16. Вочы Гасподнія - на праведных, і вушы Ягоныя - на скаргу іхнюю.

Vočy Gaspodnìâ - na pravednyh, ì vušy Âgonyâ - na skargu ìhnûû.

17. А аблічча Гасподняе - супроць тых, што робяць ліхое, каб зьвесьці зь зямлі памяць пра іх.

A ablìčča Gaspodnâe - suproc′ tyh, što robâc′ lìhoe, kab z′ves′cì z′ zâmlì pamâc′ pra ìh.

18. Клічуць, і Гасподзь чуе, і ад усіх уціскаў іх вызваляе.

Klìčuc′, ì Gaspodz′ čue, ì ad usìh ucìskaǔ ìh vyzvalâe.

19. Блізкі Гасподзь да тых, у каго зламанае сэрца, і пакорлівых духам - уратуе.

Blìzkì Gaspodz′ da tyh, u kago zlamanae sèrca, ì pakorlìvyh duham - uratue.

20. Многа турботаў у праведніка, і ад усіх іх Гасподзь вызваляе.

Mnoga turbotaǔ u pravednìka, ì ad usìh ìh Gaspodz′ vyzvalâe.

21. Ён хавае ўсе косткі ягоныя; і ніводная не паламаецца!

Ën havae ǔse kostkì âgonyâ; ì nìvodnaâ ne palamaecca!

22. Зло заб'е грэшніка, і ненавісьнікі праведнасьці загінуць.

Zlo zab'e grèšnìka, ì nenavìs′nìkì pravednas′cì zagìnuc′.

23. Гасподзь вызваліць душу рабоў Сваіх, і не загіне ніхто, хто на Яго спадзяецца.

Gaspodz′ vyzvalìc′ dušu raboǔ Svaìh, ì ne zagìne nìhto, hto na Âgo spadzâecca.

35 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Заступіся, Госпадзе, перад тымі, хто судзіцца са мною, зваюй тых, хто ваюе мяне;

Psal′ma Davìdava. Zastupìsâ, Gospadze, perad tymì, hto sudzìcca sa mnoû, zvaûj tyh, hto vaûe mâne;

2. вазьмі шчыт і латы, і ўстань на дапамогу мне;

vaz′mì ščyt ì laty, ì ǔstan′ na dapamogu mne;

3. агалі меч, і заступі дарогу тым, што гоняць мяне; скажы душы маёй: Я - ратунак твой!

agalì meč, ì zastupì darogu tym, što gonâc′ mâne; skažy dušy maëj: Â - ratunak tvoj!

4. Хай пасаромяцца і паганьбуюцца тыя, хто цікуе душу маю, хай адступяцца і пакрыюцца ганьбаю тыя, хто шкоду мне намышляе;

Haj pasaromâcca ì pagan′buûcca tyâ, hto cìkue dušu maû, haj adstupâcca ì pakryûcca gan′baû tyâ, hto škodu mne namyšlâe;

5. хай будуць яны, як пыл на ветры, і анёл Гасподні хай праганяе іх.

haj buduc′ âny, âk pyl na vetry, ì anël Gaspodnì haj praganâe ìh.

6. Хай будзе шлях іхні цёмны і коўзкі, і анёл Гасподні няхай гоніць іх,

Haj budze šlâh ìhnì cëmny ì koǔzkì, ì anël Gaspodnì nâhaj gonìc′ ìh,

7. бо яны бязь віны схавалі мне яму - сетку сваю; выкапалі яе на бязьвінную душу маю!

bo âny bâz′ vìny shavalì mne âmu - setku svaû; vykapalì âe na bâz′vìnnuû dušu maû!

8. Хай спадзе на яго пагібель нянаджаная, і сетка ягоная, якую ён схаваў на мяне, хай яго самога і ўловіць; хай у яе і ўпадзе на пропадзь сваю.

Haj spadze na âgo pagìbel′ nânadžanaâ, ì setka âgonaâ, âkuû ën shavaǔ na mâne, haj âgo samoga ì ǔlovìc′; haj u âe ì ǔpadze na propadz′ svaû.

9. А душа мая зарадуецца ў Госпадзе; усьцешыцца збавеньнем ад Яго.

A duša maâ zaraduecca ǔ Gospadze; us′cešycca zbaven′nem ad Âgo.

10. Усе косткі мае скажуць: "Госпадзе! хто да Цябе падобны? Ты ратуеш слабога ад дужага, беднага і ўбогага ад зьдзірцы ягонага?"

Use kostkì mae skažuc′: "Gospadze! hto da Câbe padobny? Ty ratueš slaboga ad dužaga, bednaga ì ǔbogaga ad z′dzìrcy âgonaga?"

11. Паўсталі на мяне сьведкі няправедныя: чаго я ня ведаю, - выпытваюць у мяне;

Paǔstalì na mâne s′vedkì nâpravednyâ: čago â nâ vedaû, - vypytvaûc′ u mâne;

12. плацяць мне злом за дабро, сіроцтвам душы маёй.

placâc′ mne zlom za dabro, sìroctvam dušy maëj.

13. А як былі хварэлі яны, я апранаўся ў вярэту, душу маю таміў пастом, і малітва мая вярталася ў нетру маю.

A âk bylì hvarèlì âny, â apranaǔsâ ǔ vârètu, dušu maû tamìǔ pastom, ì malìtva maâ vârtalasâ ǔ netru maû.

14. Я рабіў, быццам сябру, як брату майму; я хадзіў смутны, панурыўшы голаў, як бы аплакваючы маці.

Â rabìǔ, byccam sâbru, âk bratu majmu; â hadzìǔ smutny, panuryǔšy golaǔ, âk by aplakvaûčy macì.

15. А калі я спатыкаўся, яны радаваліся і зьбіраліся; зьбіраліся агуднікі супроць мяне, ня ведаю завошта, ганілі мяне, і не пераставалі;

A kalì â spatykaǔsâ, âny radavalìsâ ì z′bìralìsâ; z′bìralìsâ agudnìkì suproc′ mâne, nâ vedaû zavošta, ganìlì mâne, ì ne perastavalì;

16. з крывадушнымі пакепнікамі скрыгаталі на мяне зубамі сваімі.

z kryvadušnymì pakepnìkamì skrygatalì na mâne zubamì svaìmì.

17. Госпадзе! ці доўга будзеш глядзець на гэта? Адвядзі душу маю ад злачынстваў іхніх, ад ільвоў - самотную душу маю!

Gospadze! cì doǔga budzeš glâdzec′ na gèta? Advâdzì dušu maû ad zlačynstvaǔ ìhnìh, ad ìl′voǔ - samotnuû dušu maû!

18. Я праслаўлю Цябе на сходзе вялікім, сярод процьмы народу ўсхвалю Цябе,

Â praslaǔlû Câbe na shodze vâlìkìm, sârod proc′my narodu ǔshvalû Câbe,

19. каб не збыткавалі зь мяне тыя, што ваявалі супроць мяне несправядліва, і не перамігваліся вачыма тыя, што ненавідзяць мяне бязьвіннага;

kab ne zbytkavalì z′ mâne tyâ, što vaâvalì suproc′ mâne nespravâdlìva, ì ne peramìgvalìsâ vačyma tyâ, što nenavìdzâc′ mâne bâz′vìnnaga;

20. бо не за мір прамаўляюць яны, а супроць мірных на землях плятуць аблудныя намыслы;

bo ne za mìr pramaǔlâûc′ âny, a suproc′ mìrnyh na zemlâh plâtuc′ abludnyâ namysly;

21. разьзьяўляюць на мяне вусны свае; кажуць: "добра! добра! бачыла наша вока".

raz′z′âǔlâûc′ na mâne vusny svae; kažuc′: "dobra! dobra! bačyla naša voka".

22. Ты бачыў, Госпадзе, не змаўчы; Госпадзе! не аддаляйся ад мяне.

Ty bačyǔ, Gospadze, ne zmaǔčy; Gospadze! ne addalâjsâ ad mâne.

23. Устань, прачніся на суд мой, на цяжбіну маю, Божа мой і Госпадзе мой!

Ustan′, pračnìsâ na sud moj, na câžbìnu maû, Boža moj ì Gospadze moj!

24. Судзі мяне па праўдзе Тваёй, Госпадзе, Божа мой, і хай ня радуюцца яны празь мяне;

Sudzì mâne pa praǔdze Tvaëj, Gospadze, Boža moj, ì haj nâ raduûcca âny praz′ mâne;

25. хай ня кажуць у сэрцы сваім: "добра! добра!, нам да душы!" Хай ня кажуць: "мы праглынулі яго".

haj nâ kažuc′ u sèrcy svaìm: "dobra! dobra!, nam da dušy!" Haj nâ kažuc′: "my praglynulì âgo".

26. Няхай пасаромяцца і паганьбуюцца ўсе, хто радуецца зь няшчасьця майго; хай убяруцца ў сорам і ганьбу, хай фанабэрацца над мною.

Nâhaj pasaromâcca ì pagan′buûcca ǔse, hto raduecca z′ nâščas′câ majgo; haj ubârucca ǔ soram ì gan′bu, haj fanabèracca nad mnoû.

27. Няхай радуюцца і весяляцца, хто маёй слушнасьці прагне, і няхай кажуць заўсёды: "хай праславіцца Гасподзь, Які зычыць міру рабу Свайму!"

Nâhaj raduûcca ì vesâlâcca, hto maëj slušnas′cì pragne, ì nâhaj kažuc′ zaǔsëdy: "haj praslavìcca Gaspodz′, Âkì zyčyc′ mìru rabu Svajmu!"

28. І язык мой будзе абвяшчаць Тваю праўду і хвалу Табе дзень у дзень.

Ì âzyk moj budze abvâščac′ Tvaû praǔdu ì hvalu Tabe dzen′ u dzen′.

36 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Раба Гасподняга Давіда.

Kìroǔcu horu. Raba Gaspodnâga Davìda.

2. Грэшнасьць бязбожніка гаворыць у сэрцы маім: няма страху Божага перад вачыма ягонымі,

Grèšnas′c′ bâzbožnìka gavoryc′ u sèrcy maìm: nâma strahu Božaga perad vačyma âgonymì,

3. бо ягоныя вочы лісьлівяць яму, быццам шукаюць віну, каб зьненавідзець яе;

bo âgonyâ vočy lìs′lìvâc′ âmu, byccam šukaûc′ vìnu, kab z′nenavìdzec′ âe;

4. словы з вуснаў ягоных - няпраўда і хітрына; ня хоча ён быць мудрым, каб рабіць дабро.

slovy z vusnaǔ âgonyh - nâpraǔda ì hìtryna; nâ hoča ën byc′ mudrym, kab rabìc′ dabro.

5. Несправядлівасьць намышляе ён на пасьцелі сваёй, на благі становіцца шлях, ня грэбуе злом.

Nespravâdlìvas′c′ namyšlâe ën na pas′celì svaëj, na blagì stanovìcca šlâh, nâ grèbue zlom.

6. Госпадзе! ласка Твая да нябёсаў, праўда Твая пад хмары!

Gospadze! laska Tvaâ da nâbësaǔ, praǔda Tvaâ pad hmary!

7. Праўда Твая - як горы Божыя, і суды Твае - бездань вялікая! Людзей і быдла захоўваеш Ты, Госпадзе!

Praǔda Tvaâ - âk gory Božyâ, ì sudy Tvae - bezdan′ vâlìkaâ! Lûdzej ì bydla zahoǔvaeš Ty, Gospadze!

8. Якая каштоўная ласка Твая, Божа! Сынам чалавечым у цені крылаў Тваіх спакойна;

Âkaâ kaštoǔnaâ laska Tvaâ, Boža! Synam čalavečym u cenì krylaǔ Tvaìh spakojna;

9. наядаюцца сытасьцю дома Твайго, і з плыні слодычаў Тваіх Ты выпойваеш іх,

naâdaûcca sytas′cû doma Tvajgo, ì z plynì slodyčaǔ Tvaìh Ty vypojvaeš ìh,

10. бо ў Табе крыніца жыцьця; у сьвятле Тваім мы бачым сьвятло.

bo ǔ Tabe krynìca žyc′câ; u s′vâtle Tvaìm my bačym s′vâtlo.

11. Пашыры ласку Тваю на тых, што Цябе ведаюць, і праўду Тваю на людзей, шчырых сэрцам,

Pašyry lasku Tvaû na tyh, što Câbe vedaûc′, ì praǔdu Tvaû na lûdzej, ščyryh sèrcam,

12. хай не наступіць на мяне нага гардзеі, і рука грэшніка хай не прагоніць мяне.

haj ne nastupìc′ na mâne naga gardzeì, ì ruka grèšnìka haj ne pragonìc′ mâne.

13. Там упалі беззаконьнікі, скінутыя, і ня могуць устаць.

Tam upalì bezzakon′nìkì, skìnutyâ, ì nâ moguc′ ustac′.

37 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Ня гневайся на злачынцаў, не зайздросьці несправядлівым,

Psal′ma Davìdava. Nâ gnevajsâ na zlačyncaǔ, ne zajzdros′cì nespravâdlìvym,

2. бо яны, як трава, неўзабаве скошаны будуць, і як былінка зялёная, завянуць.

bo âny, âk trava, neǔzabave skošany buduc′, ì âk bylìnka zâlënaâ, zavânuc′.

3. Спадзявайся на Госпада і рабі дабро; жыві на зямлі і праўды трымайся.

Spadzâvajsâ na Gospada ì rabì dabro; žyvì na zâmlì ì praǔdy trymajsâ.

4. Суцяшайся Госпадам, і Ён спраўдзіць жаданьні сэрца твайго.

Sucâšajsâ Gospadam, ì Ën spraǔdzìc′ žadan′nì sèrca tvajgo.

5. Госпаду перадай дарогу тваю, і на яго спадзявайся, і Ён зробіць,

Gospadu peradaj darogu tvaû, ì na âgo spadzâvajsâ, ì Ën zrobìc′,

6. і выведзе, як сьвятло, праўду тваю, і справядлівасьць тваю, як полудзень.

ì vyvedze, âk s′vâtlo, praǔdu tvaû, ì spravâdlìvas′c′ tvaû, âk poludzen′.

7. Скарыся Госпаду і на Яго спадзявайся. Не зайздросьці таму, каму шчасьціць у дарозе ягонай, чалавеку хітрамыснаму.

Skarysâ Gospadu ì na Âgo spadzâvajsâ. Ne zajzdros′cì tamu, kamu ščas′cìc′ u daroze âgonaj, čalaveku hìtramysnamu.

8. Перастань гневацца і пакінь запальчывасьць; ня імкніся рабіць благое,

Perastan′ gnevacca ì pakìn′ zapal′čyvas′c′; nâ ìmknìsâ rabìc′ blagoe,

9. бо хто робіць благое, будзе зьнішчаны, а хто спадзяецца на Госпада, зямлю ўспадкуе.

bo hto robìc′ blagoe, budze z′nìščany, a hto spadzâecca na Gospada, zâmlû ǔspadkue.

10. Яшчэ трохі, і злачынца ня стане; паглядзіш на месца ягонае, і няма яго.

Âščè trohì, ì zlačynca nâ stane; paglâdzìš na mesca âgonae, ì nâma âgo.

11. А пакорныя зямлю ўспадкуюць, і ўраскошуюцца спакоем вялікім.

A pakornyâ zâmlû ǔspadkuûc′, ì ǔraskošuûcca spakoem vâlìkìm.

12. Бязбожны зло намышляе супроць праведніка і скрыгоча на яго зубамі сваімі;

Bâzbožny zlo namyšlâe suproc′ pravednìka ì skrygoča na âgo zubamì svaìmì;

13. а Гасподзь пасьміхаецца зь яго; бо бачыць, што прыходзіць дзень ягоны.

a Gaspodz′ pas′mìhaecca z′ âgo; bo bačyc′, što pryhodzìc′ dzen′ âgony.

14. Бязбожныя вымаюць меч і напінаюць лук свой, каб паваліць беднага і ўбогага, каб зваліць тых, у каго дарога простая:

Bâzbožnyâ vymaûc′ meč ì napìnaûc′ luk svoj, kab pavalìc′ bednaga ì ǔbogaga, kab zvalìc′ tyh, u kago daroga prostaâ:

15. меч іхні ўвойдзе ў іхняе сэрца, і лукі іхнія паламаюцца.

meč ìhnì ǔvojdze ǔ ìhnâe sèrca, ì lukì ìhnìâ palamaûcca.

16. Лепш - малое ў праведніка, чым багацьце - у многіх бязбожнікаў,

Lepš - maloe ǔ pravednìka, čym bagac′ce - u mnogìh bâzbožnìkaǔ,

17. бо зламаюцца плечы ў бязбожных, а праведных сіліць Гасподзь!

bo zlamaûcca plečy ǔ bâzbožnyh, a pravednyh sìlìc′ Gaspodz′!

18. Гасподзь ведае дні беззаганных і дастатак іхні застаецца навечна.

Gaspodz′ vedae dnì bezzagannyh ì dastatak ìhnì zastaecca navečna.

19. Ня будуць яны пасаромлены ў люты час, і ў дні голаду сытыя будуць;

Nâ buduc′ âny pasaromleny ǔ lûty čas, ì ǔ dnì goladu sytyâ buduc′;

20. а бязбожныя загінуць, і ворагі Гасподнія, як авечы лой, зьнікнуць, у дыме зьнікнуць.

a bâzbožnyâ zagìnuc′, ì voragì Gaspodnìâ, âk avečy loj, z′nìknuc′, u dyme z′nìknuc′.

21. Пазычае бязбожны - і не аддае, а праведны ўмілажальваецца і дае,

Pazyčae bâzbožny - ì ne addae, a pravedny ǔmìlažal′vaecca ì dae,

22. бо ўміласлаўленыя Ім - зямлю ўспадкуюць, а праклятыя Ім - будуць вынішчаны.

bo ǔmìlaslaǔlenyâ Ìm - zâmlû ǔspadkuûc′, a praklâtyâ Ìm - buduc′ vynìščany.

23. Ад Госпада крокі чалавека пабожнага ставяцца моцна, і Ён дабраволіць дарозе ягонай:

Ad Gospada krokì čalaveka pabožnaga stavâcca mocna, ì Ën dabravolìc′ daroze âgonaj:

24. калі ён будзе падаць, не ўпадзе, бо Гасподзь падтрымлівае яго за руку.

kalì ën budze padac′, ne ǔpadze, bo Gaspodz′ padtrymlìvae âgo za ruku.

25. Я быў малады і састарыўся, а ня бачыў праведніка пакінутага, і нашчадкаў яго, каб хлеба прасілі:

Â byǔ malady ì sastaryǔsâ, a nâ bačyǔ pravednìka pakìnutaga, ì naščadkaǔ âgo, kab hleba prasìlì:

26. ён кожны дзень шкадуе і пазычае, і нашчадкам ягоным - дабраславеньне будзе.

ën kožny dzen′ škadue ì pazyčae, ì naščadkam âgonym - dabraslaven′ne budze.

27. Ухіляйся ад благога, і рабі дабро, і жыць будзеш вечна:

Uhìlâjsâ ad blagoga, ì rabì dabro, ì žyc′ budzeš večna:

28. бо і Гасподзь любіць праўду, і не пакідае богабаязных Сваіх; навек ацалёныя будуць яны; а насеньне бязбожных вынішчыцца.

bo ì Gaspodz′ lûbìc′ praǔdu, ì ne pakìdae bogabaâznyh Svaìh; navek acalënyâ buduc′ âny; a nasen′ne bâzbožnyh vynìščycca.

29. Праведныя ўспадкуюць зямлю, і будуць жыць на ёй вечна.

Pravednyâ ǔspadkuûc′ zâmlû, ì buduc′ žyc′ na ëj večna.

30. Вусны праведніка мудрасьць маўляюць, і язык ягоны вымаўляе праўду.

Vusny pravednìka mudras′c′ maǔlâûc′, ì âzyk âgony vymaǔlâe praǔdu.

31. Закон Божы ў сэрцы ў яго; не пахіснуцца ногі ягоныя.

Zakon Božy ǔ sèrcy ǔ âgo; ne pahìsnucca nogì âgonyâ.

32. Бязбожны падглядвае праведніка і спрабуе забіць яго;

Bâzbožny padglâdvae pravednìka ì sprabue zabìc′ âgo;

33. але Гасподзь не аддасьць яго ў рукі ягоныя, і ня дасьць зьвінаваціць яго, калі яго будуць судзіць.

ale Gaspodz′ ne addas′c′ âgo ǔ rukì âgonyâ, ì nâ das′c′ z′vìnavacìc′ âgo, kalì âgo buduc′ sudzìc′.

34. Спадзявайся на Госпада, і трымайся дарогі Ягонай: і Ён падыме цябе, каб ты зямлю ўспадкаваў; і калі будуць зьнішчаць бязбожных, ты ўбачыш.

Spadzâvajsâ na Gospada, ì trymajsâ darogì Âgonaj: ì Ën padyme câbe, kab ty zâmlû ǔspadkavaǔ; ì kalì buduc′ z′nìščac′ bâzbožnyh, ty ǔbačyš.

35. Бачыў я бязбожніка грознага, які разгаліноўваўся, нібы самарослае расахатае дрэва;

Bačyǔ â bâzbožnìka groznaga, âkì razgalìnoǔvaǔsâ, nìby samaroslae rasahatae drèva;

36. але ён прайшоў, і вось, няма яго; шукаю яго і не знаходжу.

ale ën prajšoǔ, ì vos′, nâma âgo; šukaû âgo ì ne znahodžu.

37. Назірай за беспахібным і дзівіся на праведнага; бо чалавеку міралюбнаму - будучыня;

Nazìraj za bespahìbnym ì dzìvìsâ na pravednaga; bo čalaveku mìralûbnamu - budučynâ;

38. а беззаконьнікі ўсе вынішчацца; будучыня беззаконьнікаў зьнікне.

a bezzakon′nìkì ǔse vynìščacca; budučynâ bezzakon′nìkaǔ z′nìkne.

39. Ад Госпада выратаваньне праведнікам, Ён - абарона ім у часіны жальбы:

Ad Gospada vyratavan′ne pravednìkam, Ën - abarona ìm u časìny žal′by:

40. і дапаможа ім Гасподзь і вызваліць іх; выбавіць іх ад бязбожных і ўратуе іх, бо яны на Яго надзею кладуць.

ì dapamoža ìm Gaspodz′ ì vyzvalìc′ ìh; vybavìc′ ìh ad bâzbožnyh ì ǔratue ìh, bo âny na Âgo nadzeû kladuc′.

38 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. На ўспамін пра суботу.

Psal′ma Davìdava. Na ǔspamìn pra subotu.

2. Госпадзе! ня выкрывай мяне ў гневе Тваім, і не карай мяне ў гневе Тваім,

Gospadze! nâ vykryvaj mâne ǔ gneve Tvaìm, ì ne karaj mâne ǔ gneve Tvaìm,

3. бо стрэлы Твае ўпіліся ў мяне і рука Твая мяне ацяжае.

bo strèly Tvae ǔpìlìsâ ǔ mâne ì ruka Tvaâ mâne acâžae.

4. Няма цэлага месца на целе маім ад гневу Твайго; няма спакою ў костках маіх ад грахоў маіх.

Nâma cèlaga mesca na cele maìm ad gnevu Tvajgo; nâma spakoû ǔ kostkah maìh ad grahoǔ maìh.

5. бо злачынствы мае вышэй галавы, як вялікі цяжар, зьнясілілі мяне,

bo zlačynstvy mae vyšèj galavy, âk vâlìkì câžar, z′nâsìlìlì mâne,

6. сьмярдзяць, гнаяцца раны мае ад безгалоўя майго.

s′mârdzâc′, gnaâcca rany mae ad bezgaloǔâ majgo.

7. Я сагнуты і панураны ўвесь, цэлы дзень бядуючы хаджу;

Â sagnuty ì panurany ǔves′, cèly dzen′ bâduûčy hadžu;

8. бо сьцёгны мае паліць вагонь, і няма цэлага месца ў целе маім.

bo s′cëgny mae palìc′ vagon′, ì nâma cèlaga mesca ǔ cele maìm.

9. Я змогся і зьнясіліўся цяжка; крычу ад пакуты сэрца майго.

Â zmogsâ ì z′nâsìlìǔsâ câžka; kryču ad pakuty sèrca majgo.

10. Госпадзе! прад Табою ўсе жаданьні мае, і ўздыханьне маё ад Цябе не схаванае.

Gospadze! prad Taboû ǔse žadan′nì mae, ì ǔzdyhan′ne maë ad Câbe ne shavanae.

11. Сэрца маё трымціць; пакінула мяне сіла мая, і сьвятло вачэй маіх - і таго няма ў мяне.

Sèrca maë trymcìc′; pakìnula mâne sìla maâ, ì s′vâtlo vačèj maìh - ì tago nâma ǔ mâne.

12. Сябры мае і прыяцелі адступіліся ад няшчасьця майго, і блізкія мае далёка стаяць.

Sâbry mae ì pryâcelì adstupìlìsâ ad nâščas′câ majgo, ì blìzkìâ mae dalëka staâc′.

13. Цянёты паставілі тыя, хто пільнуе душу маю, і хто прагне мне ліха, пра пагібель маю гавораць, і намышляюць штодзень мне благое;

Cânëty pastavìlì tyâ, hto pìl′nue dušu maû, ì hto pragne mne lìha, pra pagìbel′ maû gavorac′, ì namyšlâûc′ štodzen′ mne blagoe;

14. а я, як глухі, ня чую, і як нямко, што вуснаў сваіх не растуляе;

a â, âk gluhì, nâ čuû, ì âk nâmko, što vusnaǔ svaìh ne rastulâe;

15. і стаў я, як чалавек, што ня чуе і ня мае ў вуснах сваіх адказу,

ì staǔ â, âk čalavek, što nâ čue ì nâ mae ǔ vusnah svaìh adkazu,

16. бо на Цябе, Госпадзе, спадзяюся я; Ты пачуеш, Госпадзе, Божа мой.

bo na Câbe, Gospadze, spadzâûsâ â; Ty pačueš, Gospadze, Boža moj.

17. І сказаў я: няхай не падымуцца нада мною мае ворагі; калі дрыжыць нага мая, хай ня ўзносяцца яны нада мною.

Ì skazaǔ â: nâhaj ne padymucca nada mnoû mae voragì; kalì dryžyc′ naga maâ, haj nâ ǔznosâcca âny nada mnoû.

18. Я да ўпадку гатовы, і скруха мая заўжды перада мною.

Â da ǔpadku gatovy, ì skruha maâ zaǔždy perada mnoû.

19. Беззаконьне сваё я ўсьведамляю; і ўбольваюся ў грэху маім.

Bezzakon′ne svaë â ǔs′vedamlâû; ì ǔbol′vaûsâ ǔ grèhu maìm.

20. А мае ворагі жывуць і мацуюцца, і памнажаюцца тыя, што ненавідзяць мяне, невінаватага;

A mae voragì žyvuc′ ì macuûcca, ì pamnažaûcca tyâ, što nenavìdzâc′ mâne, nevìnavataga;

21. і тыя, што плацяць мне злом за дабро, ваююць супроць мяне, бо я за добрым іду.

ì tyâ, što placâc′ mne zlom za dabro, vaûûc′ suproc′ mâne, bo â za dobrym ìdu.

22. Не пакінь мяне, Госпадзе Божа мой! не адыходзь ад мяне;

Ne pakìn′ mâne, Gospadze Boža moj! ne adyhodz′ ad mâne;

23. пасьпяшайся на дапамогу мне, Госпадзе, Збаўца мой!

pas′pâšajsâ na dapamogu mne, Gospadze, Zbaǔca moj!

39 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору, Ідытуму. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu, Ìdytumu. Psal′ma Davìdava.

2. Я сказаў: пільнавацьмуся дарогі сваёй, каб маім языком не грашыць; цугляцьму я вусны мае, пакуль бязбожны перада мною.

Â skazaǔ: pìl′navac′musâ darogì svaëj, kab maìm âzykom ne grašyc′; cuglâc′mu â vusny mae, pakul′ bâzbožny perada mnoû.

3. Я быў нямы і безгалосы і маўчаў нават пра добрае; і жальба мая памацнела,

Â byǔ nâmy ì bezgalosy ì maǔčaǔ navat pra dobrae; ì žal′ba maâ pamacnela,

4. запалілася сэрца маё ўва мне; у думках маіх загарэўся вагонь; я пачаў гаварыць языком маім;

zapalìlasâ sèrca maë ǔva mne; u dumkah maìh zagarèǔsâ vagon′; â pačaǔ gavaryc′ âzykom maìm;

5. скажы мне, Госпадзе, пра канец мой і лік дзён маіх, які ён, каб я ведаў, які мой век.

skažy mne, Gospadze, pra kanec moj ì lìk dzën maìh, âkì ën, kab â vedaǔ, âkì moj vek.

6. Вось, Ты далоняю вымераў дні мае, а век мой - як нішто прад Табою. Сапраўды, поўная марнасьць - кожны жывы чалавек.

Vos′, Ty dalonâû vymeraǔ dnì mae, a vek moj - âk nìšto prad Taboû. Sapraǔdy, poǔnaâ marnas′c′ - kožny žyvy čalavek.

7. Сапраўды, чалавек ходзіць, як прывід; і марны клопат яго, зьбірае і ня ведае, каму дастанецца гэта.

Sapraǔdy, čalavek hodzìc′, âk pryvìd; ì marny klopat âgo, z′bìrae ì nâ vedae, kamu dastanecca gèta.

8. І сёньня чаго мне чакаць, Госпадзе? надзея мая на Цябе.

Ì sën′nâ čago mne čakac′, Gospadze? nadzeâ maâ na Câbe.

9. Ад усіх беззаконьняў маіх вызвалілі мяне, не аддавай мяне на паглум неразумным.

Ad usìh bezzakon′nâǔ maìh vyzvalìlì mâne, ne addavaj mâne na paglum nerazumnym.

10. Я зрабіўся нямы, не растульваю вуснаў маіх, бо Ты ўчыніў гэта.

Â zrabìǔsâ nâmy, ne rastul′vaû vusnaǔ maìh, bo Ty ǔčynìǔ gèta.

11. Ухілі ад мяне ўразы Твае; я зьнікаю ад удару пагібельнай рукі Тваёй.

Uhìlì ad mâne ǔrazy Tvae; â z′nìkaû ad udaru pagìbel′naj rukì Tvaëj.

12. Калі Ты дакорамі будзеш караць чалавека за злачынствы, рассыплецца, як ад молі, прывабнасьць ягоная. Так кожны чалавек - марны.

Kalì Ty dakoramì budzeš karac′ čalaveka za zlačynstvy, rassyplecca, âk ad molì, pryvabnas′c′ âgonaâ. Tak kožny čalavek - marny.

13. Пачуй, Госпадзе, малітву маю, і выслухай енкі мае, ня будзь бязуважны да сьлёз маіх, бо вандроўнік я ў Цябе і прыхадзень, як бацькі мае ўсе.

Pačuj, Gospadze, malìtvu maû, ì vysluhaj enkì mae, nâ budz′ bâzuvažny da s′lëz maìh, bo vandroǔnìk â ǔ Câbe ì pryhadzen′, âk bac′kì mae ǔse.

14. Адступі ад мяне, каб я мог умацавацца, перш чым адыду і ня будзе мяне.

Adstupì ad mâne, kab â mog umacavacca, perš čym adydu ì nâ budze mâne.

40 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava.

2. Цьвёрда я спадзяваўся на Госпада, і Ён да мяне прыхіліўся і крык мой пачуў;

C′vërda â spadzâvaǔsâ na Gospada, ì Ën da mâne pryhìlìǔsâ ì kryk moj pačuǔ;

3. падняў мяне са згубнага рова, з балоцістай багны, і паставіў на камені ногі мае, і ўмацаваў ступакі мае;

padnâǔ mâne sa zgubnaga rova, z balocìstaj bagny, ì pastavìǔ na kamenì nogì mae, ì ǔmacavaǔ stupakì mae;

4. і даў новую песьню ў вусны мае - хвалу Богу нашаму. Убачаць многія і збаяцца, і будуць на Госпада спадзявацца.

ì daǔ novuû pes′nû ǔ vusny mae - hvalu Bogu našamu. Ubačac′ mnogìâ ì zbaâcca, ì buduc′ na Gospada spadzâvacca.

5. Дабрашчасны той чалавек, які на Госпада надзею сваю кладзе і не зьвяртаецца да ганарыстых і да тых, што да няпраўды горнуцца.

Dabraščasny toj čalavek, âkì na Gospada nadzeû svaû kladze ì ne z′vârtaecca da ganarystyh ì da tyh, što da nâpraǔdy gornucca.

6. Многа зрабіў Ты, Госпадзе Божа мой. Твае цуды і думкі Твае, толькі пра нас - няма Табе роўных! - хацеў бы я прапаведаваць і гаварыць, але ім ліку няма.

Mnoga zrabìǔ Ty, Gospadze Boža moj. Tvae cudy ì dumkì Tvae, tol′kì pra nas - nâma Tabe roǔnyh! - haceǔ by â prapavedavac′ ì gavaryc′, ale ìm lìku nâma.

7. Ахвяры і прынашэньня Ты не схацеў; Ты адкрыў мне вушы; цэласпаленьня і ахвяры за грэх Ты не спатрабаваў.

Ahvâry ì prynašèn′nâ Ty ne shaceǔ; Ty adkryǔ mne vušy; cèlaspalen′nâ ì ahvâry za grèh Ty ne spatrabavaǔ.

8. Тады я сказаў: вось, іду; у зьвітку кніжным пра мяне напісана:

Tady â skazaǔ: vos′, ìdu; u z′vìtku knìžnym pra mâne napìsana:

9. я хачу спраўдзіць волю Тваю, Божа мой, і закон Твой у сэрцы ў мяне.

â haču spraǔdzìc′ volû Tvaû, Boža moj, ì zakon Tvoj u sèrcy ǔ mâne.

10. Я абвяшчаў праўду Тваю на зборні вялікай; я не забараняў вуснам маім: Ты, Госпадзе, ведаеш.

Â abvâščaǔ praǔdu Tvaû na zbornì vâlìkaj; â ne zabaranâǔ vusnam maìm: Ty, Gospadze, vedaeš.

11. Праўды Тваёй не хаваў у сэрцы маім, абвяшчаў вернасьць Тваю і выратаваньне Тваё, ня ўтойваў Тваёй ласкі і праўды Тваёй перад сходам вялікім.

Praǔdy Tvaëj ne havaǔ u sèrcy maìm, abvâščaǔ vernas′c′ Tvaû ì vyratavan′ne Tvaë, nâ ǔtojvaǔ Tvaëj laskì ì praǔdy Tvaëj perad shodam vâlìkìm.

12. Не запыняй, Госпадзе, шчадротаў Тваіх ад мяне; ласка Твая і праўда Твая хай няспынна ахоўваюць мяне,

Ne zapynâj, Gospadze, ščadrotaǔ Tvaìh ad mâne; laska Tvaâ ì praǔda Tvaâ haj nâspynna ahoǔvaûc′ mâne,

13. бо няшчасьці мяне абступілі безьлічныя; беззаконьні мае дасягнулі мяне, так што і бачыць не магу; іх болей, чым валос на маёй галаве; сэрца маё пакінула мяне.

bo nâščas′cì mâne abstupìlì bez′lìčnyâ; bezzakon′nì mae dasâgnulì mâne, tak što ì bačyc′ ne magu; ìh bolej, čym valos na maëj galave; sèrca maë pakìnula mâne.

14. Удабраволься, Госпадзе, выбавіць мяне; Госпадзе! пасьпяшайся на дапамогу мне.

Udabravol′sâ, Gospadze, vybavìc′ mâne; Gospadze! pas′pâšajsâ na dapamogu mne.

15. Хай пасаромяцца і хай паганьбаваныя будуць усе, што шукаюць згубы душы маёй! Няхай адхіснуцца назад і абсьмяяныя будуць, хто зычыць мне ліха!

Haj pasaromâcca ì haj pagan′bavanyâ buduc′ use, što šukaûc′ zguby dušy maëj! Nâhaj adhìsnucca nazad ì abs′mâânyâ buduc′, hto zyčyc′ mne lìha!

16. Хай скамянеюць ад ганьбы тыя, што кажуць мне: добра! добра!

Haj skamâneûc′ ad gan′by tyâ, što kažuc′ mne: dobra! dobra!

17. Хай радуюцца і весяляцца Табою ўсе, што шукаюць Цябе, і хто любіць збавеньне Тваё, хай кажуць увесь час: "вялікі Гасподзь!".

Haj raduûcca ì vesâlâcca Taboû ǔse, što šukaûc′ Câbe, ì hto lûbìc′ zbaven′ne Tvaë, haj kažuc′ uves′ čas: "vâlìkì Gaspodz′!".

18. А я гаротны і ўбогі, але Гасподзь пра Мяне дбае. Ты - дапамога мая і Ратунак мой, Божа мой! не спазьніся!

A â garotny ì ǔbogì, ale Gaspodz′ pra Mâne dbae. Ty - dapamoga maâ ì Ratunak moj, Boža moj! ne spaz′nìsâ!

41 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава,

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava,

2. Дабрашчасны, хто дбае пра ўбогага! У дзень бедства выбавіць яго Гасподзь.

Dabraščasny, hto dbae pra ǔbogaga! U dzen′ bedstva vybavìc′ âgo Gaspodz′.

3. Гасподзь ахавае яго і жыцьцё яму зьберажэ; дабрашчасны ён на зямлі будзе. І Ты не здасі яго на волю ворагаў ягоных.

Gaspodz′ ahavae âgo ì žyc′cë âmu z′beražè; dabraščasny ën na zâmlì budze. Ì Ty ne zdasì âgo na volû voragaǔ âgonyh.

4. Гасподзь умацуе яго на ложку хваробы ягонай. Ты зьменіш увесь ложак ягоны ў хваробе ягонай.

Gaspodz′ umacue âgo na ložku hvaroby âgonaj. Ty z′menìš uves′ ložak âgony ǔ hvarobe âgonaj.

5. Я сказаў: Госпадзе! зьлітуйся зь мяне, вылечы душу маю; бо зграшыў я прад Табою.

Â skazaǔ: Gospadze! z′lìtujsâ z′ mâne, vylečy dušu maû; bo zgrašyǔ â prad Taboû.

6. Ворагі мае пра мяне кажуць благое: "Калі ён памрэ, і загіне імя ягонае?"

Voragì mae pra mâne kažuc′ blagoe: "Kalì ën pamrè, ì zagìne ìmâ âgonae?"

7. І калі хто прыходзіць пабачыць мяне, кажа няпраўду; сэрца ягонае складае ў сабе няпраўду, і ён, выйшаўшы, гаворыць пра тое.

Ì kalì hto pryhodzìc′ pabačyc′ mâne, kaža nâpraǔdu; sèrca âgonae skladae ǔ sabe nâpraǔdu, ì ën, vyjšaǔšy, gavoryc′ pra toe.

8. Усе ненавідзяць мяне, шэпчуцца паміж сабою супроць мяне, благое супроць мяне намышляюць:

Use nenavìdzâc′ mâne, šèpčucca pamìž saboû suproc′ mâne, blagoe suproc′ mâne namyšlâûc′:

9. "слова Веліяла прыйшло на яго; ён лёг; і болей ня ўстане".

"slova Velìâla pryjšlo na âgo; ën lëg; ì bolej nâ ǔstane".

10. Нават чалавек мірны са мною, на якога я спадзяваўся, які еў мой хлеб, падняў на мяне нагу.

Navat čalavek mìrny sa mnoû, na âkoga â spadzâvaǔsâ, âkì eǔ moj hleb, padnâǔ na mâne nagu.

11. А Ты, Госпадзе, зьлітуйся зь мяне і мяне падымі, і я ім заплачу.

A Ty, Gospadze, z′lìtujsâ z′ mâne ì mâne padymì, ì â ìm zaplaču.

12. З таго даведаюся, што Ты любіш мяне, калі вораг мой не апануе мяне,

Z tago davedaûsâ, što Ty lûbìš mâne, kalì vorag moj ne apanue mâne,

13. а мяне захаваеш у цэласьці маёй і паставіш прад абліччам Тваім навечна.

a mâne zahavaeš u cèlas′cì maëj ì pastavìš prad ablìččam Tvaìm navečna.

14. Дабраславёны Гасподзь, Бог Ізраілеў, адвечна й навечна! Амін, амін!

Dabraslavëny Gaspodz′, Bog Ìzraìleǔ, advečna j navečna! Amìn, amìn!

42 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Вучэньне. Сыноў Карэевых.

Kìroǔcu horu. Vučèn′ne. Synoǔ Karèevyh.

2. Як сарна імкнецца да водных патокаў, так душа мая імкнецца да Цябе, Божа!

Âk sarna ìmknecca da vodnyh patokaǔ, tak duša maâ ìmknecca da Câbe, Boža!

3. Душа мая прагне Бога моцнага і жывога: калі я прыйду і зьяўлюся прад аблічча Божае!

Duša maâ pragne Boga mocnaga ì žyvoga: kalì â pryjdu ì z′âǔlûsâ prad ablìčča Božae!

4. Сьлёзы мае былі мне хлебам удзень і ўначы, калі мне казалі штодзень: дзе твой Бог?

S′lëzy mae bylì mne hlebam udzen′ ì ǔnačy, kalì mne kazalì štodzen′: dze tvoj Bog?

5. Калі ўспамінаю пра гэта, душу маю выліваю, бо хадзіў я з мноствам людзей; уступаў зь імі ў храм Божы з голасам радасьці і падзякі натоўпу сьвяточнага.

Kalì ǔspamìnaû pra gèta, dušu maû vylìvaû, bo hadzìǔ â z mnostvam lûdzej; ustupaǔ z′ ìmì ǔ hram Božy z golasam radas′cì ì padzâkì natoǔpu s′vâtočnaga.

6. Чаго ты падупадаеш, душа мая, чаго непакоішся? Май надзею на Бога; бо я буду славіць Яго, Збаўцу майго і Бога майго.

Čago ty padupadaeš, duša maâ, čago nepakoìšsâ? Maj nadzeû na Boga; bo â budu slavìc′ Âgo, Zbaǔcu majgo ì Boga majgo.

7. Падупадае ўва мне душа мая, бо я пра Цябе ўспамінаю зь зямлі Ярданскай, зь Ярмона, з гары Цаар.

Padupadae ǔva mne duša maâ, bo â pra Câbe ǔspamìnaû z′ zâmlì Ârdanskaj, z′ Ârmona, z gary Caar.

8. Бездань прорву заклікае голасам вадаспадаў Тваіх; усе воды Твае і хвалі Твае прайшлі нада мною.

Bezdan′ prorvu zaklìkae golasam vadaspadaǔ Tvaìh; use vody Tvae ì hvalì Tvae prajšlì nada mnoû.

9. Удзень удзяляе Гасподзь Свае ласкі і ўночы Яму мая песьня, малітва да Бога жыцьця майго.

Udzen′ udzâlâe Gaspodz′ Svae laskì ì ǔnočy Âmu maâ pes′nâ, malìtva da Boga žyc′câ majgo.

10. Скажу Богу, заступніку майму: навошта забыў Ты мяне? Навошта хаджу я і бядую ад варожых зьнявагаў?

Skažu Bogu, zastupnìku majmu: navošta zabyǔ Ty mâne? Navošta hadžu â ì bâduû ad varožyh z′nâvagaǔ?

11. Быццам косьці ламаюць мае, збыткуюць зь мяне мае супастаты, калі кажуць мне кожнага дня: дзе твой Бог?

Byccam kos′cì lamaûc′ mae, zbytkuûc′ z′ mâne mae supastaty, kalì kažuc′ mne kožnaga dnâ: dze tvoj Bog?

12. Чаго ж ты журышся, душа мая, чаго ты маркоцішся? май надзею на Бога; бо я буду славіць Яго, Збаўцу майго і Бога майго.

Čago ž ty žuryšsâ, duša maâ, čago ty markocìšsâ? maj nadzeû na Boga; bo â budu slavìc′ Âgo, Zbaǔcu majgo ì Boga majgo.

43 Кіраўнік

1. Разваж мяне, Божа, і ўбарані маю цяжбіну ад нядобрых людзей. Ад чалавека падступнага і несправядлівага мяне вызвалі.

Razvaž mâne, Boža, ì ǔbaranì maû câžbìnu ad nâdobryh lûdzej. Ad čalaveka padstupnaga ì nespravâdlìvaga mâne vyzvalì.

2. Бо Ты Бог цьвярдыні маёй. Нашто Ты пакінуў мяне? Навошта хаджу я і бядую ад варожых зьнявагаў?

Bo Ty Bog c′vârdynì maëj. Našto Ty pakìnuǔ mâne? Navošta hadžu â ì bâduû ad varožyh z′nâvagaǔ?

3. Спашлі Тваю праўду, Тваё сьвятло; хай вядуць яны мяне і завядуць на сьвятую гару Тваю і ў селішчы Твае.

Spašlì Tvaû praǔdu, Tvaë s′vâtlo; haj vâduc′ âny mâne ì zavâduc′ na s′vâtuû garu Tvaû ì ǔ selìščy Tvae.

4. І падыду да ахвярніка Божага, да Бога радасьці і ўцехі маёй, і на арфе праслаўлю Цябе, Божа, Божа мой!

Ì padydu da ahvârnìka Božaga, da Boga radas′cì ì ǔcehì maëj, ì na arfe praslaǔlû Câbe, Boža, Boža moj!

5. Чаго ж ты журышся, душа мая, чаго ты маркоцішся? Май надзею на Бога; бо я буду славіць Яго, Збаўцу майго, і Бога майго.

Čago ž ty žuryšsâ, duša maâ, čago ty markocìšsâ? Maj nadzeû na Boga; bo â budu slavìc′ Âgo, Zbaǔcu majgo, ì Boga majgo.

44 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Вучэньне. Сыноў Карэевых.

Kìroǔcu horu. Vučèn′ne. Synoǔ Karèevyh.

2. Божа, мы чулі на вушы свае, бацькі нашыя нам апавядалі пра дзею, якую ўчыніў Ты ў іхнія дні, у дні пракаветныя.

Boža, my čulì na vušy svae, bac′kì našyâ nam apavâdalì pra dzeû, âkuû ǔčynìǔ Ty ǔ ìhnìâ dnì, u dnì prakavetnyâ.

3. Ты рукою Тваёю панішчыў народы, а іх насадзіў; расьсеяў плямёны і выгнаў іх;

Ty rukoû Tvaëû panìščyǔ narody, a ìh nasadzìǔ; ras′seâǔ plâmëny ì vygnaǔ ìh;

4. бо ня мечам сваім яны зямлю набылі, і ня іхняя мышца іх выратавала, а Твая правіца і мышца Твая і сьвятло аблічча Твайго; бо дабраволіў ім.

bo nâ mečam svaìm âny zâmlû nabylì, ì nâ ìhnââ myšca ìh vyratavala, a Tvaâ pravìca ì myšca Tvaâ ì s′vâtlo ablìčča Tvajgo; bo dabravolìǔ ìm.

5. Божа, Цару мой! Ты - той самы; даруй ратунак Якаву.

Boža, Caru moj! Ty - toj samy; daruj ratunak Âkavu.

6. З табою паборам рагамі супраціўнікаў нашых; у імя Тваё патопчам нагамі і тых, што паўсталі на нас;

Z taboû paboram ragamì supracìǔnìkaǔ našyh; u ìmâ Tvaë patopčam nagamì ì tyh, što paǔstalì na nas;

7. бо не на лук мой спадзяюся, і ня меч мой уратуе мяне;

bo ne na luk moj spadzâûsâ, ì nâ meč moj uratue mâne;

8. а Ты ўратуеш нас ад ворагаў нашых, і пасароміш ненавісьнікаў нашых.

a Ty ǔratueš nas ad voragaǔ našyh, ì pasaromìš nenavìs′nìkaǔ našyh.

9. Хваліцьмемся Богам штодня, і імя Тваё будзем славіць вечна.

Hvalìc′memsâ Bogam štodnâ, ì ìmâ Tvaë budzem slavìc′ večna.

10. Ад сёньня Ты адкінуў нас і пасароміў, і ня выходзіш з войскам нашым,

Ad sën′nâ Ty adkìnuǔ nas ì pasaromìǔ, ì nâ vyhodzìš z vojskam našym,

11. змусіў нас уцякаць ад ворага, і ненавісьнікі нашы рабуюць нас;

zmusìǔ nas ucâkac′ ad voraga, ì nenavìs′nìkì našy rabuûc′ nas;

12. Ты аддаў нас, як авечак, на поед, і расьсеяў нас між народамі;

Ty addaǔ nas, âk avečak, na poed, ì ras′seâǔ nas mìž narodamì;

13. бяз выгоды прадаў Ты народ Твой, і не падвысіў яму цаны;

bâz vygody pradaǔ Ty narod Tvoj, ì ne padvysìǔ âmu cany;

14. аддаў нас на зьдзекі суседзям, на глум і зьнявагу наўкольным;

addaǔ nas na z′dzekì susedzâm, na glum ì z′nâvagu naǔkol′nym;

15. Ты зрабіў нас пагудкаю паміж народамі, і галавою хітаюць народы з нас.

Ty zrabìǔ nas pagudkaû pamìž narodamì, ì galavoû hìtaûc′ narody z nas.

16. Кожны дзень зьнявага мая перада мною, і сорам на твары маім

Kožny dzen′ z′nâvaga maâ perada mnoû, ì soram na tvary maìm

17. ад голасу паклёпнікаў і зьняважнікаў, ад позіркаў ворага і помсьніка:

ad golasu paklëpnìkaǔ ì z′nâvažnìkaǔ, ad pozìrkaǔ voraga ì poms′nìka:

18. усё гэта найшло на нас; але мы не забылі Цябе і запавету Твайго не парушылі.

usë gèta najšlo na nas; ale my ne zabylì Câbe ì zapavetu Tvajgo ne parušylì.

19. Не адступілася сэрца наша, і ня ўхіліліся нашыя ногі ад дарогі Тваёй,

Ne adstupìlasâ sèrca naša, ì nâ ǔhìlìlìsâ našyâ nogì ad darogì Tvaëj,

20. калі скрышыў Ты нас у зямлі шакалаў і акрыў нас ценем сьмяротным.

kalì skryšyǔ Ty nas u zâmlì šakalaǔ ì akryǔ nas cenem s′mârotnym.

21. Калі б мы забыліся імя Бога нашага і працягнулі рукі нашы да Бога чужога,

Kalì b my zabylìsâ ìmâ Boga našaga ì pracâgnulì rukì našy da Boga čužoga,

22. дык ці не спагнаў бы за гэта Бог? Бо Ён ведае таямніцы сэрца.

dyk cì ne spagnaǔ by za gèta Bog? Bo Ën vedae taâmnìcy sèrca.

23. Але за Цябе забіваюць нас кожнага дня, прымаюць нас за авечак ахвярных...

Ale za Câbe zabìvaûc′ nas kožnaga dnâ, prymaûc′ nas za avečak ahvârnyh...

24. Паўстань, чаго сьпіш, Госпадзе! прачніся, не адкінь назаўсёды.

Paǔstan′, čago s′pìš, Gospadze! pračnìsâ, ne adkìn′ nazaǔsëdy.

25. Навошта хаваеш аблічча Тваё, забываеш пра скруху нашу і пра нашыя ўціскі?

Navošta havaeš ablìčča Tvaë, zabyvaeš pra skruhu našu ì pra našyâ ǔcìskì?

26. бо душа наша зьніжаная да пылу, і да зямлі наша цела прыпала.

bo duša naša z′nìžanaâ da pylu, ì da zâmlì naša cela prypala.

27. Паўстань жа на дапамогу нам, і дзеля ласкі Тваёй выратуй нас.

Paǔstan′ ža na dapamogu nam, ì dzelâ laskì Tvaëj vyratuj nas.

45 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На музычным інструмэньце Шошан. Вучэньне. Сыноў Карэевых. Песьня каханьня.

Kìroǔcu horu. Na muzyčnym ìnstrumèn′ce Šošan. Vučèn′ne. Synoǔ Karèevyh. Pes′nâ kahan′nâ.

2. Маё сэрца вылілася добрым словам; я кажу: песьня мая пра Цара; язык мой - пяро хуткага пісьма.

Maë sèrca vylìlasâ dobrym slovam; â kažu: pes′nâ maâ pra Cara; âzyk moj - pâro hutkaga pìs′ma.

3. Ты прыгажэйшы за сыноў чалавечых; мілата з Тваіх вуснаў вылілася; таму дабраславіў Цябе Бог навечна.

Ty prygažèjšy za synoǔ čalavečyh; mìlata z Tvaìh vusnaǔ vylìlasâ; tamu dabraslavìǔ Câbe Bog navečna.

4. Аперажыся мечам па паясьніцы Тваёй, Магутны, славаю Тваёю і хараством Тваім,

Aperažysâ mečam pa paâs′nìcy Tvaëj, Magutny, slavaû Tvaëû ì harastvom Tvaìm,

5. і ў гэтым уборы Тваім пасьпяшайся, сядзь на калясьніцу дзеля праўды і лагоды і справядлівасьці, і правіца Твая пакажа Табе дзівосныя дзеі.

ì ǔ gètym ubory Tvaìm pas′pâšajsâ, sâdz′ na kalâs′nìcu dzelâ praǔdy ì lagody ì spravâdlìvas′cì, ì pravìca Tvaâ pakaža Tabe dzìvosnyâ dzeì.

6. Вострыя стрэлы Твае - народы ўпадуць прад Табою, - яны - у сэрцы ворагаў Царовых.

Vostryâ strèly Tvae - narody ǔpaduc′ prad Taboû, - âny - u sèrcy voragaǔ Carovyh.

7. Трон Твой, Божа, навечна; жазло праўды - жазло царства Твайго.

Tron Tvoj, Boža, navečna; žazlo praǔdy - žazlo carstva Tvajgo.

8. Ты палюбіў праўду і зьненавідзеў бяспраўе, таму памазаў Цябе, Божа, Бог Твой алеем радасьці больш, чым саўдзельцаў Тваіх.

Ty palûbìǔ praǔdu ì z′nenavìdzeǔ bâspraǔe, tamu pamazaǔ Câbe, Boža, Bog Tvoj aleem radas′cì bol′š, čym saǔdzel′caǔ Tvaìh.

9. Усё адзеньне Тваё - як сьмірна і альяс і касія; з харомаў слановай косьці Цябе зьвесяляюць.

Usë adzen′ne Tvaë - âk s′mìrna ì al′âs ì kasìâ; z haromaǔ slanovaj kos′cì Câbe z′vesâlâûc′.

10. Дочкі царскія ў Цябе сярод ганаровых; стала царыца праваруч Цябе ў Афірскім золаце.

Dočkì carskìâ ǔ Câbe sârod ganarovyh; stala caryca pravaruč Câbe ǔ Afìrskìm zolace.

11. Слухай, дачка, і глядзі, і прыхілі тваё вуха, і забудзь народ твой і дом бацькі твайго.

Sluhaj, dačka, ì glâdzì, ì pryhìlì tvaë vuha, ì zabudz′ narod tvoj ì dom bac′kì tvajgo.

12. І запрагне Цар прыгажосьці тваёй; бо Ён Гасподзь твой, і ты пакланіся Яму.

Ì zapragne Car prygažos′cì tvaëj; bo Ën Gaspodz′ tvoj, ì ty paklanìsâ Âmu.

13. І дачка Тырская прыйдзе з дарункамі, і будуць прасіць цябе найбагацейшыя людзі.

Ì dačka Tyrskaâ pryjdze z darunkamì, ì buduc′ prasìc′ câbe najbagacejšyâ lûdzì.

14. Уся слава Царовай дачкі ўсярэдзіне; адзежа яе шытая золатам;

Usâ slava Carovaj dačkì ǔsârèdzìne; adzeža âe šytaâ zolatam;

15. ва ўзорыстай адзежы вядуць яе да Цара; за ёю вядуць да Цябе дзяўчат, сябровак яе.

va ǔzorystaj adzežy vâduc′ âe da Cara; za ëû vâduc′ da Câbe dzâǔčat, sâbrovak âe.

16. Прыводзяць іх з радасьцю і пацяшэньнем, уваходзяць у харомы Царовыя.

Pryvodzâc′ ìh z radas′cû ì pacâšèn′nem, uvahodzâc′ u haromy Carovyâ.

17. Замест бацькоў Тваіх будуць сыны Твае; Ты паставіш іх валадарамі на ўсёй зямлі.

Zamest bac′koǔ Tvaìh buduc′ syny Tvae; Ty pastavìš ìh valadaramì na ǔsëj zâmlì.

18. Зраблю імя Тваё памятным ва ўсіх пакаленьнях; таму народы будуць славіць Цябе векавечна.

Zrablû ìmâ Tvaë pamâtnym va ǔsìh pakalen′nâh; tamu narody buduc′ slavìc′ Câbe vekavečna.

46 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Сыноў Карэевых. На музычным інструмэньце Аламот. Песьня.

Kìroǔcu horu. Synoǔ Karèevyh. Na muzyčnym ìnstrumèn′ce Alamot. Pes′nâ.

2. Бог нам прыстанішча і сіла, хуткі памочнік у нягодах.

Bog nam prystanìšča ì sìla, hutkì pamočnìk u nâgodah.

3. Таму не ўбаімся, хоць бы зямля здрыганулася і горы рушыліся б у сэрцы мораў.

Tamu ne ǔbaìmsâ, hoc′ by zâmlâ zdryganulasâ ì gory rušylìsâ b u sèrcy moraǔ.

4. Хай шумяць, уздымаюцца воды іх, трасуцца горы ад хваляваньня іх.

Haj šumâc′, uzdymaûcca vody ìh, trasucca gory ad hvalâvan′nâ ìh.

5. Рачныя патокі весяляць горад Божы, сьвятое жытло Ўсявышняга.

Račnyâ patokì vesâlâc′ gorad Božy, s′vâtoe žytlo Ǔsâvyšnâga.

6. Бог сярод яго; ён не пахісьнецца: Бог дапаможа яму з самае раніцы.

Bog sârod âgo; ën ne pahìs′necca: Bog dapamoža âmu z samae ranìcy.

7. Зашумелі народы; пахіснуліся царствы: а Ён голас падаў Свой, і растала зямля.

Zašumelì narody; pahìsnulìsâ carstvy: a Ën golas padaǔ Svoj, ì rastala zâmlâ.

8. Гасподзь сілы з намі, Бог Якава заступнік наш.

Gaspodz′ sìly z namì, Bog Âkava zastupnìk naš.

9. Прыйдзеце і пабачце дзеі Гасподнія, - якія ўчыніў Ён на зямлі спусташэньні:

Pryjdzece ì pabačce dzeì Gaspodnìâ, - âkìâ ǔčynìǔ Ën na zâmlì spustašèn′nì:

10. спыняючы войны да краю зямлі, зламаў лук і струшчыў дзіду, калясьніцы спаліў вагнём.

spynâûčy vojny da kraû zâmlì, zlamaǔ luk ì struščyǔ dzìdu, kalâs′nìcy spalìǔ vagnëm.

11. Спынецеся і ўведайце, што Я - Бог: буду праслаўлены сярод народаў, праслаўлены на зямлі.

Spynecesâ ì ǔvedajce, što Â - Bog: budu praslaǔleny sârod narodaǔ, praslaǔleny na zâmlì.

12. Гасподзь сілы з намі, заступнік наш Бог Якава.

Gaspodz′ sìly z namì, zastupnìk naš Bog Âkava.

47 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Сыноў Карэевых Псальма.

Kìroǔcu horu. Synoǔ Karèevyh Psal′ma.

2. Пляскайце ў далоні, усе народы, клікніце Богу голасам радасьці;

Plâskajce ǔ dalonì, use narody, klìknìce Bogu golasam radas′cì;

3. бо Гасподзь Усявышні грозны, - вялікі Цар над усёю зямлёю;

bo Gaspodz′ Usâvyšnì grozny, - vâlìkì Car nad usëû zâmlëû;

4. скарыў нам народы і плямёны пад ногі нашыя;

skaryǔ nam narody ì plâmëny pad nogì našyâ;

5. выбраў нам спадчыну нашу, красу Якава, якога палюбіў.

vybraǔ nam spadčynu našu, krasu Âkava, âkoga palûbìǔ.

6. Узышоў Бог пад воклічы, Гасподзь пад гукі трубныя.

Uzyšoǔ Bog pad voklìčy, Gaspodz′ pad gukì trubnyâ.

7. Сьпявайце Богу нашаму, сьпявайце; сьпявайце цару нашаму, сьпявайце;

S′pâvajce Bogu našamu, s′pâvajce; s′pâvajce caru našamu, s′pâvajce;

8. бо Бог - Цар усёй зямлі; сьпявайце ўсе разумна.

bo Bog - Car usëj zâmlì; s′pâvajce ǔse razumna.

9. Бог зацараваў над народамі, Бог сеў на сьвятым троне Сваім;

Bog zacaravaǔ nad narodamì, Bog seǔ na s′vâtym trone Svaìm;

10. сабраліся валадары народаў да народу Бога Абрагамавага; бо шчыты зямлі - Божыя; Ён узьнесены над намі.

sabralìsâ valadary narodaǔ da narodu Boga Abragamavaga; bo ščyty zâmlì - Božyâ; Ën uz′neseny nad namì.

48 Кіраўнік

1. Песьня. Псальма сыноў Карэевых.

Pes′nâ. Psal′ma synoǔ Karèevyh.

2. Вялікі Гасподзь і праслаўлены вельмі ў горадзе Бога нашага, на сьвятой гары Ягонай.

Vâlìkì Gaspodz′ ì praslaǔleny vel′mì ǔ goradze Boga našaga, na s′vâtoj gary Âgonaj.

3. Прыгожае ўзвышша, радасьць усёй зямлі гара Сіён; на паўночным схіле яе горад вялікага Цара.

Prygožae ǔzvyšša, radas′c′ usëj zâmlì gara Sìën; na paǔnočnym shìle âe gorad vâlìkaga Cara.

4. Бог у харомах ягоных вядомы як цьвярдыня:

Bog u haromah âgonyh vâdomy âk c′vârdynâ:

5. бо вось, сышліся цары і прайшлі ўсе міма;

bo vos′, syšlìsâ cary ì prajšlì ǔse mìma;

6. убачылі і дзіву даліся, спалохаліся і паўцякалі:

ubačylì ì dzìvu dalìsâ, spalohalìsâ ì paǔcâkalì:

7. агарнуў іх там страх і пакута, быццам боль парадзіху;

agarnuǔ ìh tam strah ì pakuta, byccam bol′ paradzìhu;

8. усходнім ветрам разьбіў Ты Тарсіскія караблі.

ushodnìm vetram raz′bìǔ Ty Tarsìskìâ karablì.

9. Як мы чулі, так і ўбачылі ў горадзе Госпада сілы, у горадзе Бога нашага; Бог уцьвердзіць яго навечна.

Âk my čulì, tak ì ǔbačylì ǔ goradze Gospada sìly, u goradze Boga našaga; Bog uc′verdzìc′ âgo navečna.

10. Разважалі мы, Божа, пра добрасьць Тваю пасярод храма Твайго.

Razvažalì my, Boža, pra dobras′c′ Tvaû pasârod hrama Tvajgo.

11. Як імя Тваё, Божа, так і слава Твая да краю зямлі; правіца Твая поўная праўды.

Âk ìmâ Tvaë, Boža, tak ì slava Tvaâ da kraû zâmlì; pravìca Tvaâ poǔnaâ praǔdy.

12. Хай весяліцца гара Сіён, хай радуюцца дочкі юдэйскія дзеля судоў Тваіх, Госпадзе.

Haj vesâlìcca gara Sìën, haj raduûcca dočkì ûdèjskìâ dzelâ sudoǔ Tvaìh, Gospadze.

13. Атачэце Сіён, і абступеце яго; палічэце ягоныя вежы;

Atačèce Sìën, ì abstupece âgo; palìčèce âgonyâ vežy;

14. Зьвярнеце сэрца ваша на ўмацаваньні ягоныя; разгледзьце будынкі ягоныя, каб расказаць пакаленьню наступнаму,

Z′vârnece sèrca vaša na ǔmacavan′nì âgonyâ; razgledz′ce budynkì âgonyâ, kab raskazac′ pakalen′nû nastupnamu,

15. бо гэты Бог ёсьць Бог наш на векі вечныя; Ён будзе павадыром нам да самае сьмерці.

bo gèty Bog ës′c′ Bog naš na vekì večnyâ; Ën budze pavadyrom nam da samae s′mercì.

49 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Сыноў Карэевых. Псальма.

Kìroǔcu horu. Synoǔ Karèevyh. Psal′ma.

2. Слухайце гэта, усе народы; уважайце гэтаму ўсе, хто жыве на сьвеце,

Sluhajce gèta, use narody; uvažajce gètamu ǔse, hto žyve na s′vece,

3. і простыя, і знакамітыя, багаты, гэтак сама і бедны;

ì prostyâ, ì znakamìtyâ, bagaty, gètak sama ì bedny;

4. вусны мае вымавяць мудрасьць, а развагі сэрца майго - веданьне.

vusny mae vymavâc′ mudras′c′, a razvagì sèrca majgo - vedan′ne.

5. Нахілю вуха маё да прыпавесьці; адкрыю загадку маю на арфе:

Nahìlû vuha maë da prypaves′cì; adkryû zagadku maû na arfe:

6. "чаго мне баяцца ў дні бедства, калі абчэпіць мяне злосьць шляхоў маіх беззаконных",

"čago mne baâcca ǔ dnì bedstva, kalì abčèpìc′ mâne zlos′c′ šlâhoǔ maìh bezzakonnyh",

7. якія надзею кладуць на багацьце і сваімі дастаткамі хваляцца?

âkìâ nadzeû kladuc′ na bagac′ce ì svaìmì dastatkamì hvalâcca?

8. Чалавек ня выкупіць брата свайго ніяк і за яго ня дасьць выкупу Богу;

Čalavek nâ vykupìc′ brata svajgo nìâk ì za âgo nâ das′c′ vykupu Bogu;

9. бо выкуп за душы іхнія дарагі, і ня будзе таго вавек,

bo vykup za dušy ìhnìâ daragì, ì nâ budze tago vavek,

10. каб застаўся хто жыць назаўсёды і ня ўбачыў магілы.

kab zastaǔsâ hto žyc′ nazaǔsëdy ì nâ ǔbačyǔ magìly.

11. Кожны бачыць, што і мудрыя паміраюць, як і невукі і бязглуздыя гінуць, пакідаюць маёмасьць сваю іншым.

Kožny bačyc′, što ì mudryâ pamìraûc′, âk ì nevukì ì bâzgluzdyâ gìnuc′, pakìdaûc′ maëmas′c′ svaû ìnšym.

12. У думках у іх, што хаты іхнія вечныя, і што харомы іхнія з роду да роду, і землі свае яны называюць сваімі імёнамі.

U dumkah u ìh, što haty ìhnìâ večnyâ, ì što haromy ìhnìâ z rodu da rodu, ì zemlì svae âny nazyvaûc′ svaìmì ìmënamì.

13. Ды не застанецца ў пашане чалавек, падобна жывёле, якая гіне.

Dy ne zastanecca ǔ pašane čalavek, padobna žyvële, âkaâ gìne.

14. Такая дарога іхняя ёсьць іхняя неразумнасьць, хоць за імі ідуць тыя, што думку іхнюю ўхваляюць.

Takaâ daroga ìhnââ ës′c′ ìhnââ nerazumnas′c′, hoc′ za ìmì ìduc′ tyâ, što dumku ìhnûû ǔhvalâûc′.

15. Як авечак, у апраметную іх зьвядуць: сьмерць будзе іх пасьвіць, а раніцай праведнікі запануюць над імі; сіла іхняя вычарпаецца; магіла - жытлішча іхняе.

Âk avečak, u aprametnuû ìh z′vâduc′: s′merc′ budze ìh pas′vìc′, a ranìcaj pravednìkì zapanuûc′ nad ìmì; sìla ìhnââ vyčarpaecca; magìla - žytlìšča ìhnâe.

16. Але вызваліць Бог душу маю ад улады сьмяротнага краю, калі прыме мяне.

Ale vyzvalìc′ Bog dušu maû ad ulady s′mârotnaga kraû, kalì pryme mâne.

17. Ня бойся, калі чалавек багацее, калі слава дома ягонага множыцца:

Nâ bojsâ, kalì čalavek bagacee, kalì slava doma âgonaga množycca:

18. бо, памерлы, нічога з сабою ня возьме; ня пойдзе за ім слава ягоная,

bo, pamerly, nìčoga z saboû nâ voz′me; nâ pojdze za ìm slava âgonaâ,

19. хоць пры жыцьці ён душы сваёй патураў, і ўслаўляюць цябе, калі ты сабе робіш дабро,

hoc′ pry žyc′cì ën dušy svaëj paturaǔ, ì ǔslaǔlâûc′ câbe, kalì ty sabe robìš dabro,

20. але ён пойдзе да роду бацькоў сваіх, якія ніколі ня ўбачаць сьвятла.

ale ën pojdze da rodu bac′koǔ svaìh, âkìâ nìkolì nâ ǔbačac′ s′vâtla.

21. Чалавек у пашане, але неразумны, падобны да жывёлы, якая гіне.

Čalavek u pašane, ale nerazumny, padobny da žyvëly, âkaâ gìne.

50 Кіраўнік

1. Псальма Асафава. Бог над багамі, Гасподзь, прамовіў, і заклікае зямлю, ад усходу сонца да захаду.

Psal′ma Asafava. Bog nad bagamì, Gaspodz′, pramovìǔ, ì zaklìkae zâmlû, ad ushodu sonca da zahadu.

2. Зь Сіёна, які ёсьць карона красы, зьяўляецца Бог,

Z′ Sìëna, âkì ës′c′ karona krasy, z′âǔlâecca Bog,

3. ідзе Бог наш - і не маўчыць: перад ім вагонь пажыральны, а вакол Яго моцная бура.

ìdze Bog naš - ì ne maǔčyc′: perad ìm vagon′ pažyral′ny, a vakol Âgo mocnaâ bura.

4. Ён заклікае нябёсы згары, і зямлю - народ Свой судзіць:

Ën zaklìkae nâbësy zgary, ì zâmlû - narod Svoj sudzìc′:

5. "зьбярэце Мне пабожных Маіх, што пры ахвяры склалі са мной запавет".

"z′bârèce Mne pabožnyh Maìh, što pry ahvâry sklalì sa mnoj zapavet".

6. І абвесьцяць нябёсы праўду Ягоную; бо судзьдзя гэты - Бог.

Ì abves′câc′ nâbësy praǔdu Âgonuû; bo sudz′dzâ gèty - Bog.

7. Слухай, народзе Мой, буду Я прамаўляць, Ізраіле! буду Я сьведчыць супроць цябе: Я - Бог, твой Бог.

Sluhaj, narodze Moj, budu Â pramaǔlâc′, Ìzraìle! budu Â s′vedčyc′ suproc′ câbe: Â - Bog, tvoj Bog.

8. Не за ахвяры твае Я дакарацьму цябе; цэласпаленьні твае заўжды прада Мною,

Ne za ahvâry tvae Â dakarac′mu câbe; cèlaspalen′nì tvae zaǔždy prada Mnoû,

9. не вазьму цяляці з дома твайго, ні казлоў з кашараў тваіх;

ne vaz′mu câlâcì z doma tvajgo, nì kazloǔ z kašaraǔ tvaìh;

10. бо Мае ўсе зьвяры ў лесе, і быдла на тысячы гор,

bo Mae ǔse z′vâry ǔ lese, ì bydla na tysâčy gor,

11. ведаю ўсё птаства ў гарах і зьвер польны прада Мною.

vedaû ǔsë ptastva ǔ garah ì z′ver pol′ny prada Mnoû.

12. Калі б Я быў галодны, дык не сказаў бы табе; бо Мой сусьвет і ўсё, што яго напаўняе.

Kalì b Â byǔ galodny, dyk ne skazaǔ by tabe; bo Moj sus′vet ì ǔsë, što âgo napaǔnâe.

13. Ці ем Я валовае мяса, і ці п'ю Я казьліную кроў?

Cì em Â valovae mâsa, ì cì p'û Â kaz′lìnuû kroǔ?

14. Прынясі Богу ў ахвяру падзяку, і выконвай твае абяцаньні Ўсявышняму,

Prynâsì Bogu ǔ ahvâru padzâku, ì vykonvaj tvae abâcan′nì Ǔsâvyšnâmu,

15. і пакліч Мяне ў дзень смутку; Я ўратую цябе, і ты ўславіш Мяне.

ì paklìč Mâne ǔ dzen′ smutku; Â ǔratuû câbe, ì ty ǔslavìš Mâne.

16. А грэшніку кажа Бог: чаго прапаведуеш ты ўстанаўленьні Мае і бярэш Мой запавет у вусны твае,

A grèšnìku kaža Bog: čago prapavedueš ty ǔstanaǔlen′nì Mae ì bârèš Moj zapavet u vusny tvae,

17. а сам ненавідзіш Маё настаўленьне, і словы Мае за сябе адкідаеш?

a sam nenavìdzìš Maë nastaǔlen′ne, ì slovy Mae za sâbe adkìdaeš?

18. Калі бачыш ты злодзея, лагодзішся зь ім, і зь пералюбцамі стасункуешся,

Kalì bačyš ty zlodzeâ, lagodzìšsâ z′ ìm, ì z′ peralûbcamì stasunkuešsâ,

19. вусны твае пускаеш на слова ліхое і язык твой хітрыну пляце;

vusny tvae puskaeš na slova lìhoe ì âzyk tvoj hìtrynu plâce;

20. сядзіш і на брата твайго намаўляеш, на сына маці тваёй паклёпы пускаеш;

sâdzìš ì na brata tvajgo namaǔlâeš, na syna macì tvaëj paklëpy puskaeš;

21. ты гэта рабіў, і Я маўчаў; ты падумаў, што Я такі самы, як ты. Выкрыю цябе, і пакажу вачам тваім грахі твае.

ty gèta rabìǔ, ì Â maǔčaǔ; ty padumaǔ, što Â takì samy, âk ty. Vykryû câbe, ì pakažu vačam tvaìm grahì tvae.

22. Зразумейце гэта вы, хто забывае Бога, каб Я не забраў вас, бо ня будзе каму ратаваць.

Zrazumejce gèta vy, hto zabyvae Boga, kab Â ne zabraǔ vas, bo nâ budze kamu ratavac′.

23. Хто ў ахвяру падзяку прыносіць, той шануе Мяне, і хто на дарогі свае зважае, таму пакажу Я Божы ратунак!

Hto ǔ ahvâru padzâku prynosìc′, toj šanue Mâne, ì hto na darogì svae zvažae, tamu pakažu Â Božy ratunak!

51 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава,

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava,

2. калі да яго прыходзіў прарок Натан пасьля таго, як Давід увайшоў да Вірсавіі.

kalì da âgo pryhodzìǔ prarok Natan pas′lâ tago, âk Davìd uvajšoǔ da Vìrsavìì.

3. Зьлітуйся, Божа, зь мяне ў вялікай ласцы Тваёй, і ў мностве шчадротаў Тваіх загладзь беззаконьні мае!

Z′lìtujsâ, Boža, z′ mâne ǔ vâlìkaj lascy Tvaëj, ì ǔ mnostve ščadrotaǔ Tvaìh zagladz′ bezzakon′nì mae!

4. Адмый мяне шматкроць ад беззаконьня майго, і ад грэху майго ачысьці мяне:

Admyj mâne šmatkroc′ ad bezzakon′nâ majgo, ì ad grèhu majgo ačys′cì mâne:

5. бо беззаконьне маё я ўсьведамляю, і грэх мой заўсёды перада мною.

bo bezzakon′ne maë â ǔs′vedamlâû, ì grèh moj zaǔsëdy perada mnoû.

6. Табе, Табе аднаму я зграшыў і прад вачыма Тваімі благое ўчыніў: таму справядлівы Ты будзеш у прысудзе Тваім, і чысты ў судзе Тваім.

Tabe, Tabe adnamu â zgrašyǔ ì prad vačyma Tvaìmì blagoe ǔčynìǔ: tamu spravâdlìvy Ty budzeš u prysudze Tvaìm, ì čysty ǔ sudze Tvaìm.

7. Вось, я ў беззаконьні зачаты, і ў грэху маці мая нарадзіла мяне.

Vos′, â ǔ bezzakon′nì začaty, ì ǔ grèhu macì maâ naradzìla mâne.

8. Вось, палюбіў Ты праўду ў сэрцы і ўліў у мяне тайную мудрасьць.

Vos′, palûbìǔ Ty praǔdu ǔ sèrcy ì ǔlìǔ u mâne tajnuû mudras′c′.

9. Акрапі мяне ісопам, і ачышчуся: абмый мяне, і бялей за сьнег адбялюся.

Akrapì mâne ìsopam, ì ačyščusâ: abmyj mâne, ì bâlej za s′neg adbâlûsâ.

10. Дай мне ўцеху пачуць і радасьць, і ўзрадуюцца косьці, Табою паламаныя.

Daj mne ǔcehu pačuc′ ì radas′c′, ì ǔzraduûcca kos′cì, Taboû palamanyâ.

11. Адвярні аблічча Тваё ад грахоў маіх і загладзь усе беззаконьні мае.

Advârnì ablìčča Tvaë ad grahoǔ maìh ì zagladz′ use bezzakon′nì mae.

12. Чыстае сэрца ўмацуй ува мне, Божа, і дух справядлівы аднаві ўва мне.

Čystae sèrca ǔmacuj uva mne, Boža, ì duh spravâdlìvy adnavì ǔva mne.

13. Не адкінь мяне ад аблічча Твайго і Духа Твайго Сьвятога не адбірай у мяне.

Ne adkìn′ mâne ad ablìčča Tvajgo ì Duha Tvajgo S′vâtoga ne adbìraj u mâne.

14. Вярні мне радасьць збавеньня Твайго, і Духам Уладным мяне падтрымай.

Vârnì mne radas′c′ zbaven′nâ Tvajgo, ì Duham Uladnym mâne padtrymaj.

15. Я навучу беззаконцаў дарогам Тваім, і бязбожныя да Цябе навернуцца.

Â navuču bezzakoncaǔ darogam Tvaìm, ì bâzbožnyâ da Câbe navernucca.

16. Вызваль мяне ад крывавасьці, Божа, Божа ратунку майго; і язык мой уславіць праўду Тваю.

Vyzval′ mâne ad kryvavas′cì, Boža, Boža ratunku majgo; ì âzyk moj uslavìc′ praǔdu Tvaû.

17. Госпадзе! адкрый вусны мае, і вусны мае прагалосяць славу Табе:

Gospadze! adkryj vusny mae, ì vusny mae pragalosâc′ slavu Tabe:

18. бо калі б ахвяры Ты пажадаў, я даў бы яе; цэласпаленьне Табе не падабаецца.

bo kalì b ahvâry Ty pažadaǔ, â daǔ by âe; cèlaspalen′ne Tabe ne padabaecca.

19. Ахвяра Богу - дух упакораны; сэрца ўпакоранае і зьміранае Бог ня зьнішчае.

Ahvâra Bogu - duh upakorany; sèrca ǔpakoranae ì z′mìranae Bog nâ z′nìščae.

20. Ушчасьліві, Госпадзе, добрай воляй Тваёю Сіён, і хай паўстануць муры Ерусалімскія.

Uščas′lìvì, Gospadze, dobraj volâj Tvaëû Sìën, ì haj paǔstanuc′ mury Erusalìmskìâ.

21. Тады ўпадабаеш Ты ахвяру праўды, прынашэньні і цэласпаленьні; тады пакладуць на алтар Твой цялят.

Tady ǔpadabaeš Ty ahvâru praǔdy, prynašèn′nì ì cèlaspalen′nì; tady pakladuc′ na altar Tvoj câlât.

52 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Вучэньне Давідава.

Kìroǔcu horu. Vučèn′ne Davìdava.

2. пасьля таго, як прыходзіў Доік Ідумэянін, і данёс Саўлу, і сказаў яму, што Давід прыйшоў у дом Ахімэлэхаў.

pas′lâ tago, âk pryhodzìǔ Doìk Ìdumèânìn, ì danës Saǔlu, ì skazaǔ âmu, što Davìd pryjšoǔ u dom Ahìmèlèhaǔ.

3. Чаго хвалішся злачынствам, магутны? Ласка Божая заўжды са мною;

Čago hvalìšsâ zlačynstvam, magutny? Laska Božaâ zaǔždy sa mnoû;

4. твой язык наклікае пагібель; як брытва навостраная ён у цябе, падступнік!

tvoj âzyk naklìkae pagìbel′; âk brytva navostranaâ ën u câbe, padstupnìk!

5. Ты болей любіш зло, чым дабро, а няпраўду болей за праўду казаць;

Ty bolej lûbìš zlo, čym dabro, a nâpraǔdu bolej za praǔdu kazac′;

6. ты любіш усякія шкадлівыя словы, язык аблудны.

ty lûbìš usâkìâ škadlìvyâ slovy, âzyk abludny.

7. За гэта Бог зруйнуе цябе дарэшты, выкіне цябе і вырве цябе зь сялібы тваёй і корань твой зь зямлі жывых.

Za gèta Bog zrujnue câbe darèšty, vykìne câbe ì vyrve câbe z′ sâlìby tvaëj ì koran′ tvoj z′ zâmlì žyvyh.

8. Убачаць праведнікі і напалохаюцца; пасьмяюцца зь іх і скажуць:

Ubačac′ pravednìkì ì napalohaûcca; pas′mâûcca z′ ìh ì skažuc′:

9. вось чалавек, які ня ў Богу закладваў цьвярдыню сваю, а спадзяваўся на мностьва багацьця свайго, мацаваўся ў злачынстве сваім.

vos′ čalavek, âkì nâ ǔ Bogu zakladvaǔ c′vârdynû svaû, a spadzâvaǔsâ na mnost′va bagac′câ svajgo, macavaǔsâ ǔ zlačynstve svaìm.

10. А я, як аліва зялёная, у доме Божым; і надзею кладу на міласьць Божую на векі вечныя,

A â, âk alìva zâlënaâ, u dome Božym; ì nadzeû kladu na mìlas′c′ Božuû na vekì večnyâ,

11. вечна буду славіць Цябе за тое, што Ты ўчыніў, і на Тваё спадзявацца імя, бо яно добрае перад сьвятымі Тваімі.

večna budu slavìc′ Câbe za toe, što Ty ǔčynìǔ, ì na Tvaë spadzâvacca ìmâ, bo âno dobrae perad s′vâtymì Tvaìmì.

53 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На духавым інструмэньце. Навучальная псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Na duhavym ìnstrumèn′ce. Navučal′naâ psal′ma Davìdava.

2. Сказаў шаленец у сэрцы сваім: няма Бога. Разбэсьціліся яны, і ўчынілі гнюсныя злачынствы; няма дабрачынца.

Skazaǔ šalenec u sèrcy svaìm: nâma Boga. Razbès′cìlìsâ âny, ì ǔčynìlì gnûsnyâ zlačynstvy; nâma dabračynca.

3. Бог зь нябёсаў паглядзеў на сыноў чалавечых, каб пабачыць, ці ёсьць той, хто разумее, шукае Бога.

Bog z′ nâbësaǔ paglâdzeǔ na synoǔ čalavečyh, kab pabačyc′, cì ës′c′ toj, hto razumee, šukae Boga.

4. Усе ўхіліліся, зрабіліся аднолькава непатрэбнымі; ніхто ня робіць дабра, ніхто аніводзін.

Use ǔhìlìlìsâ, zrabìlìsâ adnol′kava nepatrèbnymì; nìhto nâ robìc′ dabra, nìhto anìvodzìn.

5. Няўжо ня ўрымсьцяцца беззаконьнікі, якія народ мой ядуць, быццам хлеб ядуць, і не заклікаюць Бога?

Nâǔžo nâ ǔryms′câcca bezzakon′nìkì, âkìâ narod moj âduc′, byccam hleb âduc′, ì ne zaklìkaûc′ Boga?

6. Там страхам яны напалохаюцца, дзе страху няма, бо рассыпле Бог косткі таго, хто супраць Цябе ўзбурыўся, Ты іх пасароміш, бо іх Бог заняхаіў.

Tam straham âny napalohaûcca, dze strahu nâma, bo rassyple Bog kostkì tago, hto suprac′ Câbe ǔzburyǔsâ, Ty ìh pasaromìš, bo ìh Bog zanâhaìǔ.

7. Хто дасьць з Сіёна ратунак Ізраілю? Калі Бог скасуе палон народу Свайго, тады зарадуецца Якаў і ўзьвесяліцца Ізраіль.

Hto das′c′ z Sìëna ratunak Ìzraìlû? Kalì Bog skasue palon narodu Svajgo, tady zaraduecca Âkaǔ ì ǔz′vesâlìcca Ìzraìl′.

54 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На струнных. Вучэньне Давідава,

Kìroǔcu horu. Na strunnyh. Vučèn′ne Davìdava,

2. калі прыйшлі Зіфэі і сказалі Саўлу: "ці ня ў вас хаваецца Давід?"

kalì pryjšlì Zìfèì ì skazalì Saǔlu: "cì nâ ǔ vas havaecca Davìd?"

3. Божа! імем Тваім уратуй мяне, і сілаю Тваёю судзі мяне.

Boža! ìmem Tvaìm uratuj mâne, ì sìlaû Tvaëû sudzì mâne.

4. Божа! пачуй малітву маю; уваж словам вуснаў маіх,

Boža! pačuj malìtvu maû; uvaž slovam vusnaǔ maìh,

5. бо на мяне чужыя паўсталі, і дужыя шукаюць душы мае; яны ня маюць Бога перад сабою.

bo na mâne čužyâ paǔstalì, ì dužyâ šukaûc′ dušy mae; âny nâ maûc′ Boga perad saboû.

6. Вось, Бог мой памочнік; Гасподзь мацуе душу маю.

Vos′, Bog moj pamočnìk; Gaspodz′ macue dušu maû.

7. Ён за зло ворагаў маіх пакарае; ісьцінай Тваёю зьнішчыць іх.

Ën za zlo voragaǔ maìh pakarae; ìs′cìnaj Tvaëû z′nìščyc′ ìh.

8. Я рупліва ахвяру Табе прынясу, праслаўлю імя Тваё, Госпадзе, бо яно добрае,

Â ruplìva ahvâru Tabe prynâsu, praslaǔlû ìmâ Tvaë, Gospadze, bo âno dobrae,

9. бо Ты выбавіў мяне ад усіх нягодаў, і на воргаў глядзела вока маё.

bo Ty vybavìǔ mâne ad usìh nâgodaǔ, ì na vorgaǔ glâdzela voka maë.

55 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На струнных інструмэнтах. Вучэньне Давідава.

Kìroǔcu horu. Na strunnyh ìnstrumèntah. Vučèn′ne Davìdava.

2. Пачуй, Божа, малітву маю, і ад маленьня майго не хавайся;

Pačuj, Boža, malìtvu maû, ì ad malen′nâ majgo ne havajsâ;

3. уваж мне і пачуй мяне; я стагну ў гароце маёй і бянтэжуся

uvaž mne ì pačuj mâne; â stagnu ǔ garoce maëj ì bântèžusâ

4. ад крыку варожага, ад уціску бязбожнага; бо яны мне накідаюць беззаконьне і ў гневе супроць мяне варагуюць.

ad kryku varožaga, ad ucìsku bâzbožnaga; bo âny mne nakìdaûc′ bezzakon′ne ì ǔ gneve suproc′ mâne varaguûc′.

5. Сэрца маё трапеча ўва мне і сьмяротныя страхі мяне ахапілі;

Sèrca maë trapeča ǔva mne ì s′mârotnyâ strahì mâne ahapìlì;

6. страх і жудасьць мяне агарнулі, і вусьцішна мне.

strah ì žudas′c′ mâne agarnulì, ì vus′cìšna mne.

7. І сказаў я: "Хто даў бы мне крылы, як у голуба? Я паляцеў бы і супакоіўся;

Ì skazaǔ â: "Hto daǔ by mne kryly, âk u goluba? Â palâceǔ by ì supakoìǔsâ;

8. далёка заляцеў бы, і ў пустыні застаўся б;

dalëka zalâceǔ by, ì ǔ pustynì zastaǔsâ b;

9. пасьпяшаўся б схавацца ад буры й віхуры".

pas′pâšaǔsâ b shavacca ad bury j vìhury".

10. Разладзь, Госпадзе, і падзялі языкі іхнія, бо я гвалт і нязгоду ў горадзе бачу;

Razladz′, Gospadze, ì padzâlì âzykì ìhnìâ, bo â gvalt ì nâzgodu ǔ goradze baču;

11. удзень і ўначы яны ходзяць навокал па ягоных мурах; зладзействы і бедствы ў ім;

udzen′ ì ǔnačy âny hodzâc′ navokal pa âgonyh murah; zladzejstvy ì bedstvy ǔ ìm;

12. сярод яго згуба; ашука і подступ ня сыходзяць з вуліц ягоных:

sârod âgo zguba; ašuka ì podstup nâ syhodzâc′ z vulìc âgonyh:

13. бо ня вораг мяне кляне, - гэта я ператрываў бы; не ненавісьнік мой узьвялічваецца нада мною - ад яго я схаваўся б;

bo nâ vorag mâne klâne, - gèta â peratryvaǔ by; ne nenavìs′nìk moj uz′vâlìčvaecca nada mnoû - ad âgo â shavaǔsâ b;

14. а ты, хто быў мне тым, што і сам я сабе, сябар мой і паплечнік мой,

a ty, hto byǔ mne tym, što ì sam â sabe, sâbar moj ì paplečnìk moj,

15. з кім мы шчырыя гутаркі мелі і разам хадзілі ў дом Божы.

z kìm my ščyryâ gutarkì melì ì razam hadzìlì ǔ dom Božy.

16. Хай іх сьмерць ня міне; хай сыдуць яны жывыя ў пекла; бо злачынства ў сялібах іхніх, у іхнім сэрцы,

Haj ìh s′merc′ nâ mìne; haj syduc′ âny žyvyâ ǔ pekla; bo zlačynstva ǔ sâlìbah ìhnìh, u ìhnìm sèrcy,

17. я ж паклічу Бога, і Гасподзь мяне выратуе.

â ž paklìču Boga, ì Gaspodz′ mâne vyratue.

18. Увечары і раніцай і апоўдні я буду маліць і прасіць, і Ён пачуе мой голас;

Uvečary ì ranìcaj ì apoǔdnì â budu malìc′ ì prasìc′, ì Ën pačue moj golas;

19. выбавіць душу маю ў спакоі ад тых, хто на мяне паўстае; бо іх многа ў мяне;

vybavìc′ dušu maû ǔ spakoì ad tyh, hto na mâne paǔstae; bo ìh mnoga ǔ mâne;

20. Бог выслухае, і суцешыць іх Той, Хто адвеку сядзіць на троне, бо няма ў іх перамены, і Бога яны не баяцца;

Bog vysluhae, ì sucešyc′ ìh Toj, Hto adveku sâdzìc′ na trone, bo nâma ǔ ìh perameny, ì Boga âny ne baâcca;

21. рукі свае паднялі на тых, якія зь імі ў міры, парушылі згоду сваю;

rukì svae padnâlì na tyh, âkìâ z′ ìmì ǔ mìry, parušylì zgodu svaû;

22. вусны ў іх гладкія, нібы масла, а ў сэрцы варожасьць у іх; словы іхнія лагаднейшыя за алей, а самі яны - мячы аголеныя.

vusny ǔ ìh gladkìâ, nìby masla, a ǔ sèrcy varožas′c′ u ìh; slovy ìhnìâ lagadnejšyâ za alej, a samì âny - mâčy agolenyâ.

23. Пакінь Госпаду клопат твой, і Ён падтрымае цябе. Ніколі ня дасьць Ён праведніку пахіснуцца.

Pakìn′ Gospadu klopat tvoj, ì Ën padtrymae câbe. Nìkolì nâ das′c′ Ën pravednìku pahìsnucca.

24. Ты, Божа, зьвядзеш іх у яму пагібельную; крыважэрныя і падступныя не пражывуць палавіны дзён сваіх. А на Цябе, Госпадзе, спадзяюся.

Ty, Boža, z′vâdzeš ìh u âmu pagìbel′nuû; kryvažèrnyâ ì padstupnyâ ne pražyvuc′ palavìny dzën svaìh. A na Câbe, Gospadze, spadzâûsâ.

56 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Пра галубіцу маўклівую ў пустках далёкіх. Залатая псальма Давіда, калі Філістымляне схапілі яго былі ў Гэце.

Kìroǔcu horu. Pra galubìcu maǔklìvuû ǔ pustkah dalëkìh. Zalataâ psal′ma Davìda, kalì Fìlìstymlâne shapìlì âgo bylì ǔ Gèce.

2. Зьлітуйся, Божа, зь мяне. Бо чалавек хоча мяне праглынуць; кожнага дня на мяне нападаючы, уціскае мяне.

Z′lìtujsâ, Boža, z′ mâne. Bo čalavek hoča mâne praglynuc′; kožnaga dnâ na mâne napadaûčy, ucìskae mâne.

3. Цэлы дзень ворагі віжуюць за мною заўзята, многа іх паўстае на мяне, Усявышні!

Cèly dzen′ voragì vìžuûc′ za mnoû zaǔzâta, mnoga ìh paǔstae na mâne, Usâvyšnì!

4. Калі страх агартае мяне, я надзею кладу на Цябе.

Kalì strah agartae mâne, â nadzeû kladu na Câbe.

5. У Богу я ўслаўлю слова Ягонае; на Бога надзею кладу, не баюся; што зробіць мне цела?

U Bogu â ǔslaǔlû slova Âgonae; na Boga nadzeû kladu, ne baûsâ; što zrobìc′ mne cela?

6. Кожнага дня пераварочваюць словы мае; усе іхнія намыслы супраць мяне - на ліхое:

Kožnaga dnâ peravaročvaûc′ slovy mae; use ìhnìâ namysly suprac′ mâne - na lìhoe:

7. зьбіраюцца, тояцца, сьлед мой высочваюць, каб улавіць душу маю.

z′bìraûcca, toâcca, s′led moj vysočvaûc′, kab ulavìc′ dušu maû.

8. Няўжо яны ўнікнуць адплаты за няпраўду сваю? У гневе адкінь, Божа, народы.

Nâǔžo âny ǔnìknuc′ adplaty za nâpraǔdu svaû? U gneve adkìn′, Boža, narody.

9. Палічыў Ты туляньні мае; пакладзі мае сьлёзы ў сасуд прад Табою, - ці ня ў кнізе яны Тваёй?

Palìčyǔ Ty tulân′nì mae; pakladzì mae s′lëzy ǔ sasud prad Taboû, - cì nâ ǔ knìze âny Tvaëj?

10. Ворагі мае ўцякаюць назад, калі я клічу Цябе; з гэтага я і даведваюся, што Бог за мяне.

Voragì mae ǔcâkaûc′ nazad, kalì â klìču Câbe; z gètaga â ì davedvaûsâ, što Bog za mâne.

11. У Богу я ўслаўлю слова Ягонае, у Госпадзе ўслаўлю слова Ягонае.

U Bogu â ǔslaǔlû slova Âgonae, u Gospadze ǔslaǔlû slova Âgonae.

12. На Бога надзею кладу, не баюся; што зробіць мне чалавек?

Na Boga nadzeû kladu, ne baûsâ; što zrobìc′ mne čalavek?

13. На мне, Божа, прысягі Табе; Табе аддам ахвяры хвалы,

Na mne, Boža, prysâgì Tabe; Tabe addam ahvâry hvaly,

14. бо Ты збавіў душу маю ад сьмерці, і ногі мае ад спатыканьня, каб хадзіў я прад абліччам Божым у сьвятле жывых.

bo Ty zbavìǔ dušu maû ad s′mercì, ì nogì mae ad spatykan′nâ, kab hadzìǔ â prad ablìččam Božym u s′vâtle žyvyh.

57 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Не загубі. Залатая псальма Давіда, калі ён уцёк ад Саўла ў пячору.

Kìroǔcu horu. Ne zagubì. Zalataâ psal′ma Davìda, kalì ën ucëk ad Saǔla ǔ pâčoru.

2. Зьлітуйся, Божа, зь мяне, зьлітуйся; бо на Цябе спадзяецца душа мая, і ў цяні крылаў Тваіх я схаваюся, пакуль ня мінуцца нягоды.

Z′lìtujsâ, Boža, z′ mâne, z′lìtujsâ; bo na Câbe spadzâecca duša maâ, ì ǔ cânì krylaǔ Tvaìh â shavaûsâ, pakul′ nâ mìnucca nâgody.

3. Паклічу Бога Ўсявышняга, Бога, Які мне чыніць дабро;

Paklìču Boga Ǔsâvyšnâga, Boga, Âkì mne čynìc′ dabro;

4. Ён зь нябёсаў пашле, і ўратуе мяне; пасароміць таго, хто спрабуе мяне праглынуць, пашле Бог Сваю літасьць і праўду Сваю.

Ën z′ nâbësaǔ pašle, ì ǔratue mâne; pasaromìc′ tago, hto sprabue mâne praglynuc′, pašle Bog Svaû lìtas′c′ ì praǔdu Svaû.

5. Душа мая сярод ільвоў; я ляжу сярод тых, што дыхаюць полымем, сярод сыноў чалавечых, чые зубы - як дзіды і стрэлы, чый язык - востры меч.

Duša maâ sârod ìl′voǔ; â lâžu sârod tyh, što dyhaûc′ polymem, sârod synoǔ čalavečyh, čye zuby - âk dzìdy ì strèly, čyj âzyk - vostry meč.

6. Будзь услаўлены вышэй за нябёсы, Божа, і над усёю зямлёю хай будзе слава Твая!

Budz′ uslaǔleny vyšèj za nâbësy, Boža, ì nad usëû zâmlëû haj budze slava Tvaâ!

7. На ногі мае ўгатавалі сетку: душа мая панікла; выкапалі перада мною яму, і самі ўпалі ў яе.

Na nogì mae ǔgatavalì setku: duša maâ panìkla; vykapalì perada mnoû âmu, ì samì ǔpalì ǔ âe.

8. Гатовае сэрца маё, Божа, гатовае сэрца маё: буду сьпяваць і славіць.

Gatovae sèrca maë, Boža, gatovae sèrca maë: budu s′pâvac′ ì slavìc′.

9. Паўстань, слава мая, паўстань, псалтыр і арфа! Я ўстану рана.

Paǔstan′, slava maâ, paǔstan′, psaltyr ì arfa! Â ǔstanu rana.

10. Славіць буду Цябе, Госпадзе, сярод народаў; славіць буду Цябе сярод плямёнаў,

Slavìc′ budu Câbe, Gospadze, sârod narodaǔ; slavìc′ budu Câbe sârod plâmënaǔ,

11. бо да нябёсаў вялікая ласка Твая і ў пазахмар'і праўда Твая.

bo da nâbësaǔ vâlìkaâ laska Tvaâ ì ǔ pazahmar'ì praǔda Tvaâ.

12. Узьнясіся вышэй за нябёсы, Божа, і над усёю зямлёю хай будзе слава Твая.

Uz′nâsìsâ vyšèj za nâbësy, Boža, ì nad usëû zâmlëû haj budze slava Tvaâ.

58 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Не загубі. Залатая псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Ne zagubì. Zalataâ psal′ma Davìdava.

2. Няўжо-такі праўду вы кажаце, судзьдзі, няўжо справядліва судзіце, сыны чалавечыя?

Nâǔžo-takì praǔdu vy kažace, sudz′dzì, nâǔžo spravâdlìva sudzìce, syny čalavečyâ?

3. Пакідаеце крыўды на сэрцы, кладзяце на вагі злачынствы рук вашых на зямлі.

Pakìdaece kryǔdy na sèrcy, kladzâce na vagì zlačynstvy ruk vašyh na zâmlì.

4. З нараджэньня свайго адступіліся вы, бязбожныя; ад улоньня маці сваёй заблудзіліся, кажучы ману.

Z naradžèn′nâ svajgo adstupìlìsâ vy, bâzbožnyâ; ad ulon′nâ macì svaëj zabludzìlìsâ, kažučy manu.

5. Яд у іх - нібыта яд зьмяіны, як атрута гадзюкі глухое, што вушы свае затуляе

Âd u ìh - nìbyta âd z′mâìny, âk atruta gadzûkì gluhoe, što vušy svae zatulâe

6. і ня чуе голасу заклінача, самага спраўнага ў заклёнах.

ì nâ čue golasu zaklìnača, samaga spraǔnaga ǔ zaklënah.

7. Божа! скрышы ім зубы ў іхніх вуснах; разьбі, Госпадзе, сківіцы львам!

Boža! skryšy ìm zuby ǔ ìhnìh vusnah; raz′bì, Gospadze, skìvìcy l′vam!

8. Няхай зьнікнуць, як вада цякучая; калі напнуць стрэлы, хай яны паламаюцца.

Nâhaj z′nìknuc′, âk vada câkučaâ; kalì napnuc′ strèly, haj âny palamaûcca.

9. Няхай счэзнуць, як сьлімак, які ў сьлізі сваёй распускаецца; няхай сонца ня бачаць, як скідзень у жанчыны.

Nâhaj sčèznuc′, âk s′lìmak, âkì ǔ s′lìzì svaëj raspuskaecca; nâhaj sonca nâ bačac′, âk skìdzen′ u žančyny.

10. Пакуль гаршкі вашы пачуюць распалены цёрн, - няхай вецер яго разьнясе, ці сьвежае, а ці спаленае!

Pakul′ garškì vašy pačuûc′ raspaleny cërn, - nâhaj vecer âgo raz′nâse, cì s′vežae, a cì spalenae!

11. А праведны ўсьцешыцца; помсту пабачыўшы, у крыві бязбожнага ступакі ён абмые!

A pravedny ǔs′cešycca; pomstu pabačyǔšy, u kryvì bâzbožnaga stupakì ën abmye!

12. І скажа чалавек: "Сапраўды ёсьць плод справядліваму! Сапраўды ёсьць Бог - судзьдзя на зямлі!"

Ì skaža čalavek: "Sapraǔdy ës′c′ plod spravâdlìvamu! Sapraǔdy ës′c′ Bog - sudz′dzâ na zâmlì!"

59 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Не загубі. Залатая псальма Давіда, калі Саўл паслаў пільнаваць дом ягоны, каб забіць яго.

Kìroǔcu horu. Ne zagubì. Zalataâ psal′ma Davìda, kalì Saǔl paslaǔ pìl′navac′ dom âgony, kab zabìc′ âgo.

2. Вызваль мяне ад маіх ворагаў, Божа мой! абарані мяне ад тых, што на мяне паўстаюць.

Vyzval′ mâne ad maìh voragaǔ, Boža moj! abaranì mâne ad tyh, što na mâne paǔstaûc′.

3. вызваль мяне ад злачынцаў; уратуй ад крыважэрных,

vyzval′ mâne ad zlačyncaǔ; uratuj ad kryvažèrnyh,

4. бо вось, яны цікуюць за душою маёю; на мяне зьбіраюцца дужыя, не за правіну маю і не за грэх мой, Госпадзе;

bo vos′, âny cìkuûc′ za dušoû maëû; na mâne z′bìraûcca dužyâ, ne za pravìnu maû ì ne za grèh moj, Gospadze;

5. бязь віны маёй зьбягаюцца і зброю рыхтуюць; паўстань мне на дапамогу, і паглядзі.

bâz′ vìny maëj z′bâgaûcca ì zbroû ryhtuûc′; paǔstan′ mne na dapamogu, ì paglâdzì.

6. Ты, Госпадзе, Божа сілы, Божа Ізраілеў, паўстань, каб наведаць усе народы, не шкадуй нікога зь бязбожных беззаконьнікаў:

Ty, Gospadze, Boža sìly, Boža Ìzraìleǔ, paǔstan′, kab navedac′ use narody, ne škaduj nìkoga z′ bâzbožnyh bezzakon′nìkaǔ:

7. увечары вяртаюцца яны, як сабакі скуголяць, і вакол горада ходзяць:

uvečary vârtaûcca âny, âk sabakì skugolâc′, ì vakol gorada hodzâc′:

8. вось, яны вырыгаюць нагану сваім языком; у іхніх вуснах - мечы: "бо", думаюць, "хто чуе?".

vos′, âny vyrygaûc′ naganu svaìm âzykom; u ìhnìh vusnah - mečy: "bo", dumaûc′, "hto čue?".

9. Але Ты, Госпадзе, зь іх пасьмяешся; Ты пасароміш усе народы.

Ale Ty, Gospadze, z′ ìh pas′mâešsâ; Ty pasaromìš use narody.

10. Сіла - у іх, але я да Цябе іду, бо Бог - мой заступнік.

Sìla - u ìh, ale â da Câbe ìdu, bo Bog - moj zastupnìk.

11. Бог мой, Які любіць мяне, папярэдзіць мяне; Бог дасьць мне глядзець на ворагаў маіх.

Bog moj, Âkì lûbìc′ mâne, papârèdzìc′ mâne; Bog das′c′ mne glâdzec′ na voragaǔ maìh.

12. Не забівай іх, каб не забыўся народ мой; разьвей іх сілаю Тваёю, і скінь іх, Госпадзе, наш абаронца.

Ne zabìvaj ìh, kab ne zabyǔsâ narod moj; raz′vej ìh sìlaû Tvaëû, ì skìn′ ìh, Gospadze, naš abaronca.

13. Слова іхняга языка ёсьць грэх іхніх вуснаў; няхай пыхай сваёю яны зловяцца, за прысягу і за ману, якую яны вымаўляюць.

Slova ìhnâga âzyka ës′c′ grèh ìhnìh vusnaǔ; nâhaj pyhaj svaëû âny zlovâcca, za prysâgu ì za manu, âkuû âny vymaǔlâûc′.

14. У гневе іх зьнішчы, зьнішчы, каб прапалі яны; і хай ведаюць, што Бог валадарыць над Якавам аж да краю зямлі.

U gneve ìh z′nìščy, z′nìščy, kab prapalì âny; ì haj vedaûc′, što Bog valadaryc′ nad Âkavam až da kraû zâmlì.

15. Хай вяртаюцца ўвечары, як сабакі скуголяць, і вакол горада ходзяць;

Haj vârtaûcca ǔvečary, âk sabakì skugolâc′, ì vakol gorada hodzâc′;

16. хай бадзяюцца, ежу шукаюць, і ў нянасыці ночы праводзяць.

haj badzâûcca, ežu šukaûc′, ì ǔ nânasycì nočy pravodzâc′.

17. А я буду славіць сілу Тваю і з самае раніцы ласку Тваю абвяшчаць; бо Ты быў аслонаю мне і сховам у дзень майго бедства.

A â budu slavìc′ sìlu Tvaû ì z samae ranìcy lasku Tvaû abvâščac′; bo Ty byǔ aslonaû mne ì shovam u dzen′ majgo bedstva.

18. Сіла мая! Цябе буду я апяваць; бо Бог - мой заступнік, Бог мой, Які любіць мяне.

Sìla maâ! Câbe budu â apâvac′; bo Bog - moj zastupnìk, Bog moj, Âkì lûbìc′ mâne.

60 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На музычным інструмэньце Шушан-Эдут. Залатая псальма Давідава для навучаньня,

Kìroǔcu horu. Na muzyčnym ìnstrumèn′ce Šušan-Èdut. Zalataâ psal′ma Davìdava dlâ navučan′nâ,

2. калі ён ваяваў зь Сірыяй Месапатамскай і зь Сірыяй Цаванскай, і калі Ёаў, вяртаючыся, перамог дванаццаць тысяч Ідумэяў у даліне Салянай.

kalì ën vaâvaǔ z′ Sìryâj Mesapatamskaj ì z′ Sìryâj Cavanskaj, ì kalì Ëaǔ, vârtaûčysâ, peramog dvanaccac′ tysâč Ìdumèâǔ u dalìne Salânaj.

3. Божа! Ты нас адкінуў, Ты паглуміў нас, угневаўся Ты; вярніся да нас,

Boža! Ty nas adkìnuǔ, Ty paglumìǔ nas, ugnevaǔsâ Ty; vârnìsâ da nas,

4. Ты зямлю скалануў, разьбіў яе: загаі разломы яе, бо яна хістаецца.

Ty zâmlû skalanuǔ, raz′bìǔ âe: zagaì razlomy âe, bo âna hìstaecca.

5. Ты даў народу Твайму зьведаць жорсткае, напаіў нас віном зьдзіўленьня.

Ty daǔ narodu Tvajmu z′vedac′ žorstkae, napaìǔ nas vìnom z′dzìǔlen′nâ.

6. Дай сьцяг тым, хто баіцца Цябе, каб яны паднялі яго дзеля ісьціны,

Daj s′câg tym, hto baìcca Câbe, kab âny padnâlì âgo dzelâ ìs′cìny,

7. каб вызваліліся аблюбенцы Твае; уратуй правіцай Тваёю, і пачуй мяне.

kab vyzvalìlìsâ ablûbency Tvae; uratuj pravìcaj Tvaëû, ì pačuj mâne.

8. Бог сказаў у сьвятыні Сваёй: "перамагу, - падзялю Я Сіхем, і даліну Сукот абмераю;

Bog skazaǔ u s′vâtynì Svaëj: "peramagu, - padzâlû Â Sìhem, ì dalìnu Sukot abmeraû;

9. Мой Галаад, Мой Манасія, Яфрэм крэпасьць Маёй галавы, Юда скіпетр Мой,

Moj Galaad, Moj Manasìâ, Âfrèm krèpas′c′ Maëj galavy, Ûda skìpetr Moj,

10. Мааў умывальная шаля Мая; на Эдом абуткам кіну Маім". Кліч мяне, зямля Філістымская!

Maaǔ umyval′naâ šalâ Maâ; na Èdom abutkam kìnu Maìm". Klìč mâne, zâmlâ Fìlìstymskaâ!

11. Хто ўвядзе мяне ў горад умацаваны? Хто давядзе мяне да Эдома?

Hto ǔvâdze mâne ǔ gorad umacavany? Hto davâdze mâne da Èdoma?

12. Ці ня Ты, Божа, Які нас адкінуў, і ня выходзіш, Божа, з войскам нашым?

Cì nâ Ty, Boža, Âkì nas adkìnuǔ, ì nâ vyhodzìš, Boža, z vojskam našym?

13. Дай дапамогу нам ва ўціску, бо дапамога людзкая - марнота.

Daj dapamogu nam va ǔcìsku, bo dapamoga lûdzkaâ - marnota.

14. З Богам мы выявім сілу; Ён скіне ворагаў нашых.

Z Bogam my vyâvìm sìlu; Ën skìne voragaǔ našyh.

61 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На струнным інструмэньце. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Na strunnym ìnstrumèn′ce. Psal′ma Davìdava.

2. Пачуй, Божа, мой лямант, уваж малітве маёй,

Pačuj, Boža, moj lâmant, uvaž malìtve maëj,

3. ад краю зямлі заклікаю Цябе ў заняпаласьці сэрца майго; узьвядзі мяне на скалу, недасягальную мне,

ad kraû zâmlì zaklìkaû Câbe ǔ zanâpalas′cì sèrca majgo; uz′vâdzì mâne na skalu, nedasâgal′nuû mne,

4. бо Ты апора мая, Ты моцная абарона ад ворага.

bo Ty apora maâ, Ty mocnaâ abarona ad voraga.

5. Хай жыцьму я вечна ў сялібе Тваёй, і ўпакоюся пад покрывам крылаў Тваіх,

Haj žyc′mu â večna ǔ sâlìbe Tvaëj, ì ǔpakoûsâ pad pokryvam krylaǔ Tvaìh,

6. бо Ты, Божа, пачуў абяцаньні мае і даў мне спадчыну тых, хто баіцца Твайго імя.

bo Ty, Boža, pačuǔ abâcan′nì mae ì daǔ mne spadčynu tyh, hto baìcca Tvajgo ìmâ.

7. Памнож цару дні на дні, гады падоўжы яму - з роду ў род,

Pamnož caru dnì na dnì, gady padoǔžy âmu - z rodu ǔ rod,

8. няхай жыцьме ён прад Богам вечна; накажы мілажалю і праўдзе ахоўваць яго.

nâhaj žyc′me ën prad Bogam večna; nakažy mìlažalû ì praǔdze ahoǔvac′ âgo.

9. І я сьпяваць буду імю Твайму вечна, абяцаньні мае выконваць дзень у дзень.

Ì â s′pâvac′ budu ìmû Tvajmu večna, abâcan′nì mae vykonvac′ dzen′ u dzen′.

62 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору Ідутумавага. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu Ìdutumavaga. Psal′ma Davìdava.

2. Толькі ў Богу душа мая суцяшаецца; ад Яго выратаваньне маё.

Tol′kì ǔ Bogu duša maâ sucâšaecca; ad Âgo vyratavan′ne maë.

3. Толькі Ён - цьвярдыня мая, ратунак мой, сховы мае: не пахіснуся болей.

Tol′kì Ën - c′vârdynâ maâ, ratunak moj, shovy mae: ne pahìsnusâ bolej.

4. Дакуль будзеце налягаць на чалавека? Абвалены будзеце вы, усе вы, як сьцяна нахіленая, як плот расхістаны.

Dakul′ budzece nalâgac′ na čalaveka? Abvaleny budzece vy, use vy, âk s′câna nahìlenaâ, âk plot rashìstany.

5. Яны скінуць яго з вышыні намысьлілі, ашукаю скарысталіся; вуснамі дабраслаўляюць, а ў сэрцы сваім клянуць.

Âny skìnuc′ âgo z vyšynì namys′lìlì, ašukaû skarystalìsâ; vusnamì dabraslaǔlâûc′, a ǔ sèrcy svaìm klânuc′.

6. Толькі ў Богу, душа мая, супакойвайся! бо на Яго ўся надзея мая.

Tol′kì ǔ Bogu, duša maâ, supakojvajsâ! bo na Âgo ǔsâ nadzeâ maâ.

7. Толькі Ён - цьвярдыня мая і ратунак мой, сховы мае: не пахіснуся.

Tol′kì Ën - c′vârdynâ maâ ì ratunak moj, shovy mae: ne pahìsnusâ.

8. У Богу выратаваньне маё і слава мая; скала сілы маёй і надзея мая ў Богу.

U Bogu vyratavan′ne maë ì slava maâ; skala sìly maëj ì nadzeâ maâ ǔ Bogu.

9. Народзе! на Яго спадзявайся ўвесь час; сэрца маё прад Ім вылівайце: Бог - нам прыстанішча.

Narodze! na Âgo spadzâvajsâ ǔves′ čas; sèrca maë prad Ìm vylìvajce: Bog - nam prystanìšča.

10. Сыны чалавечыя - марнасьць адна; сыны мужоў - ашуканства; калі іх пакласьці на вагі, усе яны разам лягчэйшыя за пустату.

Syny čalavečyâ - marnas′c′ adna; syny mužoǔ - ašukanstva; kalì ìh paklas′cì na vagì, use âny razam lâgčèjšyâ za pustatu.

11. Не спадзявайцеся на рабункі, і не выхваляйцеся крадзяжом; калі багацьце множыцца, ня хілецеся да яго сэрцам.

Ne spadzâvajcesâ na rabunkì, ì ne vyhvalâjcesâ kradzâžom; kalì bagac′ce množycca, nâ hìlecesâ da âgo sèrcam.

12. Аднойчы сказаў Бог, і двойчы я гэта пачуў, што сіла - у Богу,

Adnojčy skazaǔ Bog, ì dvojčy â gèta pačuǔ, što sìla - u Bogu,

13. і ў Цябе, Госпадзе, міласьць, бо Ты плаціш кожнаму паводле ўчынкаў ягоных.

ì ǔ Câbe, Gospadze, mìlas′c′, bo Ty placìš kožnamu pavodle ǔčynkaǔ âgonyh.

63 Кіраўнік

1. Псальма Давідава, калі ён быў у пустыні Юдэйскай.

Psal′ma Davìdava, kalì ën byǔ u pustynì Ûdèjskaj.

2. Божа! Ты Бог мой, Цябе я шукаю ад золку; Цябе прагне душа мая, па Табе маё цела тужыць у зямлі пустой, высахлай і бязводнай,

Boža! Ty Bog moj, Câbe â šukaû ad zolku; Câbe pragne duša maâ, pa Tabe maë cela tužyc′ u zâmlì pustoj, vysahlaj ì bâzvodnaj,

3. каб бачыць сілу Тваю і славу Тваю, як бачыў Цябе ў сьвятыні:

kab bačyc′ sìlu Tvaû ì slavu Tvaû, âk bačyǔ Câbe ǔ s′vâtynì:

4. бо ласка Твая лепшая за жыцьцё. Уславяць вусны мае Цябе.

bo laska Tvaâ lepšaâ za žyc′cë. Uslavâc′ vusny mae Câbe.

5. Так дабраслаўлю Цябе ў жыцьці маім; у імя Тваё рукі мае падыму.

Tak dabraslaǔlû Câbe ǔ žyc′cì maìm; u ìmâ Tvaë rukì mae padymu.

6. Як лоем і алеем душа мая насычаецца, і радасным голасам вусны мае Цябе славяць,

Âk loem ì aleem duša maâ nasyčaecca, ì radasnym golasam vusny mae Câbe slavâc′,

7. калі ўспамінаю Цябе я на ложку маім, думаю пра Цябе ў часіну начную,

kalì ǔspamìnaû Câbe â na ložku maìm, dumaû pra Câbe ǔ časìnu načnuû,

8. бо Ты дапамога мая, і ў цяні крылаў Тваіх я парадуюся;

bo Ty dapamoga maâ, ì ǔ cânì krylaǔ Tvaìh â paraduûsâ;

9. Душа мая да Цябе прыляпілася; правіца Твая трымае мяне.

Duša maâ da Câbe prylâpìlasâ; pravìca Tvaâ trymae mâne.

10. А тыя, што шукаюць пагібелі душы маёй, сыдуць у апраметную зямлі;

A tyâ, što šukaûc′ pagìbelì dušy maëj, syduc′ u aprametnuû zâmlì;

11. паб'юць іх сілаю меча; стануць здабычаю лісаў;

pab'ûc′ ìh sìlaû meča; stanuc′ zdabyčaû lìsaǔ;

12. а цар усьцешыцца ў Богу, будзе ўслаўлены кожны, хто Яму прысягае, бо замкнуцца вусны ў тых, што гавораць няпраўду.

a car us′cešycca ǔ Bogu, budze ǔslaǔleny kožny, hto Âmu prysâgae, bo zamknucca vusny ǔ tyh, što gavorac′ nâpraǔdu.

64 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava.

2. Пачуй, Божа, голас мой у малітве маёй; ад страху ворага душу маю аслані.

Pačuj, Boža, golas moj u malìtve maëj; ad strahu voraga dušu maû aslanì.

3. Ахавай мяне ад намыслаў падступных, ад бунту злыдняў,

Ahavaj mâne ad namyslaǔ padstupnyh, ad buntu zlydnâǔ,

4. якія язык свой навастрылі, як меч; напнулі лук свой - слова зьедлівае,

âkìâ âzyk svoj navastrylì, âk meč; napnulì luk svoj - slova z′edlìvae,

5. каб употай страляць у беззаганнага; яны зьнянацку страляюць па ім, і не баяцца.

kab upotaj stralâc′ u bezzagannaga; âny z′nânacku stralâûc′ pa ìm, ì ne baâcca.

6. Яны ўмацавалі сябе ў намеры ў ліхім; змовіліся таемна сеткі паставіць; казалі: хто іх убачыць?

Âny ǔmacavalì sâbe ǔ namery ǔ lìhìm; zmovìlìsâ taemna setkì pastavìc′; kazalì: hto ìh ubačyc′?

7. Яны крыўды шукаюць, віжуюць і сочаць і падкопваюцца да нутра чалавечага і да глыбіняў сэрца.

Âny kryǔdy šukaûc′, vìžuûc′ ì sočac′ ì padkopvaûcca da nutra čalavečaga ì da glybìnâǔ sèrca.

8. Але Бог паб]е іх стралою: зьнянацку будуць яны пацэлены.

Ale Bog pab]e ìh straloû: z′nânacku buduc′ âny pacèleny.

9. Языком сваім яны заб'юць самі сябе; усе, хто іх бачыць, адыдуць ад іх.

Âzykom svaìm âny zab'ûc′ samì sâbe; use, hto ìh bačyc′, adyduc′ ad ìh.

10. І збаяцца ўсе людзі, і абвесьцяць дзею Божую, і зразумеюць, што гэта дзея Яго.

Ì zbaâcca ǔse lûdzì, ì abves′câc′ dzeû Božuû, ì zrazumeûc′, što gèta dzeâ Âgo.

11. А праведны ўзьвесяліцца ў Богу і на Яго спадзявацца будзе; і пахвалены будуць усе справядлівыя сэрцам!

A pravedny ǔz′vesâlìcca ǔ Bogu ì na Âgo spadzâvacca budze; ì pahvaleny buduc′ use spravâdlìvyâ sèrcam!

65 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава для сьпяваньня.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava dlâ s′pâvan′nâ.

2. Табе, Божа, належыць хвала на Сіёне, і Табе будзе дадзена абяцаньне ў Ерусаліме.

Tabe, Boža, naležyc′ hvala na Sìëne, ì Tabe budze dadzena abâcan′ne ǔ Erusalìme.

3. Ты чуеш малітву; да Цябе ўсё жывое прыходзіць.

Ty čueš malìtvu; da Câbe ǔsë žyvoe pryhodzìc′.

4. Учынкі грахоўных адольваюць мяне. Ты ачысьціш злачынствы нашыя.

Učynkì grahoǔnyh adol′vaûc′ mâne. Ty ačys′cìš zlačynstvy našyâ.

5. Дабрашчасны, каго Ты абраў і наблізіў, каб ён жыў у сялібах Тваіх. Насыцімся дабром дома Твайго, сьвятога храма Твайго.

Dabraščasny, kago Ty abraǔ ì nablìzìǔ, kab ën žyǔ u sâlìbah Tvaìh. Nasycìmsâ dabrom doma Tvajgo, s′vâtoga hrama Tvajgo.

6. Страшны ў правасудзьдзі, пачуй нас, Божа, Ратаўнік наш, надзея ўсіх канцоў зямлі і ўсіх, хто далёка ў моры,

Strašny ǔ pravasudz′dzì, pačuj nas, Boža, Rataǔnìk naš, nadzeâ ǔsìh kancoǔ zâmlì ì ǔsìh, hto dalëka ǔ mory,

7. Ты, Хто горы паставіў сілаю Сваёю, магутнасьцю аперазаны,

Ty, Hto gory pastavìǔ sìlaû Svaëû, magutnas′cû aperazany,

8. Хто таймуе гул мораў, плёскат іхніх хваляў, і бунт народаў!

Hto tajmue gul moraǔ, plëskat ìhnìh hvalâǔ, ì bunt narodaǔ!

9. І забаяцца азнакаў Тваіх жыхары ўсіх канцоў зямлі. І ранак і вечар абудзіш на славу Тваю.

Ì zabaâcca aznakaǔ Tvaìh žyhary ǔsìh kancoǔ zâmlì. Ì ranak ì večar abudzìš na slavu Tvaû.

10. Ты наведваеш сушу і спатольваеш смагу яе, шчодра яе ўзбагачаеш: паток Божы поўны вады; Ты яе збожжа гатуеш, бо так яе зладзіў;

Ty navedvaeš sušu ì spatol′vaeš smagu âe, ščodra âe ǔzbagačaeš: patok Božy poǔny vady; Ty âe zbožža gatueš, bo tak âe zladzìǔ;

11. Ты поіш барозны яе, раўняеш камлыгі яе, пульхніш яе кроплямі дажджу, дабраслаўляеш расьліннасьць яе;

Ty poìš barozny âe, raǔnâeš kamlygì âe, pul′hnìš âe kroplâmì daždžu, dabraslaǔlâeš ras′lìnnas′c′ âe;

12. вянчаеш лета даброці Тваёй, і сьцежкі Твае кроплямі тлушчу цякуць;

vânčaeš leta dabrocì Tvaëj, ì s′cežkì Tvae kroplâmì tlušču câkuc′;

13. цякуць на пустэльныя пашы, і пагоркі радасьцю апяразваюцца,

câkuc′ na pustèl′nyâ pašy, ì pagorkì radas′cû apârazvaûcca,

14. лугі апранаюцца ў статкі, і даліны ўкрываюцца збажыною, гукаюць яны і сьпяваюць.

lugì apranaûcca ǔ statkì, ì dalìny ǔkryvaûcca zbažynoû, gukaûc′ âny ì s′pâvaûc′.

66 Кіраўнік

1. Клікніце Богу, уся зямля.

Klìknìce Bogu, usâ zâmlâ.

2. Сьпявайце славу імю Ягонаму; гонар славе Ягонай, хвала Яму.

S′pâvajce slavu ìmû Âgonamu; gonar slave Âgonaj, hvala Âmu.

3. Скажэце Богу: грозны Ты ў дзеях Тваіх! У вялікай сіле Тваёй упакорацца Табе ворагі Твае.

Skažèce Bogu: grozny Ty ǔ dzeâh Tvaìh! U vâlìkaj sìle Tvaëj upakoracca Tabe voragì Tvae.

4. Хай паклоніцца Табе ўся зямля і сьпявае Табе, хай сьпявае імю Твайму, Усявышні!

Haj paklonìcca Tabe ǔsâ zâmlâ ì s′pâvae Tabe, haj s′pâvae ìmû Tvajmu, Usâvyšnì!

5. Прыйдзеце і гляньце на дзеі Бога, грознага ў дзеях супроць сыноў чалавечых.

Pryjdzece ì glân′ce na dzeì Boga, groznaga ǔ dzeâh suproc′ synoǔ čalavečyh.

6. Ён мора ў сушу ператварыў: раку перайшлі нагамі; там радасьць была нам у Ім.

Ën mora ǔ sušu peratvaryǔ: raku perajšlì nagamì; tam radas′c′ byla nam u Ìm.

7. Магутнасьцю Сваёю ўладарыць Ён вечна; вочы Ягоныя глядзяць на народы, хай ня ўзносяцца бунтаўшчыкі.

Magutnas′cû Svaëû ǔladaryc′ Ën večna; vočy Âgonyâ glâdzâc′ na narody, haj nâ ǔznosâcca buntaǔščykì.

8. Дабраславеце, народы, Бога нашага і ўзнясеце славу Яму.

Dabraslavece, narody, Boga našaga ì ǔznâsece slavu Âmu.

9. Ён жыцьцё захаваў душы нашай, і назе нашай ня даў пахіснуцца.

Ën žyc′cë zahavaǔ dušy našaj, ì naze našaj nâ daǔ pahìsnucca.

10. Ты нас выпрабаваў, Божа, ператапіў нас, як топяць срэбра.

Ty nas vyprabavaǔ, Boža, peratapìǔ nas, âk topâc′ srèbra.

11. Ты ўвёў нас у сетку, аковы паклаў нам на сьцёгны нашыя,

Ty ǔvëǔ nas u setku, akovy paklaǔ nam na s′cëgny našyâ,

12. пасадзіў чалавека на галаву нам. Мы ўвайшлі ў вагонь і ў ваду, і Ты вывеў нас на волю.

pasadzìǔ čalaveka na galavu nam. My ǔvajšlì ǔ vagon′ ì ǔ vadu, ì Ty vyveǔ nas na volû.

13. Увайду ў дом Твой з цэласпаленьнямі, аддам Табе зарукі мае,

Uvajdu ǔ dom Tvoj z cèlaspalen′nâmì, addam Tabe zarukì mae,

14. якія вымавілі вусны мае і сказаў язык мой у скрусе маёй.

âkìâ vymavìlì vusny mae ì skazaǔ âzyk moj u skruse maëj.

15. Цэласпаленьні тлустыя прынясу я Табе, з дымам ахвярным з авечага лою; ахвярую валоў і казлоў.

Cèlaspalen′nì tlustyâ prynâsu â Tabe, z dymam ahvârnym z avečaga loû; ahvâruû valoǔ ì kazloǔ.

16. Прыйдзеце, паслухайце ўсе, богабаязныя, і я абвяшчу вам, што стварыў Ён душы маёй.

Pryjdzece, pasluhajce ǔse, bogabaâznyâ, ì â abvâšču vam, što stvaryǔ Ën dušy maëj.

17. Я паклікаў Яго вуснамі маімі і ўславіў Яго языком маім.

Â paklìkaǔ Âgo vusnamì maìmì ì ǔslavìǔ Âgo âzykom maìm.

18. Калі б угледзеў я беззаконьне ў сэрцы маім, дык не пачуў бы мяне Гасподзь.

Kalì b ugledzeǔ â bezzakon′ne ǔ sèrcy maìm, dyk ne pačuǔ by mâne Gaspodz′.

19. Але Бог пачуў, уважыў голасу маленьня майго.

Ale Bog pačuǔ, uvažyǔ golasu malen′nâ majgo.

20. Дабраславёны Бог, Які не адкінуў малітвы маёй і не адвярнуў ад мяне ласкі Свае.

Dabraslavëny Bog, Âkì ne adkìnuǔ malìtvy maëj ì ne advârnuǔ ad mâne laskì Svae.

67 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На струнных інструмэнтах. Псальма. Песьня.

Kìroǔcu horu. Na strunnyh ìnstrumèntah. Psal′ma. Pes′nâ.

2. Божа! будзь літасьцівы да нас і дабраславі нас, асьвятлі нас абліччам Сваім,

Boža! budz′ lìtas′cìvy da nas ì dabraslavì nas, as′vâtlì nas ablìččam Svaìm,

3. каб мы спазналі на зямлі дарогу Тваю, ва ўсіх народах выратаваньне Тваё.

kab my spaznalì na zâmlì darogu Tvaû, va ǔsìh narodah vyratavan′ne Tvaë.

4. Хай уславяць народы Цябе, Божа; хай уславяць усе народы Цябе.

Haj uslavâc′ narody Câbe, Boža; haj uslavâc′ use narody Câbe.

5. Хай весяляцца і радуюцца плямёны; бо Ты судзіш народы справядліва і кіруеш на зямлі плямёнамі.

Haj vesâlâcca ì raduûcca plâmëny; bo Ty sudzìš narody spravâdlìva ì kìrueš na zâmlì plâmënamì.

6. Хай уславяць народы Цябе, Божа, хай уславяць усе народы Цябе.

Haj uslavâc′ narody Câbe, Boža, haj uslavâc′ use narody Câbe.

7. Зямля дала плод свой: хай дабраславіць нас Бог, Бог наш.

Zâmlâ dala plod svoj: haj dabraslavìc′ nas Bog, Bog naš.

8. Хай дабраславіць нас Бог, і хай збаяцца Яго ўсе межы зямлі.

Haj dabraslavìc′ nas Bog, ì haj zbaâcca Âgo ǔse mežy zâmlì.

68 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава. Песьня.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava. Pes′nâ.

2. Няхай паўстане Бог - і расьсеюцца ворагі Ягоныя, і хай ад аблічча Ягонага ўцякуць Яго ненавісьнікі!

Nâhaj paǔstane Bog - ì ras′seûcca voragì Âgonyâ, ì haj ad ablìčča Âgonaga ǔcâkuc′ Âgo nenavìs′nìkì!

3. Як дым разьвейваецца, так іх разьвей; як топіцца воск ад вагню, так бязбожнікі прад абліччам Божым хай загінуць!

Âk dym raz′vejvaecca, tak ìh raz′vej; âk topìcca vosk ad vagnû, tak bâzbožnìkì prad ablìččam Božym haj zagìnuc′!

4. А праведнікі хай узрадуюцца і ўсьцешацца прад Богам, і ўзьвесяляцца ў радасьці.

A pravednìkì haj uzraduûcca ì ǔs′cešacca prad Bogam, ì ǔz′vesâlâcca ǔ radas′cì.

5. Сьпявайце Богу нашаму, сьпявайце імю Ягонаму, праслаўляйце Таго, Хто па нябёсах ідзе; Гасподзь імя Яму, - і прад абліччам Ягоным радуйцеся.

S′pâvajce Bogu našamu, s′pâvajce ìmû Âgonamu, praslaǔlâjce Tago, Hto pa nâbësah ìdze; Gaspodz′ ìmâ Âmu, - ì prad ablìččam Âgonym radujcesâ.

6. Сіротам Бацька і ўдовам судзьдзя Бог у сьвятой сялібе Сваёй!

Sìrotam Bac′ka ì ǔdovam sudz′dzâ Bog u s′vâtoj sâlìbe Svaëj!

7. Бог самотных уводзіць у дом, вызваляе вязьняў з кайданаў; а непакорлівыя застаюцца ў скварнай пустыні.

Bog samotnyh uvodzìc′ u dom, vyzvalâe vâz′nâǔ z kajdanaǔ; a nepakorlìvyâ zastaûcca ǔ skvarnaj pustynì.

8. Божа! калі Ты выходзіў перад народам Тваім, калі Ты ішоў па пустыні,

Boža! kalì Ty vyhodzìǔ perad narodam Tvaìm, kalì Ty ìšoǔ pa pustynì,

9. зямля скаланалася, нават нябёсы плавіліся, ад аблічча Божага, і гэты Сінай - ад аблічча Бога, Бога Ізраілевага.

zâmlâ skalanalasâ, navat nâbësy plavìlìsâ, ad ablìčča Božaga, ì gèty Sìnaj - ad ablìčča Boga, Boga Ìzraìlevaga.

10. Шчодры дождж праліваў Ты, Божа, на Тваю спадчыну, і калі яна зьнемагала ад працы, Ты падмацоўваў яе.

Ščodry doždž pralìvaǔ Ty, Boža, na Tvaû spadčynu, ì kalì âna z′nemagala ad pracy, Ty padmacoǔvaǔ âe.

11. Народ Твой там жыў; з даброці Тваёй, Божа, ты ўдзяляў беднаму.

Narod Tvoj tam žyǔ; z dabrocì Tvaëj, Boža, ty ǔdzâlâǔ bednamu.

12. Гасподзь дасьць слова: зьвястунак вялікае мноства.

Gaspodz′ das′c′ slova: z′vâstunak vâlìkae mnostva.

13. "Цары войска ўцякаюць, уцякаюць, а тая, што дома сядзіць, дзеліць здабычу.

"Cary vojska ǔcâkaûc′, ucâkaûc′, a taâ, što doma sâdzìc′, dzelìc′ zdabyču.

14. Калі спачываеце вы ў сваіх вотчынах, вы - як галубіца, у якое крылы срэбрам пакрытыя, а пёры чыстым золатам:

Kalì spačyvaece vy ǔ svaìh votčynah, vy - âk galubìca, u âkoe kryly srèbram pakrytyâ, a përy čystym zolatam:

15. калі Ўсемагутны расьсеяў цароў на гэтай зямлі, яна забялела, быццам сьнег на Сэлмоне.

kalì Ǔsemagutny ras′seâǔ caroǔ na gètaj zâmlì, âna zabâlela, byccam s′neg na Sèlmone.

16. Гара Божая! - гара Васанская! гара высокая - гара Васанская!

Gara Božaâ! - gara Vasanskaâ! gara vysokaâ - gara Vasanskaâ!

17. Што ж вы зайздросьліва глядзіце, горы высокія, на гару, на якой Бог з добрай волі жыве, і Гасподзь жыцьме вечна!

Što ž vy zajzdros′lìva glâdzìce, gory vysokìâ, na garu, na âkoj Bog z dobraj volì žyve, ì Gaspodz′ žyc′me večna!

18. Калясьніц Божых процьма, тысячы тысяч сярод іх; сярод іх Гасподзь на Сінаі, у сьвятыні.

Kalâs′nìc Božyh proc′ma, tysâčy tysâč sârod ìh; sârod ìh Gaspodz′ na Sìnaì, u s′vâtynì.

19. Ты ўзышоў на вышыню, запалоніў палон, прыняў дары дзеля людзей, каб і адступнікі жыць маглі ў Госпада Бога.

Ty ǔzyšoǔ na vyšynû, zapalonìǔ palon, prynâǔ dary dzelâ lûdzej, kab ì adstupnìkì žyc′ maglì ǔ Gospada Boga.

20. Дабраславёны Бог кожны дзень, Бог ускладае на нас цяжар, але Ён і ратуе нас.

Dabraslavëny Bog kožny dzen′, Bog uskladae na nas câžar, ale Ën ì ratue nas.

21. Бог нам - Бог на ратаваньне; ва ўладзе Госпада Ўладыкі брама сьмерці.

Bog nam - Bog na ratavan′ne; va ǔladze Gospada Ǔladykì brama s′mercì.

22. Але Бог патрушчыць голаў ворагам Сваім, валасатае цемя таго, хто ў грахах сваіх закасьцянеў.

Ale Bog patruščyc′ golaǔ voragam Svaìm, valasatae cemâ tago, hto ǔ grahah svaìh zakas′câneǔ.

23. Гасподзь сказаў: ад Васана вярну, выведу з прадоньня марскога,

Gaspodz′ skazaǔ: ad Vasana vârnu, vyvedu z pradon′nâ marskoga,

24. каб ты апусьціў нагу тваю, як сабакі твае язык свой, у кроў ворагаў.

kab ty apus′cìǔ nagu tvaû, âk sabakì tvae âzyk svoj, u kroǔ voragaǔ.

25. Бачылі шэсьце Тваё, Божа, шэсьце Бога майго, Цара майго ў сьвятыні:

Bačylì šès′ce Tvaë, Boža, šès′ce Boga majgo, Cara majgo ǔ s′vâtynì:

26. наперадзе йшлі сьпевакі, ззаду ішлі музыкі, пасярэдзіне дзевы з тымпанамі:

naperadze jšlì s′pevakì, zzadu ìšlì muzykì, pasârèdzìne dzevy z tympanamì:

27. "Дабраслаўляйце Бога Госпада на сходах, вы - ад семені Ізраілевага!"

"Dabraslaǔlâjce Boga Gospada na shodah, vy - ad semenì Ìzraìlevaga!"

28. Там Веньямін малодшы - іхні князь; князі Юдавы - уладыкі іхнія; князі Завулонавы, князі Нэфталімавы.

Tam Ven′âmìn malodšy - ìhnì knâz′; knâzì Ûdavy - uladykì ìhnìâ; knâzì Zavulonavy, knâzì Nèftalìmavy.

29. Бог твой наказаў табе сілу. Умацуй, Божа, тое, што Ты зрабіў нам!

Bog tvoj nakazaǔ tabe sìlu. Umacuj, Boža, toe, što Ty zrabìǔ nam!

30. Дзеля храма Твайго ў Ерусаліме цары прынясуць Табе дары.

Dzelâ hrama Tvajgo ǔ Erusalìme cary prynâsuc′ Tabe dary.

31. Утаймуй зьвера ў трысьнягу, - статак валоў сярод цялят народаў, якія хваляцца зьліткамі срэбра; рассып народы, што бітваў прагнуць.

Utajmuj z′vera ǔ trys′nâgu, - statak valoǔ sârod câlât narodaǔ, âkìâ hvalâcca z′lìtkamì srèbra; rassyp narody, što bìtvaǔ pragnuc′.

32. Прыйдуць вяльможы з Егіпта; Эфіопія рукі свае працягне да Бога.

Pryjduc′ vâl′možy z Egìpta; Èfìopìâ rukì svae pracâgne da Boga.

33. Царствы зямныя! сьпявайце Богу, услаўляйце Госпада,

Carstvy zâmnyâ! s′pâvajce Bogu, uslaǔlâjce Gospada,

34. Які крочыць на нябёсах нябёсаў спрадвеку. Вось, Ён дае голасу Свайму голас моцы.

Âkì kročyc′ na nâbësah nâbësaǔ spradveku. Vos′, Ën dae golasu Svajmu golas mocy.

35. Узьнясеце славу Богу! веліч Ягоная - на Ізраіле, і магутнасьць Ягоная - на аблоках.

Uz′nâsece slavu Bogu! velìč Âgonaâ - na Ìzraìle, ì magutnas′c′ Âgonaâ - na ablokah.

36. Грозны Ты, Божа, у Сьвятыні Тваёй. Бог Ізраілеў - Ён дае сілу і моц народу Свайму. Дабраславёны Бог!

Grozny Ty, Boža, u S′vâtynì Tvaëj. Bog Ìzraìleǔ - Ën dae sìlu ì moc narodu Svajmu. Dabraslavëny Bog!

69 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На шошаніме. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Na šošanìme. Psal′ma Davìdava.

2. Ратуй мяне, Божа; бо воды дайшлі да душы маёй.

Ratuj mâne, Boža; bo vody dajšlì da dušy maëj.

3. Я заграз у глыбокай багне, і няма на чым стаць; увайшоў у глыбіні водаў, і хуткая плынь іх панесла мяне.

Â zagraz u glybokaj bagne, ì nâma na čym stac′; uvajšoǔ u glybìnì vodaǔ, ì hutkaâ plyn′ ìh panesla mâne.

4. Я зьнямог ад крыку; засьмягла горла маё; стаміліся вочы мае, выглядаючы Бога майго.

Â z′nâmog ad kryku; zas′mâgla gorla maë; stamìlìsâ vočy mae, vyglâdaûčy Boga majgo.

5. Тых, што ненавідзяць мяне бязь віны, болей, чым валос на маёй галаве: ворагі мае, што бязьвінна мяне перасьледуюць, набраліся сілы; чаго я не адбіраў, тое мушу аддаць.

Tyh, što nenavìdzâc′ mâne bâz′ vìny, bolej, čym valos na maëj galave: voragì mae, što bâz′vìnna mâne peras′leduûc′, nabralìsâ sìly; čago â ne adbìraǔ, toe mušu addac′.

6. Божа! Ты ведаеш дурасьць маю, і грахі мае ад цябе не схаваны.

Boža! Ty vedaeš duras′c′ maû, ì grahì mae ad câbe ne shavany.

7. Хай не пасаромяцца празь мяне тыя, што на Цябе спадзяюцца, Госпадзе, Божа сілы. Хай не пасаромяцца празь мяне тыя, што шукаюць Цябе, Божа Ізраілеў;

Haj ne pasaromâcca praz′ mâne tyâ, što na Câbe spadzâûcca, Gospadze, Boža sìly. Haj ne pasaromâcca praz′ mâne tyâ, što šukaûc′ Câbe, Boža Ìzraìleǔ;

8. бо дзеля Цябе я цярплю зьнявагу, і ганьбаю пакрываюць аблічча маё.

bo dzelâ Câbe â cârplû z′nâvagu, ì gan′baû pakryvaûc′ ablìčča maë.

9. Счужынеў я братам маім, чужынцам зрабіўся сынам маці маёй,

Sčužyneǔ â bratam maìm, čužyncam zrabìǔsâ synam macì maëj,

10. бо клопат па доме Тваім пажырае мяне, і ліхаслоўе тых, што Цябе ліхасловяць, падае на мяне,

bo klopat pa dome Tvaìm pažyrae mâne, ì lìhasloǔe tyh, što Câbe lìhaslovâc′, padae na mâne,

11. і постам выплакаў я душу маю, і гэта робяць зьнявагаю мне.

ì postam vyplakaǔ â dušu maû, ì gèta robâc′ z′nâvagaû mne.

12. І замест вопраткі я на сябе нацягнуў валасяніцу - і раблюся ім прытчаю;

Ì zamest vopratkì â na sâbe nacâgnuǔ valasânìcu - ì rablûsâ ìm prytčaû;

13. і пра мяне балабоняць, седзячы каля брамы, і сьпяваюць у песьнях тыя, што п'юць віно.

ì pra mâne balabonâc′, sedzâčy kalâ bramy, ì s′pâvaûc′ u pes′nâh tyâ, što p'ûc′ vìno.

14. А я з малітвай маёю да Цябе, Госпадзе; у час добрай зычлівасьці, Божа, па вялікай даброці Тваёй, пачуй мяне ў праўдзе ратунку Твайго;

A â z malìtvaj maëû da Câbe, Gospadze; u čas dobraj zyčlìvas′cì, Boža, pa vâlìkaj dabrocì Tvaëj, pačuj mâne ǔ praǔdze ratunku Tvajgo;

15. дастань мяне з багавіньня, каб не загразнуў я: хай я вызвалюся ад ненавісьнікаў маіх і ад глыбокіх водаў;

dastan′ mâne z bagavìn′nâ, kab ne zagraznuǔ â: haj â vyzvalûsâ ad nenavìs′nìkaǔ maìh ì ad glybokìh vodaǔ;

16. хай не пацягне мяне цячэньне вады, хай не паглыне мяне багна, хай не замкне нада мною прорва пашчы свае.

haj ne pacâgne mâne câčèn′ne vady, haj ne paglyne mâne bagna, haj ne zamkne nada mnoû prorva paščy svae.

17. Пачуй мяне, Госпадзе, бо добрая міласьць Твая; у мностве шчадротаў Тваіх дагледзь мяне,

Pačuj mâne, Gospadze, bo dobraâ mìlas′c′ Tvaâ; u mnostve ščadrotaǔ Tvaìh dagledz′ mâne,

18. не хавай твару Твайго ад раба Твайго, бо я смуткую; хутка пачуеш мяне;

ne havaj tvaru Tvajgo ad raba Tvajgo, bo â smutkuû; hutka pačueš mâne;

19. Наблізься да душы маёй, вызваль яе; дзеля ворагаў маіх уратуй мяне.

Nablìz′sâ da dušy maëj, vyzval′ âe; dzelâ voragaǔ maìh uratuj mâne.

20. Ты ведаеш паганьбеньне маё, сорам мой і агуду маю; ворагі мае ўсе прад Табою.

Ty vedaeš pagan′ben′ne maë, soram moj ì agudu maû; voragì mae ǔse prad Taboû.

21. Маё сэрца зламала агуда, і я зьнямогся; чакаў спагады, але няма яе - і спагадцаў, ды не знаходжу.

Maë sèrca zlamala aguda, ì â z′nâmogsâ; čakaǔ spagady, ale nâma âe - ì spagadcaǔ, dy ne znahodžu.

22. І далі мне за ежу жоўць, і ў смазе маёй воцатам напаілі мяне.

Ì dalì mne za ežu žoǔc′, ì ǔ smaze maëj vocatam napaìlì mâne.

23. Няхай стане трапеза іхняя сеткаю ім, і мірнае застольле іхняе - пасткаю;

Nâhaj stane trapeza ìhnââ setkaû ìm, ì mìrnae zastol′le ìhnâe - pastkaû;

24. няхай запамрочацца іхнія вочы, каб ім ня бачыць, і сьцёгны расслабі ім назаўсёды;

nâhaj zapamročacca ìhnìâ vočy, kab ìm nâ bačyc′, ì s′cëgny rasslabì ìm nazaǔsëdy;

25. вылі на іх лютасьць Тваю, і полымя гневу Твайго хай абдыме іх;

vylì na ìh lûtas′c′ Tvaû, ì polymâ gnevu Tvajgo haj abdyme ìh;

26. селішча іхняе няхай запусьцее, і ў палатках іхніх хай ніхто ня жыве,

selìšča ìhnâe nâhaj zapus′cee, ì ǔ palatkah ìhnìh haj nìhto nâ žyve,

27. бо, каго Ты забіў, яны яшчэ перасьледуюць, і пакуты Табою параненых памнажаюць.

bo, kago Ty zabìǔ, âny âščè peras′leduûc′, ì pakuty Taboû paranenyh pamnažaûc′.

28. Прыкладзі беззаконьне да іхняга беззаконьня, і хай ня ўвойдуць яны ў праўду Тваю;

Prykladzì bezzakon′ne da ìhnâga bezzakon′nâ, ì haj nâ ǔvojduc′ âny ǔ praǔdu Tvaû;

29. няхай скрэсьлены будуць з кнігі жывых, і хай ня будуць запісаны з праведнымі.

nâhaj skrès′leny buduc′ z knìgì žyvyh, ì haj nâ buduc′ zapìsany z pravednymì.

30. А я бедны і пакутую; дапамога Твая, Божа, хай адродзіць мяне.

A â bedny ì pakutuû; dapamoga Tvaâ, Boža, haj adrodzìc′ mâne.

31. Я буду славіць імя Бога майго ў песьні, буду ўзьвялічваць яго праслаўленьнем,

Â budu slavìc′ ìmâ Boga majgo ǔ pes′nì, budu ǔz′vâlìčvac′ âgo praslaǔlen′nem,

32. і будзе гэта даспадобы Госпаду болей, чым вол, чым цяля з рагамі і з капытамі.

ì budze gèta daspadoby Gospadu bolej, čym vol, čym câlâ z ragamì ì z kapytamì.

33. Угледзяць гэта спрагненыя, і зарадуюцца. І ажыве сэрца ваша, богашукальнікі;

Ugledzâc′ gèta spragnenyâ, ì zaraduûcca. Ì ažyve sèrca vaša, bogašukal′nìkì;

34. бо Гасподзь чуе ўбогіх і не пагарджае вязьнямі Сваімі.

bo Gaspodz′ čue ǔbogìh ì ne pagardžae vâz′nâmì Svaìmì.

35. Хай праславяць Яго зямля і нябёсы, моры, і ўсё рухомае ў іх,

Haj praslavâc′ Âgo zâmlâ ì nâbësy, mory, ì ǔsë ruhomae ǔ ìh,

36. бо ўратуе Бог Сіён, створыць гарады Юдавыя, і паселяцца там, і ўспадкуюць яго,

bo ǔratue Bog Sìën, stvoryc′ garady Ûdavyâ, ì paselâcca tam, ì ǔspadkuûc′ âgo,

37. і нашчадкі рабоў Ягоных умацуюцца ў ім, і тыя, што любяць імя Ягонае, сяліцца ў ім будуць.

ì naščadkì raboǔ Âgonyh umacuûcca ǔ ìm, ì tyâ, što lûbâc′ ìmâ Âgonae, sâlìcca ǔ ìm buduc′.

70 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава. На ўспамін.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava. Na ǔspamìn.

2. Пасьпяшайся, Божа, вызваль мяне, пасьпяшайся, Госпадзе, на дапамогу мне.

Pas′pâšajsâ, Boža, vyzval′ mâne, pas′pâšajsâ, Gospadze, na dapamogu mne.

3. Хай пасаромяцца і хай паганьбаваныя будуць усе, што шукаюць загубы душы маёй! Няхай адхіснуцца і абсьмяяныя будуць тыя, што зычаць мне ліха!

Haj pasaromâcca ì haj pagan′bavanyâ buduc′ use, što šukaûc′ zaguby dušy maëj! Nâhaj adhìsnucca ì abs′mâânyâ buduc′ tyâ, što zyčac′ mne lìha!

4. Няхай адхіснуцца за паганьбаваньне мяне і тыя, што кажуць мне: "добра! добра!".

Nâhaj adhìsnucca za pagan′bavan′ne mâne ì tyâ, što kažuc′ mne: "dobra! dobra!".

5. Няхай радуюцца і весяляцца Табою ўсе, што Цябе шукаюць, і хто любіць збавеньне Тваё, хай кажуць заўсёды: вялікі Гасподзь!

Nâhaj raduûcca ì vesâlâcca Taboû ǔse, što Câbe šukaûc′, ì hto lûbìc′ zbaven′ne Tvaë, haj kažuc′ zaǔsëdy: vâlìkì Gaspodz′!

6. А я гаротны і ўбогі: Божа, пасьпяшайся да мяне! Ты - дапамога мая і Збаўца мой; Госпадзе! не спазьніся.

A â garotny ì ǔbogì: Boža, pas′pâšajsâ da mâne! Ty - dapamoga maâ ì Zbaǔca moj; Gospadze! ne spaz′nìsâ.

71 Кіраўнік

1. На Цябе, Госпадзе, спадзяюся; хай ня буду вавек пасаромлены.

Na Câbe, Gospadze, spadzâûsâ; haj nâ budu vavek pasaromleny.

2. Праўдай Тваёй мяне вызвалі і выбаві; прыхілі вуха Тваё да мяне, і ўратуй мяне.

Praǔdaj Tvaëj mâne vyzvalì ì vybavì; pryhìlì vuha Tvaë da mâne, ì ǔratuj mâne.

3. Будзь мне трывалым прыстанішчам, куды я заўсёды мог бы схавацца; Ты наказаў уратаваць мяне, бо цьвярдыня мая і моцнасьць мая - Ты.

Budz′ mne tryvalym prystanìščam, kudy â zaǔsëdy mog by shavacca; Ty nakazaǔ uratavac′ mâne, bo c′vârdynâ maâ ì mocnas′c′ maâ - Ty.

4. Божа мой! вызвалі мяне з рук бязбожніка, з рук бязбожніка і прыгнятальніка.

Boža moj! vyzvalì mâne z ruk bâzbožnìka, z ruk bâzbožnìka ì prygnâtal′nìka.

5. Бо Ты - надзея мая, Госпадзе Божа, спадзяваньне маё зь юнацтва майго.

Bo Ty - nadzeâ maâ, Gospadze Boža, spadzâvan′ne maë z′ ûnactva majgo.

6. На Цябе апіраўся я быў ад улоньня; Ты вывеў мяне з чэрава маці маёй; Табе хвала мая ня спыніцца.

Na Câbe apìraǔsâ â byǔ ad ulon′nâ; Ty vyveǔ mâne z čèrava macì maëj; Tabe hvala maâ nâ spynìcca.

7. Многім я стаўся нібыта дзівам; але Ты - цьвёрдая надзея мая.

Mnogìm â staǔsâ nìbyta dzìvam; ale Ty - c′vërdaâ nadzeâ maâ.

8. Няхай вусны мае хвалою напоўняцца, каб я Табе славу сьпяваў, кожны дзень апяваў Тваю веліч.

Nâhaj vusny mae hvaloû napoǔnâcca, kab â Tabe slavu s′pâvaǔ, kožny dzen′ apâvaǔ Tvaû velìč.

9. Не адкідай мяне на час старасьці; як пачне мая сіла слабнуць, не пакінь мяне,

Ne adkìdaj mâne na čas staras′cì; âk pačne maâ sìla slabnuc′, ne pakìn′ mâne,

10. бо ворагі мае супраць мяне змаўляюцца, і тыя, што цікуюць душу маю, - ладзяць нарады,

bo voragì mae suprac′ mâne zmaǔlâûcca, ì tyâ, što cìkuûc′ dušu maû, - ladzâc′ narady,

11. кажучы: "Бог яго кінуў; даганеце і схапеце яго; бо няма таго, хто б яго ўратаваў".

kažučy: "Bog âgo kìnuǔ; daganece ì shapece âgo; bo nâma tago, hto b âgo ǔratavaǔ".

12. Божа! не аддаляйся ад мяне; Божа мой! пасьпяшайся мне на дапамогу.

Boža! ne addalâjsâ ad mâne; Boža moj! pas′pâšajsâ mne na dapamogu.

13. Хай пасаромяцца і зьнікнуць супастаты душы маёй; хай сорам і ганьба пакрые тых, што зычаць мне ліха!

Haj pasaromâcca ì z′nìknuc′ supastaty dušy maëj; haj soram ì gan′ba pakrye tyh, što zyčac′ mne lìha!

14. А я заўсёды буду на Цябе спадзявацца і памнажаць Тваю славу.

A â zaǔsëdy budu na Câbe spadzâvacca ì pamnažac′ Tvaû slavu.

15. Вусны мае абвяшчацьмуць праўду Тваю, кожны дзень Твае добрыя дзеі; бо я ня ведаю ліку ім.

Vusny mae abvâščac′muc′ praǔdu Tvaû, kožny dzen′ Tvae dobryâ dzeì; bo â nâ vedaû lìku ìm.

16. Буду славіць усемагутнасьць Госпада Бога; згадаю праўду Тваю - адзіна Тваю.

Budu slavìc′ usemagutnas′c′ Gospada Boga; zgadaû praǔdu Tvaû - adzìna Tvaû.

17. Божа! Ты навучаў мяне зь дзён маёй маладосьці, і да сёньня дзівосы Твае я абвяшчаю.

Boža! Ty navučaǔ mâne z′ dzën maëj malados′cì, ì da sën′nâ dzìvosy Tvae â abvâščaû.

18. І да старасьці, і да сівізны не пакінь мяне, Божа, пакуль не абвяшчу Тваю сілу гэтаму роду і ўсім будучым магутнасьць Тваю.

Ì da staras′cì, ì da sìvìzny ne pakìn′ mâne, Boža, pakul′ ne abvâšču Tvaû sìlu gètamu rodu ì ǔsìm budučym magutnas′c′ Tvaû.

19. Праўда Твая, Божа, да найвышэйшых; вялікія дзеі ўчыніў Ты; Божа, хто падобны да Цябе?

Praǔda Tvaâ, Boža, da najvyšèjšyh; vâlìkìâ dzeì ǔčynìǔ Ty; Boža, hto padobny da Câbe?

20. Ты пасылаў на мяне многія і лютыя беды, але і зноў ажыўляў мяне і зь бездані зямлі зноў выводзіў мяне.

Ty pasylaǔ na mâne mnogìâ ì lûtyâ bedy, ale ì znoǔ ažyǔlâǔ mâne ì z′ bezdanì zâmlì znoǔ vyvodzìǔ mâne.

21. Ты ўзвышаў мяне і суцяшаў мяне, і зь бездані зямлі выводзіў мяне.

Ty ǔzvyšaǔ mâne ì sucâšaǔ mâne, ì z′ bezdanì zâmlì vyvodzìǔ mâne.

22. І я буду славіць Цябе на псалтыры, Тваю праўду, Божа мой; буду Цябе апяваць на арфе, Сьвяты Ізраілеў!

Ì â budu slavìc′ Câbe na psaltyry, Tvaû praǔdu, Boža moj; budu Câbe apâvac′ na arfe, S′vâty Ìzraìleǔ!

23. Радуюцца вусны мае, калі я сьпяваю Табе, і душа мая, якую Ты вызваліў;

Raduûcca vusny mae, kalì â s′pâvaû Tabe, ì duša maâ, âkuû Ty vyzvalìǔ;

24. і язык мой кожны дзень будзе абвяшчаць праўду Тваю, бо пасаромленыя, бо паганьбёныя тыя, што ліха шукаюць мне.

ì âzyk moj kožny dzen′ budze abvâščac′ praǔdu Tvaû, bo pasaromlenyâ, bo pagan′bënyâ tyâ, što lìha šukaûc′ mne.

72 Кіраўнік

1. Пра Саламона. Псальма Давідава. Божа! даруй цару Твой суд і сыну цара Тваю праўду,

Pra Salamona. Psal′ma Davìdava. Boža! daruj caru Tvoj sud ì synu cara Tvaû praǔdu,

2. няхай судзіць людзей Тваіх справядліва і ўбогіх Тваіх на судзе;

nâhaj sudzìc′ lûdzej Tvaìh spravâdlìva ì ǔbogìh Tvaìh na sudze;

3. няхай прынясуць горы мір людзям і пагоркі праўду;

nâhaj prynâsuc′ gory mìr lûdzâm ì pagorkì praǔdu;

4. няхай судзіць убогіх народу, няхай выратуе сыноў убогага, і суйме прыгнятальніка, -

nâhaj sudzìc′ ubogìh narodu, nâhaj vyratue synoǔ ubogaga, ì sujme prygnâtal′nìka, -

5. і будуць баяцца Цябе, пакуль будуць сонца і месяц, у роды родаў.

ì buduc′ baâcca Câbe, pakul′ buduc′ sonca ì mesâc, u rody rodaǔ.

6. Ён сыдзе, як дождж на скошаны луг, як кроплі, што арашаюць зямлю;

Ën sydze, âk doždž na skošany lug, âk kroplì, što arašaûc′ zâmlû;

7. У дні ягоныя праведнік будзе цьвісьці, і будзе вялікі спакой, пакуль ня спыніцца месяц:

U dnì âgonyâ pravednìk budze c′vìs′cì, ì budze vâlìkì spakoj, pakul′ nâ spynìcca mesâc:

8. ён будзе валадарыць ад мора да мора і ад ракі да краёў зямлі;

ën budze valadaryc′ ad mora da mora ì ad rakì da kraëǔ zâmlì;

9. упадуць перад ім жыхары пустыняў, і ворагі ягоныя будуць лізаць пыл;

upaduc′ perad ìm žyhary pustynâǔ, ì voragì âgonyâ buduc′ lìzac′ pyl;

10. цары Тарсіса і выспаў даніну яму паднясуць; цары Аравіі і Савы дары паднясуць;

cary Tarsìsa ì vyspaǔ danìnu âmu padnâsuc′; cary Aravìì ì Savy dary padnâsuc′;

11. і паклоняцца яму ўсе цары; усе народы служыцьмуць яму;

ì paklonâcca âmu ǔse cary; use narody služyc′muc′ âmu;

12. бо вызваліць ён убогага, што галосіць, і прыгнечанага, што дапамогі ня мае,

bo vyzvalìc′ ën ubogaga, što galosìc′, ì prygnečanaga, što dapamogì nâ mae,

13. умілажаліцца з гаротніка ўбогага, і душы гаротнікаў уратуе;

umìlažalìcca z garotnìka ǔbogaga, ì dušy garotnìkaǔ uratue;

14. ад хітрыны і гвалту вызваліць душы іхнія, і каштоўнаю будзе кроў перад вачыма ягонымі;

ad hìtryny ì gvaltu vyzvalìc′ dušy ìhnìâ, ì kaštoǔnaû budze kroǔ perad vačyma âgonymì;

15. і будзе жыць, і будуць даваць яму золата Аравіі, і будуць маліцца за яго няспынна, кожнага дня дабраслаўляць яго;

ì budze žyc′, ì buduc′ davac′ âmu zolata Aravìì, ì buduc′ malìcca za âgo nâspynna, kožnaga dnâ dabraslaǔlâc′ âgo;

16. на зямлі будзе шчодрае збожжа, наверсе гор; і плады ягоныя захвалююцца, быццам лес на Ліване, і ў гарадах размножацца людзі, як трава на зямлі;

na zâmlì budze ščodrae zbožža, naverse gor; ì plady âgonyâ zahvalûûcca, byccam les na Lìvane, ì ǔ garadah razmnožacca lûdzì, âk trava na zâmlì;

17. будзе імя ягонае дабраславёнае навечна; пакуль сонца жыве, будзе перадавацца імя ягонае; і дабраславяцца ў ім усе плямёны зямныя, усе народы будуць злагоджваць яго.

budze ìmâ âgonae dabraslavënae navečna; pakul′ sonca žyve, budze peradavacca ìmâ âgonae; ì dabraslavâcca ǔ ìm use plâmëny zâmnyâ, use narody buduc′ zlagodžvac′ âgo.

18. Дабраславёны Гасподзь Бог, Бог Ізраілеў, адзіны, Хто творыць цуды,

Dabraslavëny Gaspodz′ Bog, Bog Ìzraìleǔ, adzìny, Hto tvoryc′ cudy,

19. і дабраславёнае імя славы Ягонае навечна, і напоўніцца славаю Яго ўся зямля. Амін і амін.

ì dabraslavënae ìmâ slavy Âgonae navečna, ì napoǔnìcca slavaû Âgo ǔsâ zâmlâ. Amìn ì amìn.

20. Скончыліся малітвы Давіда, сына Ясэевага.

Skončylìsâ malìtvy Davìda, syna Âsèevaga.

73 Кіраўнік

1. Псальма Асафава. Які добры Бог да Ізраіля, да чыстых сэрцам!

Psal′ma Asafava. Âkì dobry Bog da Ìzraìlâ, da čystyh sèrcam!

2. А я - ледзь ногі мае не пахіснуліся, ледзь падэшвы мае не пакаўзнуліся, -

A â - ledz′ nogì mae ne pahìsnulìsâ, ledz′ padèšvy mae ne pakaǔznulìsâ, -

3. я быў ліхім пазайздросьціў, як пабачыў дабрадзенства бязбожных,

â byǔ lìhìm pazajzdros′cìǔ, âk pabačyǔ dabradzenstva bâzbožnyh,

4. бо няма ім цярпеньняў да самае сьмерці, і сіла моцная ў іх;

bo nâma ìm cârpen′nâǔ da samae s′mercì, ì sìla mocnaâ ǔ ìh;

5. на працы людзкой іх няма, і разам зь людзьмі яны ўціску ня знаюць.

na pracy lûdzkoj ìh nâma, ì razam z′ lûdz′mì âny ǔcìsku nâ znaûc′.

6. Вось таму іхняя пыха, як нашыйнік, абклала іх, і дзёрзкасьць, як убор, аблягае іх;

Vos′ tamu ìhnââ pyha, âk našyjnìk, abklala ìh, ì dzërzkas′c′, âk ubor, ablâgae ìh;

7. вылазяць ім вочы ад тлушчу, жаданьні ў сэрцы іхнім варушацца,

vylazâc′ ìm vočy ad tlušču, žadan′nì ǔ sèrcy ìhnìm varušacca,

8. сьмяюцца яны з усяго; зласьліва паклёпы наводзяць; ганарыста гавораць;

s′mâûcca âny z usâgo; zlas′lìva paklëpy navodzâc′; ganarysta gavorac′;

9. вусны свае ўзносяць да неба, - а іхні язык па зямлі валачэцца.

vusny svae ǔznosâc′ da neba, - a ìhnì âzyk pa zâmlì valačècca.

10. Таму туды ж зьвяртаецца народ ягоны, і п'юць ваду поўнаю чараю

Tamu tudy ž z′vârtaecca narod âgony, ì p'ûc′ vadu poǔnaû čaraû

11. і кажуць: "як уведае Бог? і ці мае Ўсявышні веданьне?"

ì kažuc′: "âk uvedae Bog? ì cì mae Ǔsâvyšnì vedan′ne?"

12. І вось гэтыя грэшнікі песьцяцца на гэтым сьвеце і памнажаюць багацьце.

Ì vos′ gètyâ grèšnìkì pes′câcca na gètym s′vece ì pamnažaûc′ bagac′ce.

13. І сказаў я: ці ж не дарма ачышчаў я сэрца маё і ў нянавісьці абмываў мае рукі,

Ì skazaǔ â: cì ž ne darma ačyščaǔ â sèrca maë ì ǔ nânavìs′cì abmyvaǔ mae rukì,

14. і ўвесь дзень я цярплю ўдары, і кожнае раніцы кару прымаю?

ì ǔves′ dzen′ â cârplû ǔdary, ì kožnae ranìcy karu prymaû?

15. Калі б я сказаў: буду так разважаць, як яны, - дык здрадзіў бы роду сыноў Тваіх.

Kalì b â skazaǔ: budu tak razvažac′, âk âny, - dyk zdradzìǔ by rodu synoǔ Tvaìh.

16. І задумаўся я, як зразумець гэта; але цяжка яно ў вачах маіх,

Ì zadumaǔsâ â, âk zrazumec′ gèta; ale câžka âno ǔ vačah maìh,

17. пакуль не ўвайшоў я ў сьвятыню Божую, і не зразумеў іхняга канца.

pakul′ ne ǔvajšoǔ â ǔ s′vâtynû Božuû, ì ne zrazumeǔ ìhnâga kanca.

18. Так! на коўзкіх шляхах паставіў Ты іх, і скідаеш іх у прорвішчы.

Tak! na koǔzkìh šlâhah pastavìǔ Ty ìh, ì skìdaeš ìh u prorvìščy.

19. Як зьнянацку яны ўвайшлі ў спусташэньне, згінулі, зьніклі ад жахаў!

Âk z′nânacku âny ǔvajšlì ǔ spustašèn′ne, zgìnulì, z′nìklì ad žahaǔ!

20. Як сном пасьля абуджэньня, так Ты, Госпадзе, іх разбудзіўшы, зьнішчыш іхнія мроі.

Âk snom pas′lâ abudžèn′nâ, tak Ty, Gospadze, ìh razbudzìǔšy, z′nìščyš ìhnìâ mroì.

21. Калі кіпела сэрца маё і трымцела нутрына мая,

Kalì kìpela sèrca maë ì trymcela nutryna maâ,

22. быў я тады неразумны, нічога ня цяміў; як быдла быў я прад Табою.

byǔ â tady nerazumny, nìčoga nâ câmìǔ; âk bydla byǔ â prad Taboû.

23. Але заўжды я з Табою; Ты трымаеш мяне за правую руку:

Ale zaǔždy â z Taboû; Ty trymaeš mâne za pravuû ruku:

24. Ты вядзеш мяне паводле радаў Тваіх, і потым у славу прымаеш мяне.

Ty vâdzeš mâne pavodle radaǔ Tvaìh, ì potym u slavu prymaeš mâne.

25. Хто мне на небе? і з Табою нічога не хачу на зямлі.

Hto mne na nebe? ì z Taboû nìčoga ne haču na zâmlì.

26. Зьнемагае цела маё і сэрца маё; Бог - цьвярдыня сэрца майго і частка мая навечна,

Z′nemagae cela maë ì sèrca maë; Bog - c′vârdynâ sèrca majgo ì častka maâ navečna,

27. бо вось гінуць усе, хто збочвае ад Цябе; Ты нішчыш кожнага, хто ад Цябе адступаецца.

bo vos′ gìnuc′ use, hto zbočvae ad Câbe; Ty nìščyš kožnaga, hto ad Câbe adstupaecca.

28. А мне добра набліжацца да Бога! На Госпада Бога паклаў я надзею маю, каб абвяшчаць усе дзеі Твае!

A mne dobra nablìžacca da Boga! Na Gospada Boga paklaǔ â nadzeû maû, kab abvâščac′ use dzeì Tvae!

74 Кіраўнік

1. Вучэньне Асафава. Навошта, Божа, назаўсёды Ты нас адкінуў? распаліўся Твой гнеў на авечак пашаў Тваіх?

Vučèn′ne Asafava. Navošta, Boža, nazaǔsëdy Ty nas adkìnuǔ? raspalìǔsâ Tvoj gneǔ na avečak pašaǔ Tvaìh?

2. Успомні пра збор Твой, які Ты прыдбаў здавён, пра племя спадчыны Тваёй, якое Ты адкупіў, - пра гэту гару Сіён, на якой Ты пасяліўся.

Uspomnì pra zbor Tvoj, âkì Ty prydbaǔ zdavën, pra plemâ spadčyny Tvaëj, âkoe Ty adkupìǔ, - pra gètu garu Sìën, na âkoj Ty pasâlìǔsâ.

3. Падымі Твае ногі да вечных руінаў: усё вораг разбурыў у сьвятыні.

Padymì Tvae nogì da večnyh ruìnaǔ: usë vorag razburyǔ u s′vâtynì.

4. Рыкаюць ворагі Твае сярод сходаў Тваіх, паставілі знакі свае замест нашых азнакаў;

Rykaûc′ voragì Tvae sârod shodaǔ Tvaìh, pastavìlì znakì svae zamest našyh aznakaǔ;

5. выдавалі сябе падобнымі на таго, хто падымаў сякеру на перавітае вецьце дрэва;

vydavalì sâbe padobnymì na tago, hto padymaǔ sâkeru na peravìtae vec′ce drèva;

6. і сёньня ўсе рэзьбы ў ім адным разам разьбілі яны сякерамі і бярдышамі;

ì sën′nâ ǔse rèz′by ǔ ìm adnym razam raz′bìlì âny sâkeramì ì bârdyšamì;

7. сьвятыню Тваю на вагонь аддалі, сялібу Твайго імя дашчэнту заплямілі;

s′vâtynû Tvaû na vagon′ addalì, sâlìbu Tvajgo ìmâ daščèntu zaplâmìlì;

8. сказалі ў сэрцы сваім: "зруйнуем іх зусім!" - і спалілі ўсе мясьціны Божых сходаў на зямлі.

skazalì ǔ sèrcy svaìm: "zrujnuem ìh zusìm!" - ì spalìlì ǔse mâs′cìny Božyh shodaǔ na zâmlì.

9. Азнакаў нашых мы ня бачым, няма больш прарока, і няма з намі таго, хто ведаў бы, дакуль гэта будзе.

Aznakaǔ našyh my nâ bačym, nâma bol′š praroka, ì nâma z namì tago, hto vedaǔ by, dakul′ gèta budze.

10. Дакуль, Божа, вораг зьдзек чыніць будзе? ці вечна будзе агуднік імя Тваё ганіць?

Dakul′, Boža, vorag z′dzek čynìc′ budze? cì večna budze agudnìk ìmâ Tvaë ganìc′?

11. Навошта ўхіляеш руку Тваю і правіцу Тваю? Зь сярэдзіны ўлоньня Твайго іх панішчы.

Navošta ǔhìlâeš ruku Tvaû ì pravìcu Tvaû? Z′ sârèdzìny ǔlon′nâ Tvajgo ìh panìščy.

12. Божа, Цару мой адвеку, Ты чыніш ратаваньне пасярод зямлі!

Boža, Caru moj adveku, Ty čynìš ratavan′ne pasârod zâmlì!

13. Ты разьдзяліў сілаю Тваёю мора, Ты патрушчыў галовы зьмеям на водах;

Ty raz′dzâlìǔ sìlaû Tvaëû mora, Ty patruščyǔ galovy z′meâm na vodah;

14. Ты струшчыў галаву левіяфану, аддаў яго на ежу народу ў пустыні.

Ty struščyǔ galavu levìâfanu, addaǔ âgo na ežu narodu ǔ pustynì.

15. Ты выкрасаў паток і крыніцу, Ты высушыў рэкі вялікія.

Ty vykrasaǔ patok ì krynìcu, Ty vysušyǔ rèkì vâlìkìâ.

16. Твой дзень і Твая ноч; падрыхтаваў Ты сьвяцілы і сонца;

Tvoj dzen′ ì Tvaâ noč; padryhtavaǔ Ty s′vâcìly ì sonca;

17. Ты правёў усе межы зямлі, лета і зіму Ты ўтварыў.

Ty pravëǔ use mežy zâmlì, leta ì zìmu Ty ǔtvaryǔ.

18. Прыгадай жа: вораг Госпада зьневажае, і неразумныя людзі ганяць імя Тваё.

Prygadaj ža: vorag Gospada z′nevažae, ì nerazumnyâ lûdzì ganâc′ ìmâ Tvaë.

19. Не аддай зьвярам душы Тваёй галубіцы; сходаў убогіх Тваіх не забудзь назаўсёды.

Ne addaj z′vâram dušy Tvaëj galubìcy; shodaǔ ubogìh Tvaìh ne zabudz′ nazaǔsëdy.

20. Дагледзь запавет Твой, бо цямноты зямлі поўныя жытлішчамі гвалту.

Dagledz′ zapavet Tvoj, bo câmnoty zâmlì poǔnyâ žytlìščamì gvaltu.

21. Хай ня вернецца прыгнечаны ў сораме; гаротны і ўбогі хай славяць імя Тваё.

Haj nâ vernecca prygnečany ǔ sorame; garotny ì ǔbogì haj slavâc′ ìmâ Tvaë.

22. Паўстань, Божа, абарані дзеі Твае, успомні штодзённае зьневажаньне Цябе неразумнымі;

Paǔstan′, Boža, abaranì dzeì Tvae, uspomnì štodzënnae z′nevažan′ne Câbe nerazumnymì;

23. не забудзь крыкаў ворагаў Тваіх; шум паўсталых супроць Цябе ўвесь час падымаецца.

ne zabudz′ krykaǔ voragaǔ Tvaìh; šum paǔstalyh suproc′ Câbe ǔves′ čas padymaecca.

75 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Не загубі. Псальма Асафава. Песьня.

Kìroǔcu horu. Ne zagubì. Psal′ma Asafava. Pes′nâ.

2. Славім Цябе, Божа, славім; бо блізка імя Тваё; абвяшчаюць цуды Твае.

Slavìm Câbe, Boža, slavìm; bo blìzka ìmâ Tvaë; abvâščaûc′ cudy Tvae.

3. "Калі Я выберу час, Я ўчыню суд па праўдзе.

"Kalì Â vyberu čas, Â ǔčynû sud pa praǔdze.

4. Хістаюцца зямля і ўсе, хто на ёй жыве: Я ўмацую стаўпы яе".

Hìstaûcca zâmlâ ì ǔse, hto na ëj žyve: Â ǔmacuû staǔpy âe".

5. Кажу ліхамысным: не шалейце, і бязбожным: не падымайце рога,

Kažu lìhamysnym: ne šalejce, ì bâzbožnym: ne padymajce roga,

6. не падымайце высока рога вашага, не гаварэце цьвёрдалоба,

ne padymajce vysoka roga vašaga, ne gavarèce c′vërdaloba,

7. бо не ад усходу і не ад захаду і не ад пустыні ўзвышэньне;

bo ne ad ushodu ì ne ad zahadu ì ne ad pustynì ǔzvyšèn′ne;

8. а Бог ёсьць Судзьдзя: аднаго прыніжае, а другога ўзносіць;

a Bog ës′c′ Sudz′dzâ: adnago prynìžae, a drugoga ǔznosìc′;

9. бо чара ў руцэ ў Госпада, віно ў ёй кіпіць, поўнае мяшанага, і Ён палівае зь яе. Нават дрожджы зь яе будуць выціскаць і піць усе бязбожнікі зямлі.

bo čara ǔ rucè ǔ Gospada, vìno ǔ ëj kìpìc′, poǔnae mâšanaga, ì Ën palìvae z′ âe. Navat droždžy z′ âe buduc′ vycìskac′ ì pìc′ use bâzbožnìkì zâmlì.

10. А я буду абвяшчаць вечна, буду апяваць Бога Якаўлевага.

A â budu abvâščac′ večna, budu apâvac′ Boga Âkaǔlevaga.

11. Усе рогі бязбожнікаў паламаю, і ўзьнясуцца рогі праведніка.

Use rogì bâzbožnìkaǔ palamaû, ì ǔz′nâsucca rogì pravednìka.

76 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На струнных. Псальма Асафава. Песьня.

Kìroǔcu horu. Na strunnyh. Psal′ma Asafava. Pes′nâ.

2. Вядомы Бог у Юдэі; Ягонае імя вялікае ў Ізраіля.

Vâdomy Bog u Ûdèì; Âgonae ìmâ vâlìkae ǔ Ìzraìlâ.

3. І было ў Саліме селішча Ягонае, і жыў Ён - на Сіёне.

Ì bylo ǔ Salìme selìšča Âgonae, ì žyǔ Ën - na Sìëne.

4. Ён там паламаў стрэлы лука, шчыт і меч і вайну.

Ën tam palamaǔ strèly luka, ščyt ì meč ì vajnu.

5. Ты слаўны, магутнейшы за дзікія горы.

Ty slaǔny, magutnejšy za dzìkìâ gory.

6. Моцныя сэрцам здабычаю сталі, заснулі сном сваім, і не знайшлі ўсе мужчыны сілы ў руках сваіх.

Mocnyâ sèrcam zdabyčaû stalì, zasnulì snom svaìm, ì ne znajšlì ǔse mužčyny sìly ǔ rukah svaìh.

7. Ад клічу Твайго, Божа Якаваў, задрамалі і калясьніца і конь.

Ad klìču Tvajgo, Boža Âkavaǔ, zadramalì ì kalâs′nìca ì kon′.

8. Ты грозны, і хто ўстоіць прад абліччам Тваім у час гневу Твайго?

Ty grozny, ì hto ǔstoìc′ prad ablìččam Tvaìm u čas gnevu Tvajgo?

9. Зь нябёсаў Ты суд абвясьціў: зямля забаялася і замоўкла,

Z′ nâbësaǔ Ty sud abvâs′cìǔ: zâmlâ zabaâlasâ ì zamoǔkla,

10. калі паўстаў Бог на суд, каб выратаваць усіх прыгнечаных на зямлі.

kalì paǔstaǔ Bog na sud, kab vyratavac′ usìh prygnečanyh na zâmlì.

11. І гнеў чалавечы абярнуўся на славу Табе, рэшту гневу Ты ўтаймуеш.

Ì gneǔ čalavečy abârnuǔsâ na slavu Tabe, rèštu gnevu Ty ǔtajmueš.

12. Рабеце і давайце зарокі Госпаду, Богу вашаму; усе, хто вакол Яго, хай прынясуць дарункі Страшнаму.

Rabece ì davajce zarokì Gospadu, Bogu vašamu; use, hto vakol Âgo, haj prynâsuc′ darunkì Strašnamu.

13. Ён таймуе дух валадароў, Ён страшны царам зямным.

Ën tajmue duh valadaroǔ, Ën strašny caram zâmnym.

77 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору Ідутумавага. Псальма Асафава.

Kìroǔcu horu Ìdutumavaga. Psal′ma Asafava.

2. Голас мой да Бога, і я буду клікаць; голас мой да Бога, і Ён пачуе мяне.

Golas moj da Boga, ì â budu klìkac′; golas moj da Boga, ì Ën pačue mâne.

3. У дзень скрухі маёй шукаю Госпада; рука мая працягнута ўначы, і не апускаецца; душа мая ня хоча суцешанай быць.

U dzen′ skruhì maëj šukaû Gospada; ruka maâ pracâgnuta ǔnačy, ì ne apuskaecca; duša maâ nâ hoča sucešanaj byc′.

4. Пра Бога згадваю, і дрыжу; разважаю, і зьнемагае мой дух.

Pra Boga zgadvaû, ì dryžu; razvažaû, ì z′nemagae moj duh.

5. Ты не даеш мне вачэй маіх зьмежыць; я ашаломлены, і не магу гаварыць.

Ty ne daeš mne vačèj maìh z′mežyc′; â ašalomleny, ì ne magu gavaryc′.

6. Разважаю пра даўнія дні, пра гады пракаветныя;

Razvažaû pra daǔnìâ dnì, pra gady prakavetnyâ;

7. узгадваю песьні мае начныя, гутару з сэрцам маім, і выпрабоўвае дух мой:

uzgadvaû pes′nì mae načnyâ, gutaru z sèrcam maìm, ì vypraboǔvae duh moj:

8. няўжо назаўсёды адкінуў, Гасподзь, і ня будзе больш дабраволіць?

nâǔžo nazaǔsëdy adkìnuǔ, Gaspodz′, ì nâ budze bol′š dabravolìc′?

9. няўжо назаўсёды міласьць Яго перастала быць, і спынілася слова Ягонае з роду ў род?

nâǔžo nazaǔsëdy mìlas′c′ Âgo perastala byc′, ì spynìlasâ slova Âgonae z rodu ǔ rod?

10. няўжо Бог забыўся мілаваць? няўжо ў гневе спыніў шчадроты Свае?

nâǔžo Bog zabyǔsâ mìlavac′? nâǔžo ǔ gneve spynìǔ ščadroty Svae?

11. І сказаў я: вось гора маё - перамена правіцы Ўсявышняга.

Ì skazaǔ â: vos′ gora maë - peramena pravìcy Ǔsâvyšnâga.

12. Буду ўспамінаць пра дзеі Гасподнія! буду ўспамінаць пра даўнія цуды Твае.

Budu ǔspamìnac′ pra dzeì Gaspodnìâ! budu ǔspamìnac′ pra daǔnìâ cudy Tvae.

13. Буду ў кожны Твой чын заглыбляцца, разважаць пра вялікія дзеі Твае.

Budu ǔ kožny Tvoj čyn zaglyblâcca, razvažac′ pra vâlìkìâ dzeì Tvae.

14. Божа! сьвятая дарога Твая. Які Бог такі вялікі, як Бог наш!

Boža! s′vâtaâ daroga Tvaâ. Âkì Bog takì vâlìkì, âk Bog naš!

15. Ты - Бог, Які творыць цуды; Ты паказаў магутнасьць Сваю сярод народаў;

Ty - Bog, Âkì tvoryc′ cudy; Ty pakazaǔ magutnas′c′ Svaû sârod narodaǔ;

16. Ты вызваліў народ Твой рукою сыноў Якава і Язэпа.

Ty vyzvalìǔ narod Tvoj rukoû synoǔ Âkava ì Âzèpa.

17. Бачылі Цябе, Божа, воды, бачылі Цябе воды, і напалохаліся, і скалануліся бездані.

Bačylì Câbe, Boža, vody, bačylì Câbe vody, ì napalohalìsâ, ì skalanulìsâ bezdanì.

18. Аблокі вылівалі воды, хмары аддавалі гром, і лёталі стрэлы Твае.

Ablokì vylìvalì vody, hmary addavalì grom, ì lëtalì strèly Tvae.

19. Голас грому Твайго ў коле нябесным; маланкі асьвятлялі сьвет; зямля трэслася і скаланалася.

Golas gromu Tvajgo ǔ kole nâbesnym; malankì as′vâtlâlì s′vet; zâmlâ trèslasâ ì skalanalasâ.

20. Шлях Твой у моры, і сьцежка Твая ў водах вялікіх, і сьляды Твае невядомыя.

Šlâh Tvoj u mory, ì s′cežka Tvaâ ǔ vodah vâlìkìh, ì s′lâdy Tvae nevâdomyâ.

21. Як статак, вёў Ты народ Твой рукою Майсея і Аарона.

Âk statak, vëǔ Ty narod Tvoj rukoû Majseâ ì Aarona.

78 Кіраўнік

1. Вучэньне Асафава. Слухай, народзе мой, закону майго, прыхілеце вуха вашае да словаў з вуснаў маіх.

Vučèn′ne Asafava. Sluhaj, narodze moj, zakonu majgo, pryhìlece vuha vašae da slovaǔ z vusnaǔ maìh.

2. Разамкну мае вусны ў прытчы і вымаўлю старадаўнія прыпавесьці.

Razamknu mae vusny ǔ prytčy ì vymaǔlû staradaǔnìâ prypaves′cì.

3. Што чулі мы і даведаліся і бацькі нашы нам пераказалі,

Što čulì my ì davedalìsâ ì bac′kì našy nam perakazalì,

4. не схаваем ад дзяцей іхніх, і абвесьцім роду будучаму славу Госпада, і сілу Ягоную, і цуды Ягоныя, што Ён утварыў.

ne shavaem ad dzâcej ìhnìh, ì abves′cìm rodu budučamu slavu Gospada, ì sìlu Âgonuû, ì cudy Âgonyâ, što Ën utvaryǔ.

5. Ён устанавіў засьведчаньне ў Якаве і паклаў закон у Ізраілі, які наказаў бацькам нашым абвяшчаць дзецям іхнім,

Ën ustanavìǔ zas′vedčan′ne ǔ Âkave ì paklaǔ zakon u Ìzraìlì, âkì nakazaǔ bac′kam našym abvâščac′ dzecâm ìhnìm,

6. каб ведаў будучы род, дзеці, якія народзяцца, і каб яны ў свой час абвяшчалі дзецям сваім,

kab vedaǔ budučy rod, dzecì, âkìâ narodzâcca, ì kab âny ǔ svoj čas abvâščalì dzecâm svaìm,

7. класьці на Бога надзею сваю, і не забываць дзеяў Божых, і захоўваць наказы Ягоныя,

klas′cì na Boga nadzeû svaû, ì ne zabyvac′ dzeâǔ Božyh, ì zahoǔvac′ nakazy Âgonyâ,

8. і ня быць падобным да бацькоў іхніх, роду ўпарцістага і мяцежнага, сэрцам неўладкаванага і нявернага Богу духам сваім.

ì nâ byc′ padobnym da bac′koǔ ìhnìh, rodu ǔparcìstaga ì mâcežnaga, sèrcam neǔladkavanaga ì nâvernaga Bogu duham svaìm.

9. Сыны Яфрэмавыя, узброеныя, лучнікі, павярнулі назад у дзень бітвы:

Syny Âfrèmavyâ, uzbroenyâ, lučnìkì, pavârnulì nazad u dzen′ bìtvy:

10. яны не захавалі запавету Божага і адмовіліся хадзіць у законе Ягоным:

âny ne zahavalì zapavetu Božaga ì admovìlìsâ hadzìc′ u zakone Âgonym:

11. забылі дзеі Ягоныя і цуды, якія Ён нам паказаў.

zabylì dzeì Âgonyâ ì cudy, âkìâ Ën nam pakazaǔ.

12. Ён перад вачыма бацькоў іхніх тварыў цуды ў зямлі Егіпецкай, на полі Цаан.

Ën perad vačyma bac′koǔ ìhnìh tvaryǔ cudy ǔ zâmlì Egìpeckaj, na polì Caan.

13. Падзяліў мора і правёў іх празь яго, і паставіў воды сьцяною;

Padzâlìǔ mora ì pravëǔ ìh praz′ âgo, ì pastavìǔ vody s′cânoû;

14. і ўдзень вёў іх вобмацкам, а ўначы сьвятлом вагню;

ì ǔdzen′ vëǔ ìh vobmackam, a ǔnačy s′vâtlom vagnû;

15. расьсек камень у пустыні, і напаіў іх, як зь вялікае бездані;

ras′sek kamen′ u pustynì, ì napaìǔ ìh, âk z′ vâlìkae bezdanì;

16. са скалы вывеў патокі, і пацяклі воды, як рэкі.

sa skaly vyveǔ patokì, ì pacâklì vody, âk rèkì.

17. Але яны ўсё грашылі прад Ім і раздражнялі Ўсявышнага ў пустыні:

Ale âny ǔsë grašylì prad Ìm ì razdražnâlì Ǔsâvyšnaga ǔ pustynì:

18. спакушалі Бога ў сэрцы сваім, патрабавалі ежы па душы сваёй,

spakušalì Boga ǔ sèrcy svaìm, patrabavalì ežy pa dušy svaëj,

19. і казалі супраць Бога, і сказалі: "ці можа Бог згатаваць трапезу ў пустыні?"

ì kazalì suprac′ Boga, ì skazalì: "cì moža Bog zgatavac′ trapezu ǔ pustynì?"

20. Вось, Ён ударыў па камені, і пацяклі воды, і паліліся ручаіны. "Ці можа Ён даць і хлеб, ці можа гатаваць мяса народу Свайму?"

Vos′, Ën udaryǔ pa kamenì, ì pacâklì vody, ì palìlìsâ ručaìny. "Cì moža Ën dac′ ì hleb, cì moža gatavac′ mâsa narodu Svajmu?"

21. Гасподзь пачуў, і ўспалымніўся гневам, і вагонь загарэўся на Якава, і гнеў падняўся супроць Ізраіля,

Gaspodz′ pačuǔ, ì ǔspalymnìǔsâ gnevam, ì vagon′ zagarèǔsâ na Âkava, ì gneǔ padnâǔsâ suproc′ Ìzraìlâ,

22. за тое, што ня верылі ў Бога і не спадзяваліся на ратваньне Ягонае.

za toe, što nâ verylì ǔ Boga ì ne spadzâvalìsâ na ratvan′ne Âgonae.

23. Ён загадаў аблокам угары, і адчыніў дзьверы неба,

Ën zagadaǔ ablokam ugary, ì adčynìǔ dz′very neba,

24. і пусьціў, быццам дождж, на іх манну ў ежу, і хлеб нябесны ім даў.

ì pus′cìǔ, byccam doždž, na ìh mannu ǔ ežu, ì hleb nâbesny ìm daǔ.

25. Хлеб анёльскі еў чалавек, паслаў Ён ім ежы ўдосыць.

Hleb anël′skì eǔ čalavek, paslaǔ Ën ìm ežy ǔdosyc′.

26. Ён падняў на небе вецер усходні, і навёў паўднёвы сілаю Сваёю

Ën padnâǔ na nebe vecer ushodnì, ì navëǔ paǔdnëvy sìlaû Svaëû

27. і, як пыл, паслаў на іх мяса дажджом, і, як пясок марскі, птушак крылатых;

ì, âk pyl, paslaǔ na ìh mâsa daždžom, ì, âk pâsok marskì, ptušak krylatyh;

28. і кінуў іх сярод табара іхняга, каля жытлішчаў іхніх,

ì kìnuǔ ìh sârod tabara ìhnâga, kalâ žytlìščaǔ ìhnìh,

29. і яны елі і наеліся; і даў ім, чаго яны зажадалі.

ì âny elì ì naelìsâ; ì daǔ ìm, čago âny zažadalì.

30. Але яшчэ не прайшло хаценьне іхняе, яшчэ ежа была ў вуснах у іх,

Ale âščè ne prajšlo hacen′ne ìhnâe, âščè eža byla ǔ vusnah u ìh,

31. гнеў Божы прыйшоў на іх, забіў тлустых іхніх, і юнакоў Ізраілевых паваліў.

gneǔ Božy pryjšoǔ na ìh, zabìǔ tlustyh ìhnìh, ì ûnakoǔ Ìzraìlevyh pavalìǔ.

32. Пры ўсім гэтым яны ўсё ж грашылі далей, і ня верылі ў цуды Ягоныя.

Pry ǔsìm gètym âny ǔsë ž grašylì dalej, ì nâ verylì ǔ cudy Âgonyâ.

33. І загубіў дні іхнія ў марнасьці і гады іхнія ў страху.

Ì zagubìǔ dnì ìhnìâ ǔ marnas′cì ì gady ìhnìâ ǔ strahu.

34. Калі Ён забіваў іх, яны шукалі Яго, і вярталіся, і з раніцы шукалі Бога,

Kalì Ën zabìvaǔ ìh, âny šukalì Âgo, ì vârtalìsâ, ì z ranìcy šukalì Boga,

35. і прыгадвалі, што Бог - іхняе прыстанішча і Бог Усявышні - Збаўца іхні,

ì prygadvalì, što Bog - ìhnâe prystanìšča ì Bog Usâvyšnì - Zbaǔca ìhnì,

36. і вуснамі сваімі лісьлівілі Яму, і языком сваім хлусілі прад Ім;

ì vusnamì svaìmì lìs′lìvìlì Âmu, ì âzykom svaìm hlusìlì prad Ìm;

37. а сэрца іхняе нямоцна стаяла прад Ім, і ня былі яны верныя запавету Ягонаму.

a sèrca ìhnâe nâmocna staâla prad Ìm, ì nâ bylì âny vernyâ zapavetu Âgonamu.

38. Але Ён, Міласэрны, дараваў грэх і ня зьнішчаў іх; шматкроць адводзіў гнеў Свой і ня ятрыў лютасьці Сваёй.

Ale Ën, Mìlasèrny, daravaǔ grèh ì nâ z′nìščaǔ ìh; šmatkroc′ advodzìǔ gneǔ Svoj ì nâ âtryǔ lûtas′cì Svaëj.

39. Ён памятаў, што яны - цялесныя, дыханьне, якое выходзіць і ня вяртаецца.

Ën pamâtaǔ, što âny - câlesnyâ, dyhan′ne, âkoe vyhodzìc′ ì nâ vârtaecca.

40. Колькі разоў яны раздражнялі Яго ў пустыні і гневалі Яго ў краі неабжытым!

Kol′kì razoǔ âny razdražnâlì Âgo ǔ pustynì ì gnevalì Âgo ǔ kraì neabžytym!

41. І зноў спакушалі Бога, і зьневажалі Сьвятога Ізраілевага,

Ì znoǔ spakušalì Boga, ì z′nevažalì S′vâtoga Ìzraìlevaga,

42. не памяталі рукі Ягонай, дня, калі выбавіў іх ад прыгнёту,

ne pamâtalì rukì Âgonaj, dnâ, kalì vybavìǔ ìh ad prygnëtu,

43. калі аказаў у Егіпце азнакі Свае і цуды Свае на полі Цаан.

kalì akazaǔ u Egìpce aznakì Svae ì cudy Svae na polì Caan.

44. і ператварыў рэкі іхнія і патокі іхнія ў кроў, каб яны піць не маглі;

ì peratvaryǔ rèkì ìhnìâ ì patokì ìhnìâ ǔ kroǔ, kab âny pìc′ ne maglì;

45. паслаў на іх заедзь, каб джаліла іх, і жаб, каб губілі іх;

paslaǔ na ìh zaedz′, kab džalìla ìh, ì žab, kab gubìlì ìh;

46. парасьліну зямную іхнюю аддаў вусеням і працу іхнюю - саранчы;

paras′lìnu zâmnuû ìhnûû addaǔ vusenâm ì pracu ìhnûû - sarančy;

47. вінаград іхні пабіў градам і шаўкоўніцы іхнія аддаў сьцюжы;

vìnagrad ìhnì pabìǔ gradam ì šaǔkoǔnìcy ìhnìâ addaǔ s′cûžy;

48. быдла іхняе аддаў граду і статкі іхнія - маланкам;

bydla ìhnâe addaǔ gradu ì statkì ìhnìâ - malankam;

49. паслаў на іх полымя гневу Свайго, і абурэньне, і лютасьць і беды, пасольства ліхіх анёлаў;

paslaǔ na ìh polymâ gnevu Svajgo, ì aburèn′ne, ì lûtas′c′ ì bedy, pasol′stva lìhìh anëlaǔ;

50. Ён дарогу выпрастаў гневу Свайму, не ахоўваў іхніх душаў ад сьмерці, і быдла іхняе аддаў пошасьці;

Ën darogu vyprastaǔ gnevu Svajmu, ne ahoǔvaǔ ìhnìh dušaǔ ad s′mercì, ì bydla ìhnâe addaǔ pošas′cì;

51. пабіў кожнага першынца ў Егіпце, пачаткі сілаў у намётах Хамавых;

pabìǔ kožnaga peršynca ǔ Egìpce, pačatkì sìlaǔ u namëtah Hamavyh;

52. і павёў народ Свой, як авечак, пустыняю;

ì pavëǔ narod Svoj, âk avečak, pustynâû;

53. вёў іх бясьпечна, і яны не баяліся, а ворагаў іхніх пакрыла мора;

vëǔ ìh bâs′pečna, ì âny ne baâlìsâ, a voragaǔ ìhnìh pakryla mora;

54. і прывёў іх у зямлю сьвятую Сваю, на гару гэтую, якую правіца Ягоная набыла.

ì pryvëǔ ìh u zâmlû s′vâtuû Svaû, na garu gètuû, âkuû pravìca Âgonaâ nabyla.

55. Прагнаў ад аблічча іхняга народы, і зямлю іхнюю разьдзяліў у спадчыну ім, і плямёны Ізраілевыя пасяліў у намётах іхніх.

Pragnaǔ ad ablìčča ìhnâga narody, ì zâmlû ìhnûû raz′dzâlìǔ u spadčynu ìm, ì plâmëny Ìzraìlevyâ pasâlìǔ u namëtah ìhnìh.

56. Але яны яшчэ спакушалі і засмучалі Бога Ўсявышняга, і пастановаў Ягоных ня трымаліся;

Ale âny âščè spakušalì ì zasmučalì Boga Ǔsâvyšnâga, ì pastanovaǔ Âgonyh nâ trymalìsâ;

57. адступалі і здраджвалі, як бацькі іхнія; вярталіся назад, як падманлівы лук;

adstupalì ì zdradžvalì, âk bac′kì ìhnìâ; vârtalìsâ nazad, âk padmanlìvy luk;

58. засмучалі Яго курганамі сваімі, ды ідаламі сваімі абуджалі зайздрасьць Ягоную.

zasmučalì Âgo kurganamì svaìmì, dy ìdalamì svaìmì abudžalì zajzdras′c′ Âgonuû.

59. Пачуў Бог, і ўспалымніўся гневам, і моцна абурыўся супроць Ізраіля;

Pačuǔ Bog, ì ǔspalymnìǔsâ gnevam, ì mocna aburyǔsâ suproc′ Ìzraìlâ;

60. пакінуў селішча ў Сіломе, скінію, у якой жыў Ён сярод людзей;

pakìnuǔ selìšča ǔ Sìlome, skìnìû, u âkoj žyǔ Ën sârod lûdzej;

61. і аддаў у няволю Ён моцнасьць Сваю і славу Сваю ў рукі ворага;

ì addaǔ u nâvolû Ën mocnas′c′ Svaû ì slavu Svaû ǔ rukì voraga;

62. і аддаў Ён мечу народ Свой, і прагневаўся на спадчыну Сваю.

ì addaǔ Ën meču narod Svoj, ì pragnevaǔsâ na spadčynu Svaû.

63. Хлопцаў ягоных пажыраў вагонь, і дзяўчатам ягоным не сьпявалі шлюбных песьняў;

Hlopcaǔ âgonyh pažyraǔ vagon′, ì dzâǔčatam âgonym ne s′pâvalì šlûbnyh pes′nâǔ;

64. сьвятары ягоныя падалі ад меча, і ўдовы ягоныя ня плакалі.

s′vâtary âgonyâ padalì ad meča, ì ǔdovy âgonyâ nâ plakalì.

65. Але быццам ад сну, абудзіўся Гасподзь, быццам волат, віном пераможаны,

Ale byccam ad snu, abudzìǔsâ Gaspodz′, byccam volat, vìnom peramožany,

66. і ўдарыў ворагам ягоным у тыл, і пасароміў іх навекі,

ì ǔdaryǔ voragam âgonym u tyl, ì pasaromìǔ ìh navekì,

67. і адкінуў палатку Язэпаву, і роду Яфрэмавага не абраў.

ì adkìnuǔ palatku Âzèpavu, ì rodu Âfrèmavaga ne abraǔ.

68. а выбраў калена Юдава, гару Сіён, якую палюбіў,

a vybraǔ kalena Ûdava, garu Sìën, âkuû palûbìǔ,

69. і зладзіў, як неба, сьвятыню Сваю, і, як зямлю, угрунтаваў яе навечна,

ì zladzìǔ, âk neba, s′vâtynû Svaû, ì, âk zâmlû, ugruntavaǔ âe navečna,

70. і выбраў Давіда, раба Свайго, і ўзяў яго ад кашараў,

ì vybraǔ Davìda, raba Svajgo, ì ǔzâǔ âgo ad kašaraǔ,

71. і ад даяроў прывёў яго пасьвіць народ свой, Якаваў, і спадчыну Сваю - Ізраіля.

ì ad daâroǔ pryvëǔ âgo pas′vìc′ narod svoj, Âkavaǔ, ì spadčynu Svaû - Ìzraìlâ.

72. І ён пасьвіў іх у чысьціні сэрца свайго, і рукамі мудрымі вадзіў іх.

Ì ën pas′vìǔ ìh u čys′cìnì sèrca svajgo, ì rukamì mudrymì vadzìǔ ìh.

79 Кіраўнік

1. Псальма Асафава. Божа! язычнікі прыйшлі ў спадчыну Тваю; апаганілі сьвяты храм Твой; Ерусалім ператварылі ў руіны;

Psal′ma Asafava. Boža! âzyčnìkì pryjšlì ǔ spadčynu Tvaû; apaganìlì s′vâty hram Tvoj; Erusalìm peratvarylì ǔ ruìny;

2. трупы рабоў Тваіх аддалі на поед птушкам нябесным, целы сьвятых Тваіх зьвярам зямным;

trupy raboǔ Tvaìh addalì na poed ptuškam nâbesnym, cely s′vâtyh Tvaìh z′vâram zâmnym;

3. пралілі кроў іхнюю, як ваду, вакол Ерусаліма, і ня было каму іх пахаваць.

pralìlì kroǔ ìhnûû, âk vadu, vakol Erusalìma, ì nâ bylo kamu ìh pahavac′.

4. Мы зрабіліся пасьмешышчам у суседзяў нашых, ганьбаю і сараматою тых, хто вакол нас.

My zrabìlìsâ pas′mešyščam u susedzâǔ našyh, gan′baû ì saramatoû tyh, hto vakol nas.

5. Дакуль, Госпадзе, не перастанеш гневацца, будзе рэўнасьць Твая палаць, як вагонь?

Dakul′, Gospadze, ne perastaneš gnevacca, budze rèǔnas′c′ Tvaâ palac′, âk vagon′?

6. Вылі гнеў Твой на народы, якія Цябе ня ведаюць, і на царствы, якія імя Твайго не заклікаюць,

Vylì gneǔ Tvoj na narody, âkìâ Câbe nâ vedaûc′, ì na carstvy, âkìâ ìmâ Tvajgo ne zaklìkaûc′,

7. бо яны пажэрлі Якава, і селішча ягонае спустошылі.

bo âny pažèrlì Âkava, ì selìšča âgonae spustošylì.

8. Не спамяні нам грахоў нашых продкаў; хай неўзабаве запабегнуць нас шчадроты Твае; бо мы зусім аслаблі.

Ne spamânì nam grahoǔ našyh prodkaǔ; haj neǔzabave zapabegnuc′ nas ščadroty Tvae; bo my zusìm aslablì.

9. Памажы нам, Божа, Збаўца наш, дзеля славы імя Твайго; вызвалі нас, і даруй нам грахі нашыя дзеля імя Твайго.

Pamažy nam, Boža, Zbaǔca naš, dzelâ slavy ìmâ Tvajgo; vyzvalì nas, ì daruj nam grahì našyâ dzelâ ìmâ Tvajgo.

10. Навошта казаць язычнікам: "дзе Бог іхні?" Хай стане вядомая сярод язычнікаў перад вачыма нашымі помста за пралітую кроў рабоў Тваіх.

Navošta kazac′ âzyčnìkam: "dze Bog ìhnì?" Haj stane vâdomaâ sârod âzyčnìkaǔ perad vačyma našymì pomsta za pralìtuû kroǔ raboǔ Tvaìh.

11. Хай прыйдзе прад аблічча Тваё стогн вязьня; магутнасьцю сілы Тваёй захавай асуджаных на сьмерць.

Haj pryjdze prad ablìčča Tvaë stogn vâz′nâ; magutnas′cû sìly Tvaëj zahavaj asudžanyh na s′merc′.

12. Сем разоў вярні суседзям нашым у нетры іхнія кляцьбу, якою яны Цябе, Госпадзе, пракліналі.

Sem razoǔ vârnì susedzâm našym u netry ìhnìâ klâc′bu, âkoû âny Câbe, Gospadze, praklìnalì.

13. А мы, народ Твой і Тваёй пашы авечкі, вечна славіць будзем Цябе, і род у род узносіць славу Табе.

A my, narod Tvoj ì Tvaëj pašy avečkì, večna slavìc′ budzem Câbe, ì rod u rod uznosìc′ slavu Tabe.

80 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На музычным інструмэньце Шошанім-Эдуф. Псальма Асафава.

Kìroǔcu horu. Na muzyčnym ìnstrumèn′ce Šošanìm-Èduf. Psal′ma Asafava.

2. Пастыр Ізраілеў! паслухай; Ты, што водзіш, як авечак, Язэпа, і сядзіш на хэрувімах, акажы Сябе.

Pastyr Ìzraìleǔ! pasluhaj; Ty, što vodzìš, âk avečak, Âzèpa, ì sâdzìš na hèruvìmah, akažy Sâbe.

3. Перад Яфрэмам і Веньямінам і Манасіем абудзі сілу Тваю і прыйдзі выратаваць нас.

Perad Âfrèmam ì Ven′âmìnam ì Manasìem abudzì sìlu Tvaû ì pryjdzì vyratavac′ nas.

4. Божа! навярні нас; няхай зазьзяе аблічча Тваё, і ўратуемся!

Boža! navârnì nas; nâhaj zaz′zâe ablìčča Tvaë, ì ǔratuemsâ!

5. Госпадзе, Божа сіл! дакуль будзеш гнеўны да малітваў народу Твайго?

Gospadze, Boža sìl! dakul′ budzeš gneǔny da malìtvaǔ narodu Tvajgo?

6. Ты накарміў іх хлебам сьлёзным, і напаіў іх сьлязьмі, у вялікай меры,

Ty nakarmìǔ ìh hlebam s′lëznym, ì napaìǔ ìh s′lâz′mì, u vâlìkaj mery,

7. паклаў нас супярэчкаю нашым суседзям, і ворагі нашыя зьдзекуюцца.

paklaǔ nas supârèčkaû našym susedzâm, ì voragì našyâ z′dzekuûcca.

8. Божа сіл! узнаві нас; няхай зазьзяе аблічча Тваё, і ўратуемся!

Boža sìl! uznavì nas; nâhaj zaz′zâe ablìčča Tvaë, ì ǔratuemsâ!

9. Зь Егіпта перанёс Ты лазу вінаградную, выгнаў народы, і пасадзіў яе;

Z′ Egìpta peranës Ty lazu vìnagradnuû, vygnaǔ narody, ì pasadzìǔ âe;

10. ачысьціў пад яе месца, і ўгрунтаваў карэньне яе, і яна напоўніла замлю.

ačys′cìǔ pad âe mesca, ì ǔgruntavaǔ karèn′ne âe, ì âna napoǔnìla zamlû.

11. Горы накрыліся ценем яе, і гольле яе нібы кедры Божыя:

Gory nakrylìsâ cenem âe, ì gol′le âe nìby kedry Božyâ:

12. яна пусьціла гольле сваё да мора і пасынкі свае да ракі.

âna pus′cìla gol′le svaë da mora ì pasynkì svae da rakì.

13. Навошта разбурыў Ты агароджу яе, так што скубуць яе ўсе, хто ідзе па дарозе?

Navošta razburyǔ Ty agarodžu âe, tak što skubuc′ âe ǔse, hto ìdze pa daroze?

14. Лясны вепр яе падкопвае, і зьвер польны яе аб'ядае.

Lâsny vepr âe padkopvae, ì z′ver pol′ny âe ab'âdae.

15. Божа сіл! азірніся, паглядзі зь неба і ўбач, і наведай вінаграднік гэты;

Boža sìl! azìrnìsâ, paglâdzì z′ neba ì ǔbač, ì navedaj vìnagradnìk gèty;

16. ахавай тое, што пасадзіла правіца Твая, і пасынкі, якія Ты Сабе ўмацаваў.

ahavaj toe, što pasadzìla pravìca Tvaâ, ì pasynkì, âkìâ Ty Sabe ǔmacavaǔ.

17. Яно спалена вагнём, абсечана; хай ад зьзяньня аблічча Твайго загінуць,

Âno spalena vagnëm, absečana; haj ad z′zân′nâ ablìčča Tvajgo zagìnuc′,

18. хай будзе рука Твая над мужам правіцы Тваёй, над сынам чалавечым, якога Ты ўмацаваў Сабе,

haj budze ruka Tvaâ nad mužam pravìcy Tvaëj, nad synam čalavečym, âkoga Ty ǔmacavaǔ Sabe,

19. і мы ад Цябе не адступімся; ажыві нас, і мы будзем імя Тваё заклікаць.

ì my ad Câbe ne adstupìmsâ; ažyvì nas, ì my budzem ìmâ Tvaë zaklìkac′.

20. Госпадзе, Божа сіл! узнаві нас; няхай зазьзяе аблічча Тваё, і ўратуемся.

Gospadze, Boža sìl! uznavì nas; nâhaj zaz′zâe ablìčča Tvaë, ì ǔratuemsâ.

81 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На Гэцкім інструмэньце. Псальма Асафава.

Kìroǔcu horu. Na Gèckìm ìnstrumèn′ce. Psal′ma Asafava.

2. Сьпявайце радасна Богу, цьвярдыні нашай; усклікайце Богу Якава!

S′pâvajce radasna Bogu, c′vârdynì našaj; usklìkajce Bogu Âkava!

3. Вазьмеце псальму, зайграйце на бубне, на арфе з гукам прыемным, на псалтыры;

Vaz′mece psal′mu, zajgrajce na bubne, na arfe z gukam pryemnym, na psaltyry;

4. трубеце ў трубу парою маладзіка, у пэўны час, у дзень сьвята нашага;

trubece ǔ trubu paroû maladzìka, u pèǔny čas, u dzen′ s′vâta našaga;

5. бо гэта закон Ізраілю, пастанова ад Бога Якаўлевага.

bo gèta zakon Ìzraìlû, pastanova ad Boga Âkaǔlevaga.

6. Ён пастанавіў гэта ў сьведчаньне Язэпу, калі той выйшаў зь зямлі Егіпецкай, дзе пачуў гукі мовы, якое ня ведаў:

Ën pastanavìǔ gèta ǔ s′vedčan′ne Âzèpu, kalì toj vyjšaǔ z′ zâmlì Egìpeckaj, dze pačuǔ gukì movy, âkoe nâ vedaǔ:

7. "Я зьняў з плячэй ягоны цяжар, і рукі ягоныя вызваліліся ад кашоў".

"Â z′nâǔ z plâčèj âgony câžar, ì rukì âgonyâ vyzvalìlìsâ ad kašoǔ".

8. У гароце ты паклікаў Мяне, і Я цябе вызваліў; зь сярэдзіны грому пачуў Я цябе; пры водах Мэрывы выпрабаваў цябе.

U garoce ty paklìkaǔ Mâne, ì Â câbe vyzvalìǔ; z′ sârèdzìny gromu pačuǔ Â câbe; pry vodah Mèryvy vyprabavaǔ câbe.

9. Слухай, народзе Мой, і Я буду сьведчыць табе; Ізраіле! о, калі б ты паслухаў Мяне!

Sluhaj, narodze Moj, ì Â budu s′vedčyc′ tabe; Ìzraìle! o, kalì b ty pasluhaǔ Mâne!

10. Хай ня будзе ў цябе іншага Бога, і не пакланяйся богу чужому.

Haj nâ budze ǔ câbe ìnšaga Boga, ì ne paklanâjsâ bogu čužomu.

11. Я Гасподзь, Бог твой, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай; разамкні твае вусны, і Я напоўню іх".

Â Gaspodz′, Bog tvoj, Âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj; razamknì tvae vusny, ì Â napoǔnû ìh".

12. Але народ Мой ня слухаўся голасу Майго, і Ізраіль не ўпакорваўся Мне;

Ale narod Moj nâ sluhaǔsâ golasu Majgo, ì Ìzraìl′ ne ǔpakorvaǔsâ Mne;

13. таму Я пакінуў іх упартасьці іхняга сэрца, хай ходзяць паводле намераў сваіх.

tamu Â pakìnuǔ ìh upartas′cì ìhnâga sèrca, haj hodzâc′ pavodle nameraǔ svaìh.

14. О, калі б народ Мой слухаў Мяне і Ізраіль хадзіў Маімі шляхамі!

O, kalì b narod Moj sluhaǔ Mâne ì Ìzraìl′ hadzìǔ Maìmì šlâhamì!

15. Я хутка ўпакорыў бы ворагаў іхніх і павярнуў бы руку Маю на прыгнятальнікаў іхніх;

Â hutka ǔpakoryǔ by voragaǔ ìhnìh ì pavârnuǔ by ruku Maû na prygnâtal′nìkaǔ ìhnìh;

16. ненавісьнікі Госпада поўзалі б перад імі, а дабрашчасьце доўжылася б заўсёды.

nenavìs′nìkì Gospada poǔzalì b perad ìmì, a dabraščas′ce doǔžylasâ b zaǔsëdy.

17. я карміў бы іх тлушчам пшаніцы і насычаў бы іх мёдам са скалы.

â karmìǔ by ìh tluščam pšanìcy ì nasyčaǔ by ìh mëdam sa skaly.

82 Кіраўнік

1. Псальма Асафава. Бог стаяў у гурце багоў; сярод багоў правіў суд:

Psal′ma Asafava. Bog staâǔ u gurce bagoǔ; sârod bagoǔ pravìǔ sud:

2. дакуль будзеце вы судзіць несправядліва і патураць бязбожным?

dakul′ budzece vy sudzìc′ nespravâdlìva ì paturac′ bâzbožnym?

3. Чынеце суд беднаму і сіраце; прыгнечанаму і гаротнаму справядлівасьць рабеце;

Čynece sud bednamu ì sìrace; prygnečanamu ì garotnamu spravâdlìvas′c′ rabece;

4. вызваляйце беднага і ўбогага; вырывайце яго з рук бязбожнікаў.

vyzvalâjce bednaga ì ǔbogaga; vyryvajce âgo z ruk bâzbožnìkaǔ.

5. Ня ведаюць, не разумеюць, у цемрадзі ходзяць; усе асновы зямлі хістаюцца.

Nâ vedaûc′, ne razumeûc′, u cemradzì hodzâc′; use asnovy zâmlì hìstaûcca.

6. Я сказаў: вы - багі, і сыны Ўсявышняга - усе вы;

Â skazaǔ: vy - bagì, ì syny Ǔsâvyšnâga - use vy;

7. але вы памраце, як людзі, і ўпадзяце, як кожны з князёў.

ale vy pamrace, âk lûdzì, ì ǔpadzâce, âk kožny z knâzëǔ.

8. Паўстань, Божа, судзі зямлю, бо Ты спадкуеш усе народы.

Paǔstan′, Boža, sudzì zâmlû, bo Ty spadkueš use narody.

83 Кіраўнік

1. Песьня. Псальма Асафава.

Pes′nâ. Psal′ma Asafava.

2. Божа! Не перамоўчы, не маўчы, і не заставайся спакойны, Божа!

Boža! Ne peramoǔčy, ne maǔčy, ì ne zastavajsâ spakojny, Boža!

3. Бо вось, ворагі Твае зашумелі, і ненавісьнікі Твае паднялі галаву:

Bo vos′, voragì Tvae zašumelì, ì nenavìs′nìkì Tvae padnâlì galavu:

4. супроць народу Твайго склалі падступную змову, і раяцца супроць тых, каго Ты ахоўваеш;

suproc′ narodu Tvajgo sklalì padstupnuû zmovu, ì raâcca suproc′ tyh, kago Ty ahoǔvaeš;

5. сказалі: "пойдзем і вынішчым іх з народаў, каб і ня згадвалася болей імя Ізраіля".

skazalì: "pojdzem ì vynìščym ìh z narodaǔ, kab ì nâ zgadvalasâ bolej ìmâ Ìzraìlâ".

6. Змовіліся аднадушна, склалі супроць Цябе хаўрус:

Zmovìlìsâ adnadušna, sklalì suproc′ Câbe haǔrus:

7. селішчы Эдомавыя і Ізмаільцяне, Мааў і Агаране,

selìščy Èdomavyâ ì Ìzmaìl′câne, Maaǔ ì Agarane,

8. Гевал і Амон і Амалік, Філістымляне з жыхарамі Тыра;

Geval ì Amon ì Amalìk, Fìlìstymlâne z žyharamì Tyra;

9. і Асур прыстаў да іх; яны сталі сілаю ўсім сынам Лотавым.

ì Asur prystaǔ da ìh; âny stalì sìlaû ǔsìm synam Lotavym.

10. Зрабі ім тое самае, што Мадыяму, што Сісару, што Явіну каля патока Кісона,

Zrabì ìm toe samae, što Madyâmu, što Sìsaru, što Âvìnu kalâ patoka Kìsona,

11. якія вынішчаны ў Аэндоры, зрабіліся гноем зямлі.

âkìâ vynìščany ǔ Aèndory, zrabìlìsâ gnoem zâmlì.

12. Зрабі зь імі, з уладарамі іхнімі, як з Орывам і Зівам, і з усімі правадырамі іхнімі, як зь Зэвэем і Салманам,

Zrabì z′ ìmì, z uladaramì ìhnìmì, âk z Oryvam ì Zìvam, ì z usìmì pravadyramì ìhnìmì, âk z′ Zèvèem ì Salmanam,

13. якія казалі: "возьмем сабе на валоданьне селішчы Божыя".

âkìâ kazalì: "voz′mem sabe na valodan′ne selìščy Božyâ".

14. Божа мой! хай будуць яны, як пыл у віхуры, як на вятры салома.

Boža moj! haj buduc′ âny, âk pyl u vìhury, âk na vâtry saloma.

15. Як вагонь выпальвае лес, і як полымя апальвае горы,

Âk vagon′ vypal′vae les, ì âk polymâ apal′vae gory,

16. так гані іх бураю Тваёю, і настрашы іх бураю Тваёю,

tak ganì ìh buraû Tvaëû, ì nastrašy ìh buraû Tvaëû,

17. напоўні аблічча іхняе сорамам, каб шукалі яны імя Тваё, Госпадзе!

napoǔnì ablìčča ìhnâe soramam, kab šukalì âny ìmâ Tvaë, Gospadze!

18. Хай пасаромяцца і настрашаны будуць навечна, хай брыдка ім будзе і хай загінуць,

Haj pasaromâcca ì nastrašany buduc′ navečna, haj brydka ìm budze ì haj zagìnuc′,

19. і няхай яны ведаюць, што Ты, Каму адзінаму імя - Гасподзь, Усявышні над усёю зямлёю.

ì nâhaj âny vedaûc′, što Ty, Kamu adzìnamu ìmâ - Gaspodz′, Usâvyšnì nad usëû zâmlëû.

84 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. На Гэцкім інструмэньце. Сыноў Карэевых. Псальма.

Kìroǔcu horu. Na Gèckìm ìnstrumèn′ce. Synoǔ Karèevyh. Psal′ma.

2. Якія жаданыя селішчы Твае, Госпадзе сіл!

Âkìâ žadanyâ selìščy Tvae, Gospadze sìl!

3. Душа мая стужылася, прагнучы ў двары Гасподнія; сэрца маё і цела маё імкнуцца да Бога жывога.

Duša maâ stužylasâ, pragnučy ǔ dvary Gaspodnìâ; sèrca maë ì cela maë ìmknucca da Boga žyvoga.

4. І птушка знаходзіць сабе жытло, і ластаўка гняздо сабе, дзе пакласьці птушанятак сваіх, каля алтароў Тваіх, Госпадзе сіл, Цару мой і Божа мой!

Ì ptuška znahodzìc′ sabe žytlo, ì lastaǔka gnâzdo sabe, dze paklas′cì ptušanâtak svaìh, kalâ altaroǔ Tvaìh, Gospadze sìl, Caru moj ì Boža moj!

5. Дабрашчасныя тыя, што жывуць у доме Тваім; яны няспынна будуць славіць Цябе.

Dabraščasnyâ tyâ, što žyvuc′ u dome Tvaìm; âny nâspynna buduc′ slavìc′ Câbe.

6. Дабрашчасны чалавек, сіла Якога ў Табе, і ў якога ў сэрцы сьцежкі вядуць да Цябе.

Dabraščasny čalavek, sìla Âkoga ǔ Tabe, ì ǔ âkoga ǔ sèrcy s′cežkì vâduc′ da Câbe.

7. Ідучы далінаю плачу, яны адчыняюць у ёй крыніцы, і дождж пакрывае яе дабраславеньнем;

Ìdučy dalìnaû plaču, âny adčynâûc′ u ëj krynìcy, ì doždž pakryvae âe dabraslaven′nem;

8. прыходзяць ад сілы ў сілу, паўстаюць прад Богам на Сіёне

pryhodzâc′ ad sìly ǔ sìlu, paǔstaûc′ prad Bogam na Sìëne

9. Госпадзе, Божа сіл! Пачуй малітву маю, уважы, Божа Якаваў!

Gospadze, Boža sìl! Pačuj malìtvu maû, uvažy, Boža Âkavaǔ!

10. Божа, абаронца наш! Прынікні і дагледзь аблічча памазанца Твайго.

Boža, abaronca naš! Prynìknì ì dagledz′ ablìčča pamazanca Tvajgo.

11. Бо адзін дзень у дварах Тваіх лепшы за тысячу. Хачу лепей быць каля парога ў доме Божым, чым жыць у намётах няславы.

Bo adzìn dzen′ u dvarah Tvaìh lepšy za tysâču. Haču lepej byc′ kalâ paroga ǔ dome Božym, čym žyc′ u namëtah nâslavy.

12. Бо Гасподзь Бог ёсьць сонца і шчыт, Гасподзь дае мілату і славу; дабра не адмаўляе тым, хто ў беззаганнасьці ходзіць.

Bo Gaspodz′ Bog ës′c′ sonca ì ščyt, Gaspodz′ dae mìlatu ì slavu; dabra ne admaǔlâe tym, hto ǔ bezzagannas′cì hodzìc′.

13. Госпадзе сіл! Дабрашчасны той чалавек, які на Цябе спадзяецца!

Gospadze sìl! Dabraščasny toj čalavek, âkì na Câbe spadzâecca!

85 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Сыноў Карэевых. Псальма.

Kìroǔcu horu. Synoǔ Karèevyh. Psal′ma.

2. Госпадзе! Ты ўмілажаліўся зь зямлі Тваёй, вярнуў палон Якаваў;

Gospadze! Ty ǔmìlažalìǔsâ z′ zâmlì Tvaëj, vârnuǔ palon Âkavaǔ;

3. беззаконьне народу Твайго дараваў, усе грахі ягоныя пакрыў,

bezzakon′ne narodu Tvajgo daravaǔ, use grahì âgonyâ pakryǔ,

4. гнеў Твой увесь суняў, адвярнуў лютасьць гневу Твайго.

gneǔ Tvoj uves′ sunâǔ, advârnuǔ lûtas′c′ gnevu Tvajgo.

5. Узнаві нас, Божа ратунку нашага, і спыні абуранасьць Тваю намі.

Uznavì nas, Boža ratunku našaga, ì spynì aburanas′c′ Tvaû namì.

6. Няўжо вечна будзеш гневацца на нас, і пашырыш Твой гнеў з роду ў род?

Nâǔžo večna budzeš gnevacca na nas, ì pašyryš Tvoj gneǔ z rodu ǔ rod?

7. Няўжо зноў не ажывіш нас, каб народ Твой зарадаваўся Табе?

Nâǔžo znoǔ ne ažyvìš nas, kab narod Tvoj zaradavaǔsâ Tabe?

8. Пакажы нам, Госпадзе, ласку Тваю, і даруй нам выратаваньне Тваё.

Pakažy nam, Gospadze, lasku Tvaû, ì daruj nam vyratavan′ne Tvaë.

9. Паслухаю, што скажа Гасподзь Бог. Ён скажа мір народу Свайму і выбранцам Сваім; і няхай не ўпадуць яны зноў у неразважлівасьць.

Pasluhaû, što skaža Gaspodz′ Bog. Ën skaža mìr narodu Svajmu ì vybrancam Svaìm; ì nâhaj ne ǔpaduc′ âny znoǔ u nerazvažlìvas′c′.

10. Сапраўды, выратаваньне Ягонае блізкае тым, хто баіцца Яго, каб слава Ягоная жыла ў нашай зямлі.

Sapraǔdy, vyratavan′ne Âgonae blìzkae tym, hto baìcca Âgo, kab slava Âgonaâ žyla ǔ našaj zâmlì.

11. Вернасьць і мілата сустрэнуцца, справядлівасьць і мір пацалуюцца;

Vernas′c′ ì mìlata sustrènucca, spravâdlìvas′c′ ì mìr pacaluûcca;

12. зь зямлі вернасьць вырасьце, а справядлівасьць прыхіліцца зь неба;

z′ zâmlì vernas′c′ vyras′ce, a spravâdlìvas′c′ pryhìlìcca z′ neba;

13. і Гасподзь дабрадзенства ўдзеліць, і ўродзіць зямля наша плод свой;

ì Gaspodz′ dabradzenstva ǔdzelìc′, ì ǔrodzìc′ zâmlâ naša plod svoj;

14. прад Ім справядлівасьць пойдзе, і дарогу нам вызначыць крокам Ягоным.

prad Ìm spravâdlìvas′c′ pojdze, ì darogu nam vyznačyc′ krokam Âgonym.

86 Кіраўнік

1. Малітва Давідава. Нахілі, Госпадзе вуха Тваё, і пачуй мяне; бо я бедны і ўбогі.

Malìtva Davìdava. Nahìlì, Gospadze vuha Tvaë, ì pačuj mâne; bo â bedny ì ǔbogì.

2. Ахавай душу маю, бо я богабаязны; уратуй, Божа мой, раба Твайго, які на Цябе спадзяецца.

Ahavaj dušu maû, bo â bogabaâzny; uratuj, Boža moj, raba Tvajgo, âkì na Câbe spadzâecca.

3. Зьлітуйся зь мяне, Госпадзе, бо Цябе я клічу кожнага дня.

Z′lìtujsâ z′ mâne, Gospadze, bo Câbe â klìču kožnaga dnâ.

4. Разьвесялі душу раба Твайго, бо да Цябе, Госпадзе, узношу душу сваю,

Raz′vesâlì dušu raba Tvajgo, bo da Câbe, Gospadze, uznošu dušu svaû,

5. бо Ты, Госпадзе, добры і міласэрны і мілажальны да ўсіх, хто кліча Цябе.

bo Ty, Gospadze, dobry ì mìlasèrny ì mìlažal′ny da ǔsìh, hto klìča Câbe.

6. Пачуй, Госпадзе, малітву маю, і прыслухайся да голасу маленьня майго.

Pačuj, Gospadze, malìtvu maû, ì prysluhajsâ da golasu malen′nâ majgo.

7. У дзень смутку майго я клічу Цябе, бо Ты пачуеш мяне.

U dzen′ smutku majgo â klìču Câbe, bo Ty pačueš mâne.

8. Няма, Госпадзе, паміж багамі такога, як Ты, і дзеяў няма, як Твае.

Nâma, Gospadze, pamìž bagamì takoga, âk Ty, ì dzeâǔ nâma, âk Tvae.

9. Усе народы, Табою створаныя, прыйдуць і схіляцца прад Табою, Госпадзе, і праславяць імя Тваё,

Use narody, Taboû stvoranyâ, pryjduc′ ì shìlâcca prad Taboû, Gospadze, ì praslavâc′ ìmâ Tvaë,

10. бо Ты вялікі, творыш дзівосы, - Ты, Божа, адзіны Ты.

bo Ty vâlìkì, tvoryš dzìvosy, - Ty, Boža, adzìny Ty.

11. Настаў мяне, Госпадзе, на дарогу Тваю, і хадзіцьму ў праўдзе Тваёй; умацуй сэрца маё ў страху імя Твайго

Nastaǔ mâne, Gospadze, na darogu Tvaû, ì hadzìc′mu ǔ praǔdze Tvaëj; umacuj sèrca maë ǔ strahu ìmâ Tvajgo

12. Буду славіць Цябе, Госпадзе, Божа мой, усім сэрцам маім і славіць імя Тваё вечна,

Budu slavìc′ Câbe, Gospadze, Boža moj, usìm sèrcam maìm ì slavìc′ ìmâ Tvaë večna,

13. бо вялікая ласка Твая да мяне; Ты выбавіў душу маю ад пекла апраметнага.

bo vâlìkaâ laska Tvaâ da mâne; Ty vybavìǔ dušu maû ad pekla aprametnaga.

14. Божа! на мяне гардуны паўсталі, і хэўра мяцежнікаў шукае душы маёй; і перад сабою ня ставяць Цябе.

Boža! na mâne garduny paǔstalì, ì hèǔra mâcežnìkaǔ šukae dušy maëj; ì perad saboû nâ stavâc′ Câbe.

15. Але Ты, Госпадзе, Божа шчодры і сэрцам шчыры, доўгацярплівы і шматлітасьцівы і справядлівы,

Ale Ty, Gospadze, Boža ščodry ì sèrcam ščyry, doǔgacârplìvy ì šmatlìtas′cìvy ì spravâdlìvy,

16. паглядзі на мяне і ўмілажалься зь мяне; дай моц Тваю рабу Твайму, і ўратуй сына рабы Тваёй;

paglâdzì na mâne ì ǔmìlažal′sâ z′ mâne; daj moc Tvaû rabu Tvajmu, ì ǔratuj syna raby Tvaëj;

17. учыні на мне азнаку на добрае, хай бачаць мяне ненавісьнікі мае і пасаромяцца, бо Ты, Госпадзе, дапамог мне і суцешыў мяне.

učynì na mne aznaku na dobrae, haj bačac′ mâne nenavìs′nìkì mae ì pasaromâcca, bo Ty, Gospadze, dapamog mne ì sucešyǔ mâne.

87 Кіраўнік

1. Псальма. Песьня. Сыноў Карэевых.

Psal′ma. Pes′nâ. Synoǔ Karèevyh.

2. Падмурак ягоны на горах сьвятых. Гасподзь любіць браму Сіёна больш за ўсе паселішчы Якава.

Padmurak âgony na gorah s′vâtyh. Gaspodz′ lûbìc′ bramu Sìëna bol′š za ǔse paselìščy Âkava.

3. Славутае абвяшчаецца пра цябе, горадзе Божы!

Slavutae abvâščaecca pra câbe, goradze Božy!

4. Згадаю тым, хто знае мяне, пра Раава і Вавілон; вось Філістымляне, і Тыр з Эфіопіяю, - скажуць: "такі-а-такі нарадзіўся там".

Zgadaû tym, hto znae mâne, pra Raava ì Vavìlon; vos′ Fìlìstymlâne, ì Tyr z Èfìopìâû, - skažuc′: "takì-a-takì naradzìǔsâ tam".

5. А пра Сіён казаць будуць: "такі-а-такі і такі-а-такі муж нарадзіўся ў ім, і Сам Усявышні ўмацаваў яго".

A pra Sìën kazac′ buduc′: "takì-a-takì ì takì-a-takì muž naradzìǔsâ ǔ ìm, ì Sam Usâvyšnì ǔmacavaǔ âgo".

6. Гасподзь у перапісе народу напіша: "такі-а-такі нарадзіўся там".

Gaspodz′ u perapìse narodu napìša: "takì-a-takì naradzìǔsâ tam".

7. І ўсе, хто сьпявае і грае, - усе крыніцы мае ў табе.

Ì ǔse, hto s′pâvae ì grae, - use krynìcy mae ǔ tabe.

88 Кіраўнік

1. Песьня. Псальма. Сыноў Карэевых. Кіроўцу хору на Махалат, для сьпяваньня. Вучэньне Этана Эзрахіта.

Pes′nâ. Psal′ma. Synoǔ Karèevyh. Kìroǔcu horu na Mahalat, dlâ s′pâvan′nâ. Vučèn′ne Ètana Èzrahìta.

2. Госпадзе, Божа ратунку майго! удзень лямантую і ўначы прад Табою.

Gospadze, Boža ratunku majgo! udzen′ lâmantuû ì ǔnačy prad Taboû.

3. Хай дойдзе малітва мая прад аблічча Тваё; нахілі вуха Тваё да маленьня майго.

Haj dojdze malìtva maâ prad ablìčča Tvaë; nahìlì vuha Tvaë da malen′nâ majgo.

4. Бо душа мая насыцілася немарасьцямі, і жыцьцё маё наблізілася да апраметнай.

Bo duša maâ nasycìlasâ nemaras′câmì, ì žyc′cë maë nablìzìlasâ da aprametnaj.

5. Я дараўнаўся да тых, што ў магілу сыходзяць; я стаў, як чалавек бязь сілы,

Â daraǔnaǔsâ da tyh, što ǔ magìlu syhodzâc′; â staǔ, âk čalavek bâz′ sìly,

6. паміж мёртвымі кінуты, - як забітыя, што ляжаць у магіле, пра якіх Ты больш не ўспамінаеш і якія ад рукі Тваёй адкінутыя.

pamìž mërtvymì kìnuty, - âk zabìtyâ, što lâžac′ u magìle, pra âkìh Ty bol′š ne ǔspamìnaeš ì âkìâ ad rukì Tvaëj adkìnutyâ.

7. Ты паклаў мяне ў дол апраметны, у морак, у бездань.

Ty paklaǔ mâne ǔ dol aprametny, u morak, u bezdan′.

8. Легла на мяне лютасьць Твая, і ўсімі хвалямі Тваімі Ты пабіў мяне.

Legla na mâne lûtas′c′ Tvaâ, ì ǔsìmì hvalâmì Tvaìmì Ty pabìǔ mâne.

9. Ты адвёў ад мяне знаёмых маіх, зрабіў мяне агідным для іх; я ўвязьнены і не магу выйсьці.

Ty advëǔ ad mâne znaëmyh maìh, zrabìǔ mâne agìdnym dlâ ìh; â ǔvâz′neny ì ne magu vyjs′cì.

10. Вока маё ад гароты стамілася; цэлы дзень я клікаў Цябе, Госпадзе; працягваў рукі свае да Цябе.

Voka maë ad garoty stamìlasâ; cèly dzen′ â klìkaǔ Câbe, Gospadze; pracâgvaǔ rukì svae da Câbe.

11. Хіба над мёртвымі ўчыніш Ты цуд? Хіба мёртвыя ўстануць і будуць славіць Цябе?

Hìba nad mërtvymì ǔčynìš Ty cud? Hìba mërtvyâ ǔstanuc′ ì buduc′ slavìc′ Câbe?

12. Альбо ў магіле будзе абвяшчацца ласка Твая, і праўда Твая - у месцы тленьня?

Al′bo ǔ magìle budze abvâščacca laska Tvaâ, ì praǔda Tvaâ - u mescy tlen′nâ?

13. Хіба ж у мораку спазнаюцца дзівосы Твае, і ў зямлі забыцьця - праўда Твая?

Hìba ž u moraku spaznaûcca dzìvosy Tvae, ì ǔ zâmlì zabyc′câ - praǔda Tvaâ?

14. але я Цябе, Госпадзе, клічу, і рана раніцай малітва мая сустракае Цябе.

ale â Câbe, Gospadze, klìču, ì rana ranìcaj malìtva maâ sustrakae Câbe.

15. Навошта, Госпадзе, адкідаеш душу маю, хаваеш аблічча Тваё ад мяне?

Navošta, Gospadze, adkìdaeš dušu maû, havaeš ablìčča Tvaë ad mâne?

16. Я няшчасны і парахнею зь дзяцінства; нясу жахі Твае, і зьнемагаю.

Â nâščasny ì parahneû z′ dzâcìnstva; nâsu žahì Tvae, ì z′nemagaû.

17. Над мною прайшла лютасьць Твая; страхоцьці Твае зламалі мяне,

Nad mnoû prajšla lûtas′c′ Tvaâ; strahoc′cì Tvae zlamalì mâne,

18. кожны дзень абступаюць мяне, як вада: аблягаюць мяне ўсе разам.

kožny dzen′ abstupaûc′ mâne, âk vada: ablâgaûc′ mâne ǔse razam.

19. Ты аддаліў ад мяне сябра і блізкага; знаёмых маіх ня відаць.

Ty addalìǔ ad mâne sâbra ì blìzkaga; znaëmyh maìh nâ vìdac′.

89 Кіраўнік

1. Вучэньне Этана Эзрахіта.

Vučèn′ne Ètana Èzrahìta.

2. Пра ласкі Твае, Госпадзе, буду сьпяваць вечна, з роду ў род абвяшчаць праўду Тваю вуснамі маімі,

Pra laskì Tvae, Gospadze, budu s′pâvac′ večna, z rodu ǔ rod abvâščac′ praǔdu Tvaû vusnamì maìmì,

3. бо кажу: будзе навек пакладзена ласка, на нябёсах уцьвердзіў Ты праўду Тваю, калі сказаў:

bo kažu: budze navek pakladzena laska, na nâbësah uc′verdzìǔ Ty praǔdu Tvaû, kalì skazaǔ:

4. "Я склаў запавет з выбранцам Маім, прысягаўся Давіду, рабу Майму:

"Â sklaǔ zapavet z vybrancam Maìm, prysâgaǔsâ Davìdu, rabu Majmu:

5. навечна ўгрунтую семя тваё, і твой род уладжу навечна".

navečna ǔgruntuû semâ tvaë, ì tvoj rod uladžu navečna".

6. І праславяць нябёсы дзівосныя дзеі Твае, Госпадзе, і праўду Тваю ў саборы сьвятых,

Ì praslavâc′ nâbësy dzìvosnyâ dzeì Tvae, Gospadze, ì praǔdu Tvaû ǔ sabory s′vâtyh,

7. бо хто на нябёсах дараўнаецца з Богам? хто паміж сынамі Божымі спадобніцца Госпаду?

bo hto na nâbësah daraǔnaecca z Bogam? hto pamìž synamì Božymì spadobnìcca Gospadu?

8. Грозны Бог у вялікім гурце сьвятых, грозны Ён усім, хто Яго атачае.

Grozny Bog u vâlìkìm gurce s′vâtyh, grozny Ën usìm, hto Âgo atačae.

9. Госпадзе, Божа сіл! хто моцны, як Ты, Госпадзе? І праўда Твая навокал Цябе.

Gospadze, Boža sìl! hto mocny, âk Ty, Gospadze? Ì praǔda Tvaâ navokal Câbe.

10. Ты валадарыш над лютасьцю мора; калі ўздымаюцца хвалі яго, Ты іх таймуеш.

Ty valadaryš nad lûtas′cû mora; kalì ǔzdymaûcca hvalì âgo, Ty ìh tajmueš.

11. Ты скінуў Раава, як пабітага; моцнаю мышцай Тваёю расьсеяў ворагаў Тваіх.

Ty skìnuǔ Raava, âk pabìtaga; mocnaû myšcaj Tvaëû ras′seâǔ voragaǔ Tvaìh.

12. Твае - нябёсы і Твая - зямля; сусьвет, і што напаўняе яго, Ты заснаваў.

Tvae - nâbësy ì Tvaâ - zâmlâ; sus′vet, ì što napaǔnâe âgo, Ty zasnavaǔ.

13. Поўнач і поўдзень Ты стварыў; Фавор і Ярмон зь імя Твайго радуюцца.

Poǔnač ì poǔdzen′ Ty stvaryǔ; Favor ì Ârmon z′ ìmâ Tvajgo raduûcca.

14. Моцная мышца Твая, дужая рука, высокая правіца Твая!

Mocnaâ myšca Tvaâ, dužaâ ruka, vysokaâ pravìca Tvaâ!

15. Правасудзьдзе й істасьць - аснова трона Твайго; любасьць і праўда прад абліччам Тваім ходзяць.

Pravasudz′dze j ìstas′c′ - asnova trona Tvajgo; lûbas′c′ ì praǔda prad ablìččam Tvaìm hodzâc′.

16. Дабрашчасны народ, які ведае трубны кліч! Яны ходзяць у сьвятле аблічча Твайго, Госпадзе;

Dabraščasny narod, âkì vedae trubny klìč! Âny hodzâc′ u s′vâtle ablìčča Tvajgo, Gospadze;

17. а зь імя Твайго радуюцца кожны дзень, і праўдаю Тваёю хваляцца,

a z′ ìmâ Tvajgo raduûcca kožny dzen′, ì praǔdaû Tvaëû hvalâcca,

18. бо Ты акраса сілы іхняе, і добраю воляй Тваёю ўзвышаецца рог наш.

bo Ty akrasa sìly ìhnâe, ì dobraû volâj Tvaëû ǔzvyšaecca rog naš.

19. Ад Госпада - шчыт наш, і ад Сьвятога Ізраілевага цар наш.

Ad Gospada - ščyt naš, ì ad S′vâtoga Ìzraìlevaga car naš.

20. Калісьці казаў Ты ва ўяве сьвятому Твайму і сказаў: "Я дапамог мужнаму, узьнёс абранца з народу.

Kalìs′cì kazaǔ Ty va ǔâve s′vâtomu Tvajmu ì skazaǔ: "Â dapamog mužnamu, uz′nës abranca z narodu.

21. Я здабыў Давіда, раба Майго, сьвятым алеем Маім памазаў яго.

Â zdabyǔ Davìda, raba Majgo, s′vâtym aleem Maìm pamazaǔ âgo.

22. Рука Мая будзе зь ім, і мышца Мая ўмацуе яго.

Ruka Maâ budze z′ ìm, ì myšca Maâ ǔmacue âgo.

23. Вораг не пераможа яго, і сын беззаконьня ня ўцісьне яго.

Vorag ne peramoža âgo, ì syn bezzakon′nâ nâ ǔcìs′ne âgo.

24. Скрышу перад ім ворагаў ягоных, і паб'ю ненавісьнікаў ягоных,

Skryšu perad ìm voragaǔ âgonyh, ì pab'û nenavìs′nìkaǔ âgonyh,

25. і праўда Мая і ласка Мая зь ім, і Маім імем узвысіцца рог ягоны,

ì praǔda Maâ ì laska Maâ z′ ìm, ì Maìm ìmem uzvysìcca rog âgony,

26. і пакладу на мора руку ягоную, і на рэкі - правіцу ягоную

ì pakladu na mora ruku âgonuû, ì na rèkì - pravìcu âgonuû

27. Ён будзе клікаць мяне: Ты Бацька мой, Бог мой і цьвярдыня ратунку майго..

Ën budze klìkac′ mâne: Ty Bac′ka moj, Bog moj ì c′vârdynâ ratunku majgo..

28. І Я зраблю яго першынцам, вышэйшым за цароў зямных,

Ì Â zrablû âgo peršyncam, vyšèjšym za caroǔ zâmnyh,

29. навек захаваю яму ласку Маю, і запавет Мой зь ім будзе правільны.

navek zahavaû âmu lasku Maû, ì zapavet Moj z′ ìm budze pravìl′ny.

30. І прадоўжу навечна семя ягонае, і ягоны трон - як дні неба.

Ì pradoǔžu navečna semâ âgonae, ì âgony tron - âk dnì neba.

31. Калі сыны ягоныя пакінуць закон Мой, і ня будуць хадзіць паводле наказаў Маіх;

Kalì syny âgonyâ pakìnuc′ zakon Moj, ì nâ buduc′ hadzìc′ pavodle nakazaǔ Maìh;

32. калі парушаць пастановы Мае, і загадаў Маіх не захаваюць:

kalì parušac′ pastanovy Mae, ì zagadaǔ Maìh ne zahavaûc′:

33. наведаю жазлом беззаконьне іхняе, і ўдарамі - няпраўду іхнюю;

navedaû žazlom bezzakon′ne ìhnâe, ì ǔdaramì - nâpraǔdu ìhnûû;

34. а ласкі Маёй не пазбаўлю яго, і не зьмяню ісьціны Маёй.

a laskì Maëj ne pazbaǔlû âgo, ì ne z′mânû ìs′cìny Maëj.

35. Не парушу запавету Майго, і не памяняю таго, што выйшла з вуснаў Маіх,

Ne parušu zapavetu Majgo, ì ne pamânâû tago, što vyjšla z vusnaǔ Maìh,

36. Аднойчы прысягнуў сьвятасьцю Маёю: а ці зманю Давіду?

Adnojčy prysâgnuǔ s′vâtas′cû Maëû: a cì zmanû Davìdu?

37. Семя ягонае будзе вечна, і трон ягоны, як сонца, прада Мною;

Semâ âgonae budze večna, ì tron âgony, âk sonca, prada Mnoû;

38. вечна будзе цьвёрды, як месяц, і сьведка праўдзівы на нябёсах".

večna budze c′vërdy, âk mesâc, ì s′vedka praǔdzìvy na nâbësah".

39. Але Ты адкінуў і пагардзіў, угневаўся на памазанца Твайго;

Ale Ty adkìnuǔ ì pagardzìǔ, ugnevaǔsâ na pamazanca Tvajgo;

40. занядбаў запавет з рабом Тваім, кінуў на зямлю вянок ягоны;

zanâdbaǔ zapavet z rabom Tvaìm, kìnuǔ na zâmlû vânok âgony;

41. разбурыў усе агароджы ягоныя, абярнуў у руіны крэпасьці ягоныя.

razburyǔ use agarodžy âgonyâ, abârnuǔ u ruìny krèpas′cì âgonyâ.

42. Рабуюць яго ўсе, хто праходзіць дарогаю; пасьмешышчам стаўся ён суседзям сваім.

Rabuûc′ âgo ǔse, hto prahodzìc′ darogaû; pas′mešyščam staǔsâ ën susedzâm svaìm.

43. Ты ўзвысіў правіцу супраціўцаў ягоных, парадаваў усіх ворагаў ягоных.

Ty ǔzvysìǔ pravìcu supracìǔcaǔ âgonyh, paradavaǔ usìh voragaǔ âgonyh.

44. Ты павярнуў назад лязо меча ягонага, і не ўмацаваў яго ў бітве;

Ty pavârnuǔ nazad lâzo meča âgonaga, ì ne ǔmacavaǔ âgo ǔ bìtve;

45. адабраў у яго бляск, і трон ягоны скінуў долу;

adabraǔ u âgo blâsk, ì tron âgony skìnuǔ dolu;

46. скараціў дні маладосьці ягонай, і пакрыў яго сорамам".

skaracìǔ dnì malados′cì âgonaj, ì pakryǔ âgo soramam".

47. Дакуль, Госпадзе, будзеш хавацца няспынна, будзе палаць лютасьць Твая, як вагонь?

Dakul′, Gospadze, budzeš havacca nâspynna, budze palac′ lûtas′c′ Tvaâ, âk vagon′?

48. Прыгадай, які век мой: на якую марноту стварыў Ты ўсіх сыноў чалавечых?

Prygadaj, âkì vek moj: na âkuû marnotu stvaryǔ Ty ǔsìh synoǔ čalavečyh?

49. Хто зь людзей жыў - і ня бачыў сьмерці, выбавіў душу сваю ад рукі апраметнай?

Hto z′ lûdzej žyǔ - ì nâ bačyǔ s′mercì, vybavìǔ dušu svaû ad rukì aprametnaj?

50. Дзе ранейшыя міласьці Твае, Госпадзе? Ты прысягаў Давіду ісьцінай Тваёю.

Dze ranejšyâ mìlas′cì Tvae, Gospadze? Ty prysâgaǔ Davìdu ìs′cìnaj Tvaëû.

51. Прыгадай, Госпадзе, паганьбеньне рабоў Тваіх, якое нашу я ў нетрах маіх ад усіх моцных народаў,

Prygadaj, Gospadze, pagan′ben′ne raboǔ Tvaìh, âkoe našu â ǔ netrah maìh ad usìh mocnyh narodaǔ,

52. як бэсьцяць ворагі Твае, Госпадзе, як няславяць сьляды памазанца Твайго.

âk bès′câc′ voragì Tvae, Gospadze, âk nâslavâc′ s′lâdy pamazanca Tvajgo.

53. Дабраславёны Гасподзь навечна! Амін, амін!

Dabraslavëny Gaspodz′ navečna! Amìn, amìn!

90 Кіраўнік

1. Малітва Майсея, чалавека Божага.

Malìtva Majseâ, čalaveka Božaga.

2. Госпадзе! Ты нам прыстанішча з роду ў род.

Gospadze! Ty nam prystanìšča z rodu ǔ rod.

3. Перш чым нарадзіліся горы, і Ты стварыў зямлю і сусьвет, і ад веку да веку Ты - Бог.

Perš čym naradzìlìsâ gory, ì Ty stvaryǔ zâmlû ì sus′vet, ì ad veku da veku Ty - Bog.

4. Ты вяртаеш чалавека ў тло, і кажаш: вярнецеся, сыны чалавечыя!

Ty vârtaeš čalaveka ǔ tlo, ì kažaš: vârnecesâ, syny čalavečyâ!

5. Бо прад вачыма Тваімі тысяча гадоў, як дзень учарашні, калі ён прыйшоў, як варта начная.

Bo prad vačyma Tvaìmì tysâča gadoǔ, âk dzen′ učarašnì, kalì ën pryjšoǔ, âk varta načnaâ.

6. Ты быццам паводкаю зносіш іх; яны - як сон, як трава, што раніцаю вырастае, раніцаю цьвіце і зелянее, увечары вяне і сохне;

Ty byccam pavodkaû znosìš ìh; âny - âk son, âk trava, što ranìcaû vyrastae, ranìcaû c′vìce ì zelânee, uvečary vâne ì sohne;

7. бо мы зьнікаем ад гневу Твайго, і ад лютасьці Тваёй мы разгубленыя.

bo my z′nìkaem ad gnevu Tvajgo, ì ad lûtas′cì Tvaëj my razgublenyâ.

8. Ты паклаў прад Сабою правіны нашыя і нашы тайноты ў сьвятло аблічча Твайго.

Ty paklaǔ prad Saboû pravìny našyâ ì našy tajnoty ǔ s′vâtlo ablìčča Tvajgo.

9. Усе дні нашыя прайшлі ў гневе Тваім; мы трацім гады нашыя, нібы гук.

Use dnì našyâ prajšlì ǔ gneve Tvaìm; my tracìm gady našyâ, nìby guk.

10. Дзён гадоў нашых - семдзесят гадоў; а пры большай моцы восемдзесят гадоў; а самая лепшая іх пара - праца і хвароба, бо праходзяць хутка, і мы ляцім.

Dzën gadoǔ našyh - semdzesât gadoǔ; a pry bol′šaj mocy vosemdzesât gadoǔ; a samaâ lepšaâ ìh para - praca ì hvaroba, bo prahodzâc′ hutka, ì my lâcìm.

11. Хто ведае сілу гневу Твайго, і лютасьць Тваю па меры страху Твайго?

Hto vedae sìlu gnevu Tvajgo, ì lûtas′c′ Tvaû pa mery strahu Tvajgo?

12. Навучы нас так лічыць нашыя дні, каб нам мудрае сэрца набыць.

Navučy nas tak lìčyc′ našyâ dnì, kab nam mudrae sèrca nabyc′.

13. Павярніся, Госпадзе! Дакуль? Умілажалься з рабоў Тваіх,

Pavârnìsâ, Gospadze! Dakul′? Umìlažal′sâ z raboǔ Tvaìh,

14. раніцай насыці нас міласэрнасьцю Тваёю, і мы будзем радавацца і весяліцца ўсе дні нашыя.

ranìcaj nasycì nas mìlasèrnas′cû Tvaëû, ì my budzem radavacca ì vesâlìcca ǔse dnì našyâ.

15. Разьвесялі нас за дні, калі Ты пабіваў нас, за леты, калі мы бачылі нягоды.

Raz′vesâlì nas za dnì, kalì Ty pabìvaǔ nas, za lety, kalì my bačylì nâgody.

16. Хай выявіцца на рабах Тваіх дзея Твая, і на сынах іхніх - слава Твая;

Haj vyâvìcca na rabah Tvaìh dzeâ Tvaâ, ì na synah ìhnìh - slava Tvaâ;

17. і хай будзе добрая воля Госпада Бога нашага на нас, і ў дзеях рук нашых пасабляй нам, у дзеях рук нашых пасабляй.

ì haj budze dobraâ volâ Gospada Boga našaga na nas, ì ǔ dzeâh ruk našyh pasablâj nam, u dzeâh ruk našyh pasablâj.

91 Кіраўнік

1. Пахвальная песьня Давідава. Хто жыве пад аслонаю Ўсявышняга, той пакоіцца ў засені Ўсемагутнага,

Pahval′naâ pes′nâ Davìdava. Hto žyve pad aslonaû Ǔsâvyšnâga, toj pakoìcca ǔ zasenì Ǔsemagutnaga,

2. кажа Госпаду: прыстанішча мне і Заступніку мой, Божа мой, на Цябе спадзяюся!

kaža Gospadu: prystanìšča mne ì Zastupnìku moj, Boža moj, na Câbe spadzâûsâ!

3. Ён цябе вызваліць зь сетак лаўца, ад пагібельнай пошасьці;

Ën câbe vyzvalìc′ z′ setak laǔca, ad pagìbel′naj pošas′cì;

4. пер'ем Сваім Ён цябе ўзасьціць, і пад крыльлем ягоным убясьпечышся; шчыт і аслона - ісьціна Ягоная.

per'em Svaìm Ën câbe ǔzas′cìc′, ì pad kryl′lem âgonym ubâs′pečyšsâ; ščyt ì aslona - ìs′cìna Âgonaâ.

5. Не збаішся страху начнога, ні стралы, што ўдзень пралятае,

Ne zbaìšsâ strahu načnoga, nì straly, što ǔdzen′ pralâtae,

6. ні пошасьці, што ў цемры ходзіць, ані пошасьці, што нішчыць апоўдні.

nì pošas′cì, što ǔ cemry hodzìc′, anì pošas′cì, što nìščyc′ apoǔdnì.

7. Упадзе тысяча побач з табою, і дзесяць тысяч праваруч ад цябе; але да цябе не наблізіцца:

Upadze tysâča pobač z taboû, ì dzesâc′ tysâč pravaruč ad câbe; ale da câbe ne nablìzìcca:

8. толькі глядзецьмеш вачыма тваімі і ўбачыш помсту бязбожнікам.

tol′kì glâdzec′meš vačyma tvaìmì ì ǔbačyš pomstu bâzbožnìkam.

9. Бо сказаў Ты: Гасподзь - надзея мая; Усявышняга выбраў ты прыстанішчам тваім;

Bo skazaǔ Ty: Gaspodz′ - nadzeâ maâ; Usâvyšnâga vybraǔ ty prystanìščam tvaìm;

10. ліха цябе не спаткае, і пошасьць жытла твайго не зачэпіць;

lìha câbe ne spatkae, ì pošas′c′ žytla tvajgo ne začèpìc′;

11. бо анёлам Сваім наказвае пра цябе - ахоўваць цябе на ўсіх дарогах тваіх,

bo anëlam Svaìm nakazvae pra câbe - ahoǔvac′ câbe na ǔsìh darogah tvaìh,

12. і на руках цябе панясуць, каб не спатыкнуўся ты аб камень нагою тваёю;

ì na rukah câbe panâsuc′, kab ne spatyknuǔsâ ty ab kamen′ nagoû tvaëû;

13. на асьпіда і васіліска наступіш і патопчаш ільва і дракона.

na as′pìda ì vasìlìska nastupìš ì patopčaš ìl′va ì drakona.

14. "За тое, што ён палюбіў Мяне, уратую яго; абараню яго, бо ён спазнаў імя Маё.

"Za toe, što ën palûbìǔ Mâne, uratuû âgo; abaranû âgo, bo ën spaznaǔ ìmâ Maë.

15. Пакліча Мяне і пачую яго: зь ім Я ў жалобе, вызвалю яго, і праслаўлю яго;

Paklìča Mâne ì pačuû âgo: z′ ìm Â ǔ žalobe, vyzvalû âgo, ì praslaǔlû âgo;

16. даўжынёю дзён напоўню яго, і пакажу яму выратаваньне Маё".

daǔžynëû dzën napoǔnû âgo, ì pakažu âmu vyratavan′ne Maë".

92 Кіраўнік

1. Псальма. Песьня на дзень суботні.

Psal′ma. Pes′nâ na dzen′ subotnì.

2. Дабро ёсьць - славіць Госпада і сьпяваць імю Твайму, Усявышні,

Dabro ës′c′ - slavìc′ Gospada ì s′pâvac′ ìmû Tvajmu, Usâvyšnì,

3. абвяшчаць раніцай ласку Тваю і праўду Тваю ўначы,

abvâščac′ ranìcaj lasku Tvaû ì praǔdu Tvaû ǔnačy,

4. на дзесяціструнным і на псалтыры, зь песьняю на арфе.

na dzesâcìstrunnym ì na psaltyry, z′ pes′nâû na arfe.

5. Бо Ты ўсьцешыў мяне, Госпадзе, тварэньнем Тваім; я захапляюся дзеямі рук Тваіх.

Bo Ty ǔs′cešyǔ mâne, Gospadze, tvarèn′nem Tvaìm; â zahaplâûsâ dzeâmì ruk Tvaìh.

6. Якія вялікія дзеі Твае, Госпадзе! дзівосна глыбокія помыслы Твае:

Âkìâ vâlìkìâ dzeì Tvae, Gospadze! dzìvosna glybokìâ pomysly Tvae:

7. Чалавек няцямны ня ведае, і недавумак не разумее таго.

Čalavek nâcâmny nâ vedae, ì nedavumak ne razumee tago.

8. Тым часам як бязбожныя растуць, бы трава, і ліхадзеі квітнеюць, каб зьнікнуць навечна, -

Tym časam âk bâzbožnyâ rastuc′, by trava, ì lìhadzeì kvìtneûc′, kab z′nìknuc′ navečna, -

9. Ты, Госпадзе, высокі векавечна!

Ty, Gospadze, vysokì vekavečna!

10. Бо вось, ворагі Твае, Госпадзе, - вось, ворагі Твае гінуць, і рассыпаюцца ўсе ліхадзеі;

Bo vos′, voragì Tvae, Gospadze, - vos′, voragì Tvae gìnuc′, ì rassypaûcca ǔse lìhadzeì;

11. а мой рог Ты падымаеш, як рог аднарога, і я ўмашчаны сьвежым алеем;

a moj rog Ty padymaeš, âk rog adnaroga, ì â ǔmaščany s′vežym aleem;

12. і вока маё глядзіць на ворагаў маіх, і вушы мае чуюць пра паўсталых на мяне злыдняў.

ì voka maë glâdzìc′ na voragaǔ maìh, ì vušy mae čuûc′ pra paǔstalyh na mâne zlydnâǔ.

13. Праведнік цьвіце, як пальма, узвышаецца, быццам кедр на Ліване.

Pravednìk c′vìce, âk pal′ma, uzvyšaecca, byccam kedr na Lìvane.

14. Пасаджаныя ў доме Гасподнім, яны цьвітуць на падворках Бога нашага;

Pasadžanyâ ǔ dome Gaspodnìm, âny c′vìtuc′ na padvorkah Boga našaga;

15. яны і ў старасьці пладаносныя, сакавітыя і сьвежыя,

âny ì ǔ staras′cì pladanosnyâ, sakavìtyâ ì s′vežyâ,

16. каб абвяшчаць, што Гасподзь справядлівы, цьвярдыня мая, і няма ў Ім няпраўды

kab abvâščac′, što Gaspodz′ spravâdlìvy, c′vârdynâ maâ, ì nâma ǔ Ìm nâpraǔdy

93 Кіраўнік

1. Пахвальная песьня Давідава. У дзень суботні, калі заселена зямля. Царуе Гасподзь; Ён у веліч убраны, убраны Гасподзь у магутнасьць і перапаясаны: сусьвет таму цьвёрды, ня зрушыцца.

Pahval′naâ pes′nâ Davìdava. U dzen′ subotnì, kalì zaselena zâmlâ. Carue Gaspodz′; Ën u velìč ubrany, ubrany Gaspodz′ u magutnas′c′ ì perapaâsany: sus′vet tamu c′vërdy, nâ zrušycca.

2. Трон Твой угрунтаваны спаконвечна; Ты - ад вечнасьці.

Tron Tvoj ugruntavany spakonvečna; Ty - ad večnas′cì.

3. Узвышаюць рэкі, Госпадзе, узвышаюць рэкі голас свой, узвышаюць рэкі хвалі свае.

Uzvyšaûc′ rèkì, Gospadze, uzvyšaûc′ rèkì golas svoj, uzvyšaûc′ rèkì hvalì svae.

4. Але над шумам водаў вялікіх, моцных хваляў марскіх, моцны ў вышыных Гасподзь.

Ale nad šumam vodaǔ vâlìkìh, mocnyh hvalâǔ marskìh, mocny ǔ vyšynyh Gaspodz′.

5. Сьведчаньні Твае бяз сумненьня пэўныя. Дому Твайму, Госпадзе, належыць сьвятасьць на доўгія дні.

S′vedčan′nì Tvae bâz sumnen′nâ pèǔnyâ. Domu Tvajmu, Gospadze, naležyc′ s′vâtas′c′ na doǔgìâ dnì.

94 Кіраўнік

1. Псальма Давідава ў чацьвёрты дзень тыдня. Божа помсты, Госпадзе. Божа помсты, акажы Сябе!

Psal′ma Davìdava ǔ čac′vërty dzen′ tydnâ. Boža pomsty, Gospadze. Boža pomsty, akažy Sâbe!

2. Паўстань, Судзьдзя зямлі, аддай ганарліўцам адплату.

Paǔstan′, Sudz′dzâ zâmlì, addaj ganarlìǔcam adplatu.

3. Дакуль, Госпадзе, бязбожнікі, дакуль бязбожнікі радавацца будуць?

Dakul′, Gospadze, bâzbožnìkì, dakul′ bâzbožnìkì radavacca buduc′?

4. Яны вырыгаюць дзёрзкія словы; пышаюцца ўсе беззаконьнікі;

Âny vyrygaûc′ dzërzkìâ slovy; pyšaûcca ǔse bezzakon′nìkì;

5. топчуць народ Твой, Госпадзе, прыгнятаюць спадчыну Тваю.

topčuc′ narod Tvoj, Gospadze, prygnâtaûc′ spadčynu Tvaû.

6. Удаву і прыхадня забіваюць, і мардуюць сіротак,

Udavu ì pryhadnâ zabìvaûc′, ì marduûc′ sìrotak,

7. і кажуць: ня ўбачыць Гасподзь, і не даведаецца Бог Якаваў.

ì kažuc′: nâ ǔbačyc′ Gaspodz′, ì ne davedaecca Bog Âkavaǔ.

8. Схамянецеся, бязглуздыя людзі! калі вы паразумнееце, недавумкі?

Shamânecesâ, bâzgluzdyâ lûdzì! kalì vy parazumneece, nedavumkì?

9. Хіба Той, што вуха наставіў, не пачуе? і Той, Хто вока стварыў, ня ўбачыць?

Hìba Toj, što vuha nastavìǔ, ne pačue? ì Toj, Hto voka stvaryǔ, nâ ǔbačyc′?

10. Хто настаўляе народы, ці ж ня выкрые, - Той, Хто вучыць чалавека разуменьню?

Hto nastaǔlâe narody, cì ž nâ vykrye, - Toj, Hto vučyc′ čalaveka razumen′nû?

11. Гасподзь ведае думкі чалавечыя, што яны марныя.

Gaspodz′ vedae dumkì čalavečyâ, što âny marnyâ.

12. Дабрашчасны той чалавек, якога настаўляеш Ты, Госпадзе, і вучыш законам Тваім,

Dabraščasny toj čalavek, âkoga nastaǔlâeš Ty, Gospadze, ì vučyš zakonam Tvaìm,

13. каб даць яму спакой у бядотныя дні, пакуль бязбожнаму будзе выкапана яма!

kab dac′ âmu spakoj u bâdotnyâ dnì, pakul′ bâzbožnamu budze vykapana âma!

14. Бо не адкіне Гасподзь народу Свайго і не пакіне спадчыны Сваёй.

Bo ne adkìne Gaspodz′ narodu Svajgo ì ne pakìne spadčyny Svaëj.

15. Бо суд вернецца да праўды, і за ім усе, хто шчырыя сэрцам.

Bo sud vernecca da praǔdy, ì za ìm use, hto ščyryâ sèrcam.

16. Хто паўстане за мяне супроць злыдняў? хто стане за мяне супроць ліхадзеяў?

Hto paǔstane za mâne suproc′ zlydnâǔ? hto stane za mâne suproc′ lìhadzeâǔ?

17. Калі б не Гасподзь быў мне памочнікам, неўзабаве ўсялілася б душа мая ў моўчу.

Kalì b ne Gaspodz′ byǔ mne pamočnìkam, neǔzabave ǔsâlìlasâ b duša maâ ǔ moǔču.

18. Калі я казаў: хістаецца нага мая, - ласка Твая, Госпадзе, падтрымала мяне.

Kalì â kazaǔ: hìstaecca naga maâ, - laska Tvaâ, Gospadze, padtrymala mâne.

19. Пры памнажэньні смуткаў маіх у сэрцы маім, суцяшэньні Твае душу маю шчасьцяць.

Pry pamnažèn′nì smutkaǔ maìh u sèrcy maìm, sucâšèn′nì Tvae dušu maû ščas′câc′.

20. Ці стане каля Цябе седала душагубаў, якія гвалт намышляюць насуперак закону?

Cì stane kalâ Câbe sedala dušagubaǔ, âkìâ gvalt namyšlâûc′ nasuperak zakonu?

21. Натоўпам ідуць яны на душу праведніка, і асуджаюць кроў невінаватую.

Natoǔpam ìduc′ âny na dušu pravednìka, ì asudžaûc′ kroǔ nevìnavatuû.

22. Але Гасподзь - абарона мая, і Бог мой - цьвярдыня прытулку майго,

Ale Gaspodz′ - abarona maâ, ì Bog moj - c′vârdynâ prytulku majgo,

23. і аберне на іх беззаконьне іхняе, і зладзействам іхнім вынішчыць іх, вынішчыць іх Гасподзь Бог наш.

ì aberne na ìh bezzakon′ne ìhnâe, ì zladzejstvam ìhnìm vynìščyc′ ìh, vynìščyc′ ìh Gaspodz′ Bog naš.

95 Кіраўнік

1. Пахвальная песьня Давідава. Прыйдзеце, засьпяваем Госпаду, усклікнем Богу, цьвярдыні ратунку нашага;

Pahval′naâ pes′nâ Davìdava. Pryjdzece, zas′pâvaem Gospadu, usklìknem Bogu, c′vârdynì ratunku našaga;

2. станьма прад абліччам Ягоным з хвалою, у песьнях усклікнем Яму,

stan′ma prad ablìččam Âgonym z hvaloû, u pes′nâh usklìknem Âmu,

3. бо Гасподзь ёсьць Бог вялікі і Цар над усімі багамі.

bo Gaspodz′ ës′c′ Bog vâlìkì ì Car nad usìmì bagamì.

4. У руцэ Ягонай глыбіні зямлі, і вяршыні гор - Ягоныя;

U rucè Âgonaj glybìnì zâmlì, ì vâršynì gor - Âgonyâ;

5. Ягонае - мора, і Ён стварыў яго, і сушу стварылі рукі Ягоныя.

Âgonae - mora, ì Ën stvaryǔ âgo, ì sušu stvarylì rukì Âgonyâ.

6. Прыйдзеце, паклонімся і прыпадзем, укленчым прад абліччам Госпада, Творцы нашага,

Pryjdzece, paklonìmsâ ì prypadzem, uklenčym prad ablìččam Gospada, Tvorcy našaga,

7. бо Ён ёсьць Бог наш, і мы - людзі паствы Ягонай і авечкі рукі Ягонай. О, калі б вы сёньня паслухалі голасу Яго:

bo Ën ës′c′ Bog naš, ì my - lûdzì pastvy Âgonaj ì avečkì rukì Âgonaj. O, kalì b vy sën′nâ pasluhalì golasu Âgo:

8. "ня ўпускайце жорсткасьць у сэрца вашае, як у Мэрыве, як у дзень спакушэньня ў пустыні,

"nâ ǔpuskajce žorstkas′c′ u sèrca vašae, âk u Mèryve, âk u dzen′ spakušèn′nâ ǔ pustynì,

9. дзе спакушалі Мяне бацькі вашыя, выпрабоўвалі Мяне, і бачылі дзею Маю.

dze spakušalì Mâne bac′kì vašyâ, vypraboǔvalì Mâne, ì bačylì dzeû Maû.

10. Сорак гадоў раздражняў Мяне род гэты, Я сказаў: гэта народ, які заблудзіўся сэрцам; яны не спазналі дарог Маіх;

Sorak gadoǔ razdražnâǔ Mâne rod gèty, Â skazaǔ: gèta narod, âkì zabludzìǔsâ sèrcam; âny ne spaznalì darog Maìh;

11. і таму прысягнуў Я ў гневе Маім, што яны ня ўвойдуць у Мой спакой".

ì tamu prysâgnuǔ Â ǔ gneve Maìm, što âny nâ ǔvojduc′ u Moj spakoj".

96 Кіраўнік

1. Пахвальная песьня Давідава. На будову дома. Засьпявайце Госпаду песьню новую; засьпявайце Госпаду, уся зямля;

Pahval′naâ pes′nâ Davìdava. Na budovu doma. Zas′pâvajce Gospadu pes′nû novuû; zas′pâvajce Gospadu, usâ zâmlâ;

2. сьпявайце Госпаду, дабраслаўляйце імя Ягонае, зьвястуйце дзень у дзень выратаваньне Ягонае;

s′pâvajce Gospadu, dabraslaǔlâjce ìmâ Âgonae, z′vâstujce dzen′ u dzen′ vyratavan′ne Âgonae;

3. абвяшчайце ў народах славу Ягоную, ва ўсіх плямёнах дзівосы Ягоныя;

abvâščajce ǔ narodah slavu Âgonuû, va ǔsìh plâmënah dzìvosy Âgonyâ;

4. бо вялікі Гасподзь і праслаўлены, грозны Ён над багамі ўсімі.

bo vâlìkì Gaspodz′ ì praslaǔleny, grozny Ën nad bagamì ǔsìmì.

5. Бо ўсе багі народаў - ідалы, а Гасподзь нябёсы стварыў.

Bo ǔse bagì narodaǔ - ìdaly, a Gaspodz′ nâbësy stvaryǔ.

6. Слава і веліч прад абліччам Ягоным, сіла і вялікае хараство ў сьвятыні Ягонай.

Slava ì velìč prad ablìččam Âgonym, sìla ì vâlìkae harastvo ǔ s′vâtynì Âgonaj.

7. Дайце Госпаду, плямёны народаў, дайце Госпаду славу і гонар;

Dajce Gospadu, plâmëny narodaǔ, dajce Gospadu slavu ì gonar;

8. дайце Госпаду славу імя Ягонага, нясеце дары, і ідзеце ў двары Ягоныя;

dajce Gospadu slavu ìmâ Âgonaga, nâsece dary, ì ìdzece ǔ dvary Âgonyâ;

9. пакланецеся Госпаду ў аздобе сьвятыні. Трымцеце прад абліччам Ягоным, уся зямля!

paklanecesâ Gospadu ǔ azdobe s′vâtynì. Trymcece prad ablìččam Âgonym, usâ zâmlâ!

10. Скажэце народам: валадарыць Гасподзь! таму сусьвет цьвёрды, не пахісьнецца. Ён будзе судзіць народы па праўдзе.

Skažèce narodam: valadaryc′ Gaspodz′! tamu sus′vet c′vërdy, ne pahìs′necca. Ën budze sudzìc′ narody pa praǔdze.

11. Хай весяляцца нябёсы, і хай радуецца зямля; хай шуміць мора і ўсё, што ў ім;

Haj vesâlâcca nâbësy, ì haj raduecca zâmlâ; haj šumìc′ mora ì ǔsë, što ǔ ìm;

12. хай радуецца поле і ўсё, што на ім, і хай сьпяваюць тады ўсе дрэвы ў дубровах

haj raduecca pole ì ǔsë, što na ìm, ì haj s′pâvaûc′ tady ǔse drèvy ǔ dubrovah

13. прад абліччам Госпада, бо ідзе судзіць зямлю. Ён будзе судзіць сусьвет па праўдзе, і народы паводле ісьціны Сваёй.

prad ablìččam Gospada, bo ìdze sudzìc′ zâmlû. Ën budze sudzìc′ sus′vet pa praǔdze, ì narody pavodle ìs′cìny Svaëj.

97 Кіраўнік

1. Псальма Давіда, калі ўладжвалася зямля ягоная. Валадарыць Гасподзь: хай радуецца зямля; хай весяляцца шматлікія выспы.

Psal′ma Davìda, kalì ǔladžvalasâ zâmlâ âgonaâ. Valadaryc′ Gaspodz′: haj raduecca zâmlâ; haj vesâlâcca šmatlìkìâ vyspy.

2. Хмара і змрок навокал Яго; праўда і суд - аснова трона Ягонага.

Hmara ì zmrok navokal Âgo; praǔda ì sud - asnova trona Âgonaga.

3. Прад Ім ідзе вагонь, і наўкол выпальвае ворагаў Ягоных.

Prad Ìm ìdze vagon′, ì naǔkol vypal′vae voragaǔ Âgonyh.

4. Маланкі Ягоныя асьвятляюць сусьвет; зямля бачыць, і трымціць.

Malankì Âgonyâ as′vâtlâûc′ sus′vet; zâmlâ bačyc′, ì trymcìc′.

5. Горы, як воск, растаюць ад аблічча Гасподняга, ад аблічча Госпада ўсёй зямлі.

Gory, âk vosk, rastaûc′ ad ablìčča Gaspodnâga, ad ablìčča Gospada ǔsëj zâmlì.

6. Нябёсы абвяшчаюць праўду Ягоную, і ўсе народы бачаць славу Ягоную.

Nâbësy abvâščaûc′ praǔdu Âgonuû, ì ǔse narody bačac′ slavu Âgonuû.

7. Хай пасаромяцца ўсе, хто служыць балванам, хто хваліцца ідаламі. Пакланецеся Яму, усе багі.

Haj pasaromâcca ǔse, hto služyc′ balvanam, hto hvalìcca ìdalamì. Paklanecesâ Âmu, use bagì.

8. Чуе Сіён, і радуецца, і весяляцца дочкі Юдавы дзеля судоў Тваіх, Госпадзе,

Čue Sìën, ì raduecca, ì vesâlâcca dočkì Ûdavy dzelâ sudoǔ Tvaìh, Gospadze,

9. бо Ты, Госпадзе, высокі над усёю зямлёю, узьнесены над усімі божышчамі.

bo Ty, Gospadze, vysokì nad usëû zâmlëû, uz′neseny nad usìmì božyščamì.

10. Хто любіць Госпада, ненавідзьце зло! Ён захоўвае душы сьвятых Сваіх; з рукі бязбожных вызваляе іх.

Hto lûbìc′ Gospada, nenavìdz′ce zlo! Ën zahoǔvae dušy s′vâtyh Svaìh; z rukì bâzbožnyh vyzvalâe ìh.

11. Сьвятло зьзяе на праведніка, і на тых, хто справядлівы сэрцам, лье весялосьць.

S′vâtlo z′zâe na pravednìka, ì na tyh, hto spravâdlìvy sèrcam, l′e vesâlos′c′.

12. Радуйцеся, праведныя, у Госпадзе, і слаўце памяць сьвятыні Ягонай.

Radujcesâ, pravednyâ, u Gospadze, ì slaǔce pamâc′ s′vâtynì Âgonaj.

98 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Засьпявайце Госпаду новую песьню; бо Ён дзівосы стварыў. Ягоная правіца і сьвятая мышца Ягоная прынесьлі Яму перамогу.

Psal′ma Davìdava. Zas′pâvajce Gospadu novuû pes′nû; bo Ën dzìvosy stvaryǔ. Âgonaâ pravìca ì s′vâtaâ myšca Âgonaâ prynes′lì Âmu peramogu.

2. Паказаў Гасподзь выратаваньне Сваё, адкрыў перад вачыма народаў праўду Сваю.

Pakazaǔ Gaspodz′ vyratavan′ne Svaë, adkryǔ perad vačyma narodaǔ praǔdu Svaû.

3. Успомніў Ён міласьць Сваю да Якава і вернасьць Сваю да дома Ізраілевага. Усе канцы зямлі ўбачылі ратунак Бога нашага.

Uspomnìǔ Ën mìlas′c′ Svaû da Âkava ì vernas′c′ Svaû da doma Ìzraìlevaga. Use kancy zâmlì ǔbačylì ratunak Boga našaga.

4. Усклікайце Госпаду, уся зямля; радуйцеся, весялецеся і сьпявайце;

Usklìkajce Gospadu, usâ zâmlâ; radujcesâ, vesâlecesâ ì s′pâvajce;

5. сьпявайце Госпаду з арфаю, з арфаю і з псальмамі;

s′pâvajce Gospadu z arfaû, z arfaû ì z psal′mamì;

6. з гукамі труб і рога радуйцеся прад Валадаром Госпадам.

z gukamì trub ì roga radujcesâ prad Valadarom Gospadam.

7. Хай шуміць мора і ўсё, што ў ім, сусьвет і ўсё, што жыве ў ім;

Haj šumìc′ mora ì ǔsë, što ǔ ìm, sus′vet ì ǔsë, što žyve ǔ ìm;

8. хай у далоні пляскаюць рэкі; хай радуюцца разам горы

haj u dalonì plâskaûc′ rèkì; haj raduûcca razam gory

9. прад абліччам Госпада; бо Ён ідзе судзіць зямлю. Ён будзе судзіць сусьвет справядліва і народы - па праўдзе.

prad ablìččam Gospada; bo Ën ìdze sudzìc′ zâmlû. Ën budze sudzìc′ sus′vet spravâdlìva ì narody - pa praǔdze.

99 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Валадарыць Гасподзь: хай дрыжаць народы! Ён сядзіць на херувімах: хай трасецца зямля!

Psal′ma Davìdava. Valadaryc′ Gaspodz′: haj dryžac′ narody! Ën sâdzìc′ na heruvìmah: haj trasecca zâmlâ!

2. Гасподзь на Сіёне вялікі, і высокі Ён над усімі народамі.

Gaspodz′ na Sìëne vâlìkì, ì vysokì Ën nad usìmì narodamì.

3. Хай славіць вялікае і грознае імя Тваё: сьвятое яно!

Haj slavìc′ vâlìkae ì groznae ìmâ Tvaë: s′vâtoe âno!

4. І магутнасьць цара любіць суд. Ты сьцьвердзіў справядлівасьць; суд і праўду Ты ўчыніў у Якаве.

Ì magutnas′c′ cara lûbìc′ sud. Ty s′c′verdzìǔ spravâdlìvas′c′; sud ì praǔdu Ty ǔčynìǔ u Âkave.

5. Праслаўляйце Госпада, Бога нашага, і пакланяйцеся падножжу Ягонаму: сьвятое яно!

Praslaǔlâjce Gospada, Boga našaga, ì paklanâjcesâ padnožžu Âgonamu: s′vâtoe âno!

6. Майсей і Аарон паміж сьвятарамі, і Самуіл паміж тымі, хто кліча імя Ягонае, клікаў да Госпада, і Ён слухаў іх;

Majsej ì Aaron pamìž s′vâtaramì, ì Samuìl pamìž tymì, hto klìča ìmâ Âgonae, klìkaǔ da Gospada, ì Ën sluhaǔ ìh;

7. У слупе хмарным прамаўляў Ён да іх; яны захоўвалі Яго запаведзі і пастановы, якія Ён даў ім.

U slupe hmarnym pramaǔlâǔ Ën da ìh; âny zahoǔvalì Âgo zapavedzì ì pastanovy, âkìâ Ën daǔ ìm.

8. Госпадзе, Божа наш! Ты слухаў іх; Ты быў ім Богам, Які даруе і карае за дзеі іхнія.

Gospadze, Boža naš! Ty sluhaǔ ìh; Ty byǔ ìm Bogam, Âkì darue ì karae za dzeì ìhnìâ.

9. Праслаўляйце Госпада, Бога нашага, і пакланяйцеся на сьвятой гары Ягонай; бо сьвяты Гасподзь, Бог наш.

Praslaǔlâjce Gospada, Boga našaga, ì paklanâjcesâ na s′vâtoj gary Âgonaj; bo s′vâty Gaspodz′, Bog naš.

100 Кіраўнік

1. Усе людзі хай славяць Бога Псальма. Усклікніце Госпаду, уся зямля!

Use lûdzì haj slavâc′ Boga Psal′ma. Usklìknìce Gospadu, usâ zâmlâ!

2. Служэце Госпаду з радасьцю; ідзеце прад абліччам Ягоным з пахвалою!

Služèce Gospadu z radas′cû; ìdzece prad ablìččam Âgonym z pahvaloû!

3. Ведайце, што Гасподзь ёсьць Бог, што Ён стварыў нас, і мы - Ягоныя, Ягоны народ і авечкі паствы Ягонай.

Vedajce, što Gaspodz′ ës′c′ Bog, što Ën stvaryǔ nas, ì my - Âgonyâ, Âgony narod ì avečkì pastvy Âgonaj.

4. Уваходзьце ў браму Ягоную з праслаўленьнем, у двары Ягоныя - з пахвалою. Слаўце Яго, дабраслаўляйце імя Ягонае.

Uvahodz′ce ǔ bramu Âgonuû z praslaǔlen′nem, u dvary Âgonyâ - z pahvaloû. Slaǔce Âgo, dabraslaǔlâjce ìmâ Âgonae.

5. Бо добры Гасподзь: міласьць Ягоная навечна, і праўда Ягоная з роду ў род.

Bo dobry Gaspodz′: mìlas′c′ Âgonaâ navečna, ì praǔda Âgonaâ z rodu ǔ rod.

101 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Пра міласьць і суд буду сьпяваць: Табе, Госпадзе, буду сьпяваць.

Psal′ma Davìdava. Pra mìlas′c′ ì sud budu s′pâvac′: Tabe, Gospadze, budu s′pâvac′.

2. Думаць буду пра шлях беззаганны: калі прыйдзеш Ты да мяне? Буду хадзіць у беззаганнасьці сэрца майго сярод дома майго.

Dumac′ budu pra šlâh bezzaganny: kalì pryjdzeš Ty da mâne? Budu hadzìc′ u bezzagannas′cì sèrca majgo sârod doma majgo.

3. Не пакладу перад вачыма маімі непатрэбнае рэчы; дзею злачынную я ненавіджу; ня прыстане яна да мяне.

Ne pakladu perad vačyma maìmì nepatrèbnae rèčy; dzeû zlačynnuû â nenavìdžu; nâ prystane âna da mâne.

4. Сэрца разбэшчанае будзе далёка ад мяне, ліхога я ведаць ня буду.

Sèrca razbèščanae budze dalëka ad mâne, lìhoga â vedac′ nâ budu.

5. Таго, хто таемна паклёпнічае на блізкага свайго, праганю; ганарыстага вачамі і пагардлівага сэрцам не патрываю.

Tago, hto taemna paklëpnìčae na blìzkaga svajgo, praganû; ganarystaga vačamì ì pagardlìvaga sèrcam ne patryvaû.

6. Вочы мае - на верных зямлі, каб яны заставаліся пры мне; хто ходзіць дарогаю беззаганнасьці, той будзе служыць мне.

Vočy mae - na vernyh zâmlì, kab âny zastavalìsâ pry mne; hto hodzìc′ darogaû bezzagannas′cì, toj budze služyc′ mne.

7. Ня жыцьме ў доме маім той, хто ўчыняе падступна; і хто няпраўду гаворыць, ня стане перад вачыма маімі.

Nâ žyc′me ǔ dome maìm toj, hto ǔčynâe padstupna; ì hto nâpraǔdu gavoryc′, nâ stane perad vačyma maìmì.

8. З самае раніцы буду зьнішчаць усіх бязбожных зямлі, каб выкарчаваць з горада Гасподняга ўсіх, хто злачынства ўчыняе.

Z samae ranìcy budu z′nìščac′ usìh bâzbožnyh zâmlì, kab vykarčavac′ z gorada Gaspodnâga ǔsìh, hto zlačynstva ǔčynâe.

102 Кіраўнік

1. Малітва спрагненага, калі ён смуткуе і вылівае прад Госпадам скруху сваю.

Malìtva spragnenaga, kalì ën smutkue ì vylìvae prad Gospadam skruhu svaû.

2. Госпадзе! пачуй малітву маю, і енк мой хай дойдзе да Цябе.

Gospadze! pačuj malìtvu maû, ì enk moj haj dojdze da Câbe.

3. Не хавай аблічча Твайго ад мяне; у дзень смутку майго прыхілі да мяне вуха Тваё; у дзень, калі паклічу Цябе, адразу пачуй мяне.

Ne havaj ablìčča Tvajgo ad mâne; u dzen′ smutku majgo pryhìlì da mâne vuha Tvaë; u dzen′, kalì paklìču Câbe, adrazu pačuj mâne.

4. Бо зьніклі, як дым, дні мае, і косткі мае абпаленыя, як галавешка;

Bo z′nìklì, âk dym, dnì mae, ì kostkì mae abpalenyâ, âk galaveška;

5. сэрца маё ўражанае, і высахла, як трава, аж я забываюся есьці мой хлеб;

sèrca maë ǔražanae, ì vysahla, âk trava, až â zabyvaûsâ es′cì moj hleb;

6. ад голасу стогну майго косткі мае прысталі да плоці маёй.

ad golasu stognu majgo kostkì mae prystalì da plocì maëj.

7. Я стаў падобны да пелікана ў пустыні; я зрабіўся як сыч у руінах;

Â staǔ padobny da pelìkana ǔ pustynì; â zrabìǔsâ âk syč u ruìnah;

8. ня сплю і сяджу, як адзінокая птушка на даху.

nâ splû ì sâdžu, âk adzìnokaâ ptuška na dahu.

9. Кожны дзень клянуць мяне ворагі мае, і неабольнікі мае ганяць мяне.

Kožny dzen′ klânuc′ mâne voragì mae, ì neabol′nìkì mae ganâc′ mâne.

10. Я попел ем замест хлеба, і пітво маё разбаўляю сьлязьмі,

Â popel em zamest hleba, ì pìtvo maë razbaǔlâû s′lâz′mì,

11. ад гневу Твайго і абурэньня Твайго; бо Ты ўзвысіў мяне і скінуў мяне.

ad gnevu Tvajgo ì aburèn′nâ Tvajgo; bo Ty ǔzvysìǔ mâne ì skìnuǔ mâne.

12. Дні мае быццам цень, які ўхіляецца; і я высах, быццам трава.

Dnì mae byccam cen′, âkì ǔhìlâecca; ì â vysah, byccam trava.

13. Ты ж, Госпадзе, вечна жывеш, і памяць пра Цябе з роду ў род.

Ty ž, Gospadze, večna žyveš, ì pamâc′ pra Câbe z rodu ǔ rod.

14. Ты паўстанеш, умілажалішся з Сіёна? бо час літаваць яго, бо прысьпеў час;

Ty paǔstaneš, umìlažalìšsâ z Sìëna? bo čas lìtavac′ âgo, bo prys′peǔ čas;

15. бо рабы Твае палюбілі і каменьне ягонае, і попел ягоны шкадуюць.

bo raby Tvae palûbìlì ì kamen′ne âgonae, ì popel âgony škaduûc′.

16. І збаяцца народы імя Гасподняга, і ўсе цары зямныя - славы Тваёй.

Ì zbaâcca narody ìmâ Gaspodnâga, ì ǔse cary zâmnyâ - slavy Tvaëj.

17. Бо збудуе Гасподзь Сіён, і зьявіцца ў славе Сваёй;

Bo zbudue Gaspodz′ Sìën, ì z′âvìcca ǔ slave Svaëj;

18. паглядзіць на малітву бездапаможных, і не пагардзіць малітваю іхняй.

paglâdzìc′ na malìtvu bezdapamožnyh, ì ne pagardzìc′ malìtvaû ìhnâj.

19. Пра гэта напісана будзе роду наступнаму, і пакаленьне наступнае ўславіць Госпада,

Pra gèta napìsana budze rodu nastupnamu, ì pakalen′ne nastupnae ǔslavìc′ Gospada,

20. бо Ён прынік са святой гары Сваёй; зь нябёсаў глянуў Гасподзь на зямлю,

bo Ën prynìk sa svâtoj gary Svaëj; z′ nâbësaǔ glânuǔ Gaspodz′ na zâmlû,

21. каб пачуць стогны вязьняў, раскаваць сыноў сьмерці,

kab pačuc′ stogny vâz′nâǔ, raskavac′ synoǔ s′mercì,

22. каб абвяшчалі на Сіёне імя Гасподняе, і славу Яму - у Ерусаліме,

kab abvâščalì na Sìëne ìmâ Gaspodnâe, ì slavu Âmu - u Erusalìme,

23. калі зьбяруцца народы разам і царствы служыць Госпаду.

kalì z′bârucca narody razam ì carstvy služyc′ Gospadu.

24. Стаміў Ён на шляху сілу маю, скараціў дні мае.

Stamìǔ Ën na šlâhu sìlu maû, skaracìǔ dnì mae.

25. Я сказаў: Божа мой! не забяры мяне на палавіне дзён маіх. Твае гады ў роды родаў.

Â skazaǔ: Boža moj! ne zabâry mâne na palavìne dzën maìh. Tvae gady ǔ rody rodaǔ.

26. На пачатку Ты, Госпадзе, заснаваў зямлю, і нябёсы - дзея рук Тваіх;

Na pačatku Ty, Gospadze, zasnavaǔ zâmlû, ì nâbësy - dzeâ ruk Tvaìh;

27. яны загінуць, а Ты застанешся; і ўсе яны, як рыза, спарахнеюць, і, як адзеньне, Ты пераменіш іх, - і зьменяцца;

âny zagìnuc′, a Ty zastanešsâ; ì ǔse âny, âk ryza, sparahneûc′, ì, âk adzen′ne, Ty peramenìš ìh, - ì z′menâcca;

28. але Ты - той самы, і гады Твае ня скончацца.

ale Ty - toj samy, ì gady Tvae nâ skončacca.

29. Сыны рабоў Тваіх будуць жыць, і семя іхняе ўмацуецца прад абліччам Тваім.

Syny raboǔ Tvaìh buduc′ žyc′, ì semâ ìhnâe ǔmacuecca prad ablìččam Tvaìm.

103 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Дабраславі, душа мая, Госпада, і ўсё нутро маё - сьвятое імя Ягонае.

Psal′ma Davìdava. Dabraslavì, duša maâ, Gospada, ì ǔsë nutro maë - s′vâtoe ìmâ Âgonae.

2. Дабраславі, душа мая, Госпада, і не забывай усіх добрых дзеяў Ягоных.

Dabraslavì, duša maâ, Gospada, ì ne zabyvaj usìh dobryh dzeâǔ Âgonyh.

3. Ён даруе ўсе беззаконьні твае; ацаляе ўсе немачы твае;

Ën darue ǔse bezzakon′nì tvae; acalâe ǔse nemačy tvae;

4. ад магілы жыцьцё тваё вызваляе, вянчае цябе міласьцю і шчадротамі;

ad magìly žyc′cë tvaë vyzvalâe, vânčae câbe mìlas′cû ì ščadrotamì;

5. насычае дабротамі жаданьні твае: абнаўляецца, як арол, юнацтва тваё.

nasyčae dabrotamì žadan′nì tvae: abnaǔlâecca, âk arol, ûnactva tvaë.

6. Гасподзь творыць праўду і суд усім пакрыўджаным.

Gaspodz′ tvoryc′ praǔdu ì sud usìm pakryǔdžanym.

7. Ён паказаў шляхі Свае Майсею, сынам Ізраілевым - дзеі Свае.

Ën pakazaǔ šlâhì Svae Majseû, synam Ìzraìlevym - dzeì Svae.

8. Шчодры і міласьцівы Гасподзь, вельмі цярплівы і шчодраміласьцівы:

Ščodry ì mìlas′cìvy Gaspodz′, vel′mì cârplìvy ì ščodramìlas′cìvy:

9. не да канца гневаецца і не навек абураецца.

ne da kanca gnevaecca ì ne navek aburaecca.

10. Не паводле злачынстваў нашых стварыў нам, і не паводле грахоў нашых аддаў нам:

Ne pavodle zlačynstvaǔ našyh stvaryǔ nam, ì ne pavodle grahoǔ našyh addaǔ nam:

11. бо, як высока неба над зямлёю, так вялікая ласка Госпада да тых, хто баіцца Яго;

bo, âk vysoka neba nad zâmlëû, tak vâlìkaâ laska Gospada da tyh, hto baìcca Âgo;

12. як далёка ўсход ад захаду, так аддаліў Ён ад нас беззаконьні нашыя;

âk dalëka ǔshod ad zahadu, tak addalìǔ Ën ad nas bezzakon′nì našyâ;

13. як бацька даруе сынам, так даруе Гасподзь тым, хто баіцца Яго.

âk bac′ka darue synam, tak darue Gaspodz′ tym, hto baìcca Âgo.

14. Бо Ён ведае склад наш, памятае, што мы - пыл.

Bo Ën vedae sklad naš, pamâtae, što my - pyl.

15. Дні чалавечыя - як трава; як польная краска, так ён цьвіце.

Dnì čalavečyâ - âk trava; âk pol′naâ kraska, tak ën c′vìce.

16. Пройдзе над ім вецер, і няма яго, і месца ягонае ўжо не пазнае яго.

Projdze nad ìm vecer, ì nâma âgo, ì mesca âgonae ǔžo ne paznae âgo.

17. А ласка Гасподняя зьвеку й давеку тым, хто баіцца Яго,

A laska Gaspodnââ z′veku j daveku tym, hto baìcca Âgo,

18. і праўда Ягоная на сынах сыноў, якія захоўваюць запавет Ягоны і памятаюць наказы Ягоныя, каб выконваць іх.

ì praǔda Âgonaâ na synah synoǔ, âkìâ zahoǔvaûc′ zapavet Âgony ì pamâtaûc′ nakazy Âgonyâ, kab vykonvac′ ìh.

19. Гасподзь на нябёсах паставіў Свой трон, і царства Ягонае ўсім валодае.

Gaspodz′ na nâbësah pastavìǔ Svoj tron, ì carstva Âgonae ǔsìm valodae.

20. Дабраславеце Госпада, усе анёлы Ягоныя, моцныя сілаю, выканаўцы слова Ягонага.

Dabraslavece Gospada, use anëly Âgonyâ, mocnyâ sìlaû, vykanaǔcy slova Âgonaga.

21. Дабраславеце Госпада, усе войскі Ягоныя, службіты Ягоныя, што выконваюць волю Ягоную.

Dabraslavece Gospada, use vojskì Âgonyâ, službìty Âgonyâ, što vykonvaûc′ volû Âgonuû.

22. Дабраславеце Госпада, усе дзеі Ягоныя, ва ўсіх месцах валадарства Ягонага. Дабраславі, душа мая, Госпада!

Dabraslavece Gospada, use dzeì Âgonyâ, va ǔsìh mescah valadarstva Âgonaga. Dabraslavì, duša maâ, Gospada!

104 Кіраўнік

1. Псальма Давідава пра стварэньне сьвету. Дабраславі, душа мая, Госпада! Госпадзе, Божа мой! Ты дзівосна вялікі. Ты ўбраны ў славу і ў веліч,

Psal′ma Davìdava pra stvarèn′ne s′vetu. Dabraslavì, duša maâ, Gospada! Gospadze, Boža moj! Ty dzìvosna vâlìkì. Ty ǔbrany ǔ slavu ì ǔ velìč,

2. Ты ўбіраешся ў сьвятло, як у шаты, прасьціраеш нябёсы, як заслону,

Ty ǔbìraešsâ ǔ s′vâtlo, âk u šaty, pras′cìraeš nâbësy, âk zaslonu,

3. ладзіш над водамі вышынныя харомы Твае, робіш хмары Твае калясьніцаю, крочыш на крылах ветру.

ladzìš nad vodamì vyšynnyâ haromy Tvae, robìš hmary Tvae kalâs′nìcaû, kročyš na krylah vetru.

4. Ты творыш анёлаў Тваіх з духаў, слуг Тваіх - з вагню палымянага.

Ty tvoryš anëlaǔ Tvaìh z duhaǔ, slug Tvaìh - z vagnû palymânaga.

5. Ты паставіў зямлю на цьвёрдых асновах: не пахісьнецца яна векавечна.

Ty pastavìǔ zâmlû na c′vërdyh asnovah: ne pahìs′necca âna vekavečna.

6. Безданьню, як вопраткаю, накрыў Ты яе; на горах воды стаяць.

Bezdan′nû, âk vopratkaû, nakryǔ Ty âe; na gorah vody staâc′.

7. Ад пагрозы Тваёй уцякаюць яны, ад голасу грому Твайго пабеглі яны;

Ad pagrozy Tvaëj ucâkaûc′ âny, ad golasu gromu Tvajgo pabeglì âny;

8. узыходзяць на горы, сыходзяць у даліны, на месца, якое Ты ім назначыў.

uzyhodzâc′ na gory, syhodzâc′ u dalìny, na mesca, âkoe Ty ìm naznačyǔ.

9. Ты паклаў мяжу, якой не пяройдуць, і ня вернуцца зямлю пакрыць.

Ty paklaǔ mâžu, âkoj ne pârojduc′, ì nâ vernucca zâmlû pakryc′.

10. Ты паслаў крыніцы ў даліны; паміж гор цякуць воды,

Ty paslaǔ krynìcy ǔ dalìny; pamìž gor câkuc′ vody,

11. пояць усіх зьвяроў польных; дзікія аслы спатольваюць смагу сваю.

poâc′ usìh z′vâroǔ pol′nyh; dzìkìâ asly spatol′vaûc′ smagu svaû.

12. Каля іх жывуць птушкі нябесныя, з гольля падаюць галасы.

Kalâ ìh žyvuc′ ptuškì nâbesnyâ, z gol′lâ padaûc′ galasy.

13. Ты напойваеш горы з вышыняў Тваіх, плёнам дзеяў Тваіх зямля насычаецца.

Ty napojvaeš gory z vyšynâǔ Tvaìh, plënam dzeâǔ Tvaìh zâmlâ nasyčaecca.

14. Ты росьціш быдлу траву, і зеляніну на спажытак чалавеку, каб ежу зь зямлі здабываў,

Ty ros′cìš bydlu travu, ì zelânìnu na spažytak čalaveku, kab ežu z′ zâmlì zdabyvaǔ,

15. і віно, якое вяселіць сэрца чалавеку, і алей, ад якога блішчыць твар ягоны, і хлеб, які мацуе сэрца чалавеку.

ì vìno, âkoe vâselìc′ sèrca čalaveku, ì alej, ad âkoga blìščyc′ tvar âgony, ì hleb, âkì macue sèrca čalaveku.

16. Насычаюцца дрэвы Госпада, кедры Ліванскія, якія Ён пасадзіў;

Nasyčaûcca drèvy Gospada, kedry Lìvanskìâ, âkìâ Ën pasadzìǔ;

17. на іх гняздуюцца птушкі: яліны - пад гняздо буслам,

na ìh gnâzduûcca ptuškì: âlìny - pad gnâzdo buslam,

18. высокія горы - сарнам; каменныя скалы - сховы зайцам.

vysokìâ gory - sarnam; kamennyâ skaly - shovy zajcam.

19. Ён стварыў месяц на азначэньне часу; сонца ведае свой захад.

Ën stvaryǔ mesâc na aznačèn′ne času; sonca vedae svoj zahad.

20. Ты прасьціраеш цемру, і бывае ноч: уначы бадзяюцца ўсе лясныя зьвяры;

Ty pras′cìraeš cemru, ì byvae noč: unačy badzâûcca ǔse lâsnyâ z′vâry;

21. ільвы, якія рыкаюць па здабычы і просяць у Бога ежы сабе.

ìl′vy, âkìâ rykaûc′ pa zdabyčy ì prosâc′ u Boga ežy sabe.

22. Устае сонца, і яны зьбіраюцца і кладуцца ў свае логвішчы;

Ustae sonca, ì âny z′bìraûcca ì kladucca ǔ svae logvìščy;

23. выходзіць чалавек на дзеі свае і на працу сваю да вечара.

vyhodzìc′ čalavek na dzeì svae ì na pracu svaû da večara.

24. Як многа дзеяў Тваіх, Госпадзе! Усё стварыў Ты мудра; зямля поўная твораў Тваіх.

Âk mnoga dzeâǔ Tvaìh, Gospadze! Usë stvaryǔ Ty mudra; zâmlâ poǔnaâ tvoraǔ Tvaìh.

25. Гэта мора - вялікае і шырокае: там паўзуны, якім ліку няма, жывёлы малыя і вялікія;

Gèta mora - vâlìkae ì šyrokae: tam paǔzuny, âkìm lìku nâma, žyvëly malyâ ì vâlìkìâ;

26. там плаваюць караблі, там гэты левіяфан, якога Ты стварыў гуляць у ім.

tam plavaûc′ karablì, tam gèty levìâfan, âkoga Ty stvaryǔ gulâc′ u ìm.

27. Усе яны ад Цябе чакаюць, каб Ты даў ім ежу сваечасова.

Use âny ad Câbe čakaûc′, kab Ty daǔ ìm ežu svaečasova.

28. Даеш ім - прымаюць; адкрываеш далоню Тваю - насычаюцца дабром;

Daeš ìm - prymaûc′; adkryvaeš dalonû Tvaû - nasyčaûcca dabrom;

29. схаваеш аблічча Тваё - палохаюцца; забіраеш у іх дух - паміраюць, і ў пыл свой вяртаюцца.

shavaeš ablìčča Tvaë - palohaûcca; zabìraeš u ìh duh - pamìraûc′, ì ǔ pyl svoj vârtaûcca.

30. пашлеш дух Твой - ствараюцца, і Ты абнаўляеш улоньне зямлі.

pašleš duh Tvoj - stvaraûcca, ì Ty abnaǔlâeš ulon′ne zâmlì.

31. Хай будзе Госпаду слава навечна; хай радуецца Гасподзь дзеямі Сваімі.

Haj budze Gospadu slava navečna; haj raduecca Gaspodz′ dzeâmì Svaìmì.

32. Паглядзіць на зямлю, і яна трасецца; дакранецца да гор, і дымяцца.

Paglâdzìc′ na zâmlû, ì âna trasecca; dakranecca da gor, ì dymâcca.

33. Буду сьпяваць Госпаду ўсё жыцьцё маё, буду сьпяваць Богу майму, пакуль я ёсьць.

Budu s′pâvac′ Gospadu ǔsë žyc′cë maë, budu s′pâvac′ Bogu majmu, pakul′ â ës′c′.

34. Хай Яму паспрыяе песьня мая; буду радавацца ў Госпадзе.

Haj Âmu paspryâe pes′nâ maâ; budu radavacca ǔ Gospadze.

35. Хай зьнікнуць грэшнікі зь зямлі, і бязбожных хай болей ня будзе. Дабраславі, душа мая, Госпада! Алілуя!

Haj z′nìknuc′ grèšnìkì z′ zâmlì, ì bâzbožnyh haj bolej nâ budze. Dabraslavì, duša maâ, Gospada! Alìluâ!

105 Кіраўнік

1. Слаўце Госпада; заклікайце імя Ягонае; абвяшчайце ў народах дзеі Ягоныя.

Slaǔce Gospada; zaklìkajce ìmâ Âgonae; abvâščajce ǔ narodah dzeì Âgonyâ.

2. Сьпявайце Яму і грайце Яму; раскажэце пра ўсе цуды Ягоныя.

S′pâvajce Âmu ì grajce Âmu; raskažèce pra ǔse cudy Âgonyâ.

3. Хвалецеся імем Ягоным сьвятым; хай цешыцца сэрца ў тых, хто шукае Госпада.

Hvalecesâ ìmem Âgonym s′vâtym; haj cešycca sèrca ǔ tyh, hto šukae Gospada.

4. Шукайце Госпада і сілы Ягонай, шукайце аблічча Ягонага заўсёды.

Šukajce Gospada ì sìly Âgonaj, šukajce ablìčča Âgonaga zaǔsëdy.

5. Згадвайце цуды Ягоныя, якія ўчыніў, азнакі Ягоныя і суд вуснаў Ягоных,

Zgadvajce cudy Âgonyâ, âkìâ ǔčynìǔ, aznakì Âgonyâ ì sud vusnaǔ Âgonyh,

6. вы, семя Абрагамавае, рабы Ягоныя, сыны Якава, выбранцы Ягоныя.

vy, semâ Abragamavae, raby Âgonyâ, syny Âkava, vybrancy Âgonyâ.

7. Ён Гасподзь Бог наш; па ўсёй зямлі суды Ягоныя.

Ën Gaspodz′ Bog naš; pa ǔsëj zâmlì sudy Âgonyâ.

8. Вечна Ён памятае Свой запавет, слова, якое запавядаў тысячам родаў,

Večna Ën pamâtae Svoj zapavet, slova, âkoe zapavâdaǔ tysâčam rodaǔ,

9. якое запавядаў Абрагаму, і клятву сваю Ісааку,

âkoe zapavâdaǔ Abragamu, ì klâtvu svaû Ìsaaku,

10. і паставіў тое Якаву законам, і Ізраілю запаветам вечным,

ì pastavìǔ toe Âkavu zakonam, ì Ìzraìlû zapavetam večnym,

11. кажучы: табе дам зямлю Ханаанскую як часьціну спадчыны вашай.

kažučy: tabe dam zâmlû Hanaanskuû âk čas′cìnu spadčyny vašaj.

12. Калі іх было яшчэ лікам мала, вельмі мала, і былі яны прыхадні ў ёй,

Kalì ìh bylo âščè lìkam mala, vel′mì mala, ì bylì âny pryhadnì ǔ ëj,

13. і пераходзілі ад народу да народу, з царства да іншага племя,

ì perahodzìlì ad narodu da narodu, z carstva da ìnšaga plemâ,

14. нікому не дазваляў крыўдзіць іх, і за іх цароў дакараў:

nìkomu ne dazvalâǔ kryǔdzìc′ ìh, ì za ìh caroǔ dakaraǔ:

15. "не дакранайцеся да памазанцаў Маіх, і прарокам Маім не рабеце зла".

"ne dakranajcesâ da pamazancaǔ Maìh, ì prarokam Maìm ne rabece zla".

16. І наклікаў голад на зямлю; кожнае хлебнае сьцябло паламаў.

Ì naklìkaǔ golad na zâmlû; kožnae hlebnae s′câblo palamaǔ.

17. Паслаў перад імі чалавека: у рабы быў прададзены Язэп.

Paslaǔ perad ìmì čalaveka: u raby byǔ pradadzeny Âzèp.

18. Скавалі аковамі ногі яму, у жалеза ўвайшла душа ягоная,

Skavalì akovamì nogì âmu, u žaleza ǔvajšla duša âgonaâ,

19. пакуль спраўдзілася слова Ягонае: слова Гасподняе выпрабавала яго.

pakul′ spraǔdzìlasâ slova Âgonae: slova Gaspodnâe vyprabavala âgo.

20. Паслаў цар, і разьвязалі яго; уладар народаў, і вызваліў яго.

Paslaǔ car, ì raz′vâzalì âgo; uladar narodaǔ, ì vyzvalìǔ âgo.

21. Паставіў яго гаспадаром над домам сваім і ўпраўцам над усім валоданьнем сваім,

Pastavìǔ âgo gaspadarom nad domam svaìm ì ǔpraǔcam nad usìm valodan′nem svaìm,

22. каб ён настаўляў валадароў ягоных паводле сваёй душы і старэйшын ягоных вучыў мудрасьці.

kab ën nastaǔlâǔ valadaroǔ âgonyh pavodle svaëj dušy ì starèjšyn âgonyh vučyǔ mudras′cì.

23. Тады прыйшоў Ізраіль у Егіпет, і перасяліўся Якаў у зямлю Хамаву,

Tady pryjšoǔ Ìzraìl′ u Egìpet, ì perasâlìǔsâ Âkaǔ u zâmlû Hamavu,

24. і вельмі размножыў Бог народ Свой, і зрабіў яго мацнейшым за ворагаў ягоных.

ì vel′mì razmnožyǔ Bog narod Svoj, ì zrabìǔ âgo macnejšym za voragaǔ âgonyh.

25. Абудзіў у сэрцы іхнім нянавісьць супроць народу Ягонага і хітрасьць супроць рабоў Ягоных.

Abudzìǔ u sèrcy ìhnìm nânavìs′c′ suproc′ narodu Âgonaga ì hìtras′c′ suproc′ raboǔ Âgonyh.

26. Паслаў Майсея, раба Свайго, Аарона, якога абраў.

Paslaǔ Majseâ, raba Svajgo, Aarona, âkoga abraǔ.

27. Яны паказалі сярод іх слова азнакаў Ягоных і дзівосы Ягоныя ў зямлі Хамавай.

Âny pakazalì sârod ìh slova aznakaǔ Âgonyh ì dzìvosy Âgonyâ ǔ zâmlì Hamavaj.

28. Паслаў цемру, і зрабіў морак, і не зрабілі супору слову Ягонаму.

Paslaǔ cemru, ì zrabìǔ morak, ì ne zrabìlì suporu slovu Âgonamu.

29. Ператварыў іхнюю ваду ў кроў, і замарыў рыбу іхнюю.

Peratvaryǔ ìhnûû vadu ǔ kroǔ, ì zamaryǔ rybu ìhnûû.

30. Зямля іхняя ўрадзіла шмат жаб нават у спальні цароў іхніх.

Zâmlâ ìhnââ ǔradzìla šmat žab navat u spal′nì caroǔ ìhnìh.

31. Ён сказаў, і прыйшлі розныя насякомыя, воды ва ўсе іхнія межы.

Ën skazaǔ, ì pryjšlì roznyâ nasâkomyâ, vody va ǔse ìhnìâ mežy.

32. Замест дажджу паслаў на іх град, вагонь пякучы на зямлю іхнюю.

Zamest daždžu paslaǔ na ìh grad, vagon′ pâkučy na zâmlû ìhnûû.

33. І пабіў вінаград іхні і смакоўніцы іхнія, і паваліў дрэвы ў межах іхніх.

Ì pabìǔ vìnagrad ìhnì ì smakoǔnìcy ìhnìâ, ì pavalìǔ drèvy ǔ mežah ìhnìh.

34. Сказаў, і прыйшла саранча, і безьліч вусеняў;

Skazaǔ, ì pryjšla saranča, ì bez′lìč vusenâǔ;

35. і паелі ўсю траву на зямлі іхняй, і паелі плады на палях іхніх.

ì paelì ǔsû travu na zâmlì ìhnâj, ì paelì plady na palâh ìhnìh.

36. І забіў кожнага першынца ў зямлі іхняй, пачаткі ўсёй сілы іхняй.

Ì zabìǔ kožnaga peršynca ǔ zâmlì ìhnâj, pačatkì ǔsëj sìly ìhnâj.

37. І вывеў іх з срэбрам і золатам, і ня было ў іхніх плямёнах хворага.

Ì vyveǔ ìh z srèbram ì zolatam, ì nâ bylo ǔ ìhnìh plâmënah hvoraga.

38. Узрадаваўся Егіпет выхаду іхняму; бо страх ад іх напаў на яго.

Uzradavaǔsâ Egìpet vyhadu ìhnâmu; bo strah ad ìh napaǔ na âgo.

39. Прасьцёр ім хмару як заслону і вагонь, каб сьвяціў ім ноччу.

Pras′cër ìm hmaru âk zaslonu ì vagon′, kab s′vâcìǔ ìm nočču.

40. Прасілі, і Ён паслаў перапёлак, і хлебам нябесным карміў іх.

Prasìlì, ì Ën paslaǔ perapëlak, ì hlebam nâbesnym karmìǔ ìh.

41. Раскалоў камень, і пацяклі воды, пацяклі ракою па мясьцінах сухіх,

Raskaloǔ kamen′, ì pacâklì vody, pacâklì rakoû pa mâs′cìnah suhìh,

42. бо ўзгадаў Ён сьвятое слова Сваё да Абрагама, раба Свайго,

bo ǔzgadaǔ Ën s′vâtoe slova Svaë da Abragama, raba Svajgo,

43. і вывеў народ Свой у радасьці, выбранцаў Сваіх у весялосьці:

ì vyveǔ narod Svoj u radas′cì, vybrancaǔ Svaìh u vesâlos′cì:

44. і даў ім землі народаў, і перанялі яны працу людзкую,

ì daǔ ìm zemlì narodaǔ, ì peranâlì âny pracu lûdzkuû,

45. каб трымаліся пастановаў Ягоных і законы Ягоныя захоўвалі. Алілуя!

kab trymalìsâ pastanovaǔ Âgonyh ì zakony Âgonyâ zahoǔvalì. Alìluâ!

106 Кіраўнік

1. Алілуя. Слаўце Госпада, бо Ён добры, бо навечна ласка Ягоная.

Alìluâ. Slaǔce Gospada, bo Ën dobry, bo navečna laska Âgonaâ.

2. Хто выкажа магутнасьць Госпада, хто абвесьціць усю славу Ягоную?

Hto vykaža magutnas′c′ Gospada, hto abves′cìc′ usû slavu Âgonuû?

3. Дабрашчасныя - хто трымаецца права, хто чыніць па праўдзе ва ўсякі час!

Dabraščasnyâ - hto trymaecca prava, hto čynìc′ pa praǔdze va ǔsâkì čas!

4. Спамяні пра мяне, Госпадзе, у зычлівасьці да народу Твайго; наведай мяне ратаваньнем Тваім,

Spamânì pra mâne, Gospadze, u zyčlìvas′cì da narodu Tvajgo; navedaj mâne ratavan′nem Tvaìm,

5. каб угледзеў я дабрадзенства выбранцаў Тваіх, каб радаваўся я радасьцю народу Твайго, каб хваліўся я спадчынаю Тваёю.

kab ugledzeǔ â dabradzenstva vybrancaǔ Tvaìh, kab radavaǔsâ â radas′cû narodu Tvajgo, kab hvalìǔsâ â spadčynaû Tvaëû.

6. Зграшылі мы з бацькамі нашымі, учынілі бяспраўе, скрывілі праўду.

Zgrašylì my z bac′kamì našymì, učynìlì bâspraǔe, skryvìlì praǔdu.

7. Бацькі нашыя ў Егіпце не зразумелі цудаў Тваіх, не памяталі безьлічы міласьцяў Тваіх і ўзбунтаваліся каля мора, Чэрмнага мора.

Bac′kì našyâ ǔ Egìpce ne zrazumelì cudaǔ Tvaìh, ne pamâtalì bez′lìčy mìlas′câǔ Tvaìh ì ǔzbuntavalìsâ kalâ mora, Čèrmnaga mora.

8. Але Ён уратаваў іх дзеля імя Свайго, каб паказаць магутнасьць Сваю.

Ale Ën uratavaǔ ìh dzelâ ìmâ Svajgo, kab pakazac′ magutnas′c′ Svaû.

9. Грозна прамовіў мору Чэрмнаму, і яно высахла; і правёў іх прадоньнем, як па сухім;

Grozna pramovìǔ moru Čèrmnamu, ì âno vysahla; ì pravëǔ ìh pradon′nem, âk pa suhìm;

10. і ўратаваў іх ад рукі ненавісьніка і выбавіў іх ад рукі ворага.

ì ǔratavaǔ ìh ad rukì nenavìs′nìka ì vybavìǔ ìh ad rukì voraga.

11. Воды накрылі ворагаў іхніх; ніводнага зь іх не засталося.

Vody nakrylì voragaǔ ìhnìh; nìvodnaga z′ ìh ne zastalosâ.

12. І паверылі яны словам Ягоным, і пасьпявалі славу Яму.

Ì paverylì âny slovam Âgonym, ì pas′pâvalì slavu Âmu.

13. Але неўзабаве забылі дзеі Ягоныя, не дачакаліся Ягонага пажаданьня:

Ale neǔzabave zabylì dzeì Âgonyâ, ne dačakalìsâ Âgonaga pažadan′nâ:

14. і загарэліся ў пустыні пажадай, і спакусілі Бога ў бязьлюднай.

ì zagarèlìsâ ǔ pustynì pažadaj, ì spakusìlì Boga ǔ bâz′lûdnaj.

15. І Ён выканаў іхнюю просьбу, але паслаў на іх душы пошасьць.

Ì Ën vykanaǔ ìhnûû pros′bu, ale paslaǔ na ìh dušy pošas′c′.

16. І пазайздросьцілі ў табары Майсею і Аарону, сьвятому Гасподняму.

Ì pazajzdros′cìlì ǔ tabary Majseû ì Aaronu, s′vâtomu Gaspodnâmu.

17. Раскалолася зямля, і паглынула Датана, і накрыла Ааронавую зборню.

Raskalolasâ zâmlâ, ì paglynula Datana, ì nakryla Aaronavuû zbornû.

18. І загарэўся вагонь на зборні іхняй, полымя папаліла бязбожных.

Ì zagarèǔsâ vagon′ na zbornì ìhnâj, polymâ papalìla bâzbožnyh.

19. Зрабілі цяля каля Харыва, і пакланіліся ідалу;

Zrabìlì câlâ kalâ Haryva, ì paklanìlìsâ ìdalu;

20. і памянялі славу сваю на выяву вала, які есьць траву.

ì pamânâlì slavu svaû na vyâvu vala, âkì es′c′ travu.

21. Забыліся Бога, Збаўцу свайго, Які велічнае ў Егіпце ўчыніў,

Zabylìsâ Boga, Zbaǔcu svajgo, Âkì velìčnae ǔ Egìpce ǔčynìǔ,

22. дзівоснае ў зямлі Хамавай, страшэннае каля Чэрмнага мора.

dzìvosnae ǔ zâmlì Hamavaj, strašènnae kalâ Čèrmnaga mora.

23. І хацеў вынішчыць іх, калі б Майсей, выбранец Ягоны, ня стаў прад Ім у расколіне, каб адвесьці ятру Ягоную, не пагубіць іх.

Ì haceǔ vynìščyc′ ìh, kalì b Majsej, vybranec Âgony, nâ staǔ prad Ìm u raskolìne, kab adves′cì âtru Âgonuû, ne pagubìc′ ìh.

24. І пагардзілі яны зямлёю жаданаю, ня верылі слову Ягонаму;

Ì pagardzìlì âny zâmlëû žadanaû, nâ verylì slovu Âgonamu;

25. і наракалі ў палатках сваіх, ня слухаліся голасу Гасподняга.

ì narakalì ǔ palatkah svaìh, nâ sluhalìsâ golasu Gaspodnâga.

26. І падняў Ён руку Сваю на іх, каб зубожыць іх у пустыні,

Ì padnâǔ Ën ruku Svaû na ìh, kab zubožyc′ ìh u pustynì,

27. і зубожыць іхні род сярод народаў і расьсеяць іх па зямлі.

ì zubožyc′ ìhnì rod sârod narodaǔ ì ras′seâc′ ìh pa zâmlì.

28. Яны прыляпіліся да Ваалфэгора, і елі ахвяры бяздушным,

Âny prylâpìlìsâ da Vaalfègora, ì elì ahvâry bâzdušnym,

29. і разгневалі Бога сваімі ўчынкамі, і напала пошасьць на іх.

ì razgnevalì Boga svaìmì ǔčynkamì, ì napala pošas′c′ na ìh.

30. І паўстаў Фінээс, і ўчыніў суд, - і спынілася пошасьць

Ì paǔstaǔ Fìnèès, ì ǔčynìǔ sud, - ì spynìlasâ pošas′c′

31. І залічана гэта яму ў праведнасьць на векі вечныя з роду ў род.

Ì zalìčana gèta âmu ǔ pravednas′c′ na vekì večnyâ z rodu ǔ rod.

32. І ўгневалі Бога каля водаў Мэрывы, і Майсей пацярпеў за іх,

Ì ǔgnevalì Boga kalâ vodaǔ Mèryvy, ì Majsej pacârpeǔ za ìh,

33. бо засмуцілі яны дух ягоны, і ён паграшыў вуснамі сваімі.

bo zasmucìlì âny duh âgony, ì ën pagrašyǔ vusnamì svaìmì.

34. Ня вынішчылі народаў, пра якія сказаў ім Гасподзь;

Nâ vynìščylì narodaǔ, pra âkìâ skazaǔ ìm Gaspodz′;

35. а зьмяшаліся зь язычнікамі, і навучыліся дзеяў іхніх;

a z′mâšalìsâ z′ âzyčnìkamì, ì navučylìsâ dzeâǔ ìhnìh;

36. служылі ідалам іхнім, якія былі ім сеткаю,

služylì ìdalam ìhnìm, âkìâ bylì ìm setkaû,

37. і прыносілі сыноў сваіх і дачок сваіх у ахвяру дэманам;

ì prynosìlì synoǔ svaìh ì dačok svaìh u ahvâru dèmanam;

38. пралівалі кроў бязьвінную, кроў сыноў сваіх і дочак сваіх, якіх прыносілі ў ахвяру ідалам Ханаанскім, - і зьнячысьцілася зямля крывёю;

pralìvalì kroǔ bâz′vìnnuû, kroǔ synoǔ svaìh ì dočak svaìh, âkìh prynosìlì ǔ ahvâru ìdalam Hanaanskìm, - ì z′nâčys′cìlasâ zâmlâ kryvëû;

39. зьнячышчалі сябе дзеямі сваімі і распусьнічалі ўчынкамі сваімі.

z′nâčyščalì sâbe dzeâmì svaìmì ì raspus′nìčalì ǔčynkamì svaìmì.

40. І запалаў гнеў Гасподні на народ Ягоны, і пагрэбаваў Ён спадчынай Сваёю

Ì zapalaǔ gneǔ Gaspodnì na narod Âgony, ì pagrèbavaǔ Ën spadčynaj Svaëû

41. і перадаў іх у рукі язычнікам, і ненавісьнікі іх завалодалі імі.

ì peradaǔ ìh u rukì âzyčnìkam, ì nenavìs′nìkì ìh zavalodalì ìmì.

42. Ворагі іхнія ўціскалі іх, і яны ўпакорваліся пад рукою іхняю.

Voragì ìhnìâ ǔcìskalì ìh, ì âny ǔpakorvalìsâ pad rukoû ìhnâû.

43. Шмат разоў Ён іх вызваляў; а яны немарасьціліся прад Ім, і прыніжаліся за беззаконьне сваё.

Šmat razoǔ Ën ìh vyzvalâǔ; a âny nemaras′cìlìsâ prad Ìm, ì prynìžalìsâ za bezzakon′ne svaë.

44. Але Ён зважаў на іх смутак, калі чуў іхнія енкі,

Ale Ën zvažaǔ na ìh smutak, kalì čuǔ ìhnìâ enkì,

45. і прыгадваў запавет Свой зь імі, і раскайваўся ў многіх міласьцях Сваіх,

ì prygadvaǔ zapavet Svoj z′ ìmì, ì raskajvaǔsâ ǔ mnogìh mìlas′câh Svaìh,

46. і абуджаў спагаду да іх ва ўсіх, хто іх браў у палон.

ì abudžaǔ spagadu da ìh va ǔsìh, hto ìh braǔ u palon.

47. Ратуй нас, Госпадзе, Божа наш, зьбяры нас спаміж народаў, каб мы славілі сьвятое імя Тваё, хваліліся Тваёю славаю.

Ratuj nas, Gospadze, Boža naš, z′bâry nas spamìž narodaǔ, kab my slavìlì s′vâtoe ìmâ Tvaë, hvalìlìsâ Tvaëû slavaû.

48. Дабраславёны Гасподзь, Бог Ізраілеў, спрадвеку і навечна! І хай скажа ўвесь народ: амін! Алілуя!

Dabraslavëny Gaspodz′, Bog Ìzraìleǔ, spradveku ì navečna! Ì haj skaža ǔves′ narod: amìn! Alìluâ!

107 Кіраўнік

1. Алілуя. Слаўце Госпада, бо Ён добры, бо навечна літасьць Ягоная!

Alìluâ. Slaǔce Gospada, bo Ën dobry, bo navečna lìtas′c′ Âgonaâ!

2. Так хай скажуць уратаваныя Госпадам, як іх збавіў Ён ад рук ворага

Tak haj skažuc′ uratavanyâ Gospadam, âk ìh zbavìǔ Ën ad ruk voraga

3. і сабраў з краін, ад усходу і захаду, ад поўначы і мора.

ì sabraǔ z kraìn, ad ushodu ì zahadu, ad poǔnačy ì mora.

4. Яны блукалі ў пустыні бязьлюднымі шляхамі, і не знаходзілі населенага горада;

Âny blukalì ǔ pustynì bâz′lûdnymì šlâhamì, ì ne znahodzìlì naselenaga gorada;

5. цярпелі голад і смагу, душа іхняя тлелася ў іх.

cârpelì golad ì smagu, duša ìhnââ tlelasâ ǔ ìh.

6. Але паклікалі Госпада ў скрусе сваёй, і Ён выбавіў іх ад нягодаў іхніх,

Ale paklìkalì Gospada ǔ skruse svaëj, ì Ën vybavìǔ ìh ad nâgodaǔ ìhnìh,

7. і павёў іх простай дарогай, каб яны ішлі да населенага горада.

ì pavëǔ ìh prostaj darogaj, kab âny ìšlì da naselenaga gorada.

8. Хай славяць Госпада за ласку Ягоную і за дзівосныя дзеі Ягоныя для сыноў чалавечых:

Haj slavâc′ Gospada za lasku Âgonuû ì za dzìvosnyâ dzeì Âgonyâ dlâ synoǔ čalavečyh:

9. бо Ён спатоліў душу спрагненую, і душу сьмяглую напоўніў дабром.

bo Ën spatolìǔ dušu spragnenuû, ì dušu s′mâgluû napoǔnìǔ dabrom.

10. Яны сядзелі ў цемры і ў засені сьмяротнай, скаваныя скрухаю і жалезам;

Âny sâdzelì ǔ cemry ì ǔ zasenì s′mârotnaj, skavanyâ skruhaû ì žalezam;

11. бо не ўпакорваліся словам Божым і волю Ўсявышняга занядбалі.

bo ne ǔpakorvalìsâ slovam Božym ì volû Ǔsâvyšnâga zanâdbalì.

12. Ён упакорыў ім сэрца працаю; і яны зьнемаглі, і ня было памочніка.

Ën upakoryǔ ìm sèrca pracaû; ì âny z′nemaglì, ì nâ bylo pamočnìka.

13. Але паклікалі Госпада ў скрусе сваёй, і Ён выратаваў іх ад бедстваў іхніх,

Ale paklìkalì Gospada ǔ skruse svaëj, ì Ën vyratavaǔ ìh ad bedstvaǔ ìhnìh,

14. вывеў іх зь цемры і засені сьмяротнай, і разарваў іхнія путы.

vyveǔ ìh z′ cemry ì zasenì s′mârotnaj, ì razarvaǔ ìhnìâ puty.

15. Хай славяць Госпада за ласку Ягоную і за цудоўныя справы Ягоныя для сыноў чалавечых:

Haj slavâc′ Gospada za lasku Âgonuû ì za cudoǔnyâ spravy Âgonyâ dlâ synoǔ čalavečyh:

16. бо Ён разбурыў браму медную, і жалезныя кайданы паламаў.

bo Ën razburyǔ bramu mednuû, ì žaleznyâ kajdany palamaǔ.

17. Неразумныя цярпелі за беззаконныя шляхі свае і за няпраўды свае;

Nerazumnyâ cârpelì za bezzakonnyâ šlâhì svae ì za nâpraǔdy svae;

18. усякаю ежаю грэбавала душа іх, і яны набліжаліся да брамы сьмерці.

usâkaû ežaû grèbavala duša ìh, ì âny nablìžalìsâ da bramy s′mercì.

19. Але паклікалі Госпада ў скрусе сваёй, і Ён уратаваў іх у іхняй нягодзе;

Ale paklìkalì Gospada ǔ skruse svaëj, ì Ën uratavaǔ ìh u ìhnâj nâgodze;

20. паслаў слова Сваё, і ацаліў іх, і выбавіў іх ад магілаў іхніх.

paslaǔ slova Svaë, ì acalìǔ ìh, ì vybavìǔ ìh ad magìlaǔ ìhnìh.

21. Хай славяць Госпада за ласку Ягоную і за цудоўныя дзеі Ягоныя сынам чалавечым!

Haj slavâc′ Gospada za lasku Âgonuû ì za cudoǔnyâ dzeì Âgonyâ synam čalavečym!

22. Хай прыносяць Яму ахвяру хвалы, і хай абвяшчаюць пра справы Ягоныя песьняю!

Haj prynosâc′ Âmu ahvâru hvaly, ì haj abvâščaûc′ pra spravy Âgonyâ pes′nâû!

23. Хто выпраўляецца на караблях у мора, хто справы ўчыняе на водах вялікіх, -

Hto vypraǔlâecca na karablâh u mora, hto spravy ǔčynâe na vodah vâlìkìh, -

24. бачыць Гасподнія дзеі і цуды Ягоныя ў бездані:

bačyc′ Gaspodnìâ dzeì ì cudy Âgonyâ ǔ bezdanì:

25. Ён маўляе, - і паўстае буйны вецер, і высока падымае хвалі яго:

Ën maǔlâe, - ì paǔstae bujny vecer, ì vysoka padymae hvalì âgo:

26. узыходзяць да неба, ападаюць у бездань; душа іхняя растае ў нягодах;

uzyhodzâc′ da neba, apadaûc′ u bezdan′; duša ìhnââ rastae ǔ nâgodah;

27. яны кружацца і хістаюцца, нібы п'яныя, і ўся мудрасьць іхняя зьнікае.

âny kružacca ì hìstaûcca, nìby p'ânyâ, ì ǔsâ mudras′c′ ìhnââ z′nìkae.

28. Але паклікалі Госпада ў скрусе сваёй, і Ён вывеў іх зь нягодаў іхніх.

Ale paklìkalì Gospada ǔ skruse svaëj, ì Ën vyveǔ ìh z′ nâgodaǔ ìhnìh.

29. Ён ператварае буру ў цішыню, і хвалі сунімаюцца.

Ën peratvarae buru ǔ cìšynû, ì hvalì sunìmaûcca.

30. І радуюцца, што яны суцішыліся, і Ён прыводзіць іх да жаданае прыстані.

Ì raduûcca, što âny sucìšylìsâ, ì Ën pryvodzìc′ ìh da žadanae prystanì.

31. Хай славяць Госпада за ласку Ягоную і за дзівосныя дзеі Ягоныя сынам чалавечым!

Haj slavâc′ Gospada za lasku Âgonuû ì za dzìvosnyâ dzeì Âgonyâ synam čalavečym!

32. Хай славяць Яго на сходзе народным, і хай славяць Яго ў гурце старэйшынаў!

Haj slavâc′ Âgo na shodze narodnym, ì haj slavâc′ Âgo ǔ gurce starèjšynaǔ!

33. Ён ператварае рэкі ў пустыню і крыніцы вады - у сушу,

Ën peratvarae rèkì ǔ pustynû ì krynìcy vady - u sušu,

34. зямлю пладавітую - у саланчак, за бязбожнасьць тых, што жывуць на ёй.

zâmlû pladavìtuû - u salančak, za bâzbožnas′c′ tyh, što žyvuc′ na ëj.

35. Ён ператварае пустыню ў возера, і зямлю высахлую - у крыніцу вады;

Ën peratvarae pustynû ǔ vozera, ì zâmlû vysahluû - u krynìcu vady;

36. і пасяляе там спрагненых, і яны будуюць горад, каб жыць у ім;

ì pasâlâe tam spragnenyh, ì âny buduûc′ gorad, kab žyc′ u ìm;

37. засяваюць палеткі, садзяць вінаграднікі, якія родзяць ім багатыя плады.

zasâvaûc′ paletkì, sadzâc′ vìnagradnìkì, âkìâ rodzâc′ ìm bagatyâ plady.

38. Ён дабраслаўляе іх, і яны вельмі памнажаюцца, і ў іх быдла ня менее.

Ën dabraslaǔlâe ìh, ì âny vel′mì pamnažaûcca, ì ǔ ìh bydla nâ menee.

39. Паменшыліся яны, і ўпалі ад прыгнёту, гароты і скрухі;

Pamenšylìsâ âny, ì ǔpalì ad prygnëtu, garoty ì skruhì;

40. Ён вылівае зьнявагу на князёў, і пакідае іх блукаць у пустыні, дзе дарог няма.

Ën vylìvae z′nâvagu na knâzëǔ, ì pakìdae ìh blukac′ u pustynì, dze darog nâma.

41. А гаротнага выцягвае з гароты, і род ягоны памнажае, як статак авечак.

A garotnaga vycâgvae z garoty, ì rod âgony pamnažae, âk statak avečak.

42. Праведнікі бачаць гэта, і радуюцца, а ўсякае няверства засланяе вусны свае.

Pravednìkì bačac′ gèta, ì raduûcca, a ǔsâkae nâverstva zaslanâe vusny svae.

43. Хто мудры, той заўважыць гэта, і зразумее ласку Госпада.

Hto mudry, toj zaǔvažyc′ gèta, ì zrazumee lasku Gospada.

108 Кіраўнік

1. Песьня. Псальма Давідава.

Pes′nâ. Psal′ma Davìdava.

2. Гатовае сэрца маё, Божа, гатовае сэрца маё; буду пяяць і апяваць у славе маёй.

Gatovae sèrca maë, Boža, gatovae sèrca maë; budu pââc′ ì apâvac′ u slave maëj.

3. Паўстань, псалтыр і арфа! Я ўстану рана.

Paǔstan′, psaltyr ì arfa! Â ǔstanu rana.

4. Славіць буду Цябе, Госпадзе, сярод народаў; славіць буду Цябе, сярод плямёнаў,

Slavìc′ budu Câbe, Gospadze, sârod narodaǔ; slavìc′ budu Câbe, sârod plâmënaǔ,

5. бо вышэй за нябёсы ласка Твая і ў пазахмар'і праўда Твая.

bo vyšèj za nâbësy laska Tvaâ ì ǔ pazahmar'ì praǔda Tvaâ.

6. Узьнясіся вышэй за нябёсы, Божа; і над усёю зямлёю будзе слава Твая,

Uz′nâsìsâ vyšèj za nâbësy, Boža; ì nad usëû zâmlëû budze slava Tvaâ,

7. каб вызваліліся аблюбенцы Твае: уратуй правіцай Тваёю, і пачуй мяне.

kab vyzvalìlìsâ ablûbency Tvae: uratuj pravìcaj Tvaëû, ì pačuj mâne.

8. Бог сказаў у сьвятыні Сваёй: няхай разьвесялюся - падзялю Я Сіхем, і даліну Сукот абмераю.

Bog skazaǔ u s′vâtynì Svaëj: nâhaj raz′vesâlûsâ - padzâlû Â Sìhem, ì dalìnu Sukot abmeraû.

9. Мой Галаад, Мой Манасія, Яфрэм крэпасьць Маёй галавы, Юда скіпетр Мой,

Moj Galaad, Moj Manasìâ, Âfrèm krèpas′c′ Maëj galavy, Ûda skìpetr Moj,

10. Мааў умывальная шаля Мая, на Эдом абуткам кіну Маім, над зямлёю Філістымскаю клікаць буду.

Maaǔ umyval′naâ šalâ Maâ, na Èdom abutkam kìnu Maìm, nad zâmlëû Fìlìstymskaû klìkac′ budu.

11. Хто ўвядзе мяне ў горад умацаваны? Хто давядзе мяне да Эдома?

Hto ǔvâdze mâne ǔ gorad umacavany? Hto davâdze mâne da Èdoma?

12. Ці ня Ты, Божа, Які нас адкінуў, і ня выходзіш, Божа, з войскам нашым?

Cì nâ Ty, Boža, Âkì nas adkìnuǔ, ì nâ vyhodzìš, Boža, z vojskam našym?

13. Падай дапамогу нам ва ўціску, бо абарона людзкая - марнота.

Padaj dapamogu nam va ǔcìsku, bo abarona lûdzkaâ - marnota.

14. З Богам мы выявім сілу; Ён скіне ворагаў нашых.

Z Bogam my vyâvìm sìlu; Ën skìne voragaǔ našyh.

109 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава. Божа хвалы маёй! не прамаўчы,

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava. Boža hvaly maëj! ne pramaǔčy,

2. бо разьзявіліся на мяне вусны бязбожныя і вусны падступныя;

bo raz′zâvìlìsâ na mâne vusny bâzbožnyâ ì vusny padstupnyâ;

3. адусюль атачылі мяне словамі нянавісьці, узбройваюць супраць мяне бяз прычыны;

adusûl′ atačylì mâne slovamì nânavìs′cì, uzbrojvaûc′ suprac′ mâne bâz pryčyny;

4. за любоў маю ваююць супраць мяне; а я малюся;

za lûboǔ maû vaûûc′ suprac′ mâne; a â malûsâ;

5. аддаюць мне злом за дабро, за любоў маю - нянавісьцю.

addaûc′ mne zlom za dabro, za lûboǔ maû - nânavìs′cû.

6. Пастаў над імі бязбожнага, і д'ябал хай стане праваруч яго.

Pastaǔ nad ìmì bâzbožnaga, ì d'âbal haj stane pravaruč âgo.

7. Калі будзе судзіцца, хай будзе вінаваты, і малітва ягоная няхай стане грэхам;

Kalì budze sudzìcca, haj budze vìnavaty, ì malìtva âgonaâ nâhaj stane grèham;

8. хай дні ягоныя будуць кароткія, і пасад ягоны іншы хай прыймае;

haj dnì âgonyâ buduc′ karotkìâ, ì pasad âgony ìnšy haj pryjmae;

9. дзеці ягоныя няхай будуць сіротамі, а жонка ягоная - удавою;

dzecì âgonyâ nâhaj buduc′ sìrotamì, a žonka âgonaâ - udavoû;

10. хай бадзяюцца дзеці ягоныя і жабруюць, і просяць хлеба з руінаў сваіх;

haj badzâûcca dzecì âgonyâ ì žabruûc′, ì prosâc′ hleba z ruìnaǔ svaìh;

11. хай захопіць ліхвяр усё, што ёсьць у яго, хай другія захопяць працу ягоную;

haj zahopìc′ lìhvâr usë, što ës′c′ u âgo, haj drugìâ zahopâc′ pracu âgonuû;

12. хай ніхто яму не паспагадае; хай ніхто ня зьлітуецца зь сіротаў ягоных;

haj nìhto âmu ne paspagadae; haj nìhto nâ z′lìtuecca z′ sìrotaǔ âgonyh;

13. хай будуць нашчадкі ягоныя на пагібель, і хай забудзецца іхняе імя ў наступным родзе;

haj buduc′ naščadkì âgonyâ na pagìbel′, ì haj zabudzecca ìhnâe ìmâ ǔ nastupnym rodze;

14. хай згадаецца прад Госпадам беззаконьне бацькоў ягоных, і грэх маці ягонай хай не загладзіцца;

haj zgadaecca prad Gospadam bezzakon′ne bac′koǔ âgonyh, ì grèh macì âgonaj haj ne zagladzìcca;

15. хай будуць заўсёды яны ў вачах Госпада, і хай вынішчыць Ён на зямлі пра іх памяць

haj buduc′ zaǔsëdy âny ǔ vačah Gospada, ì haj vynìščyc′ Ën na zâmlì pra ìh pamâc′

16. за тое, што ён ня думаў пра літасьць, а гнаў чалавека беднага і ўбогага і зламанага сэрцам, каб забіць яго;

za toe, što ën nâ dumaǔ pra lìtas′c′, a gnaǔ čalaveka bednaga ì ǔbogaga ì zlamanaga sèrcam, kab zabìc′ âgo;

17. палюбіў праклён, і праклён спадобіць яго; не захацеў дабраславеньня, яно ад яго і адыдзе;

palûbìǔ praklën, ì praklën spadobìc′ âgo; ne zahaceǔ dabraslaven′nâ, âno ad âgo ì adydze;

18. хай у пракляцьце апранецца, быццам у рызу, і хай увойдзе яно, як вада, у нутробу ягоную і, як алей, у косткі ягоныя;

haj u praklâc′ce apranecca, byccam u ryzu, ì haj uvojdze âno, âk vada, u nutrobu âgonuû ì, âk alej, u kostkì âgonyâ;

19. хай будзе яно яму, нібы вопратка, у якую ён апранецца, і як пояс, якім заўсёды перапаясваецца.

haj budze âno âmu, nìby vopratka, u âkuû ën apranecca, ì âk poâs, âkìm zaǔsëdy perapaâsvaecca.

20. Такая аддача ад Госпада ворагам маім і тым, што ліхасловяць душу маю!

Takaâ addača ad Gospada voragam maìm ì tym, što lìhaslovâc′ dušu maû!

21. Са мною, Госпадзе, Госпадзе, чыні дзеля імя Твайго, бо добрая міласьць Твая; уратуй мяне,

Sa mnoû, Gospadze, Gospadze, čynì dzelâ ìmâ Tvajgo, bo dobraâ mìlas′c′ Tvaâ; uratuj mâne,

22. бо я бедны і ўбогі, і сэрца маё паранена ўва мне.

bo â bedny ì ǔbogì, ì sèrca maë paranena ǔva mne.

23. Я зьнікаю, быццам цень, калі хіліцца дзень, гоняць мяне, як саранчу.

Â z′nìkaû, byccam cen′, kalì hìlìcca dzen′, gonâc′ mâne, âk saranču.

24. Калені мае зьнемаглі ад посту, і цела маё засталося бяз тлушчу.

Kalenì mae z′nemaglì ad postu, ì cela maë zastalosâ bâz tlušču.

25. Я зрабіўся для іх пасьмешышчам; убачыўшы мяне, галовамі круцяць.

Â zrabìǔsâ dlâ ìh pas′mešyščam; ubačyǔšy mâne, galovamì krucâc′.

26. Памажы мне, Госпадзе, Божа мой; уратуй мяне з ласкі Тваёй,

Pamažy mne, Gospadze, Boža moj; uratuj mâne z laskì Tvaëj,

27. хай уведаюць, што гэта Твая рука, і што Ты, Госпадзе, учыніў гэта.

haj uvedaûc′, što gèta Tvaâ ruka, ì što Ty, Gospadze, učynìǔ gèta.

28. Яны праклінаюць, а Ты дабраславі; яны паўстаюць, але няхай будуць пасаромленыя; а раб Твой хай радуецца.

Âny praklìnaûc′, a Ty dabraslavì; âny paǔstaûc′, ale nâhaj buduc′ pasaromlenyâ; a rab Tvoj haj raduecca.

29. Хай апрануцца праціўнікі мае ў ганьбу і, як вопраткаю, хай накрыюцца сорамам сваім.

Haj apranucca pracìǔnìkì mae ǔ gan′bu ì, âk vopratkaû, haj nakryûcca soramam svaìm.

30. І я голасна буду вуснамі сваімі славіць Госпада і сярод мноства Яго праслаўляць:

Ì â golasna budu vusnamì svaìmì slavìc′ Gospada ì sârod mnostva Âgo praslaǔlâc′:

31. бо Ён стаіць праваруч беднага, каб ратаваць яго ад судзьдзяў душы ягонай.

bo Ën staìc′ pravaruč bednaga, kab ratavac′ âgo ad sudz′dzâǔ dušy âgonaj.

110 Кіраўнік

1. Псальма Давідава. Сказаў Гасподзь Госпаду майму: сядзі праваруч Мяне, пакуль пакладу ворагаў Тваіх у падножжа ног Тваіх.

Psal′ma Davìdava. Skazaǔ Gaspodz′ Gospadu majmu: sâdzì pravaruč Mâne, pakul′ pakladu voragaǔ Tvaìh u padnožža nog Tvaìh.

2. Жазло сілы Тваёй пашле Гасподзь зь Сіёна: валадары сярод ворагаў Тваіх.

Žazlo sìly Tvaëj pašle Gaspodz′ z′ Sìëna: valadary sârod voragaǔ Tvaìh.

3. У дзень моцы Тваёй народ Твой гатовы ў аздобах сьвятыні; з улоньня дзяньніцы падобнае да расы Тваё нараджэньне.

U dzen′ mocy Tvaëj narod Tvoj gatovy ǔ azdobah s′vâtynì; z ulon′nâ dzân′nìcy padobnae da rasy Tvaë naradžèn′ne.

4. Прысягаўся Гасподзь і не раскаецца: Ты Сьвятар навекі паводле абраду Мэлхісэдэкавага.

Prysâgaǔsâ Gaspodz′ ì ne raskaecca: Ty S′vâtar navekì pavodle abradu Mèlhìsèdèkavaga.

5. Гасподзь праваруч Цябе. Ён у дзень гневу Свайго пакарае цароў;

Gaspodz′ pravaruč Câbe. Ën u dzen′ gnevu Svajgo pakarae caroǔ;

6. учыніць суд над народамі, напоўніць зямлю трупамі, раструшчыць галаву ў зямлі шырокай.

učynìc′ sud nad narodamì, napoǔnìc′ zâmlû trupamì, rastruščyc′ galavu ǔ zâmlì šyrokaj.

7. З патока на дарозе будзе піць, і таму падыме галаву.

Z patoka na daroze budze pìc′, ì tamu padyme galavu.

111 Кіраўнік

1. Алілуя! Слаўлю Цябе, Госпадзе, усім сэрцам маім на радзе праведных і на сходні.

Alìluâ! Slaǔlû Câbe, Gospadze, usìm sèrcam maìm na radze pravednyh ì na shodnì.

2. Вялікія дзеі Гасподнія, вабныя ўсім, хто іх любіць.

Vâlìkìâ dzeì Gaspodnìâ, vabnyâ ǔsìm, hto ìh lûbìc′.

3. Дзея Ягоная - слава і хараство, і праўда Ягоная застаецца навечна.

Dzeâ Âgonaâ - slava ì harastvo, ì praǔda Âgonaâ zastaecca navečna.

4. Незабыўнымі зрабіў Ён цуды Свае; літасьцівы і шчодры Гасподзь.

Nezabyǔnymì zrabìǔ Ën cudy Svae; lìtas′cìvy ì ščodry Gaspodz′.

5. Ежу дае тым, хто баіцца Яго; вечна памятае Свой запавет.

Ežu dae tym, hto baìcca Âgo; večna pamâtae Svoj zapavet.

6. Сілу дзеяў Сваіх паказаў Ён народу Свайму, каб даць яму спадчыну язычнікаў.

Sìlu dzeâǔ Svaìh pakazaǔ Ën narodu Svajmu, kab dac′ âmu spadčynu âzyčnìkaǔ.

7. Дзеі рук Ягоных праўда і суд; усе Яго запаведзі правільныя,

Dzeì ruk Âgonyh praǔda ì sud; use Âgo zapavedzì pravìl′nyâ,

8. цьвёрдыя на вякі вечныя, заснаваныя на праўдзе і слушнасьці.

c′vërdyâ na vâkì večnyâ, zasnavanyâ na praǔdze ì slušnas′cì.

9. Збавеньне паслаў Ён народу Свайму; наказаў навечна Свой запавет. Сьвятое і страшнае імя Ягонае!

Zbaven′ne paslaǔ Ën narodu Svajmu; nakazaǔ navečna Svoj zapavet. S′vâtoe ì strašnae ìmâ Âgonae!

10. Пачатак мудрасьці страх Гасподні: розум правільны ва ўсіх, хто выконвае запаведзі Ягоныя. Хвала Яму няхай будзе вечная.

Pačatak mudras′cì strah Gaspodnì: rozum pravìl′ny va ǔsìh, hto vykonvae zapavedzì Âgonyâ. Hvala Âmu nâhaj budze večnaâ.

112 Кіраўнік

1. Алілуя! Дабрашчасны муж, што баіцца Госпада і шчыра любіць ягоныя запаведзі.

Alìluâ! Dabraščasny muž, što baìcca Gospada ì ščyra lûbìc′ âgonyâ zapavedzì.

2. Моцнае будзе насеньне ягонае на зямлі; род праведных дабраславёны будзе.

Mocnae budze nasen′ne âgonae na zâmlì; rod pravednyh dabraslavëny budze.

3. Дастатак і багацьце ў доме ў яго, і праўда Ягоная трывае вечна.

Dastatak ì bagac′ce ǔ dome ǔ âgo, ì praǔda Âgonaâ tryvae večna.

4. У цемры ўзыходзіць сьвятло справядлівым; добрае яно і міласэрнае і праведнае.

U cemry ǔzyhodzìc′ s′vâtlo spravâdlìvym; dobrae âno ì mìlasèrnae ì pravednae.

5. Добры чалавек міласэрны і пазычае; ён дасьць цьвёрдасьць словам сваім на судзе.

Dobry čalavek mìlasèrny ì pazyčae; ën das′c′ c′vërdas′c′ slovam svaìm na sudze.

6. Ён вавек не пахісьнецца, у вечнай памяці праведны будзе.

Ën vavek ne pahìs′necca, u večnaj pamâcì pravedny budze.

7. Не пабаіцца нядобрае славы; сэрца ў яго цьвёрдае, спадзяецца на Госпада.

Ne pabaìcca nâdobrae slavy; sèrca ǔ âgo c′vërdae, spadzâecca na Gospada.

8. Умацаванае сэрца ў яго; ён не збаіцца, калі гляне на ворагаў сваіх.

Umacavanae sèrca ǔ âgo; ën ne zbaìcca, kalì glâne na voragaǔ svaìh.

9. Ён шчодра раздаў, абдарыў убогіх; праўда ягоная застаецца навечна; рог ягоны ўзьнясецца ў славе.

Ën ščodra razdaǔ, abdaryǔ ubogìh; praǔda âgonaâ zastaecca navečna; rog âgony ǔz′nâsecca ǔ slave.

10. Бязбожны гэта пабачыць і будзе злавацца. заскрыгоча зубамі сваімі, і растане. Жаданьне бязбожных загіне.

Bâzbožny gèta pabačyc′ ì budze zlavacca. zaskrygoča zubamì svaìmì, ì rastane. Žadan′ne bâzbožnyh zagìne.

113 Кіраўнік

1. Алілуя. Хвалеце, рабы Гасподнія, хвалеце імя Гасподняе.

Alìluâ. Hvalece, raby Gaspodnìâ, hvalece ìmâ Gaspodnâe.

2. Хай будзе імя Гасподняе дабраславёна ад сёньня і навечна,

Haj budze ìmâ Gaspodnâe dabraslavëna ad sën′nâ ì navečna,

3. ад усходу сонца да захаду хай будзе праслаўлена імя Гасподняе;

ad ushodu sonca da zahadu haj budze praslaǔlena ìmâ Gaspodnâe;

4. Высокі над усімі народамі Гасподзь; над нябёсамі слава Ягоная.

Vysokì nad usìmì narodamì Gaspodz′; nad nâbësamì slava Âgonaâ.

5. Хто - як Гасподзь, Бог наш, Які, жывучы ў высях,

Hto - âk Gaspodz′, Bog naš, Âkì, žyvučy ǔ vysâh,

6. прыхіляецца, каб дагледзець неба і зямлю;

pryhìlâecca, kab dagledzec′ neba ì zâmlû;

7. з тла падымае беднага, з гразі ўзвышае ўбогага,

z tla padymae bednaga, z grazì ǔzvyšae ǔbogaga,

8. каб пасадзіць яго з князямі, з князямі народу Ягонага;

kab pasadzìc′ âgo z knâzâmì, z knâzâmì narodu Âgonaga;

9. няплодную ўсяляе ў дом мацераю, што радуецца за дзяцей? Алілуя!

nâplodnuû ǔsâlâe ǔ dom maceraû, što raduecca za dzâcej? Alìluâ!

114 Кіраўнік

1. Алілуя. Калі выйшаў Ізраіль зь Егіпта, дом Якава - з народу іншапляменнага,

Alìluâ. Kalì vyjšaǔ Ìzraìl′ z′ Egìpta, dom Âkava - z narodu ìnšaplâmennaga,

2. Юда зрабіўся сьвятыняю Ягонаю, Ізраіль - валоданьнем Ягоным.

Ûda zrabìǔsâ s′vâtynâû Âgonaû, Ìzraìl′ - valodan′nem Âgonym.

3. Мора ўгледзела, і пабегла; Ярдан павярнуўся назад.

Mora ǔgledzela, ì pabegla; Ârdan pavârnuǔsâ nazad.

4. Горы скакалі, як бараны, і пагоркі, як ягняткі.

Gory skakalì, âk barany, ì pagorkì, âk âgnâtkì.

5. Што з табою, мора, чаго ты пабегла, і з табою, Ярдане, чаго павярнуўся назад?

Što z taboû, mora, čago ty pabegla, ì z taboû, Ârdane, čago pavârnuǔsâ nazad?

6. Чаго вы скачаце, горы, як бараны, і вы, пагоркі, як ягняткі?

Čago vy skačace, gory, âk barany, ì vy, pagorkì, âk âgnâtkì?

7. Прад абліччам Госпада дрыжы, зямля, прад абліччам Бога Якава,

Prad ablìččam Gospada dryžy, zâmlâ, prad ablìččam Boga Âkava,

8. Які ператварае скалу ў возера вады і камень - у крыніцу вады.

Âkì peratvarae skalu ǔ vozera vady ì kamen′ - u krynìcu vady.

9. Ня нам, Госпадзе, ня нам, а імю Твайму дай славу, дзеля ласкі Тваёй, дзеля праўды Тваёй.

Nâ nam, Gospadze, nâ nam, a ìmû Tvajmu daj slavu, dzelâ laskì Tvaëj, dzelâ praǔdy Tvaëj.

10. Навошта язычнікі кажуць: дзе ж іхні Бог?

Navošta âzyčnìkì kažuc′: dze ž ìhnì Bog?

11. Бог наш на небе і на зямлі; творыць усё, што хоча.

Bog naš na nebe ì na zâmlì; tvoryc′ usë, što hoča.

12. А іхнія ідалы - срэбра і золата, творы рук чалавечых.

A ìhnìâ ìdaly - srèbra ì zolata, tvory ruk čalavečyh.

13. Ёсьць у іх вусны, але не гавораць; ёсьць у іх вочы, але ня бачаць;

Ës′c′ u ìh vusny, ale ne gavorac′; ës′c′ u ìh vočy, ale nâ bačac′;

14. ёсьць у іх вушы, але ня чуюць; ёсьць у іх ноздры, але нюху няма;

ës′c′ u ìh vušy, ale nâ čuûc′; ës′c′ u ìh nozdry, ale nûhu nâma;

15. ёсьць у іх рукі, але не адчуваюць; ёсьць у іх ногі, але ня ходзяць; і яны гукаў не выдабываюць з горла свайго.

ës′c′ u ìh rukì, ale ne adčuvaûc′; ës′c′ u ìh nogì, ale nâ hodzâc′; ì âny gukaǔ ne vydabyvaûc′ z gorla svajgo.

16. Няхай будуць да іх падобныя тыя, што іх робяць, і ўсе, хто на іх спадзяецца.

Nâhaj buduc′ da ìh padobnyâ tyâ, što ìh robâc′, ì ǔse, hto na ìh spadzâecca.

17. Доме Ізраілеў! спадзявайся на Госпада; Ён - нам дапамога і шчыт.

Dome Ìzraìleǔ! spadzâvajsâ na Gospada; Ën - nam dapamoga ì ščyt.

18. Доме Ааронаў! спадзявайся на Госпада; Ён - нам дапамога і шчыт.

Dome Aaronaǔ! spadzâvajsâ na Gospada; Ën - nam dapamoga ì ščyt.

19. Хто баіцца Госпада! спадзявайся на Госпада; Ён - нам дапамога і шчыт.

Hto baìcca Gospada! spadzâvajsâ na Gospada; Ën - nam dapamoga ì ščyt.

20. Гасподзь нас памятае, дабраслаўляе нас, дабраслаўляе Ізраілеў дом, дабраслаўляе Ааронаў дом;

Gaspodz′ nas pamâtae, dabraslaǔlâe nas, dabraslaǔlâe Ìzraìleǔ dom, dabraslaǔlâe Aaronaǔ dom;

21. дабраслаўляе тых, што баяцца Госпада, малых і вялікіх.

dabraslaǔlâe tyh, što baâcca Gospada, malyh ì vâlìkìh.

22. Няхай дадасьць вам Гасподзь болей і болей, вам і дзецям вашым,

Nâhaj dadas′c′ vam Gaspodz′ bolej ì bolej, vam ì dzecâm vašym,

23. дабраславёныя вы Госпадам, Які стварыў неба і зямлю.

dabraslavënyâ vy Gospadam, Âkì stvaryǔ neba ì zâmlû.

24. Неба - неба Госпаду, а зямлю Ён даў сынам чалавечым.

Neba - neba Gospadu, a zâmlû Ën daǔ synam čalavečym.

25. Ня мёртвыя ўславяць Госпада, ні ўсё, што ў магілу сыходзіць,

Nâ mërtvyâ ǔslavâc′ Gospada, nì ǔsë, što ǔ magìlu syhodzìc′,

26. а мы жывыя дабраслаўляцьмем Госпада ад сёньня і давеку. Алілуя.

a my žyvyâ dabraslaǔlâc′mem Gospada ad sën′nâ ì daveku. Alìluâ.

115 Кіраўнік

1. Алілуя. Я радуюся, што Гасподзь пачуў голас мой, малітву маю,

Alìluâ. Â raduûsâ, što Gaspodz′ pačuǔ golas moj, malìtvu maû,

2. прыхіліў да мяне вуха Сваё; і таму буду клікаць Яго ўсе дні мае.

pryhìlìǔ da mâne vuha Svaë; ì tamu budu klìkac′ Âgo ǔse dnì mae.

3. Агарнулі мяне хваробы сьмяротныя, пакуты пякельныя агарнулі мяне; сустрэў я ўціскі і смуткі.

Agarnulì mâne hvaroby s′mârotnyâ, pakuty pâkel′nyâ agarnulì mâne; sustrèǔ â ǔcìskì ì smutkì.

4. Тады клікнуў я імя Гасподняе: Госпадзе! уратуй душу маю.

Tady klìknuǔ â ìmâ Gaspodnâe: Gospadze! uratuj dušu maû.

5. Гасподзь літасьцівы і справядлівы, міласэрны Бог наш.

Gaspodz′ lìtas′cìvy ì spravâdlìvy, mìlasèrny Bog naš.

6. Асланяе Гасподзь прастадушных: я ўвесь зьнямог, і Ён дапамог мне.

Aslanâe Gaspodz′ prastadušnyh: â ǔves′ z′nâmog, ì Ën dapamog mne.

7. Вярніся, душа мая, у спакой твой; бо Гасподзь умілажаліўся зь цябе.

Vârnìsâ, duša maâ, u spakoj tvoj; bo Gaspodz′ umìlažalìǔsâ z′ câbe.

8. Ты збавіў душу маю ад сьмерці, вочы мае - ад сьлёз і ногі мае - ад спатыканьня.

Ty zbavìǔ dušu maû ad s′mercì, vočy mae - ad s′lëz ì nogì mae - ad spatykan′nâ.

9. Буду хадзіць прад абліччам Гасподнім па зямлі жывых.

Budu hadzìc′ prad ablìččam Gaspodnìm pa zâmlì žyvyh.

116 Кіраўнік

1. Я вераваў і таму казаў: я моцна засмучаны.

Â veravaǔ ì tamu kazaǔ: â mocna zasmučany.

2. Я сказаў неабачліва: усякі чалавек - мана.

Â skazaǔ neabačlìva: usâkì čalavek - mana.

3. Што аддам Госпаду за ўсе дабрачынствы Ягоныя мне?

Što addam Gospadu za ǔse dabračynstvy Âgonyâ mne?

4. Чару ратунку прыму, і імя Гасподняе клікну.

Čaru ratunku prymu, ì ìmâ Gaspodnâe klìknu.

5. Зарокі мае аддам Госпаду перад усім народам Ягоным.

Zarokì mae addam Gospadu perad usìm narodam Âgonym.

6. Дарагая ў Гасподніх вачах сьмерць сьвятых Ягоных!

Daragaâ ǔ Gaspodnìh vačah s′merc′ s′vâtyh Âgonyh!

7. О, Госпадзе! я раб Твой, я раб Твой і сын рабыні Тваёй, Ты разамкнуў мне кайданы.

O, Gospadze! â rab Tvoj, â rab Tvoj ì syn rabynì Tvaëj, Ty razamknuǔ mne kajdany.

8. Табе прынясу ахвяру хвалы, і імя Гасподняе клікну.

Tabe prynâsu ahvâru hvaly, ì ìmâ Gaspodnâe klìknu.

9. Зарокі мае аддам Госпаду перад усім народам Ягоным,

Zarokì mae addam Gospadu perad usìm narodam Âgonym,

10. у дварах дома Гасподняга, сярод цябе, Ерусаліме! Алілуя.

u dvarah doma Gaspodnâga, sârod câbe, Erusalìme! Alìluâ.

117 Кіраўнік

1. Алілуя. Хвалеце Госпада, усе народы, услаўляйце Яго, усе плямёны;

Alìluâ. Hvalece Gospada, use narody, uslaǔlâjce Âgo, use plâmëny;

2. бо вялікая літасьць да нас у Яго, і праўда Гасподняя застаецца навечна. Алілуя.

bo vâlìkaâ lìtas′c′ da nas u Âgo, ì praǔda Gaspodnââ zastaecca navečna. Alìluâ.

118 Кіраўнік

1. Алілуя. Слаўце Госпада, бо Ён добры, бо вечная ласка Ягоная.

Alìluâ. Slaǔce Gospada, bo Ën dobry, bo večnaâ laska Âgonaâ.

2. Хай скажа сёньня дом Ізраілеў: Ён добры, бо вечная ласка Ягоная.

Haj skaža sën′nâ dom Ìzraìleǔ: Ën dobry, bo večnaâ laska Âgonaâ.

3. Хай скажа сёньня дом Ааронаў: Ён добры, бо вечная ласка Ягоная.

Haj skaža sën′nâ dom Aaronaǔ: Ën dobry, bo večnaâ laska Âgonaâ.

4. Хай скажуць сёньня, хто баіцца Госпада: Ён добры, бо вечная ласка Ягоная.

Haj skažuc′ sën′nâ, hto baìcca Gospada: Ën dobry, bo večnaâ laska Âgonaâ.

5. З уціску паклікаў я Госпада, і пачуў мяне, і на шырокае месца вывеў мяне Гасподзь.

Z ucìsku paklìkaǔ â Gospada, ì pačuǔ mâne, ì na šyrokae mesca vyveǔ mâne Gaspodz′.

6. Гасподзь за мяне - не збаюся: што зробіць мне чалавек?

Gaspodz′ za mâne - ne zbaûsâ: što zrobìc′ mne čalavek?

7. Гасподзь мне памочнік: буду глядзець на ворагаў маіх.

Gaspodz′ mne pamočnìk: budu glâdzec′ na voragaǔ maìh.

8. Лепей спадзявацца на Госпада, чым спадзявацца на чалавека.

Lepej spadzâvacca na Gospada, čym spadzâvacca na čalaveka.

9. Лепей спадзявацца на Госпада, чым спадзявацца на князёў.

Lepej spadzâvacca na Gospada, čym spadzâvacca na knâzëǔ.

10. Усе народы абступілі мяне, але імем Гасподнім я іх скінуў;

Use narody abstupìlì mâne, ale ìmem Gaspodnìm â ìh skìnuǔ;

11. Абступілі мяне, атачылі мяне; але імем Гасподнім я іх скінуў.

Abstupìlì mâne, atačylì mâne; ale ìmem Gaspodnìm â ìh skìnuǔ.

12. Абселі мяне, як пчолы соты, і пагасьлі, як вагонь у цёрне; імем Гасподнім я іх скінуў.

Abselì mâne, âk pčoly soty, ì pagas′lì, âk vagon′ u cërne; ìmem Gaspodnìm â ìh skìnuǔ.

13. Моцна штурхнулі мяне, каб я ўпаў; але Гасподзь падтрымаў мяне.

Mocna šturhnulì mâne, kab â ǔpaǔ; ale Gaspodz′ padtrymaǔ mâne.

14. Гасподзь сіла мая і песьня; Ён зрабіўся выратаваньнем маім.

Gaspodz′ sìla maâ ì pes′nâ; Ën zrabìǔsâ vyratavan′nem maìm.

15. Голас радасьці і выратаваньня ў жытлішчах праведнікаў; правіца Гасподняя творыць сілу!

Golas radas′cì ì vyratavan′nâ ǔ žytlìščah pravednìkaǔ; pravìca Gaspodnââ tvoryc′ sìlu!

16. Правіца Гасподняя высока, правіца Гасподняя творыць сілу!

Pravìca Gaspodnââ vysoka, pravìca Gaspodnââ tvoryc′ sìlu!

17. Не памру, а жыць буду і абвяшчацьму дзеі Гасподнія.

Ne pamru, a žyc′ budu ì abvâščac′mu dzeì Gaspodnìâ.

18. Строга пакараў мяне Гасподзь, але сьмерцю мяне не скараў.

Stroga pakaraǔ mâne Gaspodz′, ale s′mercû mâne ne skaraǔ.

19. Адчынеце мне браму праўды: увайду ў яе, праслаўлю Госпада,

Adčynece mne bramu praǔdy: uvajdu ǔ âe, praslaǔlû Gospada,

20. вось брама Госпада, праведныя ўвойдуць у яе.

vos′ brama Gospada, pravednyâ ǔvojduc′ u âe.

21. Слаўлю Цябе, што Ты пачуў мяне і зрабіўся ратункам маім.

Slaǔlû Câbe, što Ty pačuǔ mâne ì zrabìǔsâ ratunkam maìm.

22. Камень, які адкінулі будаўнікі, зрабіўся галавою вугла.

Kamen′, âkì adkìnulì budaǔnìkì, zrabìǔsâ galavoû vugla.

23. Гэта - ад Госпада, і гэта дзівосна ў нашых вачах.

Gèta - ad Gospada, ì gèta dzìvosna ǔ našyh vačah.

24. Гэты дзень стварыў Гасподзь: парадуемся і ўзьвесялімся ў дзень гэты!

Gèty dzen′ stvaryǔ Gaspodz′: paraduemsâ ì ǔz′vesâlìmsâ ǔ dzen′ gèty!

25. О, Госпадзе, выратуй! О, Госпадзе, пашчасьці!

O, Gospadze, vyratuj! O, Gospadze, paščas′cì!

26. Дабраславёны, хто ідзе ў імя Гасподняе! Дабраслаўляем вас з дома Гасподняга.

Dabraslavëny, hto ìdze ǔ ìmâ Gaspodnâe! Dabraslaǔlâem vas z doma Gaspodnâga.

27. Бог - Гасподзь, і апраменіў нас; зьвяжэце шнурамі ахвяру, вядзеце да нарожнікаў ахвярніка.

Bog - Gaspodz′, ì apramenìǔ nas; z′vâžèce šnuramì ahvâru, vâdzece da narožnìkaǔ ahvârnìka.

28. Ты - Бог мой: славіць буду Цябе; Ты - Бог мой: славіць буду Цябе, (славіць буду Цябе, бо Ты пачуў мяне і зрабіўся маім ратаваньнем).

Ty - Bog moj: slavìc′ budu Câbe; Ty - Bog moj: slavìc′ budu Câbe, (slavìc′ budu Câbe, bo Ty pačuǔ mâne ì zrabìǔsâ maìm ratavan′nem).

29. Слаўце Госпада, бо Ён добры, бо вечная ласка Ягоная.

Slaǔce Gospada, bo Ën dobry, bo večnaâ laska Âgonaâ.

119 Кіраўнік

1. Алілуя. Дабрашчасныя - беззаганныя ў дарозе, што ходзяць у законе Гасподнім.

Alìluâ. Dabraščasnyâ - bezzagannyâ ǔ daroze, što hodzâc′ u zakone Gaspodnìm.

2. Дабрашчасныя - хто прымае сьведчаньні Ягоныя, хто ўсім сэрцам шукае Яго!

Dabraščasnyâ - hto prymae s′vedčan′nì Âgonyâ, hto ǔsìm sèrcam šukae Âgo!

3. Яны крыўды ня чыняць, ходзяць шляхамі Ягонымі.

Âny kryǔdy nâ čynâc′, hodzâc′ šlâhamì Âgonymì.

4. Ты запавёў наказы Твае выконваць дакладна.

Ty zapavëǔ nakazy Tvae vykonvac′ dakladna.

5. О, каб дарогі мае былі простыя да захаваньня Тваіх пастановаў!

O, kab darogì mae bylì prostyâ da zahavan′nâ Tvaìh pastanovaǔ!

6. Тады не пасаромеўся б я, гледзячы на ўсе Твае запаведзі;

Tady ne pasaromeǔsâ b â, gledzâčy na ǔse Tvae zapavedzì;

7. шчырым сэрцам Я славіў бы Цябе, вучыўся б судам Тваёй праўды.

ščyrym sèrcam Â slavìǔ by Câbe, vučyǔsâ b sudam Tvaëj praǔdy.

8. Буду трымацца Тваіх пастановаў; не пакідай мяне назусім.

Budu trymacca Tvaìh pastanovaǔ; ne pakìdaj mâne nazusìm.

9. Чым юнак утрымае свой шлях у чысьціні? - Калі будзе трымацца словаў Тваіх.

Čym ûnak utrymae svoj šlâh u čys′cìnì? - Kalì budze trymacca slovaǔ Tvaìh.

10. Цэлым сэрцам сваім я шукаю Цябе! ня дай мне збочыць ад запаведзяў Тваіх.

Cèlym sèrcam svaìm â šukaû Câbe! nâ daj mne zbočyc′ ad zapavedzâǔ Tvaìh.

11. У сэрцы маім я схаваў слова Тваё, каб не грашыць прад Табою.

U sèrcy maìm â shavaǔ slova Tvaë, kab ne grašyc′ prad Taboû.

12. Дабраславёны Ты, Госпадзе! навучы мяне пастановам Тваім.

Dabraslavëny Ty, Gospadze! navučy mâne pastanovam Tvaìm.

13. Вуснамі маімі абвяшчаў я ўсе суды Тваіх вуснаў.

Vusnamì maìmì abvâščaǔ â ǔse sudy Tvaìh vusnaǔ.

14. На шляху Тваіх сьведчаньняў я радуюся, як у кожным багацьці.

Na šlâhu Tvaìh s′vedčan′nâǔ â raduûsâ, âk u kožnym bagac′cì.

15. Пра запаведзі Твае разважаю, і гляджу на шляхі Твае.

Pra zapavedzì Tvae razvažaû, ì glâdžu na šlâhì Tvae.

16. Пастановамі Тваімі суцяшаюся; не забываю слова Твайго.

Pastanovamì Tvaìmì sucâšaûsâ; ne zabyvaû slova Tvajgo.

17. Акажы ласку рабу Твайму, і буду я жыць і трымацца слова Твайго.

Akažy lasku rabu Tvajmu, ì budu â žyc′ ì trymacca slova Tvajgo.

18. Разамкні вочы мае і пабачу дзівосы закона Твайго.

Razamknì vočy mae ì pabaču dzìvosy zakona Tvajgo.

19. Прыхадзень я на зямлі; не хавай ад мяне запаведзяў Тваіх.

Pryhadzen′ â na zâmlì; ne havaj ad mâne zapavedzâǔ Tvaìh.

20. Зьнемагла душа мая ад жаданьня судоў Тваіх ва ўсялякі час.

Z′nemagla duša maâ ad žadan′nâ sudoǔ Tvaìh va ǔsâlâkì čas.

21. Утаймаваў Ты пыхлівых, праклятых, што ўхіляюцца ад Тваіх запаведзяў.

Utajmavaǔ Ty pyhlìvyh, praklâtyh, što ǔhìlâûcca ad Tvaìh zapavedzâǔ.

22. Адвярні ад мяне зьнявагу і сорам, бо я захоўваю сьведчаньні Твае.

Advârnì ad mâne z′nâvagu ì soram, bo â zahoǔvaû s′vedčan′nì Tvae.

23. Князі сядзяць і змаўляюцца супраць мяне; а раб Твой разважае пра пастановы Твае.

Knâzì sâdzâc′ ì zmaǔlâûcca suprac′ mâne; a rab Tvoj razvažae pra pastanovy Tvae.

24. Сьведчаньні Твае - суцяшэньне маё, і пастановы Твае - дарадцы мае.

S′vedčan′nì Tvae - sucâšèn′ne maë, ì pastanovy Tvae - daradcy mae.

25. Душа мая кінута ў пыл; ажыві мяне словам Тваім.

Duša maâ kìnuta ǔ pyl; ažyvì mâne slovam Tvaìm.

26. Абвясьціў я дарогі мае, і Ты пачуў мяне; навучы мяне пастановам Тваім.

Abvâs′cìǔ â darogì mae, ì Ty pačuǔ mâne; navučy mâne pastanovam Tvaìm.

27. Дай зразумець мне шлях загадаў Тваіх, і буду разважаць пра дзівосы Твае.

Daj zrazumec′ mne šlâh zagadaǔ Tvaìh, ì budu razvažac′ pra dzìvosy Tvae.

28. Душа мая растае ад журботы: умацуй мяне паводле слова Твайго.

Duša maâ rastae ad žurboty: umacuj mâne pavodle slova Tvajgo.

29. Адвярні ад мяне дарогу маны, і закон Твой даруй мне.

Advârnì ad mâne darogu many, ì zakon Tvoj daruj mne.

30. Я выбраў дарогу праўды, паставіў перад сабою суды Твае.

Â vybraǔ darogu praǔdy, pastavìǔ perad saboû sudy Tvae.

31. Я прыляпіўся да сьведчаньняў Тваіх, Госпадзе; не пасаромі мяне.

Â prylâpìǔsâ da s′vedčan′nâǔ Tvaìh, Gospadze; ne pasaromì mâne.

32. Пацяку шляхам запаведзяў Тваіх, калі Ты расшырыш сэрца маё.

Pacâku šlâham zapavedzâǔ Tvaìh, kalì Ty rasšyryš sèrca maë.

33. Пакажы мне, Госпадзе, шлях пастановаў Тваіх, і я буду трымацца яго да канца.

Pakažy mne, Gospadze, šlâh pastanovaǔ Tvaìh, ì â budu trymacca âgo da kanca.

34. Дай мне зразумець, і буду трымацца закону Твайго і захоўваць яго ўсім сэрцам.

Daj mne zrazumec′, ì budu trymacca zakonu Tvajgo ì zahoǔvac′ âgo ǔsìm sèrcam.

35. Пастаў мяне на сьцежку запаведзяў Тваіх, бо я жадаю яе.

Pastaǔ mâne na s′cežku zapavedzâǔ Tvaìh, bo â žadaû âe.

36. Прыхілі маё сэрца да адкрыцьцяў Тваіх, а не да карысьлівасьці.

Pryhìlì maë sèrca da adkryc′câǔ Tvaìh, a ne da karys′lìvas′cì.

37. Адвядзі вочы мае, каб ня бачыць марноты; ажыві Ты мяне на дарозе Тваёй.

Advâdzì vočy mae, kab nâ bačyc′ marnoty; ažyvì Ty mâne na daroze Tvaëj.

38. Сьцьвердзі слова Тваё рабу Твайму, каб багавейны я быў прад Табою.

S′c′verdzì slova Tvaë rabu Tvajmu, kab bagavejny â byǔ prad Taboû.

39. Адвядзі ад мяне зьнявагу, якое баюся; бо суды Твае добрыя.

Advâdzì ad mâne z′nâvagu, âkoe baûsâ; bo sudy Tvae dobryâ.

40. Вось, я пажадаў загадаў Тваіх; ажыві мяне праўдаю Тваёю.

Vos′, â pažadaǔ zagadaǔ Tvaìh; ažyvì mâne praǔdaû Tvaëû.

41. Хай сыдзе на мяне, Госпадзе, міласьць Твая, выратаваньне паводле слова Твайго,

Haj sydze na mâne, Gospadze, mìlas′c′ Tvaâ, vyratavan′ne pavodle slova Tvajgo,

42. і я адкажу таму, хто мяне зьневажае, бо я спадзяюся на слова Тваё.

ì â adkažu tamu, hto mâne z′nevažae, bo â spadzâûsâ na slova Tvaë.

43. Не адбірай зусім ад вуснаў маіх слова праўды, бо я спадзяюся на суды Твае.

Ne adbìraj zusìm ad vusnaǔ maìh slova praǔdy, bo â spadzâûsâ na sudy Tvae.

44. і буду трымацца суду Твайго заўсёды, на векі вечныя;

ì budu trymacca sudu Tvajgo zaǔsëdy, na vekì večnyâ;

45. буду хадзіць свабодна, бо наказаў Тваіх я шукаю,

budu hadzìc′ svabodna, bo nakazaǔ Tvaìh â šukaû,

46. буду маўляць пра адкрыцьці Твае перад царамі, і не пасаромеюся;

budu maǔlâc′ pra adkryc′cì Tvae perad caramì, ì ne pasaromeûsâ;

47. буду суцяшацца запаведзямі Тваімі, якія я палюбіў;

budu sucâšacca zapavedzâmì Tvaìmì, âkìâ â palûbìǔ;

48. рукі мае працягну да запаведзяў Тваіх, якія я палюбіў, і разважаць пра Твае пастановы.

rukì mae pracâgnu da zapavedzâǔ Tvaìh, âkìâ â palûbìǔ, ì razvažac′ pra Tvae pastanovy.

49. Згадай слова Тваё да раба Твайго, на якое Ты загадаў мне спадзявацца:

Zgadaj slova Tvaë da raba Tvajgo, na âkoe Ty zagadaǔ mne spadzâvacca:

50. гэта - суцяшэньне ў нягодзе маёй, што слова Тваё суцяшае мяне.

gèta - sucâšèn′ne ǔ nâgodze maëj, što slova Tvaë sucâšae mâne.

51. Гардуны зь мяне надта глуміліся, але я ня ўхіліўся ад закона Твайго.

Garduny z′ mâne nadta glumìlìsâ, ale â nâ ǔhìlìǔsâ ad zakona Tvajgo.

52. Згадваў суды Твае, Госпадзе, зьвеку, і суцяшаўся.

Zgadvaǔ sudy Tvae, Gospadze, z′veku, ì sucâšaǔsâ.

53. Жах агартае мяне, калі бачу бязбожных, якія законы Твае пакідаюць.

Žah agartae mâne, kalì baču bâzbožnyh, âkìâ zakony Tvae pakìdaûc′.

54. Пастановы Твае былі песьнямі мне ў мясьцінах вандровак маіх.

Pastanovy Tvae bylì pes′nâmì mne ǔ mâs′cìnah vandrovak maìh.

55. Уначы ўспамінаў я імя Тваё, Госпадзе, і трымаўся закону Твайго.

Unačy ǔspamìnaǔ â ìmâ Tvaë, Gospadze, ì trymaǔsâ zakonu Tvajgo.

56. Ён зрабіўся маім, бо загады Твае я шаную.

Ën zrabìǔsâ maìm, bo zagady Tvae â šanuû.

57. Доля мая, Госпадзе, сказаў я, трымацца слова Твайго.

Dolâ maâ, Gospadze, skazaǔ â, trymacca slova Tvajgo.

58. Маліўся Табе я ўсім сэрцам: памілуй мяне паводле слова Твайго.

Malìǔsâ Tabe â ǔsìm sèrcam: pamìluj mâne pavodle slova Tvajgo.

59. Разважаў пра шляхі мае, і павярнуў свае ногі да сьведчаньняў Тваіх.

Razvažaǔ pra šlâhì mae, ì pavârnuǔ svae nogì da s′vedčan′nâǔ Tvaìh.

60. Сьпяшаўся і не марудзіў выконваць запаведзі Твае.

S′pâšaǔsâ ì ne marudzìǔ vykonvac′ zapavedzì Tvae.

61. Сеткі бязбожных акружылі мяне; але не забываў я закона Твайго.

Setkì bâzbožnyh akružylì mâne; ale ne zabyvaǔ â zakona Tvajgo.

62. Апоўначы падымаўся славіць Цябе за справядлівыя суды Твае.

Apoǔnačy padymaǔsâ slavìc′ Câbe za spravâdlìvyâ sudy Tvae.

63. Саўдзельнік я ўсім, хто баіцца Цябе і хто наказы Твае шануе.

Saǔdzel′nìk â ǔsìm, hto baìcca Câbe ì hto nakazy Tvae šanue.

64. Ласкаю Тваёй, Госпадзе, поўніцца ўся зямля; навучы мяне пастановам Тваім.

Laskaû Tvaëj, Gospadze, poǔnìcca ǔsâ zâmlâ; navučy mâne pastanovam Tvaìm.

65. Добра зрабіў Ты рабу Твайму, Госпадзе, паводле слова Твайго.

Dobra zrabìǔ Ty rabu Tvajmu, Gospadze, pavodle slova Tvajgo.

66. Добраму разуменьню і веданьню навучы мяне, бо запаведзям Тваім я веру.

Dobramu razumen′nû ì vedan′nû navučy mâne, bo zapavedzâm Tvaìm â veru.

67. Пакуль я цярпеў, я блукаў; а сёньня слова Твайго трымаюся.

Pakul′ â cârpeǔ, â blukaǔ; a sën′nâ slova Tvajgo trymaûsâ.

68. Добры і дабрадзейны Ты, Госпадзе; навучы мяне пастановам Тваім.

Dobry ì dabradzejny Ty, Gospadze; navučy mâne pastanovam Tvaìm.

69. Гардуны плятуць на мяне ману; а я ўсім сэрцам загады Твае шанавацьму.

Garduny plâtuc′ na mâne manu; a â ǔsìm sèrcam zagady Tvae šanavac′mu.

70. Затлусьцела ў іх сэрца, стала, як лой; а я законам Тваім суцяшаюся.

Zatlus′cela ǔ ìh sèrca, stala, âk loj; a â zakonam Tvaìm sucâšaûsâ.

71. Добра мне, што я пацярпеў, каб навучыцца Тваім пастановам.

Dobra mne, što â pacârpeǔ, kab navučycca Tvaìm pastanovam.

72. Закон Тваіх вуснаў мне лепей за тысячы золата і срэбра.

Zakon Tvaìh vusnaǔ mne lepej za tysâčy zolata ì srèbra.

73. Рукі Твае стварылі мяне і збудавалі мяне; дай мне розуму і навучуся запаведзям Тваім.

Rukì Tvae stvarylì mâne ì zbudavalì mâne; daj mne rozumu ì navučusâ zapavedzâm Tvaìm.

74. Хто баіцца Цябе, убачаць мяне і парадуюцца, што я спадзяюся на слова Тваё.

Hto baìcca Câbe, ubačac′ mâne ì paraduûcca, što â spadzâûsâ na slova Tvaë.

75. Ведаю, Госпадзе, што суды Твае справядлівыя, і па справядлівасьці Ты пакараў мяне.

Vedaû, Gospadze, što sudy Tvae spravâdlìvyâ, ì pa spravâdlìvas′cì Ty pakaraǔ mâne.

76. Хай жа міласьць Твая будзе мне ўцехаю паводле слова Твайго рабу Твайму.

Haj ža mìlas′c′ Tvaâ budze mne ǔcehaû pavodle slova Tvajgo rabu Tvajmu.

77. Хай прыйдзе мне Твой мілажаль, і буду я жыць; бо закон Твой - суцяшэньне маё.

Haj pryjdze mne Tvoj mìlažal′, ì budu â žyc′; bo zakon Tvoj - sucâšèn′ne maë.

78. Хай пасаромлены будуць пыхлівыя, бо бязь віны прыгнятаюць мяне; я разважаю пра загады Твае.

Haj pasaromleny buduc′ pyhlìvyâ, bo bâz′ vìny prygnâtaûc′ mâne; â razvažaû pra zagady Tvae.

79. Хай зьвернуцца да мяне тыя, што баяцца Цябе і ведаюць сьведчаньні Твае.

Haj z′vernucca da mâne tyâ, što baâcca Câbe ì vedaûc′ s′vedčan′nì Tvae.

80. Хай будзе сэрца маё беззаганнае ў вуснах Тваіх, каб я не пасаромеўся!

Haj budze sèrca maë bezzagannae ǔ vusnah Tvaìh, kab â ne pasaromeǔsâ!

81. Душа мая прападае па ратунку Тваім; спадзяюся на слова Тваё.

Duša maâ prapadae pa ratunku Tvaìm; spadzâûsâ na slova Tvaë.

82. Прападаюць вочы мае па слове Тваім; я кажу: калі Ты суцешыш мяне?

Prapadaûc′ vočy mae pa slove Tvaìm; â kažu: kalì Ty sucešyš mâne?

83. Я зрабіўся, як мех у дыме; а пастановаў Тваіх не забыўся.

Â zrabìǔsâ, âk meh u dyme; a pastanovaǔ Tvaìh ne zabyǔsâ.

84. Колькі дзён у раба Твайго? Калі ўчыніш суд над маімі ганіцелямі?

Kol′kì dzën u raba Tvajgo? Kalì ǔčynìš sud nad maìmì ganìcelâmì?

85. Яму выкапалі мне гардзеі насуперак закону Твайму.

Âmu vykapalì mne gardzeì nasuperak zakonu Tvajmu.

86. Усе запаведзі Твае - праўда; несправядліва перасьледуюць мяне; памажы мне.

Use zapavedzì Tvae - praǔda; nespravâdlìva peras′leduûc′ mâne; pamažy mne.

87. Ледзьве не загубілі мяне на зямлі, але я не пакінуў загадаў Тваіх.

Ledz′ve ne zagubìlì mâne na zâmlì, ale â ne pakìnuǔ zagadaǔ Tvaìh.

88. Па літасьці Тваёй ажыўляй мяне, і буду захоўваць сьведчаньні вуснаў Тваіх.

Pa lìtas′cì Tvaëj ažyǔlâj mâne, ì budu zahoǔvac′ s′vedčan′nì vusnaǔ Tvaìh.

89. Навечна, Госпадзе, слова Тваё сьцьверджана на нябёсах;

Navečna, Gospadze, slova Tvaë s′c′verdžana na nâbësah;

90. праўда Твая з роду ў род. Ты паставіў зямлю, і стаіць яна.

praǔda Tvaâ z rodu ǔ rod. Ty pastavìǔ zâmlû, ì staìc′ âna.

91. Паводле Тваіх вызначэньняў усё стаіць і дагэтуль; бо ўсё служыць Табе.

Pavodle Tvaìh vyznačèn′nâǔ usë staìc′ ì dagètul′; bo ǔsë služyc′ Tabe.

92. Калі б не закон Твой быў суцяшэньнем маім, загінуў бы я ў нягодах маіх.

Kalì b ne zakon Tvoj byǔ sucâšèn′nem maìm, zagìnuǔ by â ǔ nâgodah maìh.

93. Вавек не забуду загадаў Тваіх, бо імі Ты ажыўляеш мяне.

Vavek ne zabudu zagadaǔ Tvaìh, bo ìmì Ty ažyǔlâeš mâne.

94. Я Твой: уратуй мяне; бо я наказаў Тваіх шукаю.

Â Tvoj: uratuj mâne; bo â nakazaǔ Tvaìh šukaû.

95. Бязбожнікі пільнуюць мяне, каб загубіць; а я паглыбляюся ў адкрыцьці Твае.

Bâzbožnìkì pìl′nuûc′ mâne, kab zagubìc′; a â paglyblâûsâ ǔ adkryc′cì Tvae.

96. Я бачыў мяжу дасканаласьці ўсякай; але Твая запаведзь надта шырокая.

Â bačyǔ mâžu daskanalas′cì ǔsâkaj; ale Tvaâ zapavedz′ nadta šyrokaâ.

97. Як люблю я закон Твой! увесь дзень пра яго разважаю.

Âk lûblû â zakon Tvoj! uves′ dzen′ pra âgo razvažaû.

98. Запаведзьдзю Тваёю Ты зрабіў мяне мудрэйшым за ворагаў маіх; бо яна заўсёды са мною.

Zapavedz′dzû Tvaëû Ty zrabìǔ mâne mudrèjšym za voragaǔ maìh; bo âna zaǔsëdy sa mnoû.

99. Я стаўся разумнейшы за настаўнікаў маіх; бо разважаю пра сьведчаньні Твае.

Â staǔsâ razumnejšy za nastaǔnìkaǔ maìh; bo razvažaû pra s′vedčan′nì Tvae.

100. Я ведаю болей за старцаў; бо загады Твае шаную.

Â vedaû bolej za starcaǔ; bo zagady Tvae šanuû.

101. Ад усякай ліхое дарогі ўхіляю ногі мае, каб трымацца слова Твайго;

Ad usâkaj lìhoe darogì ǔhìlâû nogì mae, kab trymacca slova Tvajgo;

102. ад судоў Тваіх ня ўхіляюся, бо Ты навучаеш мяне.

ad sudoǔ Tvaìh nâ ǔhìlâûsâ, bo Ty navučaeš mâne.

103. Якое салодкае слова Тваё майму паднябеньню! лепей за мёд вуснам маім.

Âkoe salodkae slova Tvaë majmu padnâben′nû! lepej za mëd vusnam maìm.

104. Ад наказаў Тваіх я стаўся разумнейшы, таму ненавіджу любы шлях маны.

Ad nakazaǔ Tvaìh â staǔsâ razumnejšy, tamu nenavìdžu lûby šlâh many.

105. Слова Тваё - сьветач нагам маім і сьвятло сьцежцы маёй.

Slova Tvaë - s′vetač nagam maìm ì s′vâtlo s′cežcy maëj.

106. Я прысягнуў шанаваць справядлівыя суды Твае, і выканаю.

Â prysâgnuǔ šanavac′ spravâdlìvyâ sudy Tvae, ì vykanaû.

107. Моцна прыгнечаны я, Госпадзе; ажыві мяне паводле слова Твайго.

Mocna prygnečany â, Gospadze; ažyvì mâne pavodle slova Tvajgo.

108. Хай будзе воля Твая, Госпадзе, прыняць дабраахвотную ахвяру вуснаў маіх, і судам Тваім навучы мяне.

Haj budze volâ Tvaâ, Gospadze, prynâc′ dabraahvotnuû ahvâru vusnaǔ maìh, ì sudam Tvaìm navučy mâne.

109. Душа мая бесьперастанку ў руцэ маёй; але закона Твайго не забываю.

Duša maâ bes′perastanku ǔ rucè maëj; ale zakona Tvajgo ne zabyvaû.

110. Бязбожнікі паставілі на мяне пастку; але я ня ўхіліўся ад загадаў Тваіх.

Bâzbožnìkì pastavìlì na mâne pastku; ale â nâ ǔhìlìǔsâ ad zagadaǔ Tvaìh.

111. Сьведчаньні Твае я прыняў, як спадчыну вечную; бо яны злагада сэрца майго.

S′vedčan′nì Tvae â prynâǔ, âk spadčynu večnuû; bo âny zlagada sèrca majgo.

112. Я прыхіліўся сэрцам да выкананьня загадаў Тваіх навек, да канца.

Â pryhìlìǔsâ sèrcam da vykanan′nâ zagadaǔ Tvaìh navek, da kanca.

113. Вымудры паняверныя ненавіджу, а закон Твой люблю.

Vymudry panâvernyâ nenavìdžu, a zakon Tvoj lûblû.

114. Ты - маё покрыва і шчыт мой; на слова Тваё спадзяюся.

Ty - maë pokryva ì ščyt moj; na slova Tvaë spadzâûsâ.

115. Адыдзеце ад мяне, беззаконныя, і буду захоўваць запаведзі Бога майго.

Adydzece ad mâne, bezzakonnyâ, ì budu zahoǔvac′ zapavedzì Boga majgo.

116. Умацуй мяне словам Тваім, і буду жыць; не пасаромі мяне ў надзеі маёй;

Umacuj mâne slovam Tvaìm, ì budu žyc′; ne pasaromì mâne ǔ nadzeì maëj;

117. падтрымай мяне, і ўратуюся; і ў Твае пастановы ўдумвацца няспынна буду.

padtrymaj mâne, ì ǔratuûsâ; ì ǔ Tvae pastanovy ǔdumvacca nâspynna budu.

118. Усіх адступнікаў ад пастановаў Тваіх Ты скідаеш, бо вымудры іхнія - няпраўда.

Usìh adstupnìkaǔ ad pastanovaǔ Tvaìh Ty skìdaeš, bo vymudry ìhnìâ - nâpraǔda.

119. Як шашаль, зьмятаеш Ты ўсіх бязбожных зь зямлі; таму палюбіў я адкрыцьці Твае.

Âk šašal′, z′mâtaeš Ty ǔsìh bâzbožnyh z′ zâmlì; tamu palûbìǔ â adkryc′cì Tvae.

120. Дрыжыць ад страху прад Табою цела маё, і судоў Тваіх баюся я.

Dryžyc′ ad strahu prad Taboû cela maë, ì sudoǔ Tvaìh baûsâ â.

121. Я чыніў суд і праўду; не аддавай мяне ганіцелям маім.

Â čynìǔ sud ì praǔdu; ne addavaj mâne ganìcelâm maìm.

122. Даручы Ты на добрае раба Твайго, каб не прыгняталі мяне гардуны.

Daručy Ty na dobrae raba Tvajgo, kab ne prygnâtalì mâne garduny.

123. Растаюць мае вочы, чакаючы ратунку Твайго і слова праўды Тваёй.

Rastaûc′ mae vočy, čakaûčy ratunku Tvajgo ì slova praǔdy Tvaëj.

124. Учыні рабу Твайму паводле ласкі Тваёй і пастановам Тваім навучы мяне.

Učynì rabu Tvajmu pavodle laskì Tvaëj ì pastanovam Tvaìm navučy mâne.

125. Я раб Твой; дай розуму мне, і спазнаю адкрыцьці Твае.

Â rab Tvoj; daj rozumu mne, ì spaznaû adkryc′cì Tvae.

126. Час настаў Госпаду дзейнічаць: закон Твой зьняважнілі.

Čas nastaǔ Gospadu dzejnìčac′: zakon Tvoj z′nâvažnìlì.

127. А я люблю запаведзі Твае болей за золата, золата чыстае.

A â lûblû zapavedzì Tvae bolej za zolata, zolata čystae.

128. Усе загады Твае - усе прызнаю справядлівымі: усякі шлях маны ненавіджу.

Use zagady Tvae - use pryznaû spravâdlìvymì: usâkì šlâh many nenavìdžu.

129. Дзівосныя адкрыцьці Твае; таму іх трымае душа мая.

Dzìvosnyâ adkryc′cì Tvae; tamu ìh trymae duša maâ.

130. Сьведчаньне словаў Тваіх прасьвятляе, простым розум дае.

S′vedčan′ne slovaǔ Tvaìh pras′vâtlâe, prostym rozum dae.

131. Размыкаю вусны мае, і ўздыхаю; бо запаведзяў Тваіх прагну.

Razmykaû vusny mae, ì ǔzdyhaû; bo zapavedzâǔ Tvaìh pragnu.

132. Паглядзі на мяне і памілуй мяне, як робіш з тымі, што любяць імя Тваё.

Paglâdzì na mâne ì pamìluj mâne, âk robìš z tymì, što lûbâc′ ìmâ Tvaë.

133. Умацуй ногі мае ў слове Тваім, і ня дай авалодаць мною ніякаму беззаконьню;

Umacuj nogì mae ǔ slove Tvaìm, ì nâ daj avalodac′ mnoû nìâkamu bezzakon′nû;

134. вызвалі мяне ад прыгнёту чалавечага, і буду наказы Твае шанаваць.

vyzvalì mâne ad prygnëtu čalavečaga, ì budu nakazy Tvae šanavac′.

135. Апрамень раба Твайго сьвятлом аблічча Твайго, і навучы мяне пастановам Тваім.

Apramen′ raba Tvajgo s′vâtlom ablìčča Tvajgo, ì navučy mâne pastanovam Tvaìm.

136. З вачэй маіх цякуць патокі вады, бо не шануюць закона Твайго.

Z vačèj maìh câkuc′ patokì vady, bo ne šanuûc′ zakona Tvajgo.

137. Справядлівы Ты, Госпадзе, і суды Твае справядлівыя.

Spravâdlìvy Ty, Gospadze, ì sudy Tvae spravâdlìvyâ.

138. Сьведчаньні Твае, якія Ты запавядаў, - праўда і дасканалая ісьціна.

S′vedčan′nì Tvae, âkìâ Ty zapavâdaǔ, - praǔda ì daskanalaâ ìs′cìna.

139. Руплівасьць мая зьядае мяне, бо мае ворагі забылі словы Твае.

Ruplìvas′c′ maâ z′âdae mâne, bo mae voragì zabylì slovy Tvae.

140. Слова Тваё вельмі чыстае, і раб Твой палюбіў яго.

Slova Tvaë vel′mì čystae, ì rab Tvoj palûbìǔ âgo.

141. Малы я і пагарджаны; але наказаў Тваіх не забываю.

Maly â ì pagardžany; ale nakazaǔ Tvaìh ne zabyvaû.

142. Праўда Твая - праўда вечная, а закон Твой - ісьціна.

Praǔda Tvaâ - praǔda večnaâ, a zakon Tvoj - ìs′cìna.

143. Скруха і гора мяне агарнулі; запаведзі Твае - суцяшэньне маё.

Skruha ì gora mâne agarnulì; zapavedzì Tvae - sucâšèn′ne maë.

144. Праўда адкрыцьцяў Тваіх - вечная: дай мне розуму, і буду жыць.

Praǔda adkryc′câǔ Tvaìh - večnaâ: daj mne rozumu, ì budu žyc′.

145. Клічу ўсім сэрцам маім: пачуй мяне, Госпадзе; і захаваю Твае пастановы.

Klìču ǔsìm sèrcam maìm: pačuj mâne, Gospadze; ì zahavaû Tvae pastanovy.

146. Заклікаю Цябе; уратуй мяне, і буду захоўваць адкрыцьці Твае.

Zaklìkaû Câbe; uratuj mâne, ì budu zahoǔvac′ adkryc′cì Tvae.

147. Сустракаючы ранак, я заклікаю; на слова Тваё спадзяюся.

Sustrakaûčy ranak, â zaklìkaû; na slova Tvaë spadzâûsâ.

148. Вочы мае сустракаюць ранішнюю варту, каб мне заглыбляцца ў слова Тваё.

Vočy mae sustrakaûc′ ranìšnûû vartu, kab mne zaglyblâcca ǔ slova Tvaë.

149. Пачуй голас мой зь міласьці Тваёй, Госпадзе; судом Тваім ажыві мяне.

Pačuj golas moj z′ mìlas′cì Tvaëj, Gospadze; sudom Tvaìm ažyvì mâne.

150. Наблізіліся тыя, што намышляюць хітрыну; далёка яны ад закона Твайго.

Nablìzìlìsâ tyâ, što namyšlâûc′ hìtrynu; dalëka âny ad zakona Tvajgo.

151. Блізкі Ты, Госпадзе, і ўсе запаведзі Твае - ісьціна.

Blìzkì Ty, Gospadze, ì ǔse zapavedzì Tvae - ìs′cìna.

152. Здаўна Я даведаўся пра сьведчаньні Твае, што Ты сьцьвердзіў іх навечна.

Zdaǔna Â davedaǔsâ pra s′vedčan′nì Tvae, što Ty s′c′verdzìǔ ìh navečna.

153. Паглядзі на нягоды мае, і вызваль мяне; бо я не забываю закона Твайго.

Paglâdzì na nâgody mae, ì vyzval′ mâne; bo â ne zabyvaû zakona Tvajgo.

154. Заступіся за справу маю, і абарані мяне; словам Тваім ажыві мяне.

Zastupìsâ za spravu maû, ì abaranì mâne; slovam Tvaìm ažyvì mâne.

155. Далёка ад бязбожных выратаваньне, бо яны пастановаў Тваіх ня шукаюць.

Dalëka ad bâzbožnyh vyratavan′ne, bo âny pastanovaǔ Tvaìh nâ šukaûc′.

156. Многа шчадротаў Тваіх, Госпадзе; судом Тваім ажыві мяне.

Mnoga ščadrotaǔ Tvaìh, Gospadze; sudom Tvaìm ažyvì mâne.

157. Многа ў мяне ганіцеляў і ворагаў; але ад сьведчаньняў Тваіх не адступлюся.

Mnoga ǔ mâne ganìcelâǔ ì voragaǔ; ale ad s′vedčan′nâǔ Tvaìh ne adstuplûsâ.

158. Бачу адступнікаў, і брыджуся імі; бо яны не шануюць слова Твайго.

Baču adstupnìkaǔ, ì brydžusâ ìmì; bo âny ne šanuûc′ slova Tvajgo.

159. Падзівіся, як я люблю наказы Твае; міласьцю Тваёю, Госпадзе, ажыві мяне.

Padzìvìsâ, âk â lûblû nakazy Tvae; mìlas′cû Tvaëû, Gospadze, ažyvì mâne.

160. Аснова слова Твайго сапраўдная, і вечны ўсякі суд праўды Тваёй.

Asnova slova Tvajgo sapraǔdnaâ, ì večny ǔsâkì sud praǔdy Tvaëj.

161. Князі перасьледуюць мяне бязьвінна; але сэрца маё баіцца слова Твайго.

Knâzì peras′leduûc′ mâne bâz′vìnna; ale sèrca maë baìcca slova Tvajgo.

162. Радуюся я слову Твайму, як той, хто вялікі дастак прыдбаў.

Raduûsâ â slovu Tvajmu, âk toj, hto vâlìkì dastak prydbaǔ.

163. Ненавіджу ману і грэбую ёю; а закон Твой люблю.

Nenavìdžu manu ì grèbuû ëû; a zakon Tvoj lûblû.

164. Сямікроць на дзень праслаўляю Цябе за суды праўды Тваёй.

Sâmìkroc′ na dzen′ praslaǔlâû Câbe za sudy praǔdy Tvaëj.

165. Вялікі мір у тых, што любяць закон Твой, і не спатыкаюцца яны.

Vâlìkì mìr u tyh, što lûbâc′ zakon Tvoj, ì ne spatykaûcca âny.

166. Спадзяюся на выратаваньне Тваё, Госпадзе, і запаведзі Твае выконваю.

Spadzâûsâ na vyratavan′ne Tvaë, Gospadze, ì zapavedzì Tvae vykonvaû.

167. Душа мая песьціць сьведчаньні Твае, і я люблю іх моцна.

Duša maâ pes′cìc′ s′vedčan′nì Tvae, ì â lûblû ìh mocna.

168. Шаную наказы Твае і адкрыцьці Твае; бо ўсе шляхі мае прад Табою.

Šanuû nakazy Tvae ì adkryc′cì Tvae; bo ǔse šlâhì mae prad Taboû.

169. Хай наблізіцца енк мой прад аблічча Тваё, Госпадзе; словам Тваім дай мне розум.

Haj nablìzìcca enk moj prad ablìčča Tvaë, Gospadze; slovam Tvaìm daj mne rozum.

170. Хай прыйдзе маленьне маё прад аблічча Тваё, словам Тваім збаві мяне.

Haj pryjdze malen′ne maë prad ablìčča Tvaë, slovam Tvaìm zbavì mâne.

171. Вусны мае вымавяць славу, калі Ты навучыш мяне пастановам Тваім.

Vusny mae vymavâc′ slavu, kalì Ty navučyš mâne pastanovam Tvaìm.

172. Язык мой абвесьціць слова Тваё; бо ўсе запаведзі Твае справядлівыя.

Âzyk moj abves′cìc′ slova Tvaë; bo ǔse zapavedzì Tvae spravâdlìvyâ.

173. Хай будзе рука Твая дапамогаю мне; бо я выбраў Твае загады.

Haj budze ruka Tvaâ dapamogaû mne; bo â vybraǔ Tvae zagady.

174. Прагну выратаваньня Твайго, Госпадзе, і закон Твой суцяшэньне маё.

Pragnu vyratavan′nâ Tvajgo, Gospadze, ì zakon Tvoj sucâšèn′ne maë.

175. Хай жыве душа мая і славіць Цябе, і суды Твае хай дапамогуць мне.

Haj žyve duša maâ ì slavìc′ Câbe, ì sudy Tvae haj dapamoguc′ mne.

176. Я заблудзіўся, як авечка, згубленая: знайдзі раба Твайго; бо я запаведзяў Тваіх не забыўся.

Â zabludzìǔsâ, âk avečka, zgublenaâ: znajdzì raba Tvajgo; bo â zapavedzâǔ Tvaìh ne zabyǔsâ.

120 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Да Госпада зьвярнуўся я ў скрусе маёй, і Ён пачуў мяне.

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Da Gospada z′vârnuǔsâ â ǔ skruse maëj, ì Ën pačuǔ mâne.

2. Госпадзе! ратуй душу маю ад вуснаў манлівых, ад языка падступнага!

Gospadze! ratuj dušu maû ad vusnaǔ manlìvyh, ad âzyka padstupnaga!

3. Што дасьць табе і што дадасьць табе язык падступны?

Što das′c′ tabe ì što dadas′c′ tabe âzyk padstupny?

4. Вострыя стрэлы моцнага, з жарам ад ядлоўцу.

Vostryâ strèly mocnaga, z žaram ad âdloǔcu.

5. Гора мне, што я застаюся ў Мосаха, жыву пад намётамі Кідарскімі.

Gora mne, što â zastaûsâ ǔ Mosaha, žyvu pad namëtamì Kìdarskìmì.

6. Доўга жыла душа мая зь ненавісьнікамі міру.

Doǔga žyla duša maâ z′ nenavìs′nìkamì mìru.

7. Я міралюбны; але як толькі скажу пра мір, яны - ідуць ваяваць.

Â mìralûbny; ale âk tol′kì skažu pra mìr, âny - ìduc′ vaâvac′.

121 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Падымаю вочы мае ўгору, адкуль прыйдзе дапамога мая.

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Padymaû vočy mae ǔgoru, adkul′ pryjdze dapamoga maâ.

2. Дапамога мая ад Госпада, Які стварыў неба й зямлю.

Dapamoga maâ ad Gospada, Âkì stvaryǔ neba j zâmlû.

3. Ня дасьць Ён пахіснуцца назе тваёй, не задрэмле Той, Хто асланяе цябе:

Nâ das′c′ Ën pahìsnucca naze tvaëj, ne zadrèmle Toj, Hto aslanâe câbe:

4. ня дрэмле і ня сьпіць, Хто асланяе Ізраіля.

nâ drèmle ì nâ s′pìc′, Hto aslanâe Ìzraìlâ.

5. Гасподзь - ахавальнік твой; Гасподзь - шата твая з правай рукі Тваёй.

Gaspodz′ - ahaval′nìk tvoj; Gaspodz′ - šata tvaâ z pravaj rukì Tvaëj.

6. Удзень сонца цябе не заб'е, ані месяц уночы.

Udzen′ sonca câbe ne zab'e, anì mesâc unočy.

7. Гасподзь аслоніць цябе ад усякага ліха; ахавае душу тваю Гасподзь.

Gaspodz′ aslonìc′ câbe ad usâkaga lìha; ahavae dušu tvaû Gaspodz′.

8. Гасподзь будзе ахоўваць твой выхад і ўваход ад сёньня і вечна.

Gaspodz′ budze ahoǔvac′ tvoj vyhad ì ǔvahod ad sën′nâ ì večna.

122 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Давідава. Усьцешыўся я, калі мне сказалі: пойдзем у дом Гасподні.

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Davìdava. Us′cešyǔsâ â, kalì mne skazalì: pojdzem u dom Gaspodnì.

2. Вось стаяць ногі нашыя ў браме тваёй, Ерусаліме, -

Vos′ staâc′ nogì našyâ ǔ brame tvaëj, Erusalìme, -

3. Ерусалім, пабудаваны як горад, зьліты ў адно,

Erusalìm, pabudavany âk gorad, z′lìty ǔ adno,

4. куды сыходзяцца плямёны, плямёны Гасподнія паводле закону Ізраіля славіць імя Гасподняе.

kudy syhodzâcca plâmëny, plâmëny Gaspodnìâ pavodle zakonu Ìzraìlâ slavìc′ ìmâ Gaspodnâe.

5. Там стаяць троны суду, троны дома Давідавага.

Tam staâc′ trony sudu, trony doma Davìdavaga.

6. Прасеце спакою Ерусаліму: хай жывуць у дабрадзенстве тыя, хто любіць цябе!

Prasece spakoû Erusalìmu: haj žyvuc′ u dabradzenstve tyâ, hto lûbìc′ câbe!

7. Хай будзе спакой у мурах тваіх, дабрадзенства - у харомах тваіх!

Haj budze spakoj u murah tvaìh, dabradzenstva - u haromah tvaìh!

8. Дзеля братоў маіх і блізкіх маіх кажу я: "Мір табе!"

Dzelâ bratoǔ maìh ì blìzkìh maìh kažu â: "Mìr tabe!"

9. Дзеля дома Госпада, Бога нашага, зычу табе дабра.

Dzelâ doma Gospada, Boga našaga, zyču tabe dabra.

123 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Я ўздымаю вочы мае да Цябе, Хто жыве ў нябёсах!

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Â ǔzdymaû vočy mae da Câbe, Hto žyve ǔ nâbësah!

2. Вось, як вочы рабоў глядзяць на руку іхніх паноў, як вочы рабыні на руку іхняе гаспадыні, так нашыя вочы да Госпада, Бога нашага, пакуль Ён зьлітуецца з нас.

Vos′, âk vočy raboǔ glâdzâc′ na ruku ìhnìh panoǔ, âk vočy rabynì na ruku ìhnâe gaspadynì, tak našyâ vočy da Gospada, Boga našaga, pakul′ Ën z′lìtuecca z nas.

3. Зьлітуйся з нас, Госпадзе, зьлітуйся з нас; бо даволі мы сытыя пагардай.

Z′lìtujsâ z nas, Gospadze, z′lìtujsâ z nas; bo davolì my sytyâ pagardaj.

4. Даволі насычана душа нашая зьдзекамі ганарліўцаў і пагардай пыхлівых.

Davolì nasyčana duša našaâ z′dzekamì ganarlìǔcaǔ ì pagardaj pyhlìvyh.

124 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Давідава. Калі б не Гасподзь быў з намі, - хай скажа Ізраіль, -

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Davìdava. Kalì b ne Gaspodz′ byǔ z namì, - haj skaža Ìzraìl′, -

2. калі б не Гасподзь быў з намі, калі паўсталі на нас людзі, -

kalì b ne Gaspodz′ byǔ z namì, kalì paǔstalì na nas lûdzì, -

3. дык жывых нас яны праглынулі б, калі загарэлася ў іх ятра на нас;

dyk žyvyh nas âny praglynulì b, kalì zagarèlasâ ǔ ìh âtra na nas;

4. воды патапілі б нас, паток прайшоў бы над душою нашаю;

vody patapìlì b nas, patok prajšoǔ by nad dušoû našaû;

5. прайшлі б над душою нашаю воды бурлівыя.

prajšlì b nad dušoû našaû vody burlìvyâ.

6. Дабраславёны Гасподзь, Які ня даў нас на здабычу іхнім зубам!

Dabraslavëny Gaspodz′, Âkì nâ daǔ nas na zdabyču ìhnìm zubam!

7. Душа наша вызвалілася, як птушка, зь сеткі лавецкай; сетка парвана, і мы вызваліліся.

Duša naša vyzvalìlasâ, âk ptuška, z′ setkì laveckaj; setka parvana, ì my vyzvalìlìsâ.

8. Дапамога нашая ў імені Госпада, Які стварыў неба й зямлю.

Dapamoga našaâ ǔ ìmenì Gospada, Âkì stvaryǔ neba j zâmlû.

125 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Той, хто надзею кладзе на Госпада, як гара Сіён, не захістаецца, стаяцьме вечна.

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Toj, hto nadzeû kladze na Gospada, âk gara Sìën, ne zahìstaecca, staâc′me večna.

2. Горы вакол Ерусаліма, а Гасподзь вакол народу Свайго ад сёньня і давеку.

Gory vakol Erusalìma, a Gaspodz′ vakol narodu Svajgo ad sën′nâ ì daveku.

3. Бо не пакіне Гасподзь жазла бязбожных над доляю праведных, каб праведныя не працягнулі рукі свае да беззаконьня.

Bo ne pakìne Gaspodz′ žazla bâzbožnyh nad dolâû pravednyh, kab pravednyâ ne pracâgnulì rukì svae da bezzakon′nâ.

4. Рабі ж, Госпадзе, добрае добрым і справядлівым у сэрцах сваіх.

Rabì ž, Gospadze, dobrae dobrym ì spravâdlìvym u sèrcah svaìh.

5. А тых, што збочваюць на крывыя сьцяжыны свае, хай пакіне Гасподзь хадзіць зь беззаконнымі. Мір на Ізраіля!

A tyh, što zbočvaûc′ na kryvyâ s′câžyny svae, haj pakìne Gaspodz′ hadzìc′ z′ bezzakonnymì. Mìr na Ìzraìlâ!

126 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Калі вяртаў Гасподзь палон Сіёна, мы былі быццам у сьне.

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Kalì vârtaǔ Gaspodz′ palon Sìëna, my bylì byccam u s′ne.

2. Тады вусны нашы былі поўныя весялосьці, і язык наш - сьпяваў; тады між народамі казалі: "вялікае стварыў Гасподзь над імі!".

Tady vusny našy bylì poǔnyâ vesâlos′cì, ì âzyk naš - s′pâvaǔ; tady mìž narodamì kazalì: "vâlìkae stvaryǔ Gaspodz′ nad ìmì!".

3. Вялікае стварыў Гасподзь над намі: мы радаваліся.

Vâlìkae stvaryǔ Gaspodz′ nad namì: my radavalìsâ.

4. Вярні, Госпадзе, паланёных нашых, як патокі на поўдзень.

Vârnì, Gospadze, palanënyh našyh, âk patokì na poǔdzen′.

5. Хто са сьлязьмі сеяў, пажынацьме з радасьцю.

Hto sa s′lâz′mì seâǔ, pažynac′me z radas′cû.

6. Хто з плачу нясе насеньне, вернецца з радасьцю, нясучы снапы свае.

Hto z plaču nâse nasen′ne, vernecca z radas′cû, nâsučy snapy svae.

127 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Саламонава. Калі Гасподзь ня збудуе дома, марна працуюць будаўнікі яго; калі Гасподзь не ахавае горада, марна чувае варта.

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Salamonava. Kalì Gaspodz′ nâ zbudue doma, marna pracuûc′ budaǔnìkì âgo; kalì Gaspodz′ ne ahavae gorada, marna čuvae varta.

2. Дарэмна вы рана ўстаяце, позна праседжваеце, ясьце хлеб журботы, тым часам як любаснаму Свайму Ён дае сон.

Darèmna vy rana ǔstaâce, pozna prasedžvaece, âs′ce hleb žurboty, tym časam âk lûbasnamu Svajmu Ën dae son.

3. Вось спадчына ад Госпада: дзеці; узнагарода Ягоная - плод ад улоньня.

Vos′ spadčyna ad Gospada: dzecì; uznagaroda Âgonaâ - plod ad ulon′nâ.

4. Што стрэлы ў руках у дужага, тое сыны маладыя.

Što strèly ǔ rukah u dužaga, toe syny maladyâ.

5. Дабраславёны чалавек, які напоўніў імі калчан свой! Не застануцца яны ў сораме, калі гаварыцьмуць з ворагамі ў браме.

Dabraslavëny čalavek, âkì napoǔnìǔ ìmì kalčan svoj! Ne zastanucca âny ǔ sorame, kalì gavaryc′muc′ z voragamì ǔ brame.

128 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Дабрашчасны кожны, хто баіцца Госпада, хто ходзіць шляхамі ягонымі!

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Dabraščasny kožny, hto baìcca Gospada, hto hodzìc′ šlâhamì âgonymì!

2. Ты будзеш есьці ад працы рук тваіх; дабрашчасны ты, і добра табе!

Ty budzeš es′cì ad pracy ruk tvaìh; dabraščasny ty, ì dobra tabe!

3. Жонка твая, як лаза плодная, у доме тваім; сыны твае, як аліўнае гольле, вакол трапезы тваёй:

Žonka tvaâ, âk laza plodnaâ, u dome tvaìm; syny tvae, âk alìǔnae gol′le, vakol trapezy tvaëj:

4. так мілаславіцца чалавек, які баіцца Госпада!

tak mìlaslavìcca čalavek, âkì baìcca Gospada!

5. Дабраславіць Цябе Гасподзь зь Сіёна, і ўбачыш бясьпеку Ерусаліма ва ўсе дні жыцьця твайго.

Dabraslavìc′ Câbe Gaspodz′ z′ Sìëna, ì ǔbačyš bâs′peku Erusalìma va ǔse dnì žyc′câ tvajgo.

6. Убачыш сыноў у сыноў тваіх. Мір на Ізраіля!

Ubačyš synoǔ u synoǔ tvaìh. Mìr na Ìzraìlâ!

129 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Шмат уціскалі мяне зь юнацтва майго, хай скажа Ізраіль:

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Šmat ucìskalì mâne z′ ûnactva majgo, haj skaža Ìzraìl′:

2. шмат уціскалі мяне зь юнацтва майго, але не адолелі мяне.

šmat ucìskalì mâne z′ ûnactva majgo, ale ne adolelì mâne.

3. На хрыбце маім аралі аратыя, вялі доўгія барозны свае.

Na hrybce maìm aralì aratyâ, vâlì doǔgìâ barozny svae.

4. Але Гасподзь справядлівы; Ён расьсек путы бязбожнікаў.

Ale Gaspodz′ spravâdlìvy; Ën ras′sek puty bâzbožnìkaǔ.

5. Хай пасаромяцца і павернуць назад усе ненавісьнікі Сіёна.

Haj pasaromâcca ì pavernuc′ nazad use nenavìs′nìkì Sìëna.

6. Хай будуць, як трава на дахах, якая раней, чым вырвана будзе, засыхае,

Haj buduc′, âk trava na dahah, âkaâ ranej, čym vyrvana budze, zasyhae,

7. якою жнец не напоўніць рукі сваёй, а хто вяжа снапы - жмені сваёй;

âkoû žnec ne napoǔnìc′ rukì svaëj, a hto vâža snapy - žmenì svaëj;

8. і хто праходзіць міма, ня скажа: дабраславеньне Гасподняе на вас; дабраслаўляем вас імем Гасподнім!

ì hto prahodzìc′ mìma, nâ skaža: dabraslaven′ne Gaspodnâe na vas; dabraslaǔlâem vas ìmem Gaspodnìm!

130 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. З глыбіні клічу Цябе, Госпадзе.

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Z glybìnì klìču Câbe, Gospadze.

2. Госпадзе! пачуй голас мой. Хай будуць вушы Твае ўважлівыя да голасу маленьняў маіх.

Gospadze! pačuj golas moj. Haj buduc′ vušy Tvae ǔvažlìvyâ da golasu malen′nâǔ maìh.

3. Калі Ты, Госпадзе, будзеш заўважаць беззаконьні, - Госпадзе! хто ўстоіць?

Kalì Ty, Gospadze, budzeš zaǔvažac′ bezzakon′nì, - Gospadze! hto ǔstoìc′?

4. Але ў Цябе дараваньне, хай багавеюць прад Табою.

Ale ǔ Câbe daravan′ne, haj bagaveûc′ prad Taboû.

5. Спадзяюся на Госпада, спадзяецца душа мая; на слова Ягонае спадзяюся.

Spadzâûsâ na Gospada, spadzâecca duša maâ; na slova Âgonae spadzâûsâ.

6. Душа мая чакае Госпада, болей, чым варта - раніцы, болей, чым варта - раніцы.

Duša maâ čakae Gospada, bolej, čym varta - ranìcy, bolej, čym varta - ranìcy.

7. Хай спадзяецца Ізраіль на Госпада; бо ў Госпада літасьць і вялікае ў Яго збавеньне,

Haj spadzâecca Ìzraìl′ na Gospada; bo ǔ Gospada lìtas′c′ ì vâlìkae ǔ Âgo zbaven′ne,

8. і Ён збавіць Ізраіля ад усіх беззаконьняў ягоных.

ì Ën zbavìc′ Ìzraìlâ ad usìh bezzakon′nâǔ âgonyh.

131 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня Давідава. Госпадзе! ня пышылася сэрца маё і ня ўзносіліся вочы мае, і я не ўваходзіў у вялікае і недасяжнае мне.

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ Davìdava. Gospadze! nâ pyšylasâ sèrca maë ì nâ ǔznosìlìsâ vočy mae, ì â ne ǔvahodzìǔ u vâlìkae ì nedasâžnae mne.

2. Ці ж ня цугляў я, ці ж не супакойваў душы маёй, як дзіцяці, аднятаму ад грудзей маці? Душа мая была ўва мне, як дзіця, аднятае ад грудзей.

Cì ž nâ cuglâǔ â, cì ž ne supakojvaǔ dušy maëj, âk dzìcâcì, adnâtamu ad grudzej macì? Duša maâ byla ǔva mne, âk dzìcâ, adnâtae ad grudzej.

3. Хай спадзяецца Ізраіль на Госпада ад сёньня і вечна.

Haj spadzâecca Ìzraìl′ na Gospada ad sën′nâ ì večna.

132 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Спамяні, Госпадзе, Давіда, і ўсе ягоныя пакуты:

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Spamânì, Gospadze, Davìda, ì ǔse âgonyâ pakuty:

2. як ён прысягаў Госпаду, даваў зарок Моцнаму Якава;

âk ën prysâgaǔ Gospadu, davaǔ zarok Mocnamu Âkava;

3. "не ўвайду ў палатку дома майго, ня ўзыду на ложак мой;

"ne ǔvajdu ǔ palatku doma majgo, nâ ǔzydu na ložak moj;

4. ня дам сну вачам маім і павекам маім дрымоты,

nâ dam snu vačam maìm ì pavekam maìm drymoty,

5. пакуль не знайду месца Госпаду, жытлішча Моцнаму Якава".

pakul′ ne znajdu mesca Gospadu, žytlìšča Mocnamu Âkava".

6. Вось, мы чулі пра яго ў Эфраце, знайшлі яго на палях Ярыма.

Vos′, my čulì pra âgo ǔ Èfrace, znajšlì âgo na palâh Âryma.

7. Пойдзем да жытлішча Ягонага, паклонімся падножжу ног Ягоных.

Pojdzem da žytlìšča Âgonaga, paklonìmsâ padnožžu nog Âgonyh.

8. Стань, Госпадзе, на месца пакою Твайго, Ты і каўчэг магутнасьці Тваёй.

Stan′, Gospadze, na mesca pakoû Tvajgo, Ty ì kaǔčèg magutnas′cì Tvaëj.

9. Сьвятары Твае апранаюцца ў праўду, і сьвятыя Твае ўзрадуюцца.

S′vâtary Tvae apranaûcca ǔ praǔdu, ì s′vâtyâ Tvae ǔzraduûcca.

10. Дзеля Давіда, раба Твайго, не адвярні аблічча памазанца Твайго.

Dzelâ Davìda, raba Tvajgo, ne advârnì ablìčča pamazanca Tvajgo.

11. Прысягаў Гасподзь Давіду ў ісьціне, і не зрачэцца яе; "ад плоду ўлоньня твайго пасаджу на троне тваім.

Prysâgaǔ Gaspodz′ Davìdu ǔ ìs′cìne, ì ne zračècca âe; "ad plodu ǔlon′nâ tvajgo pasadžu na trone tvaìm.

12. Калі сыны твае будуць шанаваць запавет Мой і Мае сьведчаньні, якім Я іх навучу: дык і іхнія сыны вечна сядзецьмуць на троне тваім".

Kalì syny tvae buduc′ šanavac′ zapavet Moj ì Mae s′vedčan′nì, âkìm Â ìh navuču: dyk ì ìhnìâ syny večna sâdzec′muc′ na trone tvaìm".

13. Бо выбраў Гасподзь Сіён; пажадаў яго жытлом Сабе.

Bo vybraǔ Gaspodz′ Sìën; pažadaǔ âgo žytlom Sabe.

14. "Гэта - спакой Мой навечна; тут пасялюся, бо Я пажадаў яго.

"Gèta - spakoj Moj navečna; tut pasâlûsâ, bo Â pažadaǔ âgo.

15. Ежу ягоную дабраслаўляючы дабраслаўлю, убогіх ягоных накармлю хлебам;

Ežu âgonuû dabraslaǔlâûčy dabraslaǔlû, ubogìh âgonyh nakarmlû hlebam;

16. сьвятароў ягоных апрану ў выратаваньне, і сьвятыя ягоныя радасьцю ўзрадуюцца.

s′vâtaroǔ âgonyh apranu ǔ vyratavan′ne, ì s′vâtyâ âgonyâ radas′cû ǔzraduûcca.

17. Там згадую рог Давіду, пастаўлю сьветач памазанцу Майму.

Tam zgaduû rog Davìdu, pastaǔlû s′vetač pamazancu Majmu.

18. Ворагаў ягоных апрану ў сорам; а на ім будзе зьзяць вянок ягоны".

Voragaǔ âgonyh apranu ǔ soram; a na ìm budze z′zâc′ vânok âgony".

133 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Як добра і як прыемна жыць разам з братамі!

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Âk dobra ì âk pryemna žyc′ razam z bratamì!

2. Гэта - як каштоўны алей на галаве, які сьцякае на бараду, бараду Ааронавую, сьцякае на край ягонае шаты;

Gèta - âk kaštoǔny alej na galave, âkì s′câkae na baradu, baradu Aaronavuû, s′câkae na kraj âgonae šaty;

3. як раса Ярмонская, што ападае на горы Сіёнскія, бо там наказаў Гасподзь дабраславеньне і жыцьцё навечна.

âk rasa Ârmonskaâ, što apadae na gory Sìënskìâ, bo tam nakazaǔ Gaspodz′ dabraslaven′ne ì žyc′cë navečna.

134 Кіраўнік

1. Песьня ўзыходжаньня. Дабраславеце насеньне Госпада, усе рабы Гасподнія, што стаяць у доме Гасподнім у пару начную.

Pes′nâ ǔzyhodžan′nâ. Dabraslavece nasen′ne Gospada, use raby Gaspodnìâ, što staâc′ u dome Gaspodnìm u paru načnuû.

2. Узьнясеце рукі вашыя да сьвяцілішча, і дасбраславеце Госпада.

Uz′nâsece rukì vašyâ da s′vâcìlìšča, ì dasbraslavece Gospada.

3. Дабраславіць цябе зь Сіёна Гасподзь, Які стварыў неба й зямлю.

Dabraslavìc′ câbe z′ Sìëna Gaspodz′, Âkì stvaryǔ neba j zâmlû.

135 Кіраўнік

1. Алілуя. Хвалеце імя Гасподняе, хвалеце, рабы Гасподнія,

Alìluâ. Hvalece ìmâ Gaspodnâe, hvalece, raby Gaspodnìâ,

2. усе, хто стаіць у доме Гасподнім, у дварах Бога нашага.

use, hto staìc′ u dome Gaspodnìm, u dvarah Boga našaga.

3. Хвалеце Госпада, бо Гасподзь добры; сьпявайце імю Ягонаму, бо гэта соладка,

Hvalece Gospada, bo Gaspodz′ dobry; s′pâvajce ìmû Âgonamu, bo gèta soladka,

4. бо Гасподзь абраў сабе Якава, Ізраіля ўласнасьцю Сваёю.

bo Gaspodz′ abraǔ sabe Âkava, Ìzraìlâ ǔlasnas′cû Svaëû.

5. Я ўведаў, што Гасподзь вялікі, і Гасподзь наш вышэйшы за ўсіх багоў.

Â ǔvedaǔ, što Gaspodz′ vâlìkì, ì Gaspodz′ naš vyšèjšy za ǔsìh bagoǔ.

6. Гасподзь творыць усё, што хоча, на нябёсах і на зямлі, на морах і ва ўсіх прадоньнях;

Gaspodz′ tvoryc′ usë, što hoča, na nâbësah ì na zâmlì, na morah ì va ǔsìh pradon′nâh;

7. узводзіць хмары ад краю зямлі, творыць маланкі пры дажджы, выводзіць вецер са сховішчаў Сваіх.

uzvodzìc′ hmary ad kraû zâmlì, tvoryc′ malankì pry daždžy, vyvodzìc′ vecer sa shovìščaǔ Svaìh.

8. Ён пабіў першынцаў Егіпта, ад чалавека да быдла,

Ën pabìǔ peršyncaǔ Egìpta, ad čalaveka da bydla,

9. паслаў азнакі і цуды сярод цябе, Егіпце, на фараона і на ўсіх рабоў ягоных,

paslaǔ aznakì ì cudy sârod câbe, Egìpce, na faraona ì na ǔsìh raboǔ âgonyh,

10. пабіў народы многія, і вынішчыў цароў моцных:

pabìǔ narody mnogìâ, ì vynìščyǔ caroǔ mocnyh:

11. Сігона, цара Амарэйскага, і Ога, цара Васанскага, і ўсе царствы Ханаанскія;

Sìgona, cara Amarèjskaga, ì Oga, cara Vasanskaga, ì ǔse carstvy Hanaanskìâ;

12. і аддаў зямлю іхнюю ў спадчыну, у спадчыну Ізраілю, народу Свайму.

ì addaǔ zâmlû ìhnûû ǔ spadčynu, u spadčynu Ìzraìlû, narodu Svajmu.

13. Госпадзе! імя Тваё навечна; Госпадзе! памяць пра Цябе з роду ў род.

Gospadze! ìmâ Tvaë navečna; Gospadze! pamâc′ pra Câbe z rodu ǔ rod.

14. Бо Гасподзь судзіцьме народ Свой, і з рабоў Сваіх умілажаліцца.

Bo Gaspodz′ sudzìc′me narod Svoj, ì z raboǔ Svaìh umìlažalìcca.

15. Ідалы язычнікаў - срэбра і золата, утворы рук чалавечых.

Ìdaly âzyčnìkaǔ - srèbra ì zolata, utvory ruk čalavečyh.

16. Ёсьць у іх вусны, але не маўляюць, ёсьць у іх вочы, але ня бачаць;

Ës′c′ u ìh vusny, ale ne maǔlâûc′, ës′c′ u ìh vočy, ale nâ bačac′;

17. ёсьць у іх вушы, але ня чуюць, і няма дыханьня ў вуснах у іх.

ës′c′ u ìh vušy, ale nâ čuûc′, ì nâma dyhan′nâ ǔ vusnah u ìh.

18. Спадобняцца ім тыя, што робяць іх, і кожны, хто спадзяецца на іх.

Spadobnâcca ìm tyâ, što robâc′ ìh, ì kožny, hto spadzâecca na ìh.

19. Доме Ізраілеў! дабраславеце Госпада. Доме Ааронаў! дабраславеце Госпада.

Dome Ìzraìleǔ! dabraslavece Gospada. Dome Aaronaǔ! dabraslavece Gospada.

20. Доме Лявія! дабраславеце Госпада. Хто баіцца Госпада, дабраславеце Госпада.

Dome Lâvìâ! dabraslavece Gospada. Hto baìcca Gospada, dabraslavece Gospada.

21. Дабраславёны Гасподзь ад Сіёна, Які жыве ў Ерусаліме! Алілуя!

Dabraslavëny Gaspodz′ ad Sìëna, Âkì žyve ǔ Erusalìme! Alìluâ!

136 Кіраўнік

1. Алілуя. Слаўце Госпада, бо Ён добры, бо вечная ласка Яго.

Alìluâ. Slaǔce Gospada, bo Ën dobry, bo večnaâ laska Âgo.

2. Слаўце Бога багоў, бо вечная ласка Яго.

Slaǔce Boga bagoǔ, bo večnaâ laska Âgo.

3. Слаўце Госпада ўладароў, бо вечная ласка Яго.

Slaǔce Gospada ǔladaroǔ, bo večnaâ laska Âgo.

4. Таго, Які адзін творыць цуды вялікія, бо вечная ласка Яго;

Tago, Âkì adzìn tvoryc′ cudy vâlìkìâ, bo večnaâ laska Âgo;

5. Які мудра стварыў нябёсы, бо вечная ласка Яго;

Âkì mudra stvaryǔ nâbësy, bo večnaâ laska Âgo;

6. уцьвердзіў зямлю на водах, бо вечная ласка Яго;

uc′verdzìǔ zâmlû na vodah, bo večnaâ laska Âgo;

7. стварыў сьвяцілы вялікія, бо вечная ласка Яго;

stvaryǔ s′vâcìly vâlìkìâ, bo večnaâ laska Âgo;

8. сонца - на кіраваньне днём, бо вечная ласка Яго;

sonca - na kìravan′ne dnëm, bo večnaâ laska Âgo;

9. месяц і зоркі - на кіраваньне ноччу, бо вечная ласка Яго;

mesâc ì zorkì - na kìravan′ne nočču, bo večnaâ laska Âgo;

10. пабіў Егіпет у першынцах ягоных, бо вечная ласка Яго;

pabìǔ Egìpet u peršyncah âgonyh, bo večnaâ laska Âgo;

11. вывеў Ізраіля з асяродзьдзя яго, бо вечная ласка Яго;

vyveǔ Ìzraìlâ z asârodz′dzâ âgo, bo večnaâ laska Âgo;

12. рукою моцнаю і мышцаю прасьцёртаю, бо вечная ласка Яго;

rukoû mocnaû ì myšcaû pras′cërtaû, bo večnaâ laska Âgo;

13. разьвёў Чэрмнае мора, бо вечная ласка Яго;

raz′vëǔ Čèrmnae mora, bo večnaâ laska Âgo;

14. і правёў Ізраіля пасярод яго, бо вечная ласка Яго;

ì pravëǔ Ìzraìlâ pasârod âgo, bo večnaâ laska Âgo;

15. і скінуў фараона і войска ягонае ў Чэрмнае мора, бо вечная ласка Яго;

ì skìnuǔ faraona ì vojska âgonae ǔ Čèrmnae mora, bo večnaâ laska Âgo;

16. правёў народ Свой цераз пустыню, бо вечная ласка Яго;

pravëǔ narod Svoj ceraz pustynû, bo večnaâ laska Âgo;

17. пабіў цароў вялікіх, бо вечная ласка Яго;

pabìǔ caroǔ vâlìkìh, bo večnaâ laska Âgo;

18. і забіў цароў моцных, бо вечная ласка Яго;

ì zabìǔ caroǔ mocnyh, bo večnaâ laska Âgo;

19. Сігона, цара Амарэйскага, бо вечная ласка Яго;

Sìgona, cara Amarèjskaga, bo večnaâ laska Âgo;

20. і Ога, цара Васанскага, бо вечная ласка Яго;

ì Oga, cara Vasanskaga, bo večnaâ laska Âgo;

21. і аддаў зямлю іхнюю ў спадчыну, бо вечная ласка Яго;

ì addaǔ zâmlû ìhnûû ǔ spadčynu, bo večnaâ laska Âgo;

22. у спадчыну Ізраілю, рабу Свайму, бо вечная ласка Яго;

u spadčynu Ìzraìlû, rabu Svajmu, bo večnaâ laska Âgo;

23. спамянуў нас у прыніжэньні нашым, бо вечная ласка Яго;

spamânuǔ nas u prynìžèn′nì našym, bo večnaâ laska Âgo;

24. і збавіў нас ад ворагаў нашых, бо вечная ласка Яго;

ì zbavìǔ nas ad voragaǔ našyh, bo večnaâ laska Âgo;

25. ежу дае ўсякаму целу, бо вечная ласка Яго.

ežu dae ǔsâkamu celu, bo večnaâ laska Âgo.

26. Слаўце Бога нябёсаў, бо вечная ласка Яго.

Slaǔce Boga nâbësaǔ, bo večnaâ laska Âgo.

137 Кіраўнік

1. Давідава. Над рэкамі Вавілона, там сядзелі і плакалі мы, калі згадвалі пра Сіён.

Davìdava. Nad rèkamì Vavìlona, tam sâdzelì ì plakalì my, kalì zgadvalì pra Sìën.

2. На вербах пасярод яго павесілі мы свае арфы.

Na verbah pasârod âgo pavesìlì my svae arfy.

3. А тыя, што нас паланілі, песьняў ад нас патрабавалі, а нашыя прыгнятальнікі - весялосьці: "пасьпявайце нам зь песьняў Сіёна".

A tyâ, što nas palanìlì, pes′nâǔ ad nas patrabavalì, a našyâ prygnâtal′nìkì - vesâlos′cì: "pas′pâvajce nam z′ pes′nâǔ Sìëna".

4. Як нам сьпяваць Гасподнюю песьню на чужынскай зямлі?

Âk nam s′pâvac′ Gaspodnûû pes′nû na čužynskaj zâmlì?

5. Калі забуду цябе, Ерусаліме, хай забудзе мяне правіца мая;

Kalì zabudu câbe, Erusalìme, haj zabudze mâne pravìca maâ;

6. хай прыліпне язык мой да паднябеньня, калі помніць цябе я ня буду, калі не пастаўлю Ерусаліма на чале весялосьці маёй.

haj prylìpne âzyk moj da padnâben′nâ, kalì pomnìc′ câbe â nâ budu, kalì ne pastaǔlû Erusalìma na čale vesâlos′cì maëj.

7. Прыгадай, Госпадзе, сынам Эдомавым дзень Ерусаліма, калі казалі яны: "руйнуйце, руйнуйце да падмурка яго".

Prygadaj, Gospadze, synam Èdomavym dzen′ Erusalìma, kalì kazalì âny: "rujnujce, rujnujce da padmurka âgo".

8. Дачка Вавілона, спусташальніца! дабрашчасны, хто ўдзеліць табе за тое, што зрабіла ты нам!

Dačka Vavìlona, spustašal′nìca! dabraščasny, hto ǔdzelìc′ tabe za toe, što zrabìla ty nam!

9. Дабрашчасны, хто возьме й заб'е немаўлятак тваіх аб камень!

Dabraščasny, hto voz′me j zab'e nemaǔlâtak tvaìh ab kamen′!

138 Кіраўнік

1. Давідава. Слаўлю Цябе ўсім сэрцам маім, перад багамі сьпяваю Табе, што пачуў Ты ўсе словы вуснаў маіх;

Davìdava. Slaǔlû Câbe ǔsìm sèrcam maìm, perad bagamì s′pâvaû Tabe, što pačuǔ Ty ǔse slovy vusnaǔ maìh;

2. кланяюся перад сьвятым храмам Тваім, і слаўлю імя Тваё за ласку Тваю і за праўду Тваю; бо Ты праславіў слова Тваё вышэй за ўсякае найменьне Тваё.

klanâûsâ perad s′vâtym hramam Tvaìm, ì slaǔlû ìmâ Tvaë za lasku Tvaû ì za praǔdu Tvaû; bo Ty praslavìǔ slova Tvaë vyšèj za ǔsâkae najmen′ne Tvaë.

3. У дзень, калі я паклікаў, Ты пачуў мяне; усяліў у душу маю бадзёрасьць.

U dzen′, kalì â paklìkaǔ, Ty pačuǔ mâne; usâlìǔ u dušu maû badzëras′c′.

4. Праславяць Цябе, Госпадзе, усе цары зямныя, калі пачуюць словы вуснаў Тваіх

Praslavâc′ Câbe, Gospadze, use cary zâmnyâ, kalì pačuûc′ slovy vusnaǔ Tvaìh

5. і апяюць шляхі Гасподнія, бо вялікая слава Гасподняя.

ì apâûc′ šlâhì Gaspodnìâ, bo vâlìkaâ slava Gaspodnââ.

6. Высокі Гасподзь: і пакорнага бачыць, і гардзея здалёк пазнае.

Vysokì Gaspodz′: ì pakornaga bačyc′, ì gardzeâ zdalëk paznae.

7. Калі я пайду сярод нягодаў, Ты ажывіш мяне, на ятру ворагаў маіх пашлеш руку Тваю і ўратуе мяне правіца Твая.

Kalì â pajdu sârod nâgodaǔ, Ty ažyvìš mâne, na âtru voragaǔ maìh pašleš ruku Tvaû ì ǔratue mâne pravìca Tvaâ.

8. Гасподзь зробіць за мяне! Ласка Твая, Госпадзе, вечная; дзеяў рук Тваіх не пакідай.

Gaspodz′ zrobìc′ za mâne! Laska Tvaâ, Gospadze, večnaâ; dzeâǔ ruk Tvaìh ne pakìdaj.

139 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава. Госпадзе! Ты выпрабаваў мяне і ведаеш.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava. Gospadze! Ty vyprabavaǔ mâne ì vedaeš.

2. Ты ведаеш, калі я сядаю і калі ўстаю; Ты разумееш думкі мае здалёк.

Ty vedaeš, kalì â sâdaû ì kalì ǔstaû; Ty razumeeš dumkì mae zdalëk.

3. Ці іду я, ці адпачываю, - Ты акружаеш мяне і ўсе дарогі мае Табе вядомыя.

Cì ìdu â, cì adpačyvaû, - Ty akružaeš mâne ì ǔse darogì mae Tabe vâdomyâ.

4. Яшчэ слова няма на мове маёй, - Ты, Госпадзе, ужо ведаеш яго дасканала.

Âščè slova nâma na move maëj, - Ty, Gospadze, užo vedaeš âgo daskanala.

5. Ззаду і сьпераду атачыў Ты мяне і кладзеш на мяне руку Тваю.

Zzadu ì s′peradu atačyǔ Ty mâne ì kladzeš na mâne ruku Tvaû.

6. Дзіўнае мне Тваё веданьне - высока, дасягнуць яго не магу!

Dzìǔnae mne Tvaë vedan′ne - vysoka, dasâgnuc′ âgo ne magu!

7. Куды пайду ад Духа Твайго, ад аблічча Твайго куды ўцяку?

Kudy pajdu ad Duha Tvajgo, ad ablìčča Tvajgo kudy ǔcâku?

8. Ці на неба ўзыду - Ты там; ці сыду ў апраметную - і там Ты.

Cì na neba ǔzydu - Ty tam; cì sydu ǔ aprametnuû - ì tam Ty.

9. Ці вазьму крылы золку і перасялюся на край мора, -

Cì vaz′mu kryly zolku ì perasâlûsâ na kraj mora, -

10. і там рука Твая мяне павядзе, і ўтрымае мяне правіца Твая.

ì tam ruka Tvaâ mâne pavâdze, ì ǔtrymae mâne pravìca Tvaâ.

11. Ці скажу: можа, цемра ўкрые мяне, і сьвятло навокал мяне зробіцца ноччу;

Cì skažu: moža, cemra ǔkrye mâne, ì s′vâtlo navokal mâne zrobìcca nočču;

12. але і цемра Цябе ад мяне не зацемрыць, і ноч сьветлая, быццам дзень; як цемра, так і сьвятло.

ale ì cemra Câbe ad mâne ne zacemryc′, ì noč s′vetlaâ, byccam dzen′; âk cemra, tak ì s′vâtlo.

13. Бо Ты ўладзіў вантробы мае і выткаў мяне ў чэраве маці маёй.

Bo Ty ǔladzìǔ vantroby mae ì vytkaǔ mâne ǔ čèrave macì maëj.

14. Слаўлю Цябе, бо я дзівосна зладжаны. Дзівосныя дзеі Твае, і душа мая ўсьведамляе гэта,

Slaǔlû Câbe, bo â dzìvosna zladžany. Dzìvosnyâ dzeì Tvae, ì duša maâ ǔs′vedamlâe gèta,

15. Не схаваны былі ад Цябе косткі мае, калі мяне ў таямніцы стваралі, складалі мяне ў глыбіні нутрыны.

Ne shavany bylì ad Câbe kostkì mae, kalì mâne ǔ taâmnìcy stvaralì, skladalì mâne ǔ glybìnì nutryny.

16. Зародак мой бачылі вочы Твае; у Тваёй кнізе запісаны ўсе дні, мне назначаныя, калі ніводнага зь іх яшчэ ня было.

Zarodak moj bačylì vočy Tvae; u Tvaëj knìze zapìsany ǔse dnì, mne naznačanyâ, kalì nìvodnaga z′ ìh âščè nâ bylo.

17. Якія ўзьнёслыя для мяне намеры Твае, Божа, і як многа іх лікам!

Âkìâ ǔz′nëslyâ dlâ mâne namery Tvae, Boža, ì âk mnoga ìh lìkam!

18. Ці ж палічу іх, калі іх больш, чым пяску, калі прачынаюся, я ўсё Яшчэ з Табою.

Cì ž palìču ìh, kalì ìh bol′š, čym pâsku, kalì pračynaûsâ, â ǔsë Âščè z Taboû.

19. О, калі б Ты, Божа, пабіў бязбожнага! Адыдзеце ад мяне, крыважэрныя!

O, kalì b Ty, Boža, pabìǔ bâzbožnaga! Adydzece ad mâne, kryvažèrnyâ!

20. Яны гавораць супроць Цябе бязбожна; марнае намышляюць ворагі Твае.

Âny gavorac′ suproc′ Câbe bâzbožna; marnae namyšlâûc′ voragì Tvae.

21. Ці ж мне ненавідзець Тваіх ненавісьнікаў, Госпадзе, і не пагрэбаваць тымі, што паўстаюць на Цябе?

Cì ž mne nenavìdzec′ Tvaìh nenavìs′nìkaǔ, Gospadze, ì ne pagrèbavac′ tymì, što paǔstaûc′ na Câbe?

22. Поўнаю нянавісьцю ненавіджу іх; ворагі яны мне.

Poǔnaû nânavìs′cû nenavìdžu ìh; voragì âny mne.

23. Выпрабуй мяне, Божа, і ўведай сэрца маё; выпрабуй мяне, і ўведай намеры мае.

Vyprabuj mâne, Boža, ì ǔvedaj sèrca maë; vyprabuj mâne, ì ǔvedaj namery mae.

24. і глядзі, ці дарога мая бясьпечная, і накіруй мяне на шлях вечны.

ì glâdzì, cì daroga maâ bâs′pečnaâ, ì nakìruj mâne na šlâh večny.

140 Кіраўнік

1. Кіроўцу хору. Псальма Давідава.

Kìroǔcu horu. Psal′ma Davìdava.

2. Збаві мяне, Госпадзе, ад чалавека ліхога; ахавай мяне ад прыгнятальніка:

Zbavì mâne, Gospadze, ad čalaveka lìhoga; ahavaj mâne ad prygnâtal′nìka:

3. яны ліхое думаюць у сэрцы, кожны дзень на бойку ладзяцца,

âny lìhoe dumaûc′ u sèrcy, kožny dzen′ na bojku ladzâcca,

4. яны востраць свой язык, як зьмей, яд асьпіда пад вуснамі іхнімі.

âny vostrac′ svoj âzyk, âk z′mej, âd as′pìda pad vusnamì ìhnìmì.

5. Упільнуй мяне, Госпадзе, ад рук бязбожнага, ахавай мяне ад прыгнятальнікаў, якія намысьлілі пахіснуць ногі мае.

Upìl′nuj mâne, Gospadze, ad ruk bâzbožnaga, ahavaj mâne ad prygnâtal′nìkaǔ, âkìâ namys′lìlì pahìsnuc′ nogì mae.

6. Гардзеі паставілі на мяне пасткі і петлі, раскінулі сетку на дарозе, цянёты раскінулі на мяне.

Gardzeì pastavìlì na mâne pastkì ì petlì, raskìnulì setku na daroze, cânëty raskìnulì na mâne.

7. Я сказаў Госпаду: Ты: Бог мой; пачуй, Госпадзе, голас маленьняў маіх!

Â skazaǔ Gospadu: Ty: Bog moj; pačuj, Gospadze, golas malen′nâǔ maìh!

8. Госпадзе, Госпадзе, сіла ратунку майго! Ты пакрыў галаву маю ў дзень бою.

Gospadze, Gospadze, sìla ratunku majgo! Ty pakryǔ galavu maû ǔ dzen′ boû.

9. Ня дай, Госпадзе, жаданага бязбожніку; ня дай посьпеху ліхому намыслу яго; яны заганарацца.

Nâ daj, Gospadze, žadanaga bâzbožnìku; nâ daj pos′pehu lìhomu namyslu âgo; âny zaganaracca.

10. Хай пакрые галовы тых, што мяне абступілі, ліха ад іхніх жа вуснаў.

Haj pakrye galovy tyh, što mâne abstupìlì, lìha ad ìhnìh ža vusnaǔ.

11. Хай ападзе на іх распалены жар; хай будуць укінуты ў вагонь, у прорвы, каб і ня ўсталі.

Haj apadze na ìh raspaleny žar; haj buduc′ ukìnuty ǔ vagon′, u prorvy, kab ì nâ ǔstalì.

12. Чалавек злаязыкі хай ня ўмацуецца на зямлі; а ліха няхай прыгнятальніка ў пропадзь зьвядзе.

Čalavek zlaâzykì haj nâ ǔmacuecca na zâmlì; a lìha nâhaj prygnâtal′nìka ǔ propadz′ z′vâdze.

13. Ведаю, што Гасподзь ўчыніць суд над прыгнятальнікамі і справядлівасьць бедным.

Vedaû, što Gaspodz′ ǔčynìc′ sud nad prygnâtal′nìkamì ì spravâdlìvas′c′ bednym.

14. Так! праведныя ўславяць імя Тваё: беззаганныя будуць жыць прад абліччам Тваім.

Tak! pravednyâ ǔslavâc′ ìmâ Tvaë: bezzagannyâ buduc′ žyc′ prad ablìččam Tvaìm.

141 Кіраўнік

1. Госпадзе! да Цябе заклікаю; пасьпяшайся да мяне, уваж голасу маленьня майго, калі клічу Цябе.

Gospadze! da Câbe zaklìkaû; pas′pâšajsâ da mâne, uvaž golasu malen′nâ majgo, kalì klìču Câbe.

2. Хай пойдзе малітва мая, як фіміям, да аблічча Твайго, уздыманьне рук маіх - як ахвяра вячэрняя.

Haj pojdze malìtva maâ, âk fìmìâm, da ablìčča Tvajgo, uzdyman′ne ruk maìh - âk ahvâra vâčèrnââ.

3. Пакладзі, Госпадзе, ахову на вусны мае, і аслані дзьверы вуснаў маіх;

Pakladzì, Gospadze, ahovu na vusny mae, ì aslanì dz′very vusnaǔ maìh;

4. ня дай нахіліцца сэрцу майму да словаў падступных, і на перапросіны дзеяў грахоўных і людзей, што беззаконьне ўчыняюць, і хай не скаштую я іхніх прысмакаў.

nâ daj nahìlìcca sèrcu majmu da slovaǔ padstupnyh, ì na peraprosìny dzeâǔ grahoǔnyh ì lûdzej, što bezzakon′ne ǔčynâûc′, ì haj ne skaštuû â ìhnìh prysmakaǔ.

5. Хай карае мяне праведнік: гэта - міласьць; хай выкрывае мяне: гэта - найлепшы алей, які не пашкодзіць галаве маёй; а малітвы мае - супраць зладзействаў іхніх.

Haj karae mâne pravednìk: gèta - mìlas′c′; haj vykryvae mâne: gèta - najlepšy alej, âkì ne paškodzìc′ galave maëj; a malìtvy mae - suprac′ zladzejstvaǔ ìhnìh.

6. іхнія правадыры рассыпаліся па скалах, і чуюць, што словы мае лагодныя.

ìhnìâ pravadyry rassypalìsâ pa skalah, ì čuûc′, što slovy mae lagodnyâ.

7. Быццам зямлю расьсякаюць і трушчаць нас; сыплюцца косткі нашыя ў шчэлепы апраметнай.

Byccam zâmlû ras′sâkaûc′ ì truščac′ nas; syplûcca kostkì našyâ ǔ ščèlepy aprametnaj.

8. Але да Цябе, Госпадзе, Госпадзе, вочы мае; на Цябе спадзяюся, не адкінь душы маёй!

Ale da Câbe, Gospadze, Gospadze, vočy mae; na Câbe spadzâûsâ, ne adkìn′ dušy maëj!

9. Ахавай мяне ад пастак, пастаўленых на мяне, ад цянётаў беззаконцаў.

Ahavaj mâne ad pastak, pastaǔlenyh na mâne, ad cânëtaǔ bezzakoncaǔ.

10. Хай трапяць бязбожнікі ў сеткі свае, а я перайду.

Haj trapâc′ bâzbožnìkì ǔ setkì svae, a â perajdu.

142 Кіраўнік

1. Вучэньне Давідава. Малітва ягоная, калі ён быў у пячоры. Голасам маім да Госпада заклікаў я, голасам маім Госпаду памаліўся;

Vučèn′ne Davìdava. Malìtva âgonaâ, kalì ën byǔ u pâčory. Golasam maìm da Gospada zaklìkaǔ â, golasam maìm Gospadu pamalìǔsâ;

2. выліў перад ім малітву маю; адкрыў Яму скруху маю.

vylìǔ perad ìm malìtvu maû; adkryǔ Âmu skruhu maû.

3. Калі зьнемагаў ува мне дух мой, Ты ведаў сьцежку маю. На дарозе, па якой я хадзіў, яны тайна паставілі сеткі на мяне.

Kalì z′nemagaǔ uva mne duh moj, Ty vedaǔ s′cežku maû. Na daroze, pa âkoj â hadzìǔ, âny tajna pastavìlì setkì na mâne.

4. Гляджу праваруч і бачу, што ніхто не прызнае мяне: ня стала мне сховаў, ніхто за душу маю ня мае турботы.

Glâdžu pravaruč ì baču, što nìhto ne pryznae mâne: nâ stala mne shovaǔ, nìhto za dušu maû nâ mae turboty.

5. Я паклікаў Цябе, Госпадзе, я сказаў: Ты прыстанішча маё і частка мая на зямлі жывых.

Â paklìkaǔ Câbe, Gospadze, â skazaǔ: Ty prystanìšča maë ì častka maâ na zâmlì žyvyh.

6. Уваж енку майму, бо я вельмі зьнямогся. Аслані мяне ад ганіцеляў маіх, бо яны дужэйшыя за мяне.

Uvaž enku majmu, bo â vel′mì z′nâmogsâ. Aslanì mâne ad ganìcelâǔ maìh, bo âny dužèjšyâ za mâne.

7. Выведзі зь цямніцы душу маю, каб я славіў імя Тваё. Вакол мяне зьбяруцца праведныя, калі Ты пакажаш мне дабрадзейнасьць.

Vyvedzì z′ câmnìcy dušu maû, kab â slavìǔ ìmâ Tvaë. Vakol mâne z′bârucca pravednyâ, kalì Ty pakažaš mne dabradzejnas′c′.

143 Кіраўнік

1. Псальма Давіда, калі яго перасьледаваў сын ягоны Авэсалом. Госпадзе, пачуй малітву маю, уваж маленьню майму па праўдзе Тваёй; пачуй мяне па праўдзе Тваёй

Psal′ma Davìda, kalì âgo peras′ledavaǔ syn âgony Avèsalom. Gospadze, pačuj malìtvu maû, uvaž malen′nû majmu pa praǔdze Tvaëj; pačuj mâne pa praǔdze Tvaëj

2. і не ўваходзь у суд з рабом Тваім, бо не апраўдаецца прад Табою ніводзін жывы.

ì ne ǔvahodz′ u sud z rabom Tvaìm, bo ne apraǔdaecca prad Taboû nìvodzìn žyvy.

3. Вораг перасьледуе душу маю, затаптаў у зямлю жыцьцё маё, прымусіў мяне жыць у цемры, як даўно памерлых,

Vorag peras′ledue dušu maû, zataptaǔ u zâmlû žyc′cë maë, prymusìǔ mâne žyc′ u cemry, âk daǔno pamerlyh,

4. і засмуціўся ўва мне дух мой, зьнямела ўва мне сэрца маё.

ì zasmucìǔsâ ǔva mne duh moj, z′nâmela ǔva mne sèrca maë.

5. Прыгадваю дні мінулыя, думаю пра ўсе дзеі Твае, разважаю пра дзеі рук Тваіх,

Prygadvaû dnì mìnulyâ, dumaû pra ǔse dzeì Tvae, razvažaû pra dzeì ruk Tvaìh,

6. працягваю да Цябе рукі мае; душа мая - да Цябе, як перасохлая зямля.

pracâgvaû da Câbe rukì mae; duša maâ - da Câbe, âk perasohlaâ zâmlâ.

7. Хутчэй пачуй мяне, Госпадзе: дух мой зьнемагае; не хавай аблічча Твайго ад мяне, каб я не спадобіўся тым, што ў магілу ідуць.

Hutčèj pačuj mâne, Gospadze: duh moj z′nemagae; ne havaj ablìčča Tvajgo ad mâne, kab â ne spadobìǔsâ tym, što ǔ magìlu ìduc′.

8. Дай мне рана пачуць ласку Тваю, бо я на Цябе спадзяюся. Пакажы мне, Госпадзе, дарогу, па якой мне ісьці, бо да Цябе я ўзношу душу маю.

Daj mne rana pačuc′ lasku Tvaû, bo â na Câbe spadzâûsâ. Pakažy mne, Gospadze, darogu, pa âkoj mne ìs′cì, bo da Câbe â ǔznošu dušu maû.

9. Вызвалі мяне, Госпадзе, ад ворагаў маіх; да Цябе прыбягаю.

Vyzvalì mâne, Gospadze, ad voragaǔ maìh; da Câbe prybâgaû.

10. Навучы мяне выконваць волю Тваю, бо Ты - Бог мой; Дух Твой добры вядзе мяне ў зямлю праўды.

Navučy mâne vykonvac′ volû Tvaû, bo Ty - Bog moj; Duh Tvoj dobry vâdze mâne ǔ zâmlû praǔdy.

11. Дзеля імя Твайго, Госпадзе, ажыві мяне; дзеля праўды Тваёй выведзі зь нягоды душу маю

Dzelâ ìmâ Tvajgo, Gospadze, ažyvì mâne; dzelâ praǔdy Tvaëj vyvedzì z′ nâgody dušu maû

12. і зь літасьці Тваёй зьлічы ворагаў маіх, і загубі ўсіх, што ўціскаюць душу маю, бо я - Твой раб.

ì z′ lìtas′cì Tvaëj z′lìčy voragaǔ maìh, ì zagubì ǔsìh, što ǔcìskaûc′ dušu maû, bo â - Tvoj rab.

144 Кіраўнік

1. Давідава супроць Галіяфа. Дабраславёны Гасподзь, цьвярдыня мая, які навучае рукі мае да бою і пальцы мае - да вайны,

Davìdava suproc′ Galìâfa. Dabraslavëny Gaspodz′, c′vârdynâ maâ, âkì navučae rukì mae da boû ì pal′cy mae - da vajny,

2. літасьць мая і аслона мая, сховішча маё і Збаўца мой, шчыт мой, - і я на Яго спадзяюся; Ён мой народ мне паддае.

lìtas′c′ maâ ì aslona maâ, shovìšča maë ì Zbaǔca moj, ščyt moj, - ì â na Âgo spadzâûsâ; Ën moj narod mne paddae.

3. Госпадзе! што ёсьць чалавек, што пра яго Ты ведаеш, і сын чалавечы, як на яго зважаеш?

Gospadze! što ës′c′ čalavek, što pra âgo Ty vedaeš, ì syn čalavečy, âk na âgo zvažaeš?

4. Чалавек падобны да дыханьня; дні ягоныя - як цень мінушчы.

Čalavek padobny da dyhan′nâ; dnì âgonyâ - âk cen′ mìnuščy.

5. Госпадзе! Нахілі нябёсы Твае, і сыдзі; дакраніся да гор, і задымяцца;

Gospadze! Nahìlì nâbësy Tvae, ì sydzì; dakranìsâ da gor, ì zadymâcca;

6. блісьні маланкаю, і расьсей іх; пусьці стрэлы Твае, і разладзь іх.

blìs′nì malankaû, ì ras′sej ìh; pus′cì strèly Tvae, ì razladz′ ìh.

7. Працягні з вышыні руку Тваю, збаві мяне і ўратуй ад водаў вялікіх, ад рукі сыноў чужынскіх,

Pracâgnì z vyšynì ruku Tvaû, zbavì mâne ì ǔratuj ad vodaǔ vâlìkìh, ad rukì synoǔ čužynskìh,

8. чые вусны маўляюць марнае, і чыя правіца - правіца маны.

čye vusny maǔlâûc′ marnae, ì čyâ pravìca - pravìca many.

9. Божа! новую песьню Табе засьпяваю, на дзесяціструннай псалтыры Табе засьпяваю,

Boža! novuû pes′nû Tabe zas′pâvaû, na dzesâcìstrunnaj psaltyry Tabe zas′pâvaû,

10. даравальніку перамогі царам і збаўцу Давіда, раба Твайго, ад лютага меча.

daraval′nìku peramogì caram ì zbaǔcu Davìda, raba Tvajgo, ad lûtaga meča.

11. Збаві мяне і ўратуй мяне ад рукі сыноў чужынскіх, чые вусны маўляюць марнае, і чыя правіца - правіца маны.

Zbavì mâne ì ǔratuj mâne ad rukì synoǔ čužynskìh, čye vusny maǔlâûc′ marnae, ì čyâ pravìca - pravìca many.

12. Хай будуць сыны нашыя, як расьліны збуялыя ў іх маладосьці; дочкі нашыя - як слупы на акрасу разьбёныя ў харомах.

Haj buduc′ syny našyâ, âk ras′lìny zbuâlyâ ǔ ìh malados′cì; dočkì našyâ - âk slupy na akrasu raz′bënyâ ǔ haromah.

13. Хай будуць засекі нашыя поўныя, поўныя ўсякім збожжам, хай плодзяцца авечкі нашыя тысячамі і цьмамі на палетках нашых;

Haj buduc′ zasekì našyâ poǔnyâ, poǔnyâ ǔsâkìm zbožžam, haj plodzâcca avečkì našyâ tysâčamì ì c′mamì na paletkah našyh;

14. хай будуць валы нашыя сытыя; хай ня будзе ні крадзяжу, ні пропадзі, ні енку на вуліцах нашых.

haj buduc′ valy našyâ sytyâ; haj nâ budze nì kradzâžu, nì propadzì, nì enku na vulìcah našyh.

15. Дабрашчасны народ, які гэта мае. Дабрашчасны народ, у якога Гасподзь ёсьць Бог.

Dabraščasny narod, âkì gèta mae. Dabraščasny narod, u âkoga Gaspodz′ ës′c′ Bog.

145 Кіраўнік

1. Хвала Давідава. Хваліць буду Цябе, Божа мой, Цару мой, і дабраслаўляць імя Тваё векі вечныя.

Hvala Davìdava. Hvalìc′ budu Câbe, Boža moj, Caru moj, ì dabraslaǔlâc′ ìmâ Tvaë vekì večnyâ.

2. Кожны дзень дабраслаўляць буду Цябе і хваліць імя Тваё векі вечныя.

Kožny dzen′ dabraslaǔlâc′ budu Câbe ì hvalìc′ ìmâ Tvaë vekì večnyâ.

3. Вялікі Гасподзь і праслаўлены вельмі, і веліч Ягоная недасьледная.

Vâlìkì Gaspodz′ ì praslaǔleny vel′mì, ì velìč Âgonaâ nedas′lednaâ.

4. Род у род будзе хваліць дзеі Твае і абвяшчаць магутнасьць Тваю.

Rod u rod budze hvalìc′ dzeì Tvae ì abvâščac′ magutnas′c′ Tvaû.

5. Буду казаць пра моц страшных дзеяў Тваіх, і я буду абвяшчаць веліч Тваю.

Budu kazac′ pra moc strašnyh dzeâǔ Tvaìh, ì â budu abvâščac′ velìč Tvaû.

6. Будуць абвяшчаць памяць вялікай даброці Тваёй і распавядацьмуць праўду Тваю.

Buduc′ abvâščac′ pamâc′ vâlìkaj dabrocì Tvaëj ì raspavâdac′muc′ praǔdu Tvaû.

7. Шчодры і міласэрны Гасподзь, вельмі цярплівы і вельмі мілажальны.

Ščodry ì mìlasèrny Gaspodz′, vel′mì cârplìvy ì vel′mì mìlažal′ny.

8. Добры Гасподзь да ўсіх, і шчадроты Ягоныя на ўсіх дзеях Ягоных.

Dobry Gaspodz′ da ǔsìh, ì ščadroty Âgonyâ na ǔsìh dzeâh Âgonyh.

9. Хай славяць Цябе, Госпадзе, усе дзеі Твае, і хай дабраслаўляюць Цябе сьвятыя Твае;

Haj slavâc′ Câbe, Gospadze, use dzeì Tvae, ì haj dabraslaǔlâûc′ Câbe s′vâtyâ Tvae;

10. хай прапаведуюць славу царства Твайго і распавядаюць пра магутнасьць Тваю,

haj prapaveduûc′ slavu carstva Tvajgo ì raspavâdaûc′ pra magutnas′c′ Tvaû,

11. каб перадаць сынам чалавечым пра моц Тваю і пра слаўную веліч царства Твайго.

kab peradac′ synam čalavečym pra moc Tvaû ì pra slaǔnuû velìč carstva Tvajgo.

12. Царства Тваё - царства ўсіх вякоў, і валадарства Тваё - ва ўсе роды.

Carstva Tvaë - carstva ǔsìh vâkoǔ, ì valadarstva Tvaë - va ǔse rody.

13. Гасподзь падтрымлівае ўсіх, хто падае, і падымае ўсіх, хто ўпаў.

Gaspodz′ padtrymlìvae ǔsìh, hto padae, ì padymae ǔsìh, hto ǔpaǔ.

14. Вочы ўсіх спадзяюцца на Цябе, і Ты даеш ім ежу сваім часам;

Vočy ǔsìh spadzâûcca na Câbe, ì Ty daeš ìm ežu svaìm časam;

15. адкрываеш руку Тваю і корміш усіх жывых па добрай волі.

adkryvaeš ruku Tvaû ì kormìš usìh žyvyh pa dobraj volì.

16. Праведны Гасподзь на ўсіх дарогах Сваіх і добры ва ўсіх дзеях Сваіх.

Pravedny Gaspodz′ na ǔsìh darogah Svaìh ì dobry va ǔsìh dzeâh Svaìh.

17. Блізкі Гасподзь да ўсіх, хто кліча Яго, да ўсіх, хто кліча Яго ў праўдзе.

Blìzkì Gaspodz′ da ǔsìh, hto klìča Âgo, da ǔsìh, hto klìča Âgo ǔ praǔdze.

18. Жаданьне тых, што баяцца Яго, Ён выконвае, скаргі іхнія чуе, і ратуе іх.

Žadan′ne tyh, što baâcca Âgo, Ën vykonvae, skargì ìhnìâ čue, ì ratue ìh.

19. Асланяе Гасподзь усіх, хто любіць Яго, а ўсіх бязбожных зьнішчае.

Aslanâe Gaspodz′ usìh, hto lûbìc′ Âgo, a ǔsìh bâzbožnyh z′nìščae.

20. Вусны мае вымавяць хвалу Гасподнюю, і хай дабраслаўляе ўсякае цела сьвятое імя Ягонае вечна.

Vusny mae vymavâc′ hvalu Gaspodnûû, ì haj dabraslaǔlâe ǔsâkae cela s′vâtoe ìmâ Âgonae večna.

146 Кіраўнік

1. Агея і Захарыі. Алілуя. Хвалі душа мая Госпада.

Ageâ ì Zaharyì. Alìluâ. Hvalì duša maâ Gospada.

2. Буду славіць Госпада, пакуль жыву; пецьму Богу майму, пакуль існую.

Budu slavìc′ Gospada, pakul′ žyvu; pec′mu Bogu majmu, pakul′ ìsnuû.

3. Не кладзеце надзеяў на князёў, на сына людзкога, у якім ратунку няма.

Ne kladzece nadzeâǔ na knâzëǔ, na syna lûdzkoga, u âkìm ratunku nâma.

4. Выходзіць дух ягоны, і ён вяртаецца ў зямлю сваю; у той дзень зьнікаюць усе намеры ягоныя.

Vyhodzìc′ duh âgony, ì ën vârtaecca ǔ zâmlû svaû; u toj dzen′ z′nìkaûc′ use namery âgonyâ.

5. Шчасны, каму памочнік Бог Якаваў, у каго надзея на Госпада Бога ягонага,

Ščasny, kamu pamočnìk Bog Âkavaǔ, u kago nadzeâ na Gospada Boga âgonaga,

6. Які стварыў неба і зямлю, мора і ўсё, што ў іх, Які вечна захоўвае вернасьць,

Âkì stvaryǔ neba ì zâmlû, mora ì ǔsë, što ǔ ìh, Âkì večna zahoǔvae vernas′c′,

7. творыць суд пакрыўджаным, дае хлеб галодным. Гасподзь вызваляе вязьняў;

tvoryc′ sud pakryǔdžanym, dae hleb galodnym. Gaspodz′ vyzvalâe vâz′nâǔ;

8. Гасподзь размыкае вочы сьляпым, Гасподзь сагнутых выпроствае; Гасподзь любіць праведных.

Gaspodz′ razmykae vočy s′lâpym, Gaspodz′ sagnutyh vyprostvae; Gaspodz′ lûbìc′ pravednyh.

9. Гасподзь ахоўвае прыхадняў, падтрымлівае сірату і ўдаву; а шлях бязбожных - скрыўляе.

Gaspodz′ ahoǔvae pryhadnâǔ, padtrymlìvae sìratu ì ǔdavu; a šlâh bâzbožnyh - skryǔlâe.

10. Гасподзь будзе валадарыць вечна, Бог твой, Сіёне, з роду ў род. Алілуя.

Gaspodz′ budze valadaryc′ večna, Bog tvoj, Sìëne, z rodu ǔ rod. Alìluâ.

147 Кіраўнік

1. Алілуя. Хвалеце Госпада, бо гэта добра - сьпяваць Богу нашаму, бо гэта соладка - Яму належыць хвала.

Alìluâ. Hvalece Gospada, bo gèta dobra - s′pâvac′ Bogu našamu, bo gèta soladka - Âmu naležyc′ hvala.

2. Гасподзь будуе Ерусалім, зьбірае выгнанцаў Ізраіля.

Gaspodz′ budue Erusalìm, z′bìrae vygnancaǔ Ìzraìlâ.

3. Ён ацаляе зьнявечаных сэрцам, і лекуе скрухі іхнія.

Ën acalâe z′nâvečanyh sèrcam, ì lekue skruhì ìhnìâ.

4. Вылічвае колькасьць зорак; усіх іх называе імёнамі іхнімі.

Vylìčvae kol′kas′c′ zorak; usìh ìh nazyvae ìmënamì ìhnìmì.

5. Вялікі Гасподзь наш і вялікая моц Ягоная, і розум Ягоны нявымерны.

Vâlìkì Gaspodz′ naš ì vâlìkaâ moc Âgonaâ, ì rozum Âgony nâvymerny.

6. Пакорлівых узвышае Гасподзь, а бязбожных прыгінае да зямлі.

Pakorlìvyh uzvyšae Gaspodz′, a bâzbožnyh prygìnae da zâmlì.

7. Сьпявайце па чарзе славаслоўе Госпаду; грайце Богу нашаму на арфе.

S′pâvajce pa čarze slavasloǔe Gospadu; grajce Bogu našamu na arfe.

8. Ён засьцілае неба хмарамі, рыхтуе зямлі дождж, росьціць на горах траву;

Ën zas′cìlae neba hmaramì, ryhtue zâmlì doždž, ros′cìc′ na gorah travu;

9. дае быдлу пашу ягоную і крумкача птушанятам, што клічуць Яго.

dae bydlu pašu âgonuû ì krumkača ptušanâtam, što klìčuc′ Âgo.

10. Не на сілу каня глядзіць ён, ня хуткасьці ног чалавечых дабраволіць;

Ne na sìlu kanâ glâdzìc′ ën, nâ hutkas′cì nog čalavečyh dabravolìc′;

11. дабраволіць Гасподзь тым, хто баіцца Яго, хто спадзяецца на ласку Ягоную.

dabravolìc′ Gaspodz′ tym, hto baìcca Âgo, hto spadzâecca na lasku Âgonuû.

148 Кіраўнік

1. Хвалі, Ерусаліме, Госпада; хвалі, Сіёне, Бога твайго,

Hvalì, Erusalìme, Gospada; hvalì, Sìëne, Boga tvajgo,

2. бо Ён мацуе завалы ў брамах тваіх, дабраслаўляе сыноў тваіх сярод неба;

bo Ën macue zavaly ǔ bramah tvaìh, dabraslaǔlâe synoǔ tvaìh sârod neba;

3. сьцьвярджае ў межах тваіх спакой; тлушчам пшаніцы корміць цябе,

s′c′vârdžae ǔ mežah tvaìh spakoj; tluščam pšanìcy kormìc′ câbe,

4. пасылае слова Сваё на зямлю; хутка цячэ слова Ягонае,

pasylae slova Svaë na zâmlû; hutka câčè slova Âgonae,

5. дае сьнег, як хвалю; сыпле іней, як попел;

dae s′neg, âk hvalû; syple ìnej, âk popel;

6. кідае град Свой кавалкамі; перад марозам Ягоным хто выстаіць?

kìdae grad Svoj kavalkamì; perad marozam Âgonym hto vystaìc′?

7. Пашле слова Сваё, і ўсё растае; падзьме ветрам Сваім, і пацякуць воды.

Pašle slova Svaë, ì ǔsë rastae; padz′me vetram Svaìm, ì pacâkuc′ vody.

8. Ён абвясьціў слова Сваё Якаву, пастановы Свае і суды Свае Ізраілю.

Ën abvâs′cìǔ slova Svaë Âkavu, pastanovy Svae ì sudy Svae Ìzraìlû.

9. Не зрабіў Ён таго ніякаму іншаму народу, і судоў Ягоных яны ня ведаюць. Алілуя.

Ne zrabìǔ Ën tago nìâkamu ìnšamu narodu, ì sudoǔ Âgonyh âny nâ vedaûc′. Alìluâ.

149 Кіраўнік

1. Алілуя. Хвалеце Госпада зь нябёсаў, хвалеце Яго ў вышынях.

Alìluâ. Hvalece Gospada z′ nâbësaǔ, hvalece Âgo ǔ vyšynâh.

2. Хвалеце Яго, усе анёлы Ягоныя, хвалеце Яго, усе войскі Ягоныя.

Hvalece Âgo, use anëly Âgonyâ, hvalece Âgo, use vojskì Âgonyâ.

3. Хвалеце Яго, сонца і месяц, хавалеце Яго, усе зоркі сьвету.

Hvalece Âgo, sonca ì mesâc, havalece Âgo, use zorkì s′vetu.

4. Хвалеце Яго, нябёсы нябёсаў і воды, якія вышэй за неба.

Hvalece Âgo, nâbësy nâbësaǔ ì vody, âkìâ vyšèj za neba.

5. Хай хваляць імя Госпада, бо Ён сказаў - і сталася, Ён загадаў, і стварылася,

Haj hvalâc′ ìmâ Gospada, bo Ën skazaǔ - ì stalasâ, Ën zagadaǔ, ì stvarylasâ,

6. паставіў іх на векі вечныя; даў наказ, які не праміне.

pastavìǔ ìh na vekì večnyâ; daǔ nakaz, âkì ne pramìne.

7. Хвалеце Госпада зь зямлі, вялікія рыбы і ўсе прадоньні,

Hvalece Gospada z′ zâmlì, vâlìkìâ ryby ì ǔse pradon′nì,

8. вагонь і град, сьнег і туман, буйны вецер, які напаўняе слова Ягонае,

vagon′ ì grad, s′neg ì tuman, bujny vecer, âkì napaǔnâe slova Âgonae,

9. горы і ўсе пагоркі, дрэвы плодныя і ўсе кедры,

gory ì ǔse pagorkì, drèvy plodnyâ ì ǔse kedry,

10. зьвяры і ўсякае быдла, паўзуны і птушкі крылатыя,

z′vâry ì ǔsâkae bydla, paǔzuny ì ptuškì krylatyâ,

11. цары зямныя і ўсе народы, князі і ўсе судзьдзі зямныя,

cary zâmnyâ ì ǔse narody, knâzì ì ǔse sudz′dzì zâmnyâ,

12. хлопцы і дзяўчаты, старцы і падлеткі

hlopcy ì dzâǔčaty, starcy ì padletkì

13. хай хваляць імя Госпада; бо толькі Ягонае імя высока ўзьнесена, слава Ягоная на зямлі і на нябёсах.

haj hvalâc′ ìmâ Gospada; bo tol′kì Âgonae ìmâ vysoka ǔz′nesena, slava Âgonaâ na zâmlì ì na nâbësah.

14. Ён падняў рог народу Свайго, славу ўсіх сьвятых Сваіх, сыноў Ізраілевых, народу, блізкага Яму. Алілуя.

Ën padnâǔ rog narodu Svajgo, slavu ǔsìh s′vâtyh Svaìh, synoǔ Ìzraìlevyh, narodu, blìzkaga Âmu. Alìluâ.

150 Кіраўнік

1. Алілуя. Сьпявайце Госпаду песьню новую; слава Яму на сходні сьвятых.

Alìluâ. S′pâvajce Gospadu pes′nû novuû; slava Âmu na shodnì s′vâtyh.

2. Хай радуецца Ізраіль за Творцу свайго; сыны Сіёна хай радуюцца за Цара свайго.

Haj raduecca Ìzraìl′ za Tvorcu svajgo; syny Sìëna haj raduûcca za Cara svajgo.

3. Хай хваляць імя Ягонае скокамі; на тымпане і арфе хай сьпяваюць Яму,

Haj hvalâc′ ìmâ Âgonae skokamì; na tympane ì arfe haj s′pâvaûc′ Âmu,

4. бо дабраволіць Гасподзь народу Свайму, праслаўляе пакорных ратункам.

bo dabravolìc′ Gaspodz′ narodu Svajmu, praslaǔlâe pakornyh ratunkam.

5. Хай радуюцца сьвятыя ў славе, хай сьпяваюць на ложках сваіх.

Haj raduûcca s′vâtyâ ǔ slave, haj s′pâvaûc′ na ložkah svaìh.

6. Хай будуць праслаўленьні Богу ў іхніх вуснах, і меч двусечны ў руцэ іхняй,

Haj buduc′ praslaǔlen′nì Bogu ǔ ìhnìh vusnah, ì meč dvusečny ǔ rucè ìhnâj,

7. каб помсьціць народам, караць плямёны,

kab poms′cìc′ narodam, karac′ plâmëny,

8. закоўваць цароў іхніх у кайданы і вяльможаў іхніх - у путы жалезныя,

zakoǔvac′ caroǔ ìhnìh u kajdany ì vâl′možaǔ ìhnìh - u puty žaleznyâ,

9. чыніць над імі суд пісаны. Гонар гэты - усім сьвятым Ягоным. Алілуя.

čynìc′ nad ìmì sud pìsany. Gonar gèty - usìm s′vâtym Âgonym. Alìluâ.

ВЫСЛОЎІ VYSLOǓÌ

1 Кіраўнік

1. Выслоўі Саламона, сына Давідавага, цара Ізраільскага.

Vysloǔì Salamona, syna Davìdavaga, cara Ìzraìl′skaga.

2. Каб спазнаць мудрасьць і настаўленьне, зразумець разумныя выслоўі;

Kab spaznac′ mudras′c′ ì nastaǔlen′ne, zrazumec′ razumnyâ vysloǔì;

3. засвоіць правілы добрай разважлівасьці, справядлівасьці, права і слушнасьці;

zasvoìc′ pravìly dobraj razvažlìvas′cì, spravâdlìvas′cì, prava ì slušnas′cì;

4. прастадушным даць кемнасьць, юнаку - веды і разважлівасьць;

prastadušnym dac′ kemnas′c′, ûnaku - vedy ì razvažlìvas′c′;

5. паслухае мудры і памножыць веды, і разумны знойдзе мудрыя парады;

pasluhae mudry ì pamnožyc′ vedy, ì razumny znojdze mudryâ parady;

6. каб разумець выслоўе і загадкавую мову, словы мудрацоў і загадкі іхнія.

kab razumec′ vysloǔe ì zagadkavuû movu, slovy mudracoǔ ì zagadkì ìhnìâ.

7. Пачатак мудрасьці - страх Гасподні; толькі дурні пагарджаюць мудрасьцю і настаўленьнем.

Pačatak mudras′cì - strah Gaspodnì; tol′kì durnì pagardžaûc′ mudras′cû ì nastaǔlen′nem.

8. Слухай, сыне мой, настаўленьне бацькі твайго, і не адкідай запавету маці тваёй:

Sluhaj, syne moj, nastaǔlen′ne bac′kì tvajgo, ì ne adkìdaj zapavetu macì tvaëj:

9. бо гэта - прыгожы вянок на галаву тваю і акраса на шыю тваю.

bo gèta - prygožy vânok na galavu tvaû ì akrasa na šyû tvaû.

10. Сыне мой! калі цябе будуць намаўляць грэшнікі, не згаджайся.

Syne moj! kalì câbe buduc′ namaǔlâc′ grèšnìkì, ne zgadžajsâ.

11. Калі будуць казаць: "ідзі з намі, зробім засаду на кроў, падпільнуем бязгрэшнага і бязьвіннага,

Kalì buduc′ kazac′: "ìdzì z namì, zrobìm zasadu na kroǔ, padpìl′nuem bâzgrèšnaga ì bâz′vìnnaga,

12. жывых праглынем іх, як апраметная, і - цэлых, як тых, што ў магілу сыходзяць;

žyvyh praglynem ìh, âk aprametnaâ, ì - cèlyh, âk tyh, što ǔ magìlu syhodzâc′;

13. набяром усякага каштоўнага дабра, напоўнім дамы нашыя здабычаю;

nabârom usâkaga kaštoǔnaga dabra, napoǔnìm damy našyâ zdabyčaû;

14. далучы сваю долю да нашай, складка адна будзе на ўсіх нас":

dalučy svaû dolû da našaj, skladka adna budze na ǔsìh nas":

15. Сыне мой! не хадзі адною дарогаю зь імі, утрымай нагу тваю ад сьцежкі іхняй,

Syne moj! ne hadzì adnoû darogaû z′ ìmì, utrymaj nagu tvaû ad s′cežkì ìhnâj,

16. бо іхнія ногі бягуць да ліхога і сьпяшаюцца кроў праліваць.

bo ìhnìâ nogì bâguc′ da lìhoga ì s′pâšaûcca kroǔ pralìvac′.

17. На вачах ва ўсіх птушак дарма раскідаецца сетка;

Na vačah va ǔsìh ptušak darma raskìdaecca setka;

18. а яны кроў сваю сочаць, засады ладзяць на душы свае.

a âny kroǔ svaû sočac′, zasady ladzâc′ na dušy svae.

19. Такія дарогі ва ўсіх, хто прагне чужога дабра: яно забірае жыцьцё ў свайго ўласьніка.

Takìâ darogì va ǔsìh, hto pragne čužoga dabra: âno zabìrae žyc′cë ǔ svajgo ǔlas′nìka.

20. Мудрасьць кліча на вуліцах, на плошчах узносіць свой голас,

Mudras′c′ klìča na vulìcah, na ploščah uznosìc′ svoj golas,

21. на шумных сходах прапаведуе, каля гарадское брамы прамаўляе слова сваё:

na šumnyh shodah prapavedue, kalâ garadskoe bramy pramaǔlâe slova svaë:

22. "Дакуль, немысьлі, любіцьмеце невуцтва? дакуль пакепнікі будуць кепствам цешыцца? дакуль бязглуздыя будуць ненавідзець навуку?

"Dakul′, nemys′lì, lûbìc′mece nevuctva? dakul′ pakepnìkì buduc′ kepstvam cešycca? dakul′ bâzgluzdyâ buduc′ nenavìdzec′ navuku?

23. паслухайце маёй засьцярогі: вось, я вылью на вас Духа майго, абвяшчу вам словы мае.

pasluhajce maëj zas′cârogì: vos′, â vyl′û na vas Duha majgo, abvâšču vam slovy mae.

24. Я клікала, а вы не паслухаліся; я падавала руку маю, і ніхто не зважаў;

Â klìkala, a vy ne pasluhalìsâ; â padavala ruku maû, ì nìhto ne zvažaǔ;

25. і вы адкінулі ўсе мае рады, і перасьцярогаў маіх не прынялі:

ì vy adkìnulì ǔse mae rady, ì peras′cârogaǔ maìh ne prynâlì:

26. за тое і я пасьмяюся з вашай пагібелі; парадуюся, калі прыйдзе ваш страх;

za toe ì â pas′mâûsâ z vašaj pagìbelì; paraduûsâ, kalì pryjdze vaš strah;

27. калі прыйдзе ваш страх, як бура, і няшчасьце, як віхура, наляціць на вас; калі спадобіць вас нядоля і ўціск.

kalì pryjdze vaš strah, âk bura, ì nâščas′ce, âk vìhura, nalâcìc′ na vas; kalì spadobìc′ vas nâdolâ ì ǔcìsk.

28. Тады будуць клікаць мяне, і я не пачую.

Tady buduc′ klìkac′ mâne, ì â ne pačuû.

29. За тое, што зьненавідзелі веды і ня выбралі страху Гасподняга,

Za toe, što z′nenavìdzelì vedy ì nâ vybralì strahu Gaspodnâga,

30. не схацелі парады маёй, пагардзілі ўсімі перасьцярогамі маімі;

ne shacelì parady maëj, pagardzìlì ǔsìmì peras′cârogamì maìmì;

31. за тое няхай ядуць яны з плоду дарог сваіх і насычаюцца з парадаў сваіх.

za toe nâhaj âduc′ âny z plodu darog svaìh ì nasyčaûcca z paradaǔ svaìh.

32. Бо адступніцтва неразумных заб'е іх, і бястурботнасьць немысьляў загубіць іх.

Bo adstupnìctva nerazumnyh zab'e ìh, ì bâsturbotnas′c′ nemys′lâǔ zagubìc′ ìh.

33. А хто мяне слухае, будзе жыць у бясьпецы і спакойна, не баючыся ліха".

A hto mâne sluhae, budze žyc′ u bâs′pecy ì spakojna, ne baûčysâ lìha".

2 Кіраўнік

1. Сыне мой, калі ты прымеш словы мае і захаваеш пры сабе запаведзі мае,

Syne moj, kalì ty prymeš slovy mae ì zahavaeš pry sabe zapavedzì mae,

2. і вуха сваё прыхіліш да мудрасьці і прытуліш сэрца тваё да разважлівасьці,

ì vuha svaë pryhìlìš da mudras′cì ì prytulìš sèrca tvaë da razvažlìvas′cì,

3. калі будзеш клікаць да ведаў і зьвяртацца да розуму;

kalì budzeš klìkac′ da vedaǔ ì z′vârtacca da rozumu;

4. калі будзеш шукаць яго, нібы срэбра, і знаходзіць яго, нібы скарб:

kalì budzeš šukac′ âgo, nìby srèbra, ì znahodzìc′ âgo, nìby skarb:

5. тады ўразумееш страх Гасподні і знойдзеш спазнаньне Бога.

tady ǔrazumeeš strah Gaspodnì ì znojdzeš spaznan′ne Boga.

6. Бо Гасподзь дае мудрасьць; і з вуснаў Яго - веды і розум;

Bo Gaspodz′ dae mudras′c′; ì z vusnaǔ Âgo - vedy ì rozum;

7. Ён дае праведным выратаваньне; Ён - шчыт тым, што ў беззаганнасьці ходзяць.

Ën dae pravednym vyratavan′ne; Ën - ščyt tym, što ǔ bezzagannas′cì hodzâc′.

8. Ён ахоўвае дарогу праўды і асланяе сьцежку сьвятых Сваіх.

Ën ahoǔvae darogu praǔdy ì aslanâe s′cežku s′vâtyh Svaìh.

9. Тады ты зразумееш справядлівасьць і права і шчырасьць, усялякую сьцежку дабра.

Tady ty zrazumeeš spravâdlìvas′c′ ì prava ì ščyras′c′, usâlâkuû s′cežku dabra.

10. Калі мудрасьць увойдзе ў сэрца тваё, і веды будуць прыемныя душы тваёй:

Kalì mudras′c′ uvojdze ǔ sèrca tvaë, ì vedy buduc′ pryemnyâ dušy tvaëj:

11. тады разважлівасьць будзе берагчы цябе, розум будзе ахоўваць цябе,

tady razvažlìvas′c′ budze beragčy câbe, rozum budze ahoǔvac′ câbe,

12. каб адвесьці цябе ад дарогі ліхое, ад чалавека, які гаворыць няпраўду,

kab adves′cì câbe ad darogì lìhoe, ad čalaveka, âkì gavoryc′ nâpraǔdu,

13. ад тых, што пакідаюць дарогі простыя, каб хадзілі дарогамі цемры;

ad tyh, što pakìdaûc′ darogì prostyâ, kab hadzìlì darogamì cemry;

14. ад тых, што радуюцца, робячы ліхое, захапляюцца ліхою распустай,

ad tyh, što raduûcca, robâčy lìhoe, zahaplâûcca lìhoû raspustaj,

15. у якіх дарогі крывыя і якія блукаюць па сьцежках сваіх;

u âkìh darogì kryvyâ ì âkìâ blukaûc′ pa s′cežkah svaìh;

16. каб уратаваць цябе ад жонкі другога, чужой, якая злагоджвае словы свае,

kab uratavac′ câbe ad žonkì drugoga, čužoj, âkaâ zlagodžvae slovy svae,

17. якая пакінула сябра маладосьці сваёй і занядбала запаведзь Бога свайго.

âkaâ pakìnula sâbra malados′cì svaëj ì zanâdbala zapavedz′ Boga svajgo.

18. Дом яе вядзе да сьмерці, і сьцежкі яе - да мёртвых;

Dom âe vâdze da s′mercì, ì s′cežkì âe - da mërtvyh;

19. ніхто, увайшоўшы да яе, не вяртаецца і ня ступае на дарогу жыцьця.

nìhto, uvajšoǔšy da âe, ne vârtaecca ì nâ stupae na darogu žyc′câ.

20. Таму хадзі дарогаю добрых і трымайся сьцежкі праведнікаў,

Tamu hadzì darogaû dobryh ì trymajsâ s′cežkì pravednìkaǔ,

21. бо праведныя будуць жыць на зямлі, і беспахібныя застануцца на ёй;

bo pravednyâ buduc′ žyc′ na zâmlì, ì bespahìbnyâ zastanucca na ëj;

22. а бязбожныя будуць вынішчаны зь зямлі, і няверныя выкарчаваны зь яе.

a bâzbožnyâ buduc′ vynìščany z′ zâmlì, ì nâvernyâ vykarčavany z′ âe.

3 Кіраўнік

1. Сыне мой! навукі маёй не забывай, і запаведзі мае хай захоўвае сэрца тваё;

Syne moj! navukì maëj ne zabyvaj, ì zapavedzì mae haj zahoǔvae sèrca tvaë;

2. бо даўжыні дзён, гадоў жыцьця і міру яны памножаць табе.

bo daǔžynì dzën, gadoǔ žyc′câ ì mìru âny pamnožac′ tabe.

3. Літасьцівасьць і праўда хай не пакідаюць цябе; абвяжы імі шыю тваю, напішы іх на скрыжалі сэрца твайго:

Lìtas′cìvas′c′ ì praǔda haj ne pakìdaûc′ câbe; abvâžy ìmì šyû tvaû, napìšy ìh na skryžalì sèrca tvajgo:

4. і здабудзеш мудрасьць і ласку ў вачах Бога і людзей.

ì zdabudzeš mudras′c′ ì lasku ǔ vačah Boga ì lûdzej.

5. Спадзявайся на Госпада ўсім сэрцам тваім і не кладзі надзеі на розум твой.

Spadzâvajsâ na Gospada ǔsìm sèrcam tvaìm ì ne kladzì nadzeì na rozum tvoj.

6. На ўсіх дарогах тваіх спазнавай Яго, і Ён выпрастуе шляхі твае.

Na ǔsìh darogah tvaìh spaznavaj Âgo, ì Ën vyprastue šlâhì tvae.

7. Ня будзь мудрацом у вачах тваіх; бойся Госпада, і пазьбягай ліха;

Nâ budz′ mudracom u vačah tvaìh; bojsâ Gospada, ì paz′bâgaj lìha;

8. Гэта будзе здароўе целу твайму і ежа касьцям тваім.

Gèta budze zdaroǔe celu tvajmu ì eža kas′câm tvaìm.

9. Шануй Госпада ад імя твайго і ад пачаткаў усіх прыбыткаў тваіх;

Šanuj Gospada ad ìmâ tvajgo ì ad pačatkaǔ usìh prybytkaǔ tvaìh;

10. і напоўняцца засекі твае зь верхам, і чавільні твае будуць налівацца новым віном.

ì napoǔnâcca zasekì tvae z′ verham, ì čavìl′nì tvae buduc′ nalìvacca novym vìnom.

11. Пакараньня Гасподняга, сыне мой, не адхіляй, і ня лічы за лішніцу перасьцярогі Ягоныя;

Pakaran′nâ Gaspodnâga, syne moj, ne adhìlâj, ì nâ lìčy za lìšnìcu peras′cârogì Âgonyâ;

12. бо, каго любіць Гасподзь, таго карае і дабра зычыць таму, як бацька сыну свайму.

bo, kago lûbìc′ Gaspodz′, tago karae ì dabra zyčyc′ tamu, âk bac′ka synu svajmu.

13. Шчасны той чалавек, які надбаў мудрасьць, і чалавек, які здабыў розум!

Ščasny toj čalavek, âkì nadbaǔ mudras′c′, ì čalavek, âkì zdabyǔ rozum!

14. Бо здабываньне яе лепшае за здабываньне срэбра, і прыбытку зь яе больш, чым ад золата.

Bo zdabyvan′ne âe lepšae za zdabyvan′ne srèbra, ì prybytku z′ âe bol′š, čym ad zolata.

15. Яна даражэйшая за каштоўныя камяні; і нішто з таго, што жадана табе, не зраўняецца зь ёю.

Âna daražèjšaâ za kaštoǔnyâ kamânì; ì nìšto z tago, što žadana tabe, ne zraǔnâecca z′ ëû.

16. Даўгадзённасьць у правіцы ў яе, а ў лявіцы багацьце і слава;

Daǔgadzënnas′c′ u pravìcy ǔ âe, a ǔ lâvìcy bagac′ce ì slava;

17. шляхі яе - шляхі прыемнасьці, і ўсе сьцежкі яе - мірныя.

šlâhì âe - šlâhì pryemnas′cì, ì ǔse s′cežkì âe - mìrnyâ.

18. Яна - дрэва жыцьця тым, што называюць яе, - і шчасныя тыя, што маюць яе!

Âna - drèva žyc′câ tym, što nazyvaûc′ âe, - ì ščasnyâ tyâ, što maûc′ âe!

19. Гасподзь мудрасьцю ўтварыў зямлю, нябёсы паставіў розумам;

Gaspodz′ mudras′cû ǔtvaryǔ zâmlû, nâbësy pastavìǔ rozumam;

20. Яго мудрасьцю адчыніліся бездані, і воблакі кропяць расою.

Âgo mudras′cû adčynìlìsâ bezdanì, ì voblakì kropâc′ rasoû.

21. Сыне мой, ня ўпускай з вачэй тваіх гэтага; захоўвай здаровае мысьленьне і разважлівасьць:

Syne moj, nâ ǔpuskaj z vačèj tvaìh gètaga; zahoǔvaj zdarovae mys′len′ne ì razvažlìvas′c′:

22. і яны будуць жыцьцём душы тваёй і акрасаю шыі тваёй.

ì âny buduc′ žyc′cëm dušy tvaëj ì akrasaû šyì tvaëj.

23. Туды бясьпечна пойдзеш шляхам тваім і нага твая не спатыкнецца.

Tudy bâs′pečna pojdzeš šlâham tvaìm ì naga tvaâ ne spatyknecca.

24. Калі ляжаш спаць, ня будзеш баяцца; і як засьнеш, сон твой салодкі будзе.

Kalì lâžaš spac′, nâ budzeš baâcca; ì âk zas′neš, son tvoj salodkì budze.

25. Не збаішся раптоўнага страху і пагібелі ад бязбожных, калі яна прыйдзе;

Ne zbaìšsâ raptoǔnaga strahu ì pagìbelì ad bâzbožnyh, kalì âna pryjdze;

26. бо Гасподзь будзе надзеяй тваёй і ўтрымае нагу тваю ад пасткі.

bo Gaspodz′ budze nadzeâj tvaëj ì ǔtrymae nagu tvaû ad pastkì.

27. Не адмаўляйся рабіць дабро, калі яно трэба, калі рука твая можа зрабіць гэта.

Ne admaǔlâjsâ rabìc′ dabro, kalì âno trèba, kalì ruka tvaâ moža zrabìc′ gèta.

28. Не кажы сябру твайму: "ідзі і прыйдзі зноў, і заўтра я дам", калі маеш з сабою.

Ne kažy sâbru tvajmu: "ìdzì ì pryjdzì znoǔ, ì zaǔtra â dam", kalì maeš z saboû.

29. Не намышляй супроць блізкага твайго ліха, калі ён бясьпечна жыве з табою.

Ne namyšlâj suproc′ blìzkaga tvajgo lìha, kalì ën bâs′pečna žyve z taboû.

30. Не сварыся з чалавекам бяз прычыны, калі ён не зрабіў табе благога.

Ne svarysâ z čalavekam bâz pryčyny, kalì ën ne zrabìǔ tabe blagoga.

31. Не зайздросьці посьпехам гвалтаўніка і не бяры сабе за прыклад шляхі ягоныя,

Ne zajzdros′cì pos′peham gvaltaǔnìka ì ne bâry sabe za pryklad šlâhì âgonyâ,

32. бо Гасподзь грэбуе тым, хто распусны, а справядлівага даверам Сваім адарае.

bo Gaspodz′ grèbue tym, hto raspusny, a spravâdlìvaga daveram Svaìm adarae.

33. Праклён Гасподні на дом бязбожніка, а дом пабожнага Ён дабраслаўляе.

Praklën Gaspodnì na dom bâzbožnìka, a dom pabožnaga Ën dabraslaǔlâe.

34. Калі з блюзьнераў Ён насьміхаецца, дык пакорным дае мілату.

Kalì z blûz′neraǔ Ën nas′mìhaecca, dyk pakornym dae mìlatu.

35. Мудрыя спадкуюць славу, а непапраўныя немысьлі - ганьбу.

Mudryâ spadkuûc′ slavu, a nepapraǔnyâ nemys′lì - gan′bu.

4 Кіраўнік

1. Слухайце, дзеці, настаўленьня бацькавага, і зважайце, каб навучыцца розуму;

Sluhajce, dzecì, nastaǔlen′nâ bac′kavaga, ì zvažajce, kab navučycca rozumu;

2. бо я дам вам добрую навуку. Не адкідайце наказу майго.

bo â dam vam dobruû navuku. Ne adkìdajce nakazu majgo.

3. Бо і я быў сын у бацькі майго, пяшчотна любімы і адзіны ў маці маёй.

Bo ì â byǔ syn u bac′kì majgo, pâščotna lûbìmy ì adzìny ǔ macì maëj.

4. І ён вучыў мяне і казаў мне: хай будуць у сэрцы тваім словы мае; захоўвай наказы мае і жыві.

Ì ën vučyǔ mâne ì kazaǔ mne: haj buduc′ u sèrcy tvaìm slovy mae; zahoǔvaj nakazy mae ì žyvì.

5. Здабывай мудрасьць, набывай розум; не забывай гэтага і ня цурайся слоў маіх, а кіруйся імі!

Zdabyvaj mudras′c′, nabyvaj rozum; ne zabyvaj gètaga ì nâ curajsâ sloǔ maìh, a kìrujsâ ìmì!

6. Не адкідай яе, і яна будзе ахоўваць цябе; любі яе, і яна будзе цябе берагчы.

Ne adkìdaj âe, ì âna budze ahoǔvac′ câbe; lûbì âe, ì âna budze câbe beragčy.

7. Аснова мудрасьці: набывай мудрасьць і за ўсё, што маеш, набывай розум.

Asnova mudras′cì: nabyvaj mudras′c′ ì za ǔsë, što maeš, nabyvaj rozum.

8. Высока цані яе, і яна ацэніць цябе; яна акрые славай цябе, калі ты прыгорнеш яе;

Vysoka canì âe, ì âna acènìc′ câbe; âna akrye slavaj câbe, kalì ty prygorneš âe;

9. ускладзе на галаву тваю прыгожы вянок, падаруе табе цудоўны вянок.

uskladze na galavu tvaû prygožy vânok, padarue tabe cudoǔny vânok.

10. Слухай, сыне мой, і прымі словы мае, - і памножацца гады твайго жыцьця.

Sluhaj, syne moj, ì prymì slovy mae, - ì pamnožacca gady tvajgo žyc′câ.

11. Я паказваю табе шлях мудрасьці, вяду цябе па сьцежках простых.

Â pakazvaû tabe šlâh mudras′cì, vâdu câbe pa s′cežkah prostyh.

12. Калі пойдзеш, крокам тваім ня будзе завады, і калі пабяжыш, не спатыкнешся.

Kalì pojdzeš, krokam tvaìm nâ budze zavady, ì kalì pabâžyš, ne spatyknešsâ.

13. Моцна трымайся наказу, не адкідай, захоўвай яго; бо ён - жыцьцё тваё.

Mocna trymajsâ nakazu, ne adkìdaj, zahoǔvaj âgo; bo ën - žyc′cë tvaë.

14. Ня выходзь на сьцежку бязбожнікаў, і не хадзі па дарозе ліхіх;

Nâ vyhodz′ na s′cežku bâzbožnìkaǔ, ì ne hadzì pa daroze lìhìh;

15. пакінь яе, не хадзі ёю, ухіляйся ад яе і праходзь міма.

pakìn′ âe, ne hadzì ëû, uhìlâjsâ ad âe ì prahodz′ mìma.

16. бо яны не заснуць, пакуль ня ўчыняць ліхога; прападзе сон у іх, пакуль яны не давядуць каго да падзеньня;

bo âny ne zasnuc′, pakul′ nâ ǔčynâc′ lìhoga; prapadze son u ìh, pakul′ âny ne davâduc′ kago da padzen′nâ;

17. бо яны ядуць хлеб беззаконьня і п'юць віно рабунку.

bo âny âduc′ hleb bezzakon′nâ ì p'ûc′ vìno rabunku.

18. Сьцежка праведных - як сьвяціла прамяністае, якое болей і болей сьвятлее да поўнага дня.

S′cežka pravednyh - âk s′vâcìla pramânìstae, âkoe bolej ì bolej s′vâtlee da poǔnaga dnâ.

19. А шлях бязбожных - як цемра; яны ня ведаюць, на што спатыкнуцца.

A šlâh bâzbožnyh - âk cemra; âny nâ vedaûc′, na što spatyknucca.

20. Сыне мой! слоў маіх слухайся, і да прамоваў маіх нахілі тваё вуха;

Syne moj! sloǔ maìh sluhajsâ, ì da pramovaǔ maìh nahìlì tvaë vuha;

21. хай не адыдуць яны ад вачэй тваіх; захоўвай іх усярэдзіне сэрца твайго:

haj ne adyduc′ âny ad vačèj tvaìh; zahoǔvaj ìh usârèdzìne sèrca tvajgo:

22. бо яны жыцьцё таму, хто знайшоў іх, і ацаленьне ўсяму яго целу.

bo âny žyc′cë tamu, hto znajšoǔ ìh, ì acalen′ne ǔsâmu âgo celu.

23. Больш за ўсё запаветнае захоўвай сэрца тваё; бо ў ім - крыніца жыцьця.

Bol′š za ǔsë zapavetnae zahoǔvaj sèrca tvaë; bo ǔ ìm - krynìca žyc′câ.

24. Адкінь ад сябе ілжывасьць вуснаў, і круцельства языка адхісьні ад сябе.

Adkìn′ ad sâbe ìlžyvas′c′ vusnaǔ, ì krucel′stva âzyka adhìs′nì ad sâbe.

25. Вочы твае хай наперад глядзяць, і позірк твой хай скіраваны будзе перад табою.

Vočy tvae haj naperad glâdzâc′, ì pozìrk tvoj haj skìravany budze perad taboû.

26. Абдумай сьцежку назе тваёй, і ўсе дарогі твае хай будуць пэўныя.

Abdumaj s′cežku naze tvaëj, ì ǔse darogì tvae haj buduc′ pèǔnyâ.

27. Ня ўхіляйся ні направа, ні налева; адвядзі нагу тваю ад ліхога.

Nâ ǔhìlâjsâ nì naprava, nì naleva; advâdzì nagu tvaû ad lìhoga.

5 Кіраўнік

1. Сыне мой! слухай мудрасьці маёй і нахілі вуха тваё да навукі маёй,

Syne moj! sluhaj mudras′cì maëj ì nahìlì vuha tvaë da navukì maëj,

2. каб датрымацца добрае рады і каб вусны твае хвалілі спазнанае.

kab datrymacca dobrae rady ì kab vusny tvae hvalìlì spaznanae.

3. Бо мёд цячэ з вуснаў чужое жонкі, і мякчэйшая за алей гаворка ў яе;

Bo mëd câčè z vusnaǔ čužoe žonkì, ì mâkčèjšaâ za alej gavorka ǔ âe;

4. але весьнік яе горкі, нібы палын, востры, як меч двусечны,

ale ves′nìk âe gorkì, nìby palyn, vostry, âk meč dvusečny,

5. ногі яе сыходзяць да сьмерці, ступакі яе дастаюць да апраметнай.

nogì âe syhodzâc′ da s′mercì, stupakì âe dastaûc′ da aprametnaj.

6. Каб ты не спасьцігнуў сьцежкі жыцьця яе, дарогі яе нясталыя, і ты ня зьведаеш іх.

Kab ty ne spas′cìgnuǔ s′cežkì žyc′câ âe, darogì âe nâstalyâ, ì ty nâ z′vedaeš ìh.

7. Дык вось, дзеці, паслухайце мяне і не адступайцеся ад словаў вуснаў маіх.

Dyk vos′, dzecì, pasluhajce mâne ì ne adstupajcesâ ad slovaǔ vusnaǔ maìh.

8. Далей ад яе ідзі па дарозе тваёй і не падыходзь пад дзьверы дома яе,

Dalej ad âe ìdzì pa daroze tvaëj ì ne padyhodz′ pad dz′very doma âe,

9. каб здароўя твайго не аддаў іншым і гадоў тваіх бязьлітасьніку;

kab zdaroǔâ tvajgo ne addaǔ ìnšym ì gadoǔ tvaìh bâz′lìtas′nìku;

10. каб не насычаліся сілаю тваёю чужынцы і праца твая ня ішла ў чужы дом.

kab ne nasyčalìsâ sìlaû tvaëû čužyncy ì praca tvaâ nâ ìšla ǔ čužy dom.

11. І ты ўрэшце будзеш стагнаць, калі плоць твая і цела зьнямогуцца,

Ì ty ǔrèšce budzeš stagnac′, kalì ploc′ tvaâ ì cela z′nâmogucca,

12. і скажаш: "навошта я ненавідзеў навуку, і сэрца маё асьцярогамі пагарджала,

ì skažaš: "navošta â nenavìdzeǔ navuku, ì sèrca maë as′cârogamì pagardžala,

13. і я ня слухаў голасу настаўнікаў маіх, не нахіляў вуха майго да настаўнікаў?

ì â nâ sluhaǔ golasu nastaǔnìkaǔ maìh, ne nahìlâǔ vuha majgo da nastaǔnìkaǔ?

14. Ледзь ня ўпаў я ў вялікае ліха сярод сходу і грамады!"

Ledz′ nâ ǔpaǔ â ǔ vâlìkae lìha sârod shodu ì gramady!"

15. Пі ваду з тваёй крыніцы, тую, якая цячэ з тваёй студні.

Pì vadu z tvaëj krynìcy, tuû, âkaâ câčè z tvaëj studnì.

16. Хай не разьліваюцца крыніцы твае па вуліцы, патокі водаў - па плошчах;

Haj ne raz′lìvaûcca krynìcy tvae pa vulìcy, patokì vodaǔ - pa ploščah;

17. хай яны будуць належаць табе самому, а ня чужым з табою.

haj âny buduc′ naležac′ tabe samomu, a nâ čužym z taboû.

18. Крыніца твая хай дабраславёная будзе; і радуйся з жанчынай тваёй маладосьці,

Krynìca tvaâ haj dabraslavënaâ budze; ì radujsâ z žančynaj tvaëj malados′cì,

19. любаснаю касуляю і прыгожаю сарнаю; грудзі яе хай упояць цябе ў кожны час; каханьнем яе цешся заўсёды.

lûbasnaû kasulâû ì prygožaû sarnaû; grudzì âe haj upoâc′ câbe ǔ kožny čas; kahan′nem âe cešsâ zaǔsëdy.

20. І навошта табе, сыне мой, захапляцца распусьніцаю і абдымаць грудзі чужое?

Ì navošta tabe, syne moj, zahaplâcca raspus′nìcaû ì abdymac′ grudzì čužoe?

21. Бо перад вачыма Госпада ўсе шляхі чалавека, і Ён прастуе ўсе сьцежкі яго.

Bo perad vačyma Gospada ǔse šlâhì čalaveka, ì Ën prastue ǔse s′cežkì âgo.

22. Беззаконнага ловяць уласныя беззаконьні яго, і путамі грэху свайго ён павязаны.

Bezzakonnaga lovâc′ ulasnyâ bezzakon′nì âgo, ì putamì grèhu svajgo ën pavâzany.

23. Ён памірацьме без настаўленьня і ў вялікай сваёй неразумнасьці наблукаецца.

Ën pamìrac′me bez nastaǔlen′nâ ì ǔ vâlìkaj svaëj nerazumnas′cì nablukaecca.

6 Кіраўнік

1. Сыне мой! калі ты паручыўся за блізкага свайго і даў руку тваю за другога,

Syne moj! kalì ty paručyǔsâ za blìzkaga svajgo ì daǔ ruku tvaû za drugoga,

2. і аблытаў сябе словамі вуснаў тваіх, злоўлены словамі вуснаў тваіх,

ì ablytaǔ sâbe slovamì vusnaǔ tvaìh, zloǔleny slovamì vusnaǔ tvaìh,

3. зрабі ж, сыне мой, вось што: вызваліся, бо ты трапіў у рукі блізкага твайго: ідзі, упадзі да ног і ўмольвай блізкага твайго;

zrabì ž, syne moj, vos′ što: vyzvalìsâ, bo ty trapìǔ u rukì blìzkaga tvajgo: ìdzì, upadzì da nog ì ǔmol′vaj blìzkaga tvajgo;

4. не давай сну вачам тваім і дрымоты вейкам тваім;

ne davaj snu vačam tvaìm ì drymoty vejkam tvaìm;

5. ратуйся, як сарна з рукі, і як птушка з рукі птушкалова,

ratujsâ, âk sarna z rukì, ì âk ptuška z rukì ptuškalova,

6. падыдзі да мурашкі, гультаю, паглядзі на шляхі яе, і будзь мудры.

padydzì da muraškì, gul′taû, paglâdzì na šlâhì âe, ì budz′ mudry.

7. Няма ў яе ні валадара, ні прыстаўленага, ані ўпраўцы;

Nâma ǔ âe nì valadara, nì prystaǔlenaga, anì ǔpraǔcy;

8. а яна рыхтуе летам свой хлеб, зьбірае ў час жніва пракорм свой.

a âna ryhtue letam svoj hleb, z′bìrae ǔ čas žnìva prakorm svoj.

9. Дакуль ты, гультаю, будзеш ляжаць? калі ты ўстанеш ад сну твайго?

Dakul′ ty, gul′taû, budzeš lâžac′? kalì ty ǔstaneš ad snu tvajgo?

10. Крыху пасьпіш, крыху падрэмлеш, крыху склаўшы рукі паляжыш:

Kryhu pas′pìš, kryhu padrèmleš, kryhu sklaǔšy rukì palâžyš:

11. і прыйдзе, нібы валацуга, беднасьць твая, і галеча твая, як разбойнік.

ì pryjdze, nìby valacuga, bednas′c′ tvaâ, ì galeča tvaâ, âk razbojnìk.

12. Чалавек падступны, чалавек бязбожны ходзіць зь ілжывымі вуснамі,

Čalavek padstupny, čalavek bâzbožny hodzìc′ z′ ìlžyvymì vusnamì,

13. міргае вачыма сваімі, гаворыць нагамі сваімі, дае знакі пальцамі сваімі;

mìrgae vačyma svaìmì, gavoryc′ nagamì svaìmì, dae znakì pal′camì svaìmì;

14. хітрына ў сэрцы ў яго, ён намышляе ліхое ва ўсякі час, сее разлад.

hìtryna ǔ sèrcy ǔ âgo, ën namyšlâe lìhoe va ǔsâkì čas, see razlad.

15. Таму зьнянацку прыйдзе пагібель яго, раптам будзе разьбіты - без ацаленьня.

Tamu z′nânacku pryjdze pagìbel′ âgo, raptam budze raz′bìty - bez acalen′nâ.

16. Вось гэтыя шэсьць ненавідзіць Гасподзь, нават сем, - агіда душы Яго:

Vos′ gètyâ šès′c′ nenavìdzìc′ Gaspodz′, navat sem, - agìda dušy Âgo:

17. вочы ганарыстыя, язык хлусьлівы і рукі, што праліваюць нявінную кроў,

vočy ganarystyâ, âzyk hlus′lìvy ì rukì, što pralìvaûc′ nâvìnnuû kroǔ,

18. сэрца, якое куе ліхія намыслы, ногі, якія шпарка бягуць да ліхадзейства,

sèrca, âkoe kue lìhìâ namysly, nogì, âkìâ šparka bâguc′ da lìhadzejstva,

19. ілжывы сьведка, які хлусіць, і той, хто сее разлад між братамі.

ìlžyvy s′vedka, âkì hlusìc′, ì toj, hto see razlad mìž bratamì.

20. Сыне мой! захоўвай запаведзі бацькі твайго і не адкідай настаўленьняў маці тваёй;

Syne moj! zahoǔvaj zapavedzì bac′kì tvajgo ì ne adkìdaj nastaǔlen′nâǔ macì tvaëj;

21. навяжы іх назаўсёды на сэрца тваё, абвяжы імі шыю тваю.

navâžy ìh nazaǔsëdy na sèrca tvaë, abvâžy ìmì šyû tvaû.

22. Калі ты пойдзеш, яны накіруюць цябе; калі ляжаш спаць, будуць ахоўваць цябе; калі прачнешся, гутарыць будуць з табою:

Kalì ty pojdzeš, âny nakìruûc′ câbe; kalì lâžaš spac′, buduc′ ahoǔvac′ câbe; kalì pračnešsâ, gutaryc′ buduc′ z taboû:

23. бо запаведзь ёсьць сьветач, а навука - сьвятло, і павучальныя наказы - дарога жыцьця,

bo zapavedz′ ës′c′ s′vetač, a navuka - s′vâtlo, ì pavučal′nyâ nakazy - daroga žyc′câ,

24. каб засьцерагчы цябе ад зласьлівай жанчыны, ад лісьлівага языка чужынкі.

kab zas′ceragčy câbe ad zlas′lìvaj žančyny, ad lìs′lìvaga âzyka čužynkì.

25. Не пажадай хараства яе ў сэрцы тваім, і хай не завабіць яна цябе вейкамі сваімі;

Ne pažadaj harastva âe ǔ sèrcy tvaìm, ì haj ne zavabìc′ âna câbe vejkamì svaìmì;

26. бо жанчыне распуснай даюць кавалак хлеба; а замужняя жанчына палюе на дарагую душу.

bo žančyne raspusnaj daûc′ kavalak hleba; a zamužnââ žančyna palûe na daraguû dušu.

27. Хто можа ўзяць агонь запазуху, каб не прагарэла адзежа яго?

Hto moža ǔzâc′ agon′ zapazuhu, kab ne pragarèla adzeža âgo?

28. Хто можа хадзіць па распаленым вугольлі, каб не апаліць ног сваіх?

Hto moža hadzìc′ pa raspalenym vugol′lì, kab ne apalìc′ nog svaìh?

29. Тое самае бывае і з тым, хто ўваходзіць да жонкі блізкага свайго; хто дакранецца да яе, не застанецца бязь віны.

Toe samae byvae ì z tym, hto ǔvahodzìc′ da žonkì blìzkaga svajgo; hto dakranecca da âe, ne zastanecca bâz′ vìny.

30. Не патураюць злодзею, калі ён крадзе, каб насыціць душу сваю, калі ён галодны;

Ne paturaûc′ zlodzeû, kalì ën kradze, kab nasycìc′ dušu svaû, kalì ën galodny;

31. але злоўлены, ён заплаціць у сем разоў, аддасьць усю маёмасьць дома свайго.

ale zloǔleny, ën zaplacìc′ u sem razoǔ, addas′c′ usû maëmas′c′ doma svajgo.

32. А хто пералюбнічае з жанчынаю, у таго няма розуму; той губіць душу сваю, хто робіць такое;

A hto peralûbnìčae z žančynaû, u tago nâma rozumu; toj gubìc′ dušu svaû, hto robìc′ takoe;

33. пабоі і ганьбу ён зышча, і ганьба яго не сатрэцца;

paboì ì gan′bu ën zyšča, ì gan′ba âgo ne satrècca;

34. бо рэўнасьць - лютасьць мужчыны, і не ўмілажаліцца ён у дзень помсты,

bo rèǔnas′c′ - lûtas′c′ mužčyny, ì ne ǔmìlažalìcca ën u dzen′ pomsty,

35. ня прыме адкупу ніякага, і не захоча, як бы ты ні памножыў гасьцінцы.

nâ pryme adkupu nìâkaga, ì ne zahoča, âk by ty nì pamnožyǔ gas′cìncy.

7 Кіраўнік

1. Сыне мой! памятай словы мае і запаведзі мае захавай у сабе.

Syne moj! pamâtaj slovy mae ì zapavedzì mae zahavaj u sabe.

2. Захоўвай запаведзі мае, і жыві, і навуку маю, як зрэнкі вачэй тваіх.

Zahoǔvaj zapavedzì mae, ì žyvì, ì navuku maû, âk zrènkì vačèj tvaìh.

3. Навяжы іх на пальцы твае, напішы іх на скрыжалі сэрца твайго.

Navâžy ìh na pal′cy tvae, napìšy ìh na skryžalì sèrca tvajgo.

4. Скажы мудрасьці: "ты сястра мая!" і розум назаві родным тваім,

Skažy mudras′cì: "ty sâstra maâ!" ì rozum nazavì rodnym tvaìm,

5. каб яны ахоўвалі цябе ад жонкі другога, ад чужой, што гладка гаворыць словы свае.

kab âny ahoǔvalì câbe ad žonkì drugoga, ad čužoj, što gladka gavoryc′ slovy svae.

6. Вось, аднойчы глядзеў я ў акно майго дома, праз рашотку маю,

Vos′, adnojčy glâdzeǔ â ǔ akno majgo doma, praz rašotku maû,

7. і ўбачыў сярод нявопытных, угледзеў сярод маладых людзей неразумнага юнака,

ì ǔbačyǔ sârod nâvopytnyh, ugledzeǔ sârod maladyh lûdzej nerazumnaga ûnaka,

8. які пераходзіў плошчу паблізу вугла яе і ішоў па дарозе да дома яе,

âkì perahodzìǔ plošču pablìzu vugla âe ì ìšoǔ pa daroze da doma âe,

9. у сутоньні, а позьняй гадзіне, у начной цемры і ў змроку.

u suton′nì, a poz′nâj gadzìne, u načnoj cemry ì ǔ zmroku.

10. І вось - насустрач яму жанчына ў строях распусьніцы, з хітрым сэрцам,

Ì vos′ - nasustrač âmu žančyna ǔ stroâh raspus′nìcy, z hìtrym sèrcam,

11. узбуджаная і неапанаваная; ногі яе ня ступаюць у доме яе;

uzbudžanaâ ì neapanavanaâ; nogì âe nâ stupaûc′ u dome âe;

12. то на вуліцы, то на плошчах і на кожным вугле яна ладзіць ловы.

to na vulìcy, to na ploščah ì na kožnym vugle âna ladzìc′ lovy.

13. Яна схапіла яго, цалавала яго і бяз сораму ў твары сказала яму:

Âna shapìla âgo, calavala âgo ì bâz soramu ǔ tvary skazala âmu:

14. "Мірная ахвяра ў мяне: сёньня я выканала абяцаньні мае;

"Mìrnaâ ahvâra ǔ mâne: sën′nâ â vykanala abâcan′nì mae;

15. таму і выйшла насустрач табе, каб знайсьці цябе, і - знайшла цябе.

tamu ì vyjšla nasustrač tabe, kab znajs′cì câbe, ì - znajšla câbe.

16. Кілімамі ўслала я пасьцель маю, палатном каляровым Егіпецкім;

Kìlìmamì ǔslala â pas′cel′ maû, palatnom kalârovym Egìpeckìm;

17. спальню маю ўпахошчыла сьмірнаю, альясам і карынкаю.

spal′nû maû ǔpahoščyla s′mìrnaû, al′âsam ì karynkaû.

18. Зайдзі, будзем упівацца пяшчотамі да раніцы, каханьнем нацешымся;

Zajdzì, budzem upìvacca pâščotamì da ranìcy, kahan′nem nacešymsâ;

19. бо мужа дома няма; ён выправіўся ў далёкую дарогу;

bo muža doma nâma; ën vypravìǔsâ ǔ dalëkuû darogu;

20. кашалёк срэбра ўзяў з сабою; дамоў вернецца да дня поўні месяца".

kašalëk srèbra ǔzâǔ z saboû; damoǔ vernecca da dnâ poǔnì mesâca".

21. Мноствам ласкавых слоў яна яго звабіла, мяккасьцю вуснаў сваіх авалодала ім.

Mnostvam laskavyh sloǔ âna âgo zvabìla, mâkkas′cû vusnaǔ svaìh avalodala ìm.

22. Ён адразу пайшоў за ёю, як вол ідзе ў разьніцу, як алень на стралу,

Ën adrazu pajšoǔ za ëû, âk vol ìdze ǔ raz′nìcu, âk alen′ na stralu,

23. пакуль страла не праніжа вантробы ягонай; як птушка кідаецца ў сіло, і ня ведае, што яно - пагібель яе.

pakul′ strala ne pranìža vantroby âgonaj; âk ptuška kìdaecca ǔ sìlo, ì nâ vedae, što âno - pagìbel′ âe.

24. Дык вось, дзеці, паслухайце мяне і зразумейце словы вуснаў маіх.

Dyk vos′, dzecì, pasluhajce mâne ì zrazumejce slovy vusnaǔ maìh.

25. Хай ня збочвае сэрца тваё на шляхі яе, ня блукай сьцежкамі яе;

Haj nâ zbočvae sèrca tvaë na šlâhì âe, nâ blukaj s′cežkamì âe;

26. бо многіх яна параніла, і шмат дужых забіла яна:

bo mnogìh âna paranìla, ì šmat dužyh zabìla âna:

27. дом яе - дарога ў апраметную, якая вядзе ў сярэдзіну жытлішча сьмерці.

dom âe - daroga ǔ aprametnuû, âkaâ vâdze ǔ sârèdzìnu žytlìšča s′mercì.

8 Кіраўнік

1. Ці мудрасьць не заклікае? і ці розум ня ўзносіць свой голас?

Cì mudras′c′ ne zaklìkae? ì cì rozum nâ ǔznosìc′ svoj golas?

2. Яна стаіць на ўзвышаных месцах, пры дарозе, на ростанях;

Âna staìc′ na ǔzvyšanyh mescah, pry daroze, na rostanâh;

3. яна кліча каля гарадское брамы, дзе ўваходзяць у дзьверы:

âna klìča kalâ garadskoe bramy, dze ǔvahodzâc′ u dz′very:

4. "Да вас, людзі, даклікаюся я, і да сыноў чалавечых мой голас!

"Da vas, lûdzì, daklìkaûsâ â, ì da synoǔ čalavečyh moj golas!

5. Навучэцеся, невукі, добрай разумнасьці, зразумейце вы розум, бязглуздыя.

Navučècesâ, nevukì, dobraj razumnas′cì, zrazumejce vy rozum, bâzgluzdyâ.

6. Бо ісьціну вымавіць язык мой, а бязбожнасьць - гідота для вуснаў маіх;

Bo ìs′cìnu vymavìc′ âzyk moj, a bâzbožnas′c′ - gìdota dlâ vusnaǔ maìh;

7. усе словы вуснаў маіх слушныя; няма ў іх хітрыны і ашуканства;

use slovy vusnaǔ maìh slušnyâ; nâma ǔ ìh hìtryny ì ašukanstva;

8. усе яны простыя разумнаму і справядлівыя тым, хто здабыў веды.

use âny prostyâ razumnamu ì spravâdlìvyâ tym, hto zdabyǔ vedy.

9. Прымеце навуку маю, а ня срэбра; лепей веды, чым чыстае золата;

Prymece navuku maû, a nâ srèbra; lepej vedy, čym čystae zolata;

10. бо мудрасьць лепшая за перлы, і ўсё, чаго пажадаеш, не дараўнаецца зь ёю.

bo mudras′c′ lepšaâ za perly, ì ǔsë, čago pažadaeš, ne daraǔnaecca z′ ëû.

11. Я, мудрасьць, жыву з розумам, і шукаю спазнаньня ў разважлівага.

Â, mudras′c′, žyvu z rozumam, ì šukaû spaznan′nâ ǔ razvažlìvaga.

12. Страх Гасподні - ненавідзець зло; гонар і пыху і ліхія шляхі і падступныя вусны я ненавіджу.

Strah Gaspodnì - nenavìdzec′ zlo; gonar ì pyhu ì lìhìâ šlâhì ì padstupnyâ vusny â nenavìdžu.

13. У мяне рада і праўда: я розум, у мяне сіла.

U mâne rada ì praǔda: â rozum, u mâne sìla.

14. Мною цары валадараць, і праўнікі ўзаконьваюць праўду.

Mnoû cary valadarac′, ì praǔnìkì ǔzakon′vaûc′ praǔdu.

15. Мною кіруюць уладыкі і вяльможы, і ўсе судзьдзі праведныя.

Mnoû kìruûc′ uladykì ì vâl′možy, ì ǔse sudz′dzì pravednyâ.

16. Хто любіць мяне, тых я люблю, і хто шукае мяне, знойдуць мяне;

Hto lûbìc′ mâne, tyh â lûblû, ì hto šukae mâne, znojduc′ mâne;

17. багацьце і слава са мною - скарб нятленны, і праўда;

bagac′ce ì slava sa mnoû - skarb nâtlenny, ì praǔda;

18. плады мае лепшыя за золата, і золата самага чыстага, і карысьці ад мяне болей, чым ад чыстага срэбра.

plady mae lepšyâ za zolata, ì zolata samaga čystaga, ì karys′cì ad mâne bolej, čym ad čystaga srèbra.

19. Я хаджу дарогаю праўды, сьцежкамі правасудзьдзя,

Â hadžu darogaû praǔdy, s′cežkamì pravasudz′dzâ,

20. каб даць тым, хто мяне любіць, спадчыну дабра, і скарбніцы іхнія я напаўняю.

kab dac′ tym, hto mâne lûbìc′, spadčynu dabra, ì skarbnìcy ìhnìâ â napaǔnâû.

21. Гасподзь меў мяне ад пачатку дарогі Сваёй, раней дзеяў Сваіх, спрадвеку:

Gaspodz′ meǔ mâne ad pačatku darogì Svaëj, ranej dzeâǔ Svaìh, spradveku:

22. адвеку была я памазаная, ад пачатку, ад правеку зямлі.

adveku byla â pamazanaâ, ad pačatku, ad praveku zâmlì.

23. Я нарадзілася, калі ня было яшчэ бездані, калі яшчэ ня было крыніц, багатых вадою.

Â naradzìlasâ, kalì nâ bylo âščè bezdanì, kalì âščè nâ bylo krynìc, bagatyh vadoû.

24. Я нарадзілася перш, чым былі пастаўлены горы, раней за пагоркі,

Â naradzìlasâ perš, čym bylì pastaǔleny gory, ranej za pagorkì,

25. калі яшчэ Ён не стварыў ні зямлі, ні палёў, ні пачатковых пылінак сусьвету.

kalì âščè Ën ne stvaryǔ nì zâmlì, nì palëǔ, nì pačatkovyh pylìnak sus′vetu.

26. Ён рыхтаваў нябёсы, я была там. Калі ён крэсьліў скляпеньне над паверхняю бездані,

Ën ryhtavaǔ nâbësy, â byla tam. Kalì ën krès′lìǔ sklâpen′ne nad paverhnâû bezdanì,

27. калі сталяваў наверсе аблокі, калі мацаваў крыніцы бездані,

kalì stalâvaǔ naverse ablokì, kalì macavaǔ krynìcy bezdanì,

28. калі даваў мору статут, каб воды не заступалі межаў яго, калі закладваў асновы зямлі:

kalì davaǔ moru statut, kab vody ne zastupalì mežaǔ âgo, kalì zakladvaǔ asnovy zâmlì:

29. тады я была пры Ім за майстра, і была кожны дзень радасьцю, весялосьцю была перад абліччам Ягоным заўсёды,

tady â byla pry Ìm za majstra, ì byla kožny dzen′ radas′cû, vesâlos′cû byla perad ablìččam Âgonym zaǔsëdy,

30. радуючыся на зямным коле Яго, і радасьць мая была з сынамі чалавечымі.

raduûčysâ na zâmnym kole Âgo, ì radas′c′ maâ byla z synamì čalavečymì.

31. Цяпер, дзеці, паслухайце мяне; і шчасныя тыя, што будуць ахоўваць шляхі мае!

Câper, dzecì, pasluhajce mâne; ì ščasnyâ tyâ, što buduc′ ahoǔvac′ šlâhì mae!

32. Паслухайце настаўленьня, і мудрымі станьце, і не адступайцеся ад яго.

Pasluhajce nastaǔlen′nâ, ì mudrymì stan′ce, ì ne adstupajcesâ ad âgo.

33. Шчасны той чалавек, які слухае мяне, чуваючы дзень у дзень каля варотаў маіх і вартуючы дзьверы мае!

Ščasny toj čalavek, âkì sluhae mâne, čuvaûčy dzen′ u dzen′ kalâ varotaǔ maìh ì vartuûčy dz′very mae!

34. Бо, хто знайшоў мяне, той знайшоў жыцьцё, і атрымае мілату ад Госпада;

Bo, hto znajšoǔ mâne, toj znajšoǔ žyc′cë, ì atrymae mìlatu ad Gospada;

35. а хто грэшыць супроць мяне, учыняе шкоду душы маёй: усе тыя, што ненавідзяць мяне, любяць сьмерць".

a hto grèšyc′ suproc′ mâne, učynâe škodu dušy maëj: use tyâ, što nenavìdzâc′ mâne, lûbâc′ s′merc′".

9 Кіраўнік

1. Мудрасьць збудавала сабе дом, высекла сем слупоў ягоных,

Mudras′c′ zbudavala sabe dom, vysekla sem slupoǔ âgonyh,

2. закалола ахвяру, разбавіла віно сваё і прыгатавала ў сябе гасьціну;

zakalola ahvâru, razbavìla vìno svaë ì prygatavala ǔ sâbe gas′cìnu;

3. паслала слуг сваіх клікаць з вышыняў горада:

paslala slug svaìh klìkac′ z vyšynâǔ gorada:

4. "хто неразумны, хай прыйдзе сюды!" А недавумкам сказала:

"hto nerazumny, haj pryjdze sûdy!" A nedavumkam skazala:

5. "ідзеце, ежце мой хлеб, і пеце віно, мною разбаўленае;

"ìdzece, ežce moj hleb, ì pece vìno, mnoû razbaǔlenae;

6. адкіньце дурноту, і будзем жыць і хадзіць дарогай разважлівасьці".

adkìn′ce durnotu, ì budzem žyc′ ì hadzìc′ darogaj razvažlìvas′cì".

7. Не павучай блюзьнера, бо ганьбу сабе нажывеш, і хто асьцерагае бязбожніка - пляміць сябе.

Ne pavučaj blûz′nera, bo gan′bu sabe nažyveš, ì hto as′ceragae bâzbožnìka - plâmìc′ sâbe.

8. Не асьцерагай блюзьнера, каб ён не зьненавідзеў цябе; асьцерагай мудрага, і ён палюбіць цябе;

Ne as′ceragaj blûz′nera, kab ën ne z′nenavìdzeǔ câbe; as′ceragaj mudraga, ì ën palûbìc′ câbe;

9. дай настаўленьне мудраму, і ён яшчэ больш умудрыцца; навучы праўдалюбца, і ён памножыць веды.

daj nastaǔlen′ne mudramu, ì ën âščè bol′š umudrycca; navučy praǔdalûbca, ì ën pamnožyc′ vedy.

10. Пачатак мудрасьці - страх Гасподні, і спазнаньне Сьвятога - розум;

Pačatak mudras′cì - strah Gaspodnì, ì spaznan′ne S′vâtoga - rozum;

11. бо мною памножацца дні твае і дадасца табе гадоў жыцьця.

bo mnoû pamnožacca dnì tvae ì dadasca tabe gadoǔ žyc′câ.

12. Сыне мой! калі ты змудрыў, мудры для сябе; і калі ўзбуяў, дык адзін і пацерпіш.

Syne moj! kalì ty zmudryǔ, mudry dlâ sâbe; ì kalì ǔzbuâǔ, dyk adzìn ì pacerpìš.

13. Жанчына бяз розуму - крыклівая, дурніца - ні ў чым не абазнаная,

Žančyna bâz rozumu - kryklìvaâ, durnìca - nì ǔ čym ne abaznanaâ,

14. сядае каля дзьвярэй дома свайго на крэсьле, на гарадскіх вышынях,

sâdae kalâ dz′vârèj doma svajgo na krès′le, na garadskìh vyšynâh,

15. каб клікаць тых, хто дарогаю ідзе, хто проста сваёю дарогай ідзе:

kab klìkac′ tyh, hto darogaû ìdze, hto prosta svaëû darogaj ìdze:

16. "хто дурны, заварочвай сюды!", а неразумным кажа яна:

"hto durny, zavaročvaj sûdy!", a nerazumnym kaža âna:

17. "вада крадзеная салодкая, і ўтоены хлеб смачны".

"vada kradzenaâ salodkaâ, ì ǔtoeny hleb smačny".

18. Але ня ведае ён, што мёртвыя там, у глыбіні апраметнай запрошаны ёю.

Ale nâ vedae ën, što mërtvyâ tam, u glybìnì aprametnaj zaprošany ëû.

10 Кіраўнік

1. Выслоўі Саламона. Сын мудры радуе бацьку, а сын бязглузды - засмучэньне маці ягонай.

Vysloǔì Salamona. Syn mudry radue bac′ku, a syn bâzgluzdy - zasmučèn′ne macì âgonaj.

2. Не даюць карысьці скарбы няправедныя, а праўда ратуе ад сьмерці.

Ne daûc′ karys′cì skarby nâpravednyâ, a praǔda ratue ad s′mercì.

3. Не дапусьціць Гасподзь, каб галадала душа праведнага, а зьдзірства бязбожных адкіне.

Ne dapus′cìc′ Gaspodz′, kab galadala duša pravednaga, a z′dzìrstva bâzbožnyh adkìne.

4. Лянівая рука робіць бедным, а рука руплівая ўзбагачае.

Lânìvaâ ruka robìc′ bednym, a ruka ruplìvaâ ǔzbagačae.

5. Хто зьбірае летам - сын разумны, а хто сьпіць у жніва - сын шалапутны.

Hto z′bìrae letam - syn razumny, a hto s′pìc′ u žnìva - syn šalaputny.

6. Дабраславеньні - на галаву праведнага, а вусны бязбожным затуліць насільле.

Dabraslaven′nì - na galavu pravednaga, a vusny bâzbožnym zatulìc′ nasìl′le.

7. Памяць пра праведнага дабраславёная будзе, а імя бязбожных спаганьбіцца.

Pamâc′ pra pravednaga dabraslavënaâ budze, a ìmâ bâzbožnyh spagan′bìcca.

8. Мудры сэрцам прымае запаведзі, а бязглузды вуснамі спатыкнецца.

Mudry sèrcam prymae zapavedzì, a bâzgluzdy vusnamì spatyknecca.

9. Хто ходзіць у беззаганнасьці, той ходзіць бясьпечна; а хто скрыўляе шляхі свае, той будзе выкрыты.

Hto hodzìc′ u bezzagannas′cì, toj hodzìc′ bâs′pečna; a hto skryǔlâe šlâhì svae, toj budze vykryty.

10. Хто міргае вачыма, той чыніць прыкрасьць, а бязглузды вуснамі спатыкнецца.

Hto mìrgae vačyma, toj čynìc′ prykras′c′, a bâzgluzdy vusnamì spatyknecca.

11. Вусны праведніка - крыніца жыцьця, а вусны бязбожным затуліць насільле.

Vusny pravednìka - krynìca žyc′câ, a vusny bâzbožnym zatulìc′ nasìl′le.

12. Нянавісьць будзіць разлад, любоў акупае ўсе грахі.

Nânavìs′c′ budzìc′ razlad, lûboǔ akupae ǔse grahì.

13. На вуснах у разумнага мудрасьць, а на целе ў дурнога - дубец.

Na vusnah u razumnaga mudras′c′, a na cele ǔ durnoga - dubec.

14. Мудрыя зьберагаюць веды, а вусны немысьля - блізкая пагібель.

Mudryâ z′beragaûc′ vedy, a vusny nemys′lâ - blìzkaâ pagìbel′.

15. Маёмасьць багатага - моцны горад яго, бяда бедным - іхняе ўбоства.

Maëmas′c′ bagataga - mocny gorad âgo, bâda bednym - ìhnâe ǔbostva.

16. Праца праведнага - на жыцьцё, прыбытак бязбожнага - на грэх.

Praca pravednaga - na žyc′cë, prybytak bâzbožnaga - na grèh.

17. Хто захоўвае настаўленьне, той на дарозе да жыцьця; а хто пагарджае засьцярогай - блукае.

Hto zahoǔvae nastaǔlen′ne, toj na daroze da žyc′câ; a hto pagardžae zas′cârogaj - blukae.

18. Хто хавае нянавісьць, у таго вусны ілжывыя; і хто пашырае паклёпы - неразумны.

Hto havae nânavìs′c′, u tago vusny ìlžyvyâ; ì hto pašyrae paklëpy - nerazumny.

19. Пры шматслоўі ня ўнікнуць грэху, а хто стрымлівае вусны свае - разумны.

Pry šmatsloǔì nâ ǔnìknuc′ grèhu, a hto strymlìvae vusny svae - razumny.

20. Чыстае срэбра - язык праведнага, а сэрца бязбожных - нікчэма.

Čystae srèbra - âzyk pravednaga, a sèrca bâzbožnyh - nìkčèma.

21. Вусны праведнага пасьвяць многіх, а неразумныя мруць ад нястачы глузду.

Vusny pravednaga pas′vâc′ mnogìh, a nerazumnyâ mruc′ ad nâstačy gluzdu.

22. Дабраславеньне Гасподняе - яно ўзбагачае і смутку з сабой ня прыносіць.

Dabraslaven′ne Gaspodnâe - âno ǔzbagačae ì smutku z saboj nâ prynosìc′.

23. Радуе немысьля - учынак ганебны, а чалавека разумнага - мудрасьць.

Radue nemys′lâ - učynak ganebny, a čalaveka razumnaga - mudras′c′.

24. Чаго баіцца бязбожнік, тое спасьцігне яго, а жаданьне праведнікаў збудзецца.

Čago baìcca bâzbožnìk, toe spas′cìgne âgo, a žadan′ne pravednìkaǔ zbudzecca.

25. Як падымецца бура, так і няма бязбожнага; а ў праведніка - аснова вечная.

Âk padymecca bura, tak ì nâma bâzbožnaga; a ǔ pravednìka - asnova večnaâ.

26. Што воцат зубам і дым вачам, тое гультай тым, хто пасылае яго.

Što vocat zubam ì dym vačam, toe gul′taj tym, hto pasylae âgo.

27. Страх Гасподні дадае дзён, а гады бязбожных скароцяцца.

Strah Gaspodnì dadae dzën, a gady bâzbožnyh skarocâcca.

28. Спадзяваньне праведнікам - радасьць, а надзея бязбожных загіне.

Spadzâvan′ne pravednìkam - radas′c′, a nadzeâ bâzbožnyh zagìne.

29. Шлях Гасподні - цьвярдыня нявінным і пагібель бязбожным.

Šlâh Gaspodnì - c′vârdynâ nâvìnnym ì pagìbel′ bâzbožnym.

30. Праведнік вавек не пахісьнецца, а бязбожныя не пажывуць на зямлі.

Pravednìk vavek ne pahìs′necca, a bâzbožnyâ ne pažyvuc′ na zâmlì.

31. З вуснаў праведніка крынічыць мудрасьць, а язык шкодлівы будзе вырваны.

Z vusnaǔ pravednìka krynìčyc′ mudras′c′, a âzyk škodlìvy budze vyrvany.

32. Вусны праведніка любяць богаспадобнае, а вусны бязбожных - разбэшчанае.

Vusny pravednìka lûbâc′ bogaspadobnae, a vusny bâzbožnyh - razbèščanae.

11 Кіраўнік

1. Няправільныя вагі - агідныя Госпаду, а правільныя вагі ўпадабаньне Яму.

Nâpravìl′nyâ vagì - agìdnyâ Gospadu, a pravìl′nyâ vagì ǔpadaban′ne Âmu.

2. Прыйдзе пыхлівасьць, прыйдзе і ганьба; а са сьціплымі - мудрасьць.

Pryjdze pyhlìvas′c′, pryjdze ì gan′ba; a sa s′cìplymì - mudras′c′.

3. Беззаганнасьць будзе кіраваць пабожнымі, а хітрасьць вераломных загубіць іх.

Bezzagannas′c′ budze kìravac′ pabožnymì, a hìtras′c′ veralomnyh zagubìc′ ìh.

4. Не паможа багацьце ў дзень гневу; а праўда ўратуе ад сьмерці.

Ne pamoža bagac′ce ǔ dzen′ gnevu; a praǔda ǔratue ad s′mercì.

5. Праўда беззаганнага прастуе дарогу яму, а бязбожны ўпадзе ад бязбожнасьці сваёй.

Praǔda bezzagannaga prastue darogu âmu, a bâzbožny ǔpadze ad bâzbožnas′cì svaëj.

6. Праўда пабожных ратуе іх, а бязбожнікі будуць злоўлены беззаконьнем сваім.

Praǔda pabožnyh ratue ìh, a bâzbožnìkì buduc′ zloǔleny bezzakon′nem svaìm.

7. Надзея бязбожніка зьнікае пры сьмерці, і спадзяваньне бязбожных зьнікае.

Nadzeâ bâzbožnìka z′nìkae pry s′mercì, ì spadzâvan′ne bâzbožnyh z′nìkae.

8. Праведніку ёсьць ратунак зь нягоды, а замест яго трапляе ў яе бязбожны.

Pravednìku ës′c′ ratunak z′ nâgody, a zamest âgo traplâe ǔ âe bâzbožny.

9. Вуснамі крывадушнік нішчыць блізкага свайго, а праведнікі празорлівасьцю ратуюцца.

Vusnamì kryvadušnìk nìščyc′ blìzkaga svajgo, a pravednìkì prazorlìvas′cû ratuûcca.

10. З дабрадзенства праведнікаў радуецца горад, а як гіне бязбожны - сьпявае.

Z dabradzenstva pravednìkaǔ raduecca gorad, a âk gìne bâzbožny - s′pâvae.

11. Дабраславеньнем праведных узвышаецца горад, а вуснамі бязбожнікаў руйнуецца.

Dabraslaven′nem pravednyh uzvyšaecca gorad, a vusnamì bâzbožnìkaǔ rujnuecca.

12. Недавумак пагарджае блізкім сваім; а разумны чалавек маўчыць.

Nedavumak pagardžae blìzkìm svaìm; a razumny čalavek maǔčyc′.

13. Хто ходзіць у паклёпніках, той адкрывае таямніцу; а верны чалавек яе хавае.

Hto hodzìc′ u paklëpnìkah, toj adkryvae taâmnìcu; a verny čalavek âe havae.

14. Дзе няма добрае рады, там занепадае народ, а пры многіх радцах - дабрадзенствуе.

Dze nâma dobrae rady, tam zanepadae narod, a pry mnogìh radcah - dabradzenstvue.

15. Ліха той сабе спрычыняе, хто паручаецца за староньняга; а хто ненавідзіць заруку, той у бясьпецы.

Lìha toj sabe spryčynâe, hto paručaecca za staron′nâga; a hto nenavìdzìc′ zaruku, toj u bâs′pecy.

16. Жанчына з добрым норавам здабывае гонар, а працавітыя дасягаюць багацьця.

Žančyna z dobrym noravam zdabyvae gonar, a pracavìtyâ dasâgaûc′ bagac′câ.

17. Чалавек мілажальны дабрачыніць душы сваёй, а жорсткі сэрцам разбурае плоць сваю.

Čalavek mìlažal′ny dabračynìc′ dušy svaëj, a žorstkì sèrcam razburae ploc′ svaû.

18. Бязбожны робіць справу ненадзейную, а таму, хто сее праўду - узнагарода пэўная.

Bâzbožny robìc′ spravu nenadzejnuû, a tamu, hto see praǔdu - uznagaroda pèǔnaâ.

19. Праведнасьць вядзе да жыцьця, а хто імкнецца да ліхога, імкнецца да сьмерці сваёй.

Pravednas′c′ vâdze da žyc′câ, a hto ìmknecca da lìhoga, ìmknecca da s′mercì svaëj.

20. Агіда Госпаду - падступныя сэрцам; а падабаецца Яму, хто ў беспахібнасьці ходзіць.

Agìda Gospadu - padstupnyâ sèrcam; a padabaecca Âmu, hto ǔ bespahìbnas′cì hodzìc′.

21. Можна паручыцца, што грэшнік не застанецца без пакараньня; а насеньне праведных уратуецца.

Možna paručycca, što grèšnìk ne zastanecca bez pakaran′nâ; a nasen′ne pravednyh uratuecca.

22. Што залатое колца ў лычы ў сьвіньні, тое жанчына прыгожая і - неразумная.

Što zalatoe kolca ǔ lyčy ǔ s′vìn′nì, toe žančyna prygožaâ ì - nerazumnaâ.

23. Жаданьне праведных - толькі дабро, надзея бязбожных - гнеў.

Žadan′ne pravednyh - tol′kì dabro, nadzeâ bâzbožnyh - gneǔ.

24. Адзін сыпле шчодра і яму яшчэ дадаецца; а другі звыш меры ашчадлівы, і аднак жа бяднее.

Adzìn syple ščodra ì âmu âščè dadaecca; a drugì zvyš mery aščadlìvy, ì adnak ža bâdnee.

25. Дабрачынная душа будзе насычана, і хто напойвае іншых, той і сам напоены будзе.

Dabračynnaâ duša budze nasyčana, ì hto napojvae ìnšyh, toj ì sam napoeny budze.

26. Хто хавае ў сябе збожжа, таго народ кляне; і дабраслаўляе таго, хто прадае.

Hto havae ǔ sâbe zbožža, tago narod klâne; ì dabraslaǔlâe tago, hto pradae.

27. Хто імкнецца да дабра, той шукае Божае ласкі; а хто шукае благога, да таго яно і прыходзіць.

Hto ìmknecca da dabra, toj šukae Božae laskì; a hto šukae blagoga, da tago âno ì pryhodzìc′.

28. Хто спадзяецца на багацьце сваё, упадзе; а праведнікі, як лісьце, зазелянеюць.

Hto spadzâecca na bagac′ce svaë, upadze; a pravednìkì, âk lìs′ce, zazelâneûc′.

29. Хто разладжвае дом свой, успадкуе вецер, а неразумны будзе слугаваць мудраму.

Hto razladžvae dom svoj, uspadkue vecer, a nerazumny budze slugavac′ mudramu.

30. Плод праведніка - дрэва жыцьця, а мудры яднае душы.

Plod pravednìka - drèva žyc′câ, a mudry âdnae dušy.

31. Так аддаецца на зямлі праведніку, тым болей бязбожнаму і грэшніку.

Tak addaecca na zâmlì pravednìku, tym bolej bâzbožnamu ì grèšnìku.

12 Кіраўнік

1. Хто любіць настаўленьне, той любіць веды; а хто ненавідзіць засьцярогі, той невук.

Hto lûbìc′ nastaǔlen′ne, toj lûbìc′ vedy; a hto nenavìdzìc′ zas′cârogì, toj nevuk.

2. Добры здабывае ласку ў Госпада; а чалавека падступнага Ён асудзіць.

Dobry zdabyvae lasku ǔ Gospada; a čalaveka padstupnaga Ën asudzìc′.

3. Ня сьцьвердзіць сябе чалавек беззаконьнем; а корань праведнікаў непахісны.

Nâ s′c′verdzìc′ sâbe čalavek bezzakon′nem; a koran′ pravednìkaǔ nepahìsny.

4. Дабрачынная жонка - вянок мужу свайму; а ганебная - як гнілізна ў касьцях у яго.

Dabračynnaâ žonka - vânok mužu svajmu; a ganebnaâ - âk gnìlìzna ǔ kas′câh u âgo.

5. Помыслы праведных - праўда, а намыслы бязбожных - падступнасьць.

Pomysly pravednyh - praǔda, a namysly bâzbožnyh - padstupnas′c′.

6. Словы бязбожных - засада на кроў, а вусны праведных ратуюць іх.

Slovy bâzbožnyh - zasada na kroǔ, a vusny pravednyh ratuûc′ ìh.

7. Як кранецца бязбожных няшчасьце - і няма іх, а дом праведных стаіць.

Âk kranecca bâzbožnyh nâščas′ce - ì nâma ìh, a dom pravednyh staìc′.

8. Хваляць чалавека паводле меры розуму ягонага, а распусны сэрцам будзе ў пагардзе.

Hvalâc′ čalaveka pavodle mery rozumu âgonaga, a raspusny sèrcam budze ǔ pagardze.

9. Лепей быць простым, але мець працу, чым быць ганарыстым, але ня мець хлеба.

Lepej byc′ prostym, ale mec′ pracu, čym byc′ ganarystym, ale nâ mec′ hleba.

10. Праведны дбае і пра жыцьцё быдла свайго, а сэрца бязбожных жорсткае.

Pravedny dbae ì pra žyc′cë bydla svajgo, a sèrca bâzbožnyh žorstkae.

11. Хто ўрабляе зямлю сваю, насыціцца хлебам; а хто ідзе па сьлядах гультаёў, той розумам бедны.

Hto ǔrablâe zâmlû svaû, nasycìcca hlebam; a hto ìdze pa s′lâdah gul′taëǔ, toj rozumam bedny.

12. Бязбожны хоча злавіць яго ў сетку зла; а корань праведных цьвёрды.

Bâzbožny hoča zlavìc′ âgo ǔ setku zla; a koran′ pravednyh c′vërdy.

13. Бязбожны ловіцца грахамі вуснаў сваіх; а праведны выйдзе зь бяды.

Bâzbožny lovìcca grahamì vusnaǔ svaìh; a pravedny vyjdze z′ bâdy.

14. Ад плоду вуснаў сваіх чалавек насычаецца дабром, і плата чалавеку - паводле дзеяў рук ягоных.

Ad plodu vusnaǔ svaìh čalavek nasyčaecca dabrom, ì plata čalaveku - pavodle dzeâǔ ruk âgonyh.

15. Дарога немысьля простая ў вачах ягоных; а хто слухае рады, той мудры.

Daroga nemys′lâ prostaâ ǔ vačah âgonyh; a hto sluhae rady, toj mudry.

16. У немысьля адразу выяўляецца гнеў ягоны, а разумны тоіць абразу.

U nemys′lâ adrazu vyâǔlâecca gneǔ âgony, a razumny toìc′ abrazu.

17. Хто кажа тое, што ведае, той кажа праўду: а ў сьведкі ілжывага - ашуканства.

Hto kaža toe, što vedae, toj kaža praǔdu: a ǔ s′vedkì ìlžyvaga - ašukanstva.

18. Сёй-той пустаслоў б'е як мечам, а язык мудрых - ацаляе.

Sëj-toj pustasloǔ b'e âk mečam, a âzyk mudryh - acalâe.

19. Вусны праўдзівыя вечна жывуць, а ілжывы язык - хвіліну.

Vusny praǔdzìvyâ večna žyvuc′, a ìlžyvy âzyk - hvìlìnu.

20. Хітрына - у сэрцы ў зламысьнікаў, радасьць - у міратворцаў.

Hìtryna - u sèrcy ǔ zlamys′nìkaǔ, radas′c′ - u mìratvorcaǔ.

21. Ня станецца праведніку ніякага ліха, а бязбожныя будуць напоўнены злом.

Nâ stanecca pravednìku nìâkaga lìha, a bâzbožnyâ buduc′ napoǔneny zlom.

22. Агіда Госпаду - вусны ілжывыя, а хто гаворыць праўду, даспадобы Яму.

Agìda Gospadu - vusny ìlžyvyâ, a hto gavoryc′ praǔdu, daspadoby Âmu.

23. Чалавек разважлівы ўтойвае веды, а сэрца немысьляў выказвае дурасьць.

Čalavek razvažlìvy ǔtojvae vedy, a sèrca nemys′lâǔ vykazvae duras′c′.

24. Рука руплівая здабудзе ўладу, а гультайская пад данінай будзе.

Ruka ruplìvaâ zdabudze ǔladu, a gul′tajskaâ pad danìnaj budze.

25. Смутак на сэрцы падаўляе чалавека, а добрае слова разьвесяляе яго.

Smutak na sèrcy padaǔlâe čalaveka, a dobrae slova raz′vesâlâe âgo.

26. Праведнік паказвае блізкаму свайму дарогу, а дарога бязбожных уводзіць іх у згубу.

Pravednìk pakazvae blìzkamu svajmu darogu, a daroga bâzbožnyh uvodzìc′ ìh u zgubu.

27. Гультай ня смажыць сваёй дзічыны; а чалавек руплівы мецьме каштоўны набытак.

Gul′taj nâ smažyc′ svaëj dzìčyny; a čalavek ruplìvy mec′me kaštoǔny nabytak.

28. На дарозе праўды - жыцьцё, і на сьцежцы яе няма сьмерці.

Na daroze praǔdy - žyc′cë, ì na s′cežcy âe nâma s′mercì.

13 Кіраўнік

1. Мудры сын слухае бацькавых настаўленьняў; а насьмешнік ня слухае засьцярогаў.

Mudry syn sluhae bac′kavyh nastaǔlen′nâǔ; a nas′mešnìk nâ sluhae zas′cârogaǔ.

2. Ад плоду вуснаў сваіх чалавек спажывае дабро, а душа здраднікаў закона - зло.

Ad plodu vusnaǔ svaìh čalavek spažyvae dabro, a duša zdradnìkaǔ zakona - zlo.

3. Хто захоўвае вусны свае, той захоўвае душу сваю, а хто шырока свой рот разьзяўляе, таму бяда.

Hto zahoǔvae vusny svae, toj zahoǔvae dušu svaû, a hto šyroka svoj rot raz′zâǔlâe, tamu bâda.

4. Душа гультая жадае, але марна: а душа руплівых насыціцца.

Duša gul′taâ žadae, ale marna: a duša ruplìvyh nasycìcca.

5. Праведнік ненавідзіць ілжывае слова, а бязбожны сарамаціць і ганьбіць сябе.

Pravednìk nenavìdzìc′ ìlžyvae slova, a bâzbožny saramacìc′ ì gan′bìc′ sâbe.

6. Праўда ахоўвае беззаганнага ў дарозе, а бязбожнасьць губіць грэшнікаў.

Praǔda ahoǔvae bezzagannaga ǔ daroze, a bâzbožnas′c′ gubìc′ grèšnìkaǔ.

7. Сёй-той выдае сябе за багатага, а ў яго нічога няма; другі сябе за беднага, а ў яго багацьця многа.

Sëj-toj vydae sâbe za bagataga, a ǔ âgo nìčoga nâma; drugì sâbe za bednaga, a ǔ âgo bagac′câ mnoga.

8. Багацьцем сваім чалавек адкупляе жыцьцё сваё, а бедны і пагрозы ня чуе.

Bagac′cem svaìm čalavek adkuplâe žyc′cë svaë, a bedny ì pagrozy nâ čue.

9. Сьвятло праведных весела гарыць; а сьветач бязбожных тухне.

S′vâtlo pravednyh vesela garyc′; a s′vetač bâzbožnyh tuhne.

10. Ад пыхі паходзіць разлад, а ў тых, што раяцца, - мудрасьць.

Ad pyhì pahodzìc′ razlad, a ǔ tyh, što raâcca, - mudras′c′.

11. Багацьце ад марнасьці памяншаецца, а хто зьбірае працаю, памнажае яго.

Bagac′ce ad marnas′cì pamânšaecca, a hto z′bìrae pracaû, pamnažae âgo.

12. Надзея, якая доўга ня праўдзіцца, стамляе сэрца, а жаданьне, якое споўнілася, - як дрэва жыцьця.

Nadzeâ, âkaâ doǔga nâ praǔdzìcca, stamlâe sèrca, a žadan′ne, âkoe spoǔnìlasâ, - âk drèva žyc′câ.

13. Хто пагарджае словам, той робіць шкоду сабе; а хто баіцца запаведзі, будзе ўзнагароджаны.

Hto pagardžae slovam, toj robìc′ škodu sabe; a hto baìcca zapavedzì, budze ǔznagarodžany.

14. Навука ў мудрага - крыніца жыцьця, якая аддаляе ад сьмерці.

Navuka ǔ mudraga - krynìca žyc′câ, âkaâ addalâe ad s′mercì.

15. Добры розум дае зычлівасьць; а дарога бязбожных цьвёрдая.

Dobry rozum dae zyčlìvas′c′; a daroga bâzbožnyh c′vërdaâ.

16. Кожны разумны дзее зь веданьнем, а немысель выстаўляе на паказ дурасьць.

Kožny razumny dzee z′ vedan′nem, a nemysel′ vystaǔlâe na pakaz duras′c′.

17. Неразумны пасол трапляе ў бяду, а верны пасланец - ратунак.

Nerazumny pasol traplâe ǔ bâdu, a verny paslanec - ratunak.

18. Галеча і ганьба таму, хто пагарджае навукай; а хто трымаецца настаўленьня, пашанаваны будзе.

Galeča ì gan′ba tamu, hto pagardžae navukaj; a hto trymaecca nastaǔlen′nâ, pašanavany budze.

19. Жаданьне, якое споўнілася, - прыемнае душы; агідна неразумнаму ўхіляцца ад зла.

Žadan′ne, âkoe spoǔnìlasâ, - pryemnae dušy; agìdna nerazumnamu ǔhìlâcca ad zla.

20. Хто сябруе з мудрым, будзе мудры; а хто сябруе зь неразумнымі, разбэсьціцца.

Hto sâbrue z mudrym, budze mudry; a hto sâbrue z′ nerazumnymì, razbès′cìcca.

21. Грэшнікаў даганяе зло, а праведнікам дасца дабро.

Grèšnìkaǔ daganâe zlo, a pravednìkam dasca dabro.

22. Добры пакідае спадчыну і ўнукам, а багацьце грэшніка зьберагаецца праведнаму.

Dobry pakìdae spadčynu ì ǔnukam, a bagac′ce grèšnìka z′beragaecca pravednamu.

23. Шмат хлеба бывае і на палетку ў бедных; але маёмасьць гіне ад бяспраўя.

Šmat hleba byvae ì na paletku ǔ bednyh; ale maëmas′c′ gìne ad bâspraǔâ.

24. Хто шкадуе дубца свайго, той ненавідзіць сына; а хто любіць, той змалку карае яго.

Hto škadue dubca svajgo, toj nenavìdzìc′ syna; a hto lûbìc′, toj zmalku karae âgo.

25. Праведнік есьць да сытасьці, а жывот бязбожных церпіць нястачы.

Pravednìk es′c′ da sytas′cì, a žyvot bâzbožnyh cerpìc′ nâstačy.

14 Кіраўнік

1. Мудрая жонка ўладкуе свой дом, а неразумная разбурыць яго сваімі рукамі.

Mudraâ žonka ǔladkue svoj dom, a nerazumnaâ razburyc′ âgo svaìmì rukamì.

2. Хто ідзе простаю дарогаю, баіцца Госпада; а чые дарогі крывыя, той ня дбае пра Яго.

Hto ìdze prostaû darogaû, baìcca Gospada; a čye darogì kryvyâ, toj nâ dbae pra Âgo.

3. У вуснах у немысьля - біч на яго ганарыстасьць; а вусны мудрых ахоўваюць самыя сябе.

U vusnah u nemys′lâ - bìč na âgo ganarystas′c′; a vusny mudryh ahoǔvaûc′ samyâ sâbe.

4. Дзе няма валоў, там - ясьлі пустыя; а багата ж прыбытку ад сілы валоў.

Dze nâma valoǔ, tam - âs′lì pustyâ; a bagata ž prybytku ad sìly valoǔ.

5. Верны сьведка ня хлусіць, а ілжу пашырае сьведка ілжывы.

Verny s′vedka nâ hlusìc′, a ìlžu pašyrae s′vedka ìlžyvy.

6. Распусны шукае мудрасьці і не знаходзіць; а разумны лёгка набывае веды.

Raspusny šukae mudras′cì ì ne znahodzìc′; a razumny lëgka nabyvae vedy.

7. Адыдзі ад чалавека пустога, у якога ты ня бачыш разумных вуснаў.

Adydzì ad čalaveka pustoga, u âkoga ty nâ bačyš razumnyh vusnaǔ.

8. Мудрасьць разумнага - што ён зважае на дарогу сваю, а дурасьць немысьляў - толькі ашука.

Mudras′c′ razumnaga - što ën zvažae na darogu svaû, a duras′c′ nemys′lâǔ - tol′kì ašuka.

9. Неразумныя сьмяюцца з грэху, а сярод праведных - Божая мілата.

Nerazumnyâ s′mâûcca z grèhu, a sârod pravednyh - Božaâ mìlata.

10. Сэрца ведае горыч сваю, і чужынец ня дзеліць радасьці ягонай.

Sèrca vedae goryč svaû, ì čužynec nâ dzelìc′ radas′cì âgonaj.

11. Дом беззаконных зруйнуецца, а жытлішча праведных расьцьвіце.

Dom bezzakonnyh zrujnuecca, a žytlìšča pravednyh ras′c′vìce.

12. Ёсьць шляхі, якія здаюцца чалавеку простымі; але канец іх - шлях сьмерці.

Ës′c′ šlâhì, âkìâ zdaûcca čalaveku prostymì; ale kanec ìh - šlâh s′mercì.

13. І ад сьмеху часам баліць сэрца, і канцом радасьці бывае смутак.

Ì ad s′mehu časam balìc′ sèrca, ì kancom radas′cì byvae smutak.

14. Чалавек з разбэшчаным сэрцам насыціцца ад дарог сваіх, і добры - ад сваіх.

Čalavek z razbèščanym sèrcam nasycìcca ad darog svaìh, ì dobry - ad svaìh.

15. Немысель верыць кожнаму слову, а разумны зважае на крокі свае.

Nemysel′ veryc′ kožnamu slovu, a razumny zvažae na krokì svae.

16. Мудры баіцца і ўнікае зла, а неразумны раздражнёны і саманадзейны.

Mudry baìcca ì ǔnìkae zla, a nerazumny razdražnëny ì samanadzejny.

17. Запальчывы можа ўчыніць глупства; а чалавек, які наўмысна чыніць благое, ненавісны.

Zapal′čyvy moža ǔčynìc′ glupstva; a čalavek, âkì naǔmysna čynìc′ blagoe, nenavìsny.

18. Невукі спадкуюць дурасьць, а разумных увенчваюць веды.

Nevukì spadkuûc′ duras′c′, a razumnyh uvenčvaûc′ vedy.

19. Схіляцца ліхія перад добрымі, і бязбожныя - каля варот праведніка.

Shìlâcca lìhìâ perad dobrymì, ì bâzbožnyâ - kalâ varot pravednìka.

20. Беднага ненавідзіць, бывае, нават блізкі яго, а ў багатага многа сяброў.

Bednaga nenavìdzìc′, byvae, navat blìzkì âgo, a ǔ bagataga mnoga sâbroǔ.

21. Хто пагарджае блізкім сваім, той грэшыць; а мілажальны да бедных, той шчасны.

Hto pagardžae blìzkìm svaìm, toj grèšyc′; a mìlažal′ny da bednyh, toj ščasny.

22. Ці не памыляюцца тыя, што намышляюць ліхое? Мілажаль і вернасьць у тых, што намышляюць добрае.

Cì ne pamylâûcca tyâ, što namyšlâûc′ lìhoe? Mìlažal′ ì vernas′c′ u tyh, što namyšlâûc′ dobrae.

23. Ад усякае працы ёсьць прыбытак, а ад пустаслоўя толькі пахіба.

Ad usâkae pracy ës′c′ prybytak, a ad pustasloǔâ tol′kì pahìba.

24. Вянок мудрых - багацьце іхняе, а дурасьць невукаў дурасьць і ёсьць.

Vânok mudryh - bagac′ce ìhnâe, a duras′c′ nevukaǔ duras′c′ ì ës′c′.

25. Верны сьведка ратуе душы, а ілжывы нагаворвае шмат ілжы.

Verny s′vedka ratue dušy, a ìlžyvy nagavorvae šmat ìlžy.

26. У страху перад Госпадам - надзея цьвёрдая, і сынам сваім Ён прыстанішча.

U strahu perad Gospadam - nadzeâ c′vërdaâ, ì synam svaìm Ën prystanìšča.

27. Страх Гасподні - крыніца жыцьця, што аддаляе ад сетак сьмерці.

Strah Gaspodnì - krynìca žyc′câ, što addalâe ad setak s′mercì.

28. У мностве народу - веліч цара, а пры малалюдзтве - бяда ўладару.

U mnostve narodu - velìč cara, a pry malalûdztve - bâda ǔladaru.

29. У цярплівага чалавека багата розуму, а ў палкага многа дурасьці.

U cârplìvaga čalaveka bagata rozumu, a ǔ palkaga mnoga duras′cì.

30. Ціхмянае сэрца - жыцьцё целу, а зайздрасьць - гнілізна касьцям.

Cìhmânae sèrca - žyc′cë celu, a zajzdras′c′ - gnìlìzna kas′câm.

31. Хто ўціскае беднага, той ганіць Творцу яго; а хто шануе Яго, той творыць дабро беднаму.

Hto ǔcìskae bednaga, toj ganìc′ Tvorcu âgo; a hto šanue Âgo, toj tvoryc′ dabro bednamu.

32. За ліха сваё бязбожны будзе адкінуты, а праведны і пры сьмерці сваёй мае надзею.

Za lìha svaë bâzbožny budze adkìnuty, a pravedny ì pry s′mercì svaëj mae nadzeû.

33. Мудрасьць у сэрцы ў разумнага, і сярод неразумных яна адкрываецца.

Mudras′c′ u sèrcy ǔ razumnaga, ì sârod nerazumnyh âna adkryvaecca.

34. Праведнасьць узвышае народ, а беззаконьне - ганьба народаў.

Pravednas′c′ uzvyšae narod, a bezzakon′ne - gan′ba narodaǔ.

35. Ласка царова - рабу разумнаму, а гнеў цара - супроць таго, хто ганьбіць яго.

Laska carova - rabu razumnamu, a gneǔ cara - suproc′ tago, hto gan′bìc′ âgo.

15 Кіраўнік

1. Лагодны адказ злагоджвае гнеў, а слова абразьлівае будзіць лютасьць.

Lagodny adkaz zlagodžvae gneǔ, a slova abraz′lìvae budzìc′ lûtas′c′.

2. Язык мудрых нясе добрыя веды; а вусны неразумных вырыгаюць глупства.

Âzyk mudryh nâse dobryâ vedy; a vusny nerazumnyh vyrygaûc′ glupstva.

3. Усюды вочы Гасподнія: яны бачаць ліхіх і добрых.

Usûdy vočy Gaspodnìâ: âny bačac′ lìhìh ì dobryh.

4. Лагодны язык - дрэва жыцьця, а неўтаймаваны - хвароба духу.

Lagodny âzyk - drèva žyc′câ, a neǔtajmavany - hvaroba duhu.

5. Неразумны пагарджае настаўленьнем бацькі свайго; а хто слухае засьцярогу, той у добрым розуме.

Nerazumny pagardžae nastaǔlen′nem bac′kì svajgo; a hto sluhae zas′cârogu, toj u dobrym rozume.

6. У доме ў праведніка - мноства скарбаў, а ў прыбытку ў бязбожнага - разлад.

U dome ǔ pravednìka - mnostva skarbaǔ, a ǔ prybytku ǔ bâzbožnaga - razlad.

7. Вусны мудрых пашыраюць веды, а сэрца немысьляў - не.

Vusny mudryh pašyraûc′ vedy, a sèrca nemys′lâǔ - ne.

8. Ахвяра бязбожных - агідная Госпаду, а малітва праведных Яму даспадобы.

Ahvâra bâzbožnyh - agìdnaâ Gospadu, a malìtva pravednyh Âmu daspadoby.

9. Агіда Госпаду - шях бязбожнага, а таго, хто ідзе шляхам праўды, Ён любіць.

Agìda Gospadu - šâh bâzbožnaga, a tago, hto ìdze šlâham praǔdy, Ën lûbìc′.

10. Ліхая кара таму, хто скрывіць дарогу, і той, хто ненавідзіць засьцярогу, загіне.

Lìhaâ kara tamu, hto skryvìc′ darogu, ì toj, hto nenavìdzìc′ zas′cârogu, zagìne.

11. Апраметная і Авадон адчынены перад Госпадам, тым болей сэрцы сыноў чалавечых.

Aprametnaâ ì Avadon adčyneny perad Gospadam, tym bolej sèrcy synoǔ čalavečyh.

12. Ня любіць распусьнік тых, што засьцерагаюць яго, і да мудрых ня пойдзе.

Nâ lûbìc′ raspus′nìk tyh, što zas′ceragaûc′ âgo, ì da mudryh nâ pojdze.

13. Вясёлае сэрца разьвесяляе твар, а пры сардэчным смутку дух маркоціцца.

Vâsëlae sèrca raz′vesâlâe tvar, a pry sardèčnym smutku duh markocìcca.

14. Сэрца разумнага шукае ведаў, а вусны немысьляў кормяцца дурасьцю.

Sèrca razumnaga šukae vedaǔ, a vusny nemys′lâǔ kormâcca duras′cû.

15. Усе дні ў няшчаснага смутныя; а ў каго сэрца вясёлае, таму заўсёды сьвята.

Use dnì ǔ nâščasnaga smutnyâ; a ǔ kago sèrca vâsëlae, tamu zaǔsëdy s′vâta.

16. Лепей мець мала ў страху Гасподнім, чым вялікі скарб, і зь ім трывогу.

Lepej mec′ mala ǔ strahu Gaspodnìm, čym vâlìkì skarb, ì z′ ìm tryvogu.

17. Лепей міска гародніны і зь ёю любоў, чым укормлены бык і зь ім нянавісьць.

Lepej mìska garodnìny ì z′ ëû lûboǔ, čym ukormleny byk ì z′ ìm nânavìs′c′.

18. Запальчывы чалавек абуджае разлад, а цярплівы суцішае свару.

Zapal′čyvy čalavek abudžae razlad, a cârplìvy sucìšae svaru.

19. Дарога ў гультая - як цярновы пляцень, а дарога ў праведных гладкая.

Daroga ǔ gul′taâ - âk cârnovy plâcen′, a daroga ǔ pravednyh gladkaâ.

20. Мудры сын радуе бацьку, а неразумны чалавек пагарджае маці сваёю.

Mudry syn radue bac′ku, a nerazumny čalavek pagardžae macì svaëû.

21. Дурнота - радасьць недавумку, а чалавек разумны ідзе простаю дарогаю.

Durnota - radas′c′ nedavumku, a čalavek razumny ìdze prostaû darogaû.

22. Бяз рады задумы разладзяцца, а пры мностве радцаў яны спраўдзяцца.

Bâz rady zadumy razladzâcca, a pry mnostve radcaǔ âny spraǔdzâcca.

23. Радасьць чалавеку ў адказе вуснаў ягоных, і як хораша слова ў свой час!

Radas′c′ čalaveku ǔ adkaze vusnaǔ âgonyh, ì âk horaša slova ǔ svoj čas!

24. Дарога жыцьця ў мудрага ўгору, каб ухіліцца ад апраметнай унізе.

Daroga žyc′câ ǔ mudraga ǔgoru, kab uhìlìcca ad aprametnaj unìze.

25. Дом пыхлівых зруйнуе Гасподзь, а мяжу ўдавы ўмацуе.

Dom pyhlìvyh zrujnue Gaspodz′, a mâžu ǔdavy ǔmacue.

26. Агіда Госпаду - намыслы ліхадзеяў, а словы беззаганных падабаюцца Яму.

Agìda Gospadu - namysly lìhadzeâǔ, a slovy bezzagannyh padabaûcca Âmu.

27. Карысьлівец разладзіць свой дом, а хто ненавідзіць хабар, будзе жыць.

Karys′lìvec razladzìc′ svoj dom, a hto nenavìdzìc′ habar, budze žyc′.

28. Сэрца праведнага абдумвае адказ, а вусны бязбожных вырыгаюць благое.

Sèrca pravednaga abdumvae adkaz, a vusny bâzbožnyh vyrygaûc′ blagoe.

29. Далёка Гасподзь ад бязбожных, а малітву праведных чуе.

Dalëka Gaspodz′ ad bâzbožnyh, a malìtvu pravednyh čue.

30. Вуха, уважлівае да навукі жыцьця, будзе жыць сярод мудрых.

Vuha, uvažlìvae da navukì žyc′câ, budze žyc′ sârod mudryh.

31. Хто ня прымае настаўленьня, ня дбае пра душу сваю; а хто слухае засьцярогу, той набывае розум.

Hto nâ prymae nastaǔlen′nâ, nâ dbae pra dušu svaû; a hto sluhae zas′cârogu, toj nabyvae rozum.

32. Страх Гасподні вучыць мудрасьці, і славе папярэднічае пакора.

Strah Gaspodnì vučyc′ mudras′cì, ì slave papârèdnìčae pakora.

16 Кіраўнік

1. Чалавеку належаць намеры сэрца, а адказ языка ад Госпада.

Čalaveku naležac′ namery sèrca, a adkaz âzyka ad Gospada.

2. Усе шляхі чалавека чыстыя ў ягоных вачах, а Гасподзь выпрабоўвае душы.

Use šlâhì čalaveka čystyâ ǔ âgonyh vačah, a Gaspodz′ vypraboǔvae dušy.

3. Даручы Госпаду дзеі твае, і намеры твае зьдзейсьняцца.

Daručy Gospadu dzeì tvae, ì namery tvae z′dzejs′nâcca.

4. Усё зрабіў Гасподзь дзеля Сябе; і нават бязбожнага на дзень гневу.

Usë zrabìǔ Gaspodz′ dzelâ Sâbe; ì navat bâzbožnaga na dzen′ gnevu.

5. Агіднае Госпаду сэрца пыхліўца; можна паручыцца, што ён не застанецца без пакараньня.

Agìdnae Gospadu sèrca pyhlìǔca; možna paručycca, što ën ne zastanecca bez pakaran′nâ.

6. Міласэрнасьцю і праўдаю ачышчаецца грэх, і страх Гасподні адводзіць ад ліха.

Mìlasèrnas′cû ì praǔdaû ačyščaecca grèh, ì strah Gaspodnì advodzìc′ ad lìha.

7. Калі Госпаду падабаюцца шляхі чалавека, Ён і ворагаў яго прымірае зь ім.

Kalì Gospadu padabaûcca šlâhì čalaveka, Ën ì voragaǔ âgo prymìrae z′ ìm.

8. Лепш нямногае з праўдаю, чым вялікія прыбыткі з крыўдаю.

Lepš nâmnogae z praǔdaû, čym vâlìkìâ prybytkì z kryǔdaû.

9. Сэрца чалавека абдумвае свой шлях, а Гасподзь кіруе шэсьцем ягоным.

Sèrca čalaveka abdumvae svoj šlâh, a Gaspodz′ kìrue šès′cem âgonym.

10. У вуснах у цара - слова натхнёнае; вусны яго не павінны грашыць на судзе.

U vusnah u cara - slova nathnënae; vusny âgo ne pavìnny grašyc′ na sudze.

11. Правільныя вагі і вагавыя шалі - ад Госпада; ад Яго ж усе гіры ў торбе.

Pravìl′nyâ vagì ì vagavyâ šalì - ad Gospada; ad Âgo ž use gìry ǔ torbe.

12. Агідная царам - дзея беззаконная, бо праўдай мацуецца трон.

Agìdnaâ caram - dzeâ bezzakonnaâ, bo praǔdaj macuecca tron.

13. Прыемныя цару вусны праўдзівыя, а таго, хто гаворыць праўду, ён любіць.

Pryemnyâ caru vusny praǔdzìvyâ, a tago, hto gavoryc′ praǔdu, ën lûbìc′.

14. Царскі гнеў - весьнік сьмерці; а мудры чалавек умілажальвае яго.

Carskì gneǔ - ves′nìk s′mercì; a mudry čalavek umìlažal′vae âgo.

15. У ясным позірку цара - жыцьцё, і ўпадабаньне ягонае - як воблака з позьнім дажджом.

U âsnym pozìrku cara - žyc′cë, ì ǔpadaban′ne âgonae - âk voblaka z poz′nìm daždžom.

16. Здабыць мудрасьць намнога лепш за золата, і здабыць розум лепш за чыстае срэбра.

Zdabyc′ mudras′c′ namnoga lepš za zolata, ì zdabyc′ rozum lepš za čystae srèbra.

17. Шлях у праведных - унікаць зла; той ратуе душу сваю, хто зважае на шлях свой.

Šlâh u pravednyh - unìkac′ zla; toj ratue dušu svaû, hto zvažae na šlâh svoj.

18. Пагібелі папярэднічае гонар, і падзеньню - пыха.

Pagìbelì papârèdnìčae gonar, ì padzen′nû - pyha.

19. Лепей упакорвацца духам з лагоднымі, чым дзяліць здабычу з гардзеямі.

Lepej upakorvacca duham z lagodnymì, čym dzâlìc′ zdabyču z gardzeâmì.

20. Хто вядзе справу разумна, той знойдзе дабро, а хто спадзяецца на Госпада, той шчасны.

Hto vâdze spravu razumna, toj znojdze dabro, a hto spadzâecca na Gospada, toj ščasny.

21. Мудры сэрцам разумным назавецца, і салодкая мова дадасьць да навукі.

Mudry sèrcam razumnym nazavecca, ì salodkaâ mova dadas′c′ da navukì.

22. Розум таму, хто мае яго, - крыніца жыцьця, а вучонасьць дурных - дурнота.

Rozum tamu, hto mae âgo, - krynìca žyc′câ, a vučonas′c′ durnyh - durnota.

23. Сэрца мудрага язык ягоны ўмудрае і памнажае веды ў вуснах ягоных.

Sèrca mudraga âzyk âgony ǔmudrae ì pamnažae vedy ǔ vusnah âgonyh.

24. Прыемная мова - сотавы мёд, салодкая душы і гойная касьцям.

Pryemnaâ mova - sotavy mëd, salodkaâ dušy ì gojnaâ kas′câm.

25. Ёсьць шляхі, якія здаюцца чалавеку простымі, але канец іх - да сьмерці.

Ës′c′ šlâhì, âkìâ zdaûcca čalaveku prostymì, ale kanec ìh - da s′mercì.

26. Працаўнік працуе на сябе, бо панукае яго рот ягоны.

Pracaǔnìk pracue na sâbe, bo panukae âgo rot âgony.

27. Чалавек падступны намышляе благое, і на вуснах у яго нібы агонь палючы.

Čalavek padstupny namyšlâe blagoe, ì na vusnah u âgo nìby agon′ palûčy.

28. Чалавек хітры сее разлад, а нагаворшчык разлучае сяброў.

Čalavek hìtry see razlad, a nagavorščyk razlučae sâbroǔ.

29. Чалавек зь нядобрымі намерамі разбэшчвае блізкага свайго і вядзе яго на дарогу благую;

Čalavek z′ nâdobrymì nameramì razbèščvae blìzkaga svajgo ì vâdze âgo na darogu blaguû;

30. прыплюшчвае вочы, каб прыдумаць падступства; закусваючы губы сабе, чыніць зладзейства.

pryplûščvae vočy, kab prydumac′ padstupstva; zakusvaûčy guby sabe, čynìc′ zladzejstva.

31. Вянок славы - сівізна на дарозе праўды.

Vânok slavy - sìvìzna na daroze praǔdy.

32. Доўгацярплівы лепшы за адважнага, і той, хто валодае сабою, лепшы за заваёўніка горада.

Doǔgacârplìvy lepšy za advažnaga, ì toj, hto valodae saboû, lepšy za zavaëǔnìka gorada.

33. На падлогу кідаюць жэрабя, але ўвесь вырак ягоны - ад Госпада.

Na padlogu kìdaûc′ žèrabâ, ale ǔves′ vyrak âgony - ad Gospada.

17 Кіраўнік

1. Лепш кавалак чэрствага хлеба і зь ім мір, чым дом, поўны заколатага быдла, з разладам.

Lepš kavalak čèrstvaga hleba ì z′ ìm mìr, čym dom, poǔny zakolataga bydla, z razladam.

2. Разумны раб валадарыць над шалапутным сынам і між братамі падзеліць спадчыну.

Razumny rab valadaryc′ nad šalaputnym synam ì mìž bratamì padzelìc′ spadčynu.

3. Плавільня - на срэбра, і гарніла - пад золата, а сэрцы выпрабоўвае Гасподзь.

Plavìl′nâ - na srèbra, ì garnìla - pad zolata, a sèrcy vypraboǔvae Gaspodz′.

4. Ліхадзей слухае вусны беззаконных, ілгун слухаецца вуснаў беззаконных.

Lìhadzej sluhae vusny bezzakonnyh, ìlgun sluhaecca vusnaǔ bezzakonnyh.

5. Хто ганіць убогага, той ганіць Госпада ягонага; хто радуецца няшчасьцю, той не застаецца без пакараньня.

Hto ganìc′ ubogaga, toj ganìc′ Gospada âgonaga; hto raduecca nâščas′cû, toj ne zastaecca bez pakaran′nâ.

6. Вянок старых - сыны сыноў, і словы дзяцей - бацькі іхнія.

Vânok staryh - syny synoǔ, ì slovy dzâcej - bac′kì ìhnìâ.

7. Ня прыстоіць неразумнаму важная прамова, тым болей знакамітаму - вусны ілжывыя.

Nâ prystoìc′ nerazumnamu važnaâ pramova, tym bolej znakamìtamu - vusny ìlžyvyâ.

8. Хабар - каштоўны камень у вачах таго, хто валодае ім; куды ні зьвернецца ён, яму шчасьціць.

Habar - kaštoǔny kamen′ u vačah tago, hto valodae ìm; kudy nì z′vernecca ën, âmu ščas′cìc′.

9. Хто прыкрывае правіну - шукае любові; а хто зноў нагадвае пра яе, той праганяе сябра.

Hto prykryvae pravìnu - šukae lûbovì; a hto znoǔ nagadvae pra âe, toj praganâe sâbra.

10. На разумнага мацней дзее вымова, чым на неразумнага сто ўдараў.

Na razumnaga macnej dzee vymova, čym na nerazumnaga sto ǔdaraǔ.

11. Злосьнік шукае толькі зла; таму жорсткі анёл будзе пасланы супраць яго.

Zlos′nìk šukae tol′kì zla; tamu žorstkì anël budze paslany suprac′ âgo.

12. Лепей сустрэць чалавеку мядзьведзіху зьбязьдзетненую, чым неразумнага ў дрымоце ягонай.

Lepej sustrèc′ čalaveku mâdz′vedzìhu z′bâz′dzetnenuû, čym nerazumnaga ǔ drymoce âgonaj.

13. Хто за дабро плаціць злом, ад дома таго не адыдзецца зло.

Hto za dabro placìc′ zlom, ad doma tago ne adydzecca zlo.

14. Пачатак свары - як прарыў вады; пакінь свару раней, чым разгарыцца яна.

Pačatak svary - âk praryǔ vady; pakìn′ svaru ranej, čym razgarycca âna.

15. Хто апраўдвае бязбожніка і вінаваціць праведнага - абодва агідныя Госпаду.

Hto apraǔdvae bâzbožnìka ì vìnavacìc′ pravednaga - abodva agìdnyâ Gospadu.

16. Навошта скарб у руках у неразумнага? Каб набыць мудрасьць, у яго няма розуму.

Navošta skarb u rukah u nerazumnaga? Kab nabyc′ mudras′c′, u âgo nâma rozumu.

17. Сябар любіць ва ўсякі час і, як брат, явіцца ў няшчасьці.

Sâbar lûbìc′ va ǔsâkì čas ì, âk brat, âvìcca ǔ nâščas′cì.

18. Чалавек малога розуму дае руку і паручаецца за блізкага свайго.

Čalavek maloga rozumu dae ruku ì paručaecca za blìzkaga svajgo.

19. Хто любіць свары, любіць грэх; і хто высока ўзносіць вароты свае, той шукае падзеньня.

Hto lûbìc′ svary, lûbìc′ grèh; ì hto vysoka ǔznosìc′ varoty svae, toj šukae padzen′nâ.

20. Падступнае сэрца ня знойдзе дабра, і падступны язык упадае ў бяду.

Padstupnae sèrca nâ znojdze dabra, ì padstupny âzyk upadae ǔ bâdu.

21. Калі нарадзіў хто немысьля - сабе на гора, і бацька немысьля не парадуецца.

Kalì naradzìǔ hto nemys′lâ - sabe na gora, ì bac′ka nemys′lâ ne paraduecca.

22. Вясёлае сэрца ацаляе, а пануры дух сушыць косьці.

Vâsëlae sèrca acalâe, a panury duh sušyc′ kos′cì.

23. Бязбожны вымае гасьцінец з-за пазухі, каб скрывіць шляхі правасудзьдзя.

Bâzbožny vymae gas′cìnec z-za pazuhì, kab skryvìc′ šlâhì pravasudz′dzâ.

24. Мудрасьць - перад абліччам у разумнага, а вочы неразумнага - на канцы зямлі.

Mudras′c′ - perad ablìččam u razumnaga, a vočy nerazumnaga - na kancy zâmlì.

25. Неразумны сын - прыкрасьць бацьку свайму і крыўда маці сваёй.

Nerazumny syn - prykras′c′ bac′ku svajmu ì kryǔda macì svaëj.

26. Нядобра і вінаваціць невінаватага, і біць вяльможу за праўду.

Nâdobra ì vìnavacìc′ nevìnavataga, ì bìc′ vâl′možu za praǔdu.

27. Разумны і ўстрымлівы ў словах сваіх, і разумны мае халодную кроў.

Razumny ì ǔstrymlìvy ǔ slovah svaìh, ì razumny mae halodnuû kroǔ.

28. І неразумны, калі маўчыць, можа здацца мудрым, і разважлівым, калі замыкае вусны свае.

Ì nerazumny, kalì maǔčyc′, moža zdacca mudrym, ì razvažlìvym, kalì zamykae vusny svae.

18 Кіраўнік

1. Сваволі шукае прымхлівы, паўстае супроць усяго разумнага.

Svavolì šukae prymhlìvy, paǔstae suproc′ usâgo razumnaga.

2. Неразумны ня любіць думаць, а толькі паказаць бы свой розум.

Nerazumny nâ lûbìc′ dumac′, a tol′kì pakazac′ by svoj rozum.

3. З прыходам бязбожнага прыходзіць і пагарда, а з вартым пагарды - ганьба.

Z pryhodam bâzbožnaga pryhodzìc′ ì pagarda, a z vartym pagardy - gan′ba.

4. Слова з вуснаў чалавечых - глыбокія воды; крыніца мудрасьці - бруісты паток.

Slova z vusnaǔ čalavečyh - glybokìâ vody; krynìca mudras′cì - bruìsty patok.

5. Нядобра быць ласкавым зь бязбожным, каб абвергнуць праведнага ў судзе.

Nâdobra byc′ laskavym z′ bâzbožnym, kab abvergnuc′ pravednaga ǔ sudze.

6. Вусны бязглуздага цягнуць у незлагадзь, а словы яго выклікаюць бойку.

Vusny bâzgluzdaga câgnuc′ u nezlagadz′, a slovy âgo vyklìkaûc′ bojku.

7. Язык бязглуздага - пагібель яму, а вусны яго - сетка на душу ягоную.

Âzyk bâzgluzdaga - pagìbel′ âmu, a vusny âgo - setka na dušu âgonuû.

8. Словы нагаворшчыка - як прысмакі, і яны гладка ўваходзяць у нутро чалавека.

Slovy nagavorščyka - âk prysmakì, ì âny gladka ǔvahodzâc′ u nutro čalaveka.

9. Нядбалы ў працы сваёй - брат марнатраўцы.

Nâdbaly ǔ pracy svaëj - brat marnatraǔcy.

10. Імя Госпада - моцная вежа: убягае ў яе праведнік, і ў бясьпецы.

Ìmâ Gospada - mocnaâ veža: ubâgae ǔ âe pravednìk, ì ǔ bâs′pecy.

11. Маёмасьць багатага - як моцны горад ягоны, і высокім мурам здаецца яму.

Maëmas′c′ bagataga - âk mocny gorad âgony, ì vysokìm muram zdaecca âmu.

12. Перад падзеньнем узносіцца сэрца чалавека, а сьціпласьць ідзе наперадзе славы.

Perad padzen′nem uznosìcca sèrca čalaveka, a s′cìplas′c′ ìdze naperadze slavy.

13. Хто дае адказ, ня выслухаўшы, той неразумны і брыдка яму.

Hto dae adkaz, nâ vysluhaǔšy, toj nerazumny ì brydka âmu.

14. Дух чалавека пераносіць яго немачы; а прыгнечаны дух - хто можа ўмацаваць яго.

Duh čalaveka peranosìc′ âgo nemačy; a prygnečany duh - hto moža ǔmacavac′ âgo.

15. Сэрца разумнага набывае веды, і вуха мудрых шукае ведаў.

Sèrca razumnaga nabyvae vedy, ì vuha mudryh šukae vedaǔ.

16. Дарунак дае чалавеку прастору і да вяльможаў давядзе яго.

Darunak dae čalaveku prastoru ì da vâl′možaǔ davâdze âgo.

17. Першы ў цяжбіне сваёй мае рацыю, але прыходзіць супернік ягоны і паняверыць яе.

Peršy ǔ câžbìne svaëj mae racyû, ale pryhodzìc′ supernìk âgony ì panâveryc′ âe.

18. Жэрабя спыняе спрэчкі і вырашае паміж моцнымі.

Žèrabâ spynâe sprèčkì ì vyrašae pamìž mocnymì.

19. Азлоблены брат няпрыступнейшы за моцны горад, і свары падобныя на замкі замка.

Azlobleny brat nâprystupnejšy za mocny gorad, ì svary padobnyâ na zamkì zamka.

20. Ад плоду вуснаў чалавека напаўняецца чэрава ягонае; вытворамі вуснаў сваіх ён насычаецца.

Ad plodu vusnaǔ čalaveka napaǔnâecca čèrava âgonae; vytvoramì vusnaǔ svaìh ën nasyčaecca.

21. Сьмерць і жыцьцё - ва ўладзе языка, і хто любіць яго, скаштуе ад плоду яго.

S′merc′ ì žyc′cë - va ǔladze âzyka, ì hto lûbìc′ âgo, skaštue ad plodu âgo.

22. Хто знайшоў жонку, той знайшоў дабро і атрымаў мілату ад Госпада.

Hto znajšoǔ žonku, toj znajšoǔ dabro ì atrymaǔ mìlatu ad Gospada.

23. З мальбою гаворыць убогі, а багаты адказвае груба.

Z mal′boû gavoryc′ ubogì, a bagaty adkazvae gruba.

24. Хто хоча мець сяброў, той і сам павінен быць прыязны; і бывае сябар больш прыязны за брата.

Hto hoča mec′ sâbroǔ, toj ì sam pavìnen byc′ pryâzny; ì byvae sâbar bol′š pryâzny za brata.

19 Кіраўнік

1. Лепш бедны, які ходзіць у сваёй нявіннасьці, чым зь ілжывымі вуснамі, і пры гэтым неразумны.

Lepš bedny, âkì hodzìc′ u svaëj nâvìnnas′cì, čym z′ ìlžyvymì vusnamì, ì pry gètym nerazumny.

2. Нядобра душы бязь ведаў, і хто сьпяшаецца нагамі, спатыкаецца.

Nâdobra dušy bâz′ vedaǔ, ì hto s′pâšaecca nagamì, spatykaecca.

3. Неразумнасьць чалавека скрыўляе дарогу, а сэрца ягонае гневаецца на Госпада.

Nerazumnas′c′ čalaveka skryǔlâe darogu, a sèrca âgonae gnevaecca na Gospada.

4. Багацьце памнажае сяброў, а беднага пакідае і сябар ягоны.

Bagac′ce pamnažae sâbroǔ, a bednaga pakìdae ì sâbar âgony.

5. Ілжывы сьведка не застаецца без пакараньня, і хто гаворыць няпраўду, не ўратуецца.

Ìlžyvy s′vedka ne zastaecca bez pakaran′nâ, ì hto gavoryc′ nâpraǔdu, ne ǔratuecca.

6. Многія дагаджаюць заможным; і кожны - сябар чалавеку, які не шкадуе гасьцінцаў.

Mnogìâ dagadžaûc′ zamožnym; ì kožny - sâbar čalaveku, âkì ne škadue gas′cìncaǔ.

7. Беднага ненавідзяць усе браты ягоныя, тым болей прыяцелі ягоныя адпадаюць ад яго; гоніцца за словам парады, а іх і на гэта няма.

Bednaga nenavìdzâc′ use braty âgonyâ, tym bolej pryâcelì âgonyâ adpadaûc′ ad âgo; gonìcca za slovam parady, a ìh ì na gèta nâma.

8. Хто набіраецца розуму, той любіць душу сваю; хто пільнуецца разумнасьці, знаходзіць дабро.

Hto nabìraecca rozumu, toj lûbìc′ dušu svaû; hto pìl′nuecca razumnas′cì, znahodzìc′ dabro.

9. Ілжывы сьведка не застаецца без пакараньня; і хто гаворыць няпраўду, загіне.

Ìlžyvy s′vedka ne zastaecca bez pakaran′nâ; ì hto gavoryc′ nâpraǔdu, zagìne.

10. Ня прыстоіць неразумнаму раскоша, тым болей рабу панаваньне над князямі.

Nâ prystoìc′ nerazumnamu raskoša, tym bolej rabu panavan′ne nad knâzâmì.

11. Здаровы розум робіць чалавека павольным на гнеў, а слава ягоная - паблажлівым да неразважлівых учынкаў.

Zdarovy rozum robìc′ čalaveka pavol′nym na gneǔ, a slava âgonaâ - pablažlìvym da nerazvažlìvyh učynkaǔ.

12. Гнеў цара - як рык ільва, а ласка ягоная - як раса на траву.

Gneǔ cara - âk ryk ìl′va, a laska âgonaâ - âk rasa na travu.

13. Неразумны сын - пагібель бацьку ягонаму, а сварлівая жонка - сьцёкавая рына.

Nerazumny syn - pagìbel′ bac′ku âgonamu, a svarlìvaâ žonka - s′cëkavaâ ryna.

14. Дом і маёмасьць - спадчына ад бацькоў, а разумная жонка - ад Госпада.

Dom ì maëmas′c′ - spadčyna ad bac′koǔ, a razumnaâ žonka - ad Gospada.

15. Гультайства наганяе дрымоту, і нядбайная душа будзе галадаць.

Gul′tajstva naganâe drymotu, ì nâdbajnaâ duša budze galadac′.

16. Захавальнік запаведзі захоўвае душу сваю, а хто ня дбае пра шяхі свае - загіне.

Zahaval′nìk zapavedzì zahoǔvae dušu svaû, a hto nâ dbae pra šâhì svae - zagìne.

17. Міласэрны да беднага пазычае Госпаду; і Ён аддасьць яму за дабрачынства ягонае.

Mìlasèrny da bednaga pazyčae Gospadu; ì Ën addas′c′ âmu za dabračynstva âgonae.

18. Карай сына свайго, пакуль ёсьць надзея, і не абурайся крыкам ягоным.

Karaj syna svajgo, pakul′ ës′c′ nadzeâ, ì ne aburajsâ krykam âgonym.

19. Чалавек вялікага гневу нясе пакараньне; бо, калі пашкадуеш яго, давядзецца табе яшчэ больш караць яго.

Čalavek vâlìkaga gnevu nâse pakaran′ne; bo, kalì paškadueš âgo, davâdzecca tabe âščè bol′š karac′ âgo.

20. Слухайся рады і прымай кару, каб зрабіцца табе пасьля мудрым.

Sluhajsâ rady ì prymaj karu, kab zrabìcca tabe pas′lâ mudrym.

21. Шмат задумаў у сэрцы ў чалавека, але збудзецца толькі задуманае Госпадам.

Šmat zadumaǔ u sèrcy ǔ čalaveka, ale zbudzecca tol′kì zadumanae Gospadam.

22. Радасьць чалавеку - дабрачыннасьць ягоная, і бедны чалавек лепшы, чым хлусьлівы.

Radas′c′ čalaveku - dabračynnas′c′ âgonaâ, ì bedny čalavek lepšy, čym hlus′lìvy.

23. Страх Гасподні вядзе да жыцьця, і хто мае яго, заўсёды будзе задаволены, і ліха не спасьцігне яго.

Strah Gaspodnì vâdze da žyc′câ, ì hto mae âgo, zaǔsëdy budze zadavoleny, ì lìha ne spas′cìgne âgo.

24. Гультай апускае руку сваю ў чару, і ня хоча данесьці яе да вуснаў сваіх.

Gul′taj apuskae ruku svaû ǔ čaru, ì nâ hoča danes′cì âe da vusnaǔ svaìh.

25. Калі ты пакараеш блюзьнера, дык і просты зробіцца разумным; і калі засьцеражэш разумнага, дык ён зразумее настаўленьне.

Kalì ty pakaraeš blûz′nera, dyk ì prosty zrobìcca razumnym; ì kalì zas′ceražèš razumnaga, dyk ën zrazumee nastaǔlen′ne.

26. Хто бацьку руйнуе і выганяе маці - сын бессаромны і ганебны.

Hto bac′ku rujnue ì vyganâe macì - syn bessaromny ì ganebny.

27. Перастань, сыне мой, слухаць угаворы ўхіліцца ад голасу розуму.

Perastan′, syne moj, sluhac′ ugavory ǔhìlìcca ad golasu rozumu.

28. Падступны сьведка зьдзекуецца з праўды, і вусны бязбожных глытаюць няпраўду.

Padstupny s′vedka z′dzekuecca z praǔdy, ì vusny bâzbožnyh glytaûc′ nâpraǔdu.

29. На блюзьнераў гатовыя суды, і ўдары - на цела дурных.

Na blûz′neraǔ gatovyâ sudy, ì ǔdary - na cela durnyh.

20 Кіраўнік

1. Віно - глумлівае, сікера - шалёная; і кожны, хто захапляецца імі, неразумны.

Vìno - glumlìvae, sìkera - šalënaâ; ì kožny, hto zahaplâecca ìmì, nerazumny.

2. Пагроза царовая - нібы рык ільва: хто дражніць яго, той грэшыць супроць самога сябе.

Pagroza carovaâ - nìby ryk ìl′va: hto dražnìc′ âgo, toj grèšyc′ suproc′ samoga sâbe.

3. Гонар чалавеку - ухіліцца ад свары; а хто любіць сварыцца - неразумны.

Gonar čalaveku - uhìlìcca ad svary; a hto lûbìc′ svarycca - nerazumny.

4. Гультай зімою не арэ; жабруе летам - і няма нічога.

Gul′taj zìmoû ne arè; žabrue letam - ì nâma nìčoga.

5. Помыслы ў сэрцы ў чалавека - глыбокія воды, але чалавек разумны вычэрпвае іх.

Pomysly ǔ sèrcy ǔ čalaveka - glybokìâ vody, ale čalavek razumny vyčèrpvae ìh.

6. Многія хваляць чалавека за мілажальнасьць, а хто знойдзе чалавека надзейнага?

Mnogìâ hvalâc′ čalaveka za mìlažal′nas′c′, a hto znojdze čalaveka nadzejnaga?

7. Праведнік ходзіць у сваёй беспахібнасьці: шчасныя дзеці ягоныя пасьля яго!

Pravednìk hodzìc′ u svaëj bespahìbnas′cì: ščasnyâ dzecì âgonyâ pas′lâ âgo!

8. Цар, які сядзіць на троне правасудзьдзя, разганяе вачыма сваімі ўсё ліхое.

Car, âkì sâdzìc′ na trone pravasudz′dzâ, razganâe vačyma svaìmì ǔsë lìhoe.

9. Хто можа сказаць: "я ачысьціў сэрца сваё, я чысты ад грэху майго?"

Hto moža skazac′: "â ačys′cìǔ sèrca svaë, â čysty ad grèhu majgo?"

10. Дваякія шалі, дваякая мера, і тое і другое - агідныя Госпаду.

Dvaâkìâ šalì, dvaâkaâ mera, ì toe ì drugoe - agìdnyâ Gospadu.

11. Можна пазнаць нават падлетка па занятках ягоных: ці чыстыя і ці правільныя ўчынкі ягоныя?

Možna paznac′ navat padletka pa zanâtkah âgonyh: cì čystyâ ì cì pravìl′nyâ ǔčynkì âgonyâ?

12. Вуха, якое чуе, і вока, якое бачыць - і тое і другое стварыў Гасподзь.

Vuha, âkoe čue, ì voka, âkoe bačyc′ - ì toe ì drugoe stvaryǔ Gaspodz′.

13. Ня любі спаць, каб табе не зьбяднець; расплюшчы вочы твае, і будзеш удосыць есьці хлеб.

Nâ lûbì spac′, kab tabe ne z′bâdnec′; rasplûščy vočy tvae, ì budzeš udosyc′ es′cì hleb.

14. "Дрэнна, дрэнна", кажа пакупнік; а як адыдзе - хваліцца.

"Drènna, drènna", kaža pakupnìk; a âk adydze - hvalìcca.

15. Ёсьць золата і шмат жэмчугу, але найкаштоўнейшы посуд - вусны разумныя.

Ës′c′ zolata ì šmat žèmčugu, ale najkaštoǔnejšy posud - vusny razumnyâ.

16. Вазьмі вопратку ягоную, бо ён паручыўся за чужога; за незнаёмага вазьмі зь яго заклад.

Vaz′mì vopratku âgonuû, bo ën paručyǔsâ za čužoga; za neznaëmaga vaz′mì z′ âgo zaklad.

17. Салодкі чалавеку хлеб, набыты няпраўдаю; але пасьля - рот ягоны пяском напоўніцца.

Salodkì čalaveku hleb, nabyty nâpraǔdaû; ale pas′lâ - rot âgony pâskom napoǔnìcca.

18. Намеры набываюць пэўнасьць праз нараду, і пасьля нарады вядзі вайну.

Namery nabyvaûc′ pèǔnas′c′ praz naradu, ì pas′lâ narady vâdzì vajnu.

19. Хто абгаворвае, той раскрывае таямніцы, і хто шырока разьзяўляе рот, з тым не вадзіся.

Hto abgavorvae, toj raskryvae taâmnìcy, ì hto šyroka raz′zâǔlâe rot, z tym ne vadzìsâ.

20. Хто ліхасловіць бацьку свайго і сваю маці, таго сьветач патухне сярод глыбокае цемры.

Hto lìhaslovìc′ bac′ku svajgo ì svaû macì, tago s′vetač patuhne sârod glybokae cemry.

21. Спадчына, сьпешна захопленая напачатку, ня будзе дабраславёная пазьней.

Spadčyna, s′pešna zahoplenaâ napačatku, nâ budze dabraslavënaâ paz′nej.

22. Не кажы: "я адплачу табе за зло"; даверся Госпаду, і Ён ахавае цябе.

Ne kažy: "â adplaču tabe za zlo"; daversâ Gospadu, ì Ën ahavae câbe.

23. Агідныя Госпаду - дваякія гіры, і дваякія шалі - не дабро.

Agìdnyâ Gospadu - dvaâkìâ gìry, ì dvaâkìâ šalì - ne dabro.

24. Ад Госпада кіруюцца крокі чалавека; а чалавеку як зьведаць дарогу сваю?

Ad Gospada kìruûcca krokì čalaveka; a čalaveku âk z′vedac′ darogu svaû?

25. Сетка чалавеку - неадумна даваць зарок, і пасьля зароку - абдумваць.

Setka čalaveku - neadumna davac′ zarok, ì pas′lâ zaroku - abdumvac′.

26. Мудры цар расьцярушыць бязбожных і паверне на іх кола.

Mudry car ras′cârušyc′ bâzbožnyh ì paverne na ìh kola.

27. Сьветач Гасподні - дух чалавека, які вывярае ўсе глыбіні сэрца.

S′vetač Gaspodnì - duh čalaveka, âkì vyvârae ǔse glybìnì sèrca.

28. Ласка і праўда ахоўваюць цара, і на ласцы ён трымае свой трон.

Laska ì praǔda ahoǔvaûc′ cara, ì na lascy ën trymae svoj tron.

29. Слава юнакоў - сіла іхняя, а акраса старых - сівізна.

Slava ûnakoǔ - sìla ìhnââ, a akrasa staryh - sìvìzna.

30. Раны ад удараў - лечаць ад зла, і ўдары, якія пранікаюць усярэдзіну чэрава.

Rany ad udaraǔ - lečac′ ad zla, ì ǔdary, âkìâ pranìkaûc′ usârèdzìnu čèrava.

21 Кіраўнік

1. Сэрца цара ў руках у Госпада, як патокі водаў: куды захоча, Ён кіруе яго.

Sèrca cara ǔ rukah u Gospada, âk patokì vodaǔ: kudy zahoča, Ën kìrue âgo.

2. Усякі шлях чалавека просты ў вачах ягоных; а Гасподзь узважвае сэрцы.

Usâkì šlâh čalaveka prosty ǔ vačah âgonyh; a Gaspodz′ uzvažvae sèrcy.

3. Справядлівасьць і праўду чыніць - больш даспадобы Госпаду, чым ахвяра.

Spravâdlìvas′c′ ì praǔdu čynìc′ - bol′š daspadoby Gospadu, čym ahvâra.

4. Гонар вачэй і пыха сэрца, сьветачы бязбожнікаў - грэх.

Gonar vačèj ì pyha sèrca, s′vetačy bâzbožnìkaǔ - grèh.

5. Задумы руплівага вядуць да дастатку, а кожны сквапны церпіць нястачу.

Zadumy ruplìvaga vâduc′ da dastatku, a kožny skvapny cerpìc′ nâstaču.

6. Набываньне скарбу ілжывым языком - мімалётная марнасьць тых, што шукаюць сьмерці.

Nabyvan′ne skarbu ìlžyvym âzykom - mìmalëtnaâ marnas′c′ tyh, što šukaûc′ s′mercì.

7. Гвалт бязбожных абернецца супроць іх, бо яны выракліся праўды.

Gvalt bâzbožnyh abernecca suproc′ ìh, bo âny vyraklìsâ praǔdy.

8. Крывая дарога ў чалавека разбэшчанага; а хто чысты, у таго ўчынкі пабожныя.

Kryvaâ daroga ǔ čalaveka razbèščanaga; a hto čysty, u tago ǔčynkì pabožnyâ.

9. Лепей жыць у закутку на даху, чым са сварліваю жонкай у прасторным доме.

Lepej žyc′ u zakutku na dahu, čym sa svarlìvaû žonkaj u prastornym dome.

10. Душа бязбожніка прагне ліхаты: ня знойдзе літасьці ў вачах яго і сябар ягоны.

Duša bâzbožnìka pragne lìhaty: nâ znojdze lìtas′cì ǔ vačah âgo ì sâbar âgony.

11. Калі караюць блюзьнера, просты робіцца мудрым; і калі настаўляецца на розум мудры, дык ён набывае веды.

Kalì karaûc′ blûz′nera, prosty robìcca mudrym; ì kalì nastaǔlâecca na rozum mudry, dyk ën nabyvae vedy.

12. Праведнік назірае за домам бязбожніка: як упадаюць бязбожныя ў няшчасьце.

Pravednìk nazìrae za domam bâzbožnìka: âk upadaûc′ bâzbožnyâ ǔ nâščas′ce.

13. Хто затуляе вуха сваё ад ляманту беднага, той і сам будзе лямантаваць - і ня будзе пачуты.

Hto zatulâe vuha svaë ad lâmantu bednaga, toj ì sam budze lâmantavac′ - ì nâ budze pačuty.

14. Дарунак таемны тушыць гнеў, а дарунак запазуху - моцную лютасьць.

Darunak taemny tušyc′ gneǔ, a darunak zapazuhu - mocnuû lûtas′c′.

15. Чыніць правасудзьдзе - радасьць праведніку і страх тым, хто нясе зло.

Čynìc′ pravasudz′dze - radas′c′ pravednìku ì strah tym, hto nâse zlo.

16. Чалавек, які зьбіўся з дарогі розуму, спачне ў зборні мёртвых.

Čalavek, âkì z′bìǔsâ z darogì rozumu, spačne ǔ zbornì mërtvyh.

17. Хто любіць весялосьць - зьбедніцца; і хто любіць віно і масьці - не разбагацее.

Hto lûbìc′ vesâlos′c′ - z′bednìcca; ì hto lûbìc′ vìno ì mas′cì - ne razbagacee.

18. Выкупам будзе за праведнага бязбожны, і за пабожнага - хітры.

Vykupam budze za pravednaga bâzbožny, ì za pabožnaga - hìtry.

19. Лепей жыць у зямлі пустэльнай, чым з жонкаю сварліваю і сярдзітаю.

Lepej žyc′ u zâmlì pustèl′naj, čym z žonkaû svarlìvaû ì sârdzìtaû.

20. Жаданы скарб і масьць - у доме ў мудрага; а неразумны чалавек распускае іх.

Žadany skarb ì mas′c′ - u dome ǔ mudraga; a nerazumny čalavek raspuskae ìh.

21. Хто трымаецца праўды і ласкі, знойдзе жыцьцё, праўду і славу.

Hto trymaecca praǔdy ì laskì, znojdze žyc′cë, praǔdu ì slavu.

22. Мудры ўваходзіць у горад моцных і руйнуе цьвярдыню іхняй надзеі.

Mudry ǔvahodzìc′ u gorad mocnyh ì rujnue c′vârdynû ìhnâj nadzeì.

23. Хто беражэ вусны свае і язык свой, той асланяе ад бяды душу сваю.

Hto beražè vusny svae ì âzyk svoj, toj aslanâe ad bâdy dušu svaû.

24. Пыхлівы злодзей - блюзьнер імя яму - дзее ў запале пыхі.

Pyhlìvy zlodzej - blûz′ner ìmâ âmu - dzee ǔ zapale pyhì.

25. Прагнасьць гультая заб'е яго, бо рукі ў яго адмаўляюцца працаваць;

Pragnas′c′ gul′taâ zab'e âgo, bo rukì ǔ âgo admaǔlâûcca pracavac′;

26. кожны дзень ён моцна прагне, а праведнік дае і не шкадуе.

kožny dzen′ ën mocna pragne, a pravednìk dae ì ne škadue.

27. Ахвяра бязбожных - агіднасьць, асабліва калі з хітрасьцю прыносяць яе.

Ahvâra bâzbožnyh - agìdnas′c′, asablìva kalì z hìtras′cû prynosâc′ âe.

28. Ілжывы сьведка загіне, а чалавек, які кажа, што ведае, будзе гаварыць заўсёды.

Ìlžyvy s′vedka zagìne, a čalavek, âkì kaža, što vedae, budze gavaryc′ zaǔsëdy.

29. Чалавек бязбожны дзёрзкі тварам сваім, а праведны трымае проста шлях свой.

Čalavek bâzbožny dzërzkì tvaram svaìm, a pravedny trymae prosta šlâh svoj.

30. Няма мудрасьці і няма розуму і няма вады - насуперак Госпаду.

Nâma mudras′cì ì nâma rozumu ì nâma vady - nasuperak Gospadu.

31. Каня рыхтуюць на дзень бітвы, але перамога - ад Госпада.

Kanâ ryhtuûc′ na dzen′ bìtvy, ale peramoga - ad Gospada.

22 Кіраўнік

1. Добрае імя лепшае за вялікае багацьце, і добрая слава лепшая за срэбра і золата.

Dobrae ìmâ lepšae za vâlìkae bagac′ce, ì dobraâ slava lepšaâ za srèbra ì zolata.

2. Багаты і бедны сустракаюцца адзін з адным; таго і другога стварыў Гасподзь.

Bagaty ì bedny sustrakaûcca adzìn z adnym; tago ì drugoga stvaryǔ Gaspodz′.

3. Разумны бачыць бяду і хаваецца; а нявопытныя ідуць наперад, прымаюць кару.

Razumny bačyc′ bâdu ì havaecca; a nâvopytnyâ ìduc′ naperad, prymaûc′ karu.

4. За пакораю ідзе сьледам страх Гасподні, багацьце і слава і жыцьцё.

Za pakoraû ìdze s′ledam strah Gaspodnì, bagac′ce ì slava ì žyc′cë.

5. Церні і сеткі на дарозе падступнага; хто беражэ душу сваю, адыдзіся ад іх.

Cernì ì setkì na daroze padstupnaga; hto beražè dušu svaû, adydzìsâ ad ìh.

6. Наставі юнака на пачатку шляху яго: ён ня збочыць зь яго, калі і састарыцца.

Nastavì ûnaka na pačatku šlâhu âgo: ën nâ zbočyc′ z′ âgo, kalì ì sastarycca.

7. Багаты пануе над бедным, і даўжнік робіцца рабом пазычальніка.

Bagaty panue nad bednym, ì daǔžnìk robìcca rabom pazyčal′nìka.

8. Хто сее няпраўду, пажне буру, і біч гневу яго прападзе.

Hto see nâpraǔdu, pažne buru, ì bìč gnevu âgo prapadze.

9. Міласэрны будзе дабраславёны, бо дае беднаму ад хлеба свайго.

Mìlasèrny budze dabraslavëny, bo dae bednamu ad hleba svajgo.

10. Прагані блюзьнера, і зьнікне разлад, і выйдзе зь ім свара і кляцьба.

Praganì blûz′nera, ì z′nìkne razlad, ì vyjdze z′ ìm svara ì klâc′ba.

11. Хто любіць чысьціню сэрца, той мае прыемнасьць на вуснах, таму цар - сябар.

Hto lûbìc′ čys′cìnû sèrca, toj mae pryemnas′c′ na vusnah, tamu car - sâbar.

12. Вочы Госпада ахоўваюць веды, а словы вераломнікаў Ён абвяргае.

Vočy Gospada ahoǔvaûc′ vedy, a slovy veralomnìkaǔ Ën abvârgae.

13. Гультай кажа: "леў на вуліцы! сярод плошчы заб'юць мяне!"

Gul′taj kaža: "leǔ na vulìcy! sârod ploščy zab'ûc′ mâne!"

14. Глыбокая прорва - вусны распусьніц; на каго ўгневаецца Гасподзь, той упадзе туды.

Glybokaâ prorva - vusny raspus′nìc; na kago ǔgnevaecca Gaspodz′, toj upadze tudy.

15. Глупства прывязалася да сэрца юнака; але дубец выхаваньня адвядзе яе ад яго.

Glupstva pryvâzalasâ da sèrca ûnaka; ale dubec vyhavan′nâ advâdze âe ad âgo.

16. Хто крыўдзіць беднага, каб памножыць сваё багацьце, і хто дае багатаму, той зьбяднее.

Hto kryǔdzìc′ bednaga, kab pamnožyc′ svaë bagac′ce, ì hto dae bagatamu, toj z′bâdnee.

17. Прыхілі вуха тваё, і слухай словы мудрых, і сэрца тваё павярні да маіх ведаў;

Pryhìlì vuha tvaë, ì sluhaj slovy mudryh, ì sèrca tvaë pavârnì da maìh vedaǔ;

18. бо добра будзе, калі ты будзеш хаваць іх у сэрцы тваім, і яны будуць таксама на вуснах тваіх.

bo dobra budze, kalì ty budzeš havac′ ìh u sèrcy tvaìm, ì âny buduc′ taksama na vusnah tvaìh.

19. Каб надзея твая была на Госпада, я вучу цябе і сёньня, і ты памятай.

Kab nadzeâ tvaâ byla na Gospada, â vuču câbe ì sën′nâ, ì ty pamâtaj.

20. Ці ж ня пісаў я табе тройчы ў парадах і ў настаўленьні,

Cì ž nâ pìsaǔ â tabe trojčy ǔ paradah ì ǔ nastaǔlen′nì,

21. каб навучыць цябе дакладным словам ісьціны, каб ты мог сказаць словы ісьціны тым, хто папытае ў цябе?

kab navučyc′ câbe dakladnym slovam ìs′cìny, kab ty mog skazac′ slovy ìs′cìny tym, hto papytae ǔ câbe?

22. Не абірай беднага, бо ён бедны; і не заціскай няшчаснага ў браме;

Ne abìraj bednaga, bo ën bedny; ì ne zacìskaj nâščasnaga ǔ brame;

23. бо Гасподзь заступіцца за справу іхнюю і забярэ душу ў рабаўнікоў іхніх.

bo Gaspodz′ zastupìcca za spravu ìhnûû ì zabârè dušu ǔ rabaǔnìkoǔ ìhnìh.

24. Не сябруй зь гняўлівым і ня супольнічай з чалавекам запальчывым,

Ne sâbruj z′ gnâǔlìvym ì nâ supol′nìčaj z čalavekam zapal′čyvym,

25. каб ня стаць на шляхі ягоныя і не наклікаць пятлі на душу тваю.

kab nâ stac′ na šlâhì âgonyâ ì ne naklìkac′ pâtlì na dušu tvaû.

26. Ня будзь з тых, якія даюць рукі і ручаюцца за пазыкі.

Nâ budz′ z tyh, âkìâ daûc′ rukì ì ručaûcca za pazykì.

27. Калі табе няма чым заплаціць, дык навошта даводзіць сябе, каб узялі пасьцель тваю з-пад цябе.

Kalì tabe nâma čym zaplacìc′, dyk navošta davodzìc′ sâbe, kab uzâlì pas′cel′ tvaû z-pad câbe.

28. Не перасоўвай мяжы даўняй, якую правялі бацькі твае.

Ne perasoǔvaj mâžy daǔnâj, âkuû pravâlì bac′kì tvae.

29. Ці бачыў ты чалавека спраўнага ва ўчынках сваіх? Ён будзе стаяць перад царамі; ён ня будзе стаяць перад простымі.

Cì bačyǔ ty čalaveka spraǔnaga va ǔčynkah svaìh? Ën budze staâc′ perad caramì; ën nâ budze staâc′ perad prostymì.

23 Кіраўнік

1. Калі сядзеш есьці ежу з валадаром, дык уважай, што перад табою;

Kalì sâdzeš es′cì ežu z valadarom, dyk uvažaj, što perad taboû;

2. і пастаў заслону ў горле тваім, калі ты ненаедны.

ì pastaǔ zaslonu ǔ gorle tvaìm, kalì ty nenaedny.

3. Не спакушайся ласнымі прысмакамі; гэта - уяўная ежа.

Ne spakušajsâ lasnymì prysmakamì; gèta - uâǔnaâ eža.

4. Ня турбуйся пра тое, каб набыць багацьце; адкінь такія думкі твае.

Nâ turbujsâ pra toe, kab nabyc′ bagac′ce; adkìn′ takìâ dumkì tvae.

5. Зьвернеш вочы твае на яго, і - яго ўжо няма; бо яно зробіць сабе крылы і, як арол, паляціць да неба.

Z′verneš vočy tvae na âgo, ì - âgo ǔžo nâma; bo âno zrobìc′ sabe kryly ì, âk arol, palâcìc′ da neba.

6. Не каштуй ежы ў чалавека зайздросьлівага, і не спакушайся ласнымі прысмакамі ягонымі,

Ne kaštuj ežy ǔ čalaveka zajzdros′lìvaga, ì ne spakušajsâ lasnymì prysmakamì âgonymì,

7. бо, якія думкі ў душы ў яго, такі і ён сам; "еж і пі", кажа ён табе, а сэрца яго не з табою.

bo, âkìâ dumkì ǔ dušy ǔ âgo, takì ì ën sam; "ež ì pì", kaža ën tabe, a sèrca âgo ne z taboû.

8. Кавалак, які ты зьеў, вырыгнеш, і добрыя словы твае ты ўжывеш марна.

Kavalak, âkì ty z′eǔ, vyrygneš, ì dobryâ slovy tvae ty ǔžyveš marna.

9. У вушы неразумнаму не кажы, бо ён занядбае разумныя словы твае.

U vušy nerazumnamu ne kažy, bo ën zanâdbae razumnyâ slovy tvae.

10. Не перасоўвай мяжы даўняй і на поле сіротаў не заходзь;

Ne perasoǔvaj mâžy daǔnâj ì na pole sìrotaǔ ne zahodz′;

11. бо Абаронца ў іх моцны; Ён заступіцца за справу іхнюю перад табою.

bo Abaronca ǔ ìh mocny; Ën zastupìcca za spravu ìhnûû perad taboû.

12. Прыхілі сэрца тваё да вучэньня і вушы твае - да разумных слоў.

Pryhìlì sèrca tvaë da vučèn′nâ ì vušy tvae - da razumnyh sloǔ.

13. Не пакідай юнака без пакараньня; калі пакараеш яго дубцом, ён не памрэ:

Ne pakìdaj ûnaka bez pakaran′nâ; kalì pakaraeš âgo dubcom, ën ne pamrè:

14. ты пакараеш яго дубцом і ўратуеш душу яго ад пекла.

ty pakaraeš âgo dubcom ì ǔratueš dušu âgo ad pekla.

15. Сыне мой! калі сэрца тваё будзе мудрае, парадуецца і маё сэрца;

Syne moj! kalì sèrca tvaë budze mudrae, paraduecca ì maë sèrca;

16. і душа мая будзе радавацца, калі вусны твае будуць казаць слушна.

ì duša maâ budze radavacca, kalì vusny tvae buduc′ kazac′ slušna.

17. Хай не зайздросьціць сэрца тваё грэшнікам; а хай будзе яно ва ўсе дні ў страху Гасподнім;

Haj ne zajzdros′cìc′ sèrca tvaë grèšnìkam; a haj budze âno va ǔse dnì ǔ strahu Gaspodnìm;

18. бо ёсьць будучыня, і надзея твая ня страчана.

bo ës′c′ budučynâ, ì nadzeâ tvaâ nâ stračana.

19. Слухай, сыне мой, і будзь мудры, і кіруй сэрца тваё на просты шлях.

Sluhaj, syne moj, ì budz′ mudry, ì kìruj sèrca tvaë na prosty šlâh.

20. Ня будзь сярод тых, што ўпіваюцца віном, сярод тых, што аб'ядаюцца мясам:

Nâ budz′ sârod tyh, što ǔpìvaûcca vìnom, sârod tyh, što ab'âdaûcca mâsam:

21. бо п'яніца і ненаяда зьбяднеюць, а санлівец апранецца ў рызманы.

bo p'ânìca ì nenaâda z′bâdneûc′, a sanlìvec apranecca ǔ ryzmany.

22. Слухайся бацькі твайго: ён спарадзіў цябе; і не пагарджай маці тваёй, калі яна будзе старая.

Sluhajsâ bac′kì tvajgo: ën sparadzìǔ câbe; ì ne pagardžaj macì tvaëj, kalì âna budze staraâ.

23. Купі ісьціну, і не прадавай мудрасьці і разумнага вучэньня.

Kupì ìs′cìnu, ì ne pradavaj mudras′cì ì razumnaga vučèn′nâ.

24. Радуецца бацька праведніка, і, хто нарадзіў мудрага - радуецца зь яго.

Raduecca bac′ka pravednìka, ì, hto naradzìǔ mudraga - raduecca z′ âgo.

25. Хай весяліцца бацька твой і хай радуецца маці твая, якая цябе нарадзіла.

Haj vesâlìcca bac′ka tvoj ì haj raduecca macì tvaâ, âkaâ câbe naradzìla.

26. Сыне мой! аддай сэрца тваё мне, а вочы твае хай сочаць за шляхамі маімі:

Syne moj! addaj sèrca tvaë mne, a vočy tvae haj sočac′ za šlâhamì maìmì:

27. бо распусьніца - глыбокая прорва, а чужая жонка - вузкі калодзеж;

bo raspus′nìca - glybokaâ prorva, a čužaâ žonka - vuzkì kalodzež;

28. яна, як разбойнік, сядзіць у засадзе і памнажае сярод людзей здраднікаў.

âna, âk razbojnìk, sâdzìc′ u zasadze ì pamnažae sârod lûdzej zdradnìkaǔ.

29. У каго гора? у каго нядоля? у каго бяспрычынныя раны? у каго чырвоныя вочы?

U kago gora? u kago nâdolâ? u kago bâspryčynnyâ rany? u kago čyrvonyâ vočy?

30. У тых, што доўга сядзяць за віном, што прыходзяць скаштаваць віна неразьведзенага.

U tyh, što doǔga sâdzâc′ za vìnom, što pryhodzâc′ skaštavac′ vìna neraz′vedzenaga.

31. Не глядзі на віно, як яно чырванее, як яно прамяніцца ў келіху, як яно роўненька ліецца;

Ne glâdzì na vìno, âk âno čyrvanee, âk âno pramânìcca ǔ kelìhu, âk âno roǔnen′ka lìecca;

32. пазьней яно ўкусіць, як змей, і ўджаліць, як асьпід;

paz′nej âno ǔkusìc′, âk zmej, ì ǔdžalìc′, âk as′pìd;

33. вочы твае будуць глядзець на чужых жонак, і сэрца тваё загаворыць распуснае;

vočy tvae buduc′ glâdzec′ na čužyh žonak, ì sèrca tvaë zagavoryc′ raspusnae;

34. і ты будзеш, як заснулы сярод мора і як на версе мачты.

ì ty budzeš, âk zasnuly sârod mora ì âk na verse mačty.

35. І скажаш: "білі мяне, мне не балела, штурхалі мяне, і я не адчуваў. Калі прачнуся, зноў буду рабіць тое самае."

Ì skažaš: "bìlì mâne, mne ne balela, šturhalì mâne, ì â ne adčuvaǔ. Kalì pračnusâ, znoǔ budu rabìc′ toe samae."

24 Кіраўнік

1. Не зайздросьці ліхім людзям і ня прагні быць зь імі:

Ne zajzdros′cì lìhìm lûdzâm ì nâ pragnì byc′ z′ ìmì:

2. бо пра насільле думае сэрца іхняе, і пра ліхое гавораць вусны іхнія.

bo pra nasìl′le dumae sèrca ìhnâe, ì pra lìhoe gavorac′ vusny ìhnìâ.

3. Мудрасьцю ладзіцца дом і розумам сталюецца,

Mudras′cû ladzìcca dom ì rozumam stalûecca,

4. і праз гаспадарчасьць нутро яго напаўняецца ўсякай каштоўнай і прыемнай маёмасьцю.

ì praz gaspadarčas′c′ nutro âgo napaǔnâecca ǔsâkaj kaštoǔnaj ì pryemnaj maëmas′cû.

5. Чалавек мудры - дужы, і чалавек разумны мацуе сілу сваю.

Čalavek mudry - dužy, ì čalavek razumny macue sìlu svaû.

6. Таму абдумана вядзі вайну тваю, і посьпех будзе пры мностве радцаў.

Tamu abdumana vâdzì vajnu tvaû, ì pos′peh budze pry mnostve radcaǔ.

7. Неразумнаму мудрасьць занадта высокая; каля брамы не разамкне ён вуснаў сваіх.

Nerazumnamu mudras′c′ zanadta vysokaâ; kalâ bramy ne razamkne ën vusnaǔ svaìh.

8. Хто намышляе зрабіць зло, таго называюць зламысьнікам.

Hto namyšlâe zrabìc′ zlo, tago nazyvaûc′ zlamys′nìkam.

9. Намысел неразумнага - грэх, і блюзьнер - мярзота людзям.

Namysel nerazumnaga - grèh, ì blûz′ner - mârzota lûdzâm.

10. Калі ты ў дзень бедства зьнясіліўся, дык бедная сіла твая.

Kalì ty ǔ dzen′ bedstva z′nâsìlìǔsâ, dyk bednaâ sìla tvaâ.

11. Ратуй узятых на сьмерць, і няўжо ты адмовішся ад асуджаных на ўбой?

Ratuj uzâtyh na s′merc′, ì nâǔžo ty admovìšsâ ad asudžanyh na ǔboj?

12. Ці скажаш: "вось, мы ня ведалі гэтага?" А Выпрабавальнік сэрцаў хіба ня ведае? Назіральнік за душою тваёю ведае гэта і дасьць чалавеку паводле ўчынкаў ягоных.

Cì skažaš: "vos′, my nâ vedalì gètaga?" A Vyprabaval′nìk sèrcaǔ hìba nâ vedae? Nazìral′nìk za dušoû tvaëû vedae gèta ì das′c′ čalaveku pavodle ǔčynkaǔ âgonyh.

13. Еж, сыне мой, мёд, бо ён смачны, і сотавы, бо ён салодкі паднябеньню майму:

Ež, syne moj, mëd, bo ën smačny, ì sotavy, bo ën salodkì padnâben′nû majmu:

14. такое і спазнаньне мудрасьці для душы тваёй. Калі ты знайшоў яе, дык ёсьць будучыня, і надзея твая ня марная.

takoe ì spaznan′ne mudras′cì dlâ dušy tvaëj. Kalì ty znajšoǔ âe, dyk ës′c′ budučynâ, ì nadzeâ tvaâ nâ marnaâ.

15. Не намышляй ліха, бязбожнік, супроць жытлішча праведнага; ня спустошвай месца спакою ягонага.

Ne namyšlâj lìha, bâzbožnìk, suproc′ žytlìšča pravednaga; nâ spustošvaj mesca spakoû âgonaga.

16. Бо сем разоў упадзе праведнік і ўстане; а бязбожныя тонуць у пагібелі.

Bo sem razoǔ upadze pravednìk ì ǔstane; a bâzbožnyâ tonuc′ u pagìbelì.

17. Ня радуйся, калі ўпадзе вораг твой; і хай не весяліцца сэрца тваё, калі ён спатыкнецца.

Nâ radujsâ, kalì ǔpadze vorag tvoj; ì haj ne vesâlìcca sèrca tvaë, kalì ën spatyknecca.

18. Інакш убачыць Гасподзь, і не даспадобы будзе Яму гэта, і Ён адверне ад яго Свой гнеў.

Ìnakš ubačyc′ Gaspodz′, ì ne daspadoby budze Âmu gèta, ì Ën adverne ad âgo Svoj gneǔ.

19. Не абурайся ліхадзеямі і не зайздросьці бязбожнікам:

Ne aburajsâ lìhadzeâmì ì ne zajzdros′cì bâzbožnìkam:

20. бо ліхі ня мае будучыні - сьветач бязбожных патухне.

bo lìhì nâ mae budučynì - s′vetač bâzbožnyh patuhne.

21. Бойся, сыне мой, Госпада і цара; і зь мяцежнікамі ня супольнічай,

Bojsâ, syne moj, Gospada ì cara; ì z′ mâcežnìkamì nâ supol′nìčaj,

22. бо зьнянацку прыйдзе пагібель на іх; і бяду ад іх абодвух хто загадзя ўведае?

bo z′nânacku pryjdze pagìbel′ na ìh; ì bâdu ad ìh abodvuh hto zagadzâ ǔvedae?

23. Сказана таксама мудрымі: зважаць на асобы ў судзе - нядобра.

Skazana taksama mudrymì: zvažac′ na asoby ǔ sudze - nâdobra.

24. Хто кажа вінаватаму: "твая праўда", таго праклянуць народы, таго зьненавідзяць плямёны;

Hto kaža vìnavatamu: "tvaâ praǔda", tago praklânuc′ narody, tago z′nenavìdzâc′ plâmëny;

25. а тыя, што судзяць справядліва, будуць любасныя, бо прыйдзе на іх дабраславеньне.

a tyâ, što sudzâc′ spravâdlìva, buduc′ lûbasnyâ, bo pryjdze na ìh dabraslaven′ne.

26. У вусны цалуе той, хто адказвае словамі правільнымі.

U vusny calue toj, hto adkazvae slovamì pravìl′nymì.

27. Зрабі справы свае па-за домам, закончы іх на полі тваім, а потым уладжвай і дом твой.

Zrabì spravy svae pa-za domam, zakončy ìh na polì tvaìm, a potym uladžvaj ì dom tvoj.

28. Ня сьведчы ілжыва на блізкага твайго; навошта табе ашукваць вуснамі тваімі?

Nâ s′vedčy ìlžyva na blìzkaga tvajgo; navošta tabe ašukvac′ vusnamì tvaìmì?

29. Не кажы: "як ён зрабіў са мною, так і я зраблю зь ім, адплачу чалавеку паводле ўчынкаў ягоных".

Ne kažy: "âk ën zrabìǔ sa mnoû, tak ì â zrablû z′ ìm, adplaču čalaveku pavodle ǔčynkaǔ âgonyh".

30. Праходзіў я ўскрай поля чалавека лянівага і ўскрай вінаградніка чалавека неразумнага.

Prahodzìǔ â ǔskraj polâ čalaveka lânìvaga ì ǔskraj vìnagradnìka čalaveka nerazumnaga.

31. І вось, усе гэта зарасло крапівою, паверхня яго збуяла бадзякамі, і каменны мур абваліўся.

Ì vos′, use gèta zaraslo krapìvoû, paverhnâ âgo zbuâla badzâkamì, ì kamenny mur abvalìǔsâ.

32. І падзівіўся я, і ўзяў да сэрца, і ўбачыў, і атрымаў навуку:

Ì padzìvìǔsâ â, ì ǔzâǔ da sèrca, ì ǔbačyǔ, ì atrymaǔ navuku:

33. "крыху пасьпіш, крыху падрэмлеш, крыху, рукі згарнуўшы, паляжыш;

"kryhu pas′pìš, kryhu padrèmleš, kryhu, rukì zgarnuǔšy, palâžyš;

34. і прыйдзе беднасьць твая, як разбойнік, і галеча твая - як чалавек узброены".

ì pryjdze bednas′c′ tvaâ, âk razbojnìk, ì galeča tvaâ - âk čalavek uzbroeny".

25 Кіраўнік

1. І гэта выслоўі Саламона, сабраныя мужамі Эзэкіі, цара Юдэйскага.

Ì gèta vysloǔì Salamona, sabranyâ mužamì Èzèkìì, cara Ûdèjskaga.

2. Слава Божая - пакрываць таямніцаю справу, а славай цароў - дасьледаваць справу.

Slava Božaâ - pakryvac′ taâmnìcaû spravu, a slavaj caroǔ - das′ledavac′ spravu.

3. Як неба ў вышыні і зямля ў глыбіні, так сэрца цароў - недасьледвальнае.

Âk neba ǔ vyšynì ì zâmlâ ǔ glybìnì, tak sèrca caroǔ - nedas′ledval′nae.

4. Аддзялі дамешку ад срэбра, і выйдзе ў срэбніка посуд:

Addzâlì damešku ad srèbra, ì vyjdze ǔ srèbnìka posud:

5. адвядзі няправеднага ад цара, і трон ягоны ўмацуецца праўдай.

advâdzì nâpravednaga ad cara, ì tron âgony ǔmacuecca praǔdaj.

6. Ганарліва не выстаўляйся перад абліччам цара і на месца вялікіх не станавіся;

Ganarlìva ne vystaǔlâjsâ perad ablìččam cara ì na mesca vâlìkìh ne stanavìsâ;

7. бо лепей хай скажуць табе: "узыдзі сюды вышэй", чым калі прынізяць цябе перад знакамітым, якога ўбачылі вочы твае.

bo lepej haj skažuc′ tabe: "uzydzì sûdy vyšèj", čym kalì prynìzâc′ câbe perad znakamìtym, âkoga ǔbačylì vočy tvae.

8. Ня ўступай пасьпешліва ў цяжбіну: бо што будзеш рабіць у канцы, калі супернік твой сарамаціць цябе?

Nâ ǔstupaj pas′pešlìva ǔ câžbìnu: bo što budzeš rabìc′ u kancy, kalì supernìk tvoj saramacìc′ câbe?

9. Вядзі цяжбіну зь блізкім тваім, але таямніцы ягонае не адкрывай,

Vâdzì câžbìnu z′ blìzkìm tvaìm, ale taâmnìcy âgonae ne adkryvaj,

10. каб не папракнуў цябе той, хто чуў гэта, бо тады ганьба твая ад цябе не адстане.

kab ne papraknuǔ câbe toj, hto čuǔ gèta, bo tady gan′ba tvaâ ad câbe ne adstane.

11. Залатыя яблыкі ў срэбным празрыстым посудзе - слова, сказанае прыстойна.

Zalatyâ âblykì ǔ srèbnym prazrystym posudze - slova, skazanae prystojna.

12. Залатая завушніца і аздоба з чыстага золата - гэта мудры абскаржнік для ўважлівага вуха.

Zalataâ zavušnìca ì azdoba z čystaga zolata - gèta mudry abskaržnìk dlâ ǔvažlìvaga vuha.

13. Што прахалода ад сьнегу ў жніва, тое верны пасол таму, хто яго пасылае: ён прыносіць душы гаспадара свайго радасьць.

Što prahaloda ad s′negu ǔ žnìva, toe verny pasol tamu, hto âgo pasylae: ën prynosìc′ dušy gaspadara svajgo radas′c′.

14. Што хмары і вятры без дажджу, тое чалавек, які абяцае гасьцінцы і іх не дае.

Što hmary ì vâtry bez daždžu, toe čalavek, âkì abâcae gas′cìncy ì ìh ne dae.

15. Цярплівасьць схіляе да літасьці вяльможу, і мяккі язык ломіць костку.

Cârplìvas′c′ shìlâe da lìtas′cì vâl′možu, ì mâkkì âzyk lomìc′ kostku.

16. Знайшоў ты мёд? еж, колькі трэба табе, каб не аб'есьціся ім і ня выбляваць яго.

Znajšoǔ ty mëd? ež, kol′kì trèba tabe, kab ne ab'es′cìsâ ìm ì nâ vyblâvac′ âgo.

17. Не ўчашчай у дом сябра твайго, каб ты не абрыд яму, каб ён не зьненавідзеў цябе.

Ne ǔčaščaj u dom sâbra tvajgo, kab ty ne abryd âmu, kab ën ne z′nenavìdzeǔ câbe.

18. Што молат і меч і вострая страла, тое чалавек, які сьведчыць ілжыва супроць блізкага свайго.

Što molat ì meč ì vostraâ strala, toe čalavek, âkì s′vedčyc′ ìlžyva suproc′ blìzkaga svajgo.

19. Што гнілы зуб і паралізаваная нага, тое надзея на ненадзейнага чалавека ў нягодзе.

Što gnìly zub ì paralìzavanaâ naga, toe nadzeâ na nenadzejnaga čalaveka ǔ nâgodze.

20. Як той, хто здымае зь сябе вопратку ў халодны дзень, і як воцат на рану, так і той, хто сьпявае песьні тужліваму сэрцу.

Âk toj, hto zdymae z′ sâbe vopratku ǔ halodny dzen′, ì âk vocat na ranu, tak ì toj, hto s′pâvae pes′nì tužlìvamu sèrcu.

21. Калі вораг твой галодны, накармі яго хлебам; і калі ён сьмягне, напаі яго вадою:

Kalì vorag tvoj galodny, nakarmì âgo hlebam; ì kalì ën s′mâgne, napaì âgo vadoû:

22. бо, робячы гэта, ты зьбіраеш распаленае вуголле на галаву ягоную, і Гасподзь аддзячыць табе.

bo, robâčy gèta, ty z′bìraeš raspalenae vugolle na galavu âgonuû, ì Gaspodz′ addzâčyc′ tabe.

23. Паўночны вецер нясе дождж, а патаемная гаворка - незадаволеныя твары.

Paǔnočny vecer nâse doždž, a pataemnaâ gavorka - nezadavolenyâ tvary.

24. Лепей жыць у куце на даху, чым са сварліваю жонкаю ў прасторным доме.

Lepej žyc′ u kuce na dahu, čym sa svarlìvaû žonkaû ǔ prastornym dome.

25. Што халодная вада натомленай смагай душы, тое добрая вестка з далёкай краіны.

Što halodnaâ vada natomlenaj smagaj dušy, toe dobraâ vestka z dalëkaj kraìny.

26. Што ўскаламучаная крыніца і парушаная крыніца, тое праведнік, які падае перад бязбожнікам.

Što ǔskalamučanaâ krynìca ì parušanaâ krynìca, toe pravednìk, âkì padae perad bâzbožnìkam.

27. Як нядобра есьці многа мёду, так дамагацца славы ня ёсьць слава.

Âk nâdobra es′cì mnoga mëdu, tak damagacca slavy nâ ës′c′ slava.

28. Што горад разбураны, без мура, тое чалавек, які не валодае духам сваім.

Što gorad razburany, bez mura, toe čalavek, âkì ne valodae duham svaìm.

26 Кіраўнік

1. Як сьнег летам і дождж у жніва, так гонар не пасуе неразумнаму.

Âk s′neg letam ì doždž u žnìva, tak gonar ne pasue nerazumnamu.

2. Як верабей пырхне, калі ластаўка паляціць, так незаслужаны праклён ня збудзецца.

Âk verabej pyrhne, kalì lastaǔka palâcìc′, tak nezaslužany praklën nâ zbudzecca.

3. Плётка каню, аброць аслу, а кій немысьлю.

Plëtka kanû, abroc′ aslu, a kìj nemys′lû.

4. Не адказвай неразумнаму паводле неразумнасьці ягонай, каб і ты не прыпадобніўся яму;

Ne adkazvaj nerazumnamu pavodle nerazumnas′cì âgonaj, kab ì ty ne prypadobnìǔsâ âmu;

5. а адказвай неразумнаму паводле неразумнасьці ягонай, каб ён не зрабіўся мудрацом у вачах сваіх.

a adkazvaj nerazumnamu pavodle nerazumnas′cì âgonaj, kab ën ne zrabìǔsâ mudracom u vačah svaìh.

6. Падцінае сабе ногі, робіць шкоду сабе той, хто пасылае наказ празь немысьля.

Padcìnae sabe nogì, robìc′ škodu sabe toj, hto pasylae nakaz praz′ nemys′lâ.

7. Як віхляюцца ногі ў кульгавага, так і выслоўе на вуснах у неразумнага.

Âk vìhlâûcca nogì ǔ kul′gavaga, tak ì vysloǔe na vusnah u nerazumnaga.

8. Што ўкладваць каштоўны камень у прашчу, так і аддаваць пашану дурному.

Što ǔkladvac′ kaštoǔny kamen′ u prašču, tak ì addavac′ pašanu durnomu.

9. Што калючы бадзяк у руцэ ў п'янага, тое і выслоўе на вуснах у неразумнага.

Što kalûčy badzâk u rucè ǔ p'ânaga, toe ì vysloǔe na vusnah u nerazumnaga.

10. Дужы робіць усё адвольна: і неразумнага ўзнагароджвае, і кожнага праходжага ўзнагароджвае.

Dužy robìc′ usë advol′na: ì nerazumnaga ǔznagarodžvae, ì kožnaga prahodžaga ǔznagarodžvae.

11. Як сабака вяртаецца да ванітаў сваіх, так дурны паўтарае глупствы свае.

Âk sabaka vârtaecca da vanìtaǔ svaìh, tak durny paǔtarae glupstvy svae.

12. Калі ты бачыш чалавека, які сам сябе мудрым лічыць, - дык на дурнога болей надзеі, чым на яго.

Kalì ty bačyš čalaveka, âkì sam sâbe mudrym lìčyc′, - dyk na durnoga bolej nadzeì, čym na âgo.

13. Гультай кажа: "леў на дарозе! леў на дварэ!"

Gul′taj kaža: "leǔ na daroze! leǔ na dvarè!"

14. Дзьверы паварочваюцца на завесах сваіх, а гультай на ложку сваім.

Dz′very pavaročvaûcca na zavesah svaìh, a gul′taj na ložku svaìm.

15. Гультай апускае руку сваю да міскі, ды яму цяжка падняць яе да рота свайго.

Gul′taj apuskae ruku svaû da mìskì, dy âmu câžka padnâc′ âe da rota svajgo.

16. Гультай у вачах сваіх мудрэйшы за семярых, што адказваюць разумна.

Gul′taj u vačah svaìh mudrèjšy za semâryh, što adkazvaûc′ razumna.

17. Хапае сабаку за вушы той, хто, праходзячы міма, лезе ў чужую спрэчку.

Hapae sabaku za vušy toj, hto, prahodzâčy mìma, leze ǔ čužuû sprèčku.

18. Як той, хто прыкідваецца вар'ятам, кідае агонь, стрэлы і сьмерць,

Âk toj, hto prykìdvaecca var'âtam, kìdae agon′, strèly ì s′merc′,

19. так - чалавек, які падступна шкодзіць сябру свайму і потым кажа: "я толькі пажартаваў".

tak - čalavek, âkì padstupna škodzìc′ sâbru svajmu ì potym kaža: "â tol′kì pažartavaǔ".

20. Дзе няма болей дроў, агонь патухае; і дзе няма нагаворшчыка, разлад аціхае.

Dze nâma bolej droǔ, agon′ patuhae; ì dze nâma nagavorščyka, razlad acìhae.

21. Вугаль - на жар, дровы - на распал свары.

Vugal′ - na žar, drovy - na raspal svary.

22. Словы нагаворшчыка - як прысмакі, і яны ўваходзяць у нутро жывата.

Slovy nagavorščyka - âk prysmakì, ì âny ǔvahodzâc′ u nutro žyvata.

23. Як нячыстым срэбрам абкладзены гліняны посуд, так і палымяныя вусны і сэрца ліхое.

Âk nâčystym srèbram abkladzeny glìnâny posud, tak ì palymânyâ vusny ì sèrca lìhoe.

24. Вуснамі сваімі прыкідваецца вораг, а ў сэрцы сваім намышляе ліхое.

Vusnamì svaìmì prykìdvaecca vorag, a ǔ sèrcy svaìm namyšlâe lìhoe.

25. Калі ён гаворыць і пяшчотным голасам, ня вер яму; бо сем мярзотаў у сэрцы ў яго.

Kalì ën gavoryc′ ì pâščotnym golasam, nâ ver âmu; bo sem mârzotaǔ u sèrcy ǔ âgo.

26. Хто нянавісьць прыкрывае на самоце, злосьць таго адкрыецца ў народным сходзе.

Hto nânavìs′c′ prykryvae na samoce, zlos′c′ tago adkryecca ǔ narodnym shodze.

27. Хто капае яму, той упадзе ў яе; і хто пакоціць угору камень, да таго ён вернецца.

Hto kapae âmu, toj upadze ǔ âe; ì hto pakocìc′ ugoru kamen′, da tago ën vernecca.

28. Хлусьлівы язык ненавідзіць тых, каго ён параніў, і лісьлівыя вусны рыхтуюць падзеньне.

Hlus′lìvy âzyk nenavìdzìc′ tyh, kago ën paranìǔ, ì lìs′lìvyâ vusny ryhtuûc′ padzen′ne.

27 Кіраўнік

1. Не хваліся заўтрашнім днём; бо ня ведаеш, што той дзень народзіць.

Ne hvalìsâ zaǔtrašnìm dnëm; bo nâ vedaeš, što toj dzen′ narodzìc′.

2. Хай цябе хваліць іншы, а ня вусны твае, - чужы, а не язык твой.

Haj câbe hvalìc′ ìnšy, a nâ vusny tvae, - čužy, a ne âzyk tvoj.

3. Цяжкі камень, важкі і пясок; але гнеў неразумнага цяжэйшы за іх абодвух.

Câžkì kamen′, važkì ì pâsok; ale gneǔ nerazumnaga câžèjšy za ìh abodvuh.

4. Жорсткі гнеў, неўтаймавальная лютасьць; але хто ўстоіць супроць зайздрасьці?

Žorstkì gneǔ, neǔtajmaval′naâ lûtas′c′; ale hto ǔstoìc′ suproc′ zajzdras′cì?

5. Лепей адкрыты дакор, чым прыхаваная любоў.

Lepej adkryty dakor, čym pryhavanaâ lûboǔ.

6. Шчырыя дакоры ад таго, хто любіць, і ілжывыя пацалункі ў таго, хто ненавідзіць.

Ščyryâ dakory ad tago, hto lûbìc′, ì ìlžyvyâ pacalunkì ǔ tago, hto nenavìdzìc′.

7. Сытая душа топча і соты, а галоднай душы ўсё горкае - салодкае.

Sytaâ duša topča ì soty, a galodnaj dušy ǔsë gorkae - salodkae.

8. Як птушка, што пакінула гняздо сваё, так і чалавек, які пакінуў месца сваё.

Âk ptuška, što pakìnula gnâzdo svaë, tak ì čalavek, âkì pakìnuǔ mesca svaë.

9. Масьць і дымленьне радуюць сэрца; так салодкі кожнаму сябар з сардэчнай ранай сваёй.

Mas′c′ ì dymlen′ne raduûc′ sèrca; tak salodkì kožnamu sâbar z sardèčnaj ranaj svaëj.

10. Не пакідай сябра твайго і сябра бацькі твайго, і ў дом брата твайго ня ідзі ў дзень няшчасьця твайго: лепей сусед блізка, чым брат далёка.

Ne pakìdaj sâbra tvajgo ì sâbra bac′kì tvajgo, ì ǔ dom brata tvajgo nâ ìdzì ǔ dzen′ nâščas′câ tvajgo: lepej sused blìzka, čym brat dalëka.

11. Будзь мудры, сыне мой, і радуй сэрца маё; і я мецьму што адказаць ліхаслоўцу майму.

Budz′ mudry, syne moj, ì raduj sèrca maë; ì â mec′mu što adkazac′ lìhasloǔcu majmu.

12. Разумны бачыць бяду і хаваецца; а нявопытныя ідуць наперад і прымаюць кару.

Razumny bačyc′ bâdu ì havaecca; a nâvopytnyâ ìduc′ naperad ì prymaûc′ karu.

13. Вазьмі ў яго адзежу ягоную, бо ён паручыўся за чужога; і за чужога вазьмі ў яго заклад.

Vaz′mì ǔ âgo adzežu âgonuû, bo ën paručyǔsâ za čužoga; ì za čužoga vaz′mì ǔ âgo zaklad.

14. Хто ўголас хваліць сябра свайго з самай раніцы, таго палічаць за ліхаслоўца.

Hto ǔgolas hvalìc′ sâbra svajgo z samaj ranìcy, tago palìčac′ za lìhasloǔca.

15. Бясконцы капеж у дажджлівы дзень і сварлівая жонка - роўныя;

Bâskoncy kapež u daždžlìvy dzen′ ì svarlìvaâ žonka - roǔnyâ;

16. хто хоча схаваць яе, той хоча ўтрымаць вецер і схапіць алей у руку сваю.

hto hoča shavac′ âe, toj hoča ǔtrymac′ vecer ì shapìc′ alej u ruku svaû.

17. Жалеза жалеза вострыць, і чалавек навастрае позірк сябра свайго.

Žaleza žaleza vostryc′, ì čalavek navastrae pozìrk sâbra svajgo.

18. Хто даглядае смакоўніцу, той будзе есьці плады зь яе; і хто верна служыць гаспадару свайму, той будзе ў пашане.

Hto daglâdae smakoǔnìcu, toj budze es′cì plady z′ âe; ì hto verna služyc′ gaspadaru svajmu, toj budze ǔ pašane.

19. Як у вадзе твар - да твару, так сэрца чалавека - да чалавека.

Âk u vadze tvar - da tvaru, tak sèrca čalaveka - da čalaveka.

20. Апраметная і Авадон - ненасытныя; ненасытныя і вочы чалавечыя.

Aprametnaâ ì Avadon - nenasytnyâ; nenasytnyâ ì vočy čalavečyâ.

21. Што плавільня - срэбру, горан - золату, тое чалавеку вусны, якія хваляць яго.

Što plavìl′nâ - srèbru, goran - zolatu, toe čalaveku vusny, âkìâ hvalâc′ âgo.

22. Таўчы неразумнага ў ступе таўкачом разам зь зернем, не адлушчыцца ад яго глупства ягонае.

Taǔčy nerazumnaga ǔ stupe taǔkačom razam z′ zernem, ne adluščycca ad âgo glupstva âgonae.

23. Добра сачы за быдлам тваім, май клопат за статкі;

Dobra sačy za bydlam tvaìm, maj klopat za statkì;

24. бо багацьце не навекі, ды і ўлада іхняя хіба з роду ў род?

bo bagac′ce ne navekì, dy ì ǔlada ìhnââ hìba z rodu ǔ rod?

25. Рунее трава, і зьяўляецца зеляніна, і зьбіраюць горныя травы.

Runee trava, ì z′âǔlâecca zelânìna, ì z′bìraûc′ gornyâ travy.

26. Авечкі - на вопратку табе, і казлы - на закуп поля.

Avečkì - na vopratku tabe, ì kazly - na zakup polâ.

27. І годзе казінага малака на ежу табе, на ежу хатнім тваім і на спажытак служанкам тваім.

Ì godze kazìnaga malaka na ežu tabe, na ežu hatnìm tvaìm ì na spažytak služankam tvaìm.

28 Кіраўнік

1. Бязбожнік бяжыць, калі ніхто ня гоніцца за ім; а праведнік адважны, як леў.

Bâzbožnìk bâžyc′, kalì nìhto nâ gonìcca za ìm; a pravednìk advažny, âk leǔ.

2. Калі краіна адступіцца ад закона, тады многа ў ёй начальнікаў; а пры разумным і ўсяведным мужы яна даўгавечная.

Kalì kraìna adstupìcca ad zakona, tady mnoga ǔ ëj načal′nìkaǔ; a pry razumnym ì ǔsâvednym mužy âna daǔgavečnaâ.

3. Чалавек бедны і прыгнятальнік слабых тое самае, што праліўны дождж, які змывае хлеб.

Čalavek bedny ì prygnâtal′nìk slabyh toe samae, što pralìǔny doždž, âkì zmyvae hleb.

4. Адступнікі ад закона хваляць бязбожных, а тыя, што трымаюцца закона, абураюцца імі.

Adstupnìkì ad zakona hvalâc′ bâzbožnyh, a tyâ, što trymaûcca zakona, aburaûcca ìmì.

5. Злыя людзі не разумеюць справядлівасьці, а шукальнікі Госпада разумеюць усё.

Zlyâ lûdzì ne razumeûc′ spravâdlìvas′cì, a šukal′nìkì Gospada razumeûc′ usë.

6. Лепш бедны, які ходзіць у сваёй беззаганнасьці, чым той, хто выкручвае шляхі свае, хоць ён і багаты.

Lepš bedny, âkì hodzìc′ u svaëj bezzagannas′cì, čym toj, hto vykručvae šlâhì svae, hoc′ ën ì bagaty.

7. Хто захоўвае закон - сын разумны, а хто водзіцца з марнатраўцамі, той уводзіць у сорам бацьку свайго.

Hto zahoǔvae zakon - syn razumny, a hto vodzìcca z marnatraǔcamì, toj uvodzìc′ u soram bac′ku svajgo.

8. Хто памнажае маёмасьць сваю ростам і ліхвою, той зьбірае яе дабрачынцам бедных.

Hto pamnažae maëmas′c′ svaû rostam ì lìhvoû, toj z′bìrae âe dabračyncam bednyh.

9. Хто ўхіляе вуха сваё, каб ня слухаць закону, у таго і малітва - мярзота.

Hto ǔhìlâe vuha svaë, kab nâ sluhac′ zakonu, u tago ì malìtva - mârzota.

10. Хто зводзіць праведных на дарогу зла, сам упадзе ў сваю яму; а беззаганныя спадкуюць дабро.

Hto zvodzìc′ pravednyh na darogu zla, sam upadze ǔ svaû âmu; a bezzagannyâ spadkuûc′ dabro.

11. Чалавек багаты - мудрэц у вачах сваіх, але разумны бядняк бачыць яго наскрозь.

Čalavek bagaty - mudrèc u vačah svaìh, ale razumny bâdnâk bačyc′ âgo naskroz′.

12. Калі трыумфуюць праведнікі, вялікая слава; але калі ўзвышаюцца бязбожныя, людзі хаваюцца.

Kalì tryumfuûc′ pravednìkì, vâlìkaâ slava; ale kalì ǔzvyšaûcca bâzbožnyâ, lûdzì havaûcca.

13. Той, хто хавае свае злачынствы, ня будзе мець посьпеху; а хто прызнаецца і пакідае іх, той будзе памілаваны.

Toj, hto havae svae zlačynstvy, nâ budze mec′ pos′pehu; a hto pryznaecca ì pakìdae ìh, toj budze pamìlavany.

14. Шчасны чалавек, які заўсёды ў страху Божым; а хто робіць жорсткім сэрца сваё, той трапляе ў бяду.

Ščasny čalavek, âkì zaǔsëdy ǔ strahu Božym; a hto robìc′ žorstkìm sèrca svaë, toj traplâe ǔ bâdu.

15. Як рыклівы леў і галодны мядзьведзь, так бязбожны валадар над бедным народам.

Âk ryklìvy leǔ ì galodny mâdz′vedz′, tak bâzbožny valadar nad bednym narodam.

16. Неразумны валадар шмат чыніць крыўды; а той, які ненавідзіць карысьлівасьць, падоўжыць дні.

Nerazumny valadar šmat čynìc′ kryǔdy; a toj, âkì nenavìdzìc′ karys′lìvas′c′, padoǔžyc′ dnì.

17. Чалавек вінаваты ў крыві чалавечай, будзе ўцякаць да сьмерці, каб хто не схапіў яго.

Čalavek vìnavaty ǔ kryvì čalavečaj, budze ǔcâkac′ da s′mercì, kab hto ne shapìǔ âgo.

18. Хто ходзіць беззаганна, той будзе ўратаваны; а хто ходзіць крывымі дарогамі, упадзе на адной зь іх.

Hto hodzìc′ bezzaganna, toj budze ǔratavany; a hto hodzìc′ kryvymì darogamì, upadze na adnoj z′ ìh.

19. Хто ўрабляе зямлю сваю, той будзе есьці хлеб; а хто пераймае гультаёў, таго накорміць галеча.

Hto ǔrablâe zâmlû svaû, toj budze es′cì hleb; a hto perajmae gul′taëǔ, tago nakormìc′ galeča.

20. Верны чалавек багаты на дабраславеньні; а хто сьпяшаецца разбагацець, той не застанецца без пакараньня.

Verny čalavek bagaty na dabraslaven′nì; a hto s′pâšaecca razbagacec′, toj ne zastanecca bez pakaran′nâ.

21. Зважаць на асобы - нядобра; такі чалавек і за кавалак хлеба зробіць крыўду.

Zvažac′ na asoby - nâdobra; takì čalavek ì za kavalak hleba zrobìc′ kryǔdu.

22. Сьпяшаецца да багацьця зайздросьлівы чалавек, і ня думае, што галеча спасьцігне яго.

S′pâšaecca da bagac′câ zajzdros′lìvy čalavek, ì nâ dumae, što galeča spas′cìgne âgo.

23. Хто дакарае чалавека, знойдзе большую прыязнасьць, чым той, хто лісьлівіць языком.

Hto dakarae čalaveka, znojdze bol′šuû pryâznas′c′, čym toj, hto lìs′lìvìc′ âzykom.

24. Хто абкрадвае бацьку свайго і маці сваю і кажа: "гэта ня грэх", той - саўдзельнік грабежнікаў.

Hto abkradvae bac′ku svajgo ì macì svaû ì kaža: "gèta nâ grèh", toj - saǔdzel′nìk grabežnìkaǔ.

25. Пыхлівец распальвае свару, а хто спадзяецца на Госпада, будзе ў дабрадзенстве.

Pyhlìvec raspal′vae svaru, a hto spadzâecca na Gospada, budze ǔ dabradzenstve.

26. Хто спадзяецца на сябе, той неразумны; а хто ходзіць у мудрасьці, той будзе цэлы.

Hto spadzâecca na sâbe, toj nerazumny; a hto hodzìc′ u mudras′cì, toj budze cèly.

27. Хто дае жабраку, не зьбяднее; а хто засланяе вочы ад яго, на тым шмат праклёнаў.

Hto dae žabraku, ne z′bâdnee; a hto zaslanâe vočy ad âgo, na tym šmat praklënaǔ.

28. Калі ўзвышаюцца бязбожныя, людзі хаваюцца; а калі яны падаюць, множацца праведнікі.

Kalì ǔzvyšaûcca bâzbožnyâ, lûdzì havaûcca; a kalì âny padaûc′, množacca pravednìkì.

29 Кіраўнік

1. Чалавек, які насуперак засьцярогам робіцца ўпарты, будзе раптам зламаны, і ня будзе яму дапамогі.

Čalavek, âkì nasuperak zas′cârogam robìcca ǔparty, budze raptam zlamany, ì nâ budze âmu dapamogì.

2. Калі множацца праведнікі, весяліцца народ; а калі пануе бязбожнік, стогне народ.

Kalì množacca pravednìkì, vesâlìcca narod; a kalì panue bâzbožnìk, stogne narod.

3. Чалавек, які любіць мудрасьць, радуе бацьку свайго; а які знаецца з распусьніцамі, той траціць маёмасьць.

Čalavek, âkì lûbìc′ mudras′c′, radue bac′ku svajgo; a âkì znaecca z raspus′nìcamì, toj tracìc′ maëmas′c′.

4. Цар правасудзьдзем мацуе зямлю, а аматар хабару руйнуе яе.

Car pravasudz′dzem macue zâmlû, a amatar habaru rujnue âe.

5. Чалавек, які лісьлівіць сябру свайму, сьцеле сетку пад ногі яму.

Čalavek, âkì lìs′lìvìc′ sâbru svajmu, s′cele setku pad nogì âmu.

6. У грэху ліхога чалавека - сетка яму, а праведнік весяліцца і радуецца.

U grèhu lìhoga čalaveka - setka âmu, a pravednìk vesâlìcca ì raduecca.

7. Праведнік старанна дасьледуе цяжбіну бедных, а бязбожнік не разьбірае справы.

Pravednìk staranna das′ledue câžbìnu bednyh, a bâzbožnìk ne raz′bìrae spravy.

8. Людзі разбэшчаныя бунтуюць горад, а мудрыя суцішаюць мяцеж.

Lûdzì razbèščanyâ buntuûc′ gorad, a mudryâ sucìšaûc′ mâcež.

9. Разумны чалавек, калі судзіцца з чалавекам неразумным, ці злуецца, ці сьмяецца - ня мае спакою.

Razumny čalavek, kalì sudzìcca z čalavekam nerazumnym, cì zluecca, cì s′mâecca - nâ mae spakoû.

10. Крыважэрныя людзі ненавідзяць бязбожнага, а праведныя клапоцяцца за яго жыцьцё.

Kryvažèrnyâ lûdzì nenavìdzâc′ bâzbožnaga, a pravednyâ klapocâcca za âgo žyc′cë.

11. Неразумны ўвесь гнеў свой вылівае, а мудры стрымлівае яго.

Nerazumny ǔves′ gneǔ svoj vylìvae, a mudry strymlìvae âgo.

12. Калі ўладар слухае ілжывыя прамовы, дык і ўсе служкі ў яго бязбожныя.

Kalì ǔladar sluhae ìlžyvyâ pramovy, dyk ì ǔse služkì ǔ âgo bâzbožnyâ.

13. Бедны і ліхвяр сустракаюцца адзін з адным; але сьвятло вачам таго і другога дае Гасподзь.

Bedny ì lìhvâr sustrakaûcca adzìn z adnym; ale s′vâtlo vačam tago ì drugoga dae Gaspodz′.

14. Калі цар судзіць бедных па праўдзе, дык трон ягоны назаўсёды ўцьвердзіцца.

Kalì car sudzìc′ bednyh pa praǔdze, dyk tron âgony nazaǔsëdy ǔc′verdzìcca.

15. Дубец і засьцярога даюць мудрасьць; а занядбаны хлопчык робіць сорам сваёй маці.

Dubec ì zas′câroga daûc′ mudras′c′; a zanâdbany hlopčyk robìc′ soram svaëj macì.

16. Пры памнажэньні бязбожных множыцца беззаконьне; а праведнікі ўбачаць падзеньне іхняе.

Pry pamnažèn′nì bâzbožnyh množycca bezzakon′ne; a pravednìkì ǔbačac′ padzen′ne ìhnâe.

17. Карай сына твайго, і ён дасьць табе спакой, і прынясе радасьць душы тваёй.

Karaj syna tvajgo, ì ën das′c′ tabe spakoj, ì prynâse radas′c′ dušy tvaëj.

18. Няма адкрыцьця згары чалавеку разбэшчанаму, а хто жыве паводле закону - той шчасны.

Nâma adkryc′câ zgary čalaveku razbèščanamu, a hto žyve pavodle zakonu - toj ščasny.

19. Словамі не навучыш раба; бо, хоць ён і разумее іх, але ня слухаецца.

Slovamì ne navučyš raba; bo, hoc′ ën ì razumee ìh, ale nâ sluhaecca.

20. Ці бачыў ты чалавека неабачлівага ў словах сваіх? на неразумнага болей надзеі, чым на яго.

Cì bačyǔ ty čalaveka neabačlìvaga ǔ slovah svaìh? na nerazumnaga bolej nadzeì, čym na âgo.

21. Калі змалку выхоўваць раба ў дастатку, дык і пазьней ён захоча быць сынам.

Kalì zmalku vyhoǔvac′ raba ǔ dastatku, dyk ì paz′nej ën zahoča byc′ synam.

22. Чалавек гнеўлівы заводзіць свару, а запальчывы шмат грэшыць.

Čalavek gneǔlìvy zavodzìc′ svaru, a zapal′čyvy šmat grèšyc′.

23. Ганарыстасьць чалавека прыніжае яго, а сьціплы духам здабывае гонар.

Ganarystas′c′ čalaveka prynìžae âgo, a s′cìply duham zdabyvae gonar.

24. Хто дзеліцца са злодзеем, той ненавідзіць душу сваю; ён чуе праклён, але не абвяшчае пра тое.

Hto dzelìcca sa zlodzeem, toj nenavìdzìc′ dušu svaû; ën čue praklën, ale ne abvâščae pra toe.

25. Боязь перад людзьмі ставіць сетку; а хто спадзяецца на Госпада, будзе ў бясьпецы.

Boâz′ perad lûdz′mì stavìc′ setku; a hto spadzâecca na Gospada, budze ǔ bâs′pecy.

26. Многія шукаюць прыхільнага.

Mnogìâ šukaûc′ pryhìl′naga.

27. Мярзота праведнікам - чалавек няправедны, і мярзота бязбожнаму - той, хто ідзе простай дарогай.

Mârzota pravednìkam - čalavek nâpravedny, ì mârzota bâzbožnamu - toj, hto ìdze prostaj darogaj.

30 Кіраўнік

1. Слова Агура, сына Якеевага. Натхнёныя выслоўі, якія сказаў гэты чалавек Іфіілу, Іфіілу і Укалу:

Slova Agura, syna Âkeevaga. Nathnënyâ vysloǔì, âkìâ skazaǔ gèty čalavek Ìfììlu, Ìfììlu ì Ukalu:

2. сапраўды, я большы невук, чым хто-небудзь зь людзей, і розуму чалавечага няма ў мяне,

sapraǔdy, â bol′šy nevuk, čym hto-nebudz′ z′ lûdzej, ì rozumu čalavečaga nâma ǔ mâne,

3. і не навучыўся я мудрасьці, і пазнаньня сьвятых ня маю.

ì ne navučyǔsâ â mudras′cì, ì paznan′nâ s′vâtyh nâ maû.

4. Хто ўзыходзіў на неба і сыходзіў? хто сабраў вецер у прыгаршчы свае? хто завязаў ваду ў вопратку? хто вызначыў усе межы зямлі? якое імя ў яго? і якое імя ў сына яго? ці ведаеш?

Hto ǔzyhodzìǔ na neba ì syhodzìǔ? hto sabraǔ vecer u prygarščy svae? hto zavâzaǔ vadu ǔ vopratku? hto vyznačyǔ use mežy zâmlì? âkoe ìmâ ǔ âgo? ì âkoe ìmâ ǔ syna âgo? cì vedaeš?

5. Кожнае слова ў Бога чыстае; Ён - шчыт тым, хто на яго спадзяецца.

Kožnae slova ǔ Boga čystae; Ën - ščyt tym, hto na âgo spadzâecca.

6. Не дадавай да словаў Ягоных, каб Ён ня выкрыў цябе як ашуканца.

Ne dadavaj da slovaǔ Âgonyh, kab Ën nâ vykryǔ câbe âk ašukanca.

7. Дзьве рэчы я прашу ў Цябе, не адмові мне, перш чым я памру:

Dz′ve rèčy â prašu ǔ Câbe, ne admovì mne, perš čym â pamru:

8. марнасьць і лжу адвядзі ад мяне, галечы і багацьця не давай мне, кармі мяне хлебам надзённым,

marnas′c′ ì lžu advâdzì ad mâne, galečy ì bagac′câ ne davaj mne, karmì mâne hlebam nadzënnym,

9. каб, аб'еўшыся, я ня зрокся Цябе і не сказаў: "хто Гасподзь?" і каб, згалеўшы, не пачаў красьці і зьневажаць імя Бога майго.

kab, ab'eǔšysâ, â nâ zroksâ Câbe ì ne skazaǔ: "hto Gaspodz′?" ì kab, zgaleǔšy, ne pačaǔ kras′cì ì z′nevažac′ ìmâ Boga majgo.

10. Не кляні раба перад гаспадаром ягоным, каб ён не пракляў цябе і ты не застаўся вінаваты.

Ne klânì raba perad gaspadarom âgonym, kab ën ne praklâǔ câbe ì ty ne zastaǔsâ vìnavaty.

11. Ёсьць род, які праклінае бацьку свайго і не дабраслаўляе маці сваёй.

Ës′c′ rod, âkì praklìnae bac′ku svajgo ì ne dabraslaǔlâe macì svaëj.

12. Ёсьць род, які чысты ў вачах сваіх, тым часам як не адмыты ад бруду свайго.

Ës′c′ rod, âkì čysty ǔ vačah svaìh, tym časam âk ne admyty ad brudu svajgo.

13. Ёсьць род - о, якія пыхлівыя вочы ў яго, і як паднятыя вейкі ў яго!

Ës′c′ rod - o, âkìâ pyhlìvyâ vočy ǔ âgo, ì âk padnâtyâ vejkì ǔ âgo!

14. Ёсьць род, у якога зубы - мячы, і сківіцы - нажы, каб пажыраць бедных на зямлі і ўбогіх сярод людзей.

Ës′c′ rod, u âkoga zuby - mâčy, ì skìvìcy - nažy, kab pažyrac′ bednyh na zâmlì ì ǔbogìh sârod lûdzej.

15. У ненаеднасьці дзьве дачкі: "давай, давай"! Вось тры ненаяды, і чатыры, якія ня скажуць: "даволі!"

U nenaednas′cì dz′ve dačkì: "davaj, davaj"! Vos′ try nenaâdy, ì čatyry, âkìâ nâ skažuc′: "davolì!"

16. Апраметная і нутроба бясплодная, зямля, якая не насычаецца вадою, і агонь, які ня кажа: "даволі!".

Aprametnaâ ì nutroba bâsplodnaâ, zâmlâ, âkaâ ne nasyčaecca vadoû, ì agon′, âkì nâ kaža: "davolì!".

17. Вока, якое насьміхаецца з бацькі і пагарджае пакораю маці, выдзяўбуць крумкачы над ракою, і зжаруць птушаняты арліныя!

Voka, âkoe nas′mìhaecca z bac′kì ì pagardžae pakoraû macì, vydzâǔbuc′ krumkačy nad rakoû, ì zžaruc′ ptušanâty arlìnyâ!

18. Тры рэчы неспасьцігальныя мне, і чатырох я не разумею:

Try rèčy nespas′cìgal′nyâ mne, ì čatyroh â ne razumeû:

19. шляхі арла на небе, шляхі зьмяі на скале, шляхі карабля сярод мора, і шляхі мужчыны да дзяўчыны.

šlâhì arla na nebe, šlâhì z′mâì na skale, šlâhì karablâ sârod mora, ì šlâhì mužčyny da dzâǔčyny.

20. Такі шлях і ў жонкі-пералюбніцы; паела і выцерла рот свой, і кажа: "я нічога благога не зрабіла".

Takì šlâh ì ǔ žonkì-peralûbnìcy; paela ì vycerla rot svoj, ì kaža: "â nìčoga blagoga ne zrabìla".

21. Ад трох трасецца зямля, чатырох яна ня выносіць:

Ad troh trasecca zâmlâ, čatyroh âna nâ vynosìc′:

22. раба, калі ён робіцца царом; неразумнага, калі ён удосыць есьць хлеб;

raba, kalì ën robìcca carom; nerazumnaga, kalì ën udosyc′ es′c′ hleb;

23. ганебную жанчыну, калі яна выходзіць замуж, і служанку, калі зойме месца гаспадыні сваёй.

ganebnuû žančynu, kalì âna vyhodzìc′ zamuž, ì služanku, kalì zojme mesca gaspadynì svaëj.

24. Вось чатыры малыя на зямлі; але яны мудрэйшыя за мудрых:

Vos′ čatyry malyâ na zâmlì; ale âny mudrèjšyâ za mudryh:

25. мурашкі - народ нядужы, але летам назапашваюць ежу сваю:

muraškì - narod nâdužy, ale letam nazapašvaûc′ ežu svaû:

26. горныя мышы - народ слабы, але ставяць дамы свае на скале;

gornyâ myšy - narod slaby, ale stavâc′ damy svae na skale;

27. у саранчы няма цара, але выступае яна згуртавана;

u sarančy nâma cara, ale vystupae âna zgurtavana;

28. павук лапамі чапляецца, але бывае ў царскіх харомах.

pavuk lapamì čaplâecca, ale byvae ǔ carskìh haromah.

29. Вось трое маюць статную хаду, і чацьвёра статна выступаюць:

Vos′ troe maûc′ statnuû hadu, ì čac′vëra statna vystupaûc′:

30. леў, асілак сярод зьвяроў, не саступіць ні перад кім;

leǔ, asìlak sârod z′vâroǔ, ne sastupìc′ nì perad kìm;

31. конь, і казёл, і цар народу свайго.

kon′, ì kazël, ì car narodu svajgo.

32. Калі ты ў задавацтве тваім зрабіў глупства і падумаў ліхое, дык пакладзі руку на вусны;

Kalì ty ǔ zadavactve tvaìm zrabìǔ glupstva ì padumaǔ lìhoe, dyk pakladzì ruku na vusny;

33. бо, як ад зьбіваньня малака робіцца масла, ад ўдару ў нос цячэ кроў, так і ад абуджэньня гневу ўзьнікае свара.

bo, âk ad z′bìvan′nâ malaka robìcca masla, ad ǔdaru ǔ nos câčè kroǔ, tak ì ad abudžèn′nâ gnevu ǔz′nìkae svara.

31 Кіраўнік

1. Слова Лемуіла цара. Настаўленьне, якое дала яму маці ягоная:

Slova Lemuìla cara. Nastaǔlen′ne, âkoe dala âmu macì âgonaâ:

2. што, сыне мой? Што, сыне ўлоньня майго? Што, сыне зарокаў маіх?

što, syne moj? Što, syne ǔlon′nâ majgo? Što, syne zarokaǔ maìh?

3. Не аддавай жанчыне сілы тваёй, ні шляхоў тваіх пагубніцам цароў.

Ne addavaj žančyne sìly tvaëj, nì šlâhoǔ tvaìh pagubnìcam caroǔ.

4. Не царам, Лемуіле, не царам піць віно, і не князям - сякеру,

Ne caram, Lemuìle, ne caram pìc′ vìno, ì ne knâzâm - sâkeru,

5. каб, напіўшыся, яны не забылі закона і не перакруцілі суд усіх прыгнечаных.

kab, napìǔšysâ, âny ne zabylì zakona ì ne perakrucìlì sud usìh prygnečanyh.

6. Дайце сякеру таму, хто гіне, і віно засмучанаму душою;

Dajce sâkeru tamu, hto gìne, ì vìno zasmučanamu dušoû;

7. хай ён вып'е і забудзе беднасьць сваю і не згадае больш пра сваю пакуту.

haj ën vyp'e ì zabudze bednas′c′ svaû ì ne zgadae bol′š pra svaû pakutu.

8. Размыкай вусны свае за безгалосага і дзеля абароны ўсіх занядбаных.

Razmykaj vusny svae za bezgalosaga ì dzelâ abarony ǔsìh zanâdbanyh.

9. Размыкай вусны свае дзеля правасудзьдзя і дзеля беднага і гаротнага.

Razmykaj vusny svae dzelâ pravasudz′dzâ ì dzelâ bednaga ì garotnaga.

10. Хто знойдзе дабрадзейную жонку? цана яе вышэй за жэмчуг.

Hto znojdze dabradzejnuû žonku? cana âe vyšèj za žèmčug.

11. Пэўнае ў ёй сэрца мужа яе, і не застанецца ён бяз прыбытку.

Pèǔnae ǔ ëj sèrca muža âe, ì ne zastanecca ën bâz prybytku.

12. Яна аддае яму дабром, а ня злом, ва ўсе дні жыцьця свайго.

Âna addae âmu dabrom, a nâ zlom, va ǔse dnì žyc′câ svajgo.

13. Здабывае воўну і лён, і ахвотна працуе сваімі рукамі.

Zdabyvae voǔnu ì lën, ì ahvotna pracue svaìmì rukamì.

14. Яна, як купецкія караблі, здалёку вязе свой хлеб.

Âna, âk kupeckìâ karablì, zdalëku vâze svoj hleb.

15. Яна ўстае на досьвітку, і раздае ежу ў доме сваім і належнае слугам сваім.

Âna ǔstae na dos′vìtku, ì razdae ežu ǔ dome svaìm ì naležnae slugam svaìm.

16. Падумае пра поле, і купляе яго; ад плёну рук сваіх садзіць вінаграднік.

Padumae pra pole, ì kuplâe âgo; ad plënu ruk svaìh sadzìc′ vìnagradnìk.

17. Апярэзвае сілаю сьцёгны свае і мацуе мышцы свае.

Apârèzvae sìlaû s′cëgny svae ì macue myšcy svae.

18. Яна адчувае, што занятак яе добры, і - сьветач яе ня тухне і ўначы.

Âna adčuvae, što zanâtak âe dobry, ì - s′vetač âe nâ tuhne ì ǔnačy.

19. Працягвае рукі свае да прасьніцы, і пальцы яе бяруцца за верацяно.

Pracâgvae rukì svae da pras′nìcy, ì pal′cy âe bârucca za veracâno.

20. Далоню сваю яна растуляе беднаму, і руку сваю падае ўбогаму.

Dalonû svaû âna rastulâe bednamu, ì ruku svaû padae ǔbogamu.

21. Не баіцца сьцюжы для сям'і сваёй, бо ўся сям'я яе апранута ў двайную адзежу.

Ne baìcca s′cûžy dlâ sâm'ì svaëj, bo ǔsâ sâm'â âe apranuta ǔ dvajnuû adzežu.

22. Яна робіць сабе дываны; вісон і пурпура - вопратка яе.

Âna robìc′ sabe dyvany; vìson ì purpura - vopratka âe.

23. Муж яе вядомы каля брамы, калі сядзіць са старэйшынамі зямлі.

Muž âe vâdomy kalâ bramy, kalì sâdzìc′ sa starèjšynamì zâmlì.

24. Яна робіць покрывы, і прадае, і паясы дастаўляе купцам Фінікійскім.

Âna robìc′ pokryvy, ì pradae, ì paâsy dastaǔlâe kupcam Fìnìkìjskìm.

25. Моц і прыгажосьць яе - вопратка яе, і весела глядзіць яна ў будучыню.

Moc ì prygažos′c′ âe - vopratka âe, ì vesela glâdzìc′ âna ǔ budučynû.

26. Вусны свае растуляе з мудрасьцю, і добрая парада на языку ў яе.

Vusny svae rastulâe z mudras′cû, ì dobraâ parada na âzyku ǔ âe.

27. Яна сочыць за гаспадаркай у доме сваім і ня есьць хлеба гультайскага.

Âna sočyc′ za gaspadarkaj u dome svaìm ì nâ es′c′ hleba gul′tajskaga.

28. Устаюць дзеці - і дагаджаюць ёй, - муж, і хваліць яе:

Ustaûc′ dzecì - ì dagadžaûc′ ëj, - muž, ì hvalìc′ âe:

29. "шмат было жонак дабрадзейных; але ты пераўзышла іх усіх".

"šmat bylo žonak dabradzejnyh; ale ty peraǔzyšla ìh usìh".

30. Мілавіднасьць падманлівая і прыгажосьць марная; а жонка, якая баіцца Госпада, вартая пахвалы.

Mìlavìdnas′c′ padmanlìvaâ ì prygažos′c′ marnaâ; a žonka, âkaâ baìcca Gospada, vartaâ pahvaly.

31. Дайце ёй ад плёну рук яе, і хай праславяць яе каля брамы ўчынкі яе!

Dajce ëj ad plënu ruk âe, ì haj praslavâc′ âe kalâ bramy ǔčynkì âe!

ЭКЛЕЗІЯСТА ÈKLEZÌÂSTA

1 Кіраўнік

1. Слова Эклезіяста, сына Давідавага, цара ў Ерусаліме.

Slova Èklezìâsta, syna Davìdavaga, cara ǔ Erusalìme.

2. Пустая марнасьць сказаў Эклезіяст, пустая марнасьць, - усё марнасьць!

Pustaâ marnas′c′ skazaǔ Èklezìâst, pustaâ marnas′c′, - usë marnas′c′!

3. Якая карысьць чалавеку ад усёй працы ягонай, якую ён робіць пад сонцам?

Âkaâ karys′c′ čalaveku ad usëj pracy âgonaj, âkuû ën robìc′ pad soncam?

4. Пакаленьне прыходзіць, і пакаленьне праходзіць, а зямля векавечна стаіць.

Pakalen′ne pryhodzìc′, ì pakalen′ne prahodzìc′, a zâmlâ vekavečna staìc′.

5. Сонца ўзыходзіць, і сонца заходзіць і сьпяшаецца ў месца сваё, дзе ўстае.

Sonca ǔzyhodzìc′, ì sonca zahodzìc′ ì s′pâšaecca ǔ mesca svaë, dze ǔstae.

6. Вее вецер на поўдзень і на поўнач вяртаецца, віруе, віхурыцца веючы, і на шлях віраваньня вяртаецца вецер.

Vee vecer na poǔdzen′ ì na poǔnač vârtaecca, vìrue, vìhurycca veûčy, ì na šlâh vìravan′nâ vârtaecca vecer.

7. Рэкі ўсе ў мора плывуць, а мора не перапаўняецца; да месца таго, адкуль рэкі плывуць, вяртаюцца зноў, каб далей пацячы.

Rèkì ǔse ǔ mora plyvuc′, a mora ne perapaǔnâecca; da mesca tago, adkul′ rèkì plyvuc′, vârtaûcca znoǔ, kab dalej pacâčy.

8. Усё існае - поўніцца працай; ня можа ўсяго чалавек пакласьці на словы: не насыціцца бачаньнем вока; не напоўніцца слуханьнем вуха.

Usë ìsnae - poǔnìcca pracaj; nâ moža ǔsâgo čalavek paklas′cì na slovy: ne nasycìcca bačan′nem voka; ne napoǔnìcca sluhan′nem vuha.

9. Што было, тое і будзе; што рабілася, тое й рабіцьмецца, і нічога новага пад сонцам няма.

Što bylo, toe ì budze; što rabìlasâ, toe j rabìc′mecca, ì nìčoga novaga pad soncam nâma.

10. Бывае такое, пра што людзі кажуць: "Дзівіся, вось гэта новае"; але яно ўжо было спрадвеку, да нас.

Byvae takoe, pra što lûdzì kažuc′: "Dzìvìsâ, vos′ gèta novae"; ale âno ǔžo bylo spradveku, da nas.

11. Няма памяці пра былое; ды і пра тое, што будзе, не застанецца згадкі між тымі, што прыйдуць пасьля.

Nâma pamâcì pra byloe; dy ì pra toe, što budze, ne zastanecca zgadkì mìž tymì, što pryjduc′ pas′lâ.

12. Я, Эклезіяст, быў царом над Ізраілем у Ерусаліме.

Â, Èklezìâst, byǔ carom nad Ìzraìlem u Erusalìme.

13. І паклаў я на сэрца помысел мой, каб шукаць і дасьледаваць мудрасьцю ўсё, што пад небам робіцца: гэты прыкры занятак даў Бог сынам чалавечым, каб кіраваліся ім.

Ì paklaǔ â na sèrca pomysel moj, kab šukac′ ì das′ledavac′ mudras′cû ǔsë, što pad nebam robìcca: gèty prykry zanâtak daǔ Bog synam čalavečym, kab kìravalìsâ ìm.

14. Я ўсе дзеі пабачыў, якія пад сонцам чыняцца, і вось, усё - марнасьць і пагоня за ветрам!

Â ǔse dzeì pabačyǔ, âkìâ pad soncam čynâcca, ì vos′, usë - marnas′c′ ì pagonâ za vetram!

15. Крывое ня выпрастаецца, і чаго няма, таго нельга зьлічыць.

Kryvoe nâ vyprastaecca, ì čago nâma, tago nel′ga z′lìčyc′.

16. Гаварыў я з сэрцам маім і сказаў: вось, узьвялічыўся я і здабыў мудрасьці болей за ўсіх, што былі да мяне над Ерусалімам, і сэрца маё шмат нагледзела мудрасьці ўсякай і ведаў.

Gavaryǔ â z sèrcam maìm ì skazaǔ: vos′, uz′vâlìčyǔsâ â ì zdabyǔ mudras′cì bolej za ǔsìh, što bylì da mâne nad Erusalìmam, ì sèrca maë šmat nagledzela mudras′cì ǔsâkaj ì vedaǔ.

17. І паклаў я на сэрца помысел мой, каб мудрасьць уведаць, спасьцігнуць шаленства і неразумнасьць; спазнаў, што і гэта - пагоня за ветрам.

Ì paklaǔ â na sèrca pomysel moj, kab mudras′c′ uvedac′, spas′cìgnuc′ šalenstva ì nerazumnas′c′; spaznaǔ, što ì gèta - pagonâ za vetram.

18. Бо пры многасьці мудрасьці множыцца й скруха; і хто памнажае спазнаньне, той памнажае і боль.

Bo pry mnogas′cì mudras′cì množycca j skruha; ì hto pamnažae spaznan′ne, toj pamnažae ì bol′.

2 Кіраўнік

1. І сказаў я ў сэрцы маім: "Ану ж бо праверу цябе я радасьцю, і нацешуся дабром"; але ж гэта - марнота!

Ì skazaǔ â ǔ sèrcy maìm: "Anu ž bo praveru câbe â radas′cû, ì nacešusâ dabrom"; ale ž gèta - marnota!

2. Пра сьмех я сказаў: "Недарэчнасьць!", а пра радасьць: "Што яна дасьць?"

Pra s′meh â skazaǔ: "Nedarèčnas′c′!", a pra radas′c′: "Što âna das′c′?"

3. Намысьліў я ў сэрцы маім падбадзёрваць віном маё цела і, тым часам як сэрца маё кіравацьмецца мудрасьцю, ня цурацца і дурасьці, пакуль не пабачу, што добра сынам чалавечым, што маюць яны рабіць пад небам за кароткія дні свайго веку.

Namys′lìǔ â ǔ sèrcy maìm padbadzërvac′ vìnom maë cela ì, tym časam âk sèrca maë kìravac′mecca mudras′cû, nâ curacca ì duras′cì, pakul′ ne pabaču, što dobra synam čalavečym, što maûc′ âny rabìc′ pad nebam za karotkìâ dnì svajgo veku.

4. Учыніў я вялікія дзеі: дамы я сабе збудаваў, насадзіў сабе вінаграднікі;

Učynìǔ â vâlìkìâ dzeì: damy â sabe zbudavaǔ, nasadzìǔ sabe vìnagradnìkì;

5. завёў сабе сады і гаі, насадзіў у іх розных пладовых дрэў;

zavëǔ sabe sady ì gaì, nasadzìǔ u ìh roznyh pladovyh drèǔ;

6. нарабіў сабе сажалак, каб паліваць зь іх гаі, у якіх дрэвы растуць;

narabìǔ sabe sažalak, kab palìvac′ z′ ìh gaì, u âkìh drèvy rastuc′;

7. наняў сабе слуг і служанак, і дамачадцы былі ў мяне; а таксама буйной і дробнай худобы было ў мяне болей, чым ва ўсіх, што жылі да мяне ў Ерусаліме;

nanâǔ sabe slug ì služanak, ì damačadcy bylì ǔ mâne; a taksama bujnoj ì drobnaj hudoby bylo ǔ mâne bolej, čym va ǔsìh, što žylì da mâne ǔ Erusalìme;

8. сабраў сабе срэбра і золата й скарбаў каштоўных ад цароў і правінцый; завёў у сябе сьпевакоў і сьпявачак і асалоду сыноў чалавечых - мноства жонак і наложніц.

sabraǔ sabe srèbra ì zolata j skarbaǔ kaštoǔnyh ad caroǔ ì pravìncyj; zavëǔ u sâbe s′pevakoǔ ì s′pâvačak ì asalodu synoǔ čalavečyh - mnostva žonak ì naložnìc.

9. І ўзьвялічыўся я і ўзбагацеў над усімі, што жылі да мяне ў Ерусаліме; і мудрасьць мая засталася пры мне.

Ì ǔz′vâlìčyǔsâ â ì ǔzbagaceǔ nad usìmì, što žylì da mâne ǔ Erusalìme; ì mudras′c′ maâ zastalasâ pry mne.

10. І нічога, чаго вочы мае ні прагнулі, я ім не адмовіў; ад ніводнае радасьці сэрца майго ня ўхіліў, бо сэрца маё суцяшалася кожнаю працай маёю; і гэта было маёй доляй ва ўсіх маіх працах.

Ì nìčoga, čago vočy mae nì pragnulì, â ìm ne admovìǔ; ad nìvodnae radas′cì sèrca majgo nâ ǔhìlìǔ, bo sèrca maë sucâšalasâ kožnaû pracaj maëû; ì gèta bylo maëj dolâj va ǔsìh maìh pracah.

11. І калі я зірнуў на ўсе дзеі мае, якія ўчыняў я сваімі рукамі, на працу, якую рабіў я: і вось, усё - марнасьць і пагоня за ветрам, і ніякай карысьці пад сонцам.

Ì kalì â zìrnuǔ na ǔse dzeì mae, âkìâ ǔčynâǔ â svaìmì rukamì, na pracu, âkuû rabìǔ â: ì vos′, usë - marnas′c′ ì pagonâ za vetram, ì nìâkaj karys′cì pad soncam.

12. Пастанавіў я сабе пабачыць і мудрасьць, шаленства і дурасьць. Бо што зробіць пасьля цара чалавек звыш таго, што зроблена ўжо?

Pastanavìǔ â sabe pabačyc′ ì mudras′c′, šalenstva ì duras′c′. Bo što zrobìc′ pas′lâ cara čalavek zvyš tago, što zroblena ǔžo?

13. І ўбачыў я, што мудрасьць пераважае над дурасьцю так, як сьвятло над цемраю.

Ì ǔbačyǔ â, što mudras′c′ peravažae nad duras′cû tak, âk s′vâtlo nad cemraû.

14. У мудрага вочы яго - у галаве яго, а бязглузды ходзіць у цемры. І даведаўся я таксама, што аднолькавая спаткае ўсіх доля.

U mudraga vočy âgo - u galave âgo, a bâzgluzdy hodzìc′ u cemry. Ì davedaǔsâ â taksama, što adnol′kavaâ spatkae ǔsìh dolâ.

15. І сказаў я ў сэрцы маім: "? мяне спасьцігне такая самая доля, як і дурнога: навошта ж я надта мудры зрабіўся?" І сказаў я ў сэрцы маім, што і гэта - марнасьць.

Ì skazaǔ â ǔ sèrcy maìm: "? mâne spas′cìgne takaâ samaâ dolâ, âk ì durnoga: navošta ž â nadta mudry zrabìǔsâ?" Ì skazaǔ â ǔ sèrcy maìm, što ì gèta - marnas′c′.

16. Бо мудрага помніць ня будуць вечна, як і дурнога; у днях наступных забудзецца ўсё, і памірае мудры гэтаксама, як і бязглузды.

Bo mudraga pomnìc′ nâ buduc′ večna, âk ì durnoga; u dnâh nastupnyh zabudzecca ǔsë, ì pamìrae mudry gètaksama, âk ì bâzgluzdy.

17. І зьненавідзеў жыцьцё я: бо апрыкралі мне ўсе ўчынкі, якія пад сонцам зьдзяйсьняюцца; бо ўсё - пустая марнасьць і пагоня за ветрам!

Ì z′nenavìdzeǔ žyc′cë â: bo aprykralì mne ǔse ǔčynkì, âkìâ pad soncam z′dzâjs′nâûcca; bo ǔsë - pustaâ marnas′c′ ì pagonâ za vetram!

18. І зьненавідзеў усю маю працу, якую рабіў я пад сонцам; бо мушу пакінуць яе чалавеку, які прыйдзе пасьля мяне.

Ì z′nenavìdzeǔ usû maû pracu, âkuû rabìǔ â pad soncam; bo mušu pakìnuc′ âe čalaveku, âkì pryjdze pas′lâ mâne.

19. І хто ведае: мудры ён будзе альбо дурны? А валодаць ён будзе ўсёй працай маёю, якую рабіў я і ў якой паказаў сябе мудрым пад сонцам. І гэта - марнасьць!

Ì hto vedae: mudry ën budze al′bo durny? A valodac′ ën budze ǔsëj pracaj maëû, âkuû rabìǔ â ì ǔ âkoj pakazaǔ sâbe mudrym pad soncam. Ì gèta - marnas′c′!

20. І спаняверыўся я і ўмаўляў маё сэрца адцурацца ад працы ўсяе, якую рабіў я пад сонцам:

Ì spanâveryǔsâ â ì ǔmaǔlâǔ maë sèrca adcuracca ad pracy ǔsâe, âkuû rabìǔ â pad soncam:

21. Бо бывае такі чалавек, які ў працы і мудры, і ўдзельны, і плённы, а павінен пакінуць усё чалавеку, які над тым не працаваў. І гэта - марнасьць і вялікае ліха!

Bo byvae takì čalavek, âkì ǔ pracy ì mudry, ì ǔdzel′ny, ì plënny, a pavìnen pakìnuc′ usë čalaveku, âkì nad tym ne pracavaǔ. Ì gèta - marnas′c′ ì vâlìkae lìha!

22. Бо што будзе мець чалавек ад працы сваёй і клопату сэрца свайго, якімі мазоліцца ён пад сонцам?

Bo što budze mec′ čalavek ad pracy svaëj ì klopatu sèrca svajgo, âkìmì mazolìcca ën pad soncam?

23. Бо ўсе яго дні - пакуты, і праца ягоная - смутак; нават і ўночы сэрца яго спакою ня мае. І гэта - марнасьць!

Bo ǔse âgo dnì - pakuty, ì praca âgonaâ - smutak; navat ì ǔnočy sèrca âgo spakoû nâ mae. Ì gèta - marnas′c′!

24. Няма чалавеку ўлады над тою даброцьцю, каб есьці і піць і каб душа мела радасьць ад працы ягонай. Я ўбачыў: і гэта - з рук Божых.

Nâma čalaveku ǔlady nad toû dabroc′cû, kab es′cì ì pìc′ ì kab duša mela radas′c′ ad pracy âgonaj. Â ǔbačyǔ: ì gèta - z ruk Božyh.

25. Бо хто можа есьці і хто безь яго можа цешыцца з асалодаў?

Bo hto moža es′cì ì hto bez′ âgo moža cešycca z asalodaǔ?

26. Бо чалавеку, які перад абліччам Ягоным ёсьць добры, Ён мудрасьць дае, і веды, і радасьць; а грэшнаму клопат дае - зьбіраць, назапашваць, каб богаспадобнаму потым аддаць. І гэта - марнасьць і пагоня за ветрам!

Bo čalaveku, âkì perad ablìččam Âgonym ës′c′ dobry, Ën mudras′c′ dae, ì vedy, ì radas′c′; a grèšnamu klopat dae - z′bìrac′, nazapašvac′, kab bogaspadobnamu potym addac′. Ì gèta - marnas′c′ ì pagonâ za vetram!

3 Кіраўнік

1. Усё мае сваю пару, і гадзіна кожнае дзеі - пад небам.

Usë mae svaû paru, ì gadzìna kožnae dzeì - pad nebam.

2. Ёсьць пара нарадзіцца, і пара памерці, пара насаджаць, і пара вырываць пасаджанае.

Ës′c′ para naradzìcca, ì para pamercì, para nasadžac′, ì para vyryvac′ pasadžanae.

3. Пара забойства, і пара гаеньня; пара разбураць, і пара будаваць;

Para zabojstva, ì para gaen′nâ; para razburac′, ì para budavac′;

4. пара плачу, і пара весялосьці; пара бедаваць, і пара танцаваць;

para plaču, ì para vesâlos′cì; para bedavac′, ì para tancavac′;

5. пара раскідаць камяні, і пара зьбіраць камяні; пара абдымаць, і пара ўхіляцца абдоўмаў;

para raskìdac′ kamânì, ì para z′bìrac′ kamânì; para abdymac′, ì para ǔhìlâcca abdoǔmaǔ;

6. пара шукаць, і пара губляць; пара ашчаджаць, і пара выкідаць;

para šukac′, ì para gublâc′; para aščadžac′, ì para vykìdac′;

7. пара разьдзіраць, і пара зашываць; пара маўчаць, і пара прамаўляць;

para raz′dzìrac′, ì para zašyvac′; para maǔčac′, ì para pramaǔlâc′;

8. пара кахаць, і пара ненавідзець; пара вайне, і пара міру.

para kahac′, ì para nenavìdzec′; para vajne, ì para mìru.

9. Якая карысьць таму, хто працуе, з таго, над чым ён працуе?

Âkaâ karys′c′ tamu, hto pracue, z tago, nad čym ën pracue?

10. Бачыў я гэты клопат, які Бог даў сынам чалавечым, каб мелі сабе турботу.

Bačyǔ â gèty klopat, âkì Bog daǔ synam čalavečym, kab melì sabe turbotu.

11. Усё Ён цудоўным зрабіў сваёю парою і вечнасьць паклаў ім у сэрца, хоць ня кемяць яны ў тых справах, што Бог учыніў, ад пачатку і да канца.

Usë Ën cudoǔnym zrabìǔ svaëû paroû ì večnas′c′ paklaǔ ìm u sèrca, hoc′ nâ kemâc′ âny ǔ tyh spravah, što Bog učynìǔ, ad pačatku ì da kanca.

12. Уведаў я, што няма ім нічога лепшага, як весяліцца і ў жыцьці сваім добрае толькі ўчыняць.

Uvedaǔ â, što nâma ìm nìčoga lepšaga, âk vesâlìcca ì ǔ žyc′cì svaìm dobrae tol′kì ǔčynâc′.

13. І калі які чалавек есьць і п'е і бачыць дабро ва ўчынках сваіх, дык гэта - дар Божы.

Ì kalì âkì čalavek es′c′ ì p'e ì bačyc′ dabro va ǔčynkah svaìh, dyk gèta - dar Božy.

14. Уведаў я, што ўсё, што робіць Бог, застаецца навекі; Ён робіць так, каб багавейна ступалі перад абліччам Яго.

Uvedaǔ â, što ǔsë, što robìc′ Bog, zastaecca navekì; Ën robìc′ tak, kab bagavejna stupalì perad ablìččam Âgo.

15. Што было, тое ёсьць і цяпер, і што будзе, тое было ўжо; і пакліча Бог мінулае.

Što bylo, toe ës′c′ ì câper, ì što budze, toe bylo ǔžo; ì paklìča Bog mìnulae.

16. Яшчэ я пад сонцам пабачыў: месца суду - а там беззаконьне; месца праўды - а там няпраўда

Âščè â pad soncam pabačyǔ: mesca sudu - a tam bezzakon′ne; mesca praǔdy - a tam nâpraǔda

17. І сказаў я ў сэрцы маім: "Судзіць будзе Бог праведнага і грэшнага; бо на кожную справу прызначана пара і суд на кожную дзею тваю".

Ì skazaǔ â ǔ sèrcy maìm: "Sudzìc′ budze Bog pravednaga ì grèšnaga; bo na kožnuû spravu pryznačana para ì sud na kožnuû dzeû tvaû".

18. Сказаў я ў сэрцы маім сынам чалавечым, каб Бог іх выпрабаваў і каб убачылі яны, што самі ў сабе яны - жывёлы:

Skazaǔ â ǔ sèrcy maìm synam čalavečym, kab Bog ìh vyprabavaǔ ì kab ubačylì âny, što samì ǔ sabe âny - žyvëly:

19. бо доля ў сыноў чалавечых і доля ў жывёлін - доля адна; як паміраюць тыя, так паміраюць і гэтыя, і адно дыханьне ва ўсіх, і няма ў чалавека над жывёлінаю перавагі, бо ўсё - марнасьць!

bo dolâ ǔ synoǔ čalavečyh ì dolâ ǔ žyvëlìn - dolâ adna; âk pamìraûc′ tyâ, tak pamìraûc′ ì gètyâ, ì adno dyhan′ne va ǔsìh, ì nâma ǔ čalaveka nad žyvëlìnaû peravagì, bo ǔsë - marnas′c′!

20. Усё ідзе ў адно месца; усё выйшла з тла, і ўсё вяртаецца ў тло.

Usë ìdze ǔ adno mesca; usë vyjšla z tla, ì ǔsë vârtaecca ǔ tlo.

21. Хто ведае: ці дух сыноў чалавечых падымаецца ўгору, а ці дух жывёл апускаецца долу, у зямлю?

Hto vedae: cì duh synoǔ čalavečyh padymaecca ǔgoru, a cì duh žyvël apuskaecca dolu, u zâmlû?

22. І вось убачыў я, што няма нічога лепшага чалавеку, як радавацца з учынкаў сваіх: бо гэта - доля яго; хто ж бо яго прывядзе паглядзець на тое, што пасьля яго будзе?

Ì vos′ ubačyǔ â, što nâma nìčoga lepšaga čalaveku, âk radavacca z učynkaǔ svaìh: bo gèta - dolâ âgo; hto ž bo âgo pryvâdze paglâdzec′ na toe, što pas′lâ âgo budze?

4 Кіраўнік

1. І прыгледзеўся зноў я, і ўгледзеў уціскі ўсялякія, што пад сонцам здараюцца: і вось сьлёзы прыгнечаных, а суцешніка ў іх няма; і ў руцэ ў прыгнятальнікаў іхніх - сіла, а суцешніка ў іх няма.

Ì prygledzeǔsâ znoǔ â, ì ǔgledzeǔ ucìskì ǔsâlâkìâ, što pad soncam zdaraûcca: ì vos′ s′lëzy prygnečanyh, a sucešnìka ǔ ìh nâma; ì ǔ rucè ǔ prygnâtal′nìkaǔ ìhnìh - sìla, a sucešnìka ǔ ìh nâma.

2. І прызнаў я шчасьлівымі мёртвых, якія памерлі даўно, больш, чым жывых, што дагэтуль жывуць;

Ì pryznaǔ â ščas′lìvymì mërtvyh, âkìâ pamerlì daǔno, bol′š, čym žyvyh, što dagètul′ žyvuc′;

3. а шчасьлівейшы той за абодвух, хто яшчэ не радзіўся, хто ня бачыў яшчэ ліхадзействаў, якія пад сонцам вядуцца.

a ščas′lìvejšy toj za abodvuh, hto âščè ne radzìǔsâ, hto nâ bačyǔ âščè lìhadzejstvaǔ, âkìâ pad soncam vâducca.

4. І зноў я пабачыў, што ўсякая праца і посьпех усякі ў справах узаемную зайздрасьць паміж людзьмі спрычыняюць. І гэта - марнасьць і пагоня за ветрам!

Ì znoǔ â pabačyǔ, što ǔsâkaâ praca ì pos′peh usâkì ǔ spravah uzaemnuû zajzdras′c′ pamìž lûdz′mì spryčynâûc′. Ì gèta - marnas′c′ ì pagonâ za vetram!

5. Неразумны сядзіць, склаўшы рукі свае, і жарэ сваё цела.

Nerazumny sâdzìc′, sklaǔšy rukì svae, ì žarè svaë cela.

6. Лепей жменя спакою за поўныя прыгаршчы клопату і пагоню за ветрам.

Lepej žmenâ spakoû za poǔnyâ prygarščy klopatu ì pagonû za vetram.

7. І зірнуў я, і зноў убачыў марнасьць пад сонцам:

Ì zìrnuǔ â, ì znoǔ ubačyǔ marnas′c′ pad soncam:

8. самотнік, і ня мае нікога ён іншага: ні сына, ні брата няма ў яго; і ня мае канца ён турботам сваім, і не насыціцца вока яго багацьцем. "На каго ж я працую, і даброцяў душу сваю пазбаўляю?" І гэта - марнасьць і прапалая справа!

samotnìk, ì nâ mae nìkoga ën ìnšaga: nì syna, nì brata nâma ǔ âgo; ì nâ mae kanca ën turbotam svaìm, ì ne nasycìcca voka âgo bagac′cem. "Na kago ž â pracuû, ì dabrocâǔ dušu svaû pazbaǔlâû?" Ì gèta - marnas′c′ ì prapalaâ sprava!

9. Дваім лепей, чым аднаму, бо ёсьць ім добрая дзяка за іхнюю працу.

Dvaìm lepej, čym adnamu, bo ës′c′ ìm dobraâ dzâka za ìhnûû pracu.

10. Бо, як адзін упадзе, падыме другі свайго сябра! Але гора таму, хто адзін упадзе, а другога няма, хто падняў бы яго.

Bo, âk adzìn upadze, padyme drugì svajgo sâbra! Ale gora tamu, hto adzìn upadze, a drugoga nâma, hto padnâǔ by âgo.

11. Гэтак сама, як двое ляжаць, дык ім цёпла; а дзе аднаму прыгрэцца?

Gètak sama, âk dvoe lâžac′, dyk ìm cëpla; a dze adnamu prygrècca?

12. І калі б хто напаў на другога, дык выстаяць двое супраць таго. І нітка, ссуканая з трох, ня скора парвецца.

Ì kalì b hto napaǔ na drugoga, dyk vystaâc′ dvoe suprac′ tago. Ì nìtka, ssukanaâ z troh, nâ skora parvecca.

13. Лепей бедны, ды разумны хлапчына, чым стары, ды неразумны цар, які рады ня слухае.

Lepej bedny, dy razumny hlapčyna, čym stary, dy nerazumny car, âkì rady nâ sluhae.

14. Бо той зь вязьніцы выйдзе на царства, хто нарадзіўся ў царстве сваім бедным.

Bo toj z′ vâz′nìcy vyjdze na carstva, hto naradzìǔsâ ǔ carstve svaìm bednym.

15. Бачыў я ўсіх жывых, што ходзяць пад сонцам, з гэтым другім юнком, які зойме месца таго.

Bačyǔ â ǔsìh žyvyh, što hodzâc′ pad soncam, z gètym drugìm ûnkom, âkì zojme mesca tago.

16. Ня было ліку ўсяму люду, які быў перад ім, хоць і наступныя радасьці ў ім ня мецьмуць. І гэта - марнасьць і пагоня за ветрам!

Nâ bylo lìku ǔsâmu lûdu, âkì byǔ perad ìm, hoc′ ì nastupnyâ radas′cì ǔ ìm nâ mec′muc′. Ì gèta - marnas′c′ ì pagonâ za vetram!

17. Сачы за нагою тваёю, калі ідзеш у дом Божы, і будзь гатовы больш слухаць, чым ахвяры прыносіць; ня думаюць бо яны, што благое ўчыняюць.

Sačy za nagoû tvaëû, kalì ìdzeš u dom Božy, ì budz′ gatovy bol′š sluhac′, čym ahvâry prynosìc′; nâ dumaûc′ bo âny, što blagoe ǔčynâûc′.

5 Кіраўнік

1. Ня будзь на язык надта борзды, і сэрца тваё хай ня будзе сьпяшацца сказаць перад Богам слова, таму што Бог на небе, а ты на зямлі! Таму слова тваё хай ашчаднае будзе.

Nâ budz′ na âzyk nadta borzdy, ì sèrca tvaë haj nâ budze s′pâšacca skazac′ perad Bogam slova, tamu što Bog na nebe, a ty na zâmlì! Tamu slova tvaë haj aščadnae budze.

2. Бо як сны бачацца ад вялікае працы, так голас дурнога пазнаецца па пустаслоўі.

Bo âk sny bačacca ad vâlìkae pracy, tak golas durnoga paznaecca pa pustasloǔì.

3. Калі даеш абяцаньне Богу, не замаруджвай выконваць яго, бо ня мае Ён упадабаньня да неразумных: што абяцаўся - зрабі.

Kalì daeš abâcan′ne Bogu, ne zamarudžvaj vykonvac′ âgo, bo nâ mae Ën upadaban′nâ da nerazumnyh: što abâcaǔsâ - zrabì.

4. Лепей табе не абяцацца, чым абяцаць і не зрабіць.

Lepej tabe ne abâcacca, čym abâcac′ ì ne zrabìc′.

5. Не дазваляй тваім вуснам уводзіць у грэх тваё цела і не кажы перад анёлам Божым: "гэта - памылка!" Навошта табе, каб загневаўся Бог на слова тваё і зруйнаваў дзеі рук тваіх?

Ne dazvalâj tvaìm vusnam uvodzìc′ u grèh tvaë cela ì ne kažy perad anëlam Božym: "gèta - pamylka!" Navošta tabe, kab zagnevaǔsâ Bog na slova tvaë ì zrujnavaǔ dzeì ruk tvaìh?

6. Бо ў мроіве сноў, як і ў мроіве слоў - марнасьці шмат; а ты бойся Бога.

Bo ǔ mroìve snoǔ, âk ì ǔ mroìve sloǔ - marnas′cì šmat; a ty bojsâ Boga.

7. Калі ты ўбачыш у якім-небудзь краі ўціскі беднаму і парушэньне суду і праўды, дык ня зьдзіўляйся з гэтага, бо за высокім назірае вышэйшы, а над імі яшчэ вышэйшы;

Kalì ty ǔbačyš u âkìm-nebudz′ kraì ǔcìskì bednamu ì parušèn′ne sudu ì praǔdy, dyk nâ z′dzìǔlâjsâ z gètaga, bo za vysokìm nazìrae vyšèjšy, a nad ìmì âščè vyšèjšy;

8. а найвышэйшасьць краіны ёсьць цар, які дбае за ўсю краіну.

a najvyšèjšas′c′ kraìny ës′c′ car, âkì dbae za ǔsû kraìnu.

9. Хто любіць срэбра, той не насыціцца срэбрам, і хто любіць багацьце, ня мае карысьці зь яго. І гэта - марнасьць!

Hto lûbìc′ srèbra, toj ne nasycìcca srèbram, ì hto lûbìc′ bagac′ce, nâ mae karys′cì z′ âgo. Ì gèta - marnas′c′!

10. Калі множыцца маёмасьць, множацца і тыя, што яго спажываюць; і якая карысьць яго ўласьнікам: хіба толькі сваімі вачмі сузіраць?

Kalì množycca maëmas′c′, množacca ì tyâ, što âgo spažyvaûc′; ì âkaâ karys′c′ âgo ǔlas′nìkam: hìba tol′kì svaìmì vačmì suzìrac′?

11. Салодкі сон у таго, хто працуе, ці мала ён есьць, а ці многа; а сытасьць багатаму спаць не дае.

Salodkì son u tago, hto pracue, cì mala ën es′c′, a cì mnoga; a sytas′c′ bagatamu spac′ ne dae.

12. Ёсьць нядоля балючая, якую я пад сонцам бачыў: багацьце, якое ўласьнік пільнуе на шкоду сабе.

Ës′c′ nâdolâ balûčaâ, âkuû â pad soncam bačyǔ: bagac′ce, âkoe ǔlas′nìk pìl′nue na škodu sabe.

13. І гіне багацьце яго ад няшчасных выпадкаў: нарадзіў ён сына, а нічога няма ў руках у яго.

Ì gìne bagac′ce âgo ad nâščasnyh vypadkaǔ: naradzìǔ ën syna, a nìčoga nâma ǔ rukah u âgo.

14. Як выйшаў ён голы з улоньня маці сваёй, такі і адыдзе, якім прыйшоў, і нічога ня возьме ад працы сваёй, што мог бы панесьці ў руцэ сваёй.

Âk vyjšaǔ ën goly z ulon′nâ macì svaëj, takì ì adydze, âkìm pryjšoǔ, ì nìčoga nâ voz′me ad pracy svaëj, što mog by panes′cì ǔ rucè svaëj.

15. І гэта нядоля балючая: які ён прыйшоў, такі адыходзіць. Якая ж карысьць яму, што працаваў ён на вецер?

Ì gèta nâdolâ balûčaâ: âkì ën pryjšoǔ, takì adyhodzìc′. Âkaâ ž karys′c′ âmu, što pracavaǔ ën na vecer?

16. А да таго ўсе дні свае еў ён у цемры, у вялікай дакуцы, скрусе й маркоце.

A da tago ǔse dnì svae eǔ ën u cemry, u vâlìkaj dakucy, skruse j markoce.

17. Вось яно, што я добрага і прыемнага бачыў: есьці і піць і добрае бачыць ва ўсёй сваёй працы, якую ён робіць пад сонцам ва ўсе дні свайго веку, якія даў яму Бог; бо гэта - ягоная доля.

Vos′ âno, što â dobraga ì pryemnaga bačyǔ: es′cì ì pìc′ ì dobrae bačyc′ va ǔsëj svaëj pracy, âkuû ën robìc′ pad soncam va ǔse dnì svajgo veku, âkìâ daǔ âmu Bog; bo gèta - âgonaâ dolâ.

18. І калі якому чалавеку Бог даў багацьце і маёмасьць, і даў яму ўладу іх спажываць і браць сваю частку ад працы сваёй, дык гэта - дар Божы.

Ì kalì âkomu čalaveku Bog daǔ bagac′ce ì maëmas′c′, ì daǔ âmu ǔladu ìh spažyvac′ ì brac′ svaû častku ad pracy svaëj, dyk gèta - dar Božy.

19. Ня многа бо дзён жыцьця свайго мецьме на памяці; таму яго Бог адарае радасьцю сэрца ягонага.

Nâ mnoga bo dzën žyc′câ svajgo mec′me na pamâcì; tamu âgo Bog adarae radas′cû sèrca âgonaga.

6 Кіраўнік

1. Ёсьць зло, якое я ўбачыў пад сонцам, і багата яго між людзьмі:

Ës′c′ zlo, âkoe â ǔbačyǔ pad soncam, ì bagata âgo mìž lûdz′mì:

2. Бог дае чалавеку багацьце, і маёмасьць, і славу, і душы ягонай ніякай нястачы няма ані ў чым, чаго зажадае; ды ня даў яму Бог карыстацца з таго, а чужы чалавек спажывае: гэта - марнасьць і ліхая нядоля!

Bog dae čalaveku bagac′ce, ì maëmas′c′, ì slavu, ì dušy âgonaj nìâkaj nâstačy nâma anì ǔ čym, čago zažadae; dy nâ daǔ âmu Bog karystacca z tago, a čužy čalavek spažyvae: gèta - marnas′c′ ì lìhaâ nâdolâ!

3. Калі б сотню дзяцей напладзіў чалавек і пражыў шмат гадоў і памножыліся дні яго веку, а душа яго ўцехі ня мела б з дабротаў і каб ня было яму і пахаваньня, я сказаў бы: неданосак шчасьлівейшы за яго,

Kalì b sotnû dzâcej napladzìǔ čalavek ì pražyǔ šmat gadoǔ ì pamnožylìsâ dnì âgo veku, a duša âgo ǔcehì nâ mela b z dabrotaǔ ì kab nâ bylo âmu ì pahavan′nâ, â skazaǔ by: nedanosak ščas′lìvejšy za âgo,

4. бо дарма ён прыйшоў і ў цемру сышоў, і імя яго ўкрылася змрокам:

bo darma ën pryjšoǔ ì ǔ cemru syšoǔ, ì ìmâ âgo ǔkrylasâ zmrokam:

5. ані сонца ня бачыў і не спазнаў: яму спакайней, чым таму.

anì sonca nâ bačyǔ ì ne spaznaǔ: âmu spakajnej, čym tamu.

6. А той, хоць пражыў бы дзьве тысячы год і не насыціўся б дабром, ці ж не ў адно і тое месца ідзе?

A toj, hoc′ pražyǔ by dz′ve tysâčy god ì ne nasycìǔsâ b dabrom, cì ž ne ǔ adno ì toe mesca ìdze?

7. Уся праца людская - для рота, а душа чалавека - не насычаецца.

Usâ praca lûdskaâ - dlâ rota, a duša čalaveka - ne nasyčaecca.

8. Якая ж перавага ў мудрага над неразумным, якая - у гаротніка, што ўмее хадзіць, над тымі, што жывуць?

Âkaâ ž peravaga ǔ mudraga nad nerazumnym, âkaâ - u garotnìka, što ǔmee hadzìc′, nad tymì, što žyvuc′?

9. Лепей бачыць вачыма, чым душою блукаць. А гэта - таксама марнасьць і пагоня за ветрам!

Lepej bačyc′ vačyma, čym dušoû blukac′. A gèta - taksama marnas′c′ ì pagonâ za vetram!

10. Што існуе, таму дадзена ўжо найменьне, і вядома, што гэта - чалавек і што ня можа ён прававацца з тымі, якія мацнейшыя за яго.

Što ìsnue, tamu dadzena ǔžo najmen′ne, ì vâdoma, što gèta - čalavek ì što nâ moža ën pravavacca z tymì, âkìâ macnejšyâ za âgo.

11. Шмат ёсьць такога, што памнажае марнасьць: што ж чалавеку лепей?

Šmat ës′c′ takoga, što pamnažae marnas′c′: što ž čalaveku lepej?

12. Бо хто ведае, што чалавеку добра ў жыцьці, у безьлічы дзён марнага веку яго, якія праходзяць, бы цень? І хто чалавеку скажа, што будзе пад сонцам пасьля яго?

Bo hto vedae, što čalaveku dobra ǔ žyc′cì, u bez′lìčy dzën marnaga veku âgo, âkìâ prahodzâc′, by cen′? Ì hto čalaveku skaža, što budze pad soncam pas′lâ âgo?

7 Кіраўнік

1. Імя добрае лепш за масьць дарагую, а дзень сьмерці - за дзень нараджэньня.

Ìmâ dobrae lepš za mas′c′ daraguû, a dzen′ s′mercì - za dzen′ naradžèn′nâ.

2. Лепей хадзіць у дом жалобы па мёртвым, чым у харомы банкету; бо такі ёсьць канец усякаму чалавеку, і жывы бярэ гэта да сэрца свайго.

Lepej hadzìc′ u dom žaloby pa mërtvym, čym u haromy banketu; bo takì ës′c′ kanec usâkamu čalaveku, ì žyvy bârè gèta da sèrca svajgo.

3. Смутак лепшы за сьмех; а сэрца бязглуздых - у доме вясёлым.

Smutak lepšy za s′meh; a sèrca bâzgluzdyh - u dome vâsëlym.

4. Лепей слухаць дакоры ад мудрага, чым слухаць пахвалы ад неразумных;

Lepej sluhac′ dakory ad mudraga, čym sluhac′ pahvaly ad nerazumnyh;

5. бо сьмех неразумных ёсьць тое, што й трэск сухога ядлоўцу пад горшчыкам. І гэта - марнасьць!

bo s′meh nerazumnyh ës′c′ toe, što j trèsk suhoga âdloǔcu pad gorščykam. Ì gèta - marnas′c′!

6. Уціскаючы іншых, разумны дурнее, і хабар сэрца псуе.

Ucìskaûčy ìnšyh, razumny durnee, ì habar sèrca psue.

7. Канец працы лепшы за пачатак яе; цярплівы лепшы за пыхлівага.

Kanec pracy lepšy za pačatak âe; cârplìvy lepšy za pyhlìvaga.

8. Не сьпяшайся да гневу духам тваім, бо гняздуецца гнеў у сэрцы бязглуздых.

Ne s′pâšajsâ da gnevu duham tvaìm, bo gnâzduecca gneǔ u sèrcy bâzgluzdyh.

9. Не кажы: "чаму гэта колісь было лепей, чым сёньня?" - не зь вялікага розуму ты папытаўся пра гэта.

Ne kažy: "čamu gèta kolìs′ bylo lepej, čym sën′nâ?" - ne z′ vâlìkaga rozumu ty papytaǔsâ pra gèta.

10. Добрая мудрасьць - як і добрая спадчына, асабліва ж бо тым, што сонца бачаць:

Dobraâ mudras′c′ - âk ì dobraâ spadčyna, asablìva ž bo tym, što sonca bačac′:

11. бо пад шатамі мудрасьці, як пад шатамі срэбра; а перавага пазнаньня ў тым, што мудрасьць жыцьцё зьберагае таму, хто яе мае.

bo pad šatamì mudras′cì, âk pad šatamì srèbra; a peravaga paznan′nâ ǔ tym, što mudras′c′ žyc′cë z′beragae tamu, hto âe mae.

12. Прыгледзься да дзеяў Божых: хто можа выправіць тое, што Ён зрабіў крывым.

Prygledz′sâ da dzeâǔ Božyh: hto moža vypravìc′ toe, što Ën zrabìǔ kryvym.

13. У добрыя дні карыстайся з дабротаў, а ў ліхія дні разважай: і тое і іншае стварыў Бог, каб ня мог чалавек нічога сказаць пасьля сябе.

U dobryâ dnì karystajsâ z dabrotaǔ, a ǔ lìhìâ dnì razvažaj: ì toe ì ìnšae stvaryǔ Bog, kab nâ mog čalavek nìčoga skazac′ pas′lâ sâbe.

14. Нагледзеўся я ў дні марноты сваёй усялякага ўдосыць: справядлівы гіне ў сваёй справядлівасьці; бязбожны доўга жыве ў бязбожнасьці сваёй.

Nagledzeǔsâ â ǔ dnì marnoty svaëj usâlâkaga ǔdosyc′: spravâdlìvy gìne ǔ svaëj spravâdlìvas′cì; bâzbožny doǔga žyve ǔ bâzbožnas′cì svaëj.

15. Ня будзь лішне строгі, і не выстаўляйся залішне мудрым; навошта табе нішчыць сябе?

Nâ budz′ lìšne strogì, ì ne vystaǔlâjsâ zalìšne mudrym; navošta tabe nìščyc′ sâbe?

16. Не ўпадай у грахі і ня будзь шалёны; навошта табе паміраць заўчасна?

Ne ǔpadaj u grahì ì nâ budz′ šalëny; navošta tabe pamìrac′ zaǔčasna?

17. Добра, калі трымацьмешся толькі аднога і не адымеш рукі ад другога; бо хто богабаязны, той пазьбегне ўсяго благога.

Dobra, kalì trymac′mešsâ tol′kì adnoga ì ne adymeš rukì ad drugoga; bo hto bogabaâzny, toj paz′begne ǔsâgo blagoga.

18. Мудрасьць робіць мудрага мацнейшым за дзесяць уладароў, якія ў горадзе.

Mudras′c′ robìc′ mudraga macnejšym za dzesâc′ uladaroǔ, âkìâ ǔ goradze.

19. Няма чалавека справядлівага на зямлі, які рабіў бы дабро і не грашыў;

Nâma čalaveka spravâdlìvaga na zâmlì, âkì rabìǔ by dabro ì ne grašyǔ;

20. таму не на ўсякае сказанае слова зважай, каб не пачуць табе, як твой раб цябе ганіць.

tamu ne na ǔsâkae skazanae slova zvažaj, kab ne pačuc′ tabe, âk tvoj rab câbe ganìc′.

21. Бо многа выпадкаў ведае сэрца тваё, калі сам ты ганіў іншых.

Bo mnoga vypadkaǔ vedae sèrca tvaë, kalì sam ty ganìǔ ìnšyh.

22. Я ўсё гэта мудрасьцю выпрабаваў; я сказаў: "буду я мудры"; але мудрасьць далёка ад мяне.

Â ǔsë gèta mudras′cû vyprabavaǔ; â skazaǔ: "budu â mudry"; ale mudras′c′ dalëka ad mâne.

23. Далёка тое, што ёсьць, і глыбока-глыбока: хто дастане яго?

Dalëka toe, što ës′c′, ì glyboka-glyboka: hto dastane âgo?

24. І паклаў я на сэрца помысел мой, каб дазнацца, дасьледаваць, і знайсьці мудрасьць і розум, і каб ведаць бязбожнасьць дурноты, невуцтва і шаленства.

Ì paklaǔ â na sèrca pomysel moj, kab daznacca, das′ledavac′, ì znajs′cì mudras′c′ ì rozum, ì kab vedac′ bâzbožnas′c′ durnoty, nevuctva ì šalenstva.

25. І знайшоў я, што горш за сьмерць жанчына, таму што яна - сетка, і сэрца ў яе - пастка, рукі ў яе - кайданы; любасны Богу ўратуецца ад яе, а грэшніка схопіць яна.

Ì znajšoǔ â, što gorš za s′merc′ žančyna, tamu što âna - setka, ì sèrca ǔ âe - pastka, rukì ǔ âe - kajdany; lûbasny Bogu ǔratuecca ad âe, a grèšnìka shopìc′ âna.

26. Вось гэта знайшоў я, сказаў Эклезіяст, выпрабоўваючы адно за адным.

Vos′ gèta znajšoǔ â, skazaǔ Èklezìâst, vypraboǔvaûčy adno za adnym.

27. Чаго яшчэ шукала душа мая, і я не знайшоў? Мужчыну аднаго з тысячы я знайшоў, а жанчыны сярод іх усіх не знайшоў.

Čago âščè šukala duša maâ, ì â ne znajšoǔ? Mužčynu adnago z tysâčy â znajšoǔ, a žančyny sârod ìh usìh ne znajšoǔ.

28. Толькі гэта знайшоў я, што Бог стварыў чалавека праведнага, а людзі кінуліся ў вымудры ўсякія.

Tol′kì gèta znajšoǔ â, što Bog stvaryǔ čalaveka pravednaga, a lûdzì kìnulìsâ ǔ vymudry ǔsâkìâ.

8 Кіраўнік

1. Хто ёсьць - як мудрэц, і хто разумее значэньне слова? Мудрасьць прасьвятляе чалавеку аблічча яго, і суровасьць твару яго зьмяняецца.

Hto ës′c′ - âk mudrèc, ì hto razumee značèn′ne slova? Mudras′c′ pras′vâtlâe čalaveku ablìčča âgo, ì surovas′c′ tvaru âgo z′mânâecca.

2. Я кажу: трымайся царскага слова, і гэта дзеля прысягі перад Богам.

Â kažu: trymajsâ carskaga slova, ì gèta dzelâ prysâgì perad Bogam.

3. Не сьпяшайся ўхіляцца аблічча яго і не зацінайся ў слове благім; бо ён усё можа зрабіць, што захоча.

Ne s′pâšajsâ ǔhìlâcca ablìčča âgo ì ne zacìnajsâ ǔ slove blagìm; bo ën usë moža zrabìc′, što zahoča.

4. Дзе слова цара, там улада, і хто яму скажа: "што ты робіш?".

Dze slova cara, tam ulada, ì hto âmu skaža: "što ty robìš?".

5. Хто выконвае запаведзь, той не зазнае нічога ліхога. Сэрца мудрага ведае час і ўправу;

Hto vykonvae zapavedz′, toj ne zaznae nìčoga lìhoga. Sèrca mudraga vedae čas ì ǔpravu;

6. бо на ўсякую рэч ёсьць свая пара і ўправа; а чалавеку вялікае ліха з таго,

bo na ǔsâkuû rèč ës′c′ svaâ para ì ǔprava; a čalaveku vâlìkae lìha z tago,

7. бо ня ведае ён, што будзе; і як яно будзе - хто скажа яму?

bo nâ vedae ën, što budze; ì âk âno budze - hto skaža âmu?

8. Чалавек ня мае ўлады над духам, каб дух утрымаць, і няма ў яго ўлады над сьмертнай часінай, і няма збавеньня ў гэтым змаганьні, і не ўратуе бязбожнасьць бязбожніка.

Čalavek nâ mae ǔlady nad duham, kab duh utrymac′, ì nâma ǔ âgo ǔlady nad s′mertnaj časìnaj, ì nâma zbaven′nâ ǔ gètym zmagan′nì, ì ne ǔratue bâzbožnas′c′ bâzbožnìka.

9. Усё гэта бачыў я і да сэрца майго браў усякую справу, якая пад сонцам чыніцца. Бывае час, калі чалавек валадарыць над чалавекам на шкоду яму.

Usë gèta bačyǔ â ì da sèrca majgo braǔ usâkuû spravu, âkaâ pad soncam čynìcca. Byvae čas, kalì čalavek valadaryc′ nad čalavekam na škodu âmu.

10. Бачыў тады я, што хавалі бязбожных, і прыходзілі ў магілу, і адыходзілі далёка ад сьвятога месца, і забывалі ў горадзе іх, што жылі праведна. І гэта - марнасьць!

Bačyǔ tady â, što havalì bâzbožnyh, ì pryhodzìlì ǔ magìlu, ì adyhodzìlì dalëka ad s′vâtoga mesca, ì zabyvalì ǔ goradze ìh, što žylì pravedna. Ì gèta - marnas′c′!

11. Няскора ўчыняецца суд над благімі справамі; таму не баіцца сэрца сыноў чалавечых чыніць ліхату.

Nâskora ǔčynâecca sud nad blagìmì spravamì; tamu ne baìcca sèrca synoǔ čalavečyh čynìc′ lìhatu.

12. Хоць сто разоў робіць грэшнік ліхое і зацінаецца ў тым, але ведаю я, што добра будзе богабаязным, якія перад абліччам Ягоным стаяць багавейна;

Hoc′ sto razoǔ robìc′ grèšnìk lìhoe ì zacìnaecca ǔ tym, ale vedaû â, što dobra budze bogabaâznym, âkìâ perad ablìččam Âgonym staâc′ bagavejna;

13. а бязбожнаму добра ня будзе, і як цень, нядоўга стаяцьме той, хто перад Богам не багавейны.

a bâzbožnamu dobra nâ budze, ì âk cen′, nâdoǔga staâc′me toj, hto perad Bogam ne bagavejny.

14. Ёсьць на зямлі і такая марнота: праведнага спасьцігае тое, чаго заслугоўваюць дзеі бязбожных, а зь бязбожнымі чыніцца тое, чаго заслугоўваюць дзеі праведнікаў. І сказаў я: і гэта - марнасьць!

Ës′c′ na zâmlì ì takaâ marnota: pravednaga spas′cìgae toe, čago zaslugoǔvaûc′ dzeì bâzbožnyh, a z′ bâzbožnymì čynìcca toe, čago zaslugoǔvaûc′ dzeì pravednìkaǔ. Ì skazaǔ â: ì gèta - marnas′c′!

15. І ўславіў я радасьць; бо няма лепшага чалавеку пад сонцам, як есьці, піць і радавацца; гэта ідзе зь ім у працы ў дні жыцьця яго, якія даў яму Бог пад сонцам.

Ì ǔslavìǔ â radas′c′; bo nâma lepšaga čalaveku pad soncam, âk es′cì, pìc′ ì radavacca; gèta ìdze z′ ìm u pracy ǔ dnì žyc′câ âgo, âkìâ daǔ âmu Bog pad soncam.

16. Калі паклаў я на сэрца помысел мой, каб мудрасьць спазнаць і пабачыць справы, што робяцца на зямлі і сярод якіх чалавек ані ўдзень, ані ўночы спачыну ня мае:

Kalì paklaǔ â na sèrca pomysel moj, kab mudras′c′ spaznac′ ì pabačyc′ spravy, što robâcca na zâmlì ì sârod âkìh čalavek anì ǔdzen′, anì ǔnočy spačynu nâ mae:

17. тады я і ўбачыў усе дзеі Божыя і зразумеў, што ня можа чалавек спазнаць дзеі пад сонцам. Колькі б ні працаваў чалавек, каб дашукацца, а не зразумее таго; і калі б сказаў які-небудзь мудрэц, што ён ведае, - а ня здолее ён даўмецца да таго.

tady â ì ǔbačyǔ use dzeì Božyâ ì zrazumeǔ, što nâ moža čalavek spaznac′ dzeì pad soncam. Kol′kì b nì pracavaǔ čalavek, kab dašukacca, a ne zrazumee tago; ì kalì b skazaǔ âkì-nebudz′ mudrèc, što ën vedae, - a nâ zdolee ën daǔmecca da tago.

9 Кіраўнік

1. Усё гэта ў сэрца я ўзяў, каб дазнацца, што праведнікі і грэшнікі і іх учынкі - у Божай руцэ і што чалавек ні любові ні злосьці ня знае ва ўсім, што перад ім.

Usë gèta ǔ sèrca â ǔzâǔ, kab daznacca, što pravednìkì ì grèšnìkì ì ìh učynkì - u Božaj rucè ì što čalavek nì lûbovì nì zlos′cì nâ znae va ǔsìm, što perad ìm.

2. Усяму і ўсім - адно: адна доля праведніку і бязбожнаму, добраму і ліхому, чыстаму і нячыстаму, таму, хто прыносіць ахвяры, і таму, хто ахвяр ня прыносіць; як дабрачыннаму, так і грэшнаму; як таму, хто прысягаецца, так і таму, хто цураецца клятвы.

Usâmu ì ǔsìm - adno: adna dolâ pravednìku ì bâzbožnamu, dobramu ì lìhomu, čystamu ì nâčystamu, tamu, hto prynosìc′ ahvâry, ì tamu, hto ahvâr nâ prynosìc′; âk dabračynnamu, tak ì grèšnamu; âk tamu, hto prysâgaecca, tak ì tamu, hto curaecca klâtvy.

3. Вось гэта ёсьць ліха ва ўсім, што пад сонцам робіцца, што адна доля ўсім, і сэрца сыноў чалавечых напоўнена злом, і неразумнасьць у сэрцы ў іх, у жыцьці іхнім; а потым яны адыходзяць да мёртвых.

Vos′ gèta ës′c′ lìha va ǔsìm, što pad soncam robìcca, što adna dolâ ǔsìm, ì sèrca synoǔ čalavečyh napoǔnena zlom, ì nerazumnas′c′ u sèrcy ǔ ìh, u žyc′cì ìhnìm; a potym âny adyhodzâc′ da mërtvyh.

4. Хто сярод жывых, той мае яшчэ надзею, бо і сабаку жывому лепей, чым мёртваму льву.

Hto sârod žyvyh, toj mae âščè nadzeû, bo ì sabaku žyvomu lepej, čym mërtvamu l′vu.

5. Жывыя ведаюць, што памруць, а мёртвыя нічога ня ведаюць, і ўжо ім аддзякі няма, бо і памяць пра іх адышла ў забыцьцё,

Žyvyâ vedaûc′, što pamruc′, a mërtvyâ nìčoga nâ vedaûc′, ì ǔžo ìm addzâkì nâma, bo ì pamâc′ pra ìh adyšla ǔ zabyc′cë,

6. і любоў іхняя, і нянавісьць іхняя, і зайздрасьць іхняя ўжо зьніклі, і няма болей учты ім вавекі ні ў чым, што пад сонцам робіцца.

ì lûboǔ ìhnââ, ì nânavìs′c′ ìhnââ, ì zajzdras′c′ ìhnââ ǔžo z′nìklì, ì nâma bolej učty ìm vavekì nì ǔ čym, što pad soncam robìcca.

7. Дык вось, ідзі, з радасьцю еж твой хлеб, у радасьці сэрца пі віно тваё, калі будзе на справы твае добрая Божая воля.

Dyk vos′, ìdzì, z radas′cû ež tvoj hleb, u radas′cì sèrca pì vìno tvaë, kalì budze na spravy tvae dobraâ Božaâ volâ.

8. Хай сьветлай будзе ва ўсякую пору адзежа твая і хай не абсохне алей на тваёй галаве.

Haj s′vetlaj budze va ǔsâkuû poru adzeža tvaâ ì haj ne absohne alej na tvaëj galave.

9. Радуйся жыцьцю з жонкай тваёю, якую кахаеш, ва ўсе часіны жыцьця твайго марнага, якое даў табе Бог пад сонцам на ўсе дні твайго марнага веку; бо гэта - доля твая ў жыцьці і ў працы тваёй, якую ты робіш пад сонцам.

Radujsâ žyc′cû z žonkaj tvaëû, âkuû kahaeš, va ǔse časìny žyc′câ tvajgo marnaga, âkoe daǔ tabe Bog pad soncam na ǔse dnì tvajgo marnaga veku; bo gèta - dolâ tvaâ ǔ žyc′cì ì ǔ pracy tvaëj, âkuû ty robìš pad soncam.

10. Усё, што можа зрабіць твая рука, па сіле рабі; бо ў магіле, у якую ты ляжаш, няма ні працы, ні разважаньня, ні ведаў, ні мудрасьці.

Usë, što moža zrabìc′ tvaâ ruka, pa sìle rabì; bo ǔ magìle, u âkuû ty lâžaš, nâma nì pracy, nì razvažan′nâ, nì vedaǔ, nì mudras′cì.

11. І зноў я пабачыў пад сонцам, што ня ўвішным пасьпяховы бег дастаецца, не адважным - перамога, ня мудрым - хлеб, і не ў разумных - багацьце, і ня ўмельцам - прыхільнасьць, а ад пары й нагоды залежаць яны.

Ì znoǔ â pabačyǔ pad soncam, što nâ ǔvìšnym pas′pâhovy beg dastaecca, ne advažnym - peramoga, nâ mudrym - hleb, ì ne ǔ razumnyh - bagac′ce, ì nâ ǔmel′cam - pryhìl′nas′c′, a ad pary j nagody zaležac′ âny.

12. Бо чалавек сваёй пары ня знае. Як рыбы ловяцца ў згубную сетку, як птушкі ў сілах заблытваюцца, так сыны чалавечыя за ліхі час хапаюцца, калі ён раптоўна находзіць на іх.

Bo čalavek svaëj pary nâ znae. Âk ryby lovâcca ǔ zgubnuû setku, âk ptuškì ǔ sìlah zablytvaûcca, tak syny čalavečyâ za lìhì čas hapaûcca, kalì ën raptoǔna nahodzìc′ na ìh.

13. Яшчэ вось якую мудрасьць пад сонцам я ўгледзеў, і яна мне здалася важнаю:

Âščè vos′ âkuû mudras′c′ pad soncam â ǔgledzeǔ, ì âna mne zdalasâ važnaû:

14. горад невялікі, і людзей у ім небагата; падступіўся да яго вялікі цар, і атачыў яго шчыльна, і падрыхтаваў супроць яго аблогу;

gorad nevâlìkì, ì lûdzej u ìm nebagata; padstupìǔsâ da âgo vâlìkì car, ì atačyǔ âgo ščyl′na, ì padryhtavaǔ suproc′ âgo ablogu;

15. але знайшоўся ў ім мудры бядняк, і ён выратаваў мудрасьцю горад; але ж потым ніхто не згадаў таго бедака.

ale znajšoǔsâ ǔ ìm mudry bâdnâk, ì ën vyratavaǔ mudras′cû gorad; ale ž potym nìhto ne zgadaǔ tago bedaka.

16. І сказаў я: мудрасьць лепшая за сілу, але мудрасьць бедняка заняхайваецца, і словаў ягоных ня слухаюць.

Ì skazaǔ â: mudras′c′ lepšaâ za sìlu, ale mudras′c′ bednâka zanâhajvaecca, ì slovaǔ âgonyh nâ sluhaûc′.

17. Словы мудрых, спакойныя, выслухоўваюцца лепей, чым крык валадара сярод дурняў.

Slovy mudryh, spakojnyâ, vysluhoǔvaûcca lepej, čym kryk valadara sârod durnâǔ.

18. Мудрасьць лепшая за вайсковую зброю; але адзін грэшнік загубіць многа дабра.

Mudras′c′ lepšaâ za vajskovuû zbroû; ale adzìn grèšnìk zagubìc′ mnoga dabra.

10 Кіраўнік

1. Мёртвыя мухі псуюць і смуродзяць пахучую масьць міраварніцы, тое самае робіць малая дурнота шаноўнага чалавека зь яго мудрасьцю й гонарам.

Mërtvyâ muhì psuûc′ ì smurodzâc′ pahučuû mas′c′ mìravarnìcy, toe samae robìc′ malaâ durnota šanoǔnaga čalaveka z′ âgo mudras′cû j gonaram.

2. Сэрца мудрага - праваруч, а сэрца бязглуздага - леваруч.

Sèrca mudraga - pravaruč, a sèrca bâzgluzdaga - levaruč.

3. І па дарозе, калі дурань ідзе, не стае яму глузду, і кожнаму пакажа, што ён дурны.

Ì pa daroze, kalì duran′ ìdze, ne stae âmu gluzdu, ì kožnamu pakaža, što ën durny.

4. Калі ўспыхне начальніцкі гнеў на цябе, не пакідай свайго месца; бо рахманасьць даводзіць да дараваньня вялікіх правінаў.

Kalì ǔspyhne načal′nìckì gneǔ na câbe, ne pakìdaj svajgo mesca; bo rahmanas′c′ davodzìc′ da daravan′nâ vâlìkìh pravìnaǔ.

5. Ёсьць зло, якое бачыў я пад сонцам, падобнае да памылкі, якая ад валадара паўстала:

Ës′c′ zlo, âkoe bačyǔ â pad soncam, padobnae da pamylkì, âkaâ ad valadara paǔstala:

6. на вялікіх вышынях, бывае, сядзіць дурнота, а багатыя нізка садзяцца;

na vâlìkìh vyšynâh, byvae, sâdzìc′ durnota, a bagatyâ nìzka sadzâcca;

7. бачыў я конных рабоў, а князёў, што пеша, нібы рабы, хадзілі.

bačyǔ â konnyh raboǔ, a knâzëǔ, što peša, nìby raby, hadzìlì.

8. Хто яму капае, той у яе і ўпадзе, і хто разбурае агароджу, таго ўкусіць зьмяя.

Hto âmu kapae, toj u âe ì ǔpadze, ì hto razburae agarodžu, tago ǔkusìc′ z′mââ.

9. Хто зносіць каменьне, той можа сябе надсадзіць, і хто коле дровы, той мае пагрозу ад іх.

Hto znosìc′ kamen′ne, toj moža sâbe nadsadzìc′, ì hto kole drovy, toj mae pagrozu ad ìh.

10. Калі прытупляецца сякера і хтось ляза не навострыць, шмат намогі дадаць давядзецца; перавага плённае дзеі - мудрасьць.

Kalì prytuplâecca sâkera ì htos′ lâza ne navostryc′, šmat namogì dadac′ davâdzecca; peravaga plënnae dzeì - mudras′c′.

11. Калі гадзіна ўкусіць без заклінаньня, дык ня лепшы за яе і злоязыкі.

Kalì gadzìna ǔkusìc′ bez zaklìnan′nâ, dyk nâ lepšy za âe ì zloâzykì.

12. Слова з вуснаў мудрага - мілата, а вусны дурнога яго ж і нішчаць:

Slova z vusnaǔ mudraga - mìlata, a vusny durnoga âgo ž ì nìščac′:

13. пачатак слоў зь яго вуснаў - глупства, а канец яго казані з вуснаў - шаленства.

pačatak sloǔ z′ âgo vusnaǔ - glupstva, a kanec âgo kazanì z vusnaǔ - šalenstva.

14. Дурны шмат чаго нагаворыць, хоць ня ведае чалавек, што будзе, і хто скажа яму, што пасьля яго станецца?

Durny šmat čago nagavoryc′, hoc′ nâ vedae čalavek, što budze, ì hto skaža âmu, što pas′lâ âgo stanecca?

15. Праца дурнога стамляе яго, бо ён і ня ведае нават дарогі да горада.

Praca durnoga stamlâe âgo, bo ën ì nâ vedae navat darogì da gorada.

16. Гора табе, зямля, калі цар твой - дзіця і калі ўладыкі твае ядуць рана!

Gora tabe, zâmlâ, kalì car tvoj - dzìcâ ì kalì ǔladykì tvae âduc′ rana!

17. Шчасьце табе, зямля, калі цар твой з высокага роду і ўладыкі твае ядуць у назначаны час, каб мацавацца, а не разьядацца!

Ščas′ce tabe, zâmlâ, kalì car tvoj z vysokaga rodu ì ǔladykì tvae âduc′ u naznačany čas, kab macavacca, a ne raz′âdacca!

18. Ад гультайства і столь прасядае; і як апусьцяцца рукі, дык дом пацячэ.

Ad gul′tajstva ì stol′ prasâdae; ì âk apus′câcca rukì, dyk dom pacâčè.

19. Гасьціны спраўляюць для асалоды, і віно зьвесяляе жыцьцё; а за ўсё адказвае срэбра.

Gas′cìny spraǔlâûc′ dlâ asalody, ì vìno z′vesâlâe žyc′cë; a za ǔsë adkazvae srèbra.

20. Нават і ў думках тваіх не ліхаслові цара, і ў спальні тваёй не ліхаслові багатага; бо і птушка нябесная можа словы твае перанесьці, а крылатая - казань тваю пераказаць.

Navat ì ǔ dumkah tvaìh ne lìhaslovì cara, ì ǔ spal′nì tvaëj ne lìhaslovì bagataga; bo ì ptuška nâbesnaâ moža slovy tvae peranes′cì, a krylataâ - kazan′ tvaû perakazac′.

11 Кіраўнік

1. Хлеб свой пускай па вадзе, час міне, і зноў знойдзеш яго.

Hleb svoj puskaj pa vadze, čas mìne, ì znoǔ znojdzeš âgo.

2. Давай частку на сем і нават на восем, бо ня ведаеш, якая нагода чакае зямлю.

Davaj častku na sem ì navat na vosem, bo nâ vedaeš, âkaâ nagoda čakae zâmlû.

3. Як напоўняцца хмары, яны выльюць дождж на зямлю; і як паваліцца дрэва на поўдзень, на поўнач, так і ляжацьме, як яно ўпала.

Âk napoǔnâcca hmary, âny vyl′ûc′ doždž na zâmlû; ì âk pavalìcca drèva na poǔdzen′, na poǔnač, tak ì lâžac′me, âk âno ǔpala.

4. Хто зважае на вецер, той сеяць ня будзе; і хто паглядае на хмары, ня будзе той жаць.

Hto zvažae na vecer, toj seâc′ nâ budze; ì hto paglâdae na hmary, nâ budze toj žac′.

5. Як ня ведаеш ты дарогі вятроў і таго, як ствараюцца косьці ва ўлоньні ў цяжарнай, так ня можаш ты ведаць і дзеяў Бога, Які робіць усё.

Âk nâ vedaeš ty darogì vâtroǔ ì tago, âk stvaraûcca kos′cì va ǔlon′nì ǔ câžarnaj, tak nâ možaš ty vedac′ ì dzeâǔ Boga, Âkì robìc′ usë.

6. Раніцай сей насеньне тваё і ўвечары не давай адпачынку руцэ; бо ня ведаеш ты, ці тое, ці іншае дасьць большы плён альбо тое і іншае будзе аднолькава добра.

Ranìcaj sej nasen′ne tvaë ì ǔvečary ne davaj adpačynku rucè; bo nâ vedaeš ty, cì toe, cì ìnšae das′c′ bol′šy plën al′bo toe ì ìnšae budze adnol′kava dobra.

7. І сьвятло салодкае, і добра вачам бачыць сонца.

Ì s′vâtlo salodkae, ì dobra vačam bačyc′ sonca.

8. Калі чалавек пражывае многа гадоў, хай весяліцца ўвесь час праз гады, і хай памятае пра цёмныя дні, якіх будзе шмат: усё, што будзе, - марнасьць!

Kalì čalavek pražyvae mnoga gadoǔ, haj vesâlìcca ǔves′ čas praz gady, ì haj pamâtae pra cëmnyâ dnì, âkìh budze šmat: usë, što budze, - marnas′c′!

9. Весяліся, хлопча, у юнацтве тваім, і хай сэрца тваё вясёлае будзе ва ўсе дні маладосьці тваёй, і хадзі пуцявінамі сэрца твайго і сьветлым бачаньнем вачэй тваіх; толькі ведай, што за ўсё гэта Бог пакліча на суд.

Vesâlìsâ, hlopča, u ûnactve tvaìm, ì haj sèrca tvaë vâsëlae budze va ǔse dnì malados′cì tvaëj, ì hadzì pucâvìnamì sèrca tvajgo ì s′vetlym bačan′nem vačèj tvaìh; tol′kì vedaj, što za ǔsë gèta Bog paklìča na sud.

10. І смутак гані ад сэрца твайго, і адпрэчвай благое ад цела твайго, бо маладосьць і маленства - марнасьць!

Ì smutak ganì ad sèrca tvajgo, ì adprèčvaj blagoe ad cela tvajgo, bo malados′c′ ì malenstva - marnas′c′!

12 Кіраўнік

1. І памятай Творцу твайго ў дні юнацтва твайго, пакуль ня прыйшлі цяжкія дні і гады не насталі, пра якія ты будзеш казаць: "няма мне ад іх асалоды!",

Ì pamâtaj Tvorcu tvajgo ǔ dnì ûnactva tvajgo, pakul′ nâ pryjšlì câžkìâ dnì ì gady ne nastalì, pra âkìâ ty budzeš kazac′: "nâma mne ad ìh asalody!",

2. пакуль не патухлі сонца, і сьвятло, і месяц, і зоркі і не насунуліся новыя хмары пасьля дажджу.

pakul′ ne patuhlì sonca, ì s′vâtlo, ì mesâc, ì zorkì ì ne nasunulìsâ novyâ hmary pas′lâ daždžu.

3. У той дзень, калі задрыжаць тыя, што дом ацаляюць, і сагнуцца мужы сілы; і перастануць малоць тыя, што мелюць, бо няшмат ужо іх засталося; і зацьмяцца тыя, якія глядзяць у акно;

U toj dzen′, kalì zadryžac′ tyâ, što dom acalâûc′, ì sagnucca mužy sìly; ì perastanuc′ maloc′ tyâ, što melûc′, bo nâšmat užo ìh zastalosâ; ì zac′mâcca tyâ, âkìâ glâdzâc′ u akno;

4. і замыкацца будуць дзьверы на двор; калі аціхне гул жорнаў, і будзе ўставаць чалавек на пеўнеў крык, і замоўкнуць дочкі пяяньня;

ì zamykacca buduc′ dz′very na dvor; kalì acìhne gul žornaǔ, ì budze ǔstavac′ čalavek na peǔneǔ kryk, ì zamoǔknuc′ dočkì pâân′nâ;

5. і вышыні іх будуць палохаць, і на дарозе жахі; і міндаль зацьвіце, і ў траве зьнярухомее конік, і рассыплецца каперс, - бо адыходзіць чалавек у вечны свой дом, і гатовыя абступіць яго плакальшчыцы на дарозе;

ì vyšynì ìh buduc′ palohac′, ì na daroze žahì; ì mìndal′ zac′vìce, ì ǔ trave z′nâruhomee konìk, ì rassyplecca kapers, - bo adyhodzìc′ čalavek u večny svoj dom, ì gatovyâ abstupìc′ âgo plakal′ščycy na daroze;

6. пакуль не парваўся срэбраны ланцужок, і не разьбілася залатая чаша, і не разьбіўся збанок ля крыніцы, і не абвалілася кола над студняй.

pakul′ ne parvaǔsâ srèbrany lancužok, ì ne raz′bìlasâ zalataâ čaša, ì ne raz′bìǔsâ zbanok lâ krynìcy, ì ne abvalìlasâ kola nad studnâj.

7. І вернецца тло ў зямлю, чым і было яно; і вернецца дух да Бога, Які даў яго.

Ì vernecca tlo ǔ zâmlû, čym ì bylo âno; ì vernecca duh da Boga, Âkì daǔ âgo.

8. Наймарнейшая марнасьць, сказаў Эклезіяст, усё - марнасьць!

Najmarnejšaâ marnas′c′, skazaǔ Èklezìâst, usë - marnas′c′!

9. Акрамя таго, што Эклезіяст быў мудры, ён вучыў яшчэ народ ведам. Ён усё выпрабоўваў, дасьледаваў і склаў многа выслоўяў.

Akramâ tago, što Èklezìâst byǔ mudry, ën vučyǔ âščè narod vedam. Ën usë vypraboǔvaǔ, das′ledavaǔ ì sklaǔ mnoga vysloǔâǔ.

10. Стараўся Эклезіяст вышукваць зграбныя выслоўі і словы праўды напісаў слушна.

Staraǔsâ Èklezìâst vyšukvac′ zgrabnyâ vysloǔì ì slovy praǔdy napìsaǔ slušna.

11. Словы мудрых - што іголкі, як убітыя цьвікі, і складальнікі іх - ад адзінага пастыра.

Slovy mudryh - što ìgolkì, âk ubìtyâ c′vìkì, ì skladal′nìkì ìh - ad adzìnaga pastyra.

12. А што звыш усяго гэтага, сыне мой, таго асьцерагайся: складаць многа кніг - канца ім ня будзе, і многа чытаць - стамляецца цела.

A što zvyš usâgo gètaga, syne moj, tago as′ceragajsâ: skladac′ mnoga knìg - kanca ìm nâ budze, ì mnoga čytac′ - stamlâecca cela.

13. Выслухаем сутнасьць усяго: бойся Бога і запаведзяў Ягоных трымайся, бо чалавеку ў гэтым - усё.

Vysluhaem sutnas′c′ usâgo: bojsâ Boga ì zapavedzâǔ Âgonyh trymajsâ, bo čalaveku ǔ gètym - usë.

14. Бо ўсякі ўчынак Бог прывядзе на суд і ўсё таемнае, ці яно добрае, а ці благое.

Bo ǔsâkì ǔčynak Bog pryvâdze na sud ì ǔsë taemnae, cì âno dobrae, a cì blagoe.

ПЕСЬНЯ PES′NÂ

1 Кіраўнік

1. Найвышэйшая песьня Саламонава.

Najvyšèjšaâ pes′nâ Salamonava.

2. Няхай вусны яго мяне пацалуюць! Бо лепшыя за віно твае ласкі.

Nâhaj vusny âgo mâne pacaluûc′! Bo lepšyâ za vìno tvae laskì.

3. Ад водару мазяў тваіх імя тваё - як разьлітае міра; таму і дзяўчаты цябе кахаюць.

Ad vodaru mazâǔ tvaìh ìmâ tvaë - âk raz′lìtae mìra; tamu ì dzâǔčaty câbe kahaûc′.

4. Надзь мяне! Мы пабяжым за табою; - цар мяне ўвёў у харомы свае! Радавацца і весяліцца будзем з табою; - больш за віно будзем славіць пяшчоты; цябе годнасна любяць!

Nadz′ mâne! My pabâžym za taboû; - car mâne ǔvëǔ u haromy svae! Radavacca ì vesâlìcca budzem z taboû; - bol′š za vìno budzem slavìc′ pâščoty; câbe godnasna lûbâc′!

5. Ерусалімскія дочкі! Чорная я, прыгажуня сабою, нібы намёты Кідара ці полагі Саламонавыя.

Erusalìmskìâ dočkì! Čornaâ â, prygažunâ saboû, nìby namëty Kìdara cì polagì Salamonavyâ.

6. Не зважайце на смугласьць маю; гэта сонца мяне апаліла: сыны маёй маці ўгневаліся на мяне, - вінаграднікі вартаваць мне казалі, - свайго вінаградніка я не ўпільнавала.

Ne zvažajce na smuglas′c′ maû; gèta sonca mâne apalìla: syny maëj macì ǔgnevalìsâ na mâne, - vìnagradnìkì vartavac′ mne kazalì, - svajgo vìnagradnìka â ne ǔpìl′navala.

7. Ты скажы, каханьне маёй душы, дзе ты пасьвіш? дзе апоўдні ты адпачываеш? навошта бадзяцца мне каля статкаў сяброў тваіх?

Ty skažy, kahan′ne maëj dušy, dze ty pas′vìš? dze apoǔdnì ty adpačyvaeš? navošta badzâcca mne kalâ statkaǔ sâbroǔ tvaìh?

8. Калі гэтага ты ня знаеш, найпрыгажэйшая краска-дзяўчына, дык ідзі па авечых сьлядах і пасьві свае казьляняткі каля буданоў пастушыных.

Kalì gètaga ty nâ znaeš, najprygažèjšaâ kraska-dzâǔčyna, dyk ìdzì pa avečyh s′lâdah ì pas′vì svae kaz′lânâtkì kalâ budanoǔ pastušynyh.

9. З кабыліцаю з фараонавай калясьніцы параўнаў я цябе, каханая.

Z kabylìcaû z faraonavaj kalâs′nìcy paraǔnaǔ â câbe, kahanaâ.

10. Прыгожыя шчокі твае пад падвескамі, шыю тваю аздабляюць каралькі;

Prygožyâ ščokì tvae pad padveskamì, šyû tvaû azdablâûc′ karal′kì;

11. зробім табе залатыя падвескі са срэбнымі іскрамі.

zrobìm tabe zalatyâ padveskì sa srèbnymì ìskramì.

12. Пакуль цар за сталом весяліўся, мой народ разьліваў пахошчы.

Pakul′ car za stalom vesâlìǔsâ, moj narod raz′lìvaǔ pahoščy.

13. Мне мой мілы - як ладанка зь мірай; начуе ў мяне на грудзях,

Mne moj mìly - âk ladanka z′ mìraj; načue ǔ mâne na grudzâh,

14. мне мой мілы - як скрыпеню гронка ў мяне ў вінаградніках Эн-гэдзі.

mne moj mìly - âk skrypenû gronka ǔ mâne ǔ vìnagradnìkah Èn-gèdzì.

15. Якая прыгожая ты, каханая! якая прыгожая ты! Твае вочы - дзьве галубіцы!

Âkaâ prygožaâ ty, kahanaâ! âkaâ prygožaâ ty! Tvae vočy - dz′ve galubìcy!

16. Які ты прыгожы, мой любы, які ты ласкавы, і ложак наш - зелень;

Âkì ty prygožy, moj lûby, âkì ty laskavy, ì ložak naš - zelen′;

17. стрэхі дамоў нашых - кедры, столі іх - кіпарысы.

strèhì damoǔ našyh - kedry, stolì ìh - kìparysy.

2 Кіраўнік

1. Я - раўнінны нарцыс Саронскі, я - лілея з даліны!

Â - raǔnìnny narcys Saronskì, â - lìleâ z dalìny!

2. Як лілея сярод бадзякоў - каханая сярод сябровак!

Âk lìleâ sârod badzâkoǔ - kahanaâ sârod sâbrovak!

3. Як яблыня сярод лясных дрэў - каханы мой сярод хлопцаў. У шатах яе люблю я сядзець, і плады зь яе рот мне салодзяць.

Âk âblynâ sârod lâsnyh drèǔ - kahany moj sârod hlopcaǔ. U šatah âe lûblû â sâdzec′, ì plady z′ âe rot mne salodzâc′.

4. Увёў ён мяне ў дом піру, нада мной яго сьцяг - каханьне!

Uvëǔ ën mâne ǔ dom pìru, nada mnoj âgo s′câg - kahan′ne!

5. Падмацуйце мяне віном, яблыкамі асьвяжэце мяне, бо я зьнемагла ад каханьня.

Padmacujce mâne vìnom, âblykamì as′vâžèce mâne, bo â z′nemagla ad kahan′nâ.

6. Яго левая - пад маёй галавою, а правай рукою мяне абдымае.

Âgo levaâ - pad maëj galavoû, a pravaj rukoû mâne abdymae.

7. Заклінаю вас, Ерусалімскія дочкі, сарнамі ці палявымі ланямі: ня будзеце і ня турбуйце каханай, пакуль не прачнецца сама!

Zaklìnaû vas, Erusalìmskìâ dočkì, sarnamì cì palâvymì lanâmì: nâ budzece ì nâ turbujce kahanaj, pakul′ ne pračnecca sama!

8. Голас каханага майго! вось, ён ідзе, скача па горах, перабягае па ўзгорках, -

Golas kahanaga majgo! vos′, ën ìdze, skača pa gorah, perabâgae pa ǔzgorkah, -

9. мілы падобны да сарны, да маладога аленя. Вось, ён стаіць у нас за сьцяною, заглядваючы ў акно, мільгаціць за рашоткай.

mìly padobny da sarny, da maladoga alenâ. Vos′, ën staìc′ u nas za s′cânoû, zaglâdvaûčy ǔ akno, mìl′gacìc′ za rašotkaj.

10. Каханы мой загаварыў да мяне: устань, мая любасная, мая гожая, выйдзі!

Kahany moj zagavaryǔ da mâne: ustan′, maâ lûbasnaâ, maâ gožaâ, vyjdzì!

11. Вось, і зіма адышла; дождж перастаў, мінуўся;

Vos′, ì zìma adyšla; doždž perastaǔ, mìnuǔsâ;

12. кветкамі зацьвітае зямля, час песьняў птушыных настаў, і горлінка ў нашым краі засьпявала,

kvetkamì zac′vìtae zâmlâ, čas pes′nâǔ ptušynyh nastaǔ, ì gorlìnka ǔ našym kraì zas′pâvala,

13. налівае смакоўніца пупышкі, вінаградныя лозы пахнуць у квецені. Устань, мая любасная, мая гожая выйдзі!

nalìvae smakoǔnìca pupyškì, vìnagradnyâ lozy pahnuc′ u kvecenì. Ustan′, maâ lûbasnaâ, maâ gožaâ vyjdzì!

14. Горлінка ў горнай цясьніне, пад паветкаю скалаў! Пакажы мне свой тварык, дай мне пачуць твой галасок; бо твой голас - салодкі, бо мне тварык твой вабны!

Gorlìnka ǔ gornaj câs′nìne, pad pavetkaû skalaǔ! Pakažy mne svoj tvaryk, daj mne pačuc′ tvoj galasok; bo tvoj golas - salodkì, bo mne tvaryk tvoj vabny!

15. Лавіце нам лісянятак і лісак лавіце, што мне вінаграднік марнуюць; а вінаграднікі ж нашыя ў цьвеце!

Lavìce nam lìsânâtak ì lìsak lavìce, što mne vìnagradnìk marnuûc′; a vìnagradnìkì ž našyâ ǔ c′vece!

16. Каханы аддадзены мне, я - яму; ён пасьвіць сярод лілеяў.

Kahany addadzeny mne, â - âmu; ën pas′vìc′ sârod lìleâǔ.

17. Пакуль не астыў яшчэ дзень, не паслаліся цені, пасьпяшайся назад, як сарна, мой мілы, ці як алень малады на вышынях Бэтэр.

Pakul′ ne astyǔ âščè dzen′, ne paslalìsâ cenì, pas′pâšajsâ nazad, âk sarna, moj mìly, cì âk alen′ malady na vyšynâh Bètèr.

3 Кіраўнік

1. Я начамі на ложку шукала каханага сэрца майго, я шукала яго, не знайшла.

Â načamì na ložku šukala kahanaga sèrca majgo, â šukala âgo, ne znajšla.

2. Устану, і горад увесь абыду, па вуліцах і па завулках, шукацьму таго, каго сэрцам кахаю, я шукала яго, не знайшла.

Ustanu, ì gorad uves′ abydu, pa vulìcah ì pa zavulkah, šukac′mu tago, kago sèrcam kahaû, â šukala âgo, ne znajšla.

3. Сустрэлі мяне вартавыя, што па горадзе йшлі дазорам: "Ці бачылі вы, каго сэрцам кахаю?"

Sustrèlì mâne vartavyâ, što pa goradze jšlì dazoram: "Cì bačylì vy, kago sèrcam kahaû?"

4. Толькі я іх мінула, як знайшла, каго сэрцам кахаю; прывяла яго ў дом сваёй маці, у сьвяцёлку роднае маці сваёй.

Tol′kì â ìh mìnula, âk znajšla, kago sèrcam kahaû; pryvâla âgo ǔ dom svaëj macì, u s′vâcëlku rodnae macì svaëj.

5. Заклінаю вас, Ерусалімскія дочкі, сарнамі ці палявымі ланямі: ня будзеце і ня турбуйце каханай, пакуль не прачнецца сама!

Zaklìnaû vas, Erusalìmskìâ dočkì, sarnamì cì palâvymì lanâmì: nâ budzece ì nâ turbujce kahanaj, pakul′ ne pračnecca sama!

6. Хто там выходзіць з пустэльні, нібыта слуп дыму, хто там акураны мірай, пахошчамі і фіміямамі ўсякімі?

Hto tam vyhodzìc′ z pustèl′nì, nìbyta slup dymu, hto tam akurany mìraj, pahoščamì ì fìmìâmamì ǔsâkìmì?

7. Вось Саламонаў ложак: шасьцьдзясят мужчын навокал яго, дужых мужоў Ізраільскіх.

Vos′ Salamonaǔ ložak: šas′c′dzâsât mužčyn navokal âgo, dužyh mužoǔ Ìzraìl′skìh.

8. І кожны мечам аперазаны, кожны навучаны біцца; у кожнага меч пры баку дзеля страху начнога.

Ì kožny mečam aperazany, kožny navučany bìcca; u kožnaga meč pry baku dzelâ strahu načnoga.

9. Паланкін зрабіў сабе цар з дрэваў Ліванскіх,

Palankìn zrabìǔ sabe car z drèvaǔ Lìvanskìh,

10. слупцы ў ім зрабіў са срэбра, більцы з золата, а з пурпуры падушка; а ўсярэдзіне ўслалі любоўна Ерусалімскія дочкі.

slupcy ǔ ìm zrabìǔ sa srèbra, bìl′cy z zolata, a z purpury paduška; a ǔsârèdzìne ǔslalì lûboǔna Erusalìmskìâ dočkì.

11. Выходзьце, дзяўчаты, на цара Саламона зірнеце, дочкі Сіёнскія, на вянок, якім яго маці ў дзень вясельля ўвянчала, у дзень радасьці сэрца ягонага.

Vyhodz′ce, dzâǔčaty, na cara Salamona zìrnece, dočkì Sìënskìâ, na vânok, âkìm âgo macì ǔ dzen′ vâsel′lâ ǔvânčala, u dzen′ radas′cì sèrca âgonaga.

4 Кіраўнік

1. Якая прыгожая ты, каханая, прыгожая ты! Вочы твае - галубіцы пад кудзеркамі тваімі; твае валасы - нібы козак чародка, што зьбягае з гор Галаадскіх,

Âkaâ prygožaâ ty, kahanaâ, prygožaâ ty! Vočy tvae - galubìcy pad kudzerkamì tvaìmì; tvae valasy - nìby kozak čarodka, što z′bâgae z gor Galaadskìh,

2. твае зубы - як стрыжаныя авечкі, што з купальні выходзяць, кожная зь іх прывяла двайнятак, і няма сярод іх бясплоднай;

tvae zuby - âk stryžanyâ avečkì, što z kupal′nì vyhodzâc′, kožnaâ z′ ìh pryvâla dvajnâtak, ì nâma sârod ìh bâsplodnaj;

3. як чырвоная стужка - губы твае, і любасныя твае вусны; як палавінкі граната - шчочкі твае пад кудзеркамі тваімі;

âk čyrvonaâ stužka - guby tvae, ì lûbasnyâ tvae vusny; âk palavìnkì granata - ščočkì tvae pad kudzerkamì tvaìmì;

4. як Давідава вежа - шыя твая, узьнесеная ўгору, тысячай шчытоў увешаная, - а ўсе шчыты - дужых.

âk Davìdava veža - šyâ tvaâ, uz′nesenaâ ǔgoru, tysâčaj ščytoǔ uvešanaâ, - a ǔse ščyty - dužyh.

5. Грудзі твае - як двайняткі юнае сарны, пасуцца яны між лілеямі.

Grudzì tvae - âk dvajnâtkì ûnae sarny, pasucca âny mìž lìleâmì.

6. Пакуль не астыў яшчэ дзень, не паслаліся цені, я ўзыду на пагорак міравы, на гару фіміямную.

Pakul′ ne astyǔ âščè dzen′, ne paslalìsâ cenì, â ǔzydu na pagorak mìravy, na garu fìmìâmnuû.

7. Уся ты прыгожая, любасьць мая, і няма на табе заганы!

Usâ ty prygožaâ, lûbas′c′ maâ, ì nâma na tabe zagany!

8. Са мною зь Лівана, нявеста, са мною зь Лівана прыйдзі! Зірні зь вяршыні Аманы, зь вяршыні Сэніра, з Хэрмона, ад ільвіных пячораў і з барсавых гор!

Sa mnoû z′ Lìvana, nâvesta, sa mnoû z′ Lìvana pryjdzì! Zìrnì z′ vâršynì Amany, z′ vâršynì Sènìra, z Hèrmona, ad ìl′vìnyh pâčoraǔ ì z barsavyh gor!

9. Паланіла ты сэрца маё, сястрыца, нявеста, паланіла ж ты сэрца маё адным паглядам вачэй, пацеркамі аднымі на шыйцы тваёй.

Palanìla ty sèrca maë, sâstryca, nâvesta, palanìla ž ty sèrca maë adnym paglâdam vačèj, pacerkamì adnymì na šyjcy tvaëj.

10. Якія пяшчотныя ласкі твае, сястрыца, нявеста, о, як намнога ласкі твае лепшыя за віно, і водар мазяў тваіх лепшы за ўсе бальзамы!

Âkìâ pâščotnyâ laskì tvae, sâstryca, nâvesta, o, âk namnoga laskì tvae lepšyâ za vìno, ì vodar mazâǔ tvaìh lepšy za ǔse bal′zamy!

11. Сотавы мёд цякучы - губы твае, нявеста, мёд, малако пад тваім языком, і водар адзежы тваёй, як духмянасьць Лівана.

Sotavy mëd câkučy - guby tvae, nâvesta, mëd, malako pad tvaìm âzykom, ì vodar adzežy tvaëj, âk duhmânas′c′ Lìvana.

12. Зачынены сад, сястрыца, нявеста, зачынены сад, запячатаная крыніца:

Začyneny sad, sâstryca, nâvesta, začyneny sad, zapâčatanaâ krynìca:

13. зарасьнікі твае - гранатавы гай з сакавітымі пладамі, кіперы з нардамі,

zaras′nìkì tvae - granatavy gaj z sakavìtymì pladamì, kìpery z nardamì,

14. нард і шафран, аер і карынка, расьліны духмяныя, міра, альяс і найлепшы бальсан;

nard ì šafran, aer ì karynka, ras′lìny duhmânyâ, mìra, al′âs ì najlepšy bal′san;

15. калодзеж садоў - крыніца з жывою вадою, і крыніцы зь Лівана!

kalodzež sadoǔ - krynìca z žyvoû vadoû, ì krynìcy z′ Lìvana!

16. Паўстань, паўстань, вецер сіберны, прыйдзі вецер з поўдня, падзьмі, вецер, на сад мой, хай разьліецца водар яго! - Хай увойдзе мой любасны ў сад свой, хай скаштуе пладоў сакавітых.

Paǔstan′, paǔstan′, vecer sìberny, pryjdzì vecer z poǔdnâ, padz′mì, vecer, na sad moj, haj raz′lìecca vodar âgo! - Haj uvojdze moj lûbasny ǔ sad svoj, haj skaštue pladoǔ sakavìtyh.

5 Кіраўнік

1. Увайшоў я ў мой сад, сястрыца, нявеста, сабраў маёй міры з бальзамам, паеў сотаў зь мёдам маім, напіўся віна майго з малаком маім. Ежце, сяброве, пеце і наядайцеся, родныя!

Uvajšoǔ â ǔ moj sad, sâstryca, nâvesta, sabraǔ maëj mìry z bal′zamam, paeǔ sotaǔ z′ mëdam maìm, napìǔsâ vìna majgo z malakom maìm. Ežce, sâbrove, pece ì naâdajcesâ, rodnyâ!

2. Я сплю, а сэрца маё чувае; вось, голас каханага, які стукаецца: "Адчыні мне, сястрыца, каханая, мая беспахібная, чыстая горлінка, бо галава мая - абрасілася, мае кучары - ў начной вільгаці".

Â splû, a sèrca maë čuvae; vos′, golas kahanaga, âkì stukaecca: "Adčynì mne, sâstryca, kahanaâ, maâ bespahìbnaâ, čystaâ gorlìnka, bo galava maâ - abrasìlasâ, mae kučary - ǔ načnoj vìl′gacì".

3. Я хітон свой зьняла - як жа зноў надзяваць мне яго?

Â hìton svoj z′nâla - âk ža znoǔ nadzâvac′ mne âgo?

4. Каханы прасунуў руку сваю ў дзьверы, маё цела зайшлося ад радасьці.

Kahany prasunuǔ ruku svaû ǔ dz′very, maë cela zajšlosâ ad radas′cì.

5. Устала я, каб адчыніць майму любаму, і з рук маіх капала міра, і з пальцаў маіх міра капала на клямку ў дзвярах.

Ustala â, kab adčynìc′ majmu lûbamu, ì z ruk maìh kapala mìra, ì z pal′caǔ maìh mìra kapala na klâmku ǔ dzvârah.

6. Адчыніла каханаму я, а каханы пайшоў, не вярнуўся. Душа мая ўпала ад слоў ягоных; я шукала яго, не знайшла, я клікала - ён не азваўся.

Adčynìla kahanamu â, a kahany pajšoǔ, ne vârnuǔsâ. Duša maâ ǔpala ad sloǔ âgonyh; â šukala âgo, ne znajšla, â klìkala - ën ne azvaǔsâ.

7. Спаткалі мяне дазорцы, што абыходзілі горад; паранілі мяне, пабілі мяне; дазорцы сьцен гарадскіх сарвалі зь мяне маё покрыва.

Spatkalì mâne dazorcy, što abyhodzìlì gorad; paranìlì mâne, pabìlì mâne; dazorcy s′cen garadskìh sarvalì z′ mâne maë pokryva.

8. Заклінаю вас, Ерусалімскія дочкі: як сустрэнецца вам мой каханы, што яму скажаце вы? Скажэце, што я зьнемагла ад каханьня.

Zaklìnaû vas, Erusalìmskìâ dočkì: âk sustrènecca vam moj kahany, što âmu skažace vy? Skažèce, što â z′nemagla ad kahan′nâ.

9. Чым мілейшы твой любы за іншых, прыгажуня з усіх прыгажунь? Чым любейшы твой мілы за іншых, што заклінаеш нас?

Čym mìlejšy tvoj lûby za ìnšyh, prygažunâ z usìh prygažun′? Čym lûbejšy tvoj mìly za ìnšyh, što zaklìnaeš nas?

10. Каханы мой белы, румяны, з тысяч самы найлепшы.

Kahany moj bely, rumâny, z tysâč samy najlepšy.

11. Галава ў яго - чыстае золата; яго кучары - гронкі пальмавыя, чорныя, быццам вораны,

Galava ǔ âgo - čystae zolata; âgo kučary - gronkì pal′mavyâ, čornyâ, byccam vorany,

12. вочы ў яго - галубкі пры патоках вады, купаюцца ў малацэ, сядзяць у дагодзе,

vočy ǔ âgo - galubkì pry patokah vady, kupaûcca ǔ malacè, sâdzâc′ u dagodze,

13. шчокі ў яго, бы кветкі пахучых расьлін, духмяныя пахі, губы ў яго - лілеі, зь якіх цячэ міра;

ščokì ǔ âgo, by kvetkì pahučyh ras′lìn, duhmânyâ pahì, guby ǔ âgo - lìleì, z′ âkìh câčè mìra;

14. рукі ў яго - жазлы залатыя, абсыпаныя тапазамі, жывот у яго - як выява з слановае косьці, абкладзеная сапфірамі,

rukì ǔ âgo - žazly zalatyâ, absypanyâ tapazamì, žyvot u âgo - âk vyâva z slanovae kos′cì, abkladzenaâ sapfìramì,

15. ногі ў яго - слупы мармуровыя, пастаўленыя на залатыя апоры, абліччам каханы - Ліван, велічны, нібыта кедры.

nogì ǔ âgo - slupy marmurovyâ, pastaǔlenyâ na zalatyâ apory, ablìččam kahany - Lìvan, velìčny, nìbyta kedry.

16. Вусны ў яго - гэта слодыч, і ўвесь ён - уцеха! Вось хто мой мілы, вось хто мой сябар, Ерусалімскія дочкі!

Vusny ǔ âgo - gèta slodyč, ì ǔves′ ën - uceha! Vos′ hto moj mìly, vos′ hto moj sâbar, Erusalìmskìâ dočkì!

6 Кіраўнік

1. Куды ж ён пайшоў, твой каханы, жанчына, краса, прыгажуня? Куды ж ухіліўся твой любы, - пашукаем яго з табою!

Kudy ž ën pajšoǔ, tvoj kahany, žančyna, krasa, prygažunâ? Kudy ž uhìlìǔsâ tvoj lûby, - pašukaem âgo z taboû!

2. Мой каханы ў сад твой спусьціўся, да градак духмяных, каб пасьвіць у садзе і лілеі зьбіраць.

Moj kahany ǔ sad tvoj spus′cìǔsâ, da gradak duhmânyh, kab pas′vìc′ u sadze ì lìleì z′bìrac′.

3. Адданы мой любы мне, а я - яму; ён пасьвіць сярод лілеяў.

Addany moj lûby mne, a â - âmu; ën pas′vìc′ sârod lìleâǔ.

4. Прыгожая ты, каханая, нібы Тырца, харошая, як Ерусалім, грозная, нібы полк са сьцягамі!

Prygožaâ ty, kahanaâ, nìby Tyrca, harošaâ, âk Erusalìm, groznaâ, nìby polk sa s′câgamì!

5. Адвядзі ад мяне свае вочы, бо яны хвалююць мяне.

Advâdzì ad mâne svae vočy, bo âny hvalûûc′ mâne.

6. Твае валасы - нібы козак чародка, што зьбягае з гор Галаадскіх; твае зубы - як статак авечак, што з купальні выходзяць, кожная зь іх прывяла двайнятак, і няма сярод іх бясплоднай,

Tvae valasy - nìby kozak čarodka, što z′bâgae z gor Galaadskìh; tvae zuby - âk statak avečak, što z kupal′nì vyhodzâc′, kožnaâ z′ ìh pryvâla dvajnâtak, ì nâma sârod ìh bâsplodnaj,

7. як палавінкі граната, шчочкі твае - пад кудзеркамі тваімі.

âk palavìnkì granata, ščočkì tvae - pad kudzerkamì tvaìmì.

8. Ёсьць шэсьцьдзясят царыц і восемдзесят наложніц і безьліч - дзяўчат;

Ës′c′ šès′c′dzâsât caryc ì vosemdzesât naložnìc ì bez′lìč - dzâǔčat;

9. ды адна яна, беспахібная, чыстая горлінка; адна яна - дачка ясная ў мацеркі роднай - пагначана ласкаю маці. Убачылі гэта сяброўкі і пахвалілі яе, царыцы і наложніцы - і пахвалілі яе.

dy adna âna, bespahìbnaâ, čystaâ gorlìnka; adna âna - dačka âsnaâ ǔ macerkì rodnaj - pagnačana laskaû macì. Ubačylì gèta sâbroǔkì ì pahvalìlì âe, carycy ì naložnìcy - ì pahvalìlì âe.

10. Хто гэта ўзыходзіць, быццам зара, прыгожая, быццам месячык, ясная, нібы сонейка, грозная, нібы полк са сьцягамі?

Hto gèta ǔzyhodzìc′, byccam zara, prygožaâ, byccam mesâčyk, âsnaâ, nìby sonejka, groznaâ, nìby polk sa s′câgamì?

11. Я спусьціўся ў арэхавы сад паглядзець на ўсходы ў даліне, паглядзець, ці лаза зелянее, гранаты ці зацьвілі?

Â spus′cìǔsâ ǔ arèhavy sad paglâdzec′ na ǔshody ǔ dalìne, paglâdzec′, cì laza zelânee, granaty cì zac′vìlì?

12. Ня ведаю, як душа мая вабіла вяльможаў з народу майго.

Nâ vedaû, âk duša maâ vabìla vâl′možaǔ z narodu majgo.

7 Кіраўнік

1. Азірніся назад, Шуламянка, азірніся назад - дай сябе ўбачыць! Што вам дзівіцца на Шуламянку, як на карагод Манаімскі?

Azìrnìsâ nazad, Šulamânka, azìrnìsâ nazad - daj sâbe ǔbačyc′! Što vam dzìvìcca na Šulamânku, âk na karagod Manaìmskì?

2. Якія прыгожыя ногі твае ў сандалях, дачка знакамітая! Выгін клубоў тваіх, як абруч, што майстар зрабіў;

Âkìâ prygožyâ nogì tvae ǔ sandalâh, dačka znakamìtaâ! Vygìn kluboǔ tvaìh, âk abruč, što majstar zrabìǔ;

3. твой пупок - нібы круглая чара па беражок з пахучым віном; твой жывот - гэта горка пшаніцы сярод лілеяў чароўных;

tvoj pupok - nìby kruglaâ čara pa beražok z pahučym vìnom; tvoj žyvot - gèta gorka pšanìcy sârod lìleâǔ čaroǔnyh;

4. твае грудзі - два казьляняткі, блізьняткі сарны;

tvae grudzì - dva kaz′lânâtkì, blìz′nâtkì sarny;

5. твая шыя - вежа з слановае косьці; твае вочы - Эсэвонскія сажалкі каля брамы Бат-рабім; твой нос - як Ліванская вежа на дазоры насупраць Дамаска;

tvaâ šyâ - veža z slanovae kos′cì; tvae vočy - Èsèvonskìâ sažalkì kalâ bramy Bat-rabìm; tvoj nos - âk Lìvanskaâ veža na dazory nasuprac′ Damaska;

6. твая галава - як гара Карміл, і пасмачкі валасоў - як пурпура; цар паланёны кучарамі тваімі.

tvaâ galava - âk gara Karmìl, ì pasmačkì valasoǔ - âk purpura; car palanëny kučaramì tvaìmì.

7. Якая прыгожая ты, якая панадная, каханка, тваёю вабнасьцю!

Âkaâ prygožaâ ty, âkaâ panadnaâ, kahanka, tvaëû vabnas′cû!

8. Гэты стан твой падобны да пальмы, і грудзі - да вінаградных гронак.

Gèty stan tvoj padobny da pal′my, ì grudzì - da vìnagradnyh gronak.

9. Я падумаў: залезу на пальму, я ўхаплюся за вецьце яе - хай будуць грудзі твае замест гронак лазы, і дыханьне тваё будзе - як яблыкі;

Â padumaǔ: zalezu na pal′mu, â ǔhaplûsâ za vec′ce âe - haj buduc′ grudzì tvae zamest gronak lazy, ì dyhan′ne tvaë budze - âk âblykì;

10. і вусны твае - як віно залатое! Цячэ яно ў рот каханаму, асалоджвае вусны стомленым.

ì vusny tvae - âk vìno zalatoe! Câčè âno ǔ rot kahanamu, asalodžvae vusny stomlenym.

11. Належу я міламу другу, і мяне ён жадае.

Naležu â mìlamu drugu, ì mâne ën žadae.

12. Прыйдзі, любасны, выйдзем у поле, пабудзем у вёсках;

Pryjdzì, lûbasny, vyjdzem u pole, pabudzem u vëskah;

13. выйдзем раніцай у вінаграднікі, падзівімся, як лаза зелянее, як пупышкі покнуліся, як зацьвілі гранаты; там я цябе прыгалублю.

vyjdzem ranìcaj u vìnagradnìkì, padzìvìmsâ, âk laza zelânee, âk pupyškì poknulìsâ, âk zac′vìlì granaty; tam â câbe prygalublû.

14. Мандрагоры пахнуць духмяна, ля варот нашых многа пладоў: сёлетніх і даўнейшых назапасіла я табе, каханы.

Mandragory pahnuc′ duhmâna, lâ varot našyh mnoga pladoǔ: sëletnìh ì daǔnejšyh nazapasìla â tabe, kahany.

8 Кіраўнік

1. О, няхай бы ты быў мне братам, маёй мацеркай узгадаваным, - сустракала б цябе за парогам і адкрыта цябе цалавала б, і ніхто мне асуды ня даў бы.

O, nâhaj by ty byǔ mne bratam, maëj macerkaj uzgadavanym, - sustrakala b câbe za parogam ì adkryta câbe calavala b, ì nìhto mne asudy nâ daǔ by.

2. Прывяла б я цябе з сабою ў дом мацеркі роднай маёй. Ты вучыў бы мяне, я ж паіла б цябе духмяным віном і сокам з маіх гранатаў!

Pryvâla b â câbe z saboû ǔ dom macerkì rodnaj maëj. Ty vučyǔ by mâne, â ž paìla b câbe duhmânym vìnom ì sokam z maìh granataǔ!

3. Яго левая - пад маёй галавою, а правай рукою мяне абдымае.

Âgo levaâ - pad maëj galavoû, a pravaj rukoû mâne abdymae.

4. Заклінаю вас, Ерусалімскія дочкі: ня будзеце, ня турбуйце каханай, пакуль не прачнецца сама.

Zaklìnaû vas, Erusalìmskìâ dočkì: nâ budzece, nâ turbujce kahanaj, pakul′ ne pračnecca sama.

5. Хто там ідзе з пустэльні, абапершыся на каханага? Пад яблыняй я разбудзіў цябе: там цябе нарадзіла маці, там нарадзіла родная.

Hto tam ìdze z pustèl′nì, abaperšysâ na kahanaga? Pad âblynâj â razbudzìǔ câbe: tam câbe naradzìla macì, tam naradzìla rodnaâ.

6. Пячаткай мяне пакладзі на сэрца сваё, пакладзі на рукі, як пярсьцёнак: бо каханьне, як сьмерць - моцнае; рэўнасьць, як пекла - лютая; стрэлы яго - стрэлы вогненныя; яно - полымя непагаснае.

Pâčatkaj mâne pakladzì na sèrca svaë, pakladzì na rukì, âk pârs′cënak: bo kahan′ne, âk s′merc′ - mocnae; rèǔnas′c′, âk pekla - lûtaâ; strèly âgo - strèly vognennyâ; âno - polymâ nepagasnae.

7. Вялікія воды ня могуць любоў патушыць, і рэкі яе не затопяць. Калі б хто даваў багацьці дома свайго за любоў, іх адхілілі б з пагардай.

Vâlìkìâ vody nâ moguc′ lûboǔ patušyc′, ì rèkì âe ne zatopâc′. Kalì b hto davaǔ bagac′cì doma svajgo za lûboǔ, ìh adhìlìlì b z pagardaj.

8. Ёсьць у нас сястрыца, малая сястрыца, яшчэ яна грудак ня мае; што рабіць нам зь сястрыцаю нашай, калі прыйдуць сваты да яе?

Ës′c′ u nas sâstryca, malaâ sâstryca, âščè âna grudak nâ mae; što rabìc′ nam z′ sâstrycaû našaj, kalì pryjduc′ svaty da âe?

9. А калі б яна была сьцяною, мы яе ўмацавалі б срэбнымі зубцамі, калі б яна была дзьвярыма - мы іх ашалявалі б кедровымі дошкамі. Я - сьцяна, і грудзі мае - як вежы;

A kalì b âna byla s′cânoû, my âe ǔmacavalì b srèbnymì zubcamì, kalì b âna byla dz′vâryma - my ìh ašalâvalì b kedrovymì doškamì. Â - s′câna, ì grudzì mae - âk vežy;

10. таму ён ува мне знойдзе апору.

tamu ën uva mne znojdze aporu.

11. Вінаграднік быў у Саламона ў Ваал-Хамоне: варце даверыў ён вінаграднік; кожны плаціў за плады тысячу срэбрам.

Vìnagradnìk byǔ u Salamona ǔ Vaal-Hamone: varce daveryǔ ën vìnagradnìk; kožny placìǔ za plady tysâču srèbram.

12. А мой вінаграднік пры мне. Хай тысяча будзе табе, Саламоне, а дзьвесьце - яго вартавым.

A moj vìnagradnìk pry mne. Haj tysâča budze tabe, Salamone, a dz′ves′ce - âgo vartavym.

13. О жыхарка садоў! Сябры чуюць твой голас! Дай і мне паслухаць яго.

O žyharka sadoǔ! Sâbry čuûc′ tvoj golas! Daj ì mne pasluhac′ âgo.

14. Бяжы, мой каханы; будзь да сарны падобны, да маладога аленя ў бальзамных горах!

Bâžy, moj kahany; budz′ da sarny padobny, da maladoga alenâ ǔ bal′zamnyh gorah!

ІСАІ ІСАІ

1 Кіраўнік

1. Уява Ісаі, сына Амосавага, якую ён бачыў пра Юдэю і Ерусалім, у дні Азіі Ёатама, Ахаза, Эзэкіі - цароў Юдэйскіх.

Uâva Ìsaì, syna Amosavaga, âkuû ën bačyǔ pra Ûdèû ì Erusalìm, u dnì Azìì Ëatama, Ahaza, Èzèkìì - caroǔ Ûdèjskìh.

2. Слухайце, нябёсы, і ўважай, зямля; бо гаворыць Гасподзь: Я выхаваў і ўзвысіў сыноў, а яны ўзбунтаваліся супраць Мяне.

Sluhajce, nâbësy, ì ǔvažaj, zâmlâ; bo gavoryc′ Gaspodz′: Â vyhavaǔ ì ǔzvysìǔ synoǔ, a âny ǔzbuntavalìsâ suprac′ Mâne.

3. Вол ведае гаспадара свайго, і асёл ясьлі гаспадара свайго; а Ізраіль ня знае Мяне, народ Мой не разумее.

Vol vedae gaspadara svajgo, ì asël âs′lì gaspadara svajgo; a Ìzraìl′ nâ znae Mâne, narod Moj ne razumee.

4. О, народзе грэшны, народзе пад цяжкімі беззаконьнямі, ліхадзейскае племя, сыны пагібельныя! Пакінулі Госпада, заняхаілі Сьвятога Ізраілевага, - павярнуліся назад.

O, narodze grèšny, narodze pad câžkìmì bezzakon′nâmì, lìhadzejskae plemâ, syny pagìbel′nyâ! Pakìnulì Gospada, zanâhaìlì S′vâtoga Ìzraìlevaga, - pavârnulìsâ nazad.

5. Па чым вас біць яшчэ, калі далей жывяце ва ўпартасьці? Уся галава ў струпах, і ўсё сэрца струхлела.

Pa čym vas bìc′ âščè, kalì dalej žyvâce va ǔpartas′cì? Usâ galava ǔ strupah, ì ǔsë sèrca struhlela.

6. Ад ступкоў да цемені няма на ім месца здаровага; струпы, плямы, гнойныя раны, неабмытыя і неперавязаныя, і алеем неразьмякчаныя.

Ad stupkoǔ da cemenì nâma na ìm mesca zdarovaga; strupy, plâmy, gnojnyâ rany, neabmytyâ ì neperavâzanyâ, ì aleem neraz′mâkčanyâ.

7. Зямля ваша спустошана; гарады вашыя агнём спалены; палі вашыя на вашых вачах паядаюць чужынцы; усё запусьцела, быццам пасьля руйнаваньня чужынскага.

Zâmlâ vaša spustošana; garady vašyâ agnëm spaleny; palì vašyâ na vašyh vačah paâdaûc′ čužyncy; usë zapus′cela, byccam pas′lâ rujnavan′nâ čužynskaga.

8. І засталася дачка Сіёна, як намёт у вінаградніку, як будан у гародзе, як абложаны горад.

Ì zastalasâ dačka Sìëna, âk namët u vìnagradnìku, âk budan u garodze, âk abložany gorad.

9. Калі б Гасподзь Саваоф не пакінуў нам невялікае рэшты, дык мы былі б тое самае, што Садома, прыпадобніліся б да Гаморы.

Kalì b Gaspodz′ Savaof ne pakìnuǔ nam nevâlìkae rèšty, dyk my bylì b toe samae, što Sadoma, prypadobnìlìsâ b da Gamory.

10. Слухайце слова Гасподняе, князі Садомскія: уважай закону Бога нашага, народзе Гаморскі!

Sluhajce slova Gaspodnâe, knâzì Sadomskìâ: uvažaj zakonu Boga našaga, narodze Gamorskì!

11. Навошта Мне мноства ахвяраў вашых? кажа Гасподзь. Я перанасыціўся цэласпаленьнямі бараноў і тлушчам укормленага быдла; і крыві цялят, і ягнят, і казлоў не хачу.

Navošta Mne mnostva ahvâraǔ vašyh? kaža Gaspodz′. Â peranasycìǔsâ cèlaspalen′nâmì baranoǔ ì tluščam ukormlenaga bydla; ì kryvì câlât, ì âgnât, ì kazloǔ ne haču.

12. Калі вы прыходзіце, каб зьявіцца перад аблічча Маё, хто патрабуе ад вас, каб вы тапталі падворкі Мае?

Kalì vy pryhodzìce, kab z′âvìcca perad ablìčča Maë, hto patrabue ad vas, kab vy taptalì padvorkì Mae?

13. Не насеце болей дарункаў марнотных; дым кадзільны агідны Мне; навамесяцаў і суботаў, сходаў сьвяточных трываць не магу: беззаконьне - і сьвяткаваньне!

Ne nasece bolej darunkaǔ marnotnyh; dym kadzìl′ny agìdny Mne; navamesâcaǔ ì subotaǔ, shodaǔ s′vâtočnyh tryvac′ ne magu: bezzakon′ne - ì s′vâtkavan′ne!

14. Навамесяцы вашыя і сьвяты вашыя ненавідзіць душа Мая; яны цяжкія Мне; Мне цяжка іх несьці.

Navamesâcy vašyâ ì s′vâty vašyâ nenavìdzìc′ duša Maâ; âny câžkìâ Mne; Mne câžka ìh nes′cì.

15. І калі вы працягваеце рукі вашыя, Я заплюшчваю ад вас Мае вочы; і калі памнажаеце вы малітвы свае, Я ня чую: вашыя рукі ў крыві.

Ì kalì vy pracâgvaece rukì vašyâ, Â zaplûščvaû ad vas Mae vočy; ì kalì pamnažaece vy malìtvy svae, Â nâ čuû: vašyâ rukì ǔ kryvì.

16. Абмыйцеся, ачысьціцеся; адвядзеце ліхія ўчынкі вашыя ад вачэй Маіх; перастаньце рабіць зло;

Abmyjcesâ, ačys′cìcesâ; advâdzece lìhìâ ǔčynkì vašyâ ad vačèj Maìh; perastan′ce rabìc′ zlo;

17. навучэцеся рабіць дабро; шукайце праўды; ратуйце прыгнечанага; абараняйце сірату; заступайцеся за ўдаву.

navučècesâ rabìc′ dabro; šukajce praǔdy; ratujce prygnečanaga; abaranâjce sìratu; zastupajcesâ za ǔdavu.

18. Тады прыйдзеце, і рассудзім, кажа Гасподзь. Калі будуць грахі вашыя, як барвовае, - як сьнег адбялю; калі будуць чырвоныя, як пурпура, - як воўну адбялю.

Tady pryjdzece, ì rassudzìm, kaža Gaspodz′. Kalì buduc′ grahì vašyâ, âk barvovae, - âk s′neg adbâlû; kalì buduc′ čyrvonyâ, âk purpura, - âk voǔnu adbâlû.

19. Калі захочаце і паслухаецеся, дык есьцімеце даброты зямлі.

Kalì zahočace ì pasluhaecesâ, dyk es′cìmece dabroty zâmlì.

20. Калі ж адмовіцеся і будзеце ўпарціцца, дык меч зжарэ вас: бо вусны Гасподнія маўляюць.

Kalì ž admovìcesâ ì budzece ǔparcìcca, dyk meč zžarè vas: bo vusny Gaspodnìâ maǔlâûc′.

21. Як зрабілася блудадзейкаю верная сталіца, поўная правасудзьдзя! Праўда жыла ў ёй, а цяпер забойцы.

Âk zrabìlasâ bludadzejkaû vernaâ stalìca, poǔnaâ pravasudz′dzâ! Praǔda žyla ǔ ëj, a câper zabojcy.

22. Срэбра тваё зрабілася шлакам, віно тваё сапсавана вадою.

Srèbra tvaë zrabìlasâ šlakam, vìno tvaë sapsavana vadoû.

23. Князі твае - законаадступнікі і пасобнікі злодзеяў; усе яны любяць дарункі і ўгоньваюцца за грашыма; не бароняць сіраты, і гора ўдавы ня абыходзіць ім.

Knâzì tvae - zakonaadstupnìkì ì pasobnìkì zlodzeâǔ; use âny lûbâc′ darunkì ì ǔgon′vaûcca za grašyma; ne baronâc′ sìraty, ì gora ǔdavy nâ abyhodzìc′ ìm.

24. Таму кажа Гасподзь, Гасподзь Саваоф, Моцны Ізраілеў: о, Я ўсьцешу Сябе над супраціўцамі Маімі і адпомшчу ворагам Маім!

Tamu kaža Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof, Mocny Ìzraìleǔ: o, Â ǔs′cešu Sâbe nad supracìǔcamì Maìmì ì adpomšču voragam Maìm!

25. І павярну на цябе руку Маю, і, як лугам, адчышчу зь цябе дамесак, і аддзялю ад цябе ўсё сьвінцовае

Ì pavârnu na câbe ruku Maû, ì, âk lugam, adčyšču z′ câbe damesak, ì addzâlû ad câbe ǔsë s′vìncovae

26. і пастаўляцьму судзьдзяў табе, як раней, і радцаў, як напачатку; тады будуць казаць пра цябе: "горад праўды, сталіца веры".

ì pastaǔlâc′mu sudz′dzâǔ tabe, âk ranej, ì radcaǔ, âk napačatku; tady buduc′ kazac′ pra câbe: "gorad praǔdy, stalìca very".

27. Сіён уратуецца правасудзьдзем, і навернутыя сыны яго - справядлівасьцю.

Sìën uratuecca pravasudz′dzem, ì navernutyâ syny âgo - spravâdlìvas′cû.

28. А ўсім адступнікам і грэшнікам - пагібель, і тыя, што пакінулі Госпада, вынішчацца.

A ǔsìm adstupnìkam ì grèšnìkam - pagìbel′, ì tyâ, što pakìnulì Gospada, vynìščacca.

29. Яны будуць пасаромленыя за дубровы, якіх вы так прагнулі, і брыдка ім будзе за сады, якія вам так панадныя.

Âny buduc′ pasaromlenyâ za dubrovy, âkìh vy tak pragnulì, ì brydka ìm budze za sady, âkìâ vam tak panadnyâ.

30. Бо вы будзеце, як дуб, зь якога лісьце апала, і як сад, у якім няма вады.

Bo vy budzece, âk dub, z′ âkoga lìs′ce apala, ì âk sad, u âkìm nâma vady.

31. І моцны будзе ашмоцьцем, і дзея ягоная - іскраю; і будуць паліцца разам, - і ніхто не патушыць.

Ì mocny budze ašmoc′cem, ì dzeâ âgonaâ - ìskraû; ì buduc′ palìcca razam, - ì nìhto ne patušyc′.

2 Кіраўнік

1. Слова, якое было ва ўяве Ісаю, сыну Амосаваму, пра Юдэю і Ерусалім.

Slova, âkoe bylo va ǔâve Ìsaû, synu Amosavamu, pra Ûdèû ì Erusalìm.

2. І будзе ў апошнія дні гара дома Гасподняга, будзе пастаўлена на чале гор, і ўзвысіцца над пагоркамі, і пацякуць да яе ўсе народы.

Ì budze ǔ apošnìâ dnì gara doma Gaspodnâga, budze pastaǔlena na čale gor, ì ǔzvysìcca nad pagorkamì, ì pacâkuc′ da âe ǔse narody.

3. І пойдуць многія народы, і скажуць: прыйдзеце, і ўзыйдзем на гару Гасподнюю, у дом Бога Якаўлевага, і навучыць Ён нас Сваім шляхам; і хадзіцьмем па сьцежках Ягоных. Бо ад Сіёна выйдзе закон, і слова Гасподняе - зь Ерусаліма.

Ì pojduc′ mnogìâ narody, ì skažuc′: pryjdzece, ì ǔzyjdzem na garu Gaspodnûû, u dom Boga Âkaǔlevaga, ì navučyc′ Ën nas Svaìm šlâham; ì hadzìc′mem pa s′cežkah Âgonyh. Bo ad Sìëna vyjdze zakon, ì slova Gaspodnâe - z′ Erusalìma.

4. І будзе Ён судзіць народы, і выкрые многія плямёны; і перакуюць мячы свае на аралы, і дзіды свае - на сярпы; не падыме народ на народ меча, і ня будуць болей вучыцца ваяваць.

Ì budze Ën sudzìc′ narody, ì vykrye mnogìâ plâmëny; ì perakuûc′ mâčy svae na araly, ì dzìdy svae - na sârpy; ne padyme narod na narod meča, ì nâ buduc′ bolej vučycca vaâvac′.

5. О, доме Якава! Прыйдзеце, і будзем хадзіць у сьвятле Гасподнім.

O, dome Âkava! Pryjdzece, ì budzem hadzìc′ u s′vâtle Gaspodnìm.

6. Але Ты адкінуў народ Твой, доме Якава, бо яны шмат перанялі ад усходу: і чарадзеі ў іх, як у Філістымлянаў, і з сынамі чужымі яны ў згодзе.

Ale Ty adkìnuǔ narod Tvoj, dome Âkava, bo âny šmat peranâlì ad ushodu: ì čaradzeì ǔ ìh, âk u Fìlìstymlânaǔ, ì z synamì čužymì âny ǔ zgodze.

7. І напоўнілася зямля яго срэбрам і золатам, і ліку няма скарбам ягоным; і напоўнілася зямля яго конямі, і ліку няма калясьніцам ягоным;

Ì napoǔnìlasâ zâmlâ âgo srèbram ì zolatam, ì lìku nâma skarbam âgonym; ì napoǔnìlasâ zâmlâ âgo konâmì, ì lìku nâma kalâs′nìcam âgonym;

8. і напоўнілася зямля ягоная ідаламі; яны пакланяюцца творам рук сваіх, таму, што зрабілі пальцы іхнія.

ì napoǔnìlasâ zâmlâ âgonaâ ìdalamì; âny paklanâûcca tvoram ruk svaìh, tamu, što zrabìlì pal′cy ìhnìâ.

9. І пакланіўся чалавек, і прынізіўся мужчына; і Ты не даруеш ім.

Ì paklanìǔsâ čalavek, ì prynìzìǔsâ mužčyna; ì Ty ne darueš ìm.

10. Ідзі ў скалу, і схавайся ў зямлю ад страху Госпада і ад славы велічы Ягонай.

Ìdzì ǔ skalu, ì shavajsâ ǔ zâmlû ad strahu Gospada ì ad slavy velìčy Âgonaj.

11. Панікнуць гордыя вочы чалавека, і высокае людское прынізіцца; і адзін Гасподзь будзе высокі ў той дзень.

Panìknuc′ gordyâ vočy čalaveka, ì vysokae lûdskoe prynìzìcca; ì adzìn Gaspodz′ budze vysokì ǔ toj dzen′.

12. Бо ідзе дзень Госпада Саваофа на ўсё ганарыстае і пыхлівае і на ўсё ўзьнесенае, - і яно будзе прыніжана,

Bo ìdze dzen′ Gospada Savaofa na ǔsë ganarystae ì pyhlìvae ì na ǔsë ǔz′nesenae, - ì âno budze prynìžana,

13. і на ўсе кедры Ліванскія, высокія і выносныя, і на ўсе дубы Васанскія,

ì na ǔse kedry Lìvanskìâ, vysokìâ ì vynosnyâ, ì na ǔse duby Vasanskìâ,

14. і на ўсе высокія горы, і на ўсе пагоркі, якія ўзвышаюцца,

ì na ǔse vysokìâ gory, ì na ǔse pagorkì, âkìâ ǔzvyšaûcca,

15. і на ўсякую вежу высокую, і на ўсякі моцны мур,

ì na ǔsâkuû vežu vysokuû, ì na ǔsâkì mocny mur,

16. і на ўсе караблі Тарсіскія, і на ўсе панадныя акрасы іхнія.

ì na ǔse karablì Tarsìskìâ, ì na ǔse panadnyâ akrasy ìhnìâ.

17. І ўпадзе чалавечая веліч, і высокае людское прынізіцца; і адзін Гасподзь будзе высокі ў той дзень.

Ì ǔpadze čalavečaâ velìč, ì vysokae lûdskoe prynìzìcca; ì adzìn Gaspodz′ budze vysokì ǔ toj dzen′.

18. І ідалы зьнікнуць зусім.

Ì ìdaly z′nìknuc′ zusìm.

19. І ўвойдуць людзі ў расколіны скал і ў прорвы зямлі ад страху Госпада і ад славы велічы Яго, калі Ён паўстане сьцерці зямлю.

Ì ǔvojduc′ lûdzì ǔ raskolìny skal ì ǔ prorvy zâmlì ad strahu Gospada ì ad slavy velìčy Âgo, kalì Ën paǔstane s′cercì zâmlû.

20. У той дзень чалавек кіне кратам і кажанам сваіх срэбраных і залатых сваіх ідалаў, якіх зрабіў сабе на пакланеньне ім,

U toj dzen′ čalavek kìne kratam ì kažanam svaìh srèbranyh ì zalatyh svaìh ìdalaǔ, âkìh zrabìǔ sabe na paklanen′ne ìm,

21. каб увайсьці ў цясьніны скал і ў расколіны гор ад страху Госпада і ад славы велічы Яго, калі Ён паўстане сьцерці зямлю.

kab uvajs′cì ǔ câs′nìny skal ì ǔ raskolìny gor ad strahu Gospada ì ad slavy velìčy Âgo, kalì Ën paǔstane s′cercì zâmlû.

22. Перастаньце вы спадзявацца на чалавека, чыё дыханьне ў ноздрах у яго: бо што ён значыць?

Perastan′ce vy spadzâvacca na čalaveka, čyë dyhan′ne ǔ nozdrah u âgo: bo što ën značyc′?

3 Кіраўнік

1. Вось, Гасподзь, Гасподзь Саваоф, адбярэ ў Ерусаліма і ў Юды посах і кій, усякае сілкаваньне хлебам і ўсякае сілкаваньне вадою,

Vos′, Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof, adbârè ǔ Erusalìma ì ǔ Ûdy posah ì kìj, usâkae sìlkavan′ne hlebam ì ǔsâkae sìlkavan′ne vadoû,

2. адважнага правадыра і ваяра, судзьдзю і прарока, і празорцу і старца,

advažnaga pravadyra ì vaâra, sudz′dzû ì praroka, ì prazorcu ì starca,

3. пяцідзясяцкага, і заможніка, і радцу, і мудрага мастака, і майстра ў слове.

pâcìdzâsâckaga, ì zamožnìka, ì radcu, ì mudraga mastaka, ì majstra ǔ slove.

4. І дам ім хлапцоў у начальнікі, і дзеці будуць валадарыць над імі.

Ì dam ìm hlapcoǔ u načal′nìkì, ì dzecì buduc′ valadaryc′ nad ìmì.

5. І ў народзе адзін будзе прыгнятацца другім, і кожны блізкім сваім; малады будзе нахабна заносіцца над старым, і прасталюднік над заможнікам.

Ì ǔ narodze adzìn budze prygnâtacca drugìm, ì kožny blìzkìm svaìm; malady budze nahabna zanosìcca nad starym, ì prastalûdnìk nad zamožnìkam.

6. Тады ўхопіцца чалавек за брата свайго, у сямэі бацькі свайго, і скажа: "у цябе ёсьць адзеньне, будзь нашым правадыром, і хай будуць гэтыя руіны пад рукою тваёю".

Tady ǔhopìcca čalavek za brata svajgo, u sâmèì bac′kì svajgo, ì skaža: "u câbe ës′c′ adzen′ne, budz′ našym pravadyrom, ì haj buduc′ gètyâ ruìny pad rukoû tvaëû".

7. А ён з прысягаю скажа: "не магу загоіць ранаў грамадства; і ў маім доме няма ні хлеба, ні вопраткі; не рабеце мяне правадыром народу".

A ën z prysâgaû skaža: "ne magu zagoìc′ ranaǔ gramadstva; ì ǔ maìm dome nâma nì hleba, nì vopratkì; ne rabece mâne pravadyrom narodu".

8. Так рухнуў Ерусалім, і ўпаў Юда, бо язык іх і дзеі іхнія - супроць Госпада, абразьлівыя вачам славы Ягонай.

Tak ruhnuǔ Erusalìm, ì ǔpaǔ Ûda, bo âzyk ìh ì dzeì ìhnìâ - suproc′ Gospada, abraz′lìvyâ vačam slavy Âgonaj.

9. Выраз іх твараў сьведчыць супроць іх, і пра грэх свой яны расказваюць адкрыта, як Садомляне, не хаваюць: гора душы іхняй! бо самі на сябе наклікаюць ліха.

Vyraz ìh tvaraǔ s′vedčyc′ suproc′ ìh, ì pra grèh svoj âny raskazvaûc′ adkryta, âk Sadomlâne, ne havaûc′: gora dušy ìhnâj! bo samì na sâbe naklìkaûc′ lìha.

10. Скажэце праведніку, што добра яму: бо ён будзе есьці плады ўчынкаў сваіх;

Skažèce pravednìku, što dobra âmu: bo ën budze es′cì plady ǔčynkaǔ svaìh;

11. а беззаконьніку гора: бо будзе яму адплата за дзеі рук ягоных.

a bezzakon′nìku gora: bo budze âmu adplata za dzeì ruk âgonyh.

12. Прыгнятальнікі народу Майго - дзеці, і жанчыны валадараць над ім. Народзе Мой! правадыры твае ўводзяць цябе ў аблуду, і дарогу сьцежак тваіх папсавалі.

Prygnâtal′nìkì narodu Majgo - dzecì, ì žančyny valadarac′ nad ìm. Narodze Moj! pravadyry tvae ǔvodzâc′ câbe ǔ abludu, ì darogu s′cežak tvaìh papsavalì.

13. Паўстаў Гасподзь на суд - і стаіць, каб судзіць народы.

Paǔstaǔ Gaspodz′ na sud - ì staìc′, kab sudzìc′ narody.

14. Гасподзь уступае ў суд са старэйшынамі народу Свайго і з князямі яго: вы спустошылі вінаграднік; нарабаванае ў беднага - у вашых дамах.

Gaspodz′ ustupae ǔ sud sa starèjšynamì narodu Svajgo ì z knâzâmì âgo: vy spustošylì vìnagradnìk; narabavanae ǔ bednaga - u vašyh damah.

15. Навошта ўціскаеце люд Мой і прыгнятаеце бедных? кажа Гасподзь, Гасподзь Саваоф.

Navošta ǔcìskaece lûd Moj ì prygnâtaece bednyh? kaža Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof.

16. І сказаў Гасподзь: за тое, што пышаюцца дочкі Сіёна, і ганарыста ходзяць, падняўшы шыю, і спакушаюць вачыма, і выступаюць гардзейскай хадою, і брынчаць ланцужкі на іхніх нагах,

Ì skazaǔ Gaspodz′: za toe, što pyšaûcca dočkì Sìëna, ì ganarysta hodzâc′, padnâǔšy šyû, ì spakušaûc′ vačyma, ì vystupaûc′ gardzejskaj hadoû, ì brynčac′ lancužkì na ìhnìh nagah,

17. сьпляшывіць Гасподзь цемя дочкам Сіёна, і адкрые Гасподзь сарамату іхнюю.

s′plâšyvìc′ Gaspodz′ cemâ dočkam Sìëna, ì adkrye Gaspodz′ saramatu ìhnûû.

18. У той дзень адбярэ Гасподзь аздобы: прыгожыя ланцужкі на нагах і спражкі, і зорачкі, і дыядэмы,

U toj dzen′ adbârè Gaspodz′ azdoby: prygožyâ lancužkì na nagah ì spražkì, ì zoračkì, ì dyâdèmy,

19. завушніцы, і пацеркі, і наплечнікі, і вяслы і бранзалеткі, і паясы, і пляшачкі з пахошчамі, і падвескі чароўныя,

zavušnìcy, ì pacerkì, ì naplečnìkì, ì vâsly ì branzaletkì, ì paâsy, ì plâšačkì z pahoščamì, ì padveskì čaroǔnyâ,

20. пярсьцёнкі і колцы ў нос,

pârs′cënkì ì kolcy ǔ nos,

21. вопратку і сподняе, і хусткі, і кашалькі,

vopratku ì spodnâe, ì hustkì, ì kašal′kì,

22. сьветлыя шаты і вэлюмы, і павязкі, і покрывы.

s′vetlyâ šaty ì vèlûmy, ì pavâzkì, ì pokryvy.

23. І будзе замест пахошчаў смурод, і замест пояса будзе вяроўка, і замест кудзерак плешына, і замест багатае шаты вярэта цесная, замест хараства кляймо ганьбы.

Ì budze zamest pahoščaǔ smurod, ì zamest poâsa budze vâroǔka, ì zamest kudzerak plešyna, ì zamest bagatae šaty vârèta cesnaâ, zamest harastva klâjmo gan′by.

24. Мужчыны твае загінуць ад меча, і адважнікі твае - на вайне.

Mužčyny tvae zagìnuc′ ad meča, ì advažnìkì tvae - na vajne.

25. І будуць енчыць і плакаць брамы сталіцы, і будзе яна сядзець на зямлі спусташэньня.

Ì buduc′ enčyc′ ì plakac′ bramy stalìcy, ì budze âna sâdzec′ na zâmlì spustašèn′nâ.

4 Кіраўнік

1. І схопяцца сем жанчын за аднаго мужчыну ў той дзень, і скажуць: "свой хлеб будзем есьці, і сваю адзежу будзем насіць, толькі хай называцьмемся імем тваім, - здымі ганьбу з нас".

Ì shopâcca sem žančyn za adnago mužčynu ǔ toj dzen′, ì skažuc′: "svoj hleb budzem es′cì, ì svaû adzežu budzem nasìc′, tol′kì haj nazyvac′memsâ ìmem tvaìm, - zdymì gan′bu z nas".

2. У той дзень галіна Госпада явіцца ў красе і пашане, і плод зямлі - у велічы і славе, ацалелым сынам Ізраіля.

U toj dzen′ galìna Gospada âvìcca ǔ krase ì pašane, ì plod zâmlì - u velìčy ì slave, acalelym synam Ìzraìlâ.

3. Тады тыя, што засталіся на Сіёне і ацалелі ў Ерусаліме, назавуцца сьвятымі, усе запісаныя ў кнігу на жыцьцё ў Ерусаліме,

Tady tyâ, što zastalìsâ na Sìëne ì acalelì ǔ Erusalìme, nazavucca s′vâtymì, use zapìsanyâ ǔ knìgu na žyc′cë ǔ Erusalìme,

4. калі Гасподзь абмые бруд дачок Сіёна і ачысьціць кроў Ерусаліма з асяродзьдзя яго духам суду і духам агню.

kalì Gaspodz′ abmye brud dačok Sìëna ì ačys′cìc′ kroǔ Erusalìma z asârodz′dzâ âgo duham sudu ì duham agnû.

5. І створыць Гасподзь над усякай мясьцінай гары Сіёна і над сходамі яе воблака і дым у час дня і зьзяньне полымнага агню ў час ночы; бо над усім пашанным будзе покрыва.

Ì stvoryc′ Gaspodz′ nad usâkaj mâs′cìnaj gary Sìëna ì nad shodamì âe voblaka ì dym u čas dnâ ì z′zân′ne polymnaga agnû ǔ čas nočy; bo nad usìm pašannym budze pokryva.

6. І будзе намёт для засені ўдзень ад сьпёкі і для сховішча і абароны ад непагадзі і дажджу.

Ì budze namët dlâ zasenì ǔdzen′ ad s′pëkì ì dlâ shovìšča ì abarony ad nepagadzì ì daždžu.

5 Кіраўнік

1. Засьпяваю Майму Любаснаму песьню Любаснага Майго пра вінаграднік Ягоны. У Любаснага Майго быў вінаграднік на вяршыні плоднай гары.

Zas′pâvaû Majmu Lûbasnamu pes′nû Lûbasnaga Majgo pra vìnagradnìk Âgony. U Lûbasnaga Majgo byǔ vìnagradnìk na vâršynì plodnaj gary.

2. І Ён абкапаў яго, і ачысьціў яго ад каменьня, і пасадзіў у ім адборныя вінаградныя лозы, і паставіў вежу пасярод яго, і выкапаў у ім чавільню, і чакаў, што ён уродзіць добрыя гронкі, а ён урадзіў дзікія ягады.

Ì Ën abkapaǔ âgo, ì ačys′cìǔ âgo ad kamen′nâ, ì pasadzìǔ u ìm adbornyâ vìnagradnyâ lozy, ì pastavìǔ vežu pasârod âgo, ì vykapaǔ u ìm čavìl′nû, ì čakaǔ, što ën urodzìc′ dobryâ gronkì, a ën uradzìǔ dzìkìâ âgady.

3. І цяпер жыхары Ерусаліма і мужчыны Юдэйскія, рассудзеце Мяне зь вінаграднікам Маім.

Ì câper žyhary Erusalìma ì mužčyny Ûdèjskìâ, rassudzece Mâne z′ vìnagradnìkam Maìm.

4. Што яшчэ трэба было б зрабіць вінаградніку Майму, чаго Я не зрабіў яму? Чаму, калі Я спадзяваўся, што ён уродзіць добрыя гронкі, ён урадзіў дзікія ягады?

Što âščè trèba bylo b zrabìc′ vìnagradnìku Majmu, čago Â ne zrabìǔ âmu? Čamu, kalì Â spadzâvaǔsâ, što ën urodzìc′ dobryâ gronkì, ën uradzìǔ dzìkìâ âgady?

5. Дык вось Я скажу вам, што зраблю зь вінаграднікам Маім: здыму зь яго агароджу, і будзе ён спусташацца; разбуру сьцены яго, і будуць яго таптаць.

Dyk vos′ Â skažu vam, što zrablû z′ vìnagradnìkam Maìm: zdymu z′ âgo agarodžu, ì budze ën spustašacca; razburu s′ceny âgo, ì buduc′ âgo taptac′.

6. І пакіну яго ў запусьценьні; ня будуць ні абразаць, ні капаць яго; і зарасьце ён цернем і ваўчкамі, і загадаю хмарам не паліваць яго дажджом.

Ì pakìnu âgo ǔ zapus′cen′nì; nâ buduc′ nì abrazac′, nì kapac′ âgo; ì zaras′ce ën cernem ì vaǔčkamì, ì zagadaû hmaram ne palìvac′ âgo daždžom.

7. Вінаграднік Госпада Саваофа ёсьць дом Ізраілеў, і мужчыны Юды - любыя саджанцы Яго. І чакаў Ён правасудзьдзя, але вось - праліцьцё крыві; чакаў праўды, і вось - лямант.

Vìnagradnìk Gospada Savaofa ës′c′ dom Ìzraìleǔ, ì mužčyny Ûdy - lûbyâ sadžancy Âgo. Ì čakaǔ Ën pravasudz′dzâ, ale vos′ - pralìc′cë kryvì; čakaǔ praǔdy, ì vos′ - lâmant.

8. Гора вам, хто дадае дом да дома, далучае поле да поля, так што іншым не застаецца месца, нібыта вы адны паселены на зямлі.

Gora vam, hto dadae dom da doma, dalučae pole da polâ, tak što ìnšym ne zastaecca mesca, nìbyta vy adny paseleny na zâmlì.

9. У вушы мае сказаў Гасподзь Саваоф: шматлікія дамы гэтыя будуць пустыя, вялікія і прыгожыя - зьбязьлюдзеюць;

U vušy mae skazaǔ Gaspodz′ Savaof: šmatlìkìâ damy gètyâ buduc′ pustyâ, vâlìkìâ ì prygožyâ - z′bâz′lûdzeûc′;

10. дзесяць дзялянак у вінаградніку дадуць адзін бат, і хомэр пасеянага зерня ўродзіць заледзьве эфу.

dzesâc′ dzâlânak u vìnagradnìku daduc′ adzìn bat, ì homèr paseânaga zernâ ǔrodzìc′ zaledz′ve èfu.

11. Гора таму, хто з раньняй раніцы шукае сікеру і да позьняга вечара разагравае сябе віном;

Gora tamu, hto z ran′nâj ranìcy šukae sìkeru ì da poz′nâga večara razagravae sâbe vìnom;

12. і цытра і лютня, тымпан і жалейка, і віно на банкетах іхніх; а на дзеі Госпада не зважаюць яны, і пра чыны рук Ягоных ня думаюць.

ì cytra ì lûtnâ, tympan ì žalejka, ì vìno na banketah ìhnìh; a na dzeì Gospada ne zvažaûc′ âny, ì pra čyny ruk Âgonyh nâ dumaûc′.

13. За тое народ мой пойдзе ў палон непрадбачана, і заможнікі яго загаладаюць, і багацеі ягоныя спрагнуцца смагаю.

Za toe narod moj pojdze ǔ palon nepradbačana, ì zamožnìkì âgo zagaladaûc′, ì bagaceì âgonyâ spragnucca smagaû.

14. За тое пашырылася апраметная, і над меру разьзявіла пашчу сваю; і сыдзе туды слава іхняя, і багацьце іхняе, і шум іхні, і ўсё, што разьвесяляе іх.

Za toe pašyrylasâ aprametnaâ, ì nad meru raz′zâvìla pašču svaû; ì sydze tudy slava ìhnââ, ì bagac′ce ìhnâe, ì šum ìhnì, ì ǔsë, što raz′vesâlâe ìh.

15. І схіліцца чалавек, і ўпакорыцца мужчына, і вочы гардзеяў панікнуць;

Ì shìlìcca čalavek, ì ǔpakorycca mužčyna, ì vočy gardzeâǔ panìknuc′;

16. А Гасподзь Саваоф узьнясецца высока ў судзе, і Бог Сьвяты выявіць сьвятасьць Сваю ў праўдзе.

A Gaspodz′ Savaof uz′nâsecca vysoka ǔ sudze, ì Bog S′vâty vyâvìc′ s′vâtas′c′ Svaû ǔ praǔdze.

17. І будуць пасьвіцца авечкі па сваёй волі, і чужыя будуць карміцца пакінутымі тлустымі пашамі багацеяў.

Ì buduc′ pas′vìcca avečkì pa svaëj volì, ì čužyâ buduc′ karmìcca pakìnutymì tlustymì pašamì bagaceâǔ.

18. Гора тым, якія цягнуць на сябе беззаконьне вяроўкамі марнасьці і грэх - як бы ляйчынамі калясьнічнымі;

Gora tym, âkìâ câgnuc′ na sâbe bezzakon′ne vâroǔkamì marnas′cì ì grèh - âk by lâjčynamì kalâs′nìčnymì;

19. якія кажуць: "Няхай Ён пасьпяшаецца і паскорыць дзею Сваю, каб мы бачылі, і хай наблізіцца і выканаецца парада Сьвятога Ізраілевага, каб мы даведаліся!"

âkìâ kažuc′: "Nâhaj Ën pas′pâšaecca ì paskoryc′ dzeû Svaû, kab my bačylì, ì haj nablìzìcca ì vykanaecca parada S′vâtoga Ìzraìlevaga, kab my davedalìsâ!"

20. Гора тым, якія зло называюць дабром, і дабро - злом, цемру лічаць сьвятлом, і сьвятло - цемраю, горкае лічаць салодкім, і салодкае - горкім!

Gora tym, âkìâ zlo nazyvaûc′ dabrom, ì dabro - zlom, cemru lìčac′ s′vâtlom, ì s′vâtlo - cemraû, gorkae lìčac′ salodkìm, ì salodkae - gorkìm!

21. Гора тым, якія мудрыя ў вачах сваіх і разумныя перад самімі сабою!

Gora tym, âkìâ mudryâ ǔ vačah svaìh ì razumnyâ perad samìmì saboû!

22. Гора тым, якія багатыры піць віно і моцныя гатаваць моцны напой,

Gora tym, âkìâ bagatyry pìc′ vìno ì mocnyâ gatavac′ mocny napoj,

23. якія за хабар апраўдваюць вінаватага і праведных пазбаўляюць законнага!

âkìâ za habar apraǔdvaûc′ vìnavataga ì pravednyh pazbaǔlâûc′ zakonnaga!

24. Як агонь пажырае салому, і полымя зьнішчае сена, так спарахнее корань іхні і цьвет іх разьвеецца пылам; бо заняхаілі яны закон Госпада Саваофа і заняхаілі слова Сьвятога Ізраілевага.

Âk agon′ pažyrae salomu, ì polymâ z′nìščae sena, tak sparahnee koran′ ìhnì ì c′vet ìh raz′veecca pylam; bo zanâhaìlì âny zakon Gospada Savaofa ì zanâhaìlì slova S′vâtoga Ìzraìlevaga.

25. За тое загарыцца гнеў Госпада на народ Ягоны, і працягне Ён руку Сваю на яго і ўразіць яго, аж здрыгануцца горы, і трупы іх будуць, як памёт на вуліцах. І пры ўсім гэтым гнеў Яго не адступіцца, і рука Яго яшчэ будзе працягнутая.

Za toe zagarycca gneǔ Gospada na narod Âgony, ì pracâgne Ën ruku Svaû na âgo ì ǔrazìc′ âgo, až zdryganucca gory, ì trupy ìh buduc′, âk pamët na vulìcah. Ì pry ǔsìm gètym gneǔ Âgo ne adstupìcca, ì ruka Âgo âščè budze pracâgnutaâ.

26. І падыме сьцяг народам далёкім і дасьць знак таму, хто жыве на краі зямлі, - і вось, ён лёгка і скора прыйдзе;

Ì padyme s′câg narodam dalëkìm ì das′c′ znak tamu, hto žyve na kraì zâmlì, - ì vos′, ën lëgka ì skora pryjdze;

27. і ня будзе ў яго ні стомленага, ні зьнямоглага; ніводзін не задрэмле і не засьне, і ня здымецца пояс са сьцёгнаў ягоных, і не парвецца рэмень на абутку ягоным;

ì nâ budze ǔ âgo nì stomlenaga, nì z′nâmoglaga; nìvodzìn ne zadrèmle ì ne zas′ne, ì nâ zdymecca poâs sa s′cëgnaǔ âgonyh, ì ne parvecca rèmen′ na abutku âgonym;

28. стрэлы ў яго навостраныя, і ўсе лукі ў яго напятыя; капыты коней ягоных падобныя да крэменю, і колы яго, як віхура;

strèly ǔ âgo navostranyâ, ì ǔse lukì ǔ âgo napâtyâ; kapyty konej âgonyh padobnyâ da krèmenû, ì koly âgo, âk vìhura;

29. рык ягоны, як рык ільвіцы; ён рыкае як ільвяня, і зарыкае і схопіць здабычу, і панясе, і ніхто не адбярэ.

ryk âgony, âk ryk ìl′vìcy; ën rykae âk ìl′vânâ, ì zarykae ì shopìc′ zdabyču, ì panâse, ì nìhto ne adbârè.

30. І зарыкае на яго ў той дзень быццам рыкам разьятранага мора; і гляне ён на зямлю, і вось - цемра, гора, і сьвятло патухла ў аблоках.

Ì zarykae na âgo ǔ toj dzen′ byccam rykam raz′âtranaga mora; ì glâne ën na zâmlû, ì vos′ - cemra, gora, ì s′vâtlo patuhla ǔ ablokah.

6 Кіраўнік

1. У год сьмерці цара Азіі бачыў я Госпада, Які сядзеў на троне высокім і ўзьнесеным, і краі шатаў Ягоных напаўнялі ўвесь храм.

U god s′mercì cara Azìì bačyǔ â Gospada, Âkì sâdzeǔ na trone vysokìm ì ǔz′nesenym, ì kraì šataǔ Âgonyh napaǔnâlì ǔves′ hram.

2. Вакол Яго стаялі серафімы; у кожнага зь іх па шэсьць крылаў: двума засланяў кожны аблічча сваё, і двума засланяў ногі свае, і двума лётаў.

Vakol Âgo staâlì serafìmy; u kožnaga z′ ìh pa šès′c′ krylaǔ: dvuma zaslanâǔ kožny ablìčča svaë, ì dvuma zaslanâǔ nogì svae, ì dvuma lëtaǔ.

3. І клікалі адзін аднаму і казалі: Сьвяты, Сьвяты, Сьвяты Гасподзь Саваоф! уся зямля поўная славы Ягонай!

Ì klìkalì adzìn adnamu ì kazalì: S′vâty, S′vâty, S′vâty Gaspodz′ Savaof! usâ zâmlâ poǔnaâ slavy Âgonaj!

4. І затрэсьліся бэлькі ў браме ад голасу тых, што клікалі, і дом напоўніўся дымам ахвярным.

Ì zatrès′lìsâ bèl′kì ǔ brame ad golasu tyh, što klìkalì, ì dom napoǔnìǔsâ dymam ahvârnym.

5. І сказаў я: гора мне! загінуў я! бо я чалавек зь нячыстымі вуснамі, і жыву сярод люду таксама зь нячыстымі вуснамі, - і вочы мае бачылі Цара, Госпада Саваофа.

Ì skazaǔ â: gora mne! zagìnuǔ â! bo â čalavek z′ nâčystymì vusnamì, ì žyvu sârod lûdu taksama z′ nâčystymì vusnamì, - ì vočy mae bačylì Cara, Gospada Savaofa.

6. Тады прыляцеў да мяне адзін серафім, і ў руцэ ў яго распалены вугаль, які ён узяў абцугамі з ахвярніка,

Tady prylâceǔ da mâne adzìn serafìm, ì ǔ rucè ǔ âgo raspaleny vugal′, âkì ën uzâǔ abcugamì z ahvârnìka,

7. і дакрануўся да вуснаў маіх і сказаў: вось, гэта кранулася вуснаў тваіх, і беззаконьне тваё адведзена ад цябе, і грэх твой ачышчаны.

ì dakranuǔsâ da vusnaǔ maìh ì skazaǔ: vos′, gèta kranulasâ vusnaǔ tvaìh, ì bezzakon′ne tvaë advedzena ad câbe, ì grèh tvoj ačyščany.

8. І пачуў я голас Госпада, Які сказаў: каго Мне паслаць? і хто туды пойдзе за вас? І сказаў я: вось я, пашлі мяне.

Ì pačuǔ â golas Gospada, Âkì skazaǔ: kago Mne paslac′? ì hto tudy pojdze za vas? Ì skazaǔ â: vos′ â, pašlì mâne.

9. А Ён сказаў: ідзі і скажы гэтаму народу: слыхам пачуеце, і не ўразумееце; і вачыма глядзецьмеце, і ня ўбачыце.

A Ën skazaǔ: ìdzì ì skažy gètamu narodu: slyham pačuece, ì ne ǔrazumeece; ì vačyma glâdzec′mece, ì nâ ǔbačyce.

10. Агрубела бо сэрца ў людзей гэтых, і цяжка чуюць вушыма, і зьмежылі вочы свае, хай ня ўгледзяць вачыма, і не пачуюць вушыма, і сэрцам не ўразумеюць, і не навернуцца, каб Я ацаліў іх.

Agrubela bo sèrca ǔ lûdzej gètyh, ì câžka čuûc′ vušyma, ì z′mežylì vočy svae, haj nâ ǔgledzâc′ vačyma, ì ne pačuûc′ vušyma, ì sèrcam ne ǔrazumeûc′, ì ne navernucca, kab Â acalìǔ ìh.

11. І сказаў я: ці надоўга, Госпадзе? Ён сказаў: пакуль не апусьцеюць гарады, і не застануцца без жыхароў, і дамы бязь людзей, і пакуль зямля гэтая зусім не запусьцеецца.

Ì skazaǔ â: cì nadoǔga, Gospadze? Ën skazaǔ: pakul′ ne apus′ceûc′ garady, ì ne zastanucca bez žyharoǔ, ì damy bâz′ lûdzej, ì pakul′ zâmlâ gètaâ zusìm ne zapus′ceecca.

12. І выдаліць Гасподзь людзей, і вялікае запусьценьне будзе на гэтай зямлі.

Ì vydalìc′ Gaspodz′ lûdzej, ì vâlìkae zapus′cen′ne budze na gètaj zâmlì.

13. І калі яшчэ застанецца дзясятая частка на ёй, і вернецца, яна зноў будзе спустошана; але, як ад ліпы і як ад дуба, калі яны сьсечаны, застаецца корань іх, так сьвятое насеньне будзе коранем яе.

Ì kalì âščè zastanecca dzâsâtaâ častka na ëj, ì vernecca, âna znoǔ budze spustošana; ale, âk ad lìpy ì âk ad duba, kalì âny s′sečany, zastaecca koran′ ìh, tak s′vâtoe nasen′ne budze koranem âe.

7 Кіраўнік

1. І было ў дні Ахаза, сына Ёатамавага, сына Азіі, цара Юдэйскага, Рэцын, цар Сірыйскі, і Факей, сын Рэмаліінаў, цар Ізраільскі, пайшлі супроць Ерусаліма, каб заваяваць яго, - але не маглі заваяваць.

Ì bylo ǔ dnì Ahaza, syna Ëatamavaga, syna Azìì, cara Ûdèjskaga, Rècyn, car Sìryjskì, ì Fakej, syn Rèmalììnaǔ, car Ìzraìl′skì, pajšlì suproc′ Erusalìma, kab zavaâvac′ âgo, - ale ne maglì zavaâvac′.

2. І было абвешчана дому Давідаваму, і сказана: Сірыяне разьмясьціліся ў зямлі Яфрэмавай; і пахіснулася сэрца ягонае і сэрца народа ягонага, як хістаюцца ад ветру дрэвы ў лесе.

Ì bylo abveščana domu Davìdavamu, ì skazana: Sìryâne raz′mâs′cìlìsâ ǔ zâmlì Âfrèmavaj; ì pahìsnulasâ sèrca âgonae ì sèrca naroda âgonaga, âk hìstaûcca ad vetru drèvy ǔ lese.

3. І сказаў Гасподзь Ісаю: выйдзі ты і сын твой, Шэарасуў насустрач Ахазу, да канца канала верхняй сажалкі, на дарогу да поля бялільнага,

Ì skazaǔ Gaspodz′ Ìsaû: vyjdzì ty ì syn tvoj, Šèarasuǔ nasustrač Ahazu, da kanca kanala verhnâj sažalkì, na darogu da polâ bâlìl′naga,

4. і скажы яму: сачы і будзь спакойны; ня бойся, і хай не занепадае сэрца тваё і не палохаецца гэтых двух недагарэлых дымных галавешак, ад распаленага гневу Рэцына і Сірыянаў, і сына Рэмаліінавага.

ì skažy âmu: sačy ì budz′ spakojny; nâ bojsâ, ì haj ne zanepadae sèrca tvaë ì ne palohaecca gètyh dvuh nedagarèlyh dymnyh galavešak, ad raspalenaga gnevu Rècyna ì Sìryânaǔ, ì syna Rèmalììnavaga.

5. Сірыя, Яфрэм і сын Рэмаліінаў намышляюць супроць цябе ліхое, кажучы:

Sìryâ, Âfrèm ì syn Rèmalììnaǔ namyšlâûc′ suproc′ câbe lìhoe, kažučy:

6. пойдзем на Юдэю, і ўзбурым яе, і авалодаем ёю, і паставім у ёй царом сына Тавэілавага.

pojdzem na Ûdèû, ì ǔzburym âe, ì avalodaem ëû, ì pastavìm u ëj carom syna Tavèìlavaga.

7. Але Гасподзь Бог так кажа: гэта ня станецца і ня збудзецца;

Ale Gaspodz′ Bog tak kaža: gèta nâ stanecca ì nâ zbudzecca;

8. бо галава Сірыі - Дамаск, і галава Дамаска - Рэцын; а праз шасьцьдзясят пяць гадоў Яфрэм перастане быць народам;

bo galava Sìryì - Damask, ì galava Damaska - Rècyn; a praz šas′c′dzâsât pâc′ gadoǔ Âfrèm perastane byc′ narodam;

9. і галава Яфрэма - Самарыя, і галава Самарыі - сын Рэмаліінаў. Калі вы ня верыце, дык таму, што вы не засьведчаныя.

ì galava Âfrèma - Samaryâ, ì galava Samaryì - syn Rèmalììnaǔ. Kalì vy nâ veryce, dyk tamu, što vy ne zas′vedčanyâ.

10. І Гасподзь гаварыў далей да Ахаза, і сказаў:

Ì Gaspodz′ gavaryǔ dalej da Ahaza, ì skazaǔ:

11. прасі сабе азнакі ў Госпада Бога твайго: прасі альбо ў глыбіні, альбо на вышыні.

prasì sabe aznakì ǔ Gospada Boga tvajgo: prasì al′bo ǔ glybìnì, al′bo na vyšynì.

12. І сказаў Ахаз: ня буду прасіць і ня буду спакушаць Госпада.

Ì skazaǔ Ahaz: nâ budu prasìc′ ì nâ budu spakušac′ Gospada.

13. Тады сказаў Ісая: слухайце ж, доме Давідаў! няўжо мала вам абцяжваць людзей, што вы хочаце абцяжваць і Бога майго?

Tady skazaǔ Ìsaâ: sluhajce ž, dome Davìdaǔ! nâǔžo mala vam abcâžvac′ lûdzej, što vy hočace abcâžvac′ ì Boga majgo?

14. Дык вось Сам Гасподзь дасьць вам азнаку: вось, Дзева ва ўлоньні зачне і народзіць Сына, і дадуць імя Яму: Эмануіл.

Dyk vos′ Sam Gaspodz′ das′c′ vam aznaku: vos′, Dzeva va ǔlon′nì začne ì narodzìc′ Syna, ì daduc′ ìmâ Âmu: Èmanuìl.

15. Ён будзе карміцца малаком і мёдам, пакуль ня будзе ўмець адкідаць благое і выбіраць добрае.

Ën budze karmìcca malakom ì mëdam, pakul′ nâ budze ǔmec′ adkìdac′ blagoe ì vybìrac′ dobrae.

16. Бо, перш чым гэтае дзіця ўмецьме адкідаць благое і выбіраць добрае, зямля тая, якое ты баішся, будзе пакінута абодвума царамі яе.

Bo, perš čym gètae dzìcâ ǔmec′me adkìdac′ blagoe ì vybìrac′ dobrae, zâmlâ taâ, âkoe ty baìšsâ, budze pakìnuta abodvuma caramì âe.

17. Але навядзе Гасподзь на цябе і на народ твой і на дом бацькі твайго дні, якія ня прыходзілі з часу адпаду Яфрэма ад Юды, навядзе цара Асірыйскага.

Ale navâdze Gaspodz′ na câbe ì na narod tvoj ì na dom bac′kì tvajgo dnì, âkìâ nâ pryhodzìlì z času adpadu Âfrèma ad Ûdy, navâdze cara Asìryjskaga.

18. І станецца ў той дзень: Гасподзь дасьць знак мусе, якая пры ўтоку ракі Егіпецкай, і пчале, якая ў зямлі Асірыйскай,

Ì stanecca ǔ toj dzen′: Gaspodz′ das′c′ znak muse, âkaâ pry ǔtoku rakì Egìpeckaj, ì pčale, âkaâ ǔ zâmlì Asìryjskaj,

19. і прыляцяць і пасядуць яны ўсе па далінах апусьцелых і па расколінах скал, і па ўсім калючым кустоўі і па ўсіх дрэвах.

ì prylâcâc′ ì pasâduc′ âny ǔse pa dalìnah apus′celyh ì pa raskolìnah skal, ì pa ǔsìm kalûčym kustoǔì ì pa ǔsìh drèvah.

20. У той дзень паголіць Гасподзь брытваю, узятаю па той бок ракі царом Асірыйскім, галаву і валасы на нагах, і нават здыме бараду.

U toj dzen′ pagolìc′ Gaspodz′ brytvaû, uzâtaû pa toj bok rakì carom Asìryjskìm, galavu ì valasy na nagah, ì navat zdyme baradu.

21. І станецца ў той дзень: хто будзе трымаць карову і дзьве авечкі,

Ì stanecca ǔ toj dzen′: hto budze trymac′ karovu ì dz′ve avečkì,

22. з багацьця малака, якое яны дадуць, спажываць будзе масла; масла і мёд будуць есьці ўсе, што засталіся ў гэтай зямлі.

z bagac′câ malaka, âkoe âny daduc′, spažyvac′ budze masla; masla ì mëd buduc′ es′cì ǔse, što zastalìsâ ǔ gètaj zâmlì.

23. І станецца ў той дзень: на ўсякім месцы, дзе расла тысяча вінаградных лозаў на тысячу срэбранікаў, будзе церне і калючы хмыз.

Ì stanecca ǔ toj dzen′: na ǔsâkìm mescy, dze rasla tysâča vìnagradnyh lozaǔ na tysâču srèbranìkaǔ, budze cerne ì kalûčy hmyz.

24. Са стрэламі і лукамі хадзіцьмуць туды, бо ўся зямля будзе цернем і калючым хмызам.

Sa strèlamì ì lukamì hadzìc′muc′ tudy, bo ǔsâ zâmlâ budze cernem ì kalûčym hmyzam.

25. І ні на адну гару, якую капалі рыдлёўкамі, ня пойдзеш, баючыся церняў і калючых хмызаў: туды будуць выганяць валоў, і дробнае быдла таптацьме іх.

Ì nì na adnu garu, âkuû kapalì rydlëǔkamì, nâ pojdzeš, baûčysâ cernâǔ ì kalûčyh hmyzaǔ: tudy buduc′ vyganâc′ valoǔ, ì drobnae bydla taptac′me ìh.

8 Кіраўнік

1. І сказаў мне Гасподзь: вазьмі сабе вялікі сувой і накрэсьлі на ім чалавечымі пісьмёнамі: магер-шэлал-хаш-баз*.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: vaz′mì sabe vâlìkì suvoj ì nakrès′lì na ìm čalavečymì pìs′mënamì: mager-šèlal-haš-baz*.

2. І я ўзяў сабе верных сьведкаў: Урыю сьвятара і Захарыю, сына Варахіінавага,

Ì â ǔzâǔ sabe vernyh s′vedkaǔ: Uryû s′vâtara ì Zaharyû, syna Varahììnavaga,

3. і наблізіўся я да прарочыцы, і яна зачала і нарадзіла сына. І сказаў мне Гасподзь: назаві яго імем: магер-шэлал-хаш-баз;

ì nablìzìǔsâ â da praročycy, ì âna začala ì naradzìla syna. Ì skazaǔ mne Gaspodz′: nazavì âgo ìmem: mager-šèlal-haš-baz;

4. бо перш, чым дзіця навучыцца вымаўляць: "бацька мой", "маці мая", багацьці Дамаска і здабычы Самарыйскія панясуць перад царом Асірыйскім.

bo perš, čym dzìcâ navučycca vymaǔlâc′: "bac′ka moj", "macì maâ", bagac′cì Damaska ì zdabyčy Samaryjskìâ panâsuc′ perad carom Asìryjskìm.

5. І гаварыў далей Гасподзь да мяне і сказаў яшчэ:

Ì gavaryǔ dalej Gaspodz′ da mâne ì skazaǔ âščè:

6. за тое, што гэты народ пагарджае водамі Сілаама, што плывуць ціха, і захапляецца Рэцынам і сынам Рэмалііным,

za toe, što gèty narod pagardžae vodamì Sìlaama, što plyvuc′ cìha, ì zahaplâecca Rècynam ì synam Rèmalììnym,

7. навядзе на яго Гасподзь воды бурлівыя і вялікія - цара Асірыйскага з усёю славаю ягонай; і падымецца яна ва ўсіх пратоках сваіх і выйдзе з усіх берагоў сваіх;

navâdze na âgo Gaspodz′ vody burlìvyâ ì vâlìkìâ - cara Asìryjskaga z usëû slavaû âgonaj; ì padymecca âna va ǔsìh pratokah svaìh ì vyjdze z usìh beragoǔ svaìh;

8. і пойдзе па Юдэі, і затопіць яе, і высока падымецца - дастане да шыі; і размах крылаў яе будзе на ўсю шырыню зямлі Тваёй, Эмануіле!

ì pojdze pa Ûdèì, ì zatopìc′ âe, ì vysoka padymecca - dastane da šyì; ì razmah krylaǔ âe budze na ǔsû šyrynû zâmlì Tvaëj, Èmanuìle!

9. Варагуйце, народы, але дрыжэце, і слухайце, усе далёкія землі! Узбройвайцеся, але дрыжэце; узбройвайцеся, але дрыжэце!

Varagujce, narody, ale dryžèce, ì sluhajce, use dalëkìâ zemlì! Uzbrojvajcesâ, ale dryžèce; uzbrojvajcesâ, ale dryžèce!

10. Намышляйце намыслы, але яны задарэмняцца; кажэце слова, але яно ня спраўдзіцца: бо з намі Бог!

Namyšlâjce namysly, ale âny zadarèmnâcca; kažèce slova, ale âno nâ spraǔdzìcca: bo z namì Bog!

11. Бо так казаў мне Гасподзь, трымаючы на мне моцную руку і асьцерагаючы мяне не хадзіць дарогаю гэтага народа, і сказаў:

Bo tak kazaǔ mne Gaspodz′, trymaûčy na mne mocnuû ruku ì as′ceragaûčy mâne ne hadzìc′ darogaû gètaga naroda, ì skazaǔ:

12. "не называйце змоваю ўсяго таго, што народ гэты называе змоваю; і ня бойцеся таго, чаго ён баіцца, і ня дрыжэце.

"ne nazyvajce zmovaû ǔsâgo tago, što narod gèty nazyvae zmovaû; ì nâ bojcesâ tago, čago ën baìcca, ì nâ dryžèce.

13. Госпада Саваофа - Яго шануйце сьвята, і Ён - страх ваш, і Ён - дрыжаньне вашае!

Gospada Savaofa - Âgo šanujce s′vâta, ì Ën - strah vaš, ì Ën - dryžan′ne vašae!

14. І будзе Ён сьвятыняю і каменем спатыканьня, і скалою спакусы абодвум дамам Ізраіля, пасткай і сеткай жыхарам Ерусаліма.

Ì budze Ën s′vâtynâû ì kamenem spatykan′nâ, ì skaloû spakusy abodvum damam Ìzraìlâ, pastkaj ì setkaj žyharam Erusalìma.

15. І многія зь іх спатыкнуцца і ўпадуць і разаб'юцца, і заблытаюцца ў сетцы і будуць злоўленыя.

Ì mnogìâ z′ ìh spatyknucca ì ǔpaduc′ ì razab'ûcca, ì zablytaûcca ǔ setcy ì buduc′ zloǔlenyâ.

16. Завяжы сьведчаньне, і запячатай навуку пры вучнях маіх".

Zavâžy s′vedčan′ne, ì zapâčataj navuku pry vučnâh maìh".

17. Дык вось я спадзяюся на Госпада, Які схаваў аблічча Сваё ад дома Якаўлевага, і спадзяюся на Яго.

Dyk vos′ â spadzâûsâ na Gospada, Âkì shavaǔ ablìčča Svaë ad doma Âkaǔlevaga, ì spadzâûsâ na Âgo.

18. Вось я і дзеці, якіх даў мне Гасподзь, мы як азнакі і папярэджаньні ў Ізраілі ад Госпада Саваофа, Які жыве на гары Сіён.

Vos′ â ì dzecì, âkìh daǔ mne Gaspodz′, my âk aznakì ì papârèdžan′nì ǔ Ìzraìlì ad Gospada Savaofa, Âkì žyve na gary Sìën.

19. І калі скажуць вам: зьвярнецеся да заклінальнікаў духаў памерлых і да чарадзеяў, да шаптуноў і нутрамоўцаў, - тады адказвайце: ці не павінен народ зьвяртацца да свайго Бога? ці пытаюцца ў мёртвых пра жывых?

Ì kalì skažuc′ vam: z′vârnecesâ da zaklìnal′nìkaǔ duhaǔ pamerlyh ì da čaradzeâǔ, da šaptunoǔ ì nutramoǔcaǔ, - tady adkazvajce: cì ne pavìnen narod z′vârtacca da svajgo Boga? cì pytaûcca ǔ mërtvyh pra žyvyh?

20. Зьвяртайцеся да закона і сьведчаньня. Калі яны не гавораць, як гэтае слова, дык няма ў ім сьвятла.

Z′vârtajcesâ da zakona ì s′vedčan′nâ. Kalì âny ne gavorac′, âk gètae slova, dyk nâma ǔ ìm s′vâtla.

21. І будуць яны бадзяцца па зямлі, жорстка ўцісканыя і галодныя; і ў часы голаду будуць злавацца, клясьці цара свайго і Бога.

Ì buduc′ âny badzâcca pa zâmlì, žorstka ǔcìskanyâ ì galodnyâ; ì ǔ časy goladu buduc′ zlavacca, klâs′cì cara svajgo ì Boga.

22. І паглядзяць угору, і паглядзяць на зямлю; і вось - гора і змрок, густая цемра, і будуць укінуты ў цемру. Але не заўсёды будзе змрок там, дзе цяпер ён згусьціўся.

Ì paglâdzâc′ ugoru, ì paglâdzâc′ na zâmlû; ì vos′ - gora ì zmrok, gustaâ cemra, ì buduc′ ukìnuty ǔ cemru. Ale ne zaǔsëdy budze zmrok tam, dze câper ën zgus′cìǔsâ.

23. Прысьпешвае рабунак, паскарае здабыча

Prys′pešvae rabunak, paskarae zdabyča

9 Кіраўнік

1. Ранейшы час зьняцэніў зямлю Завулонавую і зямлю Нэфталімавую; а далейшы праславіць дарогу прыморскую, зямлю заярданскую, Галілею язычніцкую.

Ranejšy čas z′nâcènìǔ zâmlû Zavulonavuû ì zâmlû Nèftalìmavuû; a dalejšy praslavìc′ darogu prymorskuû, zâmlû zaârdanskuû, Galìleû âzyčnìckuû.

2. Народ, які хадзіў у цемры, убачыць сьвятло вялікае; на жыхароў краіны ценю сьмяротнага сьвятло зазьзяе.

Narod, âkì hadzìǔ u cemry, ubačyc′ s′vâtlo vâlìkae; na žyharoǔ kraìny cenû s′mârotnaga s′vâtlo zaz′zâe.

3. Ты памножыш народ, павялічыш радасьць ягоную. Ён будзе весяліцца перад Табою, як весяляцца ў час жніва, як радуюцца пры падзеле здабычы.

Ty pamnožyš narod, pavâlìčyš radas′c′ âgonuû. Ën budze vesâlìcca perad Taboû, âk vesâlâcca ǔ čas žnìva, âk raduûcca pry padzele zdabyčy.

4. Бо ярмо, якое ўціскала яго, і жазло, якое біла яго, і кій прыгнятальніка - Ты паламаеш, як у дзень Мадыяма.

Bo ârmo, âkoe ǔcìskala âgo, ì žazlo, âkoe bìla âgo, ì kìj prygnâtal′nìka - Ty palamaeš, âk u dzen′ Madyâma.

5. Бо ўсякі абутак воіна ў часе бітвы, і вопратка, залітая крывёю, будуць аддадзены на спаленьне, на ежу агню.

Bo ǔsâkì abutak voìna ǔ čase bìtvy, ì vopratka, zalìtaâ kryvëû, buduc′ addadzeny na spalen′ne, na ežu agnû.

6. Бо дзіця нарадзілася нам; Сын дадзены нам; уладарства на плячах у Яго, і дадуць імя Яму: Дзівосны, Дарадца, Бог Моцны, Бацька Вечнасьці, Князь Міру.

Bo dzìcâ naradzìlasâ nam; Syn dadzeny nam; uladarstva na plâčah u Âgo, ì daduc′ ìmâ Âmu: Dzìvosny, Daradca, Bog Mocny, Bac′ka Večnas′cì, Knâz′ Mìru.

7. Памнажэньню ўладарства Яго і міру няма краю на пасадзе Давідавым і ў царстве ў Яго, каб Яму сьцьвердзіць яго і ўмацаваць яго правасудзьдзем і праўдаю ад сёньня і давеку. Рупнасьць Госпада Саваофа зробіць гэта.

Pamnažèn′nû ǔladarstva Âgo ì mìru nâma kraû na pasadze Davìdavym ì ǔ carstve ǔ Âgo, kab Âmu s′c′verdzìc′ âgo ì ǔmacavac′ âgo pravasudz′dzem ì praǔdaû ad sën′nâ ì daveku. Rupnas′c′ Gospada Savaofa zrobìc′ gèta.

8. Слова пасылае Гасподзь на Якава, і яно сыходзіць на Ізраіля,

Slova pasylae Gaspodz′ na Âkava, ì âno syhodzìc′ na Ìzraìlâ,

9. каб ведаў увесь народ, Яфрэм і жыхары Самарыі, якія з пыхаю і пагардлівым сэрцам кажуць:

kab vedaǔ uves′ narod, Âfrèm ì žyhary Samaryì, âkìâ z pyhaû ì pagardlìvym sèrcam kažuc′:

10. "цэглы пападалі, пабудуем з часанага каменю; сікаморы высечаны, заменім іх кедрамі".

"cègly papadalì, pabuduem z časanaga kamenû; sìkamory vysečany, zamenìm ìh kedramì".

11. І падыме Гасподзь супроць яго ворагаў Рэцына, і супастатаў ягоных узброіць:

Ì padyme Gaspodz′ suproc′ âgo voragaǔ Rècyna, ì supastataǔ âgonyh uzbroìc′:

12. Сірыянаў з усходу, а Філістымлянаў з захаду; і будуць яны жэрці Ізраіля на поўную пашчу. Пры гэтым не адкасьнецца гнеў Яго, і рука Яго яшчэ прасьцёртая.

Sìryânaǔ z ushodu, a Fìlìstymlânaǔ z zahadu; ì buduc′ âny žèrcì Ìzraìlâ na poǔnuû pašču. Pry gètym ne adkas′necca gneǔ Âgo, ì ruka Âgo âščè pras′cërtaâ.

13. Але народ не навяртаецца да Таго, Хто б'е яго, і да Госпада Саваофа не прыбягае.

Ale narod ne navârtaecca da Tago, Hto b'e âgo, ì da Gospada Savaofa ne prybâgae.

14. І адсячэ Гасподзь у Ізраіля галаву і хвост, пальму і трысьціну, у адзін дзень:

Ì adsâčè Gaspodz′ u Ìzraìlâ galavu ì hvost, pal′mu ì trys′cìnu, u adzìn dzen′:

15. старац і знакаміты, - гэта галава; а прарок-ілжэнастаўнік ёсьць хвост.

starac ì znakamìty, - gèta galava; a prarok-ìlžènastaǔnìk ës′c′ hvost.

16. І правадыры гэтага народа ўвядуць яго ў аблуду, і тыя, каго яны ўвядуць, загінуць.

Ì pravadyry gètaga naroda ǔvâduc′ âgo ǔ abludu, ì tyâ, kago âny ǔvâduc′, zagìnuc′.

17. Таму за юнакоў яго не парадуецца Гасподзь, і сіротаў яго і ўдоваў не пашкадуе; бо ўсе яны - крывадушнікі і ліхадзеі, і вусны ўсіх гавораць зласьліва. Пры ўсім гэтым не адкасьнецца гнеў Ягоны, і рука Яго яшчэ прасьцёртая.

Tamu za ûnakoǔ âgo ne paraduecca Gaspodz′, ì sìrotaǔ âgo ì ǔdovaǔ ne paškadue; bo ǔse âny - kryvadušnìkì ì lìhadzeì, ì vusny ǔsìh gavorac′ zlas′lìva. Pry ǔsìm gètym ne adkas′necca gneǔ Âgony, ì ruka Âgo âščè pras′cërtaâ.

18. Бо беззаконьне, як агонь, разгарэлася; пажырае церне і калючы хмыз і палае ў нетрах лесу, - і шугаюць слупы дыму.

Bo bezzakon′ne, âk agon′, razgarèlasâ; pažyrae cerne ì kalûčy hmyz ì palae ǔ netrah lesu, - ì šugaûc′ slupy dymu.

19. Лютасьць Госпада Саваофа апаліць зямлю, і народ зробіцца спажывай агню; не ўмілажаліцца чалавек з брата свайго.

Lûtas′c′ Gospada Savaofa apalìc′ zâmlû, ì narod zrobìcca spažyvaj agnû; ne ǔmìlažalìcca čalavek z brata svajgo.

20. І будуць рэзаць з правага боку, і застануцца галодныя; і будуць есьці зь левага, і ня будуць сытыя; кожны будзе пажыраць плоць мышцы сваёй:

Ì buduc′ rèzac′ z pravaga boku, ì zastanucca galodnyâ; ì buduc′ es′cì z′ levaga, ì nâ buduc′ sytyâ; kožny budze pažyrac′ ploc′ myšcy svaëj:

21. Манасія - Яфрэма і Яфрэм - Манасію, абодва разам - Юду. Пры ўсім гэтым не адкасьнецца гнеў Яго, і рука Яго яшчэ прасьцёртая.

Manasìâ - Âfrèma ì Âfrèm - Manasìû, abodva razam - Ûdu. Pry ǔsìm gètym ne adkas′necca gneǔ Âgo, ì ruka Âgo âščè pras′cërtaâ.

10 Кіраўнік

1. Гора тым, якія ставяць несправядлівыя законы і пішуць жорсткія пастановы,

Gora tym, âkìâ stavâc′ nespravâdlìvyâ zakony ì pìšuc′ žorstkìâ pastanovy,

2. каб адхіліць бедных ад правасудзьдзя і пазбавіць правоў маламоцных з народу Майго, каб удоваў зрабіць здабычаю сваёю і абрабаваць сіротаў.

kab adhìlìc′ bednyh ad pravasudz′dzâ ì pazbavìc′ pravoǔ malamocnyh z narodu Majgo, kab udovaǔ zrabìc′ zdabyčaû svaëû ì abrabavac′ sìrotaǔ.

3. І што вы будзеце рабіць у дзень пакараньня, калі прыйдзе пагібель здалёку? Да каго ўцечаце па дапамогу? і дзе пакінеце багацьце вашае?

Ì što vy budzece rabìc′ u dzen′ pakaran′nâ, kalì pryjdze pagìbel′ zdalëku? Da kago ǔcečace pa dapamogu? ì dze pakìnece bagac′ce vašae?

4. Безь Мяне сагнуцца сярод вязьняў і ўпадуць сярод забітых. Пры ўсім гэтым не адкасьнецца гнеў Ягоны, і рука Яго яшчэ прасьцёртая.

Bez′ Mâne sagnucca sârod vâz′nâǔ ì ǔpaduc′ sârod zabìtyh. Pry ǔsìm gètym ne adkas′necca gneǔ Âgony, ì ruka Âgo âščè pras′cërtaâ.

5. О, Асур, жазло гневу Майго! і біч у руцэ ў яго - Маё абурэньне!

O, Asur, žazlo gnevu Majgo! ì bìč u rucè ǔ âgo - Maë aburèn′ne!

6. Я пашлю яго супроць народу бязбожнага і супроць народу гневу Майго, загадаю яму - абабраць рабункам і ўзяць здабычу, і таптаць яго, як бруд на вуліцах.

Â pašlû âgo suproc′ narodu bâzbožnaga ì suproc′ narodu gnevu Majgo, zagadaû âmu - ababrac′ rabunkam ì ǔzâc′ zdabyču, ì taptac′ âgo, âk brud na vulìcah.

7. Але ён ня так падумае, і ня так намысьліць сэрца ягонае: у яго будзе на сэрцы - спустошыць і вынішчыць нямала народаў.

Ale ën nâ tak padumae, ì nâ tak namys′lìc′ sèrca âgonae: u âgo budze na sèrcy - spustošyc′ ì vynìščyc′ nâmala narodaǔ.

8. Бо ён скажа: "ці ня ўсе цары князі мае?"

Bo ën skaža: "cì nâ ǔse cary knâzì mae?"

9. Халнэ ці ж ня тое самае, што Кархэміс? Эмат ці ж ня тое самае, што Арпад? Самарыя ці ж ня тое самае, што Дамаск?

Halnè cì ž nâ toe samae, što Karhèmìs? Èmat cì ž nâ toe samae, što Arpad? Samaryâ cì ž nâ toe samae, što Damask?

10. Бо рука мая авалодала царствамі ідальскімі, у якіх куміраў больш, чым у Ерусаліме і Самарыі,

Bo ruka maâ avalodala carstvamì ìdal′skìmì, u âkìh kumìraǔ bol′š, čym u Erusalìme ì Samaryì,

11. ці ж не зраблю таго самага зь Ерусалімам і рэзьбамі яго, што зрабіў з Самарыяй ды ідаламі яе?

cì ž ne zrablû tago samaga z′ Erusalìmam ì rèz′bamì âgo, što zrabìǔ z Samaryâj dy ìdalamì âe?

12. І станецца: калі Гасподзь завершыць усю Сваю дзею на гары Сіёне і ў Ерусаліме, скажа: пагляджу на посьпех пыхлівага сэрца цара Асірыйскага і на славалюбства высока паднятых вачэй ягоных.

Ì stanecca: kalì Gaspodz′ zaveršyc′ usû Svaû dzeû na gary Sìëne ì ǔ Erusalìme, skaža: paglâdžu na pos′peh pyhlìvaga sèrca cara Asìryjskaga ì na slavalûbstva vysoka padnâtyh vačèj âgonyh.

13. Ён кажа: сілаю рукі маёй і маёю мудрасьцю я зрабіў гэта, бо я разумны: і перастаўляю межы народаў, і разбураю скарбы іхнія, і скідаю з тронаў, як волат;

Ën kaža: sìlaû rukì maëj ì maëû mudras′cû â zrabìǔ gèta, bo â razumny: ì perastaǔlâû mežy narodaǔ, ì razburaû skarby ìhnìâ, ì skìdaû z tronaǔ, âk volat;

14. і рука мая захапіла багацьце народаў, як гнёзды; і як забіраюць пакінутыя ў іх яйкі, так забраў я ўсю зямлю, і ніхто не варухнуў крылом і не разьзявіў рота і ня пікнуў.

ì ruka maâ zahapìla bagac′ce narodaǔ, âk gnëzdy; ì âk zabìraûc′ pakìnutyâ ǔ ìh âjkì, tak zabraǔ â ǔsû zâmlû, ì nìhto ne varuhnuǔ krylom ì ne raz′zâvìǔ rota ì nâ pìknuǔ.

15. Ці пахваляецца сякера перад тым, хто сячэ ёю? Ці ганарыцца піла перад тым, хто яе рухае? Хіба жазло паўстае на таго, хто падымае яго; хіба кій падымаецца на таго, хто ня дрэва!

Cì pahvalâecca sâkera perad tym, hto sâčè ëû? Cì ganarycca pìla perad tym, hto âe ruhae? Hìba žazlo paǔstae na tago, hto padymae âgo; hìba kìj padymaecca na tago, hto nâ drèva!

16. За тое Гасподзь, Гасподзь Саваоф, пашле сухоты на тлустых яго і сярод знакамітых яго запаліць полымя, як полымя агню.

Za toe Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof, pašle suhoty na tlustyh âgo ì sârod znakamìtyh âgo zapalìc′ polymâ, âk polymâ agnû.

17. Сьвятло Ізраіля будзе агнём, і Сьвяты яго - полымем, якое спаліць і зжарэ церне яго і бадзякі яго за адзін дзень;

S′vâtlo Ìzraìlâ budze agnëm, ì S′vâty âgo - polymem, âkoe spalìc′ ì zžarè cerne âgo ì badzâkì âgo za adzìn dzen′;

18. і славуты лес яго і сад яго, ад душы да цела, вынішчыць; і ён будзе, як чэзлы прысьмертнік.

ì slavuty les âgo ì sad âgo, ad dušy da cela, vynìščyc′; ì ën budze, âk čèzly prys′mertnìk.

19. І рэшта дрэў лесу будзе такая малая лікам, што дзіця зможа зрабіць вопіс.

Ì rèšta drèǔ lesu budze takaâ malaâ lìkam, što dzìcâ zmoža zrabìc′ vopìs.

20. І будзе ў той дзень: рэшта Ізраіля і хто ўратуецца з дома Якава, ня будуць больш спадзявацца на таго, хто пабіў іх, а пакладуць надзею на Госпада, Сьвятога Ізраілевага, са шчырым сэрцам.

Ì budze ǔ toj dzen′: rèšta Ìzraìlâ ì hto ǔratuecca z doma Âkava, nâ buduc′ bol′š spadzâvacca na tago, hto pabìǔ ìh, a pakladuc′ nadzeû na Gospada, S′vâtoga Ìzraìlevaga, sa ščyrym sèrcam.

21. Рэшта навернецца, рэшта Якава - да Бога моцнага.

Rèšta navernecca, rèšta Âkava - da Boga mocnaga.

22. Бо, хоць бы народу ў цябе, Ізраіле, было столькі, колькі пяску марскога, толькі рэшта яго вернецца; вынішчэньне вызначана, каб зьдзейсьнілася справядлівасьць;

Bo, hoc′ by narodu ǔ câbe, Ìzraìle, bylo stol′kì, kol′kì pâsku marskoga, tol′kì rèšta âgo vernecca; vynìščèn′ne vyznačana, kab z′dzejs′nìlasâ spravâdlìvas′c′;

23. бо вызначанае вынішчэньне ўчыніць Гасподзь, Гасподзь Саваоф, на ўсёй зямлі.

bo vyznačanae vynìščèn′ne ǔčynìc′ Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof, na ǔsëj zâmlì.

24. Таму так кажа Гасподзь, Гасподзь Саваоф: народзе мой, што жывеш на Сіёне! ня бойся Асура. Ён цябе вытне жазлом, і падыме свой кій на цябе, як Егіпет.

Tamu tak kaža Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof: narodze moj, što žyveš na Sìëne! nâ bojsâ Asura. Ën câbe vytne žazlom, ì padyme svoj kìj na câbe, âk Egìpet.

25. Яшчэ нямнога, зусім нядоўга, і пройдзе Маё абурэньне, і лютасьць Мая абернецца на вынішчэньне іх.

Âščè nâmnoga, zusìm nâdoǔga, ì projdze Maë aburèn′ne, ì lûtas′c′ Maâ abernecca na vynìščèn′ne ìh.

26. І падыме Гасподзь Саваоф біч на яго, як пад час паражэньня Мадыяма каля скалы Арыва, альбо як падняў на мора жазло і падыме яго, як на Егіпет.

Ì padyme Gaspodz′ Savaof bìč na âgo, âk pad čas paražèn′nâ Madyâma kalâ skaly Aryva, al′bo âk padnâǔ na mora žazlo ì padyme âgo, âk na Egìpet.

27. І станецца ў той дзень: здымецца з плячэй тваіх цяжар ягоны, і ярмо ягонае - з шыі тваёй; і распадзецца ярмо ад тлушчу.

Ì stanecca ǔ toj dzen′: zdymecca z plâčèj tvaìh câžar âgony, ì ârmo âgonae - z šyì tvaëj; ì raspadzecca ârmo ad tlušču.

28. Ён ідзе на Аят; праходзіць Мігрон; у Міхмасе складвае запасы свае.

Ën ìdze na Aât; prahodzìc′ Mìgron; u Mìhmase skladvae zapasy svae.

29. Праходзяць цясьніны; у Геве начлег іхні; Рама трасецца; Саўлава Гіва разьбеглася.

Prahodzâc′ câs′nìny; u Geve načleg ìhnì; Rama trasecca; Saǔlava Gìva raz′beglasâ.

30. Галасі голасам тваім, дачка Галімава; хай пачуе цябе Лаіс, гаротны Анатот!

Galasì golasam tvaìm, dačka Galìmava; haj pačue câbe Laìs, garotny Anatot!

31. Мадмена разьбеглася, жыхары Гевіма пасьпешна ўцякаюць.

Madmena raz′beglasâ, žyhary Gevìma pas′pešna ǔcâkaûc′.

32. Яшчэ дзень прастаіць ён у Нове; пагражае рукою сваёю гары Сіёну, пагорку Ерусалімскаму.

Âščè dzen′ prastaìc′ ën u Nove; pagražae rukoû svaëû gary Sìënu, pagorku Erusalìmskamu.

33. Вось, Гасподзь, Гасподзь Саваоф, страшнаю сілаю сарве вецьце дрэў, і выбуялыя сьсечаны будуць, выносныя пахілены да зямлі.

Vos′, Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof, strašnaû sìlaû sarve vec′ce drèǔ, ì vybuâlyâ s′sečany buduc′, vynosnyâ pahìleny da zâmlì.

34. І пасячэ нетры лесу жалезам, - і Ліван упадзе ад Усемагутнага.

Ì pasâčè netry lesu žalezam, - ì Lìvan upadze ad Usemagutnaga.

11 Кіраўнік

1. І пойдзе пасынак ад кораня Есэевага, і галіна вырасьце ад кораня ягонага;

Ì pojdze pasynak ad koranâ Esèevaga, ì galìna vyras′ce ad koranâ âgonaga;

2. і спачне на Ім Дух Гасподні, дух мудрасьці і розуму, дух рады і моцы, дух пазнаньня і пабожнасьці;

ì spačne na Ìm Duh Gaspodnì, duh mudras′cì ì rozumu, duh rady ì mocy, duh paznan′nâ ì pabožnas′cì;

3. і ўпадабаньне Ягонае тым, у кім страх Божы, і будзе судзіць не з пагляду вачэй Сваіх і не са слыху вушэй Сваіх вырашаць справы.

ì ǔpadaban′ne Âgonae tym, u kìm strah Božy, ì budze sudzìc′ ne z paglâdu vačèj Svaìh ì ne sa slyhu vušèj Svaìh vyrašac′ spravy.

4. Ён будзе судзіць бедных па праўдзе, і дзеі пакутнікаў зямлі рашаць паводле ісьціны; і жазлом вуснаў Сваіх заб'е бязбожніка.

Ën budze sudzìc′ bednyh pa praǔdze, ì dzeì pakutnìkaǔ zâmlì rašac′ pavodle ìs′cìny; ì žazlom vusnaǔ Svaìh zab'e bâzbožnìka.

5. І будзе апаясаньнем сьцёгнаў Яго - праўда, і апаясаньнем паясьніцы Яго - ісьціна.

Ì budze apaâsan′nem s′cëgnaǔ Âgo - praǔda, ì apaâsan′nem paâs′nìcy Âgo - ìs′cìna.

6. Тады воўк будзе жыць разам зь ягнём, і барс будзе ляжаць разам з казьлянём; і цяля, і малады леў, і вол будуць разам, і малое дзіця будзе вадзіць іх.

Tady voǔk budze žyc′ razam z′ âgnëm, ì bars budze lâžac′ razam z kaz′lânëm; ì câlâ, ì malady leǔ, ì vol buduc′ razam, ì maloe dzìcâ budze vadzìc′ ìh.

7. І карова будзе пасьвіцца зь мядзьведзіхаю, і дзеці іх будуць ляжаць разам; і леў, як вол, будзе есьці салому.

Ì karova budze pas′vìcca z′ mâdz′vedzìhaû, ì dzecì ìh buduc′ lâžac′ razam; ì leǔ, âk vol, budze es′cì salomu.

8. І немаўля будзе бавіцца над нарою асьпіда, і дзіця працягне руку сваю на гняздо зьмяі.

Ì nemaǔlâ budze bavìcca nad naroû as′pìda, ì dzìcâ pracâgne ruku svaû na gnâzdo z′mâì.

9. І ня будуць рабіць ліха і шкоды на ўсёй сьвятой гары Маёй, бо зямля будзе напоўнена спазнаньнем Госпада, як воды напаўняюць мора.

Ì nâ buduc′ rabìc′ lìha ì škody na ǔsëj s′vâtoj gary Maëj, bo zâmlâ budze napoǔnena spaznan′nem Gospada, âk vody napaǔnâûc′ mora.

10. І станецца ў той дзень: да кораня Есэевага, які стане нібы сьцяг народам, зьвернуцца язычнікі, - і спакоем яго будзе слава.

Ì stanecca ǔ toj dzen′: da koranâ Esèevaga, âkì stane nìby s′câg narodam, z′vernucca âzyčnìkì, - ì spakoem âgo budze slava.

11. І станецца ў той дзень: Гасподзь зноў узьнясе руку Сваю, каб вярнуць Сабе рэшту народу Свайго, які застанецца ў Асура, і ў Егіпце, і ў Патросе, і ў Хусе, і ў Эламе, і ў Сэнаары, і ў Эмаце, і на выспах у моры.

Ì stanecca ǔ toj dzen′: Gaspodz′ znoǔ uz′nâse ruku Svaû, kab vârnuc′ Sabe rèštu narodu Svajgo, âkì zastanecca ǔ Asura, ì ǔ Egìpce, ì ǔ Patrose, ì ǔ Huse, ì ǔ Èlame, ì ǔ Sènaary, ì ǔ Èmace, ì na vyspah u mory.

12. І падыме сьцяг язычнікам і зьбярэ выгнанцаў Ізраіля, і расьсеяных Юдэяў скліча ад чатырох краёў зямлі.

Ì padyme s′câg âzyčnìkam ì z′bârè vygnancaǔ Ìzraìlâ, ì ras′seânyh Ûdèâǔ sklìča ad čatyroh kraëǔ zâmlì.

13. І спыніцца зайздрасьць Яфрэмавая, і супраціўцы Юды будуць вынішчаны. Яфрэм ня будзе зайздросьціць Юду, і Юда ня будзе ўціскаць Яфрэма.

Ì spynìcca zajzdras′c′ Âfrèmavaâ, ì supracìǔcy Ûdy buduc′ vynìščany. Âfrèm nâ budze zajzdros′cìc′ Ûdu, ì Ûda nâ budze ǔcìskac′ Âfrèma.

14. І паляцяць поруч зь Філістымлянамі на захад, абрабуюць усіх дзяцей Усходу; на Эдома і Маава накладуць руку сваю, і дзеці Амонавыя будуць падданцамі іхнімі.

Ì palâcâc′ poruč z′ Fìlìstymlânamì na zahad, abrabuûc′ usìh dzâcej Ushodu; na Èdoma ì Maava nakladuc′ ruku svaû, ì dzecì Amonavyâ buduc′ paddancamì ìhnìmì.

15. І высушыць Гасподзь затоку мора Егіпецкага, і ўзьнясе руку Сваю на раку ў моцным ветры Сваім, і падзеліць яе на сем ручаін, так што ў сандалях можна будзе пераходзіць яе.

Ì vysušyc′ Gaspodz′ zatoku mora Egìpeckaga, ì ǔz′nâse ruku Svaû na raku ǔ mocnym vetry Svaìm, ì padzelìc′ âe na sem ručaìn, tak što ǔ sandalâh možna budze perahodzìc′ âe.

16. Тады рэшце народу Яго, які застанецца ў Асура, будзе вялікая дарога, як гэта было Ізраілю, калі ён выходзіў зь зямлі Егіпецкай.

Tady rèšce narodu Âgo, âkì zastanecca ǔ Asura, budze vâlìkaâ daroga, âk gèta bylo Ìzraìlû, kalì ën vyhodzìǔ z′ zâmlì Egìpeckaj.

12 Кіраўнік

1. І скажаш у той дзень: слаўлю Цябе, Госпадзе; Ты гневаўся на мяне, але адвёў гнеў Твой і суцешыў мяне.

Ì skažaš u toj dzen′: slaǔlû Câbe, Gospadze; Ty gnevaǔsâ na mâne, ale advëǔ gneǔ Tvoj ì sucešyǔ mâne.

2. Вось, Бог - ратунак мой: спадзяюся на Яго, і не баюся; бо Гасподзь - сіла мая, і песьня мая - Гасподзь; і Ён быў мне збавеньнем.

Vos′, Bog - ratunak moj: spadzâûsâ na Âgo, ì ne baûsâ; bo Gaspodz′ - sìla maâ, ì pes′nâ maâ - Gaspodz′; ì Ën byǔ mne zbaven′nem.

3. І ў радасьці будзеце чэрпаць ваду з крыніц збавеньня,

Ì ǔ radas′cì budzece čèrpac′ vadu z krynìc zbaven′nâ,

4. і скажаце ў той дзень: слаўце Госпада, заклікайце імя Яго; абвяшчайце ў народах дзеі Яго; нагадвайце, што вялікае імя Яго;

ì skažace ǔ toj dzen′: slaǔce Gospada, zaklìkajce ìmâ Âgo; abvâščajce ǔ narodah dzeì Âgo; nagadvajce, što vâlìkae ìmâ Âgo;

5. сьпявайце Госпаду, бо Ён учыніў вялікае, - хай ведаюць гэта на ўсёй зямлі.

s′pâvajce Gospadu, bo Ën učynìǔ vâlìkae, - haj vedaûc′ gèta na ǔsëj zâmlì.

6. Весяліся і радуйся, жыхарка Сіёна, бо вялікі сярод цябе Сьвяты Ізраілеў.

Vesâlìsâ ì radujsâ, žyharka Sìëna, bo vâlìkì sârod câbe S′vâty Ìzraìleǔ.

13 Кіраўнік

1. Прароцтва пра Вавілон, якое выказаў Ісая, сын Амосаў.

Praroctva pra Vavìlon, âkoe vykazaǔ Ìsaâ, syn Amosaǔ.

2. Падымеце сьцяг на голай гары, узвысьце голас; махнеце ім рукою, каб ішлі ў браму ўладароў.

Padymece s′câg na golaj gary, uzvys′ce golas; mahnece ìm rukoû, kab ìšlì ǔ bramu ǔladaroǔ.

3. Я даў наказ выбранцам Маім, і заклікаў на выкананьне гневу Майго моцных Маіх, якія трыумфуюць у велічы Маёй.

Â daǔ nakaz vybrancam Maìm, ì zaklìkaǔ na vykanan′ne gnevu Majgo mocnyh Maìh, âkìâ tryumfuûc′ u velìčy Maëj.

4. Вялікі гоман на горах, як бы шматлікага народу, мяцежны гул царстваў і народаў, што сабраліся разам: Гасподзь Саваоф азірае баявое войска.

Vâlìkì goman na gorah, âk by šmatlìkaga narodu, mâcežny gul carstvaǔ ì narodaǔ, što sabralìsâ razam: Gaspodz′ Savaof azìrae baâvoe vojska.

5. Ідуць з далёкай краіны, ад краю неба, Гасподзь і носьбіты гневу Ягонага, каб зьнішчыць усю зямлю.

Ìduc′ z dalëkaj kraìny, ad kraû neba, Gaspodz′ ì nos′bìty gnevu Âgonaga, kab z′nìščyc′ usû zâmlû.

6. Галасеце, бо дзень Госпада блізкі, - ідзе, як разбуральная сіла ад Усемагутнага.

Galasece, bo dzen′ Gospada blìzkì, - ìdze, âk razbural′naâ sìla ad Usemagutnaga.

7. Таму рукі ва ўсіх апусьціліся, і сэрца ў кожнага чалавека растала.

Tamu rukì va ǔsìh apus′cìlìsâ, ì sèrca ǔ kožnaga čalaveka rastala.

8. Жахнуліся, курчы і боль ахапілі іх; пакутуюць, як парадзіха, зьдзіўлена глядзяць адзін на аднаго, твары ў іх разгарэліся.

Žahnulìsâ, kurčy ì bol′ ahapìlì ìh; pakutuûc′, âk paradzìha, z′dzìǔlena glâdzâc′ adzìn na adnago, tvary ǔ ìh razgarèlìsâ.

9. Вось, прыходзіць дзень Госпада грозны, з гневам і палкаю лютасьцю, каб зрабіць зямлю пустыняю і вынішчыць зь яе грэшнікаў яе.

Vos′, pryhodzìc′ dzen′ Gospada grozny, z gnevam ì palkaû lûtas′cû, kab zrabìc′ zâmlû pustynâû ì vynìščyc′ z′ âe grèšnìkaǔ âe.

10. Зоркі нябесныя і сьвяцілы не даюць свайго сьвятла; сонца цьміцца пры ўзыходзе сваім, і месяц ня зьзяе сьвятлом сваім.

Zorkì nâbesnyâ ì s′vâcìly ne daûc′ svajgo s′vâtla; sonca c′mìcca pry ǔzyhodze svaìm, ì mesâc nâ z′zâe s′vâtlom svaìm.

11. Я пакараю сьвет за ліха, і бязбожных - за беззаконьні іхнія, і пакладу канец высокаразумнасьці ганарыстых і зьнішчу пыхлівасьць прыгнятальнікаў;

Â pakaraû s′vet za lìha, ì bâzbožnyh - za bezzakon′nì ìhnìâ, ì pakladu kanec vysokarazumnas′cì ganarystyh ì z′nìšču pyhlìvas′c′ prygnâtal′nìkaǔ;

12. зраблю так, што людзі будуць даражэйшыя за чыстае золата, і мужчыны - даражэйшыя за золата Афірскае.

zrablû tak, što lûdzì buduc′ daražèjšyâ za čystae zolata, ì mužčyny - daražèjšyâ za zolata Afìrskae.

13. Дзеля гэтага скалану неба, - і зямля зрушыцца зь месца свайго ад лютасьці Госпада Саваофа, у дзень палымянага гневу Яго.

Dzelâ gètaga skalanu neba, - ì zâmlâ zrušycca z′ mesca svajgo ad lûtas′cì Gospada Savaofa, u dzen′ palymânaga gnevu Âgo.

14. Тады кожны, як гнаная сарна і як пакінутыя авечкі, вернецца да народу свайго, і кожны пабяжыць у сваю зямлю,

Tady kožny, âk gnanaâ sarna ì âk pakìnutyâ avečkì, vernecca da narodu svajgo, ì kožny pabâžyc′ u svaû zâmlû,

15. Але кожны злоўлены будзе заколаты, і каго схопяць, той памрэ ад меча.

Ale kožny zloǔleny budze zakolaty, ì kago shopâc′, toj pamrè ad meča.

16. І дзеці іх будуцуь разьбітыя на вачах у іх; дамы іхнія будуць зрабаваныя і жанкі іх зьняслаўленыя.

Ì dzecì ìh buducu′ raz′bìtyâ na vačah u ìh; damy ìhnìâ buduc′ zrabavanyâ ì žankì ìh z′nâslaǔlenyâ.

17. Вось, я падыму супроць іх Мідзянаў, якія ня цэняць срэбра і ня прагнуць золата.

Vos′, â padymu suproc′ ìh Mìdzânaǔ, âkìâ nâ cènâc′ srèbra ì nâ pragnuc′ zolata.

18. Лукі іхнія пратнуць юнакоў і не пашкадуюць плоду ўлоньня: вока іхняе не ўмілажаліцца зь дзяцей.

Lukì ìhnìâ pratnuc′ ûnakoǔ ì ne paškaduûc′ plodu ǔlon′nâ: voka ìhnâe ne ǔmìlažalìcca z′ dzâcej.

19. І Вавілон, акраса царстваў, гонар Халдэяў, будзе зруйнаваны Богам, як Садома і Гамора,

Ì Vavìlon, akrasa carstvaǔ, gonar Haldèâǔ, budze zrujnavany Bogam, âk Sadoma ì Gamora,

20. не заселіцца ніколі, і з роду ў род ня будзе жыхароў у ім; не раскіне Аравіцянін намёту свайго, і пастухі са статкамі ня будуць адпачываць там.

ne zaselìcca nìkolì, ì z rodu ǔ rod nâ budze žyharoǔ u ìm; ne raskìne Aravìcânìn namëtu svajgo, ì pastuhì sa statkamì nâ buduc′ adpačyvac′ tam.

21. А будуць вадзіцца ў ім зьвяры пустыні, і дамы напоўняцца совамі; і страўсы паселяцца, і касмачы будуць скакаць там.

A buduc′ vadzìcca ǔ ìm z′vâry pustynì, ì damy napoǔnâcca sovamì; ì straǔsy paselâcca, ì kasmačy buduc′ skakac′ tam.

22. Шакалы будуць выць у харомах іхніх, і гіены - у вясёлых дамах.

Šakaly buduc′ vyc′ u haromah ìhnìh, ì gìeny - u vâsëlyh damah.

14 Кіраўнік

1. І блізкі час яго, і не запаволяцца дні ягоныя. Бо памілуе Гасподзь Якава, і зноў палюбіць Ізраіля; і паселіць іх на зямлі іхняй, і далучацца да іх іншаземцы, і прылепяцца да дома Якава.

Ì blìzkì čas âgo, ì ne zapavolâcca dnì âgonyâ. Bo pamìlue Gaspodz′ Âkava, ì znoǔ palûbìc′ Ìzraìlâ; ì paselìc′ ìh na zâmlì ìhnâj, ì dalučacca da ìh ìnšazemcy, ì prylepâcca da doma Âkava.

2. І возьмуць іх народы, і прывядуць на іхняе месца, і дом Ізраіля прыме іх на зямлі Гасподняй рабамі і возьме ў палон тых, што паланілі яго, і запануе над прыгнятальнікамі сваімі.

Ì voz′muc′ ìh narody, ì pryvâduc′ na ìhnâe mesca, ì dom Ìzraìlâ pryme ìh na zâmlì Gaspodnâj rabamì ì voz′me ǔ palon tyh, što palanìlì âgo, ì zapanue nad prygnâtal′nìkamì svaìmì.

3. І станецца ў той дзень: калі Гасподзь дасьць табе адпачынак ад скрухі тваёй і ад страху і ад цяжкай няволі, якой ты аддадзены быў,

Ì stanecca ǔ toj dzen′: kalì Gaspodz′ das′c′ tabe adpačynak ad skruhì tvaëj ì ad strahu ì ad câžkaj nâvolì, âkoj ty addadzeny byǔ,

4. і ты запяеш пераможную песьню на цара Вавілонскага, і скажаш: як ня стала катавальніка - спынілася рабаўніцтва!

ì ty zapâeš peramožnuû pes′nû na cara Vavìlonskaga, ì skažaš: âk nâ stala kataval′nìka - spynìlasâ rabaǔnìctva!

5. Зламаў Гасподзь кій бязбожных, жазло ўладыкаў,

Zlamaǔ Gaspodz′ kìj bâzbožnyh, žazlo ǔladykaǔ,

6. што пабівала народы ў лютасьці ўдарамі няўхільнымі, у гневе ўладарыў над плямёнамі зь бязьлітаснымі ганеньнямі.

što pabìvala narody ǔ lûtas′cì ǔdaramì nâǔhìl′nymì, u gneve ǔladaryǔ nad plâmënamì z′ bâz′lìtasnymì ganen′nâmì.

7. Уся зямля адпачывае, пакоіцца, усклікае ад радасьці.

Usâ zâmlâ adpačyvae, pakoìcca, usklìkae ad radas′cì.

8. І кіпарысы радуюцца за цябе, і кедры ліванскія, кажучы: з таго часу, як ты заснуў, ніхто ня прыходзіць сячы нас.

Ì kìparysy raduûcca za câbe, ì kedry lìvanskìâ, kažučy: z tago času, âk ty zasnuǔ, nìhto nâ pryhodzìc′ sâčy nas.

9. Пекла апраметнае ўзрушылася дзеля цябе, каб цябе сустрэць, калі прыйдзеш; разбудзіў дзеля цябе Рэфаімаў, усіх правадыроў зямлі; падняў усіх цароў язычніцкіх з тронаў іхніх.

Pekla aprametnae ǔzrušylasâ dzelâ câbe, kab câbe sustrèc′, kalì pryjdzeš; razbudzìǔ dzelâ câbe Rèfaìmaǔ, usìh pravadyroǔ zâmlì; padnâǔ usìh caroǔ âzyčnìckìh z tronaǔ ìhnìh.

10. Усе яны будуць казаць табе: і ты зьнясілеў, як мы! і ты стаў падобны да нас!

Use âny buduc′ kazac′ tabe: ì ty z′nâsìleǔ, âk my! ì ty staǔ padobny da nas!

11. У апраметную скінута ганарыстасьць твая з усім шумам тваім; пад табой падсьцілаецца чарвяк, і чэрві - покрыва тваё.

U aprametnuû skìnuta ganarystas′c′ tvaâ z usìm šumam tvaìm; pad taboj pads′cìlaecca čarvâk, ì čèrvì - pokryva tvaë.

12. Як упаў ты зь неба, дзяньніца, сыне зары! разьбіўся аб зямлю той, хто таптаў народы.

Âk upaǔ ty z′ neba, dzân′nìca, syne zary! raz′bìǔsâ ab zâmlû toj, hto taptaǔ narody.

13. А казаў у сэрцы сваім: узыду на неба, вышэй за зоркі Божыя, узьнясу трон мой і сяду на гары ў гурце багоў, на краі поўначы;

A kazaǔ u sèrcy svaìm: uzydu na neba, vyšèj za zorkì Božyâ, uz′nâsu tron moj ì sâdu na gary ǔ gurce bagoǔ, na kraì poǔnačy;

14. узыду на вышыні хмарныя, буду падобны на Ўсявышняга.

uzydu na vyšynì hmarnyâ, budu padobny na Ǔsâvyšnâga.

15. Але ты скінуты ў пекла, у глыбіні апраметнай.

Ale ty skìnuty ǔ pekla, u glybìnì aprametnaj.

16. Тыя, хто цябе бачыць, углядаюцца ў цябе, разважаюць пра цябе: ці той гэта чалавек, які хістаў зямлю, патрасаў царствы,

Tyâ, hto câbe bačyc′, uglâdaûcca ǔ câbe, razvažaûc′ pra câbe: cì toj gèta čalavek, âkì hìstaǔ zâmlû, patrasaǔ carstvy,

17. сусьвет зрабіў пустыняю і разбурыў гарады яго, палонных сваіх не адпускаў дадому?

sus′vet zrabìǔ pustynâû ì razburyǔ garady âgo, palonnyh svaìh ne adpuskaǔ dadomu?

18. Усе цары народаў, усе ляжаць ганарова, кожны ў сваёй усыпальніцы;

Use cary narodaǔ, use lâžac′ ganarova, kožny ǔ svaëj usypal′nìcy;

19. а ты пакінуты за магільніцай сваёй, як пагарджаная галіна, як вопратка забітых, працятых мечам, якіх апускаюць у каменны дол, ты, як здрасаваны труп,

a ty pakìnuty za magìl′nìcaj svaëj, âk pagardžanaâ galìna, âk vopratka zabìtyh, pracâtyh mečam, âkìh apuskaûc′ u kamenny dol, ty, âk zdrasavany trup,

20. не зьяднаешся зь імі ў магіле; бо ты зьнішчыў зямлю тваю, забіў народ твой; навекі ня ўспомніцца племя ліхадзеяў.

ne z′âdnaešsâ z′ ìmì ǔ magìle; bo ty z′nìščyǔ zâmlû tvaû, zabìǔ narod tvoj; navekì nâ ǔspomnìcca plemâ lìhadzeâǔ.

21. Рыхтуйце разьню сынам ягоным за беззаконьне бацькі іхняга, каб не паўсталі і не завалодалі зямлёю і не напоўнілі сусьвету супастатамі.

Ryhtujce raz′nû synam âgonym za bezzakon′ne bac′kì ìhnâga, kab ne paǔstalì ì ne zavalodalì zâmlëû ì ne napoǔnìlì sus′vetu supastatamì.

22. І паўстану на іх, кажа Гасподзь Саваоф, і вынішчу імя Вавілона і ўсю рэшту - і сына і ўнука, кажа Гасподзь.

Ì paǔstanu na ìh, kaža Gaspodz′ Savaof, ì vynìšču ìmâ Vavìlona ì ǔsû rèštu - ì syna ì ǔnuka, kaža Gaspodz′.

23. І зраблю яго аселінай вожыкаў і балотам, і вымяту яго памялом зьнішчальным, кажа Гасподзь Саваоф.

Ì zrablû âgo aselìnaj vožykaǔ ì balotam, ì vymâtu âgo pamâlom z′nìščal′nym, kaža Gaspodz′ Savaof.

24. Прысягаючы, кажа Гасподзь Саваоф: як Я намысьліў, так і станецца; як Я вызначыў, так і спраўдзіцца,

Prysâgaûčy, kaža Gaspodz′ Savaof: âk Â namys′lìǔ, tak ì stanecca; âk Â vyznačyǔ, tak ì spraǔdzìcca,

25. каб сьцерці Асура зь зямлі Маёй і растаптаць яго на горах Маіх; і ападзе зь іх ярмо яго, і здымецца цяжар яго з плячэй іхніх.

kab s′cercì Asura z′ zâmlì Maëj ì rastaptac′ âgo na gorah Maìh; ì apadze z′ ìh ârmo âgo, ì zdymecca câžar âgo z plâčèj ìhnìh.

26. Такая пастанова, прынятая для ўсёй зямлі, і вось рука, узьнесеная над усімі народамі;

Takaâ pastanova, prynâtaâ dlâ ǔsëj zâmlì, ì vos′ ruka, uz′nesenaâ nad usìmì narodamì;

27. бо Гасподзь Саваоф пастанавіў, і хто можа адмяніць гэта? рука Яго ўзьнесена, - і хто адвядзе яе?

bo Gaspodz′ Savaof pastanavìǔ, ì hto moža admânìc′ gèta? ruka Âgo ǔz′nesena, - ì hto advâdze âe?

28. У год сьмерці цара Ахаза было такое прарочае слова:

U god s′mercì cara Ahaza bylo takoe praročae slova:

29. ня радуйся зямля Філістымская, што зламана жазло, якое біла цябе; бо з кораня зьмяінага выпаўзе асьпід, і плодам яго будзе лятучы дракон.

nâ radujsâ zâmlâ Fìlìstymskaâ, što zlamana žazlo, âkoe bìla câbe; bo z koranâ z′mâìnaga vypaǔze as′pìd, ì plodam âgo budze lâtučy drakon.

30. Тады бедныя будуць накормлены, і ўбогія будуць пакоіцца ў бясьпецы; а той корань вымару голадам, і ён даб'е рэшту тваю.

Tady bednyâ buduc′ nakormleny, ì ǔbogìâ buduc′ pakoìcca ǔ bâs′pecy; a toj koran′ vymaru goladam, ì ën dab'e rèštu tvaû.

31. Галасі, брама! вый голасам, горадзе! Распадзешся ты, уся зямля Філістымская; бо з поўначы дым ідзе, і няма адсталага ў полчышчах іхніх.

Galasì, brama! vyj golasam, goradze! Raspadzešsâ ty, usâ zâmlâ Fìlìstymskaâ; bo z poǔnačy dym ìdze, ì nâma adstalaga ǔ polčyščah ìhnìh.

32. Што ж скажуць весьнікі народныя? - Тое, што Гасподзь заснаваў Сіён, і ў ім знойдуць бедныя з народу Яго.

Što ž skažuc′ ves′nìkì narodnyâ? - Toe, što Gaspodz′ zasnavaǔ Sìën, ì ǔ ìm znojduc′ bednyâ z narodu Âgo.

15 Кіраўнік

1. Прароцтва пра Маава. - Так! уначы будзе зруйнаваны Ар-Мааў і зьнішчаны; так! уначы будзе зруйнаваны Кір-Мааў і зьнішчаны!

Praroctva pra Maava. - Tak! unačy budze zrujnavany Ar-Maaǔ ì z′nìščany; tak! unačy budze zrujnavany Kìr-Maaǔ ì z′nìščany!

2. Ён узыходзіць да Баіта і Дывона, узыходзіць на вышыні, каб плакаць; Мааў галосіць над Нэво і Мэдэваю; ва ўсіх іх астрыжаныя галовы, ва ўсіх паголеныя бароды.

Ën uzyhodzìc′ da Baìta ì Dyvona, uzyhodzìc′ na vyšynì, kab plakac′; Maaǔ galosìc′ nad Nèvo ì Mèdèvaû; va ǔsìh ìh astryžanyâ galovy, va ǔsìh pagolenyâ barody.

3. На вуліцах яго падпярэзваюцца вярэтаю; на дахах яго і на плошчах яго ўсё галосіць, тоне ў сьлёзах.

Na vulìcah âgo padpârèzvaûcca vârètaû; na dahah âgo ì na ploščah âgo ǔsë galosìc′, tone ǔ s′lëzah.

4. І лямантуе Эсэвон і Элеала: голас іх чуецца да самай Яацы; за імі і воіны Маава галосяць; душа яго абурана ў ім.

Ì lâmantue Èsèvon ì Èleala: golas ìh čuecca da samaj Âacy; za ìmì ì voìny Maava galosâc′; duša âgo aburana ǔ ìm.

5. Галосіць сэрца маё па Мааве; уцякаюць зь яго да Сігора, да трэцяй Эглы; ідуць на ўсход Лухіцкі з плачам; па дарозе Харанаім з плачам; па дарозе Харанаімскай страшэнна лямантуючы;

Galosìc′ sèrca maë pa Maave; ucâkaûc′ z′ âgo da Sìgora, da trècâj Ègly; ìduc′ na ǔshod Luhìckì z plačam; pa daroze Haranaìm z plačam; pa daroze Haranaìmskaj strašènna lâmantuûčy;

6. бо воды Німрыма счэзьлі, лугі засохлі, трава выгарэла, - прапала зялёнае.

bo vody Nìmryma sčèz′lì, lugì zasohlì, trava vygarèla, - prapala zâlënae.

7. Таму яны рэшткі сабранага і ашчаджанага імі пераносяць за раку Аравійскую.

Tamu âny rèštkì sabranaga ì aščadžanaga ìmì peranosâc′ za raku Aravìjskuû.

8. Бо лямант па ўсіх межах Маава, да Эглайма плач ягоны;

Bo lâmant pa ǔsìh mežah Maava, da Èglajma plač âgony;

9. бо воды Дымона напоўніліся крывёю, і Я навяду на Дымон яшчэ новае, - ільвоў на ўцекачоў з Маава і на тых, што засталіся ў краіне.

bo vody Dymona napoǔnìlìsâ kryvëû, ì Â navâdu na Dymon âščè novae, - ìl′voǔ na ǔcekačoǔ z Maava ì na tyh, što zastalìsâ ǔ kraìne.

16 Кіраўнік

1. Пасылайце ягнят уласьніку зямлі з Сэлы ў пустыні на гару дачкі Сіёна;

Pasylajce âgnât ulas′nìku zâmlì z Sèly ǔ pustynì na garu dačkì Sìëna;

2. бо да ўспалошанай птушкі выкінутай з гнязда, будуць падобныя дочкі Маава каля брадоў Арнонскіх.

bo da ǔspalošanaj ptuškì vykìnutaj z gnâzda, buduc′ padobnyâ dočkì Maava kalâ bradoǔ Arnonskìh.

3. "Складзі раду, пастанаві рашэньне; ахіні нас аполудні, як уначы, ценем тваім, акрый выгнаных, ня выдай падарожных.

"Skladzì radu, pastanavì rašèn′ne; ahìnì nas apoludnì, âk unačy, cenem tvaìm, akryj vygnanyh, nâ vydaj padarožnyh.

4. Хай пажывуць у цябе мае выгнанцы Маавіцяне; будзь ім аслонаю ад грабежніка: бо прыгнятальніка ня стане, рабунак спыніцца, таптальнікі зьнікнуць зь зямлі.

Haj pažyvuc′ u câbe mae vygnancy Maavìcâne; budz′ ìm aslonaû ad grabežnìka: bo prygnâtal′nìka nâ stane, rabunak spynìcca, taptal′nìkì z′nìknuc′ z′ zâmlì.

5. І ўцьвердзіцца трон міласьцю, і сядзе на ім у ісьціне, у намёце Давідавым, судзьдзя, які шукае праўды і дбае пра правасудзьдзе".

Ì ǔc′verdzìcca tron mìlas′cû, ì sâdze na ìm u ìs′cìne, u namëce Davìdavym, sudz′dzâ, âkì šukae praǔdy ì dbae pra pravasudz′dze".

6. "Мы чулі пра гонар Маава, гонар празьмерны, пра пыху яго і фанабэрства і сваволю яго: няшчырае слова ў яго".

"My čulì pra gonar Maava, gonar praz′merny, pra pyhu âgo ì fanabèrstva ì svavolû âgo: nâščyrae slova ǔ âgo".

7. Таму загалосіць Мааў па Мааве, - усе галасіцьмуць; енчыце па цьвярдынях Кірхарэшэта: яны зруйнаваныя цалкам.

Tamu zagalosìc′ Maaǔ pa Maave, - use galasìc′muc′; enčyce pa c′vârdynâh Kìrharèšèta: âny zrujnavanyâ calkam.

8. Палі Эсэвонскія звыраднелі гэтак сама і вінаграднік Сэвамскі; уладары народаў вынішчылі найлепшыя лозы яго, што дасягалі Язэра, ішлі па пустыні; парасткі іх разьбягаліся, пераходзілі за мора.

Palì Èsèvonskìâ zvyradnelì gètak sama ì vìnagradnìk Sèvamskì; uladary narodaǔ vynìščylì najlepšyâ lozy âgo, što dasâgalì Âzèra, ìšlì pa pustynì; parastkì ìh raz′bâgalìsâ, perahodzìlì za mora.

9. Таму і я буду плакаць па лазе Сэвамскай плачам Язэра, аблівацьму цябе сьлязьмі маімі, Эсэвоне і Элеале; бо ў час збору вінаграду твайго і ў час жніва твайго няма болей шумнай радасьці.

Tamu ì â budu plakac′ pa laze Sèvamskaj plačam Âzèra, ablìvac′mu câbe s′lâz′mì maìmì, Èsèvone ì Èleale; bo ǔ čas zboru vìnagradu tvajgo ì ǔ čas žnìva tvajgo nâma bolej šumnaj radas′cì.

10. Зьнікла з урадлівай зямлі весялосьць і радасьць, у вінаградніках не сьпяваюць, не весяляцца; вінаградар ня топча вінаграду ў чавільнях: я радавацца перастаў.

Z′nìkla z uradlìvaj zâmlì vesâlos′c′ ì radas′c′, u vìnagradnìkah ne s′pâvaûc′, ne vesâlâcca; vìnagradar nâ topča vìnagradu ǔ čavìl′nâh: â radavacca perastaǔ.

11. Таму нутроба мая стогне па Мааве, як арфа, і сэрца маё - па Кірхарэшэце.

Tamu nutroba maâ stogne pa Maave, âk arfa, ì sèrca maë - pa Kìrharèšèce.

12. Хоць і явіцца Мааў і таміцьмецца на вышынях, і прыйдзе да сьвятыні сваёй памаліцца, але не дапаможа нічога.

Hoc′ ì âvìcca Maaǔ ì tamìc′mecca na vyšynâh, ì pryjdze da s′vâtynì svaëj pamalìcca, ale ne dapamoža nìčoga.

13. Вось слова, якое сказаў Гасподзь пра Мааў даўно.

Vos′ slova, âkoe skazaǔ Gaspodz′ pra Maaǔ daǔno.

14. А сёньня так кажа Гасподзь: праз тры гады, лічачы гадамі найміцкімі, веліч Маава будзе зьняважана з усім вялікім шматлюдствам, і рэшта будзе вельмі малая і нязначная.

A sën′nâ tak kaža Gaspodz′: praz try gady, lìčačy gadamì najmìckìmì, velìč Maava budze z′nâvažana z usìm vâlìkìm šmatlûdstvam, ì rèšta budze vel′mì malaâ ì nâznačnaâ.

17 Кіраўнік

1. Прароцтва пра Дамаск. - Вось, Дамаск перастане быць горадам, і будзе грудай руінаў.

Praroctva pra Damask. - Vos′, Damask perastane byc′ goradam, ì budze grudaj ruìnaǔ.

2. Гарады Араэрскія будуць пакінуты, - застануцца пад статкі, якія адпачывацьмуць там, і ня будзе каму іх палохаць.

Garady Araèrskìâ buduc′ pakìnuty, - zastanucca pad statkì, âkìâ adpačyvac′muc′ tam, ì nâ budze kamu ìh palohac′.

3. Ня стане цьвярдыні Яфрэмавай і царства Дамаскага з астатняю Сірыяй; зь імі будзе тое самае, што са славаю сыноў Ізраіля, кажа Гасподзь Саваоф.

Nâ stane c′vârdynì Âfrèmavaj ì carstva Damaskaga z astatnâû Sìryâj; z′ ìmì budze toe samae, što sa slavaû synoǔ Ìzraìlâ, kaža Gaspodz′ Savaof.

4. І станецца ў той дзень: паменшыцца слава Якава, і тлустае цела ягонае схуднее.

Ì stanecca ǔ toj dzen′: pamenšycca slava Âkava, ì tlustae cela âgonae shudnee.

5. Тое самае будзе, што і пасьля збору збожжа жняцом, калі рука ягоная сажне каласы, і калі зьбяруць каласы ў даліне Рэфаімскай.

Toe samae budze, što ì pas′lâ zboru zbožža žnâcom, kalì ruka âgonaâ sažne kalasy, ì kalì z′bâruc′ kalasy ǔ dalìne Rèfaìmskaj.

6. І застануцца ў яго, як бывае пры абіваньні масьлін, дзьве-тры ягадзіны на самай вяршаліне, альбо чатыры, пяць на ўрадлівых галінах, кажа Гасподзь Бог Ізраілеў.

Ì zastanucca ǔ âgo, âk byvae pry abìvan′nì mas′lìn, dz′ve-try âgadzìny na samaj vâršalìne, al′bo čatyry, pâc′ na ǔradlìvyh galìnah, kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ.

7. У той дзень аберне чалавек позірк свой да Творцы свайго, і вочы яго глядзецьмуць на Сьвятога Ізраілевага;

U toj dzen′ aberne čalavek pozìrk svoj da Tvorcy svajgo, ì vočy âgo glâdzec′muc′ na S′vâtoga Ìzraìlevaga;

8. і ня зірне на ахвярнікі, на дзею рук сваіх, і не паглядзіць на тое, што зрабілі пальцы ягоныя, на куміраў Астарты і Ваала.

ì nâ zìrne na ahvârnìkì, na dzeû ruk svaìh, ì ne paglâdzìc′ na toe, što zrabìlì pal′cy âgonyâ, na kumìraǔ Astarty ì Vaala.

9. У той дзень умацаваныя гарады ягоныя будуць, як мясьціны ў лясах і на вяршынях гор, пакінутыя перад сынамі Ізраіля, - і ўсё запусьцеецца.

U toj dzen′ umacavanyâ garady âgonyâ buduc′, âk mâs′cìny ǔ lâsah ì na vâršynâh gor, pakìnutyâ perad synamì Ìzraìlâ, - ì ǔsë zapus′ceecca.

10. Бо ты забыў Бога ратунку твайго, і не ўспамінаў пра скалу прытулку твайго; таму і насадзіў сады на забавы і пасадзіў чаранкі ад чужой лазы.

Bo ty zabyǔ Boga ratunku tvajgo, ì ne ǔspamìnaǔ pra skalu prytulku tvajgo; tamu ì nasadzìǔ sady na zabavy ì pasadzìǔ čarankì ad čužoj lazy.

11. У дзень, калі ты садзіў, ты калаціўся, каб яно расло, і каб пасеянае табою рана расьцьвіло; але ў дзень збору не багатае жніво будзе, а пакута вялікая.

U dzen′, kalì ty sadzìǔ, ty kalacìǔsâ, kab âno raslo, ì kab paseânae taboû rana ras′c′vìlo; ale ǔ dzen′ zboru ne bagatae žnìvo budze, a pakuta vâlìkaâ.

12. Ды жаль! шум народаў многіх! бушуюць яны, як бушуе мора. Род плямёнаў! яны равуць, як равуць моцныя воды.

Dy žal′! šum narodaǔ mnogìh! bušuûc′ âny, âk bušue mora. Rod plâmënaǔ! âny ravuc′, âk ravuc′ mocnyâ vody.

13. Равуць народы, як равуць моцныя воды; але Ён пагразіў ім, і яны далёка пабеглі, і былі гнаныя, як тло па гарах ад ветру і як пыл ад віхуры.

Ravuc′ narody, âk ravuc′ mocnyâ vody; ale Ën pagrazìǔ ìm, ì âny dalëka pabeglì, ì bylì gnanyâ, âk tlo pa garah ad vetru ì âk pyl ad vìhury.

14. Вечар - і вось жудасьць! І да раніцы ўжо няма яе. Такая доля рабаўнікоў нашых, лёс спусташальнікаў нашых.

Večar - ì vos′ žudas′c′! Ì da ranìcy ǔžo nâma âe. Takaâ dolâ rabaǔnìkoǔ našyh, lës spustašal′nìkaǔ našyh.

18 Кіраўнік

1. Гора зямлі шумнакрылай па той бок рэк Эфіопскіх,

Gora zâmlì šumnakrylaj pa toj bok rèk Èfìopskìh,

2. якая пасылае паслоў па моры, і ў папірусных суднах па водах! Ідзеце, борздыя паслы, да народу рослага і бліскучаскурага, да народу грознага нават здалёку і дагэтуль, да народу ўладарнага, які ўсё топча, зямлю якога расьсякаюць рэкі.

âkaâ pasylae pasloǔ pa mory, ì ǔ papìrusnyh sudnah pa vodah! Ìdzece, borzdyâ pasly, da narodu roslaga ì blìskučaskuraga, da narodu groznaga navat zdalëku ì dagètul′, da narodu ǔladarnaga, âkì ǔsë topča, zâmlû âkoga ras′sâkaûc′ rèkì.

3. Усе вы, што засяляеце сьвет і жывяце на зямлі! Глядзеце, калі сьцяг падымецца на горах, і, калі загрыміць труба, слухайце!

Use vy, što zasâlâece s′vet ì žyvâce na zâmlì! Glâdzece, kalì s′câg padymecca na gorah, ì, kalì zagrymìc′ truba, sluhajce!

4. Бо так Гасподзь сказаў мне: Я спакойна гляджу з жытла Майго, як сьветлая цяплыня пасьля дажджу, як воблака расы ў часе жніўнае сьпёкі.

Bo tak Gaspodz′ skazaǔ mne: Â spakojna glâdžu z žytla Majgo, âk s′vetlaâ câplynâ pas′lâ daždžu, âk voblaka rasy ǔ čase žnìǔnae s′pëkì.

5. Бо да збору вінаграду, калі ён адцьвіце, і гронка пачне дасьпяваць, Ён адатне нажом вецьце і адкіне, і абсячэ парасткі.

Bo da zboru vìnagradu, kalì ën adc′vìce, ì gronka pačne das′pâvac′, Ën adatne nažom vec′ce ì adkìne, ì absâčè parastkì.

6. І пакінуць усё драпежным горным птушкам і зьвярам польным; і птушкі будуць летаваць там, а ўсе зьвяры польныя зімавацьмуць там.

Ì pakìnuc′ usë drapežnym gornym ptuškam ì z′vâram pol′nym; ì ptuškì buduc′ letavac′ tam, a ǔse z′vâry pol′nyâ zìmavac′muc′ tam.

7. У той час будзе прынесены дарунак Госпаду Саваофу ад народу рослага і бліскучаскурага, ад народу грознага нават здалёку і дагэтуль, ад народу ўладарнага, які топча ўсё, зямлю якога расьсякаюць рэкі, - да месца імя Госпада Саваофа, на гару Сіён.

U toj čas budze pryneseny darunak Gospadu Savaofu ad narodu roslaga ì blìskučaskuraga, ad narodu groznaga navat zdalëku ì dagètul′, ad narodu ǔladarnaga, âkì topča ǔsë, zâmlû âkoga ras′sâkaûc′ rèkì, - da mesca ìmâ Gospada Savaofa, na garu Sìën.

19 Кіраўнік

1. Прароцтва пра Егіпет. - Вось, Гасподзь сядзіць на воблаку лёгкім і прыбывае ў Егіпет. І затрымцяць ад аблічча Яго ідалы Егіпецкія, і сэрца Егіпта растане ў ім.

Praroctva pra Egìpet. - Vos′, Gaspodz′ sâdzìc′ na voblaku lëgkìm ì prybyvae ǔ Egìpet. Ì zatrymcâc′ ad ablìčča Âgo ìdaly Egìpeckìâ, ì sèrca Egìpta rastane ǔ ìm.

2. Я ўзбуру Егіпцянаў і будуць ваяваць брат супроць брата і сябар супроць сябра, горад з горадам, царства з царствам.

Â ǔzburu Egìpcânaǔ ì buduc′ vaâvac′ brat suproc′ brata ì sâbar suproc′ sâbra, gorad z goradam, carstva z carstvam.

3. І дух Егіпта зьняможацца ў ім, і заблытаю раду яго, - і пойдуць яны да ідалаў і да чарадзеяў, і да закліначоў мёртвых і да варажбітоў.

Ì duh Egìpta z′nâmožacca ǔ ìm, ì zablytaû radu âgo, - ì pojduc′ âny da ìdalaǔ ì da čaradzeâǔ, ì da zaklìnačoǔ mërtvyh ì da varažbìtoǔ.

4. І аддам Егіпцянаў у рукі валадара жорсткага, і люты цар запануе над імі, кажа Гасподзь, Гасподзь Саваоф.

Ì addam Egìpcânaǔ u rukì valadara žorstkaga, ì lûty car zapanue nad ìmì, kaža Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof.

5. І скончыцца вада ў моры і рака зьвядзецца і высахне;

Ì skončycca vada ǔ mory ì raka z′vâdzecca ì vysahne;

6. і звузяцца рэкі, і каналы Егіпецкія сплытчэюць і высахнуць; павянуць чарот і трысьнёг.

ì zvuzâcca rèkì, ì kanaly Egìpeckìâ splytčèûc′ ì vysahnuc′; pavânuc′ čarot ì trys′nëg.

7. Лугі над ракою, па берагах ракі, і ўсё, пасеянае каля ракі, засохне, разьвеецца і счэзьне.

Lugì nad rakoû, pa beragah rakì, ì ǔsë, paseânae kalâ rakì, zasohne, raz′veecca ì sčèz′ne.

8. І заплачуць рыбакі, і загалосяць усе, хто закідвае вуды ў раку, і хто ставіць мярэжы ў вадзе, западуць у роспач;

Ì zaplačuc′ rybakì, ì zagalosâc′ use, hto zakìdvae vudy ǔ raku, ì hto stavìc′ mârèžy ǔ vadze, zapaduc′ u rospač;

9. і будуць зьбянтэжаны тыя, што апрацоўваюць лён, і ткачы белых палотнаў;

ì buduc′ z′bântèžany tyâ, što apracoǔvaûc′ lën, ì tkačy belyh palotnaǔ;

10. і будуць панішчаны мярэжы, і ўсе, хто трымае садкі пад жывую рыбу, занепадуць духам.

ì buduc′ panìščany mârèžy, ì ǔse, hto trymae sadkì pad žyvuû rybu, zanepaduc′ duham.

11. Так! страцілі розум князі Цаанскія; рада мудрых дарадцаў фараонавых страціла глузд. Як скажаце вы фараону: "я сын мудрацоў, сын цароў старажытных?"

Tak! stracìlì rozum knâzì Caanskìâ; rada mudryh daradcaǔ faraonavyh stracìla gluzd. Âk skažace vy faraonu: "â syn mudracoǔ, syn caroǔ staražytnyh?"

12. Дзе яны? дзе твае мудрацы? хай яны скажуць табе; хай даведаюцца, што Гасподзь Саваоф вызначыў пра Егіпет?

Dze âny? dze tvae mudracy? haj âny skažuc′ tabe; haj davedaûcca, što Gaspodz′ Savaof vyznačyǔ pra Egìpet?

13. Звар'яцелі князі Цаанскія; ашукаліся князі Мэмфіскія, і збочыў Егіпет з дарогі галавы плямёнаў ягоных.

Zvar'âcelì knâzì Caanskìâ; ašukalìsâ knâzì Mèmfìskìâ, ì zbočyǔ Egìpet z darogì galavy plâmënaǔ âgonyh.

14. Гасподзь уліў у яго дух чмуру, - і яны ўвялі Егіпет у аблуду ва ўсіх чынах ягоных, падобна на тое, як ходзіць п'яны па ванітах сваіх.

Gaspodz′ ulìǔ u âgo duh čmuru, - ì âny ǔvâlì Egìpet u abludu va ǔsìh čynah âgonyh, padobna na toe, âk hodzìc′ p'âny pa vanìtah svaìh.

15. І ня будзе ў Егіпце такое дзеі, якую ўчыніць умелі б галава і хвост, пальма і трысьціна.

Ì nâ budze ǔ Egìpce takoe dzeì, âkuû ǔčynìc′ umelì b galava ì hvost, pal′ma ì trys′cìna.

16. У той дзень Егіпцяне будуць падобныя да жанчын і затрымцяць і забаяцца руху рукі Госпада Саваофа, якую Ён падыме на іх.

U toj dzen′ Egìpcâne buduc′ padobnyâ da žančyn ì zatrymcâc′ ì zabaâcca ruhu rukì Gospada Savaofa, âkuû Ën padyme na ìh.

17. Зямля Юдава зробіцца жудасьцю Егіпту; хто ўзгадае пра яе, той затрымціць ад вызначэньня Госпада Саваофа, якое Ён пастанавіў пра яго.

Zâmlâ Ûdava zrobìcca žudas′cû Egìptu; hto ǔzgadae pra âe, toj zatrymcìc′ ad vyznačèn′nâ Gospada Savaofa, âkoe Ën pastanavìǔ pra âgo.

18. У той дзень пяць гарадоў у зямлі Егіпецкай загавораць моваю Ханаанскай і будуць бажыцца Госпадам Саваофам; адзін назавецца горадам сонца.

U toj dzen′ pâc′ garadoǔ u zâmlì Egìpeckaj zagavorac′ movaû Hanaanskaj ì buduc′ bažycca Gospadam Savaofam; adzìn nazavecca goradam sonca.

19. У той дзень ахвярнік Госпаду будзе пасярод зямлі Егіпецкай, і помнік Госпаду - каля межаў яе.

U toj dzen′ ahvârnìk Gospadu budze pasârod zâmlì Egìpeckaj, ì pomnìk Gospadu - kalâ mežaǔ âe.

20. І будзе ён азнакаю і сьведчаньнем пра Госпада Саваофа ў зямлі Егіпецкай, бо яны заклічуць да Госпада ад прыгнятальнікаў, і Ён пашле ім выратавальніка і заступніка, і выбавіць іх.

Ì budze ën aznakaû ì s′vedčan′nem pra Gospada Savaofa ǔ zâmlì Egìpeckaj, bo âny zaklìčuc′ da Gospada ad prygnâtal′nìkaǔ, ì Ën pašle ìm vyrataval′nìka ì zastupnìka, ì vybavìc′ ìh.

21. Гасподзь явіць Сябе ў Егіпце; і Егіпцяне ў той дзень спазнаюць Госпада і прынясуць ахвяры і дарункі, і дадуць абяцаньні Госпаду, і выканаюць.

Gaspodz′ âvìc′ Sâbe ǔ Egìpce; ì Egìpcâne ǔ toj dzen′ spaznaûc′ Gospada ì prynâsuc′ ahvâry ì darunkì, ì daduc′ abâcan′nì Gospadu, ì vykanaûc′.

22. І паб'е Гасподзь Егіпет, - паб'е і ацаліць: яны зьвернуцца да Госпада - і Ён пачуе іх і ацаліць іх.

Ì pab'e Gaspodz′ Egìpet, - pab'e ì acalìc′: âny z′vernucca da Gospada - ì Ën pačue ìh ì acalìc′ ìh.

23. У той дзень зь Егіпта ў Асірыю будзе вялікая дарога, і будзе прыходзіць Асур у Егіпет, і Егіпцяне - у Асірыю; і Егіпцяне разам з Асірыйцамі служыцьмуць Госпаду.

U toj dzen′ z′ Egìpta ǔ Asìryû budze vâlìkaâ daroga, ì budze pryhodzìc′ Asur u Egìpet, ì Egìpcâne - u Asìryû; ì Egìpcâne razam z Asìryjcamì služyc′muc′ Gospadu.

24. У той дзень Ізраіль будзе трэці зь Егіптам і Асірыяй; дабраславеньне будзе на зямлі,

U toj dzen′ Ìzraìl′ budze trècì z′ Egìptam ì Asìryâj; dabraslaven′ne budze na zâmlì,

25. якую дабраславіць Гасподзь Саваоф, кажучы: дабраславёны народ Мой, Егіпцяне, і дзея рук Маіх - Асірыяне, і спадчына Мая - Ізраіль.

âkuû dabraslavìc′ Gaspodz′ Savaof, kažučy: dabraslavëny narod Moj, Egìpcâne, ì dzeâ ruk Maìh - Asìryâne, ì spadčyna Maâ - Ìzraìl′.

20 Кіраўнік

1. І ў год, калі Тартан прыйшоў у Азот, пасланы ад Саргона, цара Асірыйскага, і ваяваў супроць Азота і ўзяў яго, -

Ì ǔ god, kalì Tartan pryjšoǔ u Azot, paslany ad Sargona, cara Asìryjskaga, ì vaâvaǔ suproc′ Azota ì ǔzâǔ âgo, -

2. у той самы час Гасподзь сказаў Ісаю, сыну Амосаваму, так: ідзі і здымі вярэту са сьцёгнаў тваіх, і скінь сандалі твае з ног тваіх. Ён так і зрабіў: хадзіў разьдзеты і босы.

u toj samy čas Gaspodz′ skazaǔ Ìsaû, synu Amosavamu, tak: ìdzì ì zdymì vârètu sa s′cëgnaǔ tvaìh, ì skìn′ sandalì tvae z nog tvaìh. Ën tak ì zrabìǔ: hadzìǔ raz′dzety ì bosy.

3. І сказаў Гасподзь: як раб Мой Ісая ходзіць разьдзеты і босы тры гады, на знак і прадказаньне пра Егіпет і Эфіопію, -

Ì skazaǔ Gaspodz′: âk rab Moj Ìsaâ hodzìc′ raz′dzety ì bosy try gady, na znak ì pradkazan′ne pra Egìpet ì Èfìopìû, -

4. так павядзе цар Асірыйскі палонных зь Егіпта і перасяленцаў з Эфіопіі, маладых і старых, разьдзетых і босых і з аголенымі сьцёгнамі, на сорам Егіпту.

tak pavâdze car Asìryjskì palonnyh z′ Egìpta ì perasâlencaǔ z Èfìopìì, maladyh ì staryh, raz′dzetyh ì bosyh ì z agolenymì s′cëgnamì, na soram Egìptu.

5. Тады жахнуцца і пасаромеюцца за Эфіопію, надзею сваю, і за Егіпет, якім хваліліся.

Tady žahnucca ì pasaromeûcca za Èfìopìû, nadzeû svaû, ì za Egìpet, âkìm hvalìlìsâ.

6. І скажуць у той дзень жыхары гэтай краіны: вось якія яны, на каго мы спадзяваліся і да якіх прыходзілі па дапамогу, каб уратавацца ад цара Асірыйскага! і як уратаваліся б мы?

Ì skažuc′ u toj dzen′ žyhary gètaj kraìny: vos′ âkìâ âny, na kago my spadzâvalìsâ ì da âkìh pryhodzìlì pa dapamogu, kab uratavacca ad cara Asìryjskaga! ì âk uratavalìsâ b my?

21 Кіраўнік

1. Прароцтва пра пустыню прыморскую. - Як буры на поўдні носяцца, ідзе ён з пустыні, зь зямлі страшнай.

Praroctva pra pustynû prymorskuû. - Âk bury na poǔdnì nosâcca, ìdze ën z pustynì, z′ zâmlì strašnaj.

2. Грозныя відзежы яўлены мне: рабаўнік рабуе, спусташальнік спусташае; выходзь, Эламе, аблажы, Мідзе! усім стогнам я канец пакладу.

Groznyâ vìdzežy âǔleny mne: rabaǔnìk rabue, spustašal′nìk spustašae; vyhodz′, Èlame, ablažy, Mìdze! usìm stognam â kanec pakladu.

3. Ад гэтага сьцёгны мае трасуцца; боль сьцяў мяне, як боль парадзіху. Я ўсхваляваны тым, што чую; я зьбянтэжаны тым, што бачу.

Ad gètaga s′cëgny mae trasucca; bol′ s′câǔ mâne, âk bol′ paradzìhu. Â ǔshvalâvany tym, što čuû; â z′bântèžany tym, što baču.

4. Сэрца маё трымціць; дрыготка калоціць мяне; радасная ноч мая абярнулася жудасьцю мне.

Sèrca maë trymcìc′; drygotka kalocìc′ mâne; radasnaâ noč maâ abârnulasâ žudas′cû mne.

5. Рыхтуюць стол, расьсьцілаюць абрусы, - ядуць, п'юць. "Уставайце, князі, мажце шчыты!"

Ryhtuûc′ stol, ras′s′cìlaûc′ abrusy, - âduc′, p'ûc′. "Ustavajce, knâzì, mažce ščyty!"

6. Бо так сказаў мне Гасподзь: ідзі, пастаў вартаўніка; хай ён скажа, што ўбачыць.

Bo tak skazaǔ mne Gaspodz′: ìdzì, pastaǔ vartaǔnìka; haj ën skaža, što ǔbačyc′.

7. І ўбачыў ён верхаўцоў на конях, якія ішлі парамі, верхаўцоў на аслах, верхаўцоў на вярблюдах; і ўслухоўваўся ён пільна, зь вялікай увагаю, -

Ì ǔbačyǔ ën verhaǔcoǔ na konâh, âkìâ ìšlì paramì, verhaǔcoǔ na aslah, verhaǔcoǔ na vârblûdah; ì ǔsluhoǔvaǔsâ ën pìl′na, z′ vâlìkaj uvagaû, -

8. і закрычаў, як леў: гаспадару мой! я на варце стаяў увесь дзень, і на месцы маім заставаўся цэлыя ночы:

ì zakryčaǔ, âk leǔ: gaspadaru moj! â na varce staâǔ uves′ dzen′, ì na mescy maìm zastavaǔsâ cèlyâ nočy:

9. і вось, едуць людзі, верхаўцы конныя парамі. Потым усклікнуў ён і сказаў: загінуў, загінуў Вавілон, і ўсе ідалы божышчаў Ягоных ляжаць на зямлі разьбітыя.

ì vos′, educ′ lûdzì, verhaǔcy konnyâ paramì. Potym usklìknuǔ ën ì skazaǔ: zagìnuǔ, zagìnuǔ Vavìlon, ì ǔse ìdaly božyščaǔ Âgonyh lâžac′ na zâmlì raz′bìtyâ.

10. О, памалочаны мой і сыне току майго! Што чуў я ад Госпада Саваофа, Бога Ізраілевага, тое і вам абвясьціў.

O, pamaločany moj ì syne toku majgo! Što čuǔ â ad Gospada Savaofa, Boga Ìzraìlevaga, toe ì vam abvâs′cìǔ.

11. Прароцтва пра Думу. - Крычаць мне з Сэіра: варта! якая пара ночы? варта! якая пара ночы?

Praroctva pra Dumu. - Kryčac′ mne z Sèìra: varta! âkaâ para nočy? varta! âkaâ para nočy?

12. Адказвае вартаўнік: набліжаецца раніца, але яшчэ ноч. Калі вы дапытваецеся, дык павярнецеся і прыходзьце.

Adkazvae vartaǔnìk: nablìžaecca ranìca, ale âščè noč. Kalì vy dapytvaecesâ, dyk pavârnecesâ ì pryhodz′ce.

13. Прароцтва пра Аравію. - У лесе Аравійскім пачуйце, караваны Дэданскія!

Praroctva pra Aravìû. - U lese Aravìjskìm pačujce, karavany Dèdanskìâ!

14. Жыхары зямлі Тэмайскай! нясеце вады насустрач сасьмяглым; з хлебам сустракайце ўцекачоў;

Žyhary zâmlì Tèmajskaj! nâsece vady nasustrač sas′mâglym; z hlebam sustrakajce ǔcekačoǔ;

15. бо яны ад мечаў уцякаюць, ад меча аголенага і ад лука няпятага і ад лютай вайны.

bo âny ad mečaǔ ucâkaûc′, ad meča agolenaga ì ad luka nâpâtaga ì ad lûtaj vajny.

16. Бо так сказаў мне Гасподзь: яшчэ год, роўны год найміцкаму, - і ўся слава Кідарава зьнікне,

Bo tak skazaǔ mne Gaspodz′: âščè god, roǔny god najmìckamu, - ì ǔsâ slava Kìdarava z′nìkne,

17. і лукаў і адважных сыноў Кідара няшмат: так сказаў Гасподзь Бог Ізраілеў.

ì lukaǔ ì advažnyh synoǔ Kìdara nâšmat: tak skazaǔ Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ.

22 Кіраўнік

1. Прароцтва пра даліну відзежаў. - Што з табою, што ты ўвесь выйшаў на дахі?

Praroctva pra dalìnu vìdzežaǔ. - Što z taboû, što ty ǔves′ vyjšaǔ na dahì?

2. Горад шумны, расхваляваны, горад поўны вясёлага галасу! Пабітыя твае ня мечам забітыя і ня ў бітве памерлі;

Gorad šumny, rashvalâvany, gorad poǔny vâsëlaga galasu! Pabìtyâ tvae nâ mečam zabìtyâ ì nâ ǔ bìtve pamerlì;

3. усе правадыры твае ўцякалі разам, але былі зьвязаныя лучнікамі; усе воіны твае зьвязаны разам, як ні далёка ўцякалі.

use pravadyry tvae ǔcâkalì razam, ale bylì z′vâzanyâ lučnìkamì; use voìny tvae z′vâzany razam, âk nì dalëka ǔcâkalì.

4. Таму кажу: пакіньце мяне, я паплачу горка; ня сільцеся суцешыць мяне, калі зруйнавана дачка народу майго.

Tamu kažu: pakìn′ce mâne, â paplaču gorka; nâ sìl′cesâ sucešyc′ mâne, kalì zrujnavana dačka narodu majgo.

5. Бо дзень смуты і патаптаньня і закалоту ў даліне відзежаў ад Госпада Бога Саваофа. Рушаць сьцяну, і крык узыходзіць на горы.

Bo dzen′ smuty ì pataptan′nâ ì zakalotu ǔ dalìne vìdzežaǔ ad Gospada Boga Savaofa. Rušac′ s′cânu, ì kryk uzyhodzìc′ na gory.

6. І Элам нясе калчан; людзі на калясьніцах і верхаўцы, і Кір падымае шчыт.

Ì Èlam nâse kalčan; lûdzì na kalâs′nìcah ì verhaǔcy, ì Kìr padymae ščyt.

7. І вось, найлепшыя даліны твае напоўніліся калясьніцамі, і верхаўцы вырадаваліся насупраць брамы,

Ì vos′, najlepšyâ dalìny tvae napoǔnìlìsâ kalâs′nìcamì, ì verhaǔcy vyradavalìsâ nasuprac′ bramy,

8. і здымаюць заслону зь Юдэі; і ты паглядзеў таго дня на запасы зброі ў доме кедровым.

ì zdymaûc′ zaslonu z′ Ûdèì; ì ty paglâdzeǔ tago dnâ na zapasy zbroì ǔ dome kedrovym.

9. Але вы бачыце шмат праломінаў у сьцяне горада Давідавага, і зьбіраеце воды ў ніжняй сажалцы;

Ale vy bačyce šmat pralomìnaǔ u s′câne gorada Davìdavaga, ì z′bìraece vody ǔ nìžnâj sažalcy;

10. і пазначаеце дамы ў Ерусаліме, і разбураеце дамы, каб умацаваць сьцяну;

ì paznačaece damy ǔ Erusalìme, ì razburaece damy, kab umacavac′ s′cânu;

11. і ладзіце паміж дзьвюма сьценамі сховішча на воды старое сажалкі. А на Таго, Хто гэта робіць, не пазіраеце, і не глядзіце на Таго, Хто здаўна вызначыў гэта.

ì ladzìce pamìž dz′vûma s′cenamì shovìšča na vody staroe sažalkì. A na Tago, Hto gèta robìc′, ne pazìraece, ì ne glâdzìce na Tago, Hto zdaǔna vyznačyǔ gèta.

12. І Гасподзь, Гасподзь Саваоф, заклікае вас у гэты дзень плакаць і бедаваць, і пастрыгчы валасы і вярэтаю аперазацца.

Ì Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof, zaklìkae vas u gèty dzen′ plakac′ ì bedavac′, ì pastrygčy valasy ì vârètaû aperazacca.

13. Але вось, весялосьць і радасьць! Колюць валоў, і рэжуць авечак; ядуць мяса, і п'юць віно: "будзем есьці і піць, бо заўтра памрэм!"

Ale vos′, vesâlos′c′ ì radas′c′! Kolûc′ valoǔ, ì rèžuc′ avečak; âduc′ mâsa, ì p'ûc′ vìno: "budzem es′cì ì pìc′, bo zaǔtra pamrèm!"

14. І адкрыў мне ў вушы Гасподзь Саваоф: ня будзе даравана вам гэта бязбожнасьць, пакуль не памраце, сказаў Гасподзь, Гасподзь Саваоф.

Ì adkryǔ mne ǔ vušy Gaspodz′ Savaof: nâ budze daravana vam gèta bâzbožnas′c′, pakul′ ne pamrace, skazaǔ Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof.

15. Так сказаў Гасподзь, Гасподзь Саваоф: ідзі, ідзі да гэтага царадворца, да Сэўны, начальніка палаца, і скажы яму:

Tak skazaǔ Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof: ìdzì, ìdzì da gètaga caradvorca, da Sèǔny, načal′nìka palaca, ì skažy âmu:

16. што ў цябе тут, і хто тут у цябе, што ты тут высякаеш сабе магілу? - Ён высякае сабе магілу на пагорку, вырубае ў скале сабе жытлішча.

što ǔ câbe tut, ì hto tut u câbe, što ty tut vysâkaeš sabe magìlu? - Ën vysâkae sabe magìlu na pagorku, vyrubae ǔ skale sabe žytlìšča.

17. Вось, Гасподзь перакіне цябе, як кідае дужы чалавек, і сьцісьне цябе ў камяк;

Vos′, Gaspodz′ perakìne câbe, âk kìdae dužy čalavek, ì s′cìs′ne câbe ǔ kamâk;

18. згорне цябе ў сувой і кіне цябе, як меч, у зямлю прасторную; там ты памрэш, і там раскошныя калясьніцы твае будуць агудаю дому гаспадара твайго.

zgorne câbe ǔ suvoj ì kìne câbe, âk meč, u zâmlû prastornuû; tam ty pamrèš, ì tam raskošnyâ kalâs′nìcy tvae buduc′ agudaû domu gaspadara tvajgo.

19. і саштурхну цябе зь месца твайго, і скіну цябе з прыступкі тваёй.

ì sašturhnu câbe z′ mesca tvajgo, ì skìnu câbe z prystupkì tvaëj.

20. І будзе таго дня, паклічу раба Майго Эльякіма, сына Хэлкіінавага,

Ì budze tago dnâ, paklìču raba Majgo Èl′âkìma, syna Hèlkììnavaga,

21. і апрану яго ў адзеньне тваё і поясам тваім аперажу яго, і ўладу тваю перадам у рукі ягоныя; і будзе ён бацькам жыхарам Ерусаліма і дому Юдаваму.

ì apranu âgo ǔ adzen′ne tvaë ì poâsam tvaìm aperažu âgo, ì ǔladu tvaû peradam u rukì âgonyâ; ì budze ën bac′kam žyharam Erusalìma ì domu Ûdavamu.

22. І кліч дома Давідавага пакладу на плечы ягоныя; адчыніць ён, і ніхто не замкне; замкне ён, і ніхто не адчыніць.

Ì klìč doma Davìdavaga pakladu na plečy âgonyâ; adčynìc′ ën, ì nìhto ne zamkne; zamkne ën, ì nìhto ne adčynìc′.

23. І ўваб'ю яго, нібы цьвік, у цьвёрдае месца; і будзе ён як пасад славы дому бацькі свайго.

Ì ǔvab'û âgo, nìby c′vìk, u c′vërdae mesca; ì budze ën âk pasad slavy domu bac′kì svajgo.

24. І будзе вісець на ім уся слава дома бацькі ягонага, дзяцей і ўнукаў, усяго хатняга начыньня да апошніх музычных прыладаў.

Ì budze vìsec′ na ìm usâ slava doma bac′kì âgonaga, dzâcej ì ǔnukaǔ, usâgo hatnâga načyn′nâ da apošnìh muzyčnyh pryladaǔ.

25. У той дзень, кажа Гасподзь Саваоф, расхітаецца цьвік, убіты ў цьвёрдае месца, і будзе выбіты, і ўпадзе, і зьнішчыцца ўвесь цяжар, што на ім: бо Гасподзь кажа.

U toj dzen′, kaža Gaspodz′ Savaof, rashìtaecca c′vìk, ubìty ǔ c′vërdae mesca, ì budze vybìty, ì ǔpadze, ì z′nìščycca ǔves′ câžar, što na ìm: bo Gaspodz′ kaža.

23 Кіраўнік

1. Прароцтва пра Тыр. - Галасеце, караблі Тарсіса, бо ён разбураны: няма дамоў, і няма каму заходзіць у дамы. Так ім абвешчана зь зямлі Кітыйскай.

Praroctva pra Tyr. - Galasece, karablì Tarsìsa, bo ën razburany: nâma damoǔ, ì nâma kamu zahodzìc′ u damy. Tak ìm abveščana z′ zâmlì Kìtyjskaj.

2. Замоўкніце, насельнікі вострава, які напаўнялі купцы Сідонскія, што плаваюць морам.

Zamoǔknìce, nasel′nìkì vostrava, âkì napaǔnâlì kupcy Sìdonskìâ, što plavaûc′ moram.

3. Па вялікіх водах прывозілі ў яго насеньне Сіхора, ужынак вялікай ракі, і быў ён торжышчам народаў.

Pa vâlìkìh vodah pryvozìlì ǔ âgo nasen′ne Sìhora, užynak vâlìkaj rakì, ì byǔ ën toržyščam narodaǔ.

4. Пасаромейся, Сідоне; бо вось што кажа мора, крэпасьць марская: як ня мучылася родамі і не раджала, і ня выхоўвала юнакоў, не гадавала дзяўчат.

Pasaromejsâ, Sìdone; bo vos′ što kaža mora, krèpas′c′ marskaâ: âk nâ mučylasâ rodamì ì ne radžala, ì nâ vyhoǔvala ûnakoǔ, ne gadavala dzâǔčat.

5. Калі вестка дойдзе да Егіпцянаў, здрыгануцца яны, пачуўшы пра Тыр.

Kalì vestka dojdze da Egìpcânaǔ, zdryganucca âny, pačuǔšy pra Tyr.

6. Перасяляйцеся ў Тарсіс, галасеце, насельнікі вострава!

Perasâlâjcesâ ǔ Tarsìs, galasece, nasel′nìkì vostrava!

7. Ці гэта ваш узьвяселены горад, якога пачатак ёсьць ад дзён старадаўніх? Ногі ягоныя нясуць яго бадзяцца ў краіне далёкай.

Cì gèta vaš uz′vâseleny gorad, âkoga pačatak ës′c′ ad dzën staradaǔnìh? Nogì âgonyâ nâsuc′ âgo badzâcca ǔ kraìne dalëkaj.

8. Хто вызначыў гэта Тыру, які раздаваў вянкі, купцы якога былі князі, гандляры - знакамітасьці зямлі?

Hto vyznačyǔ gèta Tyru, âkì razdavaǔ vânkì, kupcy âkoga bylì knâzì, gandlâry - znakamìtas′cì zâmlì?

9. Гасподзь Саваоф вызначыў гэта, каб пасароміць пыхлівасьць усялякай славы, каб прынізіць усе знакамітасьці зямлі.

Gaspodz′ Savaof vyznačyǔ gèta, kab pasaromìc′ pyhlìvas′c′ usâlâkaj slavy, kab prynìzìc′ use znakamìtas′cì zâmlì.

10. Хадзі па зямлі тваёй, дачка Тарсісава, як рака: няма болей завады.

Hadzì pa zâmlì tvaëj, dačka Tarsìsava, âk raka: nâma bolej zavady.

11. Ён прасьцёр руку сваю на мора, скалануў царствы; Гасподзь даў наказ пра Ханаан - разбурыць крэпасьці ягоныя.

Ën pras′cër ruku svaû na mora, skalanuǔ carstvy; Gaspodz′ daǔ nakaz pra Hanaan - razburyc′ krèpas′cì âgonyâ.

12. І сказаў: ты ня будзеш больш радавацца, пасаромленая дзяўчына, дачка Сідона! Уставай, ідзі ў Кітым, але і там ня будзе табе спакою.

Ì skazaǔ: ty nâ budzeš bol′š radavacca, pasaromlenaâ dzâǔčyna, dačka Sìdona! Ustavaj, ìdzì ǔ Kìtym, ale ì tam nâ budze tabe spakoû.

13. Вось зямля Халдэяў. Гэтага народу раней ня было; Асур даў яму пачатак з насельнікаў пустыняў. Яны ставяць вежы свае, разбураюць харомы яго, ператвараюць яго ў руіны.

Vos′ zâmlâ Haldèâǔ. Gètaga narodu ranej nâ bylo; Asur daǔ âmu pačatak z nasel′nìkaǔ pustynâǔ. Âny stavâc′ vežy svae, razburaûc′ haromy âgo, peratvaraûc′ âgo ǔ ruìny.

14. Галасеце, караблі Тарсіскія! бо цьвярдыня ваша спустошана.

Galasece, karablì Tarsìskìâ! bo c′vârdynâ vaša spustošana.

15. І будзе таго дня, забудуць Тыр на семдзесят гадоў, на меру дзён аднаго цараваньня. А празь семдзесят гадоў з Тырам станецца тое, як у песьні пра блудадзейку:

Ì budze tago dnâ, zabuduc′ Tyr na semdzesât gadoǔ, na meru dzën adnago caravan′nâ. A praz′ semdzesât gadoǔ z Tyram stanecca toe, âk u pes′nì pra bludadzejku:

16. "вазьмі цытру, хадзі па горадзе, забытая блудадзейка! Іграй складна, сьпявай многа песьняў, каб пра цябе ўспаміналі".

"vaz′mì cytru, hadzì pa goradze, zabytaâ bludadzejka! Ìgraj skladna, s′pâvaj mnoga pes′nâǔ, kab pra câbe ǔspamìnalì".

17. І будзе празь семдзесят гадоў, Гасподзь наверне Тыр; і ён зноў пачне браць прыбытак свой, і будзе блудадзейнічаць з усімі царствамі зямнымі па ўсім сьвеце.

Ì budze praz′ semdzesât gadoǔ, Gaspodz′ naverne Tyr; ì ën znoǔ pačne brac′ prybytak svoj, ì budze bludadzejnìčac′ z usìmì carstvamì zâmnymì pa ǔsìm s′vece.

18. Але гандаль яго і прыбытак ягоны прысьвячаюцца Госпаду; ня будуць замкнутыя і пакладзеныя ў каморы, бо да тых, што жывуць перад абліччам Госпада, будзе пераходзіць прыбытак ад гандлю ягонага, каб яны елі да сытасьці і мелі вопратку моцную.

Ale gandal′ âgo ì prybytak âgony prys′vâčaûcca Gospadu; nâ buduc′ zamknutyâ ì pakladzenyâ ǔ kamory, bo da tyh, što žyvuc′ perad ablìččam Gospada, budze perahodzìc′ prybytak ad gandlû âgonaga, kab âny elì da sytas′cì ì melì vopratku mocnuû.

24 Кіраўнік

1. Вось, Гасподзь спусташае зямлю і робіць яе няплоднай; мяняе паверхню яе і расьсейвае тых, што жывуць на ёй.

Vos′, Gaspodz′ spustašae zâmlû ì robìc′ âe nâplodnaj; mânâe paverhnû âe ì ras′sejvae tyh, što žyvuc′ na ëj.

2. І што будзе народу, тое і сьвятарам; што слузе, тое і гаспадару ягонаму; што служанцы, тое і гаспадыні яе; што пакупцу, тое і прадаўцу, што пазыкоўцу, тое і пазычальніку, што ліхвяру, тое і ліхвадаўцу.

Ì što budze narodu, toe ì s′vâtaram; što sluze, toe ì gaspadaru âgonamu; što služancy, toe ì gaspadynì âe; što pakupcu, toe ì pradaǔcu, što pazykoǔcu, toe ì pazyčal′nìku, što lìhvâru, toe ì lìhvadaǔcu.

3. Зямля спустошана ўшчэнт і зусім зрабаваная, бо Гасподзь вымавіў слова гэтае.

Zâmlâ spustošana ǔščènt ì zusìm zrabavanaâ, bo Gaspodz′ vymavìǔ slova gètae.

4. Бядуе заняпалая зямля; паніклы, заняпалы сусьвет; паніклі ўсе землі, што ўзвышаліся над народам.

Bâdue zanâpalaâ zâmlâ; panìkly, zanâpaly sus′vet; panìklì ǔse zemlì, što ǔzvyšalìsâ nad narodam.

5. І зямля апаганена пад тымі, што жывуць на ёй, бо яны пераступілі законы, зьмянілі статут, парушылі вечны запавет.

Ì zâmlâ apaganena pad tymì, što žyvuc′ na ëj, bo âny perastupìlì zakony, z′mânìlì statut, parušylì večny zapavet.

6. Затое праклён паядае зямлю, і нясуць кару тыя, што жывуць на ёй; затое спалены насельнікі зямлі, і няшмат засталося людзей.

Zatoe praklën paâdae zâmlû, ì nâsuc′ karu tyâ, što žyvuc′ na ëj; zatoe spaleny nasel′nìkì zâmlì, ì nâšmat zastalosâ lûdzej.

7. Плача сок гронкі; баліць вінаграднай лазе; уздыхаюць усе, хто весяліўся сэрцам.

Plača sok gronkì; balìc′ vìnagradnaj laze; uzdyhaûc′ use, hto vesâlìǔsâ sèrcam.

8. Спынілася весялосьць з тымпанамі; змоўк шум вясёлых; сьціхлі гукі арфы;

Spynìlasâ vesâlos′c′ z tympanamì; zmoǔk šum vâsëlyh; s′cìhlì gukì arfy;

9. ужо ня п'юць віна зь песьнямі; згарчэла сікера піткам яе.

užo nâ p'ûc′ vìna z′ pes′nâmì; zgarčèla sìkera pìtkam âe.

10. Разбураны апусьцелы горад, усе дамы замкнутыя, нельга ўвайсьці.

Razburany apus′cely gorad, use damy zamknutyâ, nel′ga ǔvajs′cì.

11. Плачуць па віне на вуліцах; запамрочылася ўсялякая радасьць; выгнана ўсялякая весялосьць зямлі.

Plačuc′ pa vìne na vulìcah; zapamročylasâ ǔsâlâkaâ radas′c′; vygnana ǔsâlâkaâ vesâlos′c′ zâmlì.

12. У горадзе засталося запусьценьне, і брамы разваліліся.

U goradze zastalosâ zapus′cen′ne, ì bramy razvalìlìsâ.

13. А пасярод зямлі, паміж народамі, будзе тое самае, што бывае пры абіваньні масьлін, пры абіраньні вінаграду, калі закончаны збор.

A pasârod zâmlì, pamìž narodamì, budze toe samae, što byvae pry abìvan′nì mas′lìn, pry abìran′nì vìnagradu, kalì zakončany zbor.

14. Яны ўзвысяць свой голас, перамогуць у велічы Госпада, гучна клікацьмуць мора.

Âny ǔzvysâc′ svoj golas, peramoguc′ u velìčy Gospada, gučna klìkac′muc′ mora.

15. Дык вось, слаўце Госпада на ўсходзе, на выспах марскіх - імя Госпада Бога Ізраілевага.

Dyk vos′, slaǔce Gospada na ǔshodze, na vyspah marskìh - ìmâ Gospada Boga Ìzraìlevaga.

16. Ад краю зямлі мы чуем песьню: "Слава Праведнаму!" І сказаў я: бяда мне, бяда мне! жаль мне! ліхадзеі ліхадзейнічаюць, і ліхадзейнічаюць ліхадзеі ліхадзейна.

Ad kraû zâmlì my čuem pes′nû: "Slava Pravednamu!" Ì skazaǔ â: bâda mne, bâda mne! žal′ mne! lìhadzeì lìhadzejnìčaûc′, ì lìhadzejnìčaûc′ lìhadzeì lìhadzejna.

17. Жудасьць і яма і пятля табе, жыхар зямлі!

Žudas′c′ ì âma ì pâtlâ tabe, žyhar zâmlì!

18. Тады той, хто пабег ад крыку жудасьці, упадзе ў яму; і хто выйдзе зь ямы, трапіць у пятлю; бо вокны зь нябеснай вышыні адчыняцца, і асновы зямлі здрыгануцца.

Tady toj, hto pabeg ad kryku žudas′cì, upadze ǔ âmu; ì hto vyjdze z′ âmy, trapìc′ u pâtlû; bo vokny z′ nâbesnaj vyšynì adčynâcca, ì asnovy zâmlì zdryganucca.

19. Зямля руйнуецца, зямля распадаецца, зямля моцна патрэсена;

Zâmlâ rujnuecca, zâmlâ raspadaecca, zâmlâ mocna patrèsena;

20. хістаецца зямля, як п'яны, і гойдаецца, як калыска, і беззаконьне яе цяжарам на ёй; яна ўпадзе - і ўжо ня ўстане.

hìstaecca zâmlâ, âk p'âny, ì gojdaecca, âk kalyska, ì bezzakon′ne âe câžaram na ëj; âna ǔpadze - ì ǔžo nâ ǔstane.

21. І станецца таго дня: наведае Гасподзь войска вышняе ў высях і цароў зямных на зямлі.

Ì stanecca tago dnâ: navedae Gaspodz′ vojska vyšnâe ǔ vysâh ì caroǔ zâmnyh na zâmlì.

22. І будуць сабраныя разам, як вязьні, у яму і будуць увязьнены ў цямніцы, і праз многа дзён будуць пакараныя.

Ì buduc′ sabranyâ razam, âk vâz′nì, u âmu ì buduc′ uvâz′neny ǔ câmnìcy, ì praz mnoga dzën buduc′ pakaranyâ.

23. І счырванее месяц, і пасаромеецца сонца, калі Гасподзь Саваоф зацаруе на гары Сіёне і ў Ерусаліме, і перад старэйшынамі яго ўславіцца.

Ì sčyrvanee mesâc, ì pasaromeecca sonca, kalì Gaspodz′ Savaof zacarue na gary Sìëne ì ǔ Erusalìme, ì perad starèjšynamì âgo ǔslavìcca.

25 Кіраўнік

1. Госпадзе! Ты Бог мой; услаўлю Цябе, усхвалю імя Тваё, бо Ты зьдзейсьніў дзівоснае; вызначэньні даўнія - у ісьціне, амін.

Gospadze! Ty Bog moj; uslaǔlû Câbe, ushvalû ìmâ Tvaë, bo Ty z′dzejs′nìǔ dzìvosnae; vyznačèn′nì daǔnìâ - u ìs′cìne, amìn.

2. Ты ператварыў горад у груду каменьня, цьвёрдую крэпасьць у крушню; харомаў іншапляменцаў ня стала ўжо ў горадзе; вавек ня будзе ён адбудаваны.

Ty peratvaryǔ gorad u grudu kamen′nâ, c′vërduû krèpas′c′ u krušnû; haromaǔ ìnšaplâmencaǔ nâ stala ǔžo ǔ goradze; vavek nâ budze ën adbudavany.

3. Таму будуць славіць Цябе народы моцныя; гарады жорсткіх плямёнаў будуць баяцца Цябе;

Tamu buduc′ slavìc′ Câbe narody mocnyâ; garady žorstkìh plâmënaǔ buduc′ baâcca Câbe;

4. бо ты быў прытулкам беднаму, прытулкам убогаму падчас ягонага ўціску, абаронаю ад буры, ценем ад сьпёкі; бо гнеўнае дыханьне тыранаў было падобнае на буру супроць сьцяны.

bo ty byǔ prytulkam bednamu, prytulkam ubogamu padčas âgonaga ǔcìsku, abaronaû ad bury, cenem ad s′pëkì; bo gneǔnae dyhan′ne tyranaǔ bylo padobnae na buru suproc′ s′câny.

5. Як сьпёка ў мясьціне бязводнай, Ты ўтаймаваў буянасьць ворагаў; як сьпёка ценем воблака, сунята радасьць прыгнятальнікаў.

Âk s′pëka ǔ mâs′cìne bâzvodnaj, Ty ǔtajmavaǔ buânas′c′ voragaǔ; âk s′pëka cenem voblaka, sunâta radas′c′ prygnâtal′nìkaǔ.

6. І зробіць Гасподзь Саваоф на гары гэтай усім народам гасьціну з сытнай ежы, гасьціну з чыстых вінаў, з тлушчу костнага і з самых чыстых вінаў;

Ì zrobìc′ Gaspodz′ Savaof na gary gètaj usìm narodam gas′cìnu z sytnaj ežy, gas′cìnu z čystyh vìnaǔ, z tlušču kostnaga ì z samyh čystyh vìnaǔ;

7. і зьнішчыць на гары гэтай заслону, што закрывае ўсе народы, заслону, якая ляжыць на ўсіх плямёнах.

ì z′nìščyc′ na gary gètaj zaslonu, što zakryvae ǔse narody, zaslonu, âkaâ lâžyc′ na ǔsìh plâmënah.

8. Зьнішчана будзе сьмерць навекі, і вытра Гасподзь Бог сьлёзы з усіх твараў, і здыме ганьбу з народу Свайго на ўсёй зямлі; бо так кажа Гасподзь.

Z′nìščana budze s′merc′ navekì, ì vytra Gaspodz′ Bog s′lëzy z usìh tvaraǔ, ì zdyme gan′bu z narodu Svajgo na ǔsëj zâmlì; bo tak kaža Gaspodz′.

9. І скажуць таго дня: вось Ён, Бог наш! на Яго мы спадзяваліся, і Ён выратаваў нас! Гэты ёсьць Гасподзь; на Яго спадзяваліся мы; парадуемся і ўзьвесялімся з выратаваньня Яго!

Ì skažuc′ tago dnâ: vos′ Ën, Bog naš! na Âgo my spadzâvalìsâ, ì Ën vyratavaǔ nas! Gèty ës′c′ Gaspodz′; na Âgo spadzâvalìsâ my; paraduemsâ ì ǔz′vesâlìmsâ z vyratavan′nâ Âgo!

10. Бо рука Госпада спачывае на гары гэтай, і Мааў будзе патаптаны на месцы сваім, як топчацца салома ў гнаішчы.

Bo ruka Gospada spačyvae na gary gètaj, ì Maaǔ budze pataptany na mescy svaìm, âk topčacca saloma ǔ gnaìščy.

11. І хоць ён узьнясе сярод яго рукі свае, як плывец узносіць іх, каб плысьці; але Бог прынізіць гардзею ягоную разам з падступнасьцю рук ягоных.

Ì hoc′ ën uz′nâse sârod âgo rukì svae, âk plyvec uznosìc′ ìh, kab plys′cì; ale Bog prynìzìc′ gardzeû âgonuû razam z padstupnas′cû ruk âgonyh.

12. І цьвярдыню высокіх муроў тваіх разваліць, аберне, долу кінел, у пыл.

Ì c′vârdynû vysokìh muroǔ tvaìh razvalìc′, aberne, dolu kìnel, u pyl.

26 Кіраўнік

1. Таго дня пасьпяваная будзе песьня гэтая ў зямлі Юдавай: горад моцны ў нас; ратунак даў ён замест мура і вала.

Tago dnâ pas′pâvanaâ budze pes′nâ gètaâ ǔ zâmlì Ûdavaj: gorad mocny ǔ nas; ratunak daǔ ën zamest mura ì vala.

2. Адчынеце браму; хай увойдзе народ праведны, які захоўвае вернасьць.

Adčynece bramu; haj uvojdze narod pravedny, âkì zahoǔvae vernas′c′.

3. Цьвёрдага духам Ты ахоўваеш у дасканалым міры, бо на цябе спадзяецца ён.

C′vërdaga duham Ty ahoǔvaeš u daskanalym mìry, bo na câbe spadzâecca ën.

4. Кладзеце надзею на Госпада заўсёды, бо Гасподзь Бог ёсьць цьвярдыня вечная:

Kladzece nadzeû na Gospada zaǔsëdy, bo Gaspodz′ Bog ës′c′ c′vârdynâ večnaâ:

5. Ён скінуў тых, што жылі на вышыні, высока пастаўлены горад; разваліў яго, абярнуў на зямлю, шпурнуў яго ў пыл.

Ën skìnuǔ tyh, što žylì na vyšynì, vysoka pastaǔleny gorad; razvalìǔ âgo, abârnuǔ na zâmlû, špurnuǔ âgo ǔ pyl.

6. Нага топча яго, ногі беднага, ступакі ўбогіх.

Naga topča âgo, nogì bednaga, stupakì ǔbogìh.

7. Дарога ў праведніка простая; Ты раўняеш сьцежку праведніку.

Daroga ǔ pravednìka prostaâ; Ty raǔnâeš s′cežku pravednìku.

8. І на дарозе судоў Тваіх, Госпадзе, мы мелі надзею на Цябе; да імя Твайго і да ўспаміну пра Цябе парывалася душа нашая.

Ì na daroze sudoǔ Tvaìh, Gospadze, my melì nadzeû na Câbe; da ìmâ Tvajgo ì da ǔspamìnu pra Câbe paryvalasâ duša našaâ.

9. Душою маёю я парываўся да Цябе ўначы, і духам маім я буду шукаць Цябе ў нутробе маёй з раньняга рана: бо калі суды Твае адбываюцца на зямлі, тады тыя, што жывуць у сьвеце, вучацца праўдзе.

Dušoû maëû â paryvaǔsâ da Câbe ǔnačy, ì duham maìm â budu šukac′ Câbe ǔ nutrobe maëj z ran′nâga rana: bo kalì sudy Tvae adbyvaûcca na zâmlì, tady tyâ, što žyvuc′ u s′vece, vučacca praǔdze.

10. Калі бязбожнік будзе памілаваны, дык не навучыцца ён праўды, - будзе зладзейнічаць у зямлі справядлівасьці і ня будзе зважаць на веліч Госпада.

Kalì bâzbožnìk budze pamìlavany, dyk ne navučycca ën praǔdy, - budze zladzejnìčac′ u zâmlì spravâdlìvas′cì ì nâ budze zvažac′ na velìč Gospada.

11. Госпадзе! рука Твая была высока паднятая, але яны ня бачылі яе; убачаць і пасаромеюцца ненавісьнікі народу Твайго; агонь зжарэ ворагаў Тваіх.

Gospadze! ruka Tvaâ byla vysoka padnâtaâ, ale âny nâ bačylì âe; ubačac′ ì pasaromeûcca nenavìs′nìkì narodu Tvajgo; agon′ zžarè voragaǔ Tvaìh.

12. Госпадзе! Ты даруеш нам мір; бо ўсе дзеі нашыя Ты ўладжваеш нам.

Gospadze! Ty darueš nam mìr; bo ǔse dzeì našyâ Ty ǔladžvaeš nam.

13. Госпадзе Божа наш! Іншыя ўладыкі акрамя Цябе панавалі над намі; але толькі Табою мы славім імя Тваё.

Gospadze Boža naš! Ìnšyâ ǔladykì akramâ Câbe panavalì nad namì; ale tol′kì Taboû my slavìm ìmâ Tvaë.

14. Мёртвыя не ажывуць; Рэфаімы ня ўстануць, бо Ты адведаў і зьнішчыў усякую памяць пра іх.

Mërtvyâ ne ažyvuc′; Rèfaìmy nâ ǔstanuc′, bo Ty advedaǔ ì z′nìščyǔ usâkuû pamâc′ pra ìh.

15. Ты памножыў народ, Госпадзе, памножыў народ, - праславіў Сябе, пашырыў усе межы зямлі.

Ty pamnožyǔ narod, Gospadze, pamnožyǔ narod, - praslavìǔ Sâbe, pašyryǔ use mežy zâmlì.

16. Госпадзе! у нягодзе ён шукаў Цябе; ліў ціхія маленьні, калі кара Твая спаткала яго.

Gospadze! u nâgodze ën šukaǔ Câbe; lìǔ cìhìâ malen′nì, kalì kara Tvaâ spatkala âgo.

17. Як жанчына цяжарная на пачатку родаў пакутуе, лямантуе ад боляў сваіх, так мы былі перад Табою, Госпадзе.

Âk žančyna câžarnaâ na pačatku rodaǔ pakutue, lâmantue ad bolâǔ svaìh, tak my bylì perad Taboû, Gospadze.

18. Былі цяжарныя, пакутавалі, - і нараджалі як бы вецер; шчасьця зямлі ня ўчынілі, і астатнія жыхары сусьвету не загінулі.

Bylì câžarnyâ, pakutavalì, - ì naradžalì âk by vecer; ščas′câ zâmlì nâ ǔčynìlì, ì astatnìâ žyhary sus′vetu ne zagìnulì.

19. Ажывуць мерцьвякі Твае, паўстануць мёртвыя целы! Паўстаньце і ўзрадуйцеся, кінутыя ў пыл: бо раса Твая - сьветлая раса, і зямля выкіне мерцьвякоў.

Ažyvuc′ merc′vâkì Tvae, paǔstanuc′ mërtvyâ cely! Paǔstan′ce ì ǔzradujcesâ, kìnutyâ ǔ pyl: bo rasa Tvaâ - s′vetlaâ rasa, ì zâmlâ vykìne merc′vâkoǔ.

20. Ідзі, народзе мой, увайдзі ў пакоі твае і замкні за сабою дзьверы твае, схавайся на хвіліну, пакуль ня мінецца гнеў;

Ìdzì, narodze moj, uvajdzì ǔ pakoì tvae ì zamknì za saboû dz′very tvae, shavajsâ na hvìlìnu, pakul′ nâ mìnecca gneǔ;

21. бо вось, Гасподзь выходзіць з жытлішча Свайго пакараць насельнікаў зямлі за іх беззаконьне, і зямля адкрые пралітую на ёй кроў, і ўжо не схавае забітых сваіх.

bo vos′, Gaspodz′ vyhodzìc′ z žytlìšča Svajgo pakarac′ nasel′nìkaǔ zâmlì za ìh bezzakon′ne, ì zâmlâ adkrye pralìtuû na ëj kroǔ, ì ǔžo ne shavae zabìtyh svaìh.

27 Кіраўнік

1. Таго дня Гасподзь пакарае мечам Сваім цяжкім, і вялікім і моцным, левіяфана, зьмея, які проста бяжыць, і левіяфана, зьмея, які зьвіваецца, і заб'е пачвару марскую.

Tago dnâ Gaspodz′ pakarae mečam Svaìm câžkìm, ì vâlìkìm ì mocnym, levìâfana, z′meâ, âkì prosta bâžyc′, ì levìâfana, z′meâ, âkì z′vìvaecca, ì zab'e pačvaru marskuû.

2. Таго дня засьпявайце пра яго - пра любасны вінаграднік:

Tago dnâ zas′pâvajce pra âgo - pra lûbasny vìnagradnìk:

3. Я, Госпадзе, даглядчык яго, кожнае хвіліны выпойваю яго; уначы і ўдзень вартую яго, каб хто не ўварваўся ў яго.

Â, Gospadze, daglâdčyk âgo, kožnae hvìlìny vypojvaû âgo; unačy ì ǔdzen′ vartuû âgo, kab hto ne ǔvarvaǔsâ ǔ âgo.

4. Няма гневу ўва Мне. Але каб даў Мне хто бадзякі і церне, Я вайной пайду на яго, выпалю яго зусім.

Nâma gnevu ǔva Mne. Ale kab daǔ Mne hto badzâkì ì cerne, Â vajnoj pajdu na âgo, vypalû âgo zusìm.

5. Хіба што прыйдзе пад абарону Маю, і заключыць мір са Мною? тады няхай заключыць мір са Мною.

Hìba što pryjdze pad abaronu Maû, ì zaklûčyc′ mìr sa Mnoû? tady nâhaj zaklûčyc′ mìr sa Mnoû.

6. У будучыя дні ўкарэніцца Якаў, дасьць атожылак і расьцьвіце Ізраіль; і напоўніцца пладамі сусьвет.

U budučyâ dnì ǔkarènìcca Âkaǔ, das′c′ atožylak ì ras′c′vìce Ìzraìl′; ì napoǔnìcca pladamì sus′vet.

7. Ці так Ён біў яго, як біў тых, што білі Яго? Ці так забіў яго, як забітыя забойцы ягоныя?

Cì tak Ën bìǔ âgo, âk bìǔ tyh, što bìlì Âgo? Cì tak zabìǔ âgo, âk zabìtyâ zabojcy âgonyâ?

8. Мераю Ты караў яго, калі адкідаў яго; выкінуў яго моцным подыхам Сваім як у дзень усходняга ветру.

Meraû Ty karaǔ âgo, kalì adkìdaǔ âgo; vykìnuǔ âgo mocnym podyham Svaìm âk u dzen′ ushodnâga vetru.

9. І праз гэта загладзіцца беззаконьне Якава; і плодам гэтага будзе зьняцьце грэху зь яго, калі ўсе камяні ахвярнікаў аберне ён у кавалкі вапны, і ня будуць ужо стаяць дубровы і балваны сонца.

Ì praz gèta zagladzìcca bezzakon′ne Âkava; ì plodam gètaga budze z′nâc′ce grèhu z′ âgo, kalì ǔse kamânì ahvârnìkaǔ aberne ën u kavalkì vapny, ì nâ buduc′ užo staâc′ dubrovy ì balvany sonca.

10. Бо ўмацаваны горад запусьцее, селішчы будуць пакінуты і заняхаены, як пустэльня. Там будзе пасьвіцца цяля, і там ня будзе спачываць і аб'ядаць гольле ягонае.

Bo ǔmacavany gorad zapus′cee, selìščy buduc′ pakìnuty ì zanâhaeny, âk pustèl′nâ. Tam budze pas′vìcca câlâ, ì tam nâ budze spačyvac′ ì ab'âdac′ gol′le âgonae.

11. Калі гольле яго засохне, яго абламаюць; прыйдуць жанчыны і спаляць яго. Бо як што гэта народ неразумны, дык не ўмілажаліцца зь яго Творца Ягоны, і не памілуе яго Садзецель ягоны.

Kalì gol′le âgo zasohne, âgo ablamaûc′; pryjduc′ žančyny ì spalâc′ âgo. Bo âk što gèta narod nerazumny, dyk ne ǔmìlažalìcca z′ âgo Tvorca Âgony, ì ne pamìlue âgo Sadzecel′ âgony.

12. Але будзе таго дня: Гасподзь скалане ўсё ад вялікай ракі да патока Егіпецкага, і вы, сыны Ізраіля, будзеце сабраныя адзін да аднаго;

Ale budze tago dnâ: Gaspodz′ skalane ǔsë ad vâlìkaj rakì da patoka Egìpeckaga, ì vy, syny Ìzraìlâ, budzece sabranyâ adzìn da adnago;

13. і будзе таго дня: затрубіць вялікая труба, і прыйдуць згубленыя ў Асірыйскай зямлі і выгнаныя ў зямлю Егіпецкую, і паклоняцца Госпаду на сьвятой гары ў Ерусаліме.

ì budze tago dnâ: zatrubìc′ vâlìkaâ truba, ì pryjduc′ zgublenyâ ǔ Asìryjskaj zâmlì ì vygnanyâ ǔ zâmlû Egìpeckuû, ì paklonâcca Gospadu na s′vâtoj gary ǔ Erusalìme.

28 Кіраўнік

1. Гора вянку ганарыстасьці п'яных Яфрэмлянаў, завялай кветцы прыгожага ўбранства ягонага, якая на версе ўрадлівай даліны пераможаных віном!

Gora vânku ganarystas′cì p'ânyh Âfrèmlânaǔ, zavâlaj kvetcy prygožaga ǔbranstva âgonaga, âkaâ na verse ǔradlìvaj dalìny peramožanyh vìnom!

2. Вось моцны і дужы ў Госпада, як залева з градам і пагібельная віхура, як разьлітая паводка бурлівых водаў, зь сілаю кідае яго на зямлю.

Vos′ mocny ì dužy ǔ Gospada, âk zaleva z gradam ì pagìbel′naâ vìhura, âk raz′lìtaâ pavodka burlìvyh vodaǔ, z′ sìlaû kìdae âgo na zâmlû.

3. Нагамі топчацца вянок ганарыстасьці п'яных Яфрэмлянаў.

Nagamì topčacca vânok ganarystas′cì p'ânyh Âfrèmlânaǔ.

4. І з завялаю кветкаю прыгожага ўбранства ягонага, якая на версе ўрадлівай даліны, робіцца тое самае, што бывае з заўчасна дасьпелаю смокваю, якую, як толькі хто ўбачыць, адразу бярэ ў руку і праглыне яе.

Ì z zavâlaû kvetkaû prygožaga ǔbranstva âgonaga, âkaâ na verse ǔradlìvaj dalìny, robìcca toe samae, što byvae z zaǔčasna das′pelaû smokvaû, âkuû, âk tol′kì hto ǔbačyc′, adrazu bârè ǔ ruku ì praglyne âe.

5. Таго дня Гасподзь Саваоф будзе цудоўным вянком і слаўнаю дыядэмаю рэшце люду Свайго,

Tago dnâ Gaspodz′ Savaof budze cudoǔnym vânkom ì slaǔnaû dyâdèmaû rèšce lûdu Svajgo,

6. і духам правасудзьдзя таму, хто сядзіць у судзілішчы, і мужнасьцю тым, што адбіваюць няпрыяцеля да брамы.

ì duham pravasudz′dzâ tamu, hto sâdzìc′ u sudzìlìščy, ì mužnas′cû tym, što adbìvaûc′ nâpryâcelâ da bramy.

7. Але і гэтыя хістаюцца ад віна і блукаюць ад сікеры; сьвятар і прарок спатыкаюцца ад моцных напояў; пераможаныя віном, звар'яцелі ад сікеры, у бачаньні памыляюцца, у разважаньнях спатыкаюцца.

Ale ì gètyâ hìstaûcca ad vìna ì blukaûc′ ad sìkery; s′vâtar ì prarok spatykaûcca ad mocnyh napoâǔ; peramožanyâ vìnom, zvar'âcelì ad sìkery, u bačan′nì pamylâûcca, u razvažan′nâh spatykaûcca.

8. Бо ўсе сталы напоўнены агіднаю блявоцінаю, чыстага месца няма.

Bo ǔse staly napoǔneny agìdnaû blâvocìnaû, čystaga mesca nâma.

9. А кажуць: "каго хоча вучыць ён веданьню? і каго наводзіць на розум пропаведзьдзю? аднятых ад груднога малака, адлучаных ад саскоў?

A kažuc′: "kago hoča vučyc′ ën vedan′nû? ì kago navodzìc′ na rozum propavedz′dzû? adnâtyh ad grudnoga malaka, adlučanyh ad saskoǔ?

10. Бо ўсё запаведзь да запаведзі, запаведзь да запаведзі, правіла да правіла, правіла да правіла, тут крыху і там крыху".

Bo ǔsë zapavedz′ da zapavedzì, zapavedz′ da zapavedzì, pravìla da pravìla, pravìla da pravìla, tut kryhu ì tam kryhu".

11. Затое лепятлівымі вуснамі і чужой моваю прамаўляцьмуць да гэтага люду.

Zatoe lepâtlìvymì vusnamì ì čužoj movaû pramaǔlâc′muc′ da gètaga lûdu.

12. Ім казалі: "вось - спакой, дайце спакою струджанаму, і вось - супакаеньне". Але слухаць яны не хацелі.

Ìm kazalì: "vos′ - spakoj, dajce spakoû strudžanamu, ì vos′ - supakaen′ne". Ale sluhac′ âny ne hacelì.

13. І зрабілася ў іх словам Госпада: запаведзь да запаведзі, запаведзь да запаведзі, правіла да правіла, правіла да правіла, тут крыху, там крыху, - так што яны пойдуць, і ўпадуць наўзнакі і разаб'юцца, і пападуцца ў сетку і будуць злоўленыя.

Ì zrabìlasâ ǔ ìh slovam Gospada: zapavedz′ da zapavedzì, zapavedz′ da zapavedzì, pravìla da pravìla, pravìla da pravìla, tut kryhu, tam kryhu, - tak što âny pojduc′, ì ǔpaduc′ naǔznakì ì razab'ûcca, ì papaducca ǔ setku ì buduc′ zloǔlenyâ.

14. Дык вось, слухайце слова Гасподняе, агуднікі, упраўцы народу гэтага, Ерусалімскага.

Dyk vos′, sluhajce slova Gaspodnâe, agudnìkì, upraǔcy narodu gètaga, Erusalìmskaga.

15. Як што вы кажаце: "мы заключылі саюз са сьмерцю і з апраметнаю згоду ўчынілі: калі карны біч будзе праходзіць, ён не застане нас, - бо падман мы зрабілі прытулкам сабе, падманам прыкрыем сябе".

Âk što vy kažace: "my zaklûčylì saûz sa s′mercû ì z aprametnaû zgodu ǔčynìlì: kalì karny bìč budze prahodzìc′, ën ne zastane nas, - bo padman my zrabìlì prytulkam sabe, padmanam prykryem sâbe".

16. Пасьля гэтага так кажа Гасподзь Бог: вось, Я закладаю на Сіёне камень, - камень выпрабаваньняў, вуглавы, каштоўны, моцны спод: хто верыць у яго, не пасаромеецца.

Pas′lâ gètaga tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â zakladaû na Sìëne kamen′, - kamen′ vyprabavan′nâǔ, vuglavy, kaštoǔny, mocny spod: hto veryc′ u âgo, ne pasaromeecca.

17. І пастаўлю суд мераю і праўду вагамі; і градам вынішчыцца прытулак падману, і воды затопяць месца схаваньня.

Ì pastaǔlû sud meraû ì praǔdu vagamì; ì gradam vynìščycca prytulak padmanu, ì vody zatopâc′ mesca shavan′nâ.

18. І саюз ваш са сьмерцю парушыцца, і згода вашая з апраметнай ня выстаіць. Калі пойдзе карны біч, вы будзеце патаптаныя.

Ì saûz vaš sa s′mercû parušycca, ì zgoda vašaâ z aprametnaj nâ vystaìc′. Kalì pojdze karny bìč, vy budzece pataptanyâ.

19. Як толькі ён пойдзе, - схопіць вас; а халадзіць будзе кожнае раніцы, дзень і ноч, і адна чутка пра яго будзе сеяць жуду.

Âk tol′kì ën pojdze, - shopìc′ vas; a haladzìc′ budze kožnae ranìcy, dzen′ ì noč, ì adna čutka pra âgo budze seâc′ žudu.

20. Закароткі будзе ложак, каб выцягнуцца; завузкая і коўдра, каб загарнуцца ў яе.

Zakarotkì budze ložak, kab vycâgnucca; zavuzkaâ ì koǔdra, kab zagarnucca ǔ âe.

21. Бо паўстане Гасподзь, як на гары Парацыме; разгневаецца, як у даліне Гаваонскай, каб зрабіць дзею Сваю, незвычайную дзею, і ўчыніць дзеяньне Сваё, дзівоснае Сваё дзеяньне.

Bo paǔstane Gaspodz′, âk na gary Paracyme; razgnevaecca, âk u dalìne Gavaonskaj, kab zrabìc′ dzeû Svaû, nezvyčajnuû dzeû, ì ǔčynìc′ dzeân′ne Svaë, dzìvosnae Svaë dzeân′ne.

22. Дык вось, ня блюзьнерце, каб путы вашыя не памацнелі; бо я чуў ад Госпада, Бога Саваофа, што зьнішчэньне вызначана ўсёй вашай зямлі.

Dyk vos′, nâ blûz′nerce, kab puty vašyâ ne pamacnelì; bo â čuǔ ad Gospada, Boga Savaofa, što z′nìščèn′ne vyznačana ǔsëj vašaj zâmlì.

23. Прыхілеце вуха, і паслухайце майго голасу; будзьце ўважлівыя, і паслухайце слова маё.

Pryhìlece vuha, ì pasluhajce majgo golasu; budz′ce ǔvažlìvyâ, ì pasluhajce slova maë.

24. Ці ж заўсёды ратай арэ дзеля сяўбы, барозьніць і скародзіць зямлю сваю?

Cì ž zaǔsëdy rataj arè dzelâ sâǔby, baroz′nìc′ ì skarodzìc′ zâmlû svaû?

25. Не; калі выраўняе паверхню яе, ён сее чарнушку, альбо рассыпае кмен, альбо раскідае пшаніцу радамі, і ячмень у пэўным месцы, і жыта побач зь ім.

Ne; kalì vyraǔnâe paverhnû âe, ën see čarnušku, al′bo rassypae kmen, al′bo raskìdae pšanìcu radamì, ì âčmen′ u pèǔnym mescy, ì žyta pobač z′ ìm.

26. І такому парадку вучыць яго Бог ягоны; Ён настаўляе яго.

Ì takomu paradku vučyc′ âgo Bog âgony; Ën nastaǔlâe âgo.

27. Бо не малоцяць чарнушку катком зубчатым, і колаў малацільных не качаюць па кмене; а кіем выбіваюць чарнушку, і кмен - кіем.

Bo ne malocâc′ čarnušku katkom zubčatym, ì kolaǔ malacìl′nyh ne kačaûc′ pa kmene; a kìem vybìvaûc′ čarnušku, ì kmen - kìem.

28. Збажыну вымалочваюць, але не разьбіваюць яе; і водзяць па ёй малацільныя колы з конямі іхнімі, але не расьціраюць яе.

Zbažynu vymaločvaûc′, ale ne raz′bìvaûc′ âe; ì vodzâc′ pa ëj malacìl′nyâ koly z konâmì ìhnìmì, ale ne ras′cìraûc′ âe.

29. І гэта робіцца ад Госпада Саваофа: дзівосны лёс у Яго, вялікая мудрасьць Ягоная!

Ì gèta robìcca ad Gospada Savaofa: dzìvosny lës u Âgo, vâlìkaâ mudras′c′ Âgonaâ!

29 Кіраўнік

1. Гора Арыілу, Арыілу, гораду, у якім жыў Давід! прыкладзеце год да года; няхай колюць ахвяры.

Gora Aryìlu, Aryìlu, goradu, u âkìm žyǔ Davìd! prykladzece god da goda; nâhaj kolûc′ ahvâry.

2. Але навяду ўціск на Арыіл, і будзе плач і бедаваньне; і ён будзе ў Мяне, як Арыіл.

Ale navâdu ǔcìsk na Aryìl, ì budze plač ì bedavan′ne; ì ën budze ǔ Mâne, âk Aryìl.

3. Я стану аблогай вакол цябе і абстаўлю цябе вартаю назіральнаю, і ўзьвяду супроць цябе ўмацаваньні.

Â stanu ablogaj vakol câbe ì abstaǔlû câbe vartaû nazìral′naû, ì ǔz′vâdu suproc′ câbe ǔmacavan′nì.

4. І будзеш прыніжаны, зь зямлі гаварыцьмеш і глухая будзе мова твая з-пад пылу, і голас твой будзе, як голас духа з нутробы, а мова твая будзе, як шэпт.

Ì budzeš prynìžany, z′ zâmlì gavaryc′meš ì gluhaâ budze mova tvaâ z-pad pylu, ì golas tvoj budze, âk golas duha z nutroby, a mova tvaâ budze, âk šèpt.

5. Мноства ворагаў тваіх будзе, як дробны пыл, і безьліч тыранаў, як разьвеяная мякіна; і гэта станецца раптоўна, у адно імгненьне.

Mnostva voragaǔ tvaìh budze, âk drobny pyl, ì bez′lìč tyranaǔ, âk raz′veânaâ mâkìna; ì gèta stanecca raptoǔna, u adno ìmgnen′ne.

6. Гасподзь Саваоф адведае цябе громам і землятрусам, і моцным голасам, бураю і віхураю, і полымем ўсёпажыральнага агню.

Gaspodz′ Savaof advedae câbe gromam ì zemlâtrusam, ì mocnym golasam, buraû ì vìhuraû, ì polymem ǔsëpažyral′naga agnû.

7. І як сон, як начное сьненьне будзе мноства ўсіх народаў, што ваююць супроць Арыіла, і ўсіх, што выступаюць супроць яго і ўмацаваньняў ягоных і абложнікаў яго.

Ì âk son, âk načnoe s′nen′ne budze mnostva ǔsìh narodaǔ, što vaûûc′ suproc′ Aryìla, ì ǔsìh, što vystupaûc′ suproc′ âgo ì ǔmacavan′nâǔ âgonyh ì abložnìkaǔ âgo.

8. І як галоднаму сьніцца, быццам ён есьць, але прачынаецца, і душа ў яго пустая; і як сасьмягламу сьніцца, быццам ён п'е, а прачнецца, і вось ён утохлы, і душа ў яго прагне: тое самае будзе і мноству народаў, якія ваююць супроць гары Сіёна.

Ì âk galodnamu s′nìcca, byccam ën es′c′, ale pračynaecca, ì duša ǔ âgo pustaâ; ì âk sas′mâglamu s′nìcca, byccam ën p'e, a pračnecca, ì vos′ ën utohly, ì duša ǔ âgo pragne: toe samae budze ì mnostvu narodaǔ, âkìâ vaûûc′ suproc′ gary Sìëna.

9. Зьдзіўляйцеся і дзіву давайцеся; яны асьляпілі іншых, і самі асьлеплі; яны п'яныя, але не ад віна, - хістаюцца, але не ад сікеры;

Z′dzìǔlâjcesâ ì dzìvu davajcesâ; âny as′lâpìlì ìnšyh, ì samì as′leplì; âny p'ânyâ, ale ne ad vìna, - hìstaûcca, ale ne ad sìkery;

10. бо навёў на вас Гасподзь дух засынаньня, і зьмежыў вочы вашыя, прарокі, і затлуміў галовы вашыя, празарліўцы.

bo navëǔ na vas Gaspodz′ duh zasynan′nâ, ì z′mežyǔ vočy vašyâ, prarokì, ì zatlumìǔ galovy vašyâ, prazarlìǔcy.

11. І любое прароцтва для вас тое самае, што слова ў зяпячатанай кнізе, якую падаюць таму, хто ўмее чытаць кнігу, і кажуць: "прачытай яе"; і той адказвае: "не магу, бо яна пад пячаткай".

Ì lûboe praroctva dlâ vas toe samae, što slova ǔ zâpâčatanaj knìze, âkuû padaûc′ tamu, hto ǔmee čytac′ knìgu, ì kažuc′: "pračytaj âe"; ì toj adkazvae: "ne magu, bo âna pad pâčatkaj".

12. І падаюць кнігу таму, хто чытаць ня ўмее, і кажуць: "прачытай яе"; і той адказвае: "я ня ўмею чытаць".

Ì padaûc′ knìgu tamu, hto čytac′ nâ ǔmee, ì kažuc′: "pračytaj âe"; ì toj adkazvae: "â nâ ǔmeû čytac′".

13. І сказаў Гасподзь: як што людзі гэтыя шануюць Мяне вуснамі сваімі, і языком сваім шануюць Мяне, а сэрца іхняе далёка адлягае ад Мяне, і багавейнасьць іх перад Мною ёсьць вывучэньне запаведзяў чалавечых;

Ì skazaǔ Gaspodz′: âk što lûdzì gètyâ šanuûc′ Mâne vusnamì svaìmì, ì âzykom svaìm šanuûc′ Mâne, a sèrca ìhnâe dalëka adlâgae ad Mâne, ì bagavejnas′c′ ìh perad Mnoû ës′c′ vyvučèn′ne zapavedzâǔ čalavečyh;

14. дык вось Я буду нязвыкла рабіць з гэтым народам, дзівосна і дзіўна, так што мудрасьць мудрацоў яго згіне, і розуму ў разумных яго не застанецца.

dyk vos′ Â budu nâzvykla rabìc′ z gètym narodam, dzìvosna ì dzìǔna, tak što mudras′c′ mudracoǔ âgo zgìne, ì rozumu ǔ razumnyh âgo ne zastanecca.

15. Гора тым, якія схаваюцца ў глыбіню, каб намысел свой утоіць ад Госпада, якія дзеюць дзеі свае ў змроку і кажуць: хто ўбачыць нас? і хто пазнае нас?

Gora tym, âkìâ shavaûcca ǔ glybìnû, kab namysel svoj utoìc′ ad Gospada, âkìâ dzeûc′ dzeì svae ǔ zmroku ì kažuc′: hto ǔbačyc′ nas? ì hto paznae nas?

16. Якое безгалоўе! Хіба можна цаніць ганчара, як гліну? Ці скажа выраб пра вырабшчыка свайго: "ня ён зрабіў мяне?" і ці скажа твор пра мастака свайго: "ён не разумее?"

Âkoe bezgaloǔe! Hìba možna canìc′ gančara, âk glìnu? Cì skaža vyrab pra vyrabščyka svajgo: "nâ ën zrabìǔ mâne?" ì cì skaža tvor pra mastaka svajgo: "ën ne razumee?"

17. Яшчэ крыху, зусім крыху, і ці не ператворыцца Ліван у сад, а сад ці ня будуць цаніць як лес?

Âščè kryhu, zusìm kryhu, ì cì ne peratvorycca Lìvan u sad, a sad cì nâ buduc′ canìc′ âk les?

18. І ў той дзень глухія пачуюць словы кнігі, і ўбачаць зь цемры і змроку вочы ў сьляпых.

Ì ǔ toj dzen′ gluhìâ pačuûc′ slovy knìgì, ì ǔbačac′ z′ cemry ì zmroku vočy ǔ s′lâpyh.

19. І спрагненыя яшчэ больш будуць радавацца ў Госпадзе, і бедныя людзі цешыцца будуць за Сьвятога Ізраіля;

Ì spragnenyâ âščè bol′š buduc′ radavacca ǔ Gospadze, ì bednyâ lûdzì cešycca buduc′ za S′vâtoga Ìzraìlâ;

20. бо ня будзе больш крыўдзіцеля, і агуднік зьнікне, і будуць вынішчаны ўсе паборцы няпраўды,

bo nâ budze bol′š kryǔdzìcelâ, ì agudnìk z′nìkne, ì buduc′ vynìščany ǔse paborcy nâpraǔdy,

21. якія блытаюць чалавека ў словах, і на таго, хто патрабуе суду каля брамы, ставяць сеткі, і адціраюць таго, чыя праўда.

âkìâ blytaûc′ čalaveka ǔ slovah, ì na tago, hto patrabue sudu kalâ bramy, stavâc′ setkì, ì adcìraûc′ tago, čyâ praǔda.

22. Пасьля так кажа пра дом Якава Гасподзь, Які адкупіў Абрагама: тады Якаў ня будзе ў сораме, і твар у яго больш не зьбялее,

Pas′lâ tak kaža pra dom Âkava Gaspodz′, Âkì adkupìǔ Abragama: tady Âkaǔ nâ budze ǔ sorame, ì tvar u âgo bol′š ne z′bâlee,

23. бо, калі ўбачыць у сябе дзяцей сваіх, дзею рук Маіх, дык яны сьвята будуць шанаваць імя Маё і сьвята шанаваць Сьвятога Якаўлевага і багавейна стаяць перад Богам Ізраілевым.

bo, kalì ǔbačyc′ u sâbe dzâcej svaìh, dzeû ruk Maìh, dyk âny s′vâta buduc′ šanavac′ ìmâ Maë ì s′vâta šanavac′ S′vâtoga Âkaǔlevaga ì bagavejna staâc′ perad Bogam Ìzraìlevym.

24. Тады духаблукальнікі ўведаюць мудрасьць, і непакорлівыя навучацца паслушэнства.

Tady duhablukal′nìkì ǔvedaûc′ mudras′c′, ì nepakorlìvyâ navučacca paslušènstva.

30 Кіраўнік

1. Гора непакорлівым сынам, кажа Гасподзь, якія робяць народы, але безь Мяне, і ў спрымірэнства ўступаюць, але бяз духа Майго, каб далучаць грэх да грэху:

Gora nepakorlìvym synam, kaža Gaspodz′, âkìâ robâc′ narody, ale bez′ Mâne, ì ǔ sprymìrènstva ǔstupaûc′, ale bâz duha Majgo, kab dalučac′ grèh da grèhu:

2. ня спытаўшыся вуснаў Маіх, ідуць у Егіпет, каб падмацаваць сябе сілаю фараонавай і схавацца пад ценем Егіпта.

nâ spytaǔšysâ vusnaǔ Maìh, ìduc′ u Egìpet, kab padmacavac′ sâbe sìlaû faraonavaj ì shavacca pad cenem Egìpta.

3. Але сіла фараона будзе вам сорамам, і прытулак пад ценем Егіпта - ганьбаю;

Ale sìla faraona budze vam soramam, ì prytulak pad cenem Egìpta - gan′baû;

4. бо князі ягоныя (Ерусаліма) ўжо ў Цаане, і паслы ягоныя дайшлі да Ханэса.

bo knâzì âgonyâ (Erusalìma) ǔžo ǔ Caane, ì pasly âgonyâ dajšlì da Hanèsa.

5. Усе яны будуць пасаромленыя за народ, ад якога карысьці няма ім; ня будзе ад яго ні дапамогі, ні карысьці, а - сорам і глум.

Use âny buduc′ pasaromlenyâ za narod, ad âkoga karys′cì nâma ìm; nâ budze ad âgo nì dapamogì, nì karys′cì, a - soram ì glum.

6. Цяжар на жывёлах, якія ідуць на поўдзень, па зямлі прыгнёту і ўціску, адкуль выходзяць ільвіцы ды ільвы, асьпіды і лятучыя зьмеі; яны нясуць на хрыбтах аслоў багацьці свае і на гарбах вярблюдаў скарбы свае народу, ад якога ня будзе ім карысьці.

Câžar na žyvëlah, âkìâ ìduc′ na poǔdzen′, pa zâmlì prygnëtu ì ǔcìsku, adkul′ vyhodzâc′ ìl′vìcy dy ìl′vy, as′pìdy ì lâtučyâ z′meì; âny nâsuc′ na hrybtah asloǔ bagac′cì svae ì na garbah vârblûdaǔ skarby svae narodu, ad âkoga nâ budze ìm karys′cì.

7. Бо дапамога Егіпта будзе марная і дарэмная; таму Я сказаў ім: сіла іхняя - сядзець спакойна.

Bo dapamoga Egìpta budze marnaâ ì darèmnaâ; tamu Â skazaǔ ìm: sìla ìhnââ - sâdzec′ spakojna.

8. Цяпер ідзі, накрэсьлі гэта на дошцы ў іх, і запішы гэта ў кнігу, каб засталося на будучы час, назаўсёды, навечна.

Câper ìdzì, nakrès′lì gèta na došcy ǔ ìh, ì zapìšy gèta ǔ knìgu, kab zastalosâ na budučy čas, nazaǔsëdy, navečna.

9. Бо гэта люд мяцежны, дзеці хлусьлівыя, дзеці, якія ня хочуць слухаць закону Гасподняга,

Bo gèta lûd mâcežny, dzecì hlus′lìvyâ, dzecì, âkìâ nâ hočuc′ sluhac′ zakonu Gaspodnâga,

10. якія празорлівым кажуць: "перастаньце прарочыць", і прарокам: "не прарочце нам праўды, кажэце нам даспадобнае, прадказвайце прыемнае;

âkìâ prazorlìvym kažuc′: "perastan′ce praročyc′", ì prarokam: "ne praročce nam praǔdy, kažèce nam daspadobnae, pradkazvajce pryemnae;

11. сыдзеце з дарогі, ухілецеся ад шляху; зьвядзеце з вачэй нашых Сьвятога Ізраілевага".

sydzece z darogì, uhìlecesâ ad šlâhu; z′vâdzece z vačèj našyh S′vâtoga Ìzraìlevaga".

12. Пасьля гэтага кажа Сьвяты Ізраілеў: за тое, што вы адкідаеце слова гэтае, а спадзеяцеся на падман і няпраўду, і абапіраецеся на тое,

Pas′lâ gètaga kaža S′vâty Ìzraìleǔ: za toe, što vy adkìdaece slova gètae, a spadzeâcesâ na padman ì nâpraǔdu, ì abapìraecesâ na toe,

13. дык беззаконьне гэта будзе вам, як выяўленая трэшчына, што пагражае руйнаваньнем высокага муру, разбурэньне якога настане раптоўна, у адно імгненьне.

dyk bezzakon′ne gèta budze vam, âk vyâǔlenaâ trèščyna, što pagražae rujnavan′nem vysokaga muru, razburèn′ne âkoga nastane raptoǔna, u adno ìmgnen′ne.

14. І Ён разбурыць яе, як разьбіваюць гліняны посуд, не шкадуючы, так што ў абломках яго ня знойдзецца і чарапка, каб узяць жару з агменю, альбо зачарпнуць вады з сажалкі;

Ì Ën razburyc′ âe, âk raz′bìvaûc′ glìnâny posud, ne škaduûčy, tak što ǔ ablomkah âgo nâ znojdzecca ì čarapka, kab uzâc′ žaru z agmenû, al′bo začarpnuc′ vady z sažalkì;

15. бо так кажа Гасподзь Бог, Сьвяты Ізраілеў: застаючыся на месцы і ў спакоі, вы ўратаваліся б; у цішыні і спадзяваньні і моцнасьць вашая; але вы не хацелі

bo tak kaža Gaspodz′ Bog, S′vâty Ìzraìleǔ: zastaûčysâ na mescy ì ǔ spakoì, vy ǔratavalìsâ b; u cìšynì ì spadzâvan′nì ì mocnas′c′ vašaâ; ale vy ne hacelì

16. і казалі: "не, мы на конях уцячэм", - затое і пабяжыце; "мы на хуткіх паскачам" - затое і перасьледавальнікі вашыя будуць борздыя.

ì kazalì: "ne, my na konâh ucâčèm", - zatoe ì pabâžyce; "my na hutkìh paskačam" - zatoe ì peras′ledaval′nìkì vašyâ buduc′ borzdyâ.

17. Ад пагрозы аднаго пабяжыць тысяча, ад пагрозы пяцёх пабяжыце так, што рэшта вас будзе як тычка на вяршыні гары і як харугва на пагорку.

Ad pagrozy adnago pabâžyc′ tysâča, ad pagrozy pâcëh pabâžyce tak, što rèšta vas budze âk tyčka na vâršynì gary ì âk harugva na pagorku.

18. І таму Гасподзь чакае, каб памілаваць вас, і таму яшчэ стрымліваецца, каб умілажаліцца з вас; бо Гасподзь ёсьць Бог праўды: дабрашчасныя - усе, хто надзею кладзе на Яго!

Ì tamu Gaspodz′ čakae, kab pamìlavac′ vas, ì tamu âščè strymlìvaecca, kab umìlažalìcca z vas; bo Gaspodz′ ës′c′ Bog praǔdy: dabraščasnyâ - use, hto nadzeû kladze na Âgo!

19. Народ будзе жыць на Сіёне ў Ерусаліме; ты ня будзеш доўга плакаць, - Ён памілуе цябе, паводле голасу твайго, і як толькі пачуе яго, - адкажа табе.

Narod budze žyc′ na Sìëne ǔ Erusalìme; ty nâ budzeš doǔga plakac′, - Ën pamìlue câbe, pavodle golasu tvajgo, ì âk tol′kì pačue âgo, - adkaža tabe.

20. дасьць вам Гасподзь хлеб у гароце і ваду ў нягодзе; і настаўнікі твае ўжо ня будуць хавацца, і вочы твае будуць бачыць настаўнікаў тваіх;

das′c′ vam Gaspodz′ hleb u garoce ì vadu ǔ nâgodze; ì nastaǔnìkì tvae ǔžo nâ buduc′ havacca, ì vočy tvae buduc′ bačyc′ nastaǔnìkaǔ tvaìh;

21. і вушы твае будуць чуць словы за табою, што кажуць: "вось дарога, ідзеце па ёй", калі б вы збочылі направа, і калі б вы збочылі налева.

ì vušy tvae buduc′ čuc′ slovy za taboû, što kažuc′: "vos′ daroga, ìdzece pa ëj", kalì b vy zbočylì naprava, ì kalì b vy zbočylì naleva.

22. Тады вы будзеце лічыць за агіду аздобу балваноў з срэбра твайго і аздобу ідалаў з золата твайго; ты кінеш іх, як брыду; ты скажаш ім: прэч адгэтуль.

Tady vy budzece lìčyc′ za agìdu azdobu balvanoǔ z srèbra tvajgo ì azdobu ìdalaǔ z zolata tvajgo; ty kìneš ìh, âk brydu; ty skažaš ìm: prèč adgètul′.

23. І дасьць Ён дажджу на насеньне тваё, якім засееш поле, і збажыну, плод зямлі, і яна будзе багатая і сакавітая; статкі твае ў той дзень будуць пасьвіцца на шырокіх пашах.

Ì das′c′ Ën daždžu na nasen′ne tvaë, âkìm zaseeš pole, ì zbažynu, plod zâmlì, ì âna budze bagataâ ì sakavìtaâ; statkì tvae ǔ toj dzen′ buduc′ pas′vìcca na šyrokìh pašah.

24. І валы і аслы, што ўрабляюць поле, есьцімуць корм салёны, ачышчаны шуфлем і гарфаю.

Ì valy ì asly, što ǔrablâûc′ pole, es′cìmuc′ korm salëny, ačyščany šuflem ì garfaû.

25. І на кожнай гары высокай і на кожным пагорку ўзвышаным пацякуць ручаі, патокі вады, у дзень вялікае бітвы, калі абваляцца вежы.

Ì na kožnaj gary vysokaj ì na kožnym pagorku ǔzvyšanym pacâkuc′ ručaì, patokì vady, u dzen′ vâlìkae bìtvy, kalì abvalâcca vežy.

26. І сьвятло месяца будзе, як сьвятло сонца, а сьвятло сонца будзе сьвятлей у сем разоў, як сьвятло сямі дзён, таго дня, калі Гасподзь завяжа рану люду Свайго і загоіць накладзеныя на яго пошасьці.

Ì s′vâtlo mesâca budze, âk s′vâtlo sonca, a s′vâtlo sonca budze s′vâtlej u sem razoǔ, âk s′vâtlo sâmì dzën, tago dnâ, kalì Gaspodz′ zavâža ranu lûdu Svajgo ì zagoìc′ nakladzenyâ na âgo pošas′cì.

27. Вось, імя Госпада ідзе здалёк, гарыць гнеў Ягоны, і полымя ў Яго вялікае, вусны ў Яго поўныя абурэньня, і язык у Яго, як агонь пажыральны,

Vos′, ìmâ Gospada ìdze zdalëk, garyc′ gneǔ Âgony, ì polymâ ǔ Âgo vâlìkae, vusny ǔ Âgo poǔnyâ aburèn′nâ, ì âzyk u Âgo, âk agon′ pažyral′ny,

28. і дыханьне ў Яго, як разьліты паток, які падымаецца нават да шыі, каб разьвеяць людзей на зьмізарненьне; і будуць у сківіцах люду цуглі, якія пакіруюць да аблуды.

ì dyhan′ne ǔ Âgo, âk raz′lìty patok, âkì padymaecca navat da šyì, kab raz′veâc′ lûdzej na z′mìzarnen′ne; ì buduc′ u skìvìcah lûdu cuglì, âkìâ pakìruûc′ da abludy.

29. А ў вас будуць песьні, як у ноч сьвяшчэннага сьвята, і весялосьць на сэрцы, як у таго, хто ідзе з жалейкаю на гару Гасподнюю, да цьвярдыні Ізраілевай.

A ǔ vas buduc′ pes′nì, âk u noč s′vâščènnaga s′vâta, ì vesâlos′c′ na sèrcy, âk u tago, hto ìdze z žalejkaû na garu Gaspodnûû, da c′vârdynì Ìzraìlevaj.

30. І загрыміць Гасподзь велічным голасам Сваім і пакажа моц пляча Свайго моцным гневам і полымем пажыральнага агню, бураю і паводкаю і каменным градам.

Ì zagrymìc′ Gaspodz′ velìčnym golasam Svaìm ì pakaža moc plâča Svajgo mocnym gnevam ì polymem pažyral′naga agnû, buraû ì pavodkaû ì kamennym gradam.

31. Бо ад голасу Гасподняга скаланецца Асур, жазлом пабіваны.

Bo ad golasu Gaspodnâga skalanecca Asur, žazlom pabìvany.

32. І кожны рух вызначанага яму жазла, які Гасподзь скіруе на яго, будзе з тымпанамі і цытрамі, і Ён пойдзе супроць яго вайною спусташальнаю.

Ì kožny ruh vyznačanaga âmu žazla, âkì Gaspodz′ skìrue na âgo, budze z tympanamì ì cytramì, ì Ën pojdze suproc′ âgo vajnoû spustašal′naû.

33. Бо Тофэт даўно ўжо гатовы; ён падрыхтаваны ўжо і цару, глыбокі і шырокі; у вогнішчы яго шмат агню і дроў; подзьмух Гасподні, як паток серкі, запаліць яго.

Bo Tofèt daǔno ǔžo gatovy; ën padryhtavany ǔžo ì caru, glybokì ì šyrokì; u vognìščy âgo šmat agnû ì droǔ; podz′muh Gaspodnì, âk patok serkì, zapalìc′ âgo.

31 Кіраўнік

1. Гора тым, што ідуць у Егіпет па дапамогу, спадзяюцца на коней і надзею кладуць на калясьніцы, бо іх багата, і на верхаўцоў, бо яны вельмі моцныя, а на Сьвятога Ізраілевага не глядзяць і Госпада ня шукаюць!

Gora tym, što ìduc′ u Egìpet pa dapamogu, spadzâûcca na konej ì nadzeû kladuc′ na kalâs′nìcy, bo ìh bagata, ì na verhaǔcoǔ, bo âny vel′mì mocnyâ, a na S′vâtoga Ìzraìlevaga ne glâdzâc′ ì Gospada nâ šukaûc′!

2. Але мудры Ён; і навядзе бедства, і не адменіць слоў Сваіх; паўстане супроць дома бязбожных і супроць дапамогі беззаконьнікам.

Ale mudry Ën; ì navâdze bedstva, ì ne admenìc′ sloǔ Svaìh; paǔstane suproc′ doma bâzbožnyh ì suproc′ dapamogì bezzakon′nìkam.

3. Егіпцяне - людзі, а ня Бог; і коні ў іх - плоць, а ня дух. І працягне руку Сваю Гасподзь, і спатыкнецца абаронца, і ўпадзе той, каго бароняць, і ўсе разам загінуць.

Egìpcâne - lûdzì, a nâ Bog; ì konì ǔ ìh - ploc′, a nâ duh. Ì pracâgne ruku Svaû Gaspodz′, ì spatyknecca abaronca, ì ǔpadze toj, kago baronâc′, ì ǔse razam zagìnuc′.

4. Бо так сказаў мне Гасподзь: як леў, як ільвяня, што скавычуць над лупам сваім, хай бы хоць шмат пастухоў крычалі на яго, ад крыку іхняга не здрыганецца і мноству іх не саступіць, - так Гасподзь Саваоф сыдзе змагацца на гару Сіён і на пагорак яго.

Bo tak skazaǔ mne Gaspodz′: âk leǔ, âk ìl′vânâ, što skavyčuc′ nad lupam svaìm, haj by hoc′ šmat pastuhoǔ kryčalì na âgo, ad kryku ìhnâga ne zdryganecca ì mnostvu ìh ne sastupìc′, - tak Gaspodz′ Savaof sydze zmagacca na garu Sìën ì na pagorak âgo.

5. Як птушкі - птушанят, так Гасподзь Саваоф пакрые Ерусалім, абароніць і выбавіць, зьлітуецца і выратуе..

Âk ptuškì - ptušanât, tak Gaspodz′ Savaof pakrye Erusalìm, abaronìc′ ì vybavìc′, z′lìtuecca ì vyratue..

6. Зьвярнецеся да Таго, ад Якога вы далёка адпаліся, сынове Ізраіля!

Z′vârnecesâ da Tago, ad Âkoga vy dalëka adpalìsâ, synove Ìzraìlâ!

7. У той дзень адкіне кожны чалавек сваіх срэбных ідалаў і залатых сваіх ідалаў, зробленых рукамі вашымі вам на грэх.

U toj dzen′ adkìne kožny čalavek svaìh srèbnyh ìdalaǔ ì zalatyh svaìh ìdalaǔ, zroblenyh rukamì vašymì vam na grèh.

8. І Асур упадзе не ад чалавечага меча, і не чалавечы меч заб'е яго, ён уцячэ ад меча, і юнакі ягоныя стануць падаткам.

Ì Asur upadze ne ad čalavečaga meča, ì ne čalavečy meč zab'e âgo, ën ucâčè ad meča, ì ûnakì âgonyâ stanuc′ padatkam.

9. І ад страху пабяжыць міма крэпасьці сваёй; і князі яго будуць баяцца сьцяга, кажа Гасподзь, у Якога агонь на Сіёне і горан у Ерусаліме.

Ì ad strahu pabâžyc′ mìma krèpas′cì svaëj; ì knâzì âgo buduc′ baâcca s′câga, kaža Gaspodz′, u Âkoga agon′ na Sìëne ì goran u Erusalìme.

32 Кіраўнік

1. Вось, Цар будзе цараваць паводле праўды, і князі будуць кіраваць паводле закона;

Vos′, Car budze caravac′ pavodle praǔdy, ì knâzì buduc′ kìravac′ pavodle zakona;

2. і кожны зь іх будзе абаронай ад ветру і покрывам ад непагадзі, як крыніцы вады ў стэпе, як цень ад высокай скалы ў зямлі выснаджанай.

ì kožny z′ ìh budze abaronaj ad vetru ì pokryvam ad nepagadzì, âk krynìcy vady ǔ stèpe, âk cen′ ad vysokaj skaly ǔ zâmlì vysnadžanaj.

3. І вочы відушчых ня будуць заплюшчвацца, і вушы чуйных будуць слухаць.

Ì vočy vìduščyh nâ buduc′ zaplûščvacca, ì vušy čujnyh buduc′ sluhac′.

4. І сэрца легкадумных будзе ўмець разважаць; і гаркавыя будуць гаварыць выразна.

Ì sèrca legkadumnyh budze ǔmec′ razvažac′; ì garkavyâ buduc′ gavaryc′ vyrazna.

5. Невука ўжо не называцьмуць шаноўным, і пра падступнага ня скажуць, што ён сумленны.

Nevuka ǔžo ne nazyvac′muc′ šanoǔnym, ì pra padstupnaga nâ skažuc′, što ën sumlenny.

6. Бо невук гаворыць дурное, і сэрца ягонае намышляе беззаконнае, каб рабіць крывадушна і вымаўляць агуду на Госпада, душу галоднага пазбаўляць хлеба і адбіраць пітво ў сасьмяглага.

Bo nevuk gavoryc′ durnoe, ì sèrca âgonae namyšlâe bezzakonnae, kab rabìc′ kryvadušna ì vymaǔlâc′ agudu na Gospada, dušu galodnaga pazbaǔlâc′ hleba ì adbìrac′ pìtvo ǔ sas′mâglaga.

7. У падступнага і ўчынкі згубныя: ён намышляе ліхое, каб загубіць беднага хлусьнёю, хай той бедны і будзе слушны.

U padstupnaga ì ǔčynkì zgubnyâ: ën namyšlâe lìhoe, kab zagubìc′ bednaga hlus′nëû, haj toj bedny ì budze slušny.

8. А сумленны і думае пра сумленнае і цьвёрды ва ўсім, што сумленнае.

A sumlenny ì dumae pra sumlennae ì c′vërdy va ǔsìm, što sumlennae.

9. Жанчыны неабачлівыя! устаньце, паслухайце голасу майго; дочкі бестурботныя, прыхілеце вушы да маіх слоў!

Žančyny neabačlìvyâ! ustan′ce, pasluhajce golasu majgo; dočkì besturbotnyâ, pryhìlece vušy da maìh sloǔ!

10. Яшчэ некалькі дзён звыш году, і жахнецеся, неабачлівыя! бо ня будзе збору вінаграду, і пара жніва не настане.

Âščè nekal′kì dzën zvyš godu, ì žahnecesâ, neabačlìvyâ! bo nâ budze zboru vìnagradu, ì para žnìva ne nastane.

11. Скаланецеся, бястурботныя! жахнецеся, неабачлівыя! і аперажэце сьцёгны.

Skalanecesâ, bâsturbotnyâ! žahnecesâ, neabačlìvyâ! ì aperažèce s′cëgny.

12. Будуць біць сябе ў грудзі за цудоўныя палі, за вінаградную лазу пладавітую.

Buduc′ bìc′ sâbe ǔ grudzì za cudoǔnyâ palì, za vìnagradnuû lazu pladavìtuû.

13. На зямлі народу майго будуць расьці церне і бадзякі, гэтак сама і на ўсіх дамах радасьці ў разьвяселеным горадзе;

Na zâmlì narodu majgo buduc′ ras′cì cerne ì badzâkì, gètak sama ì na ǔsìh damah radas′cì ǔ raz′vâselenym goradze;

14. бо харомы будуць пакінутыя; шумны горад будзе пакінуты; Афэл і вежа заўсёды будуць служыць замест пячораў, прытулкам дзікім аслам і напасьвеным статкам,

bo haromy buduc′ pakìnutyâ; šumny gorad budze pakìnuty; Afèl ì veža zaǔsëdy buduc′ služyc′ zamest pâčoraǔ, prytulkam dzìkìm aslam ì napas′venym statkam,

15. пакуль ня выльецца на нас Дух з высяў, і пустыня ня зробіцца садам, а сад ня будуць лічыць лесам.

pakul′ nâ vyl′ecca na nas Duh z vysâǔ, ì pustynâ nâ zrobìcca sadam, a sad nâ buduc′ lìčyc′ lesam.

16. Тады суд паселіцца ў гэтай пустыні, і правасудзьдзе будзе жыць на ўрадлівым полі.

Tady sud paselìcca ǔ gètaj pustynì, ì pravasudz′dze budze žyc′ na ǔradlìvym polì.

17. І чынам ісьціны будзе мір, і плодам правасудзьдзя - спакайната і бясьпека вечная.

Ì čynam ìs′cìny budze mìr, ì plodam pravasudz′dzâ - spakajnata ì bâs′peka večnaâ.

18. Тады народ мой жыцьме ў селішчы міру і ў селішчах бясьпечных і ў пакоях дабрашчасных.

Tady narod moj žyc′me ǔ selìščy mìru ì ǔ selìščah bâs′pečnyh ì ǔ pakoâh dabraščasnyh.

19. І град будзе падаць на лес, і горад апусьціцца долу.

Ì grad budze padac′ na les, ì gorad apus′cìcca dolu.

20. Дабрашчасныя вы, што сееце каля ўсіх водаў і пасылаеце туды вала і асла.

Dabraščasnyâ vy, što seece kalâ ǔsìh vodaǔ ì pasylaece tudy vala ì asla.

33 Кіраўнік

1. Гора табе, спакушальніку, якога не спакушалі, і рабаўніку, якога не рабавалі! Калі скончыш спусташаць, будзеш спустошаны й ты; калі спыніш рабаваць, зрабуюць і цябе.

Gora tabe, spakušal′nìku, âkoga ne spakušalì, ì rabaǔnìku, âkoga ne rabavalì! Kalì skončyš spustašac′, budzeš spustošany j ty; kalì spynìš rabavac′, zrabuûc′ ì câbe.

2. Госпадзе, памілуй нас, на Цябе спадзяёмся мы; будзь нашаю сілаю з раньняга рана і ратункам нашым у час уціску.

Gospadze, pamìluj nas, na Câbe spadzâëmsâ my; budz′ našaû sìlaû z ran′nâga rana ì ratunkam našym u čas ucìsku.

3. Ад грознага голасу Твайго пабягуць народы; калі паўстанеш, расьсеюцца плямёны,

Ad groznaga golasu Tvajgo pabâguc′ narody; kalì paǔstaneš, ras′seûcca plâmëny,

4. і будуць зьбіраць здабычу вашую, як зьбірае вусень; кінуцца на яе, як кідаецца саранча.

ì buduc′ z′bìrac′ zdabyču vašuû, âk z′bìrae vusen′; kìnucca na âe, âk kìdaecca saranča.

5. Высокі Гасподзь, Які жыве ў вышынях; Ён напоўніў Сіён судом і праўдаю.

Vysokì Gaspodz′, Âkì žyve ǔ vyšynâh; Ën napoǔnìǔ Sìën sudom ì praǔdaû.

6. І настануць бясьпечныя часіны твае, надмернасьць ратунку, мудрасьці і веданьня; страх Гасподні будзе скарбам тваім.

Ì nastanuc′ bâs′pečnyâ časìny tvae, nadmernas′c′ ratunku, mudras′cì ì vedan′nâ; strah Gaspodnì budze skarbam tvaìm.

7. Вось, моцныя іхнія крычаць на вуліцах; пасланцы на згоду горасна плачуць.

Vos′, mocnyâ ìhnìâ kryčac′ na vulìcah; paslancy na zgodu gorasna plačuc′.

8. Апусьцелі дарогі; ня стала падарожнікаў; ён парушыў дагавор, зруйнаваў гарады, - ані ў што ня ставіць людзей.

Apus′celì darogì; nâ stala padarožnìkaǔ; ën parušyǔ dagavor, zrujnavaǔ garady, - anì ǔ što nâ stavìc′ lûdzej.

9. Зямля бядуе, сохне; Ліван пасаромлены, завяў; Сарон падобны стаў на пустыню, і аголены ад лісьця свайго Васан і Карміл.

Zâmlâ bâdue, sohne; Lìvan pasaromleny, zavâǔ; Saron padobny staǔ na pustynû, ì agoleny ad lìs′câ svajgo Vasan ì Karmìl.

10. Цяпер Я паўстану, кажа Гасподзь, цяпер падымуся, цяпер узьнясуся.

Câper Â paǔstanu, kaža Gaspodz′, câper padymusâ, câper uz′nâsusâ.

11. Вы цяжарныя сенам, разродзіцеся саломаю; дыханьне ваша - агонь, які зжарэ вас.

Vy câžarnyâ senam, razrodzìcesâ salomaû; dyhan′ne vaša - agon′, âkì zžarè vas.

12. І будуць народы, як палкая вапна, як сьсечаны ядловец, будуць спаленыя ў агні.

Ì buduc′ narody, âk palkaâ vapna, âk s′sečany âdlovec, buduc′ spalenyâ ǔ agnì.

13. Слухайце, далёкія, што зраблю Я, і вы, блізкія, уведайце магутнасьць Маю.

Sluhajce, dalëkìâ, što zrablû Â, ì vy, blìzkìâ, uvedajce magutnas′c′ Maû.

14. Збаяліся грэшнікі на Сіёне; затрымцелі бязбожнікі: "хто з нас можа жыць пры агні пажыральным? хто з нас можа жыць пры вечным полымі?"

Zbaâlìsâ grèšnìkì na Sìëne; zatrymcelì bâzbožnìkì: "hto z nas moža žyc′ pry agnì pažyral′nym? hto z nas moža žyc′ pry večnym polymì?"

15. Той, хто ходзіць у праўдзе і кажа ісьціну; хто пагарджае карысьлівасьцю ад уціску, стрымлівае рукі свае ад хабару, затыкае вушы свае, каб ня чуць пра кравапусты, і заплюшчвае вочы свае, каб ня бачыць ліха;

Toj, hto hodzìc′ u praǔdze ì kaža ìs′cìnu; hto pagardžae karys′lìvas′cû ad ucìsku, strymlìvae rukì svae ad habaru, zatykae vušy svae, kab nâ čuc′ pra kravapusty, ì zaplûščvae vočy svae, kab nâ bačyc′ lìha;

16. той будзе жыць на вышынях: прытулак яго - няпрыступныя скалы; хлеб яму дадзены будзе; вада ў яго ня высахне.

toj budze žyc′ na vyšynâh: prytulak âgo - nâprystupnyâ skaly; hleb âmu dadzeny budze; vada ǔ âgo nâ vysahne.

17. Вочы твае ўбачаць Цара ў красе Ягонай, угледзяць зямлю далёкую;

Vočy tvae ǔbačac′ Cara ǔ krase Âgonaj, ugledzâc′ zâmlû dalëkuû;

18. сэрца тваё будзе толькі згадваць пра жахі: "дзе той, што рабіў перапіс? дзе той, што важыў даніну? дзе той, што аглядае вежы"?

sèrca tvaë budze tol′kì zgadvac′ pra žahì: "dze toj, što rabìǔ perapìs? dze toj, što važyǔ danìnu? dze toj, što aglâdae vežy"?

19. Ня ўбачыш больш народу лютага, народу з глухою, неўразумелаю гаворкаю, з моваю дзіўнаю, не зразумелаю.

Nâ ǔbačyš bol′š narodu lûtaga, narodu z gluhoû, neǔrazumelaû gavorkaû, z movaû dzìǔnaû, ne zrazumelaû.

20. Зірні на Сіён, горад сьвяточных сходаў нашых; вочы твае ўбачаць Ерусалім, селішча мірнае, непахісную скінію; слупы яе ніколі ня вырвуцца, і ніводная вяроўка яе не парвецца.

Zìrnì na Sìën, gorad s′vâtočnyh shodaǔ našyh; vočy tvae ǔbačac′ Erusalìm, selìšča mìrnae, nepahìsnuû skìnìû; slupy âe nìkolì nâ vyrvucca, ì nìvodnaâ vâroǔka âe ne parvecca.

21. Таму ў вас вялікі Гасподзь будзе замест рэк, замест шырокіх каналаў; туды ня ўвойдзе ніводнае вясельнае судна, і ня пройдзе вялікі карабель.

Tamu ǔ vas vâlìkì Gaspodz′ budze zamest rèk, zamest šyrokìh kanalaǔ; tudy nâ ǔvojdze nìvodnae vâsel′nae sudna, ì nâ projdze vâlìkì karabel′.

22. Бо Гасподзь - судзьдзя наш: Гасподзь - заканадавец наш, Гасподзь - цар наш. Ён уратуе нас.

Bo Gaspodz′ - sudz′dzâ naš: Gaspodz′ - zakanadavec naš, Gaspodz′ - car naš. Ën uratue nas.

23. Аслаблі вяроўкі твае, ня могуць утрымаць мачты і напяць ветразі. Тады будзе вялікі падзел здабычы, так што і кульгавыя пойдуць на рабунак.

Aslablì vâroǔkì tvae, nâ moguc′ utrymac′ mačty ì napâc′ vetrazì. Tady budze vâlìkì padzel zdabyčy, tak što ì kul′gavyâ pojduc′ na rabunak.

24. І ніводзін жыхар ня скажа: "я хворы"; народу, які там жыве, будуць дараваны грахі.

Ì nìvodzìn žyhar nâ skaža: "â hvory"; narodu, âkì tam žyve, buduc′ daravany grahì.

34 Кіраўнік

1. Падыдзеце, народы, слухайце і ўважайце, плямёны! Хай чуе зямля і ўсё, што яе напаўняе, сусьвет і ўсё, што нараджаецца ў ім!

Padydzece, narody, sluhajce ì ǔvažajce, plâmëny! Haj čue zâmlâ ì ǔsë, što âe napaǔnâe, sus′vet ì ǔsë, što naradžaecca ǔ ìm!

2. Бо гнеў Госпада на ўсе народы, і лютасьць Яго на ўсё воінства іхняе. Ён аддаў іх на закляцьце, аддаў іх на закол.

Bo gneǔ Gospada na ǔse narody, ì lûtas′c′ Âgo na ǔsë voìnstva ìhnâe. Ën addaǔ ìh na zaklâc′ce, addaǔ ìh na zakol.

3. І забітыя іхнія будуць раскіданы, і ад трупаў іх падымецца смурод, і горы размокнуць ад іхняй крыві.

Ì zabìtyâ ìhnìâ buduc′ raskìdany, ì ad trupaǔ ìh padymecca smurod, ì gory razmoknuc′ ad ìhnâj kryvì.

4. І сатлее ўсё нябеснае воінства: і нябёсы згорнуцца, як сувой кніжны; і ўсё воінства іхняе ўпадзе, як ападае лісьце зь вінаграднай лазы, і як завялае лісьце - са смакоўніцы.

Ì satlee ǔsë nâbesnae voìnstva: ì nâbësy zgornucca, âk suvoj knìžny; ì ǔsë voìnstva ìhnâe ǔpadze, âk apadae lìs′ce z′ vìnagradnaj lazy, ì âk zavâlae lìs′ce - sa smakoǔnìcy.

5. Бо ўпіўся меч Мой на нябёсах: вось, дзеля суду сыходзіць ён на Эдом і на народ, аддадзены Мною на закляцьце.

Bo ǔpìǔsâ meč Moj na nâbësah: vos′, dzelâ sudu syhodzìc′ ën na Èdom ì na narod, addadzeny Mnoû na zaklâc′ce.

6. Меч Госпада напоўніцца крывёю, атлусьцее ад тлушчу, ад крыві ягнят і казлоў, ад тлушчу з нырак авечых: бо ахвяра ў Госпада ў Васоры і вялікі закол у зямлі Эдома.

Meč Gospada napoǔnìcca kryvëû, atlus′cee ad tlušču, ad kryvì âgnât ì kazloǔ, ad tlušču z nyrak avečyh: bo ahvâra ǔ Gospada ǔ Vasory ì vâlìkì zakol u zâmlì Èdoma.

7. І буйвалы ўпадуць зь імі, і цяляты разам з валамі, і ўп'ецца зямля іх крывёю, і прах іх разбухне ад тлушчу.

Ì bujvaly ǔpaduc′ z′ ìmì, ì câlâty razam z valamì, ì ǔp'ecca zâmlâ ìh kryvëû, ì prah ìh razbuhne ad tlušču.

8. Бо дзень помсты ў Госпада, год помсты за Сіён.

Bo dzen′ pomsty ǔ Gospada, god pomsty za Sìën.

9. І ператворацца рэкі яго ў смалу, і прах яго - у серку, і будзе зямля яго палкаю смалою:

Ì peratvoracca rèkì âgo ǔ smalu, ì prah âgo - u serku, ì budze zâmlâ âgo palkaû smaloû:

10. ня будзе гаснуць ні ўдзень, ані ўночы; вечна будзе ўзьвівацца дым ад яе; будзе з роду ў род заставацца апусьцелаю; вавекі вякоў ніхто ня пройдзе па ёй;

nâ budze gasnuc′ nì ǔdzen′, anì ǔnočy; večna budze ǔz′vìvacca dym ad âe; budze z rodu ǔ rod zastavacca apus′celaû; vavekì vâkoǔ nìhto nâ projdze pa ëj;

11. і завалодаюць ёю пелікан і вожык; і сава і груган паселяцца ў ёй; і працягнуць па ёй вяроўку спусташэньня і адвес зьнішчэньня.

ì zavalodaûc′ ëû pelìkan ì vožyk; ì sava ì grugan paselâcca ǔ ëj; ì pracâgnuc′ pa ëj vâroǔku spustašèn′nâ ì adves z′nìščèn′nâ.

12. Нікога не застанецца там са знакамітых яе, каго можна было б заклікаць на царства, і ўсе князі яе будуць нішто.

Nìkoga ne zastanecca tam sa znakamìtyh âe, kago možna bylo b zaklìkac′ na carstva, ì ǔse knâzì âe buduc′ nìšto.

13. І зарастуць палацы яе калючымі расьлінамі, крапівою і дзядоўнікам - цьвярдыня яе; і будзе яна селішчам шакалаў, прыстанішчам страўсам.

Ì zarastuc′ palacy âe kalûčymì ras′lìnamì, krapìvoû ì dzâdoǔnìkam - c′vârdynâ âe; ì budze âna selìščam šakalaǔ, prystanìščam straǔsam.

14. І зьвяры пустыні будуць сустракацца зь дзікімі катамі, і лясуны будуць перагукацца адзін з адным; там будзе адпачываць начны прывід і знаходзіць сабе спакой.

Ì z′vâry pustynì buduc′ sustrakacca z′ dzìkìmì katamì, ì lâsuny buduc′ peragukacca adzìn z adnym; tam budze adpačyvac′ načny pryvìd ì znahodzìc′ sabe spakoj.

15. Там угняздуецца лятучы зьмей, будзе класьці яйкі і выводзіць дзяцей і зьбіраць іх пад цень свой; там і каршуны будуць зьбірацца адзін да аднаго.

Tam ugnâzduecca lâtučy z′mej, budze klas′cì âjkì ì vyvodzìc′ dzâcej ì z′bìrac′ ìh pad cen′ svoj; tam ì karšuny buduc′ z′bìracca adzìn da adnago.

16. Знайдзеце ў кнізе Гасподняй і прачытайце; ніводнае з гэтых не забавіцца прыйсьці, і адно адным не заменіцца. Бо самі вусны Яго загадалі, і сам дух Яго зьбярэ іх.

Znajdzece ǔ knìze Gaspodnâj ì pračytajce; nìvodnae z gètyh ne zabavìcca pryjs′cì, ì adno adnym ne zamenìcca. Bo samì vusny Âgo zagadalì, ì sam duh Âgo z′bârè ìh.

17. І Сам Ён кінуў ім жэрабя, і Яго рука падзяліла яе меркаю; вечна будуць яны валодаць ёю, род у род на ёй жыцьмуць.

Ì Sam Ën kìnuǔ ìm žèrabâ, ì Âgo ruka padzâlìla âe merkaû; večna buduc′ âny valodac′ ëû, rod u rod na ëj žyc′muc′.

35 Кіраўнік

1. Разьвесяліцца пустыня і сухая зямля, і зарадуецца краіна ненаселеная і расквітнее як нарцыс;

Raz′vesâlìcca pustynâ ì suhaâ zâmlâ, ì zaraduecca kraìna nenaselenaâ ì raskvìtnee âk narcys;

2. цудоўна будзе цьвісьці і радавацца, будзе ўрачысьціцца і сьвяткаваць; слава Лівана дасца ёй, хараство Карміла і Сарона; яны ўбачаць славу Госпада, веліч Бога нашага.

cudoǔna budze c′vìs′cì ì radavacca, budze ǔračys′cìcca ì s′vâtkavac′; slava Lìvana dasca ëj, harastvo Karmìla ì Sarona; âny ǔbačac′ slavu Gospada, velìč Boga našaga.

3. Умацуйце аслабелыя рукі, і ўцьвердзіце калені дрыготкія;

Umacujce aslabelyâ rukì, ì ǔc′verdzìce kalenì drygotkìâ;

4. скажэце нясьмелым душою: будзьце цьвёрдыя, ня бойцеся; вось Бог ваш, прыйдзе помста, адплата Божая; Ён прыйдзе і збавіць вас.

skažèce nâs′melym dušoû: budz′ce c′vërdyâ, nâ bojcesâ; vos′ Bog vaš, pryjdze pomsta, adplata Božaâ; Ën pryjdze ì zbavìc′ vas.

5. Тады адамкнуцца вочы сьляпых, і вушы глухіх расчыняцца.

Tady adamknucca vočy s′lâpyh, ì vušy gluhìh rasčynâcca.

6. Тады кульгавы падхопіцца, як алень, і язык нямка засьпявае; бо праб'юцца воды ў пустыні і ў стэпе патокі.

Tady kul′gavy padhopìcca, âk alen′, ì âzyk nâmka zas′pâvae; bo prab'ûcca vody ǔ pustynì ì ǔ stèpe patokì.

7. І ператворыцца прывід водаў у возера, і спрагненая зямля - у крыніцы водаў; у жытлішчы шакалаў, дзе яны спачываюць, будзе месца пад трысьнёг і чарот.

Ì peratvorycca pryvìd vodaǔ u vozera, ì spragnenaâ zâmlâ - u krynìcy vodaǔ; u žytlìščy šakalaǔ, dze âny spačyvaûc′, budze mesca pad trys′nëg ì čarot.

8. І будзе там вялікая дарога, і шлях па ёй назавецца шляхам сьвятым; нячысты ня будзе хадзіць па ім; але ён будзе ім адным. Хто пойдзе гэтым шляхам, нават і нявопытныя, не заблудзяцца.

Ì budze tam vâlìkaâ daroga, ì šlâh pa ëj nazavecca šlâham s′vâtym; nâčysty nâ budze hadzìc′ pa ìm; ale ën budze ìm adnym. Hto pojdze gètym šlâham, navat ì nâvopytnyâ, ne zabludzâcca.

9. Ільва там ня будзе, і драпежны зьвер ня ўзыдзе на яго; яго ня знойдзецца там, а хадзіцьмуць адкупленыя.

Ìl′va tam nâ budze, ì drapežny z′ver nâ ǔzydze na âgo; âgo nâ znojdzecca tam, a hadzìc′muc′ adkuplenyâ.

10. І вернуцца збаўленыя Госпадам, прыйдуць на Сіён з радасным гоманам; і радасьць вечная будзе над галавою ў іх; яны знойдуць радасьць і весялосьць, а смутак і зітханьне адыдуць.

Ì vernucca zbaǔlenyâ Gospadam, pryjduc′ na Sìën z radasnym gomanam; ì radas′c′ večnaâ budze nad galavoû ǔ ìh; âny znojduc′ radas′c′ ì vesâlos′c′, a smutak ì zìthan′ne adyduc′.

36 Кіраўнік

1. І было на чатырнаццатым годзе цара Эзэкіі, пайшоў Сэнахірым, цар Асірыйскі супроць усіх умацаваных гарадоў Юдэі і ўзяў іх.

Ì bylo na čatyrnaccatym godze cara Èzèkìì, pajšoǔ Sènahìrym, car Asìryjskì suproc′ usìh umacavanyh garadoǔ Ûdèì ì ǔzâǔ ìh.

2. І паслаў цар Асірыйскі з Лахіса ў Ерусалім да цара Эзэкіі Рабсака зь вялікім войскам; і ён спыніўся каля канала Верхняй сажалкі на дарозе поля бялільнага.

Ì paslaǔ car Asìryjskì z Lahìsa ǔ Erusalìm da cara Èzèkìì Rabsaka z′ vâlìkìm vojskam; ì ën spynìǔsâ kalâ kanala Verhnâj sažalkì na daroze polâ bâlìl′naga.

3. І выйшаў да яго Эліякім, сын Хэлкіінаў, начальнік палаца, і Сэўна пісар, і Ёах, сын Асафаў, дзеяпісальнік.

Ì vyjšaǔ da âgo Èlìâkìm, syn Hèlkììnaǔ, načal′nìk palaca, ì Sèǔna pìsar, ì Ëah, syn Asafaǔ, dzeâpìsal′nìk.

4. І сказаў ім Рабсак: скажэце Эзэкію: так кажа цар вялікі, цар Асірыйскі: што гэта за надзея, на якую ты спадзяешся?

Ì skazaǔ ìm Rabsak: skažèce Èzèkìû: tak kaža car vâlìkì, car Asìryjskì: što gèta za nadzeâ, na âkuû ty spadzâešsâ?

5. Я думаю, што гэта - адны пустыя словы, а вайне патрэбныя рада і сіла: дык вось, на каго ты спадзяешся, і чаго адпаў ад мяне?

Â dumaû, što gèta - adny pustyâ slovy, a vajne patrèbnyâ rada ì sìla: dyk vos′, na kago ty spadzâešsâ, ì čago adpaǔ ad mâne?

6. Вось, ты думаеш абаперціся на Егіпет, на гэтую трысьціну надламаную, якая, калі хто на яе абапрэцца, увойдзе таму ў руку і пратне яе? Такі фараон, цар Егіпецкі, для ўсіх, хто на яго спадзяецца.

Vos′, ty dumaeš abapercìsâ na Egìpet, na gètuû trys′cìnu nadlamanuû, âkaâ, kalì hto na âe abaprècca, uvojdze tamu ǔ ruku ì pratne âe? Takì faraon, car Egìpeckì, dlâ ǔsìh, hto na âgo spadzâecca.

7. А калі скажаш мне: на Госпада Бога нашага мы спадзяёмся, - дык ці на таго, чые вышыні і ахвярнікі скасаваў Эзэкія і сказаў Юду і Ерусаліму: "перад гэтым толькі ахвярнікам пакланяйцеся".

A kalì skažaš mne: na Gospada Boga našaga my spadzâëmsâ, - dyk cì na tago, čye vyšynì ì ahvârnìkì skasavaǔ Èzèkìâ ì skazaǔ Ûdu ì Erusalìmu: "perad gètym tol′kì ahvârnìkam paklanâjcesâ".

8. Дык вось, уступі ў супольства з гаспадаром маім, царом Асірыйскім; - я дам табе дзьве тысячы коней, ці можаш ты дастаць сабе верхаўцоў на іх?

Dyk vos′, ustupì ǔ supol′stva z gaspadarom maìm, carom Asìryjskìm; - â dam tabe dz′ve tysâčy konej, cì možaš ty dastac′ sabe verhaǔcoǔ na ìh?

9. І як ты хочаш змусіць адступіць правадыра, аднаго з самых малых рабоў гаспадара майго, спадзяючыся на Егіпет, дзеля калясьніц і коней.

Ì âk ty hočaš zmusìc′ adstupìc′ pravadyra, adnago z samyh malyh raboǔ gaspadara majgo, spadzâûčysâ na Egìpet, dzelâ kalâs′nìc ì konej.

10. Ды хіба я бяз волі Гасподняй пайшоў на зямлю гэтую, каб зруйнаваць яе? Гасподзь сказаў мне: "ідзі на зямлю гэтую і зруйнуй яе".

Dy hìba â bâz volì Gaspodnâj pajšoǔ na zâmlû gètuû, kab zrujnavac′ âe? Gaspodz′ skazaǔ mne: "ìdzì na zâmlû gètuû ì zrujnuj âe".

11. І сказаў Эліякім і Сэўна і Ёах Рабсаку: гавары рабам тваім па-Арамейску, бо мы разумеем, а не гавары па-Юдэйску, у вушы люду, які на сьцяне.

Ì skazaǔ Èlìâkìm ì Sèǔna ì Ëah Rabsaku: gavary rabam tvaìm pa-Aramejsku, bo my razumeem, a ne gavary pa-Ûdèjsku, u vušy lûdu, âkì na s′câne.

12. І сказаў Рабсак: хіба толькі да гаспадара твайго і да цябе паслаў мяне гаспадар мой сказаць словы гэтыя? Не, таксама і да людзей, якія сядзяць на сьцяне, каб есьці нечысьць сваю і піць мачу сваю з вамі.

Ì skazaǔ Rabsak: hìba tol′kì da gaspadara tvajgo ì da câbe paslaǔ mâne gaspadar moj skazac′ slovy gètyâ? Ne, taksama ì da lûdzej, âkìâ sâdzâc′ na s′câne, kab es′cì nečys′c′ svaû ì pìc′ maču svaû z vamì.

13. І ўстаў Рабсак і абвясьціў моцным голасам па-Юдэйску, і сказаў: слухайце слова, цара вялікага, цара Асірыйскага!

Ì ǔstaǔ Rabsak ì abvâs′cìǔ mocnym golasam pa-Ûdèjsku, ì skazaǔ: sluhajce slova, cara vâlìkaga, cara Asìryjskaga!

14. Так кажа цар: хай ня зводзіць вас Эзэкія, бо ён ня можа выратаваць вас;

Tak kaža car: haj nâ zvodzìc′ vas Èzèkìâ, bo ën nâ moža vyratavac′ vas;

15. І хай не абнадзейвае вас Эзэкія Госпадам, кажучы; "збавіць нас Гасподзь; ня будзе горад гэты аддадзены ў рукі цара Асірыйскага".

Ì haj ne abnadzejvae vas Èzèkìâ Gospadam, kažučy; "zbavìc′ nas Gaspodz′; nâ budze gorad gèty addadzeny ǔ rukì cara Asìryjskaga".

16. Ня слухайце Эзэкіі, бо так кажа цар Асірыйскі: замірэцеся са мною і выйдзіце да мяне, і хай кожны есьць плады вінаграднай лазы сваёй і смакоўніцы сваёй, і хай кожны п'е ваду з свайго калодзежа,

Nâ sluhajce Èzèkìì, bo tak kaža car Asìryjskì: zamìrècesâ sa mnoû ì vyjdzìce da mâne, ì haj kožny es′c′ plady vìnagradnaj lazy svaëj ì smakoǔnìcy svaëj, ì haj kožny p'e vadu z svajgo kalodzeža,

17. пакуль я ня прыйду і не вазьму вас у зямлю такую самую, як і ваша зямля, у зямлю хлеба і віна, у зямлю пладоў і вінаграднікаў.

pakul′ â nâ pryjdu ì ne vaz′mu vas u zâmlû takuû samuû, âk ì vaša zâmlâ, u zâmlû hleba ì vìna, u zâmlû pladoǔ ì vìnagradnìkaǔ.

18. Дык вось, хай жа ня зводзіць вас Эзэкія, кажучы: "Гасподзь збавіць нас". Ці ж уратавалі багі народаў, кожны сваю зямлю, ад рукі цара Асірыйскага?

Dyk vos′, haj ža nâ zvodzìc′ vas Èzèkìâ, kažučy: "Gaspodz′ zbavìc′ nas". Cì ž uratavalì bagì narodaǔ, kožny svaû zâmlû, ad rukì cara Asìryjskaga?

19. Дзе багі Эмата і Арпада? дзе багі Сэпарваіма? ці ж уратавалі яны Самарыю ад рукі маёй?

Dze bagì Èmata ì Arpada? dze bagì Sèparvaìma? cì ž uratavalì âny Samaryû ad rukì maëj?

20. Каторы з усіх багоў земляў гэтых убараніў зямлю сваю ад рукі маёй? Дык няўжо ўбароніць Гасподзь Ерусалім ад рукі маёй?

Katory z usìh bagoǔ zemlâǔ gètyh ubaranìǔ zâmlû svaû ad rukì maëj? Dyk nâǔžo ǔbaronìc′ Gaspodz′ Erusalìm ad rukì maëj?

21. Але яны маўчалі і не адказвалі яму ні слова, бо ад цара быў загад: не адказвайце яму.

Ale âny maǔčalì ì ne adkazvalì âmu nì slova, bo ad cara byǔ zagad: ne adkazvajce âmu.

22. І прыйшоў Эліякім, сын Халкіінаў, начальнік палаца і Сэўна пісар, і Ёах, і сын Асафаў, дзеяпісальнік, да Эзэкіі, у падранай адзежы, і пераказалі яму слова Рабсака.

Ì pryjšoǔ Èlìâkìm, syn Halkììnaǔ, načal′nìk palaca ì Sèǔna pìsar, ì Ëah, ì syn Asafaǔ, dzeâpìsal′nìk, da Èzèkìì, u padranaj adzežy, ì perakazalì âmu slova Rabsaka.

37 Кіраўнік

1. Калі пачуў гэта цар Эзэкія, дык разадраў вопратку на сабе і накрыўся вярэтаю, і пайшоў у дом Гасподні;

Kalì pačuǔ gèta car Èzèkìâ, dyk razadraǔ vopratku na sabe ì nakryǔsâ vârètaû, ì pajšoǔ u dom Gaspodnì;

2. і паслаў Эліякіма, начальніка палаца, і Сэўну пісара, і старэйшых сьвятароў, накрытых вярэтаю, да прарока Ісаі, сына Амосавага.

ì paslaǔ Èlìâkìma, načal′nìka palaca, ì Sèǔnu pìsara, ì starèjšyh s′vâtaroǔ, nakrytyh vârètaû, da praroka Ìsaì, syna Amosavaga.

3. І яны сказалі яму: так кажа Эзэкія: дзень скрухі і кары і паганьбеньня - дзень гэты, бо дзеці прыйшлі нарадзіцца з улоньня матчынага, а сілы няма нарадзіць.

Ì âny skazalì âmu: tak kaža Èzèkìâ: dzen′ skruhì ì kary ì pagan′ben′nâ - dzen′ gèty, bo dzecì pryjšlì naradzìcca z ulon′nâ matčynaga, a sìly nâma naradzìc′.

4. Можа, пачуе Гасподзь Бог твой словы Рабсака, якога паслаў цар Асірыйскі, гаспадар ягоны, ганіць Бога жывога і бэсьціць словамі, якія чуў Гасподзь Бог твой; узьнясі ж малітву за тых, што засталіся, якія жывыя яшчэ.

Moža, pačue Gaspodz′ Bog tvoj slovy Rabsaka, âkoga paslaǔ car Asìryjskì, gaspadar âgony, ganìc′ Boga žyvoga ì bès′cìc′ slovamì, âkìâ čuǔ Gaspodz′ Bog tvoj; uz′nâsì ž malìtvu za tyh, što zastalìsâ, âkìâ žyvyâ âščè.

5. І прыйшлі слугі цара Эзэкіі да Ісаі.

Ì pryjšlì slugì cara Èzèkìì da Ìsaì.

6. І сказаў ім Ісая: дык скажэце гаспадару вашаму: так кажа Гасподзь: ня бойся слоў, якія ты чуў, якімі бэсьцілі Мяне слугі цара Асірыйскага.

Ì skazaǔ ìm Ìsaâ: dyk skažèce gaspadaru vašamu: tak kaža Gaspodz′: nâ bojsâ sloǔ, âkìâ ty čuǔ, âkìmì bès′cìlì Mâne slugì cara Asìryjskaga.

7. Вось, Я пашлю ў яго дух, і ён пачуе вестку і вернецца ў зямлю сваю, і Я заб'ю яго мечам у зямлі ягонай.

Vos′, Â pašlû ǔ âgo duh, ì ën pačue vestku ì vernecca ǔ zâmlû svaû, ì Â zab'û âgo mečam u zâmlì âgonaj.

8. І вярнуўся Рабсак і знайшоў цара Асірыйскага, які ваяваў супроць Ліўны; бо ён чуў, што той адышоў ад Лахіса.

Ì vârnuǔsâ Rabsak ì znajšoǔ cara Asìryjskaga, âkì vaâvaǔ suproc′ Lìǔny; bo ën čuǔ, što toj adyšoǔ ad Lahìsa.

9. І пачуў ён пра Тыргака, цара Эфіопскага; яму сказалі: вось, ён выйшаў біцца з табою. Пачуўшы гэта, ён паслаў да Эзэкіі, сказаўшы:

Ì pačuǔ ën pra Tyrgaka, cara Èfìopskaga; âmu skazalì: vos′, ën vyjšaǔ bìcca z taboû. Pačuǔšy gèta, ën paslaǔ da Èzèkìì, skazaǔšy:

10. так скажэце Эзэкіі, цару Юдэйскаму: хай не ашуквае цябе Бог твой, на Якога ты спадзяешся, думаючы: ня будзе аддадзены Ерусалім у рукі цара Асірыйскага.

tak skažèce Èzèkìì, caru Ûdèjskamu: haj ne ašukvae câbe Bog tvoj, na Âkoga ty spadzâešsâ, dumaûčy: nâ budze addadzeny Erusalìm u rukì cara Asìryjskaga.

11. Вось, ты чуў, што зрабілі цары Асірыйскія з усімі землямі, паклаўшы на іх закляцьце; ці ты ацалееш?

Vos′, ty čuǔ, što zrabìlì cary Asìryjskìâ z usìmì zemlâmì, paklaǔšy na ìh zaklâc′ce; cì ty acaleeš?

12. Багі народаў, якіх зруйнавалі бацькі мае, ці ж уратавалі іх, ці ўратавалі Гозан і Харан, і Рэцэф і сыноў Элена, што ў Таласары?

Bagì narodaǔ, âkìh zrujnavalì bac′kì mae, cì ž uratavalì ìh, cì ǔratavalì Gozan ì Haran, ì Rècèf ì synoǔ Èlena, što ǔ Talasary?

13. Дзе - цар Эмата і цар Арпада, і цар горада Сэпарваіма, Эны і Івы?

Dze - car Èmata ì car Arpada, ì car gorada Sèparvaìma, Èny ì Ìvy?

14. І ўзяў Эзэкія ліст з рукі пасланцаў і прачытаў яго, і пайшоў у дом Гасподні і разгарнуў яго Эзэкія перад абліччам Гасподнім;

Ì ǔzâǔ Èzèkìâ lìst z rukì paslancaǔ ì pračytaǔ âgo, ì pajšoǔ u dom Gaspodnì ì razgarnuǔ âgo Èzèkìâ perad ablìččam Gaspodnìm;

15. і маліўся Эзэкія перад абліччам Гасподнім і казаў:

ì malìǔsâ Èzèkìâ perad ablìččam Gaspodnìm ì kazaǔ:

16. Госпадзе Саваофе, Божа Ізраілеў, Які сядзіць на херувімах! Ты адзін - Бог усіх царстваў зямлі; Ты стварыў неба і зямлю.

Gospadze Savaofe, Boža Ìzraìleǔ, Âkì sâdzìc′ na heruvìmah! Ty adzìn - Bog usìh carstvaǔ zâmlì; Ty stvaryǔ neba ì zâmlû.

17. Прыхілі, Госпадзе, вуха Тваё і пачуй; адамкні, Госпадзе, вочы Твае і зірні, і пачуй словы Сэнахірыма, які паслаў бэсьціць Цябе, Бога жывога.

Pryhìlì, Gospadze, vuha Tvaë ì pačuj; adamknì, Gospadze, vočy Tvae ì zìrnì, ì pačuj slovy Sènahìryma, âkì paslaǔ bès′cìc′ Câbe, Boga žyvoga.

18. Праўда, о Госпадзе! цары Асірыйскія спустошылі ўсе краіны і землі іхнія,

Praǔda, o Gospadze! cary Asìryjskìâ spustošylì ǔse kraìny ì zemlì ìhnìâ,

19. і пакідалі багоў іхніх у агонь; але гэта былі не багі, а вырабы рук чалавечых, дрэва і камень, таму і вынішчылі іх.

ì pakìdalì bagoǔ ìhnìh u agon′; ale gèta bylì ne bagì, a vyraby ruk čalavečyh, drèva ì kamen′, tamu ì vynìščylì ìh.

20. І сёньня, Госпадзе Божа наш, уратуй нас ад рукі ягонай; і ўведаюць усе царствы зямлі, што Ты, Госпадзе, Бог адзін.

Ì sën′nâ, Gospadze Boža naš, uratuj nas ad rukì âgonaj; ì ǔvedaûc′ use carstvy zâmlì, što Ty, Gospadze, Bog adzìn.

21. І паслаў Ісая, сын Амосаў, да Эзэкіі сказаць: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: за што ты молішся супроць Сэнахірыма, цара Асірыйскага,

Ì paslaǔ Ìsaâ, syn Amosaǔ, da Èzèkìì skazac′: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: za što ty molìšsâ suproc′ Sènahìryma, cara Asìryjskaga,

22. вось слова, якое Гасподзь прамовіў пра яго: пагрэбуе табою, пасьмяецца зь цябе дзевая дачка Сіёна, пахітае ўсьлед табе галавою дачка Ерусаліма.

vos′ slova, âkoe Gaspodz′ pramovìǔ pra âgo: pagrèbue taboû, pas′mâecca z′ câbe dzevaâ dačka Sìëna, pahìtae ǔs′led tabe galavoû dačka Erusalìma.

23. Каго ты ганіў і бэсьціў? і на каго ўзвысіў голас, і падняў так высока вочы твае? на Сьвятога Ізраілевага.

Kago ty ganìǔ ì bès′cìǔ? ì na kago ǔzvysìǔ golas, ì padnâǔ tak vysoka vočy tvae? na S′vâtoga Ìzraìlevaga.

24. Праз рабоў тваіх ты ганіў Госпада і сказаў: "з мноствам калясьніц маіх я ўзышоў на вышыню гор, на хрыбты Лівана, і сьсек гонкія кедры яго, выдатныя кіпарысы яго, і прыйшоў на самую вяршыню яго, у гай саду яго;

Praz raboǔ tvaìh ty ganìǔ Gospada ì skazaǔ: "z mnostvam kalâs′nìc maìh â ǔzyšoǔ na vyšynû gor, na hrybty Lìvana, ì s′sek gonkìâ kedry âgo, vydatnyâ kìparysy âgo, ì pryjšoǔ na samuû vâršynû âgo, u gaj sadu âgo;

25. і адкопваў я і піў ваду; і асушу ступакамі ног маіх усе рэкі Егіпецкія".

ì adkopvaǔ â ì pìǔ vadu; ì asušu stupakamì nog maìh use rèkì Egìpeckìâ".

26. Хіба ня чуў ты, што Я даўно зрабіў гэта, у старадаўнія дні наперад вызначыў гэта, а цяпер зьдзейсьніў праз тое, што ты спусташаеш моцныя гарады, ператвараючы іх у груды руінаў?

Hìba nâ čuǔ ty, što Â daǔno zrabìǔ gèta, u staradaǔnìâ dnì naperad vyznačyǔ gèta, a câper z′dzejs′nìǔ praz toe, što ty spustašaeš mocnyâ garady, peratvaraûčy ìh u grudy ruìnaǔ?

27. І жыхары іх зрабіліся нясілыя, трымцяць і застаюцца ў ганьбе; яны зрабіліся як трава на полі і пяшчотная зеляніна, як парасьліна на дахах і апаленая рунь, перш чым выкаласіцца.

Ì žyhary ìh zrabìlìsâ nâsìlyâ, trymcâc′ ì zastaûcca ǔ gan′be; âny zrabìlìsâ âk trava na polì ì pâščotnaâ zelânìna, âk paras′lìna na dahah ì apalenaâ run′, perš čym vykalasìcca.

28. Ці сядзеш ты, ці выйдзеш, а ці ўвойдзеш, Я ведаю ўсё, ведаю і дзёрзкасьць тваю супроць Мяне.

Cì sâdzeš ty, cì vyjdzeš, a cì ǔvojdzeš, Â vedaû ǔsë, vedaû ì dzërzkas′c′ tvaû suproc′ Mâne.

29. За тваю дзёрзкасьць супроць Мяне і за тое, што пыхлівасьць твая дайшла да вушэй Маіх, Я ўвяду колца Маё ў ноздры твае і цуглі Мае - у рот твой, і вярну цябе назад тою самаю дарогаю, якою ты прыйшоў.

Za tvaû dzërzkas′c′ suproc′ Mâne ì za toe, što pyhlìvas′c′ tvaâ dajšla da vušèj Maìh, Â ǔvâdu kolca Maë ǔ nozdry tvae ì cuglì Mae - u rot tvoj, ì vârnu câbe nazad toû samaû darogaû, âkoû ty pryjšoǔ.

30. І вось, табе, Эзэкія, азнака: ежце сёлета, што вырасла ад апалага насеньня, і налета - самасейнае; а на трэці год сейце і жнеце, і садзеце вінаградныя сады, і ежце плады іх.

Ì vos′, tabe, Èzèkìâ, aznaka: ežce sëleta, što vyrasla ad apalaga nasen′nâ, ì naleta - samasejnae; a na trècì god sejce ì žnece, ì sadzece vìnagradnyâ sady, ì ežce plady ìh.

31. І ацалелыя ў доме Юдавым рэшта пусьціць зноў корань унізе і прынясе плод угары,

Ì acalelyâ ǔ dome Ûdavym rèšta pus′cìc′ znoǔ koran′ unìze ì prynâse plod ugary,

32. бо зь Ерусаліма пойдзе рэшта, а выратаваньне - ад гары Сіёна. Руплівасьць Госпада Саваофа ўчыніць гэта.

bo z′ Erusalìma pojdze rèšta, a vyratavan′ne - ad gary Sìëna. Ruplìvas′c′ Gospada Savaofa ǔčynìc′ gèta.

33. Пасьля гэтага так кажа Гасподзь пра цара Асірыйскага: "ня ўвойдзе ён у гэты горад і ня кіне туды стрэлаў, і не падступіцца да яго з шчытом і не насыпле супроць яго вала:

Pas′lâ gètaga tak kaža Gaspodz′ pra cara Asìryjskaga: "nâ ǔvojdze ën u gèty gorad ì nâ kìne tudy strèlaǔ, ì ne padstupìcca da âgo z ščytom ì ne nasyple suproc′ âgo vala:

34. па той самай дарозе, па якой прыйшоў, - вернецца, а ў горад гэты ня ўвойдзе, кажа Гасподзь.

pa toj samaj daroze, pa âkoj pryjšoǔ, - vernecca, a ǔ gorad gèty nâ ǔvojdze, kaža Gaspodz′.

35. Я буду бараніць горад гэты, каб уратаваць яго дзеля Сябе і дзеля Давіда, раба Майго".

Â budu baranìc′ gorad gèty, kab uratavac′ âgo dzelâ Sâbe ì dzelâ Davìda, raba Majgo".

36. І выйшаў анёл Гасподні і забіў у лагеры Асірыйскім сто восемдзесят пяць тысяч чалавек. І ўсталі раніцай, і вось, усе - целы мёртвыя.

Ì vyjšaǔ anël Gaspodnì ì zabìǔ u lagery Asìryjskìm sto vosemdzesât pâc′ tysâč čalavek. Ì ǔstalì ranìcaj, ì vos′, use - cely mërtvyâ.

37. І адступіў, і пайшоў і вярнуўся Сэнахірым, цар Асірыйскі, і жыў у Нінэвіі.

Ì adstupìǔ, ì pajšoǔ ì vârnuǔsâ Sènahìrym, car Asìryjskì, ì žyǔ u Nìnèvìì.

38. І калі ён пакланяўся ў доме Нісроха, бога свайго, Арамэлэх і Шарэцэр, сыны ягоныя, забілі яго мечам, а самыя ўцяклі ў зямлю Арарацкую. І зацараваў Асардан, сын ягоны, замест яго.

Ì kalì ën paklanâǔsâ ǔ dome Nìsroha, boga svajgo, Aramèlèh ì Šarècèr, syny âgonyâ, zabìlì âgo mečam, a samyâ ǔcâklì ǔ zâmlû Ararackuû. Ì zacaravaǔ Asardan, syn âgony, zamest âgo.

38 Кіраўнік

1. У тыя дні Эзэкія сьмяротна захварэў. І прыйшоў да яго прарок Ісая, сын Амосаў, і сказаў яму: так кажа Гасподзь: зрабі запавет дому твайму, бо ты памрэш, не ачуняеш.

U tyâ dnì Èzèkìâ s′mârotna zahvarèǔ. Ì pryjšoǔ da âgo prarok Ìsaâ, syn Amosaǔ, ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′: zrabì zapavet domu tvajmu, bo ty pamrèš, ne ačunâeš.

2. Тады Эзэкія адвярнуўся тварам да сьцяны, і маліўся Госпаду, кажучы:

Tady Èzèkìâ advârnuǔsâ tvaram da s′câny, ì malìǔsâ Gospadu, kažučy:

3. о, Госпадзе! успомні, што я хадзіў перад абліччам Тваім верна і з адданым Табе сэрцам і рабіў спадобнае ў вачах Тваіх. І заплакаў Эзэкія моцна.

"o, Gospadze! uspomnì, što â hadzìǔ perad ablìččam Tvaìm verna ì z addanym Tabe sèrcam ì rabìǔ spadobnae ǔ vačah Tvaìh". Ì zaplakaǔ Èzèkìâ mocna.

4. І было слова Гасподняе Ісаю, і сказана:

Ì bylo slova Gaspodnâe Ìsaû, ì skazana:

5. ідзі і скажы Эзэкію: так кажа Гасподзь, Бог Давідаў, бацькі твайго: Я пачуў малітву тваю, угледзеў сьлёзы твае, і вось, Я дадаю да дзён тваіх пятнаццаць гадоў,

ìdzì ì skažy Èzèkìû: tak kaža Gaspodz′, Bog Davìdaǔ, bac′kì tvajgo: Â pačuǔ malìtvu tvaû, ugledzeǔ s′lëzy tvae, ì vos′, Â dadaû da dzën tvaìh pâtnaccac′ gadoǔ,

6. і ад рукі цара Асірыйскага ўратую цябе і горад гэты, і абараню горад гэты.

ì ad rukì cara Asìryjskaga ǔratuû câbe ì gorad gèty, ì abaranû gorad gèty.

7. І вось табе азнака ад Госпада, што Гасподзь спраўдзіць слова, якое Ён сказаў.

Ì vos′ tabe aznaka ad Gospada, što Gaspodz′ spraǔdzìc′ slova, âkoe Ën skazaǔ.

8. Вось, Я вярну назад на дзесяць прыступак сонечны цень, які прайшоў па прыступках Ахазавых. І вярнулася сонца на дзесяць прыступак па прыступках, па якіх яно сыходзіла.

Vos′, Â vârnu nazad na dzesâc′ prystupak sonečny cen′, âkì prajšoǔ pa prystupkah Ahazavyh. Ì vârnulasâ sonca na dzesâc′ prystupak pa prystupkah, pa âkìh âno syhodzìla.

9. Малітва Эзэкіі, цара Юдэйскага, калі ён хворы быў і ачуняў ад хваробы:

Malìtva Èzèkìì, cara Ûdèjskaga, kalì ën hvory byǔ ì ačunâǔ ad hvaroby:

10. "я сказаў сам сабе: апалавіне дзён маіх я мушу ісьці ў браму апраметнай; я пазбаўлены рэшты гадоў маіх.

"â skazaǔ sam sabe: apalavìne dzën maìh â mušu ìs′cì ǔ bramu aprametnaj; â pazbaǔleny rèšty gadoǔ maìh.

11. Я казаў: ня ўбачу я Госпада, Госпада на зямлі жывых; не пабачу больш чалавека паміж жывымі ў сьвеце;

Â kazaǔ: nâ ǔbaču â Gospada, Gospada na zâmlì žyvyh; ne pabaču bol′š čalaveka pamìž žyvymì ǔ s′vece;

12. жытло маё здымаецца зь месца і зносіцца ад мяне, як будан пастушыны; я павінен адкроіць, як ткач, жыцьцё маё: Ён адкроіць мяне ад асновы; дзень і ноч я чакаў, што Ты спашлеш мне скон.

žytlo maë zdymaecca z′ mesca ì znosìcca ad mâne, âk budan pastušyny; â pavìnen adkroìc′, âk tkač, žyc′cë maë: Ën adkroìc′ mâne ad asnovy; dzen′ ì noč â čakaǔ, što Ty spašleš mne skon.

13. Да раніцы я чакаў; як леў, Ён крышыў косьці мае; дзень і ноч я чакаў, што Ты спашлеш мне скон.

Da ranìcy â čakaǔ; âk leǔ, Ën kryšyǔ kos′cì mae; dzen′ ì noč â čakaǔ, što Ty spašleš mne skon.

14. Як журавель, як ластаўка, падаваў я голас, сумаваў як голуб; паныла глядзелі вочы мае на неба: Госпадзе! цесна мне; уратуй мяне.

Âk žuravel′, âk lastaǔka, padavaǔ â golas, sumavaǔ âk golub; panyla glâdzelì vočy mae na neba: Gospadze! cesna mne; uratuj mâne.

15. Што скажу я? Ён сказаў мне, Ён і зрабіў. Ціха буду праводзіць усе гады жыцьця майго, памятаючы немарасьць душы маёй.

Što skažu â? Ën skazaǔ mne, Ën ì zrabìǔ. Cìha budu pravodzìc′ use gady žyc′câ majgo, pamâtaûčy nemaras′c′ dušy maëj.

16. Госпадзе! так жывуць, і ва ўсім гэтым - жыцьцё майго духу; Ты ацаліш мяне, падаруеш жыцьцё мне.

Gospadze! tak žyvuc′, ì va ǔsìm gètym - žyc′cë majgo duhu; Ty acalìš mâne, padarueš žyc′cë mne.

17. Вось, на дабро мне была вялікая гарота, і Ты выбавіў душу маю ад рову пагібелі, і кінуў усе грахі мае за плечы Свае.

Vos′, na dabro mne byla vâlìkaâ garota, ì Ty vybavìǔ dušu maû ad rovu pagìbelì, ì kìnuǔ use grahì mae za plečy Svae.

18. Бо не апраметная Цябе славіць, ня смерць праслаўляе Цябе, ня прыхадні ў магілу спадзяюцца на ісьціну Тваю.

Bo ne aprametnaâ Câbe slavìc′, nâ smerc′ praslaǔlâe Câbe, nâ pryhadnì ǔ magìlu spadzâûcca na ìs′cìnu Tvaû.

19. Жывы, толькі жывы Цябе ўславіць, як сёньня я: бацька абвесьціць дзецям ісьціну Тваю.

Žyvy, tol′kì žyvy Câbe ǔslavìc′, âk sën′nâ â: bac′ka abves′cìc′ dzecâm ìs′cìnu Tvaû.

20. Гасподзь уратуе мяне; і мы ва ўсе дні жыцьця нашага з гукамі струнаў маіх сьпявацьмем песьні ў доме Гасподнім.

Gaspodz′ uratue mâne; ì my va ǔse dnì žyc′câ našaga z gukamì strunaǔ maìh s′pâvac′mem pes′nì ǔ dome Gaspodnìm.

21. І сказаў Ісая: няхай прынясуць скрылі смокваў і абкладуць імі нарыў; і ён ачуняе.

Ì skazaǔ Ìsaâ: nâhaj prynâsuc′ skrylì smokvaǔ ì abkladuc′ ìmì naryǔ; ì ën ačunâe.

22. А Эзэкія сказаў: якая азнака, што я буду хадзіць у дом Гасподні?

A Èzèkìâ skazaǔ: âkaâ aznaka, što â budu hadzìc′ u dom Gaspodnì?

39 Кіраўнік

1. На той час Мэрадах Валадан, сын Валаданаў, цар Вавілонскі, прыслаў Эзэкіі ліст і дарункі, бо чуў, што ён быў хворы і ачуняў.

Na toj čas Mèradah Valadan, syn Valadanaǔ, car Vavìlonskì, pryslaǔ Èzèkìì lìst ì darunkì, bo čuǔ, što ën byǔ hvory ì ačunâǔ.

2. І зарадаваўся пасланцам Эзэкія і паказаў ім дом скарбаў сваіх, срэбра і золата, і пахошчы і каштоўныя масьці, увесь збройны свой дом, і ўсё, што было ў скарбніцах ягоных, - нічога не засталося, чаго не паказаў бы ім Эзэкія ў доме сваім і ва ўсім валоданьні сваім.

Ì zaradavaǔsâ paslancam Èzèkìâ ì pakazaǔ ìm dom skarbaǔ svaìh, srèbra ì zolata, ì pahoščy ì kaštoǔnyâ mas′cì, uves′ zbrojny svoj dom, ì ǔsë, što bylo ǔ skarbnìcah âgonyh, - nìčoga ne zastalosâ, čago ne pakazaǔ by ìm Èzèkìâ ǔ dome svaìm ì va ǔsìm valodan′nì svaìm.

3. І прыйшоў прарок Ісая да цара Эзэкіі і сказаў яму: што казалі гэтыя людзі? і адкуль яны прыходзілі да цябе? Эзэкія сказаў: з далёкай зямлі прыходзілі яны да мяне, з Вавілона.

Ì pryjšoǔ prarok Ìsaâ da cara Èzèkìì ì skazaǔ âmu: što kazalì gètyâ lûdzì? ì adkul′ âny pryhodzìlì da câbe? Èzèkìâ skazaǔ: z dalëkaj zâmlì pryhodzìlì âny da mâne, z Vavìlona.

4. І сказаў Ісая: што бачылі яны ў доме тваім? Эзэкія сказаў: бачылі ўсё, што ёсьць у доме маім; нічога не засталося ў скарбніцах маіх, чаго я не паказаў бы ім.

Ì skazaǔ Ìsaâ: što bačylì âny ǔ dome tvaìm? Èzèkìâ skazaǔ: bačylì ǔsë, što ës′c′ u dome maìm; nìčoga ne zastalosâ ǔ skarbnìcah maìh, čago â ne pakazaǔ by ìm.

5. І сказаў Ісая Эзэкіі: выслухай слова Госпада Саваофа:

Ì skazaǔ Ìsaâ Èzèkìì: vysluhaj slova Gospada Savaofa:

6. вось, прыйдуць дні, і ўсё, што ёсьць у доме тваім і што назьбіралі бацькі твае да гэтага дня, будзе зьнесена ў Вавілон; нічога не застанецца, кажа Гасподзь.

vos′, pryjduc′ dnì, ì ǔsë, što ës′c′ u dome tvaìm ì što naz′bìralì bac′kì tvae da gètaga dnâ, budze z′nesena ǔ Vavìlon; nìčoga ne zastanecca, kaža Gaspodz′.

7. І возьмуць з сыноў тваіх, якія выйдуць зь цябе, якіх ты народзіш, - і яны будуць еўнухамі ў палацы цара Вавілонскага.

Ì voz′muc′ z synoǔ tvaìh, âkìâ vyjduc′ z′ câbe, âkìh ty narodzìš, - ì âny buduc′ eǔnuhamì ǔ palacy cara Vavìlonskaga.

8. І сказаў Эзэкія Ісаю: добрае слова Гасподняе, якое ты прамовіў; бо, дадаў ён, спакой і дабрабыт будуць у дні мае.

Ì skazaǔ Èzèkìâ Ìsaû: dobrae slova Gaspodnâe, âkoe ty pramovìǔ; bo, dadaǔ ën, spakoj ì dabrabyt buduc′ u dnì mae.

40 Кіраўнік

1. Суцяшайце, суцяшайце народ Мой, кажа Бог ваш;

Sucâšajce, sucâšajce narod Moj, kaža Bog vaš;

2. кажэце да сэрца Ерусаліма і абвяшчайце яму, што споўніўся час змаганьня ягонага, што за няпраўды яго дадзена дараваньне, бо ён ад рукі Гасподняй атрымаў удвая за ўсе грахі свае.

kažèce da sèrca Erusalìma ì abvâščajce âmu, što spoǔnìǔsâ čas zmagan′nâ âgonaga, što za nâpraǔdy âgo dadzena daravan′ne, bo ën ad rukì Gaspodnâj atrymaǔ udvaâ za ǔse grahì svae.

3. Голас таго, хто кліча: у пустыні падрыхтуйце шлях Госпаду, простымі зрабеце ў стэпе сьцежкі Богу нашаму;

Golas tago, hto klìča: u pustynì padryhtujce šlâh Gospadu, prostymì zrabece ǔ stèpe s′cežkì Bogu našamu;

4. кожны дол хай напоўніцца, і кожная гара і пагорак хай панізяцца, крывізны выпрастуюцца, і няроўныя дарогі зробяцца гладкімі;

kožny dol haj napoǔnìcca, ì kožnaâ gara ì pagorak haj panìzâcca, kryvìzny vyprastuûcca, ì nâroǔnyâ darogì zrobâcca gladkìmì;

5. і зьявіцца слава Гасподняя, і ўбачыць кожная плоць выратаваньне Божае; бо вусны Гасподнія мовілі гэта.

ì z′âvìcca slava Gaspodnââ, ì ǔbačyc′ kožnaâ ploc′ vyratavan′ne Božae; bo vusny Gaspodnìâ movìlì gèta.

6. Голас кажа: абвяшчай! і сказаў: што мне абвяшчаць? Кожная плоць - трава і ўся краса яе - нібы кветка польная.

Golas kaža: abvâščaj! ì skazaǔ: što mne abvâščac′? Kožnaâ ploc′ - trava ì ǔsâ krasa âe - nìby kvetka pol′naâ.

7. Жухне трава; вяне кветка, як павее на яе ад Госпада: так і народ - трава.

Žuhne trava; vâne kvetka, âk pavee na âe ad Gospada: tak ì narod - trava.

8. Трава жухне, кветка вяне, а слова Бога нашага жыцьме вечна.

Trava žuhne, kvetka vâne, a slova Boga našaga žyc′me večna.

9. Узыдзі на высокую гару, Сіёне, які абвяшчаеш дабро! узвысь моцна твой голас, Ерусаліме, які абвяшчаеш дабро! узвысь, ня бойся; скажы гарадам Юдавым: вось - Бог ваш!

Uzydzì na vysokuû garu, Sìëne, âkì abvâščaeš dabro! uzvys′ mocna tvoj golas, Erusalìme, âkì abvâščaeš dabro! uzvys′, nâ bojsâ; skažy garadam Ûdavym: vos′ - Bog vaš!

10. Вось, Гасподзь Бог ідзе з моцаю, і сіла Яго з уладаю. Вось, узнагарода Яго зь Ім і аддача Ягоная перад абліччам Яго.

Vos′, Gaspodz′ Bog ìdze z mocaû, ì sìla Âgo z uladaû. Vos′, uznagaroda Âgo z′ Ìm ì addača Âgonaâ perad ablìččam Âgo.

11. Як пастух Ён будзе пасьвіць Свой статак; ягнят будзе браць на рукі і насіць на грудзях Сваіх, і вадзіць дойных.

Âk pastuh Ën budze pas′vìc′ Svoj statak; âgnât budze brac′ na rukì ì nasìc′ na grudzâh Svaìh, ì vadzìc′ dojnyh.

12. Хто вычарпаў воды прыгаршчамі сваімі і пядзяю вымераў нябёсы, і паклаў у меру пыл зямлі і ўзважыў на вагах горы і на шалях вагавых пагоркі?

Hto vyčarpaǔ vody prygarščamì svaìmì ì pâdzâû vymeraǔ nâbësy, ì paklaǔ u meru pyl zâmlì ì ǔzvažyǔ na vagah gory ì na šalâh vagavyh pagorkì?

13. Хто ўразумеў дух Госпада, і быў дарадцам у Яго і вучыў Яго?

Hto ǔrazumeǔ duh Gospada, ì byǔ daradcam u Âgo ì vučyǔ Âgo?

14. З кім раіцца Ён, і хто наводзіць на розум Яго і настаўляе Яго на шлях праўды, і вучыць Яго ведам і паказвае Яму дарогу мудрасьці?

Z kìm raìcca Ën, ì hto navodzìc′ na rozum Âgo ì nastaǔlâe Âgo na šlâh praǔdy, ì vučyc′ Âgo vedam ì pakazvae Âmu darogu mudras′cì?

15. Вось народы - як кропля зь вядра, і лічацца як пылінка на вагах. Вось, выспы як парушынку ўзносіць Ён.

Vos′ narody - âk kroplâ z′ vâdra, ì lìčacca âk pylìnka na vagah. Vos′, vyspy âk parušynku ǔznosìc′ Ën.

16. І Лівана ня хопіць на ахвярны агонь, і жывёлаў на ім - на цэласпаленьне.

Ì Lìvana nâ hopìc′ na ahvârny agon′, ì žyvëlaǔ na ìm - na cèlaspalen′ne.

17. Усе народы перад Ім як нішто, - менш за нішто і за пустату ўважаюцца ў Яго.

Use narody perad Ìm âk nìšto, - menš za nìšto ì za pustatu ǔvažaûcca ǔ Âgo.

18. Дык вось, да каго ж прыпадобніце вы Бога? І якое падабенства знойдзеце Яму?

Dyk vos′, da kago ž prypadobnìce vy Boga? Ì âkoe padabenstva znojdzece Âmu?

19. Балвана вылівае майстар і залатар пакрывае яго золатам і срэбныя ланцужкі прырабляе.

Balvana vylìvae majstar ì zalatar pakryvae âgo zolatam ì srèbnyâ lancužkì pryrablâe.

20. А хто бедны на такое прынашэньне, выбірае нятрухлае дрэва, шукае сабе ўмелага майстра, каб зрабіць балвана, які стаяў бы цьвёрда.

A hto bedny na takoe prynašèn′ne, vybìrae nâtruhlae drèva, šukae sabe ǔmelaga majstra, kab zrabìc′ balvana, âkì staâǔ by c′vërda.

21. Хіба ня ведаеце? хіба вы ня чулі? хіба вам не казана было ад пачатку? хіба вы не ўразумелі асноваў зямлі?

Hìba nâ vedaece? hìba vy nâ čulì? hìba vam ne kazana bylo ad pačatku? hìba vy ne ǔrazumelì asnovaǔ zâmlì?

22. Ён ёсьць Той, Які сядзіць над колам зямлі, і жыхары яе - як саранча перад Ім; Ён распрасьцёр нябёсы, як тонкую тканіну, і расхінуў іх, як намёт пад жытло.

Ën ës′c′ Toj, Âkì sâdzìc′ nad kolam zâmlì, ì žyhary âe - âk saranča perad Ìm; Ën raspras′cër nâbësy, âk tonkuû tkanìnu, ì rashìnuǔ ìh, âk namët pad žytlo.

23. Ён ператварае князёў у нішто, нікчэмніць судзьдзяў зямных.

Ën peratvarae knâzëǔ u nìšto, nìkčèmnìc′ sudz′dzâǔ zâmnyh.

24. Ледзь толькі яны пасаджаны, ледзь толькі пасеяны, ледзь толькі ўкараніўся ў зямлю камель іх, як толькі Ён дзьмухнуў на іх, яны высахлі, і віхура іх зьнесла, як салому.

Ledz′ tol′kì âny pasadžany, ledz′ tol′kì paseâny, ledz′ tol′kì ǔkaranìǔsâ ǔ zâmlû kamel′ ìh, âk tol′kì Ën dz′muhnuǔ na ìh, âny vysahlì, ì vìhura ìh z′nesla, âk salomu.

25. Да каго ж вы Мяне прыпадобніце і з кім параўнаеце? кажа Сьвяты.

Da kago ž vy Mâne prypadobnìce ì z kìm paraǔnaece? kaža S′vâty.

26. Узьвядзеце вочы вашыя ў высі нябёсаў і паглядзеце, хто стварыў іх? Хто выводзіць войска іх лікам? Ён іх усіх называе імем: праз моцную магутнасьць і вялікую сілу ў Яго нішто не прападае.

Uz′vâdzece vočy vašyâ ǔ vysì nâbësaǔ ì paglâdzece, hto stvaryǔ ìh? Hto vyvodzìc′ vojska ìh lìkam? Ën ìh usìh nazyvae ìmem: praz mocnuû magutnas′c′ ì vâlìkuû sìlu ǔ Âgo nìšto ne prapadae.

27. Як жа кажаш ты, Якаве, і выказваеш, Ізраіле: "дарога мая схавана ад Госпада, і дзея мая забытая ў Бога майго"?

Âk ža kažaš ty, Âkave, ì vykazvaeš, Ìzraìle: "daroga maâ shavana ad Gospada, ì dzeâ maâ zabytaâ ǔ Boga majgo"?

28. Хіба ты ня ведаеш? хіба ты ня чуў, што вечны Гасподзь Бог, Які стварыў канцы зямлі, не стамляецца і не зьнемагае; розум Яго недасьледны.

Hìba ty nâ vedaeš? hìba ty nâ čuǔ, što večny Gaspodz′ Bog, Âkì stvaryǔ kancy zâmlì, ne stamlâecca ì ne z′nemagae; rozum Âgo nedas′ledny.

29. Ён дае стомленаму сілу і даруе зьнямогламу маладосьць.

Ën dae stomlenamu sìlu ì darue z′nâmoglamu malados′c′.

30. Стамляюцца і юнакі і слабнуць, і маладыя людзі падаюць,

Stamlâûcca ì ûnakì ì slabnuc′, ì maladyâ lûdzì padaûc′,

31. а тыя, што спадзяюцца на Госпада, абновяцца ў сіле: падымуць крылы, як арлы, пацякуць і ня стомяцца, пойдуць і ня стомяцца.

a tyâ, što spadzâûcca na Gospada, abnovâcca ǔ sìle: padymuc′ kryly, âk arly, pacâkuc′ ì nâ stomâcca, pojduc′ ì nâ stomâcca.

41 Кіраўнік

1. Змоўкніце перада Мною, выспы, і народы хай абновяць сваю сілу; няхай яны наблізяцца і скажуць: "станьма разам на суд".

Zmoǔknìce perada Mnoû, vyspy, ì narody haj abnovâc′ svaû sìlu; nâhaj âny nablìzâcca ì skažuc′: "stan′ma razam na sud".

2. Хто абудзіў з усходу мужа праўды, заклікаў яго ісьці сьледам за сабою, аддаў яму народы і ўпакорыў цароў? Ён абярнуў іх мечам ягоным у пыл, лукам ягоным у салому, якую разносіць вецер.

Hto abudzìǔ z ushodu muža praǔdy, zaklìkaǔ âgo ìs′cì s′ledam za saboû, addaǔ âmu narody ì ǔpakoryǔ caroǔ? Ën abârnuǔ ìh mečam âgonym u pyl, lukam âgonym u salomu, âkuû raznosìc′ vecer.

3. Ён гоніць іх, ідзе спакойна дарогаю, па якой ніколі не хадзіў нагамі сваімі.

Ën gonìc′ ìh, ìdze spakojna darogaû, pa âkoj nìkolì ne hadzìǔ nagamì svaìmì.

4. Хто зрабіў і зьдзейсьніў гэта? Той, Хто ад пачатку выклікае роды; Я - Гасподзь першы, і ў апошніх - Я такі самы.

Hto zrabìǔ ì z′dzejs′nìǔ gèta? Toj, Hto ad pačatku vyklìkae rody; Â - Gaspodz′ peršy, ì ǔ apošnìh - Â takì samy.

5. Убачылі выспы і жахнуліся, канцы зямлі затрымцелі. Яны зьблізіліся і сышліся;

Ubačylì vyspy ì žahnulìsâ, kancy zâmlì zatrymcelì. Âny z′blìzìlìsâ ì syšlìsâ;

6. кожны дапамагае свайму прыяцелю і кажа свайму брату: "мацуйся!"

kožny dapamagae svajmu pryâcelû ì kaža svajmu bratu: "macujsâ!"

7. Каваль падбадзёрвае гутніка, кляпальшчык - таго, хто куе на кавадле, кажучы пра спайку: "добрая"; і мацуе цьвікамі, каб было цьвёрда.

Kaval′ padbadzërvae gutnìka, klâpal′ščyk - tago, hto kue na kavadle, kažučy pra spajku: "dobraâ"; ì macue c′vìkamì, kab bylo c′vërda.

8. А ты, Ізраіле, рабе Мой, Якаве, якога Я выбраў, насеньне Абрагама, сябра Майго,

A ty, Ìzraìle, rabe Moj, Âkave, âkoga Â vybraǔ, nasen′ne Abragama, sâbra Majgo,

9. ты, каго Я ўзяў ад канцоў зямлі, і паклікаў ад краёў яе, і сказаў табе: ты - Мой раб, Я выбраў цябе і не адкінуў цябе,

ty, kago Â ǔzâǔ ad kancoǔ zâmlì, ì paklìkaǔ ad kraëǔ âe, ì skazaǔ tabe: ty - Moj rab, Â vybraǔ câbe ì ne adkìnuǔ câbe,

10. ня бойся, бо Я - з табою; не бянтэжся, бо Я - Бог твой; Я ўмацую цябе і дапамагу табе, і падтрымаю цябе правіцаю праўды Маёй.

nâ bojsâ, bo Â - z taboû; ne bântèžsâ, bo Â - Bog tvoj; Â ǔmacuû câbe ì dapamagu tabe, ì padtrymaû câbe pravìcaû praǔdy Maëj.

11. Вось, у сораме і ганьбе застануцца ўсе, угневаныя на цябе, - будуць як нішто, і загінуць тыя, што спрачаюцца з табою.

Vos′, u sorame ì gan′be zastanucca ǔse, ugnevanyâ na câbe, - buduc′ âk nìšto, ì zagìnuc′ tyâ, što spračaûcca z taboû.

12. Будзеш іх шукаць - і ня знойдзеш іх, што варагуюць з табою; змаганцы супроць цябе будуць як нішто, зусім нішто;

Budzeš ìh šukac′ - ì nâ znojdzeš ìh, što varaguûc′ z taboû; zmagancy suproc′ câbe buduc′ âk nìšto, zusìm nìšto;

13. бо Я - Гасподзь Бог твой; трымаю цябе за правую руку тваю; кажу табе: "ня бойся, Я пасабляю табе".

bo Â - Gaspodz′ Bog tvoj; trymaû câbe za pravuû ruku tvaû; kažu tabe: "nâ bojsâ, Â pasablâû tabe".

14. Ня бойся, чарвяк Якаў, малалюдны Ізраіле, - Я пасабляў табе, кажа Гасподзь і Адкупнік твой, Сьвяты Ізраілеў.

Nâ bojsâ, čarvâk Âkaǔ, malalûdny Ìzraìle, - Â pasablâǔ tabe, kaža Gaspodz′ ì Adkupnìk tvoj, S′vâty Ìzraìleǔ.

15. Вось, Я зрабіў цябе спраўнаю малатарняю, новаю, зубчатаю; ты будзеш малаціць і пераціраць горы, і пагоркі зробіш, як мякіну.

Vos′, Â zrabìǔ câbe spraǔnaû malatarnâû, novaû, zubčataû; ty budzeš malacìc′ ì peracìrac′ gory, ì pagorkì zrobìš, âk mâkìnu.

16. Ты будзеш веяць іх, і вецер разьнясе іх, і віхура разьвее іх; а ты зарадуешся ў Госпадзе, будзеш хваліцца Сьвятым Ізраілевым.

Ty budzeš veâc′ ìh, ì vecer raz′nâse ìh, ì vìhura raz′vee ìh; a ty zaraduešsâ ǔ Gospadze, budzeš hvalìcca S′vâtym Ìzraìlevym.

17. Бедныя і ўбогія шукаюць вады, і няма яе; язык іх сохне ад смагі; Я, Гасподзь, пачую іх, Я, Бог Ізраілеў, не пакіну іх.

Bednyâ ì ǔbogìâ šukaûc′ vady, ì nâma âe; âzyk ìh sohne ad smagì; Â, Gaspodz′, pačuû ìh, Â, Bog Ìzraìleǔ, ne pakìnu ìh.

18. Адчыню на горах рэкі і сярод далінаў крыніцы; пустыню зраблю возерам і сухую зямлю - крыніцамі вады;

Adčynû na gorah rèkì ì sârod dalìnaǔ krynìcy; pustynû zrablû vozeram ì suhuû zâmlû - krynìcamì vady;

19. пасаджу ў пустыні кедр, сітым і мірту і масьліну; пасаджу ў стэпе кіпарыс, явар і бук разам,

pasadžu ǔ pustynì kedr, sìtym ì mìrtu ì mas′lìnu; pasadžu ǔ stèpe kìparys, âvar ì buk razam,

20. каб убачылі і пазналі, і разгледзелі і ўразумелі, што рука Гасподняя ўчыніла гэта, і Сьвяты Ізраілеў стварыў гэта.

kab ubačylì ì paznalì, ì razgledzelì ì ǔrazumelì, što ruka Gaspodnââ ǔčynìla gèta, ì S′vâty Ìzraìleǔ stvaryǔ gèta.

21. Пакажэце дзею вашую, кажа Гасподзь; прывядзеце вашыя доказы, кажа Цар Якава.

Pakažèce dzeû vašuû, kaža Gaspodz′; pryvâdzece vašyâ dokazy, kaža Car Âkava.

22. Хай яны пакажуць і скажуць вам, што адбудзецца; хай абвесьцяць што-небудзь раней, чым яно адбылося, і мы ўвойдзем розумам сваім і ўведаем, чым яно скончылася, альбо хай наперад абвесьцяць нам пра будучыню.

Haj âny pakažuc′ ì skažuc′ vam, što adbudzecca; haj abves′câc′ što-nebudz′ ranej, čym âno adbylosâ, ì my ǔvojdzem rozumam svaìm ì ǔvedaem, čym âno skončylasâ, al′bo haj naperad abves′câc′ nam pra budučynû.

23. Скажэце, што адбудзецца ў прыйшласьці, і мы будзем ведаць, што вы багі, альбо зрабеце што-небудзь, хай яно добрае, хай благое, каб мы дзіву даліся і разам з вамі пабачылі.

Skažèce, što adbudzecca ǔ pryjšlas′cì, ì my budzem vedac′, što vy bagì, al′bo zrabece što-nebudz′, haj âno dobrae, haj blagoe, kab my dzìvu dalìsâ ì razam z vamì pabačylì.

24. Але вы - нішто, і дзея вашая - нікчэмная; мярзота - той, хто выбірае вас.

Ale vy - nìšto, ì dzeâ vašaâ - nìkčèmnaâ; mârzota - toj, hto vybìrae vas.

25. Я ўзьнёс яго з поўначы, і ён прыйдзе; з усходу сонца будзе заклікаць імя Маё і таптаць уладыкаў, як бруд, і мясіць як ганчар гліну.

Â ǔz′nës âgo z poǔnačy, ì ën pryjdze; z ushodu sonca budze zaklìkac′ ìmâ Maë ì taptac′ uladykaǔ, âk brud, ì mâsìc′ âk gančar glìnu.

26. Хто абвясьціў пра гэта спачатку, каб нам ведаць, і задоўга да таго, каб нам можна было сказаць: "праўда?", але ніхто не сказаў, ніхто не абвясьціў, ніхто ня чуў слоў вашых.

Hto abvâs′cìǔ pra gèta spačatku, kab nam vedac′, ì zadoǔga da tago, kab nam možna bylo skazac′: "praǔda?", ale nìhto ne skazaǔ, nìhto ne abvâs′cìǔ, nìhto nâ čuǔ sloǔ vašyh.

27. Я першы сказаў Сіёну: вось яно! і даў Ерусаліму дабравесьніка.

Â peršy skazaǔ Sìënu: vos′ âno! ì daǔ Erusalìmu dabraves′nìka.

28. Дык вось, Я глядзеў, і ня было нікога, і сярод іх не знайшлося дарадцы, каб Я мог спытацца ў іх, і яны далі адказ.

Dyk vos′, Â glâdzeǔ, ì nâ bylo nìkoga, ì sârod ìh ne znajšlosâ daradcy, kab Â mog spytacca ǔ ìh, ì âny dalì adkaz.

29. Вось, усе яны - нішто, нікчэмныя і дзеі іхнія; вецер і пустата - балваны іхнія.

Vos′, use âny - nìšto, nìkčèmnyâ ì dzeì ìhnìâ; vecer ì pustata - balvany ìhnìâ.

42 Кіраўнік

1. Вось, Юнак мой, Якога Я трымаю за руку, выбраны Мой, Якому спрыяе душа Мая. Пакладу дух Мой на Яго, і абвесьціць народам суд;

Vos′, Ûnak moj, Âkoga Â trymaû za ruku, vybrany Moj, Âkomu spryâe duša Maâ. Pakladu duh Moj na Âgo, ì abves′cìc′ narodam sud;

2. не залямантуе і ня ўзвысіць голасу Свайго, і ня дасьць пачуць яго на вуліцах;

ne zalâmantue ì nâ ǔzvysìc′ golasu Svajgo, ì nâ das′c′ pačuc′ âgo na vulìcah;

3. трысьціны надламанай ня зломіць, і лёну, які тлее, не атушыць; суд чыніцьме паводле ісьціны;

trys′cìny nadlamanaj nâ zlomìc′, ì lënu, âkì tlee, ne atušyc′; sud čynìc′me pavodle ìs′cìny;

4. не аслабне і не зьняможацца, пакуль на зямлі не ўсталюе суду, і на закон Яго будуць класьці надзею выспы.

ne aslabne ì ne z′nâmožacca, pakul′ na zâmlì ne ǔstalûe sudu, ì na zakon Âgo buduc′ klas′cì nadzeû vyspy.

5. Так кажа Гасподзь Бог, Які стварыў нябёсы і прастору іх, распрасьцёр зямлю з утворамі яе, дае дыханьне народу на ёй і дух тым, што ходзяць па ёй.

Tak kaža Gaspodz′ Bog, Âkì stvaryǔ nâbësy ì prastoru ìh, raspras′cër zâmlû z utvoramì âe, dae dyhan′ne narodu na ëj ì duh tym, što hodzâc′ pa ëj.

6. Я, Гасподзь, паклікаў Цябе ў праўду, і буду трымаць Цябе за руку і ахоўваць Цябе, і пастаўлю цябе запаветам народу, сьвятлом язычнікам,

Â, Gaspodz′, paklìkaǔ Câbe ǔ praǔdu, ì budu trymac′ Câbe za ruku ì ahoǔvac′ Câbe, ì pastaǔlû câbe zapavetam narodu, s′vâtlom âzyčnìkam,

7. каб разамкнуць вочы сьляпым, каб вязьняў вывесьці зь вязьніцы і тых, што сядзяць у цемры, - зь цямніцы.

kab razamknuc′ vočy s′lâpym, kab vâz′nâǔ vyves′cì z′ vâz′nìcy ì tyh, što sâdzâc′ u cemry, - z′ câmnìcy.

8. Я Гасподзь, гэта - Маё імя, і ня дам славы Маёй іншаму і хвалы Маёй балванам.

Â Gaspodz′, gèta - Maë ìmâ, ì nâ dam slavy Maëj ìnšamu ì hvaly Maëj balvanam.

9. Вось, прадказанае раней збылося, і новае Я абвяшчу; перш чым яно адбудзецца, Я абвяшчу вам.

Vos′, pradkazanae ranej zbylosâ, ì novae Â abvâšču; perš čym âno adbudzecca, Â abvâšču vam.

10. Сьпявайце Госпаду новую песьню, хвалу Яму ад краёў зямлі, вы, хто плавае па моры, і ўсе, хто напаўняе яго, выспы і хто жыве на іх.

S′pâvajce Gospadu novuû pes′nû, hvalu Âmu ad kraëǔ zâmlì, vy, hto plavae pa mory, ì ǔse, hto napaǔnâe âgo, vyspy ì hto žyve na ìh.

11. Хай узвысіць голас пустыня і гарады яе, селішчы, дзе жыве Кідар; хай трыумфуюць насельнікі скал, хай аказваюцца голасам зь вяршыняў гор.

Haj uzvysìc′ golas pustynâ ì garady âe, selìščy, dze žyve Kìdar; haj tryumfuûc′ nasel′nìkì skal, haj akazvaûcca golasam z′ vâršynâǔ gor.

12. Хай аддадуць Госпаду славу, і хвалу Яго хай абвесьцяць на выспах.

Haj addaduc′ Gospadu slavu, ì hvalu Âgo haj abves′câc′ na vyspah.

13. Гасподзь выйдзе, як волат, як муж бітваў абудзіць рэўнасьць; закліча і падыме воінскі крык, і пакажа Сябе моцным супроць ворагаў Сваіх.

Gaspodz′ vyjdze, âk volat, âk muž bìtvaǔ abudzìc′ rèǔnas′c′; zaklìča ì padyme voìnskì kryk, ì pakaža Sâbe mocnym suproc′ voragaǔ Svaìh.

14. Доўга маўчаў Я, трываў, стрымліваўся; цяпер буду крычаць, як парадзіха, буду разбураць і паглынаць усё;

Doǔga maǔčaǔ Â, tryvaǔ, strymlìvaǔsâ; câper budu kryčac′, âk paradzìha, budu razburac′ ì paglynac′ usë;

15. спустошу горы і пагоркі, і ўсю траву іх высушу; і рэкі зраблю выспамі, і асушу азёры.

spustošu gory ì pagorkì, ì ǔsû travu ìh vysušu; ì rèkì zrablû vyspamì, ì asušu azëry.

16. І павяду сьляпых дарогаю, якое яны ня ведаюць, невядомымі шляхамі буду весьці іх; змрок зраблю сьвятлом перад імі, і крывыя шляхі - простымі: вось, што Я зраблю ім і не пакіну іх.

Ì pavâdu s′lâpyh darogaû, âkoe âny nâ vedaûc′, nevâdomymì šlâhamì budu ves′cì ìh; zmrok zrablû s′vâtlom perad ìmì, ì kryvyâ šlâhì - prostymì: vos′, što Â zrablû ìm ì ne pakìnu ìh.

17. Тады адступяцца і вялікім сорамам пакрыюцца тыя, што спадзяюцца на ідалаў, што кажуць балванам: "вы - нашыя багі".

Tady adstupâcca ì vâlìkìm soramam pakryûcca tyâ, što spadzâûcca na ìdalaǔ, što kažuc′ balvanam: "vy - našyâ bagì".

18. Слухайце, глухія, і глядзеце сьляпыя, каб бачыць.

Sluhajce, gluhìâ, ì glâdzece s′lâpyâ, kab bačyc′.

19. Хто так сьляпы, як раб Мой, і глухі, як вястун Мой, Мною пасланы? Хто так сьляпы, як закаханы, так сьляпы, як раб Госпада?

Hto tak s′lâpy, âk rab Moj, ì gluhì, âk vâstun Moj, Mnoû paslany? Hto tak s′lâpy, âk zakahany, tak s′lâpy, âk rab Gospada?

20. Ты бачыў многае, але не заўважаў; вушы былі растуленыя, але ня чуў.

Ty bačyǔ mnogae, ale ne zaǔvažaǔ; vušy bylì rastulenyâ, ale nâ čuǔ.

21. Госпаду заўгодна было дзеля праўды Сваёй узвысіць і праславіць закон.

Gospadu zaǔgodna bylo dzelâ praǔdy Svaëj uzvysìc′ ì praslavìc′ zakon.

22. Але гэта народ зруйнаваны і абрабаваны: усе яны зьвязаныя ў сутарэньнях і схаваныя ў цямніцах; зрабіліся здабычаю, і няма збаўцы, абрабаваныя, і ніхто ня скажа: "аддай назад"!

Ale gèta narod zrujnavany ì abrabavany: use âny z′vâzanyâ ǔ sutarèn′nâh ì shavanyâ ǔ câmnìcah; zrabìlìsâ zdabyčaû, ì nâma zbaǔcy, abrabavanyâ, ì nìhto nâ skaža: "addaj nazad"!

23. Хто з вас прыхіліў да гэтага вуха, увайшоў і выслухаў гэта дзеля будучыні?

Hto z vas pryhìlìǔ da gètaga vuha, uvajšoǔ ì vysluhaǔ gèta dzelâ budučynì?

24. Хто выдаў Якава на спусташэньне і Ізраіля рабаўнікам? Ці не Гасподзь, супроць Якога мы грашылі? не хацелі яны хадзіць шляхамі Яго, і ня слухалі закону Яго.

Hto vydaǔ Âkava na spustašèn′ne ì Ìzraìlâ rabaǔnìkam? Cì ne Gaspodz′, suproc′ Âkoga my grašylì? ne hacelì âny hadzìc′ šlâhamì Âgo, ì nâ sluhalì zakonu Âgo.

25. І Ён выліў на іх шал гневу Свайго і лютасьць вайны: яна атачыла іх полымем з усіх бакоў, але яны не заўважалі; і гарэла ў іх, але яны не ўразумелі гэтага сэрцам.

Ì Ën vylìǔ na ìh šal gnevu Svajgo ì lûtas′c′ vajny: âna atačyla ìh polymem z usìh bakoǔ, ale âny ne zaǔvažalì; ì garèla ǔ ìh, ale âny ne ǔrazumelì gètaga sèrcam.

43 Кіраўнік

1. А сёньня так кажа Гасподзь, Які стварыў цябе, Якаве, і ўладзіў цябе, Ізраіле: ня бойся, бо Я адкупіў цябе, назваў цябе імем тваім; ты - Мой.

A sën′nâ tak kaža Gaspodz′, Âkì stvaryǔ câbe, Âkave, ì ǔladzìǔ câbe, Ìzraìle: nâ bojsâ, bo Â adkupìǔ câbe, nazvaǔ câbe ìmem tvaìm; ty - Moj.

2. Ці будзеш пераходзіць праз воды, Я з табою, - альбо цераз рэкі, яны цябе не патопяць; а ці пойдзеш цераз агонь, не апячэшся, і полымя цябе не апаліць.

Cì budzeš perahodzìc′ praz vody, Â z taboû, - al′bo ceraz rèkì, âny câbe ne patopâc′; a cì pojdzeš ceraz agon′, ne apâčèšsâ, ì polymâ câbe ne apalìc′.

3. Бо Я - Гасподзь Бог твой; Сьвяты Ізраілеў, Збаўца твой; на адкуп за цябе аддаў Егіпет, Эфіопію і Савею за цябе.

Bo Â - Gaspodz′ Bog tvoj; S′vâty Ìzraìleǔ, Zbaǔca tvoj; na adkup za câbe addaǔ Egìpet, Èfìopìû ì Saveû za câbe.

4. Як што ты дарагі ў вачах Маіх, шматкаштоўны, і Я палюбіў цябе, дык аддам іншых людзей за цябе, і - народы за душу тваю.

Âk što ty daragì ǔ vačah Maìh, šmatkaštoǔny, ì Â palûbìǔ câbe, dyk addam ìnšyh lûdzej za câbe, ì - narody za dušu tvaû.

5. Ня бойся, бо Я з табою; з усходу прывяду племя тваё і з захаду зьбяру цябе.

Nâ bojsâ, bo Â z taboû; z ushodu pryvâdu plemâ tvaë ì z zahadu z′bâru câbe.

6. Поўначы скажу: аддай; і поўдню: ня стрымлівай; вядзі сыноў Маіх здалёку і дачок Маіх ад канцоў зямлі,

Poǔnačy skažu: addaj; ì poǔdnû: nâ strymlìvaj; vâdzì synoǔ Maìh zdalëku ì dačok Maìh ad kancoǔ zâmlì,

7. кожнага, хто называецца імем Маім, каго Я стварыў дзеля славы Маёй, сфармаваў і зладзіў.

kožnaga, hto nazyvaecca ìmem Maìm, kago Â stvaryǔ dzelâ slavy Maëj, sfarmavaǔ ì zladzìǔ.

8. Выведзі народ сьляпы, хоць у яго ёсьць вочы, і глухі, хоць у яго ёсьць вушы.

Vyvedzì narod s′lâpy, hoc′ u âgo ës′c′ vočy, ì gluhì, hoc′ u âgo ës′c′ vušy.

9. Хай усе народы зьбяруцца разам, і згуртуюцца плямёны. Хто сярод нас прадказваў гэта? хай абвесьцяць, што было на пачатку; хай паставяць сьведак ад сябе і апраўдаюцца, каб можна было пачуць і сказаць: праўда!

Haj use narody z′bârucca razam, ì zgurtuûcca plâmëny. Hto sârod nas pradkazvaǔ gèta? haj abves′câc′, što bylo na pačatku; haj pastavâc′ s′vedak ad sâbe ì apraǔdaûcca, kab možna bylo pačuc′ ì skazac′: praǔda!

10. А Мае сьведкі, кажа Гасподзь, вы і раб Мой, якога Я выбраў, каб вы ведалі і верылі Мне, і разумелі, што гэта - Я: раней за Мяне ня было Бога, і пасьля Мяне ня будзе.

A Mae s′vedkì, kaža Gaspodz′, vy ì rab Moj, âkoga Â vybraǔ, kab vy vedalì ì verylì Mne, ì razumelì, što gèta - Â: ranej za Mâne nâ bylo Boga, ì pas′lâ Mâne nâ budze.

11. Я, Я - Гасподзь, і няма Збаўцы, апрача Мяне.

Â, Â - Gaspodz′, ì nâma Zbaǔcy, aprača Mâne.

12. Я прадказаў і ўратаваў, і абвясьціў; а іншага няма ў вас, і вы - сьведкі Мае, кажа Гасподзь, што Я - Бог;

Â pradkazaǔ ì ǔratavaǔ, ì abvâs′cìǔ; a ìnšaga nâma ǔ vas, ì vy - s′vedkì Mae, kaža Gaspodz′, što Â - Bog;

13. ад пачатку дзён Я - Той Самы, і ніхто не ўратуе ад рукі Маёй; Я зраблю, і хто адменіць гэта?

ad pačatku dzën Â - Toj Samy, ì nìhto ne ǔratue ad rukì Maëj; Â zrablû, ì hto admenìc′ gèta?

14. Так кажа Гасподзь, Адкупнік ваш, Сьвяты Ізраілеў: дзеля вас Я паслаў у Вавілон і скрышыў усе завалы і Халдэяў, што выхваляліся караблямі.

Tak kaža Gaspodz′, Adkupnìk vaš, S′vâty Ìzraìleǔ: dzelâ vas Â paslaǔ u Vavìlon ì skryšyǔ use zavaly ì Haldèâǔ, što vyhvalâlìsâ karablâmì.

15. Я Гасподзь, Сьвяты ваш, Творца Ізраіля, Цар ваш.

Â Gaspodz′, S′vâty vaš, Tvorca Ìzraìlâ, Car vaš.

16. Так кажа Гасподзь, Які адкрыў у мора дарогу, у моцных водах сьцежку,

Tak kaža Gaspodz′, Âkì adkryǔ u mora darogu, u mocnyh vodah s′cežku,

17. вывеў калясьніцы і коні, войска і сілу; усе палеглі разам, ня ўсталі; патухлі, як сьвяцільня, пагасьлі.

vyveǔ kalâs′nìcy ì konì, vojska ì sìlu; use paleglì razam, nâ ǔstalì; patuhlì, âk s′vâcìl′nâ, pagas′lì.

18. Але вы ня згадваеце ранейшага і пра старадаўняе не намышляеце.

Ale vy nâ zgadvaece ranejšaga ì pra staradaǔnâe ne namyšlâece.

19. Вось, Я раблю новае; а цяпер яно зьявіцца; няўжо вы і гэтага ня хочаце ведаць? Я правяду дарогу ў стэпе, рэкі - у пустыні.

Vos′, Â rablû novae; a câper âno z′âvìcca; nâǔžo vy ì gètaga nâ hočace vedac′? Â pravâdu darogu ǔ stèpe, rèkì - u pustynì.

20. Палявыя зьвяры праславяць Мяне, шакалы і страўсы, бо Я ў пустынях дам ваду, рэкі - у сухім стэпе, каб паіць выбраны народ Мой.

Palâvyâ z′vâry praslavâc′ Mâne, šakaly ì straǔsy, bo Â ǔ pustynâh dam vadu, rèkì - u suhìm stèpe, kab paìc′ vybrany narod Moj.

21. Гэты народ я ўтварыў Сабе; ён будзе абвяшчаць славу Маю.

Gèty narod â ǔtvaryǔ Sabe; ën budze abvâščac′ slavu Maû.

22. А ты, Якаве, ня клікаў Мяне; ты, Ізраіле, не працаваў дзеля Мяне.

A ty, Âkave, nâ klìkaǔ Mâne; ty, Ìzraìle, ne pracavaǔ dzelâ Mâne.

23. Ты ня прыносіў Мне ягнятак тваіх на цэласпаленьне, ахвярамі тваімі не шанаваў Мяне. Я ня змушаў цябе служыць Мне хлебным прынашэньнем і не абцяжарваў цябе фіміямам.

Ty nâ prynosìǔ Mne âgnâtak tvaìh na cèlaspalen′ne, ahvâramì tvaìmì ne šanavaǔ Mâne. Â nâ zmušaǔ câbe služyc′ Mne hlebnym prynašèn′nem ì ne abcâžarvaǔ câbe fìmìâmam.

24. Ты ня купляў Мне пахучага трысьнёгу за срэбра і тлушчам ахвяраў тваіх не карміў Мяне; але ты грахамі тваімі бянтэжыў Мяне; беззаконьнямі тваімі бянтэжыў Мяне.

Ty nâ kuplâǔ Mne pahučaga trys′nëgu za srèbra ì tluščam ahvâraǔ tvaìh ne karmìǔ Mâne; ale ty grahamì tvaìmì bântèžyǔ Mâne; bezzakon′nâmì tvaìmì bântèžyǔ Mâne.

25. Я, Я Сам згладжваю злачынствы твае дзеля Сябе Самога і грахоў тваіх не ўзгадаю.

Â, Â Sam zgladžvaû zlačynstvy tvae dzelâ Sâbe Samoga ì grahoǔ tvaìh ne ǔzgadaû.

26. Прыгадай Мне; пачнем судзіцца; кажы ты, каб апраўдацца.

Prygadaj Mne; pačnem sudzìcca; kažy ty, kab apraǔdacca.

27. Прабацька твой зграшыў, і хадайнікі твае адступіліся ад Мяне.

Prabac′ka tvoj zgrašyǔ, ì hadajnìkì tvae adstupìlìsâ ad Mâne.

28. За тое Я першых у сьвяцілішчы пазбавіў сьвяшчэнства і Якава аддаў на закляцьце і Ізраіля на паганьбеньне.

Za toe Â peršyh u s′vâcìlìščy pazbavìǔ s′vâščènstva ì Âkava addaǔ na zaklâc′ce ì Ìzraìlâ na pagan′ben′ne.

44 Кіраўнік

1. А цяпер слухай, Якаве, рабе Мой, і Ізраіле, якога я выбраў.

A câper sluhaj, Âkave, rabe Moj, ì Ìzraìle, âkoga â vybraǔ.

2. Так кажа Гасподзь, Які стварыў цябе, і ўзгадаваў цябе, дапамагае табе ад улоньня мацярынскага, ня бойся, рабе Мой, Якаве, і любасны Ізраіле, якога Я выбраў;

Tak kaža Gaspodz′, Âkì stvaryǔ câbe, ì ǔzgadavaǔ câbe, dapamagae tabe ad ulon′nâ macârynskaga, nâ bojsâ, rabe Moj, Âkave, ì lûbasny Ìzraìle, âkoga Â vybraǔ;

3. бо Я вылью вады на спрагненае; вылью дух Мой на племя тваё і дабраславеньне Маё на нашчадкаў тваіх.

bo Â vyl′û vady na spragnenae; vyl′û duh Moj na plemâ tvaë ì dabraslaven′ne Maë na naščadkaǔ tvaìh.

4. І будуць расьці сярод травы, як вербы пры патоках водаў.

Ì buduc′ ras′cì sârod travy, âk verby pry patokah vodaǔ.

5. Адзін скажа: "я - Гасподні", другі назавецца імем Якава; а іншы напіша рукою сваёю: "я - Гасподні", і назавецца імем Ізраіля.

Adzìn skaža: "â - Gaspodnì", drugì nazavecca ìmem Âkava; a ìnšy napìša rukoû svaëû: "â - Gaspodnì", ì nazavecca ìmem Ìzraìlâ.

6. Так кажа Гасподзь, Цар Ізраіля, і Адкупнік ягоны, Гасподзь Саваоф: Я - першы, і Я - апошні; і акрамя Мяне няма Бога,

Tak kaža Gaspodz′, Car Ìzraìlâ, ì Adkupnìk âgony, Gaspodz′ Savaof: Â - peršy, ì Â - apošnì; ì akramâ Mâne nâma Boga,

7. бо хто - як Я? Хай ён раскажа, абвесьціць і ў парадку паставіць перад Мною ўсё з таго часу, як Я зладзіў народ старажытны, альбо хай абвесьціць наступнае і будучае.

bo hto - âk Â? Haj ën raskaža, abves′cìc′ ì ǔ paradku pastavìc′ perad Mnoû ǔsë z tago času, âk Â zladzìǔ narod staražytny, al′bo haj abves′cìc′ nastupnae ì budučae.

8. Ня бойцеся і не палохайцеся: ці не здавён Я абвясьціў табе і прадказаў? І вы - Мае сьведкі. Ці ёсьць Бог апрача Мяне? няма, іншай цьвярдыні ніякай ня ведаю.

Nâ bojcesâ ì ne palohajcesâ: cì ne zdavën Â abvâs′cìǔ tabe ì pradkazaǔ? Ì vy - Mae s′vedkì. Cì ës′c′ Bog aprača Mâne? nâma, ìnšaj c′vârdynì nìâkaj nâ vedaû.

9. Тыя, што робяць ідалаў, - усе нікчэмныя, і самыя прагавітыя зь іх ня прыносяць ніякай карысьці, і яны самі сабе ў тым сьведкі. Яны ня бачаць і не разумеюць, і таму будуць пасаромленыя.

Tyâ, što robâc′ ìdalaǔ, - use nìkčèmnyâ, ì samyâ pragavìtyâ z′ ìh nâ prynosâc′ nìâkaj karys′cì, ì âny samì sabe ǔ tym s′vedkì. Âny nâ bačac′ ì ne razumeûc′, ì tamu buduc′ pasaromlenyâ.

10. Хто зрабіў бога і выліў ідала, што ня прыносіць ніякай карысьці?

Hto zrabìǔ boga ì vylìǔ ìdala, što nâ prynosìc′ nìâkaj karys′cì?

11. Усе ўдзельныя ў гэтым будуць пасаромленыя, бо і майстры самі - таксама зь людзей; яны ўбаяцца, і ўсе будуць пасаромленыя.

Use ǔdzel′nyâ ǔ gètym buduc′ pasaromlenyâ, bo ì majstry samì - taksama z′ lûdzej; âny ǔbaâcca, ì ǔse buduc′ pasaromlenyâ.

12. Каваль робіць з жалеза сякеру і працуе на вугольлі, малаткамі абрабляе яе і працуе над ёю моцнаю рукою сваёю да таго, што аж робіцца галодны і бясьсілы, ня п'е вады і зьнемагае.

Kaval′ robìc′ z žaleza sâkeru ì pracue na vugol′lì, malatkamì abrablâe âe ì pracue nad ëû mocnaû rukoû svaëû da tago, što až robìcca galodny ì bâs′sìly, nâ p'e vady ì z′nemagae.

13. Цясьляр, сьсекшы дрэва, праводзіць па ім лінію, вострым канцом прылады робіць на ім абрыс, потым абрабляе яго разцом і акругляе яго, і вырабляе зь яго вобраз чалавека прыгожага выгляду, каб паставіць яго ў доме.

Câs′lâr, s′sekšy drèva, pravodzìc′ pa ìm lìnìû, vostrym kancom prylady robìc′ na ìm abrys, potym abrablâe âgo razcom ì akruglâe âgo, ì vyrablâe z′ âgo vobraz čalaveka prygožaga vyglâdu, kab pastavìc′ âgo ǔ dome.

14. Ён і сячэ сабе кедры, бярэ сасну і дуб, якія выбера з-паміж дрэваў у лесе, садзіць ясень, а дождж росьціць яго.

Ën ì sâčè sabe kedry, bârè sasnu ì dub, âkìâ vybera z-pamìž drèvaǔ u lese, sadzìc′ âsen′, a doždž ros′cìc′ âgo.

15. І гэта служыць чалавеку палівам, і частку гэтага ўжывае ён на тое, каб яму было цёпла, і разводзіць агонь, і пячэ хлеб. І з таго ж самага робіць бога, і пакланяецца яму, робіць ідала і падае перад ім.

Ì gèta služyc′ čalaveku palìvam, ì častku gètaga ǔžyvae ën na toe, kab âmu bylo cëpla, ì razvodzìc′ agon′, ì pâčè hleb. Ì z tago ž samaga robìc′ boga, ì paklanâecca âmu, robìc′ ìdala ì padae perad ìm.

16. Частку дрэва паліць у агні, другою часткаю гатуе мяса на ежу, смажыць і есьць удосыць, а таксама грэецца і кажа: "добра, я сагрэўся; адчуў агонь".

Častku drèva palìc′ u agnì, drugoû častkaû gatue mâsa na ežu, smažyc′ ì es′c′ udosyc′, a taksama grèecca ì kaža: "dobra, â sagrèǔsâ; adčuǔ agon′".

17. А з рэшты таго робіць бога, ідала свайго, пакланяецца яму, падае перад ім і моліцца яму, і кажа: "выратуй мяне, бо ты бог мой".

A z rèšty tago robìc′ boga, ìdala svajgo, paklanâecca âmu, padae perad ìm ì molìcca âmu, ì kaža: "vyratuj mâne, bo ty bog moj".

18. Ня ведаюць і не разумеюць яны: Ён заплюшчыў вочы іх, каб ня бачылі, і сэрцы іх, каб не разумелі.

Nâ vedaûc′ ì ne razumeûc′ âny: Ën zaplûščyǔ vočy ìh, kab nâ bačylì, ì sèrcy ìh, kab ne razumelì.

19. І ня возьме ён гэтага да свайго сэрца, і няма ў яго столькі веданьня і розуму, каб сказаць: "палавіну яго я спаліў у агні і на вугольлі яго сьпёк хлеб, засмажыў мяса і зьеў: а з рэшты яго ці ж зраблю мярзоту? ці буду пакланяцца кавалку дрэва"?

Ì nâ voz′me ën gètaga da svajgo sèrca, ì nâma ǔ âgo stol′kì vedan′nâ ì rozumu, kab skazac′: "palavìnu âgo â spalìǔ u agnì ì na vugol′lì âgo s′pëk hleb, zasmažyǔ mâsa ì z′eǔ: a z rèšty âgo cì ž zrablû mârzotu? cì budu paklanâcca kavalku drèva"?

20. Ён ганяецца за пылам; ашуканае сэрца ўвяло яго ў аблуду, і ён ня можа вызваліць душы сваёй і сказаць: ці не падман у правай руцэ маёй?

Ën ganâecca za pylam; ašukanae sèrca ǔvâlo âgo ǔ abludu, ì ën nâ moža vyzvalìc′ dušy svaëj ì skazac′: cì ne padman u pravaj rucè maëj?

21. Памятай гэта, Якаве і Ізраіле, бо ты - раб Мой; Я ўзгадаваў цябе: раб Мой - ты, Ізраіле, не забывай Мяне.

Pamâtaj gèta, Âkave ì Ìzraìle, bo ty - rab Moj; Â ǔzgadavaǔ câbe: rab Moj - ty, Ìzraìle, ne zabyvaj Mâne.

22. Разьвяду беззаконьні твае, як туман, і грахі твае, як воблака; зьвярніся да Мяне, бо я адкупіў цябе.

Raz′vâdu bezzakon′nì tvae, âk tuman, ì grahì tvae, âk voblaka; z′vârnìsâ da Mâne, bo â adkupìǔ câbe.

23. Радуйцеся, нябёсы, бо Гасподзь зрабіў гэта. Усклікайце, глыбіні зямлі; гудзеце ад радасьці, горы; лес і ўсе дрэвы ў ім; бо адкупіў Гасподзь Якава і праславіцца ў Ізраілі.

Radujcesâ, nâbësy, bo Gaspodz′ zrabìǔ gèta. Usklìkajce, glybìnì zâmlì; gudzece ad radas′cì, gory; les ì ǔse drèvy ǔ ìm; bo adkupìǔ Gaspodz′ Âkava ì praslavìcca ǔ Ìzraìlì.

24. Так кажа Гасподзь, Які адкупіў цябе і ўзгадаваў цябе ад нутра мацерынага: Я - Гасподзь, Які стварыў усё, адзін раскінуў нябёсы і Сваёю сілаю разаслаў зямлю,

Tak kaža Gaspodz′, Âkì adkupìǔ câbe ì ǔzgadavaǔ câbe ad nutra macerynaga: Â - Gaspodz′, Âkì stvaryǔ usë, adzìn raskìnuǔ nâbësy ì Svaëû sìlaû razaslaǔ zâmlû,

25. Які робіць нікчэмнымі азнакі ілжэпрарокаў і выкрывае вар'яцтва чарадзеяў, мудрацоў праганяе назад, і веды іх робіць глупствам,

Âkì robìc′ nìkčèmnymì aznakì ìlžèprarokaǔ ì vykryvae var'âctva čaradzeâǔ, mudracoǔ praganâe nazad, ì vedy ìh robìc′ glupstvam,

26. Які сьцявярджае слова раба Свайго і дае выкананьне выслоўю Сваіх пасланцаў, Які кажа Ерусаліму: "ты будзеш населены" і гарадам Юдавым: "вы будзеце пабудаваныя, і руіны яго Я аднаўлю,

Âkì s′câvârdžae slova raba Svajgo ì dae vykanan′ne vysloǔû Svaìh paslancaǔ, Âkì kaža Erusalìmu: "ty budzeš naseleny" ì garadam Ûdavym: "vy budzece pabudavanyâ, ì ruìny âgo Â adnaǔlû,

27. Які бездані кажа: "ссохні!" і рэкі твае Я высушу,

Âkì bezdanì kaža: "ssohnì!" ì rèkì tvae Â vysušu,

28. Які кажа пра Кіра: "пастыр Мой", і ён выканае ўсю волю Маю і скажа Ерусаліму: "ты будзеш пабудаваны!" і храму: "ты будзеш заснаваны!"

Âkì kaža pra Kìra: "pastyr Moj", ì ën vykanae ǔsû volû Maû ì skaža Erusalìmu: "ty budzeš pabudavany!" ì hramu: "ty budzeš zasnavany!"

45 Кіраўнік

1. Так кажа Гасподзь памазанцу Свайму Кіру: Я трымаю цябе за правую руку, каб упакорыць табе народы, і здыму паясы з пасьніц цароў, каб адчыніліся табе дзьверы і брама не зачынялася:

Tak kaža Gaspodz′ pamazancu Svajmu Kìru: Â trymaû câbe za pravuû ruku, kab upakoryc′ tabe narody, ì zdymu paâsy z pas′nìc caroǔ, kab adčynìlìsâ tabe dz′very ì brama ne začynâlasâ:

2. Я пайду перад табою і горы зраўняю, медныя дзьверы патрушчу і завалы жалезныя паламаю;

Â pajdu perad taboû ì gory zraǔnâû, mednyâ dz′very patrušču ì zavaly žaleznyâ palamaû;

3. і аддам табе хаваныя ў цемры скарбы і схаваныя багацьці, каб ты ўведаў, што Я Гасподзь, Які называе цябе імем, - Бог Ізраілеў.

ì addam tabe havanyâ ǔ cemry skarby ì shavanyâ bagac′cì, kab ty ǔvedaǔ, što Â Gaspodz′, Âkì nazyvae câbe ìmem, - Bog Ìzraìleǔ.

4. Дзеля Якава, раба Майго, і Ізраіля, выбранага Майго, я назваў цябе імем, ушанаваў цябе, хоць ты ня ведаў Мяне.

Dzelâ Âkava, raba Majgo, ì Ìzraìlâ, vybranaga Majgo, â nazvaǔ câbe ìmem, ušanavaǔ câbe, hoc′ ty nâ vedaǔ Mâne.

5. Я - Гасподзь, і няма іншага; няма Бога, апрача Мяне; Я аперазаў цябе, хоць ты і ня ведаў Мяне,

Â - Gaspodz′, ì nâma ìnšaga; nâma Boga, aprača Mâne; Â aperazaǔ câbe, hoc′ ty ì nâ vedaǔ Mâne,

6. каб спазналі ад усходу сонца і ад захаду, што няма апрача Мяне; Я - Гасподзь, і няма іншага.

kab spaznalì ad ushodu sonca ì ad zahadu, što nâma aprača Mâne; Â - Gaspodz′, ì nâma ìnšaga.

7. Я ўтвараю сьвятло і ствараю цемру, раблю мір і чыню беды; Я, Гасподзь, раблю ўсё гэта.

Â ǔtvaraû s′vâtlo ì stvaraû cemru, rablû mìr ì čynû bedy; Â, Gaspodz′, rablû ǔsë gèta.

8. Крапеце, нябёсы, згары, і воблакі хай праліваюць праўду; хай разамкнецца зямля і прыносіць выратаваньне, і хай расьце разам праўда. Я, Гасподзь, твару гэта.

Krapece, nâbësy, zgary, ì voblakì haj pralìvaûc′ praǔdu; haj razamknecca zâmlâ ì prynosìc′ vyratavan′ne, ì haj ras′ce razam praǔda. Â, Gaspodz′, tvaru gèta.

9. Гора таму, хто спрачаецца з Творцам сваім, чарапок з чарапкоў зямных! Ці скажа гліна ганчару: "што ты робіш?" і твая дзея ці скажа пра цябе: "у яго няма рук"?

Gora tamu, hto spračaecca z Tvorcam svaìm, čarapok z čarapkoǔ zâmnyh! Cì skaža glìna gančaru: "što ty robìš?" ì tvaâ dzeâ cì skaža pra câbe: "u âgo nâma ruk"?

10. Гора таму, хто кажа бацьку: навошта ты спарадзіў мяне на сьвет, а маці: навошта ты нарадзіла мяне?

Gora tamu, hto kaža bac′ku: navošta ty sparadzìǔ mâne na s′vet, a macì: navošta ty naradzìla mâne?

11. Так кажа Гасподзь, Сьвяты Ізраіля і Творца яго: вы пытаецеся ў Мяне пра будучыню сыноў Маіх і хочаце Мне ўказваць у дзеях рук Маіх?

Tak kaža Gaspodz′, S′vâty Ìzraìlâ ì Tvorca âgo: vy pytaecesâ ǔ Mâne pra budučynû synoǔ Maìh ì hočace Mne ǔkazvac′ u dzeâh ruk Maìh?

12. Я зрабіў зямлю і стварыў на ёй чалавека; Я - Мае рукі і распасьцёрлі нябёсы, і ўсяму воінству іхняму даў закон Я.

Â zrabìǔ zâmlû ì stvaryǔ na ëj čalaveka; Â - Mae rukì ì raspas′cërlì nâbësy, ì ǔsâmu voìnstvu ìhnâmu daǔ zakon Â.

13. Я ўзьвёў яго ў праўдзе і спрастую ўсе дарогія яго. Ён збудуе горад Мой і адпусьціць палонных Маіх, не за выкуп і не за дары, кажа Гасподзь Саваоф.

Â ǔz′vëǔ âgo ǔ praǔdze ì sprastuû ǔse darogìâ âgo. Ën zbudue gorad Moj ì adpus′cìc′ palonnyh Maìh, ne za vykup ì ne za dary, kaža Gaspodz′ Savaof.

14. Так кажа Гасподзь: працы Егіпцян і гандаль Эфіоплянаў, і Савэйцы, людзі рослыя, да цябе пяройдуць і будуць твае; яны пойдуць сьледам за табою, у ланцугах прыйдуць і ўпадуць перад табою, і будуць маліць цябе, кажучы: у цябе толькі Бог, і няма іншага Бога.

Tak kaža Gaspodz′: pracy Egìpcân ì gandal′ Èfìoplânaǔ, ì Savèjcy, lûdzì roslyâ, da câbe pârojduc′ ì buduc′ tvae; âny pojduc′ s′ledam za taboû, u lancugah pryjduc′ ì ǔpaduc′ perad taboû, ì buduc′ malìc′ câbe, kažučy: u câbe tol′kì Bog, ì nâma ìnšaga Boga.

15. Сапраўды, Ты - Бог таямнічы, Бог Ізраілеў, Збаўца.

Sapraǔdy, Ty - Bog taâmnìčy, Bog Ìzraìleǔ, Zbaǔca.

16. Усе яны будуць паганьбаваныя і пасаромленыя; разам зь імі ў сораме пойдуць і ўсе, хто робіць ідалаў.

Use âny buduc′ pagan′bavanyâ ì pasaromlenyâ; razam z′ ìmì ǔ sorame pojduc′ ì ǔse, hto robìc′ ìdalaǔ.

17. А Ізраіль будзе выратаваны ратункам вечным у Госпадзе; вы ня будзеце паганьбаваныя вавекі вякоў.

A Ìzraìl′ budze vyratavany ratunkam večnym u Gospadze; vy nâ budzece pagan′bavanyâ vavekì vâkoǔ.

18. Бо так кажа Гасподзь, Які стварыў нябёсы, Ён - Бог, даў вобраз зямлі і зрабіў яе; Ён уцьвердзіў; не дарма стварыў яе, Ён зладзіў яе на жыхарства; Я - Гасподзь, і няма іншага.

Bo tak kaža Gaspodz′, Âkì stvaryǔ nâbësy, Ën - Bog, daǔ vobraz zâmlì ì zrabìǔ âe; Ën uc′verdzìǔ; ne darma stvaryǔ âe, Ën zladzìǔ âe na žyharstva; Â - Gaspodz′, ì nâma ìnšaga.

19. Не таемнае Я гаварыў, ня ў цёмным месцы зямлі; не казаў Я племю Якава: дарма шукаеце Мяне. Я - Гасподзь, Які прамаўляе праўду, адкрывае ісьціну.

Ne taemnae Â gavaryǔ, nâ ǔ cëmnym mescy zâmlì; ne kazaǔ Â plemû Âkava: darma šukaece Mâne. Â - Gaspodz′, Âkì pramaǔlâe praǔdu, adkryvae ìs′cìnu.

20. Зьбярэцеся і прыйдзеце, наблізьцеся ўсе, хто ацалеў з народаў. Невукі тыя, якія носяць драўлянага свайго ідала і моляцца богу, які не ратуе.

Z′bârècesâ ì pryjdzece, nablìz′cesâ ǔse, hto acaleǔ z narodaǔ. Nevukì tyâ, âkìâ nosâc′ draǔlânaga svajgo ìdala ì molâcca bogu, âkì ne ratue.

21. Абвясьцеце і скажэце, параіўшыся паміж сабою: хто абвясьціў гэта са старадаўніх часоў, наперад сказаў гэта? Ці ня Я, Гасподзь? і няма іншага Бога акрамя Мяне, - Бога праведнага і ратавальнага няма, акрамя Мяне.

Abvâs′cece ì skažèce, paraìǔšysâ pamìž saboû: hto abvâs′cìǔ gèta sa staradaǔnìh časoǔ, naperad skazaǔ gèta? Cì nâ Â, Gaspodz′? ì nâma ìnšaga Boga akramâ Mâne, - Boga pravednaga ì rataval′naga nâma, akramâ Mâne.

22. Да Мяне зьвярнецеся і будзеце выратаваныя, усе канцы зямлі; бо Я - Бог, і няма іншага.

Da Mâne z′vârnecesâ ì budzece vyratavanyâ, use kancy zâmlì; bo Â - Bog, ì nâma ìnšaga.

23. Мною прысягаю: з вуснаў Маіх сыходзіць праўда, слова нязьменнае, што перад Мною схіліцца кожнае племя, Мною будзе прысягаць кожны род.

Mnoû prysâgaû: z vusnaǔ Maìh syhodzìc′ praǔda, slova nâz′mennae, što perad Mnoû shìlìcca kožnae plemâ, Mnoû budze prysâgac′ kožny rod.

24. Толькі ў Госпада, будуць казаць пра Мяне, праўда і сіла; да Яго прыйдуць і пасаромяцца ўсе, што варагавалі супроць Яго.

Tol′kì ǔ Gospada, buduc′ kazac′ pra Mâne, praǔda ì sìla; da Âgo pryjduc′ ì pasaromâcca ǔse, što varagavalì suproc′ Âgo.

25. Госпадам будзе апраўдана і праслаўлена ўсё племя Ізраілева.

Gospadam budze apraǔdana ì praslaǔlena ǔsë plemâ Ìzraìleva.

46 Кіраўнік

1. Упаў Віл, паваліўся Нэво; балваны іхнія - на быдле і ўючных жывёлах; вашая ноша сталася цяжкаю стомленым жывёлам.

Upaǔ Vìl, pavalìǔsâ Nèvo; balvany ìhnìâ - na bydle ì ǔûčnyh žyvëlah; vašaâ noša stalasâ câžkaû stomlenym žyvëlam.

2. Паваліліся, упалі разам; не маглі абараніць тых, што несьлі, і самі пайшлі ў палон.

Pavalìlìsâ, upalì razam; ne maglì abaranìc′ tyh, što nes′lì, ì samì pajšlì ǔ palon.

3. Паслухайце мяне, доме Якава і ўся рэшта дома Ізраілевага, прынятыя Мною ад улоньня, каго Я насіў ад утробы матчынай:

Pasluhajce mâne, dome Âkava ì ǔsâ rèšta doma Ìzraìlevaga, prynâtyâ Mnoû ad ulon′nâ, kago Â nasìǔ ad utroby matčynaj:

4. і да старасьці вашай Я той самы буду, і да сівізны вашай Я ж буду насіць вас; Я стварыў і буду насіць, падтрымліваць і ахоўваць вас.

ì da staras′cì vašaj Â toj samy budu, ì da sìvìzny vašaj Â ž budu nasìc′ vas; Â stvaryǔ ì budu nasìc′, padtrymlìvac′ ì ahoǔvac′ vas.

5. Да каго прыпадобніце Мяне і з кім параўнаеце, і з кім зьверыце, каб мы былі падобныя?

Da kago prypadobnìce Mâne ì z kìm paraǔnaece, ì z kìm z′veryce, kab my bylì padobnyâ?

6. Высыпаюць золата з кашалька і важаць срэбра на вагах, і наймаюць срабрака, каб ён зрабіў зь яго бога; кланяюцца яму і ўпадаюць перад ім,

Vysypaûc′ zolata z kašal′ka ì važac′ srèbra na vagah, ì najmaûc′ srabraka, kab ën zrabìǔ z′ âgo boga; klanâûcca âmu ì ǔpadaûc′ perad ìm,

7. падымаюць яго на плечы, нясуць яго і ставяць яго на сваё месца; ён стаіць, зь месца свайго не кранецца; крычаць яму - ён не адказвае, не ратуе ад бяды.

padymaûc′ âgo na plečy, nâsuc′ âgo ì stavâc′ âgo na svaë mesca; ën staìc′, z′ mesca svajgo ne kranecca; kryčac′ âmu - ën ne adkazvae, ne ratue ad bâdy.

8. Успомніце гэта і пакажэце сябе мужамі; прымеце гэта, адступнікі, да сэрца;

Uspomnìce gèta ì pakažèce sâbe mužamì; prymece gèta, adstupnìkì, da sèrca;

9. успомніце былое раней, ад пачатку веку, бо Я - Бог, і няма іншага Бога, і няма падобнага да Мяне.

uspomnìce byloe ranej, ad pačatku veku, bo Â - Bog, ì nâma ìnšaga Boga, ì nâma padobnaga da Mâne.

10. Я ўзьвяшчаю на пачатку, што будзе ў канцы, і ад старадаўніх часін тое, што яшчэ не зрабілася, кажу: Мая рада адбудзецца, і ўсё, што Мне заўгодна, Я зраблю.

Â ǔz′vâščaû na pačatku, što budze ǔ kancy, ì ad staradaǔnìh časìn toe, što âščè ne zrabìlasâ, kažu: Maâ rada adbudzecca, ì ǔsë, što Mne zaǔgodna, Â zrablû.

11. Я паклікаў арла з усходу, з далёкай краіны, спраўцу вызначэньня Майго. Я сказаў - і спраўджу гэта; прадпісаў - і зраблю.

Â paklìkaǔ arla z ushodu, z dalëkaj kraìny, spraǔcu vyznačèn′nâ Majgo. Â skazaǔ - ì spraǔdžu gèta; pradpìsaǔ - ì zrablû.

12. Паслухайце Мяне, жорсткія сэрцам, далёкія ад праўды:

Pasluhajce Mâne, žorstkìâ sèrcam, dalëkìâ ad praǔdy:

13. Я наблізіў праўду Маю, - яна не далёка, і ратунак Мой не замарудзіць; і дам Сіёну выратаваньне, Ізраілю - славу Маю.

Â nablìzìǔ praǔdu Maû, - âna ne dalëka, ì ratunak Moj ne zamarudzìc′; ì dam Sìënu vyratavan′ne, Ìzraìlû - slavu Maû.

47 Кіраўнік

1. Сыдзі і сядзь у пыл, дзяўчына, дачка Вавілона; сядзі на зямлі: трона няма, дачка Халдэяў, і больш не называцьмуць цябе пяшчотнаю і раскошнаю.

Sydzì ì sâdz′ u pyl, dzâǔčyna, dačka Vavìlona; sâdzì na zâmlì: trona nâma, dačka Haldèâǔ, ì bol′š ne nazyvac′muc′ câbe pâščotnaû ì raskošnaû.

2. Вазьмі жорны і мялі муку; здымі покрыва тваё, падбяры прыпол, адкрый галені, пераходзь цераз рэкі:

Vaz′mì žorny ì mâlì muku; zdymì pokryva tvaë, padbâry prypol, adkryj galenì, perahodz′ ceraz rèkì:

3. адкрыецца галізна твая, і нават відаць будзе сорам твой. Зьдзейсьню помсту і не пашкадую нікога.

adkryecca galìzna tvaâ, ì navat vìdac′ budze soram tvoj. Z′dzejs′nû pomstu ì ne paškaduû nìkoga.

4. Адкупнік наш - Гасподзь Саваоф імя Яму, Сьвяты Ізраілеў.

Adkupnìk naš - Gaspodz′ Savaof ìmâ Âmu, S′vâty Ìzraìleǔ.

5. Сядзі моўчкі і сыдзі ў цемру, дачка Халдэя: бо болей ня будуць называць цябе гаспадыняю царстваў.

Sâdzì moǔčkì ì sydzì ǔ cemru, dačka Haldèâ: bo bolej nâ buduc′ nazyvac′ câbe gaspadynâû carstvaǔ.

6. Я ўгневаўся на народ Мой, зьнішчыў спадчыну Маю і аддаў іх у рукі твае; а ты не ўмілажалілася зь іх, - на старца ўскладала занадта цяжкае ярмо тваё.

Â ǔgnevaǔsâ na narod Moj, z′nìščyǔ spadčynu Maû ì addaǔ ìh u rukì tvae; a ty ne ǔmìlažalìlasâ z′ ìh, - na starca ǔskladala zanadta câžkae ârmo tvaë.

7. І ты казала: "вечна буду гаспадыняю", а не ўяўляла таго ў розуме тваім, ня думала, што будзе пасьля.

Ì ty kazala: "večna budu gaspadynâû", a ne ǔâǔlâla tago ǔ rozume tvaìm, nâ dumala, što budze pas′lâ.

8. Але сёньня выслухай мяне, сьпешчаная, што жывеш бястурботна, што гаворыш у сэрцы сваім: "я, - і другое падобнае да мяне няма: ня буду сядзець удавіцаю і не зазнаю страты дзяцей".

Ale sën′nâ vysluhaj mâne, s′peščanaâ, što žyveš bâsturbotna, što gavoryš u sèrcy svaìm: "â, - ì drugoe padobnae da mâne nâma: nâ budu sâdzec′ udavìcaû ì ne zaznaû straty dzâcej".

9. Але зьнянацку, у адзін дзень, прыйдзе да цябе тое і другое - страта дзяцей і ўдоўства; поўнаю мераю сыдуць яны на цябе, нягледзячы на мноства чарадзействаў тваіх і на вялікую сілу варажбіцтва твайго.

Ale z′nânacku, u adzìn dzen′, pryjdze da câbe toe ì drugoe - strata dzâcej ì ǔdoǔstva; poǔnaû meraû syduc′ âny na câbe, nâgledzâčy na mnostva čaradzejstvaǔ tvaìh ì na vâlìkuû sìlu varažbìctva tvajgo.

10. Бо ты спадзявалася на зладзейства тваё, казала: "ніхто ня бачыць мяне". Мудрасьць твая і веды твае - яны зьбілі цябе з дарогі, і ты казала ў сэрцы тваім: "я, і ніхто апрача мяне".

Bo ty spadzâvalasâ na zladzejstva tvaë, kazala: "nìhto nâ bačyc′ mâne". Mudras′c′ tvaâ ì vedy tvae - âny z′bìlì câbe z darogì, ì ty kazala ǔ sèrcy tvaìm: "â, ì nìhto aprača mâne".

11. І прыйдзе на цябе нягода: ты не даведаешся, адкуль яна падымецца, і наваліцца на цябе бяда, якое ты ня мецьмеш сілы ўхіліць, і раптоўна прыйдзе на цябе загуба, пра якую ты ня думаеш.

Ì pryjdze na câbe nâgoda: ty ne davedaešsâ, adkul′ âna padymecca, ì navalìcca na câbe bâda, âkoe ty nâ mec′meš sìly ǔhìlìc′, ì raptoǔna pryjdze na câbe zaguba, pra âkuû ty nâ dumaeš.

12. Заставайся ж з тваімі варажбіцтвамі і з мноствам чарадзействаў тваіх, якімі ты займалася з маладосьці тваёй: можа стацца - пасобіш сабе, можа стацца - выстаіш.

Zastavajsâ ž z tvaìmì varažbìctvamì ì z mnostvam čaradzejstvaǔ tvaìh, âkìmì ty zajmalasâ z malados′cì tvaëj: moža stacca - pasobìš sabe, moža stacca - vystaìš.

13. Ты стомленая мноствам парадаў тваіх: хай жа выступяць назіральнікі нябёсаў і зьвездары і прадказальнікі па маладзіках, і ўратуюць цябе ад таго, што мае прыпасьці табе.

Ty stomlenaâ mnostvam paradaǔ tvaìh: haj ža vystupâc′ nazìral′nìkì nâbësaǔ ì z′vezdary ì pradkazal′nìkì pa maladzìkah, ì ǔratuûc′ câbe ad tago, što mae prypas′cì tabe.

14. Вось яны, як салома: агонь спаліў іх, - ня збавілі душы сваёй ад полымя; не засталося вугалю, каб пагрэцца, ні агню, каб пасядзець каля яго.

Vos′ âny, âk saloma: agon′ spalìǔ ìh, - nâ zbavìlì dušy svaëj ad polymâ; ne zastalosâ vugalû, kab pagrècca, nì agnû, kab pasâdzec′ kalâ âgo.

15. Такімі зрабіліся табе тыя, з кім ты працавала, з кім вяла гандаль з маладосьці тваёй. Кожны пайшоў у свой бок; ніхто не ратуе цябе.

Takìmì zrabìlìsâ tabe tyâ, z kìm ty pracavala, z kìm vâla gandal′ z malados′cì tvaëj. Kožny pajšoǔ u svoj bok; nìhto ne ratue câbe.

48 Кіраўнік

1. Слухайце гэта, доме Якава, які называецца імем Ізраіля, і паходжанцы ад крыніцы Юдавай, што прысягаюць імем Госпада і вызнаюць Бога Ізраілевага, хоць не паводле ісьціны і не паводле праўды.

Sluhajce gèta, dome Âkava, âkì nazyvaecca ìmem Ìzraìlâ, ì pahodžancy ad krynìcy Ûdavaj, što prysâgaûc′ ìmem Gospada ì vyznaûc′ Boga Ìzraìlevaga, hoc′ ne pavodle ìs′cìny ì ne pavodle praǔdy.

2. Бо яны называюць сябе паходжанцамі ад сьвятога горада і апіраюцца на Бога Ізраілевага; Гасподзь Саваоф - імя Яму.

Bo âny nazyvaûc′ sâbe pahodžancamì ad s′vâtoga gorada ì apìraûcca na Boga Ìzraìlevaga; Gaspodz′ Savaof - ìmâ Âmu.

3. Ранейшае Я загадзя абвяшчаў; з Маіх вуснаў выходзіць яно, і Я абвяшчаў гэта і зьнянацку рабіў, - і ўсё збывалася.

Ranejšae Â zagadzâ abvâščaǔ; z Maìh vusnaǔ vyhodzìc′ âno, ì Â abvâščaǔ gèta ì z′nânacku rabìǔ, - ì ǔsë zbyvalasâ.

4. Я ведаў, што ты ўпарты, і што ў шыі тваёй жылы жалезныя, і лоб твой - медны;

Â vedaǔ, što ty ǔparty, ì što ǔ šyì tvaëj žyly žaleznyâ, ì lob tvoj - medny;

5. таму і абвяшчаў табе загадзя, раней чым гэта здарылася, і перадаваў табе, каб ты не сказаў: "ідал мой зрабіў гэта, і балван мой і выліты мой загадаў гэтаму быць".

tamu ì abvâščaǔ tabe zagadzâ, ranej čym gèta zdarylasâ, ì peradavaǔ tabe, kab ty ne skazaǔ: "ìdal moj zrabìǔ gèta, ì balvan moj ì vylìty moj zagadaǔ gètamu byc′".

6. Ты чуў - паглядзі на ўсё гэта! І няўжо вы не прызнаеце гэтага? А сёньня Я абвяшчаю табе новае, і ты ня ведаў гэтага.

Ty čuǔ - paglâdzì na ǔsë gèta! Ì nâǔžo vy ne pryznaece gètaga? A sën′nâ Â abvâščaû tabe novae, ì ty nâ vedaǔ gètaga.

7. Яно сталася сёньня, а не даўно і не за дзень, і ты ня чуў пра тое, каб ты не сказаў: "вось! я ведаў гэта".

Âno stalasâ sën′nâ, a ne daǔno ì ne za dzen′, ì ty nâ čuǔ pra toe, kab ty ne skazaǔ: "vos′! â vedaǔ gèta".

8. Ты і ня чуў, і ня ведаў пра гэта, і вуха тваё ня было раней адкрытае; бо Я ведаў, што ты ўчыніш вераломна, і ад самага ўлоньня матчынага ты празваны адступнікам.

Ty ì nâ čuǔ, ì nâ vedaǔ pra gèta, ì vuha tvaë nâ bylo ranej adkrytae; bo Â vedaǔ, što ty ǔčynìš veralomna, ì ad samaga ǔlon′nâ matčynaga ty prazvany adstupnìkam.

9. Дзеля імя Майго адкладваў гнеў Мой, і дзеля славы Маёй стрымліваў Сябе ад зьнішчэньня цябе.

Dzelâ ìmâ Majgo adkladvaǔ gneǔ Moj, ì dzelâ slavy Maëj strymlìvaǔ Sâbe ad z′nìščèn′nâ câbe.

10. Вось, Я растапіў цябе, але не як срэбра; выпрабаваў цябе ў гарніле пакуты.

Vos′, Â rastapìǔ câbe, ale ne âk srèbra; vyprabavaǔ câbe ǔ garnìle pakuty.

11. Дзеля Сябе, дзеля Сябе Самога раблю гэта, - бо якое было б нараканьне на імя Маё! славы Маёй ня дам іншаму.

Dzelâ Sâbe, dzelâ Sâbe Samoga rablû gèta, - bo âkoe bylo b narakan′ne na ìmâ Maë! slavy Maëj nâ dam ìnšamu.

12. Паслухай Мяне, Якаве і Ізраіле, пакліканы Мой: Я той самы, Я першы і Я апошні.

Pasluhaj Mâne, Âkave ì Ìzraìle, paklìkany Moj: Â toj samy, Â peršy ì Â apošnì.

13. Мая рука паклала зямлю, і Мая правіца расхінула нябёсы; паклічу іх, - і яны стануць разам.

Maâ ruka paklala zâmlû, ì Maâ pravìca rashìnula nâbësy; paklìču ìh, - ì âny stanuc′ razam.

14. Зьбярэцеся ўсе, і слухайце: хто спаміж іх прадказаў гэта? Гасподзь палюбіў яго, і ён выканае волю Яго над Вавілонам і пакажа сілу Яго над Халдэямі.

Z′bârècesâ ǔse, ì sluhajce: hto spamìž ìh pradkazaǔ gèta? Gaspodz′ palûbìǔ âgo, ì ën vykanae volû Âgo nad Vavìlonam ì pakaža sìlu Âgo nad Haldèâmì.

15. Я, Я сказаў, і паклікаў яго; Я прывёў яго, і шлях ягоны будзе пасьпяховы.

Â, Â skazaǔ, ì paklìkaǔ âgo; Â pryvëǔ âgo, ì šlâh âgony budze pas′pâhovy.

16. Падыдзеце да Мяне, слухайце гэта: Я і спачатку гаварыў не таемна; з таго часу, як гэта адбываецца, Я быў там; і сёньня паслаў Мяне Гасподзь Бог і Дух Ягоны.

Padydzece da Mâne, sluhajce gèta: Â ì spačatku gavaryǔ ne taemna; z tago času, âk gèta adbyvaecca, Â byǔ tam; ì sën′nâ paslaǔ Mâne Gaspodz′ Bog ì Duh Âgony.

17. Так кажа Гасподзь, Адкупнік твой, Сьвяты Ізраілеў: Я Гасподзь Бог твой, вучу цябе карыснаму, вяду цябе па той дарозе, па якой табе трэба ісьці.

Tak kaža Gaspodz′, Adkupnìk tvoj, S′vâty Ìzraìleǔ: Â Gaspodz′ Bog tvoj, vuču câbe karysnamu, vâdu câbe pa toj daroze, pa âkoj tabe trèba ìs′cì.

18. О, калі б ты слухаў запаведзі Мае! Тады мір твой быў бы, як рака, і праўда твая - як хвалі марскія.

O, kalì b ty sluhaǔ zapavedzì Mae! Tady mìr tvoj byǔ by, âk raka, ì praǔda tvaâ - âk hvalì marskìâ.

19. І насеньне тваё было б, як пясок, і паходжанцы ад нутра твайго - як пясчынкі: ня згладзілася б імя ягонае перад Мною.

Ì nasen′ne tvaë bylo b, âk pâsok, ì pahodžancy ad nutra tvajgo - âk pâsčynkì: nâ zgladzìlasâ b ìmâ âgonae perad Mnoû.

20. Выходзьце з Вавілона, бяжэце ад Халдэяў, з голасам радасьці абвяшчайце і прапаведуйце гэта, пашырайце гэтую вестку да краю зямлі; кажэце: Гасподзь адкупіў раба Свайго Якава".

Vyhodz′ce z Vavìlona, bâžèce ad Haldèâǔ, z golasam radas′cì abvâščajce ì prapavedujce gèta, pašyrajce gètuû vestku da kraû zâmlì; kažèce: Gaspodz′ adkupìǔ raba Svajgo Âkava".

21. І ня сьмягнуць яны ў пустынях, празь якія Ён вядзе іх: Ён крынічыць ім ваду з каменя; расьсякае скалу, - і ліюцца воды.

Ì nâ s′mâgnuc′ âny ǔ pustynâh, praz′ âkìâ Ën vâdze ìh: Ën krynìčyc′ ìm vadu z kamenâ; ras′sâkae skalu, - ì lìûcca vody.

22. А бязбожным няма спакою, кажа Гасподзь.

A bâzbožnym nâma spakoû, kaža Gaspodz′.

49 Кіраўнік

1. Слухайце Мяне, выспы, і ўважайце, народы далёкія: Гасподзь паклікаў Мяне ад улоньня, ад нутробы маці Маёй назваў імя Маё;

Sluhajce Mâne, vyspy, ì ǔvažajce, narody dalëkìâ: Gaspodz′ paklìkaǔ Mâne ad ulon′nâ, ad nutroby macì Maëj nazvaǔ ìmâ Maë;

2. і зрабіў вусны Мае, як востры меч; ценем рукі Сваёй накрываў Мяне, і зрабіў Мяне стралою завостранаю: у калчане Сваім захоўваў Мяне;

ì zrabìǔ vusny Mae, âk vostry meč; cenem rukì Svaëj nakryvaǔ Mâne, ì zrabìǔ Mâne straloû zavostranaû: u kalčane Svaìm zahoǔvaǔ Mâne;

3. і сказаў Мне: ты раб Мой, Ізраіле, - у табе Я праслаўлюся.

ì skazaǔ Mne: ty rab Moj, Ìzraìle, - u tabe Â praslaǔlûsâ.

4. А Я сказаў: дарма Я працаваў, на нішто і марна нікчэмніў сілу Сваю. Але Маё права - у Госпада, і ўзнагарода Мая - у Бога Майго.

A Â skazaǔ: darma Â pracavaǔ, na nìšto ì marna nìkčèmnìǔ sìlu Svaû. Ale Maë prava - u Gospada, ì ǔznagaroda Maâ - u Boga Majgo.

5. І сёньня кажа Гасподзь, Які выгадаваў Мяне ад улоньня рабом Сабе, каб павярнуць да Яго Якава, і каб Ізраіль сабраўся ў Яго; Я ўшанаваны ў вачах Госпада, і Бог мой - сіла Мая.

Ì sën′nâ kaža Gaspodz′, Âkì vygadavaǔ Mâne ad ulon′nâ rabom Sabe, kab pavârnuc′ da Âgo Âkava, ì kab Ìzraìl′ sabraǔsâ ǔ Âgo; Â ǔšanavany ǔ vačah Gospada, ì Bog moj - sìla Maâ.

6. І Ён сказаў: мала таго, што ты будзеш рабом Маім на ўзнаўленьне каленаў Ізраілевых і дзеля вяртаньня рэшты Ізраіля, але Я зраблю Цябе сьвятлом народаў, каб ратаваньне Маё пашырылася да краю зямлі.

Ì Ën skazaǔ: mala tago, što ty budzeš rabom Maìm na ǔznaǔlen′ne kalenaǔ Ìzraìlevyh ì dzelâ vârtan′nâ rèšty Ìzraìlâ, ale Â zrablû Câbe s′vâtlom narodaǔ, kab ratavan′ne Maë pašyrylasâ da kraû zâmlì.

7. Так кажа Гасподзь, Адкупнік Ізраіля, Сьвяты Яго, пагарджанаму ўсімі, клятаму народам, рабу ўладароў: цары ўбачаць - і ўстануць; князі паклоняцца дзеля Госпада, Які верны, дзеля Сьвятога Ізраілевага, Які выбраў Цябе.

Tak kaža Gaspodz′, Adkupnìk Ìzraìlâ, S′vâty Âgo, pagardžanamu ǔsìmì, klâtamu narodam, rabu ǔladaroǔ: cary ǔbačac′ - ì ǔstanuc′; knâzì paklonâcca dzelâ Gospada, Âkì verny, dzelâ S′vâtoga Ìzraìlevaga, Âkì vybraǔ Câbe.

8. Так кажа Гасподзь: у час спрыяльны Я пачуў Цябе, і ў дзень выратаваньня дапамог Табе; і Я буду ахоўваць Цябе і зраблю Цябе запаветам народу, каб узнавіць зямлю, каб вярнуць спадчыньнікам спадчыну спусташэньня,

Tak kaža Gaspodz′: u čas spryâl′ny Â pačuǔ Câbe, ì ǔ dzen′ vyratavan′nâ dapamog Tabe; ì Â budu ahoǔvac′ Câbe ì zrablû Câbe zapavetam narodu, kab uznavìc′ zâmlû, kab vârnuc′ spadčyn′nìkam spadčynu spustašèn′nâ,

9. сказаў вязьням: "выходзьце", і тым, якія ў цемры: "пакажэцеся". Яны пры дарогах будуць пасьвіць, і на ўсіх пагорках будуць пашы іхнія;

skazaǔ vâz′nâm: "vyhodz′ce", ì tym, âkìâ ǔ cemry: "pakažècesâ". Âny pry darogah buduc′ pas′vìc′, ì na ǔsìh pagorkah buduc′ pašy ìhnìâ;

10. ня будуць цярпець голаду і смагі, і не дастане іх сьпёка і сонца; бо Той, Хто мілуе іх, будзе весьці іх і прывядзе іх да крыніцы водаў.

nâ buduc′ cârpec′ goladu ì smagì, ì ne dastane ìh s′pëka ì sonca; bo Toj, Hto mìlue ìh, budze ves′cì ìh ì pryvâdze ìh da krynìcy vodaǔ.

11. І ўсе горы Мае зраблю шляхам, і дарогі Мае будуць паднятыя.

Ì ǔse gory Mae zrablû šlâham, ì darogì Mae buduc′ padnâtyâ.

12. Вось, яны прыйдуць здалёку; і вось, - адны з поўначы і мора, а другія - зь зямлі Сінім.

Vos′, âny pryjduc′ zdalëku; ì vos′, - adny z poǔnačy ì mora, a drugìâ - z′ zâmlì Sìnìm.

13. Радуйцеся, нябёсы, і весяліся, зямля, і гудзеце, горы, ад радасьці; бо суцешыў Гасподзь народ Свой і памілаваў пакутнікаў Сваіх.

Radujcesâ, nâbësy, ì vesâlìsâ, zâmlâ, ì gudzece, gory, ad radas′cì; bo sucešyǔ Gaspodz′ narod Svoj ì pamìlavaǔ pakutnìkaǔ Svaìh.

14. А Сіён казаў: "пакінуў мяне Гасподзь, і Бог мой забыў мяне!"

A Sìën kazaǔ: "pakìnuǔ mâne Gaspodz′, ì Bog moj zabyǔ mâne!"

15. Ці забудзе жанчына немаўля сваё, каб не пашкадаваць сына ўлоньня свайго? але калі б і яна забыла, дык Я не забуду цябе.

Cì zabudze žančyna nemaǔlâ svaë, kab ne paškadavac′ syna ǔlon′nâ svajgo? ale kalì b ì âna zabyla, dyk Â ne zabudu câbe.

16. Вось, Я накрэсьліў цябе на далонях Маіх; сьцены твае заўсёды перада Мною.

Vos′, Â nakrès′lìǔ câbe na dalonâh Maìh; s′ceny tvae zaǔsëdy perada Mnoû.

17. Сыны твае пасьпяшаюцца да цябе, а руйнавальнікі і спусташальнікі твае пойдуць ад цябе.

Syny tvae pas′pâšaûcca da câbe, a rujnaval′nìkì ì spustašal′nìkì tvae pojduc′ ad câbe.

18. Узьвядзі вочы твае і паглядзі навокал, - усе яны зьбіраюцца, ідуць да цябе. Жыву Я! кажа Гасподзь, ва ўсе іх ты апранешся, як ва ўбранства, і ўбярэшся ў іх, як нявеста.

Uz′vâdzì vočy tvae ì paglâdzì navokal, - use âny z′bìraûcca, ìduc′ da câbe. Žyvu Â! kaža Gaspodz′, va ǔse ìh ty apranešsâ, âk va ǔbranstva, ì ǔbârèšsâ ǔ ìh, âk nâvesta.

19. Бо руіны твае і пустыні твае і спустошаная зямля твая - будуць цяпер занадта цесныя жыхарам, і тыя, што глыталі цябе, адыдуць ад цябе.

Bo ruìny tvae ì pustynì tvae ì spustošanaâ zâmlâ tvaâ - buduc′ câper zanadta cesnyâ žyharam, ì tyâ, što glytalì câbe, adyduc′ ad câbe.

20. Дзеці, якія будуць у цябе пасьля страты ранейшых, скажуць уголас табе: "цеснае мне месца; саступі мне, каб я мог жыць".

Dzecì, âkìâ buduc′ u câbe pas′lâ straty ranejšyh, skažuc′ ugolas tabe: "cesnae mne mesca; sastupì mne, kab â mog žyc′".

21. І ты скажаш у сэрцы тваім: "хто мне нарадзіў іх? я была бязьдзетная і бясплодная, адведзена ў палон і выгнана; хто ж выгадаваў іх? - вось, я заставалася адзінокая; дзе ж яны былі?"

Ì ty skažaš u sèrcy tvaìm: "hto mne naradzìǔ ìh? â byla bâz′dzetnaâ ì bâsplodnaâ, advedzena ǔ palon ì vygnana; hto ž vygadavaǔ ìh? - vos′, â zastavalasâ adzìnokaâ; dze ž âny bylì?"

22. Так кажа Гасподзь Бог: вось, Я падыму руку Маю да народаў, і выстаўлю сьцяг Мой плямёнам, - і прынясуць сыноў тваіх на руках і дачок тваіх на плячах.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â padymu ruku Maû da narodaǔ, ì vystaǔlû s′câg Moj plâmënam, - ì prynâsuc′ synoǔ tvaìh na rukah ì dačok tvaìh na plâčah.

23. І будуць цары карміцелямі тваімі, і царыцы іх - карміцелькамі тваімі; тварам да зямлі будуць кланяцца табе і лізаць пыл ног тваіх, і ўведаеш, што Я - Гасподзь, што тыя, хто спадзяецца на Мяне, ганьбы ня мецьмуць.

Ì buduc′ cary karmìcelâmì tvaìmì, ì carycy ìh - karmìcel′kamì tvaìmì; tvaram da zâmlì buduc′ klanâcca tabe ì lìzac′ pyl nog tvaìh, ì ǔvedaeš, što Â - Gaspodz′, što tyâ, hto spadzâecca na Mâne, gan′by nâ mec′muc′.

24. Ці можа быць адабрана ў дужага здабыча, і ці могуць быць адабраны ў пераможцы палонныя?

Cì moža byc′ adabrana ǔ dužaga zdabyča, ì cì moguc′ byc′ adabrany ǔ peramožcy palonnyâ?

25. Так! так кажа Гасподзь: і палонныя дужым будуць адабраныя, і здабыча тырана будзе вызвалена; бо я буду спаборнічаць з супраціўнікамі тваімі і сыноў тваіх Я выратую;

Tak! tak kaža Gaspodz′: ì palonnyâ dužym buduc′ adabranyâ, ì zdabyča tyrana budze vyzvalena; bo â budu spabornìčac′ z supracìǔnìkamì tvaìmì ì synoǔ tvaìh Â vyratuû;

26. і ўціскальнікаў тваіх накармлю іхняю плоцьцю, і яны будуць упітыя крывёю сваёю, як маладым віном; і ўсякая плоць даведаецца, што Я - Гасподзь, Збаўца твой і Адкупнік твой, Моцны Якаваў.

ì ǔcìskal′nìkaǔ tvaìh nakarmlû ìhnâû ploc′cû, ì âny buduc′ upìtyâ kryvëû svaëû, âk maladym vìnom; ì ǔsâkaâ ploc′ davedaecca, što Â - Gaspodz′, Zbaǔca tvoj ì Adkupnìk tvoj, Mocny Âkavaǔ.

50 Кіраўнік

1. Так кажа Гасподзь: дзе разводны ліст вашай маці, зь якім Я адпусьціў яе? альбо якому з маіх пазыкоўцаў Я прадаў вас? Вось, вы прададзены за грахі вашыя, і за злачынствы вашыя адпушчана маці вашая.

Tak kaža Gaspodz′: dze razvodny lìst vašaj macì, z′ âkìm Â adpus′cìǔ âe? al′bo âkomu z maìh pazykoǔcaǔ Â pradaǔ vas? Vos′, vy pradadzeny za grahì vašyâ, ì za zlačynstvy vašyâ adpuščana macì vašaâ.

2. Чаму, калі Я прыходзіў, нікога ня было, і калі Я клікаў, ніхто не азываўся? Хіба рука Мая кароткая стала, каб выбаўляць, альбо няма сілы ўва Мне, каб ратаваць? Вось, грозьбаю Маёю Я высушваю мора, ператвараю рэкі ў пустыню; рыбы ў іх гніюць ад нястачы вады і паміраюць ад смагі.

Čamu, kalì Â pryhodzìǔ, nìkoga nâ bylo, ì kalì Â klìkaǔ, nìhto ne azyvaǔsâ? Hìba ruka Maâ karotkaâ stala, kab vybaǔlâc′, al′bo nâma sìly ǔva Mne, kab ratavac′? Vos′, groz′baû Maëû Â vysušvaû mora, peratvaraû rèkì ǔ pustynû; ryby ǔ ìh gnìûc′ ad nâstačy vady ì pamìraûc′ ad smagì.

3. Я апранаю нябёсы ў морак, і вярэту раблю покрывам іхнім.

Â apranaû nâbësy ǔ morak, ì vârètu rablû pokryvam ìhnìm.

4. Гасподзь Бог даў Мне язык мудрых, каб Я мог словам мацаваць зьнямоглага: кожнае раніцы Ён будзіць, будзіць вуха Маё, каб Я чуў, быццам вучань.

Gaspodz′ Bog daǔ Mne âzyk mudryh, kab Â mog slovam macavac′ z′nâmoglaga: kožnae ranìcy Ën budzìc′, budzìc′ vuha Maë, kab Â čuǔ, byccam vučan′.

5. Гасподзь Бог адкрыў Мне вуха, і Я не ўсупрацівіўся, не адступіў назад.

Gaspodz′ Bog adkryǔ Mne vuha, ì Â ne ǔsupracìvìǔsâ, ne adstupìǔ nazad.

6. Я аддаў хрыбет Мой тым, што б'юць, і шчокі Мае - пабойцам; твару Майго не засланяў ад кляцьбы і апляваньня.

Â addaǔ hrybet Moj tym, što b'ûc′, ì ščokì Mae - pabojcam; tvaru Majgo ne zaslanâǔ ad klâc′by ì aplâvan′nâ.

7. І Гасподзь Бог дапамагае Мне: таму Я не саромеюся, таму Я трымаю твар Мой, як крэмень, і ведаю, што не застануся ў ганьбе.

Ì Gaspodz′ Bog dapamagae Mne: tamu Â ne saromeûsâ, tamu Â trymaû tvar Moj, âk krèmen′, ì vedaû, što ne zastanusâ ǔ gan′be.

8. Блізкі Апраўдальнік Мой; хто хоча спаборнічаць са Мною? станем разам. Хто хоча судзіцца са Мною? хто падыдзе да Мяне.

Blìzkì Apraǔdal′nìk Moj; hto hoča spabornìčac′ sa Mnoû? stanem razam. Hto hoča sudzìcca sa Mnoû? hto padydze da Mâne.

9. Вось, Гасподзь Бог дапамагае Мне: хто асудзіць Мяне? Вось, усе яны як вопратка зьлядашчацца; моль зьесьць іх.

Vos′, Gaspodz′ Bog dapamagae Mne: hto asudzìc′ Mâne? Vos′, use âny âk vopratka z′lâdaščacca; mol′ z′es′c′ ìh.

10. Хто з вас баіцца Госпада, слухаецца голасу Раба Ягонага? Хто ходзіць у мораку, безь сьвятла, хай спадзяецца на імя Госпада і хай мацуецца ў Богу сваім.

Hto z vas baìcca Gospada, sluhaecca golasu Raba Âgonaga? Hto hodzìc′ u moraku, bez′ s′vâtla, haj spadzâecca na ìmâ Gospada ì haj macuecca ǔ Bogu svaìm.

11. Вось, усе вы, што разводзіце агонь, запасеныя запальнымі стрэламі, ідзеце ў полымя агню вашага і стрэлаў, распаленых вамі! Гэта будзе вам ад рукі Маёй: у пакутах сканаеце.

Vos′, use vy, što razvodzìce agon′, zapasenyâ zapal′nymì strèlamì, ìdzece ǔ polymâ agnû vašaga ì strèlaǔ, raspalenyh vamì! Gèta budze vam ad rukì Maëj: u pakutah skanaece.

51 Кіраўнік

1. Паслухайце Мяне, хто імкнецца да праўды, хто шукае Госпада! Зірнеце на скалу, зь якой вы высечаны, і ў глыбіню рова, зь якога вас дасталі.

Pasluhajce Mâne, hto ìmknecca da praǔdy, hto šukae Gospada! Zìrnece na skalu, z′ âkoj vy vysečany, ì ǔ glybìnû rova, z′ âkoga vas dastalì.

2. Паглядзеце на Абрагама, бацьку вашага, і на Сару, якая нарадзіла вас; бо Я паклікаў яго аднаго і дабраславіў яго і памножыў яго.

Paglâdzece na Abragama, bac′ku vašaga, ì na Saru, âkaâ naradzìla vas; bo Â paklìkaǔ âgo adnago ì dabraslavìǔ âgo ì pamnožyǔ âgo.

3. Так, Гасподзь суцешыць Сіён, суцешыць усе руіны яго і зробіць пустыні яго, як рай, і стэп яго, як сад Госпада: радасьць і весялосьць будуць у ім, славаслоўе і песнапеньне.

Tak, Gaspodz′ sucešyc′ Sìën, sucešyc′ use ruìny âgo ì zrobìc′ pustynì âgo, âk raj, ì stèp âgo, âk sad Gospada: radas′c′ ì vesâlos′c′ buduc′ u ìm, slavasloǔe ì pesnapen′ne.

4. Паслухайце Мяне, народзе Мой, і племя Маё, прыхілеце вуха да Мяне! бо ад Мяне пойдзе закон, і суд Мой пастаўлю за сьвятло народам.

Pasluhajce Mâne, narodze Moj, ì plemâ Maë, pryhìlece vuha da Mâne! bo ad Mâne pojdze zakon, ì sud Moj pastaǔlû za s′vâtlo narodam.

5. Праўда Мая блізкая; выратаваньне Маё ўзыходзіць, і сіла Мая будзе судзіць народы; выспы спадзявацьмуцца на Мяне і будуць класьці надзею на сілу Маю.

Praǔda Maâ blìzkaâ; vyratavan′ne Maë ǔzyhodzìc′, ì sìla Maâ budze sudzìc′ narody; vyspy spadzâvac′mucca na Mâne ì buduc′ klas′cì nadzeû na sìlu Maû.

6. Узьвядзеце вочы вашыя да нябёсаў, і паглядзеце на зямлю ўніз: бо нябёсы зьнікнуць, як дым, і зямля зьлядашчыцца, як вопратка, і жыхары яе таксама вымруць; а Маё выратаваньне будзе вечнае, і праўда Мая ня спыніцца.

Uz′vâdzece vočy vašyâ da nâbësaǔ, ì paglâdzece na zâmlû ǔnìz: bo nâbësy z′nìknuc′, âk dym, ì zâmlâ z′lâdaščycca, âk vopratka, ì žyhary âe taksama vymruc′; a Maë vyratavan′ne budze večnae, ì praǔda Maâ nâ spynìcca.

7. Паслухайце Мяне, знаўцы праўды, народзе, у якога ў сэрцы закон Мой! Ня бойцеся ганьбаваньня ад людзей, і ліхаслоўя іхняга не палохайцеся.

Pasluhajce Mâne, znaǔcy praǔdy, narodze, u âkoga ǔ sèrcy zakon Moj! Nâ bojcesâ gan′bavan′nâ ad lûdzej, ì lìhasloǔâ ìhnâga ne palohajcesâ.

8. Бо, як вопратку, зьесьць іх моль і, як воўну, зьесьць іх чарвяк; а праўда Мая жыцьме вечна, і выратаваньне Маё - род у род.

Bo, âk vopratku, z′es′c′ ìh mol′ ì, âk voǔnu, z′es′c′ ìh čarvâk; a praǔda Maâ žyc′me večna, ì vyratavan′ne Maë - rod u rod.

9. Паўстань, паўстань, апраніся ў моц, сіла Гасподняя! Паўстань, як у дні старадаўнія, у роды старажытныя! Ці ж ня ты зваліла Раава, пабіла кракадзіла?

Paǔstan′, paǔstan′, apranìsâ ǔ moc, sìla Gaspodnââ! Paǔstan′, âk u dnì staradaǔnìâ, u rody staražytnyâ! Cì ž nâ ty zvalìla Raava, pabìla krakadzìla?

10. Ці ня ты высушыла мора, воды вялікае бездані, ператварыла глыбіні мора ў дарогу, каб прыйшлі адкупленыя?

Cì nâ ty vysušyla mora, vody vâlìkae bezdanì, peratvaryla glybìnì mora ǔ darogu, kab pryjšlì adkuplenyâ?

11. І вернуцца выбаўленыя Госпадам і прыйдуць на Сіён са сьпевамі, і радасьць вечная - над галавою іх; яны знойдуць радасьць і весялосьць: смутак і ўздыханьні адыдуць.

Ì vernucca vybaǔlenyâ Gospadam ì pryjduc′ na Sìën sa s′pevamì, ì radas′c′ večnaâ - nad galavoû ìh; âny znojduc′ radas′c′ ì vesâlos′c′: smutak ì ǔzdyhan′nì adyduc′.

12. Я, Я Сам - Суцешнік ваш. Хто ты, што баішся чалавека, які памірае, і сына чалавечага, які тое самае, што трава,

Â, Â Sam - Sucešnìk vaš. Hto ty, što baìšsâ čalaveka, âkì pamìrae, ì syna čalavečaga, âkì toe samae, što trava,

13. і забываеш Госпада Творцу свайго, Які раскінуў нябёсы і ўтварыў зямлю; і бесьперастанку, кожны дзень баішся лютасьці прыгнятальніка, як бы ён гатовы быў зьнішчыць? Але дзе лютасьць прыгнятальніка?

ì zabyvaeš Gospada Tvorcu svajgo, Âkì raskìnuǔ nâbësy ì ǔtvaryǔ zâmlû; ì bes′perastanku, kožny dzen′ baìšsâ lûtas′cì prygnâtal′nìka, âk by ën gatovy byǔ z′nìščyc′? Ale dze lûtas′c′ prygnâtal′nìka?

14. Хутка вызвалены будзе палонны, і не памрэ ў яміне, і ня мецьме патрэбы ў хлебе.

Hutka vyzvaleny budze palonny, ì ne pamrè ǔ âmìne, ì nâ mec′me patrèby ǔ hlebe.

15. Я - Гасподзь Бог твой, Які ўзбурвае мора, так што хвалі яго равуць: Гасподзь Саваоф - імя Яго.

Â - Gaspodz′ Bog tvoj, Âkì ǔzburvae mora, tak što hvalì âgo ravuc′: Gaspodz′ Savaof - ìmâ Âgo.

16. І Я ўкладу словы Мае ў вусны твае, і ценем рукі Маёй пакрыю цябе, каб зладзіць нябёсы і ўцьвердзіць зямлю і сказаць Сіёну: "ты Мой народ".

Ì Â ǔkladu slovy Mae ǔ vusny tvae, ì cenem rukì Maëj pakryû câbe, kab zladzìc′ nâbësy ì ǔc′verdzìc′ zâmlû ì skazac′ Sìënu: "ty Moj narod".

17. Акрыяй, акрыяй, паўстань, Ерусаліме, ты, які з рукі Госпада выпіў келіх лютасьці Ягонай, выпіў да дна келіх ап'яненьня, асушыў.

Akryâj, akryâj, paǔstan′, Erusalìme, ty, âkì z rukì Gospada vypìǔ kelìh lûtas′cì Âgonaj, vypìǔ da dna kelìh ap'ânen′nâ, asušyǔ.

18. Ня было каму весьці яго з усіх сыноў, народжаных ім, і ня было каму падтрымаць яго за руку з усіх сыноў, якіх ён выгадаваў.

Nâ bylo kamu ves′cì âgo z usìh synoǔ, narodžanyh ìm, ì nâ bylo kamu padtrymac′ âgo za ruku z usìh synoǔ, âkìh ën vygadavaǔ.

19. Цябе спасьціглі два бедствы, хто пашкадуе цябе? - спусташэньне і зьнішчэньне, голад і меч: кім Я суцешу цябе?

Câbe spas′cìglì dva bedstvy, hto paškadue câbe? - spustašèn′ne ì z′nìščèn′ne, golad ì meč: kìm Â sucešu câbe?

20. Сыны твае зьнемаглі, ляжаць па закутках усіх вуліц, як сарна ў цянётах, поўныя гневу Госпада, грозьбы Бога твайго.

Syny tvae z′nemaglì, lâžac′ pa zakutkah usìh vulìc, âk sarna ǔ cânëtah, poǔnyâ gnevu Gospada, groz′by Boga tvajgo.

21. Дык вось, выслухай гэта, пакутнік і ап'янелы, але не ад віна.

Dyk vos′, vysluhaj gèta, pakutnìk ì ap'ânely, ale ne ad vìna.

22. Так кажа Гасподзь твой, Гасподзь і Бог твой, што помсьціць за Свой народ: вось, Я бяру з рукі тваёй келіх ап'яненьня, дрожджы з келіха лютасьці Маёй: ты ўжо ня будзеш піць зь іх,

Tak kaža Gaspodz′ tvoj, Gaspodz′ ì Bog tvoj, što poms′cìc′ za Svoj narod: vos′, Â bâru z rukì tvaëj kelìh ap'ânen′nâ, droždžy z kelìha lûtas′cì Maëj: ty ǔžo nâ budzeš pìc′ z′ ìh,

23. і падам яго ў рукі катам тваім, якія казалі табе: "упадзі ніцма, каб нам прайсьці па табе"; і ты хрыбет твой рабіў як бы зямлёю і вуліцаю праходжым.

ì padam âgo ǔ rukì katam tvaìm, âkìâ kazalì tabe: "upadzì nìcma, kab nam prajs′cì pa tabe"; ì ty hrybet tvoj rabìǔ âk by zâmlëû ì vulìcaû prahodžym.

52 Кіраўнік

1. Паўстань, паўстань, апраніся ў сілу тваю, Сіёне! Апраніся ў строі велічы тваёй, Ерусаліме, горадзе сьвяты! бо ня будзе болей уваходзіць у цябе неабрэзаны і нячысты.

Paǔstan′, paǔstan′, apranìsâ ǔ sìlu tvaû, Sìëne! Apranìsâ ǔ stroì velìčy tvaëj, Erusalìme, goradze s′vâty! bo nâ budze bolej uvahodzìc′ u câbe neabrèzany ì nâčysty.

2. Абтрасі зь сябе пыл; устань, палонны Ерусаліме! здымі ланцугі з шыі тваёй, паланёная дачка Сіёна!

Abtrasì z′ sâbe pyl; ustan′, palonny Erusalìme! zdymì lancugì z šyì tvaëj, palanënaâ dačka Sìëna!

3. Бо так кажа Гасподзь: за нішто былі вы прададзены, і бяз срэбра адкуплены будзеце;

Bo tak kaža Gaspodz′: za nìšto bylì vy pradadzeny, ì bâz srèbra adkupleny budzece;

4. бо так кажа Гасподзь: народ Мой хадзіў раней у Егіпет, каб там пажыць, і Асур уціскаў яго нізавошта.

bo tak kaža Gaspodz′: narod Moj hadzìǔ ranej u Egìpet, kab tam pažyc′, ì Asur ucìskaǔ âgo nìzavošta.

5. І цяпер што ў Мяне тут? кажа Гасподзь, - народ Мой узяты дарам, уладары іхнія шалеюць, кажа Гасподзь, і ўвесь час, кожны дзень імя Маё няславіцца.

Ì câper što ǔ Mâne tut? kaža Gaspodz′, - narod Moj uzâty daram, uladary ìhnìâ šaleûc′, kaža Gaspodz′, ì ǔves′ čas, kožny dzen′ ìmâ Maë nâslavìcca.

6. Таму народ Мой уведае імя Маё; таму ўведае ў той дзень, што Я той самы, Які сказаў: вось Я!

Tamu narod Moj uvedae ìmâ Maë; tamu ǔvedae ǔ toj dzen′, što Â toj samy, Âkì skazaǔ: vos′ Â!

7. Якія прыгожыя на горах ногі дабравесьніка, што абвяшчае мір, зьвястуе радасьць, прапаведуе збавеньне, кажа Сіёну: "зацараваў Бог твой!"

Âkìâ prygožyâ na gorah nogì dabraves′nìka, što abvâščae mìr, z′vâstue radas′c′, prapavedue zbaven′ne, kaža Sìënu: "zacaravaǔ Bog tvoj!"

8. Голас вартаўнікоў тваіх - яны ўзвысілі голас, і ўсе разам радуюцца, бо на свае вочы бачаць, што Гасподзь вяртаецца ў Сіён.

Golas vartaǔnìkoǔ tvaìh - âny ǔzvysìlì golas, ì ǔse razam raduûcca, bo na svae vočy bačac′, što Gaspodz′ vârtaecca ǔ Sìën.

9. Радуйцеся, сьпявайце разам, руіны Ерусаліма, бо суцешыў Гасподзь народ Свой - адкупіў Ерусалім.

Radujcesâ, s′pâvajce razam, ruìny Erusalìma, bo sucešyǔ Gaspodz′ narod Svoj - adkupìǔ Erusalìm.

10. Агаліў Гасподзь сьвятую сілу Сваю на вачах усіх народаў, - і ўсе канцы зямлі ўбачаць збавеньне Бога нашага.

Agalìǔ Gaspodz′ s′vâtuû sìlu Svaû na vačah usìh narodaǔ, - ì ǔse kancy zâmlì ǔbačac′ zbaven′ne Boga našaga.

11. Ідзеце, ідзеце, выходзьце адтуль: не дакранайцеся да нячыстага; выходзьце з асяродзьдзя ягонага, ачысьціце сябе, носьбіты сасудаў Гасподніх!

Ìdzece, ìdzece, vyhodz′ce adtul′: ne dakranajcesâ da nâčystaga; vyhodz′ce z asârodz′dzâ âgonaga, ačys′cìce sâbe, nos′bìty sasudaǔ Gaspodnìh!

12. бо вы выйдзеце не пасьпешліва, і не пабяжыце; бо паперадзе ў вас пойдзе Гасподзь, і Бог Ізраілеў будзе вартаю за вамі.

bo vy vyjdzece ne pas′pešlìva, ì ne pabâžyce; bo paperadze ǔ vas pojdze Gaspodz′, ì Bog Ìzraìleǔ budze vartaû za vamì.

13. Вось, раб мой будзе ўсьцешаны посьпехам, узвысіцца і ўзьнясецца і ўзьвялічыцца.

Vos′, rab moj budze ǔs′cešany pos′peham, uzvysìcca ì ǔz′nâsecca ì ǔz′vâlìčycca.

14. Як многія дзіву даваліся, гледзячы на Цябе, - так было зьнявечана больш за ўсякага чалавека аблічча Яго, і выгляд Ягоны больш за сыноў чалавечых!

Âk mnogìâ dzìvu davalìsâ, gledzâčy na Câbe, - tak bylo z′nâvečana bol′š za ǔsâkaga čalaveka ablìčča Âgo, ì vyglâd Âgony bol′š za synoǔ čalavečyh!

15. Так многія народы прывядзе Ён да подзіву; цары затуляць перад Ім вусны свае, бо яны ўбачаць тое, пра што ня было казана ім, і даведаюцца пра тое, чаго ня чулі.

Tak mnogìâ narody pryvâdze Ën da podzìvu; cary zatulâc′ perad Ìm vusny svae, bo âny ǔbačac′ toe, pra što nâ bylo kazana ìm, ì davedaûcca pra toe, čago nâ čulì.

53 Кіраўнік

1. Госпадзе! хто паверыў чутаму ад нас, і каму адкрылася сіла Гасподняя?

Gospadze! hto paveryǔ čutamu ad nas, ì kamu adkrylasâ sìla Gaspodnââ?

2. Бо ён узышоў перад Ім, як атожылак і як росьцік з сухой зямлі; няма ў Ім ні выгляду, ні велічы; і мы бачылі Яго, і ня было ў Ім выгляду, які вабіў бы нас да Яго.

Bo ën uzyšoǔ perad Ìm, âk atožylak ì âk ros′cìk z suhoj zâmlì; nâma ǔ Ìm nì vyglâdu, nì velìčy; ì my bačylì Âgo, ì nâ bylo ǔ Ìm vyglâdu, âkì vabìǔ by nas da Âgo.

3. Ён быў пагарджаны і прыніжаны перад людзьмі, Муж скрухі і дасьведчаны ў хваробах, і мы адварочвалі ад Яго твар свой; Ён быў пагарджаны, і мы ані ў што ня ставілі Яго.

Ën byǔ pagardžany ì prynìžany perad lûdz′mì, Muž skruhì ì das′vedčany ǔ hvarobah, ì my advaročvalì ad Âgo tvar svoj; Ën byǔ pagardžany, ì my anì ǔ što nâ stavìlì Âgo.

4. Але Ён узяў на Сябе нашыя немачы і забраў нашыя хваробы; а мы думалі, што Ён быў паранены, пакараны і зьнішчаны Богам.

Ale Ën uzâǔ na Sâbe našyâ nemačy ì zabraǔ našyâ hvaroby; a my dumalì, što Ën byǔ paraneny, pakarany ì z′nìščany Bogam.

5. Але Ён паранены быў за грахі нашыя і пакутаваў за беззаконьні нашыя; кара міру нашага была на Ім, і ранамі Яго мы ацаліліся.

Ale Ën paraneny byǔ za grahì našyâ ì pakutavaǔ za bezzakon′nì našyâ; kara mìru našaga byla na Ìm, ì ranamì Âgo my acalìlìsâ.

6. Усе мы блукалі, як авечкі, зьвярнулі кожны на сваю дарогу, - і Гасподзь усклаў на Яго грахі ўсіх нас.

Use my blukalì, âk avečkì, z′vârnulì kožny na svaû darogu, - ì Gaspodz′ usklaǔ na Âgo grahì ǔsìh nas.

7. Ён катаваны быў, але цярпеў з добрай волі і не размыкаў вуснаў Сваіх; як авечку, вялі Яго на закол, і як ягня перад стрыгалём ягоным, маўчыць, так Ён не размыкаў вуснаў Сваіх.

Ën katavany byǔ, ale cârpeǔ z dobraj volì ì ne razmykaǔ vusnaǔ Svaìh; âk avečku, vâlì Âgo na zakol, ì âk âgnâ perad strygalëm âgonym, maǔčyc′, tak Ën ne razmykaǔ vusnaǔ Svaìh.

8. Зь вязьніцы і суду Ён быў узяты; але род Ягоны хто высьветліць? бо Ён адарваны ад зямлі жывых; за злачынствы народу Майго перацерпеў сьмерць.

Z′ vâz′nìcy ì sudu Ën byǔ uzâty; ale rod Âgony hto vys′vetlìc′? bo Ën adarvany ad zâmlì žyvyh; za zlačynstvy narodu Majgo peracerpeǔ s′merc′.

9. Яму выраклі магілу са зладзеямі, але Ён пахаваны ў багатага, бо ня ўчыніў грэху, і ня было маны ў вуснах Ягоных.

Âmu vyraklì magìlu sa zladzeâmì, ale Ën pahavany ǔ bagataga, bo nâ ǔčynìǔ grèhu, ì nâ bylo many ǔ vusnah Âgonyh.

10. Але Госпаду заўгодна было ўтрапіць Яго цярпеньнямі, і Ён аддаў Яго на пакуты; калі ж душа Яго прынясе ахвяру ўмілажаленьня, Ён убачыць нашчадства даўгавечнае, і воля Гасподняя пасьпяхова будзе зьдзяйсьняцца рукою Ягонай.

Ale Gospadu zaǔgodna bylo ǔtrapìc′ Âgo cârpen′nâmì, ì Ën addaǔ Âgo na pakuty; kalì ž duša Âgo prynâse ahvâru ǔmìlažalen′nâ, Ën ubačyc′ naščadstva daǔgavečnae, ì volâ Gaspodnââ pas′pâhova budze z′dzâjs′nâcca rukoû Âgonaj.

11. На подзьвіг душы Сваёй Ён будзе глядзець з прыемнасьцю; праз спазнаньне Яго Ён, Праведнік, Раб Мой, апраўдае многіх і грахі іх на Сабе панясе.

Na podz′vìg dušy Svaëj Ën budze glâdzec′ z pryemnas′cû; praz spaznan′ne Âgo Ën, Pravednìk, Rab Moj, apraǔdae mnogìh ì grahì ìh na Sabe panâse.

12. Пасьля гэтага Я дам Яму долю паміж вялікімі, і з моцнымі будзе дзяліць здабычу, за тое, што аддаў душу Сваю на сьмерць, і да зладзеяў залічаны быў, тады як Ён панёс на Сабе грахі многіх і за злачынцаў зрабіўся хадайнікам.

Pas′lâ gètaga Â dam Âmu dolû pamìž vâlìkìmì, ì z mocnymì budze dzâlìc′ zdabyču, za toe, što addaǔ dušu Svaû na s′merc′, ì da zladzeâǔ zalìčany byǔ, tady âk Ën panës na Sabe grahì mnogìh ì za zlačyncaǔ zrabìǔsâ hadajnìkam.

54 Кіраўнік

1. Разьвесяліся, няплодная, неўрадлівая; усклікні і голасам скажы ты, якая ня мучылася родамі; бо ў пакінутай намнога болей дзяцей, чым у замужняе, кажа Гасподзь.

Raz′vesâlìsâ, nâplodnaâ, neǔradlìvaâ; usklìknì ì golasam skažy ty, âkaâ nâ mučylasâ rodamì; bo ǔ pakìnutaj namnoga bolej dzâcej, čym u zamužnâe, kaža Gaspodz′.

2. Расхіні месца намёту твайго, пашыры покрывы жытлішчаў тваіх; не саромейся, - адпусьці даўжэй шнуры твае і ўцьвердзі калкі твае;

Rashìnì mesca namëtu tvajgo, pašyry pokryvy žytlìščaǔ tvaìh; ne saromejsâ, - adpus′cì daǔžèj šnury tvae ì ǔc′verdzì kalkì tvae;

3. бо ты пашырышся направа і налева, і нашчадкі твае завалодаюць народамі і заселяць спустошаныя гарады.

bo ty pašyryšsâ naprava ì naleva, ì naščadkì tvae zavalodaûc′ narodamì ì zaselâc′ spustošanyâ garady.

4. Ня бойся, бо ня будзеш пасаромленая; не бянтэжся, бо ня будзеш у паганьбеньні: ты забудзеш ганьбу маладосьці тваёй і ня будзеш болей згадваць пра няслаўе ўдоўства твайго.

Nâ bojsâ, bo nâ budzeš pasaromlenaâ; ne bântèžsâ, bo nâ budzeš u pagan′ben′nì: ty zabudzeš gan′bu malados′cì tvaëj ì nâ budzeš bolej zgadvac′ pra nâslaǔe ǔdoǔstva tvajgo.

5. Бо твой Творца ёсьць муж твой; Гасподзь Саваоф - імя Яго, і Адкупнік твой - Сьвяты Ізраілеў: Богам усёй зямлі назавецца Ён.

Bo tvoj Tvorca ës′c′ muž tvoj; Gaspodz′ Savaof - ìmâ Âgo, ì Adkupnìk tvoj - S′vâty Ìzraìleǔ: Bogam usëj zâmlì nazavecca Ën.

6. Бо як жонку, пакінутую і скрушлівую духам, заклікае цябе Гасподзь, і як жонку маладосьці, якая была адкінутая, кажа Бог твой.

Bo âk žonku, pakìnutuû ì skrušlìvuû duham, zaklìkae câbe Gaspodz′, ì âk žonku malados′cì, âkaâ byla adkìnutaâ, kaža Bog tvoj.

7. На кароткі час Я пакінуў цябе, але зь вялікаю літасьцю прыму цябе.

Na karotkì čas Â pakìnuǔ câbe, ale z′ vâlìkaû lìtas′cû prymu câbe.

8. У гарачцы гневу Я схаваў ад цябе аблічча Маё на час, але вечнаю літасьцю памілую цябе, кажа Адкупнік твой Гасподзь.

U garačcy gnevu Â shavaǔ ad câbe ablìčča Maë na čas, ale večnaû lìtas′cû pamìluû câbe, kaža Adkupnìk tvoj Gaspodz′.

9. Бо гэта Мне, як воды Ноя: як Я пакляўся, што воды Ноя ня прыйдуць больш на зямлю, як пакляўся ня гневацца на цябе і не дакараць цябе.

Bo gèta Mne, âk vody Noâ: âk Â paklâǔsâ, što vody Noâ nâ pryjduc′ bol′š na zâmlû, âk paklâǔsâ nâ gnevacca na câbe ì ne dakarac′ câbe.

10. Горы скрануцца і пагоркі пахіснуцца, - а літасьць Мая не адступіць ад цябе, і запавет міру Майго не пахісьнецца, кажа Гасподзь, Які спагадае табе.

Gory skranucca ì pagorkì pahìsnucca, - a lìtas′c′ Maâ ne adstupìc′ ad câbe, ì zapavet mìru Majgo ne pahìs′necca, kaža Gaspodz′, Âkì spagadae tabe.

11. Бедная, кіданая бураю, няўцешная! Вось, Я пакладу камяні твае на рубін і зраблю аснову тваю з сапфіраў;

Bednaâ, kìdanaâ buraû, nâǔcešnaâ! Vos′, Â pakladu kamânì tvae na rubìn ì zrablû asnovu tvaû z sapfìraǔ;

12. і зраблю вокны твае з рубінаў і браму тваю - з жамчужын, і ўсю агароджу тваю - з каштоўных камянёў.

ì zrablû vokny tvae z rubìnaǔ ì bramu tvaû - z žamčužyn, ì ǔsû agarodžu tvaû - z kaštoǔnyh kamânëǔ.

13. І ўсе сыны твае будуць навучаны Госпадам, і вялікі спакой будзе ў сыноў тваіх.

Ì ǔse syny tvae buduc′ navučany Gospadam, ì vâlìkì spakoj budze ǔ synoǔ tvaìh.

14. Ты ўмацуешся праўдаю; будзеш далёкая ад уціску, бо табе баяцца няма чаго, і ад жудасьці, бо ён не наблізіцца да цябе.

Ty ǔmacuešsâ praǔdaû; budzeš dalëkaâ ad ucìsku, bo tabe baâcca nâma čago, ì ad žudas′cì, bo ën ne nablìzìcca da câbe.

15. Вось, будуць узбройвацца супроць цябе, але не ад Мяне; хто б ні ўзброіўся супроць цябе, - загіне.

Vos′, buduc′ uzbrojvacca suproc′ câbe, ale ne ad Mâne; hto b nì ǔzbroìǔsâ suproc′ câbe, - zagìne.

16. Вось, Я стварыў каваля, які разьдзімае жар у агні і робіць прыладу для сваёй працы, - і Я ствараю згубцу на вынішчэньне.

Vos′, Â stvaryǔ kavalâ, âkì raz′dzìmae žar u agnì ì robìc′ pryladu dlâ svaëj pracy, - ì Â stvaraû zgubcu na vynìščèn′ne.

17. Ніякая зброя, зробленая на цябе, ня дасьць посьпеху; і кожны язык, які будзе спаборнічаць з табою на судзе, - ты зьвінаваціш. Гэта спадчына рабоў Госпада, апраўданьне іх ад Мяне, кажа Гасподзь.

Nìâkaâ zbroâ, zroblenaâ na câbe, nâ das′c′ pos′pehu; ì kožny âzyk, âkì budze spabornìčac′ z taboû na sudze, - ty z′vìnavacìš. Gèta spadčyna raboǔ Gospada, apraǔdan′ne ìh ad Mâne, kaža Gaspodz′.

55 Кіраўнік

1. Спрагненыя! ідзеце ўсе да водаў; нават і вы, у каго няма срэбра, ідзеце, купляйце і ежце; ідзеце, купляйце бяз срэбра і бяз платы віно і малако.

Spragnenyâ! ìdzece ǔse da vodaǔ; navat ì vy, u kago nâma srèbra, ìdzece, kuplâjce ì ežce; ìdzece, kuplâjce bâz srèbra ì bâz platy vìno ì malako.

2. Навошта вам наважваць срэбра за тое, што ня хлеб, і заробак свой за тое, што не насычае? Паслухайце ўважліва і ежце дабро, і душа вашая хай раскашуецца тлушчам.

Navošta vam navažvac′ srèbra za toe, što nâ hleb, ì zarobak svoj za toe, što ne nasyčae? Pasluhajce ǔvažlìva ì ežce dabro, ì duša vašaâ haj raskašuecca tluščam.

3. Прыхілеце вуха ваша і прыйдзеце да Мяне; паслухайце, і жывая будзе душа вашая, - і дам вам запавет вечны, нязьменныя міласьці, абяцаныя Давіду.

Pryhìlece vuha vaša ì pryjdzece da Mâne; pasluhajce, ì žyvaâ budze duša vašaâ, - ì dam vam zapavet večny, nâz′mennyâ mìlas′cì, abâcanyâ Davìdu.

4. Вось, Я даў Яго ў сьведкі народам, у правадыры і настаўнікі народам.

Vos′, Â daǔ Âgo ǔ s′vedkì narodam, u pravadyry ì nastaǔnìkì narodam.

5. Вось,ты заклічаш народ, якога ты ня ведаў, і народы, якія цябе ня ведалі, пасьпяшаюцца да цябе дзеля Госпада Бога твайго і дзеля Сьвятога Ізраілевага, бо Ён праславіў цябе.

Vos′,ty zaklìčaš narod, âkoga ty nâ vedaǔ, ì narody, âkìâ câbe nâ vedalì, pas′pâšaûcca da câbe dzelâ Gospada Boga tvajgo ì dzelâ S′vâtoga Ìzraìlevaga, bo Ën praslavìǔ câbe.

6. Шукайце Госпада, калі можна знайсьці Яго; клічце Яго, калі Ён блізка.

Šukajce Gospada, kalì možna znajs′cì Âgo; klìčce Âgo, kalì Ën blìzka.

7. Хай пакіне бязбожнік дарогу сваю і беззаконьнік - намыслы свае, і хай зьвернецца да Госпада, - і Ён памілуе яго, і да Бога нашага, - бо Ён мілажальны.

Haj pakìne bâzbožnìk darogu svaû ì bezzakon′nìk - namysly svae, ì haj z′vernecca da Gospada, - ì Ën pamìlue âgo, ì da Boga našaga, - bo Ën mìlažal′ny.

8. Мае думкі - ня вашыя думкі, ні вашыя шляхі - не Мае шляхі, кажа Гасподзь.

Mae dumkì - nâ vašyâ dumkì, nì vašyâ šlâhì - ne Mae šlâhì, kaža Gaspodz′.

9. Але Як неба вышэй за зямлю, так дарогі Мае вышэй за дарогі вашыя, і думкі Мае вышэй за думкі вашыя.

Ale Âk neba vyšèj za zâmlû, tak darogì Mae vyšèj za darogì vašyâ, ì dumkì Mae vyšèj za dumkì vašyâ.

10. Як дождж і сьнег зыходзяць зь неба і туды не вяртаюцца, а напойваюць зямлю і робяць яе здольнаю радзіць і вырошчваць, каб яна давала насеньне таму, хто сее, і хлеб таму, хто есьць,

Âk doždž ì s′neg zyhodzâc′ z′ neba ì tudy ne vârtaûcca, a napojvaûc′ zâmlû ì robâc′ âe zdol′naû radzìc′ ì vyroščvac′, kab âna davala nasen′ne tamu, hto see, ì hleb tamu, hto es′c′,

11. так і слова Маё, якое зыходзіць з вуснаў Маіх, - яно не вяртаецца да Мяне марным, а выконвае тое, што Мне заўгодна, і зьдзяйсьняе тое, на што Я паслаў яго.

tak ì slova Maë, âkoe zyhodzìc′ z vusnaǔ Maìh, - âno ne vârtaecca da Mâne marnym, a vykonvae toe, što Mne zaǔgodna, ì z′dzâjs′nâe toe, na što Â paslaǔ âgo.

12. Дык вось, вы выйдзеце зь весялосьцю і вас правядуць зь мірам; горы і пагоркі будуць сьпяваць перад вамі песьню, і ўсе дрэвы ў полі - папляскаюць вам.

Dyk vos′, vy vyjdzece z′ vesâlos′cû ì vas pravâduc′ z′ mìram; gory ì pagorkì buduc′ s′pâvac′ perad vamì pes′nû, ì ǔse drèvy ǔ polì - paplâskaûc′ vam.

13. Замест цярноўніку вырасьце кіпарыс; замест крапівы вырасьце мірт; і гэта будзе на славу Госпаду, на знак вечны, непарушны.

Zamest cârnoǔnìku vyras′ce kìparys; zamest krapìvy vyras′ce mìrt; ì gèta budze na slavu Gospadu, na znak večny, neparušny.

56 Кіраўнік

1. Так кажа Гасподзь: захоўвайце суд і кіруйцеся праўдаю; бо блізка збавеньне Маё і адкрыцьцё праўды Маёй.

Tak kaža Gaspodz′: zahoǔvajce sud ì kìrujcesâ praǔdaû; bo blìzka zbaven′ne Maë ì adkryc′cë praǔdy Maëj.

2. Шчасны муж, які робіць гэта, і сын чалавечы, які моцна трымаецца гэтага, які захоўвае суботу ад апаганьваньня і стрымлівае руку сваю, каб не зрабіць ніякага ліха.

Ščasny muž, âkì robìc′ gèta, ì syn čalavečy, âkì mocna trymaecca gètaga, âkì zahoǔvae subotu ad apagan′van′nâ ì strymlìvae ruku svaû, kab ne zrabìc′ nìâkaga lìha.

3. Хай ня кажа сын іншапляменца, які далучыўся да Госпада: "Гасподзь зусім адлучыў мяне ад Свайго народа", і хай ня кажа еўнух: "вось, я сухое дрэва".

Haj nâ kaža syn ìnšaplâmenca, âkì dalučyǔsâ da Gospada: "Gaspodz′ zusìm adlučyǔ mâne ad Svajgo naroda", ì haj nâ kaža eǔnuh: "vos′, â suhoe drèva".

4. Бо Гасподзь так кажа пра еўнухаў: хто шануе Мае суботы і выбірае заўгоднае Мне і моцна трымаецца запавету Майго,

Bo Gaspodz′ tak kaža pra eǔnuhaǔ: hto šanue Mae suboty ì vybìrae zaǔgodnae Mne ì mocna trymaecca zapavetu Majgo,

5. тым дам Я ў доме Маім і ў сьценах Маіх месца і імя лепшае, чым сынам і дочкам: дам ім вечнае імя, якое ня вынішчыцца.

tym dam Â ǔ dome Maìm ì ǔ s′cenah Maìh mesca ì ìmâ lepšae, čym synam ì dočkam: dam ìm večnae ìmâ, âkoe nâ vynìščycca.

6. І сыноў іншапляменцаў, якія далучыліся да Госпада, каб служыць Яму і любіць імя Госпада, быць рабамі Яго, - усіх, хто захоўвае суботу ад апаганьваньня і цьвёрда трымаецца запавету Майго,

Ì synoǔ ìnšaplâmencaǔ, âkìâ dalučylìsâ da Gospada, kab služyc′ Âmu ì lûbìc′ ìmâ Gospada, byc′ rabamì Âgo, - usìh, hto zahoǔvae subotu ad apagan′van′nâ ì c′vërda trymaecca zapavetu Majgo,

7. Я прывяду на сьвятую гару Маю і парадую іх у Маім доме малітвы; цэласпаленьні іхнія і ахвяры іхнія будуць на ахвярніку Маім, бо дом Мой называецца домам малітвы для ўсіх народаў.

Â pryvâdu na s′vâtuû garu Maû ì paraduû ìh u Maìm dome malìtvy; cèlaspalen′nì ìhnìâ ì ahvâry ìhnìâ buduc′ na ahvârnìku Maìm, bo dom Moj nazyvaecca domam malìtvy dlâ ǔsìh narodaǔ.

8. Гасподзь Бог, Які зьбірае расьсеяных Ізраільцянаў, кажа: да сабраных у яго Я буду яшчэ зьбіраць іншых.

Gaspodz′ Bog, Âkì z′bìrae ras′seânyh Ìzraìl′cânaǔ, kaža: da sabranyh u âgo Â budu âščè z′bìrac′ ìnšyh.

9. Усе зьвяры польныя, усе зьвяры лясныя, ідзеце есьці!

Use z′vâry pol′nyâ, use z′vâry lâsnyâ, ìdzece es′cì!

10. Вартаўнікі ў іх сьляпыя ўсе і невукі: усе яны нямыя сабакі, якія ня ўмеюць брахаць, пазяхаюць лежачы, любяць спаць.

Vartaǔnìkì ǔ ìh s′lâpyâ ǔse ì nevukì: use âny nâmyâ sabakì, âkìâ nâ ǔmeûc′ brahac′, pazâhaûc′ ležačy, lûbâc′ spac′.

11. І гэта - сабакі, прагныя душою, ня ведаюць сытасьці; і гэта - пастухі бесталковыя: усе глядзяць на сваю дарогу, кожны да апошняга, на сваю радасьць;

Ì gèta - sabakì, pragnyâ dušoû, nâ vedaûc′ sytas′cì; ì gèta - pastuhì bestalkovyâ: use glâdzâc′ na svaû darogu, kožny da apošnâga, na svaû radas′c′;

12. прыходзьце, кажуць, я дастану віна, і мы нап'емся сікеры; і заўтра тое самае будзе, што сёньня, ды яшчэ і болей.

pryhodz′ce, kažuc′, â dastanu vìna, ì my nap'emsâ sìkery; ì zaǔtra toe samae budze, što sën′nâ, dy âščè ì bolej.

57 Кіраўнік

1. Праведнік памірае, і ніхто не бярэ гэтага да сэрца; і мужоў пабожных забіраюць зь зямлі, і ніхто не падумае, што праведніка забіраюць ад ліха.

Pravednìk pamìrae, ì nìhto ne bârè gètaga da sèrca; ì mužoǔ pabožnyh zabìraûc′ z′ zâmlì, ì nìhto ne padumae, što pravednìka zabìraûc′ ad lìha.

2. Ён адыходзіць да спакою; тыя, што ходзяць простаю дарогаю, будуць пакоіцца на ложках сваіх.

Ën adyhodzìc′ da spakoû; tyâ, što hodzâc′ prostaû darogaû, buduc′ pakoìcca na ložkah svaìh.

3. Але падыдзеце сюды, вы, сыны чарадзейкі, семя пералюбніка і распусьніцы.

Ale padydzece sûdy, vy, syny čaradzejkì, semâ peralûbnìka ì raspus′nìcy.

4. З каго вы глум чыніце? супроць каго разьзяўляеце рот, высалопваеце язык? ці ня дзеці вы злачынства, семя падману?

Z kago vy glum čynìce? suproc′ kago raz′zâǔlâece rot, vysalopvaece âzyk? cì nâ dzecì vy zlačynstva, semâ padmanu?

5. распаля±ныя пажадаю да ідалаў пад кожным галінастым дрэвам, гартавальнікі дзяцей каля ручаёў, у расколінах скал?

raspalâ±nyâ pažadaû da ìdalaǔ pad kožnym galìnastym drèvam, gartaval′nìkì dzâcej kalâ ručaëǔ, u raskolìnah skal?

6. У гладкіх камянях ручаёў доля твая; яны, яны - доля твая; ім ты робіш паліваньні і прыносіш ахвяры: ці ж магу Я быць задаволены гэтым?

U gladkìh kamânâh ručaëǔ dolâ tvaâ; âny, âny - dolâ tvaâ; ìm ty robìš palìvan′nì ì prynosìš ahvâry: cì ž magu Â byc′ zadavoleny gètym?

7. На высокай і выноснай гары ты ставіш ложак твой і туды ўзыходзіш прыносіць ахвяру.

Na vysokaj ì vynosnaj gary ty stavìš ložak tvoj ì tudy ǔzyhodzìš prynosìc′ ahvâru.

8. За дзьвярыма і за вушакамі ставіш помнікі твае, бо: адвярнуўшыся ад Мяне, ты агаляешся і ўзыходзіш; расхінаеш ложак твой і дамаўляешся з тымі зь іх, зь якімі любіш ляжаць, - вышукваеш месца.

Za dz′vâryma ì za vušakamì stavìš pomnìkì tvae, bo: advârnuǔšysâ ad Mâne, ty agalâešsâ ì ǔzyhodzìš; rashìnaeš ložak tvoj ì damaǔlâešsâ z tymì z′ ìh, z′ âkìmì lûbìš lâžac′, - vyšukvaeš mesca.

9. Ты хадзіла таксама да цара з пахучаю масьцю і памнажала масьці твае, і далёка пасылала паслоў тваіх і прыніжалася да апраметнай.

Ty hadzìla taksama da cara z pahučaû mas′cû ì pamnažala mas′cì tvae, ì dalëka pasylala pasloǔ tvaìh ì prynìžalasâ da aprametnaj.

10. Ад доўгай дарогі тваёй стамлялася, але не казала "надзея страчана!", усё яшчэ знаходзіла жывасьць у руцэ тваёй і таму не адчувала паслабкі.

Ad doǔgaj darogì tvaëj stamlâlasâ, ale ne kazala "nadzeâ stračana!", usë âščè znahodzìla žyvas′c′ u rucè tvaëj ì tamu ne adčuvala paslabkì.

11. Каго ж ты спалохалася і збаялася, што зрабілася нявернаю і Мяне перастала памятаць і захоўваць у тваім сэрцы? ці не таму, што Я маўчаў, і пры тым доўга, ты перастала баяцца Мяне?

Kago ž ty spalohalasâ ì zbaâlasâ, što zrabìlasâ nâvernaû ì Mâne perastala pamâtac′ ì zahoǔvac′ u tvaìm sèrcy? cì ne tamu, što Â maǔčaǔ, ì pry tym doǔga, ty perastala baâcca Mâne?

12. Я пакажу праўду тваю і ўчынкі твае, - і яны будуць не на карысьць табе.

Â pakažu praǔdu tvaû ì ǔčynkì tvae, - ì âny buduc′ ne na karys′c′ tabe.

13. Калі ты будзеш галасіць, ці ўратуе цябе зборня твая? - усіх іх зьнясе вецер, разьнясе подых; і хто спадзяецца на Мяне, той успадкуе зямлю, і будзе валодаць сьвятою гарою Маёю.

Kalì ty budzeš galasìc′, cì ǔratue câbe zbornâ tvaâ? - usìh ìh z′nâse vecer, raz′nâse podyh; ì hto spadzâecca na Mâne, toj uspadkue zâmlû, ì budze valodac′ s′vâtoû garoû Maëû.

14. І сказаў: падымайце, падымайце, раўняйце дарогу, прымайце перашкоды са шляху народа Майго.

Ì skazaǔ: padymajce, padymajce, raǔnâjce darogu, prymajce peraškody sa šlâhu naroda Majgo.

15. Бо так кажа Высокі і Ўзьнесены, вечна Жывы, - Сьвяты імя Яго: Я жыву на вышыні нябёсаў і ў сьвяцілішчы, і гэтак сама з уціснутымі і ўпакоранымі духам, каб ажыўляць дух упакораных і ажыўляць сэрцы ўціснутых.

Bo tak kaža Vysokì ì Ǔz′neseny, večna Žyvy, - S′vâty ìmâ Âgo: Â žyvu na vyšynì nâbësaǔ ì ǔ s′vâcìlìščy, ì gètak sama z ucìsnutymì ì ǔpakoranymì duham, kab ažyǔlâc′ duh upakoranyh ì ažyǔlâc′ sèrcy ǔcìsnutyh.

16. Бо ня вечна буду Я весьці цяжбіну і не да канца гневацца; інакш зьняможацца перада Мною дух і ўсякае дыханьне, Мною створанае.

Bo nâ večna budu Â ves′cì câžbìnu ì ne da kanca gnevacca; ìnakš z′nâmožacca perada Mnoû duh ì ǔsâkae dyhan′ne, Mnoû stvoranae.

17. За грэх карысталюбнасьці яго Я гневаўся і пабіваў яго, хаваў твар і абураўся; але ён адвярнуўшыся пайшоў па дарозе свайго сэрца.

Za grèh karystalûbnas′cì âgo Â gnevaǔsâ ì pabìvaǔ âgo, havaǔ tvar ì aburaǔsâ; ale ën advârnuǔšysâ pajšoǔ pa daroze svajgo sèrca.

18. Я бачыў шляхі яго і ацалю яго, і буду вадзіць яго і суцяшаць яго і гаротнікаў ягоных.

Â bačyǔ šlâhì âgo ì acalû âgo, ì budu vadzìc′ âgo ì sucâšac′ âgo ì garotnìkaǔ âgonyh.

19. Я стрымаю слова: спакой, спакой далёкаму і блізкаму, кажа Гасподзь, і ацалю яго.

Â strymaû slova: spakoj, spakoj dalëkamu ì blìzkamu, kaža Gaspodz′, ì acalû âgo.

20. А бязбожныя - як мора ўсхваляванае, якое ня можа супакоіцца, і воды якога выкідаюць глей і бруд.

A bâzbožnyâ - âk mora ǔshvalâvanae, âkoe nâ moža supakoìcca, ì vody âkoga vykìdaûc′ glej ì brud.

21. Няма спакою бязбожным, кажа Бог мой.

Nâma spakoû bâzbožnym, kaža Bog moj.

58 Кіраўнік

1. Заклікай голасна, ня стрымлівайся; узвысь голас твой, каб быў, як труба, і пакажы народу Майму на беззаконьне яго, і дому Якаваму - на грахі ягоныя.

Zaklìkaj golasna, nâ strymlìvajsâ; uzvys′ golas tvoj, kab byǔ, âk truba, ì pakažy narodu Majmu na bezzakon′ne âgo, ì domu Âkavamu - na grahì âgonyâ.

2. Яны кожнага дня шукаюць Мяне і хочуць ведаць шляхі Мае, як народ, што робіць справядліва і не адступаецца ад законаў Бога свайго; яны пытаюцца ў Мяне пра суды праўды, хочуць наблізіцца да Бога:

Âny kožnaga dnâ šukaûc′ Mâne ì hočuc′ vedac′ šlâhì Mae, âk narod, što robìc′ spravâdlìva ì ne adstupaecca ad zakonaǔ Boga svajgo; âny pytaûcca ǔ Mâne pra sudy praǔdy, hočuc′ nablìzìcca da Boga:

3. "чаму мы посьцім, а Ты ня бачыш? упакорваем душы свае, а Ты ня ведаеш?" - Вось, у дзень посту вашага вы выконваеце волю вашу і патрабуеце цяжкае працы ад іншых.

"čamu my pos′cìm, a Ty nâ bačyš? upakorvaem dušy svae, a Ty nâ vedaeš?" - Vos′, u dzen′ postu vašaga vy vykonvaece volû vašu ì patrabuece câžkae pracy ad ìnšyh.

4. Вось вы посьціце дзеля свараў і разладаў, і дзеля таго, каб дзёрзкаю рукою біць іншых; вы ня посьціце ў гэты час так, каб голас ваш быў пачуты на вышыні.

Vos′ vy pos′cìce dzelâ svaraǔ ì razladaǔ, ì dzelâ tago, kab dzërzkaû rukoû bìc′ ìnšyh; vy nâ pos′cìce ǔ gèty čas tak, kab golas vaš byǔ pačuty na vyšynì.

5. Ці такі той пост, які Я выбраў, - дзень, у які томіць чалавек душу сваю, калі нурыць галаву сваю, як трысьнёг, і падсьцілае пад сябе зрэб'е і попел? Ці гэта называеш постам і днём, заўгодным Госпаду?

Cì takì toj post, âkì Â vybraǔ, - dzen′, u âkì tomìc′ čalavek dušu svaû, kalì nuryc′ galavu svaû, âk trys′nëg, ì pads′cìlae pad sâbe zrèb'e ì popel? Cì gèta nazyvaeš postam ì dnëm, zaǔgodnym Gospadu?

6. Вось пост, які Я выбраў: разамкні аковы няпраўды, разьвяжы путы ярма, і прыгнечаных адпусьці на волю і разарві кожнае ярмо:

Vos′ post, âkì Â vybraǔ: razamknì akovy nâpraǔdy, raz′vâžy puty ârma, ì prygnečanyh adpus′cì na volû ì razarvì kožnae ârmo:

7. падзяліся з галодным хлебам тваім, і бяздомных бедных увядзі ў дом; калі ўбачыш голага, адзень яго, і ад адзінакроўнага твайго не хавайся.

padzâlìsâ z galodnym hlebam tvaìm, ì bâzdomnyh bednyh uvâdzì ǔ dom; kalì ǔbačyš golaga, adzen′ âgo, ì ad adzìnakroǔnaga tvajgo ne havajsâ.

8. Тады адкрыецца, як зара, сьвятло тваё, і ацаленьне тваё хутка вырасьце, і праўда твая пойдзе перад табою, і слава Гасподняя будзе з табою.

Tady adkryecca, âk zara, s′vâtlo tvaë, ì acalen′ne tvaë hutka vyras′ce, ì praǔda tvaâ pojdze perad taboû, ì slava Gaspodnââ budze z taboû.

9. Тады ты паклічаш - і Гасподзь пачуе, залямантуеш - і Ён скажа: Вось Я! Калі ты адвядзеш з асяродзьдзя твайго ярмо, перастанеш падымаць палец і гаварыць зьняважлівае

Tady ty paklìčaš - ì Gaspodz′ pačue, zalâmantueš - ì Ën skaža: Vos′ Â! Kalì ty advâdzeš z asârodz′dzâ tvajgo ârmo, perastaneš padymac′ palec ì gavaryc′ z′nâvažlìvae

10. і аддасі галоднаму душу тваю і накорміш душу пакутніка, - тады сьвятло тваё ўзыдзе ў цемры, і морак твой будзе як полудзень;

ì addasì galodnamu dušu tvaû ì nakormìš dušu pakutnìka, - tady s′vâtlo tvaë ǔzydze ǔ cemry, ì morak tvoj budze âk poludzen′;

11. і будзе Гасподзь правадыром тваім заўсёды, і ў час засухі будзе насычаць душу тваю і мацаваць косьці твае, і ты будзеш як напоены вадою сад і як крыніца, воды якое ніколі не перасыхаюць.

ì budze Gaspodz′ pravadyrom tvaìm zaǔsëdy, ì ǔ čas zasuhì budze nasyčac′ dušu tvaû ì macavac′ kos′cì tvae, ì ty budzeš âk napoeny vadoû sad ì âk krynìca, vody âkoe nìkolì ne perasyhaûc′.

12. І забудуцца нашчадкамі тваімі пустыні векавечныя: ты адродзіш асновы многіх пакаленьняў, і называцьмуць цябе адраджэнцам руінаў, адраджэнцам шляхоў насельніцтву.

Ì zabuducca naščadkamì tvaìmì pustynì vekavečnyâ: ty adrodzìš asnovy mnogìh pakalen′nâǔ, ì nazyvac′muc′ câbe adradžèncam ruìnaǔ, adradžèncam šlâhoǔ nasel′nìctvu.

13. Калі ты ўтрымаеш нагу тваю дзеля суботы ад выкананьня прымхаў тваіх у сьвяты дзень Мой, і будзеш называць суботу радасьцю, сьвятым днём Гасподнім, шанавальным, і ўшануеш яе тым, што ня будзеш займацца звычнымі тваімі справамі, дагаджаць тваёй прыхамаці і пустасловіць,

Kalì ty ǔtrymaeš nagu tvaû dzelâ suboty ad vykanan′nâ prymhaǔ tvaìh u s′vâty dzen′ Moj, ì budzeš nazyvac′ subotu radas′cû, s′vâtym dnëm Gaspodnìm, šanaval′nym, ì ǔšanueš âe tym, što nâ budzeš zajmacca zvyčnymì tvaìmì spravamì, dagadžac′ tvaëj pryhamacì ì pustaslovìc′,

14. дык мецьмеш радасьць у Госпадзе, і Я ўзьвяду цябе на вышыні зямныя і дам скаштаваць табе спадчыну Якава, бацькі твайго: вусны Гасподнія прамовілі гэта.

dyk mec′meš radas′c′ u Gospadze, ì Â ǔz′vâdu câbe na vyšynì zâmnyâ ì dam skaštavac′ tabe spadčynu Âkava, bac′kì tvajgo: vusny Gaspodnìâ pramovìlì gèta.

59 Кіраўнік

1. Вось, рука Госпада не пакарацела, каб ратаваць, і вуха Яго не ацяжэла, каб чуць.

Vos′, ruka Gospada ne pakaracela, kab ratavac′, ì vuha Âgo ne acâžèla, kab čuc′.

2. А беззаконьні вашыя зрабілі падзел паміж вамі і Богам вашым, і грахі вашыя адварочваюць аблічча Яго ад вас, каб ня чуць.

A bezzakon′nì vašyâ zrabìlì padzel pamìž vamì ì Bogam vašym, ì grahì vašyâ advaročvaûc′ ablìčča Âgo ad vas, kab nâ čuc′.

3. Бо рукі вашыя апаганены крывёю і пальцы вашыя - беззаконьнем; вусны вашыя кажуць ману, язык ваш вымаўляе няпраўду.

Bo rukì vašyâ apaganeny kryvëû ì pal′cy vašyâ - bezzakon′nem; vusny vašyâ kažuc′ manu, âzyk vaš vymaǔlâe nâpraǔdu.

4. Ніхто не падае голасу за праўду, і ніхто не заступаецца за ісьціну: спадзяюцца на пустое і хлусяць, зачынаюць ліха і спараджаюць ліхадзейства;

Nìhto ne padae golasu za praǔdu, ì nìhto ne zastupaecca za ìs′cìnu: spadzâûcca na pustoe ì hlusâc′, začynaûc′ lìha ì sparadžaûc′ lìhadzejstva;

5. выседжваюць зьмяіныя яйкі і ткуць павуціну: хто паесьць яек іх, - памрэ, а калі раздушыць, - выпаўзе яхідна.

vysedžvaûc′ z′mâìnyâ âjkì ì tkuc′ pavucìnu: hto paes′c′ âek ìh, - pamrè, a kalì razdušyc′, - vypaǔze âhìdna.

6. Павуціньне іхняе на вопратку няпрыдатнае, і яны не накрыюцца сваім творам; учынкі іхнія - учынкі няправедныя, і насільле ў руках у іх.

Pavucìn′ne ìhnâe na vopratku nâprydatnae, ì âny ne nakryûcca svaìm tvoram; učynkì ìhnìâ - učynkì nâpravednyâ, ì nasìl′le ǔ rukah u ìh.

7. Ногі іхнія бягуць ад ліха, і яны сьпяшаюцца праліваць нявінную кроў; думкі іхнія - думкі бязбожныя; спусташэньне і пагібель на сьцежках іхніх.

Nogì ìhnìâ bâguc′ ad lìha, ì âny s′pâšaûcca pralìvac′ nâvìnnuû kroǔ; dumkì ìhnìâ - dumkì bâzbožnyâ; spustašèn′ne ì pagìbel′ na s′cežkah ìhnìh.

8. Шляху спакойнага яны ня ведаюць, і няма суду на сьцежках іхніх; шляхі іхнія скрыўленыя, і ніхто, калі ідзе па іх, ня ведае спакою.

Šlâhu spakojnaga âny nâ vedaûc′, ì nâma sudu na s′cežkah ìhnìh; šlâhì ìhnìâ skryǔlenyâ, ì nìhto, kalì ìdze pa ìh, nâ vedae spakoû.

9. Таму і далёкі ад нас суд, і правасудзьдзе не дастае нас: чакаем сьвятла, і вось цемра, - азарэньня, і ходзім у змроку.

Tamu ì dalëkì ad nas sud, ì pravasudz′dze ne dastae nas: čakaem s′vâtla, ì vos′ cemra, - azarèn′nâ, ì hodzìm u zmroku.

10. Адчуваем, як сьляпыя сьцяну, і, як без вачэй, ходзім навобмацак; спатыкаемся аполудні, як упоцемках, сярод жывых - як мёртвыя.

Adčuvaem, âk s′lâpyâ s′cânu, ì, âk bez vačèj, hodzìm navobmacak; spatykaemsâ apoludnì, âk upocemkah, sârod žyvyh - âk mërtvyâ.

11. Усе мы равем, як мядзьведзі, і вуркочам, як галубы; чакаем суду, і няма яго, - ратунку, але ён далёкі ад нас.

Use my ravem, âk mâdz′vedzì, ì vurkočam, âk galuby; čakaem sudu, ì nâma âgo, - ratunku, ale ën dalëkì ad nas.

12. Бо злачынствы нашыя шматлікія перад Табою, і грахі нашыя сьведчаць супроць нас; бо злачынствы нашыя з намі і беззаконьні нашыя мы ведаем.

Bo zlačynstvy našyâ šmatlìkìâ perad Taboû, ì grahì našyâ s′vedčac′ suproc′ nas; bo zlačynstvy našyâ z namì ì bezzakon′nì našyâ my vedaem.

13. Мы здрадзілі і зманілі перад Госпадам, і адступіліся ад Бога нашага; гаварылі паклёп і здраду, зачыналі і нараджалі з сэрца ілжывыя словы.

My zdradzìlì ì zmanìlì perad Gospadam, ì adstupìlìsâ ad Boga našaga; gavarylì paklëp ì zdradu, začynalì ì naradžalì z sèrca ìlžyvyâ slovy.

14. І суд адступіў назад, і праўда стала здалёку, бо ісьціна спатыкнулася на плошчы, і сумленнасьць ня можа ўвайсьці.

Ì sud adstupìǔ nazad, ì praǔda stala zdalëku, bo ìs′cìna spatyknulasâ na ploščy, ì sumlennas′c′ nâ moža ǔvajs′cì.

15. І ня стала ісьціны, і той, хто бяжыць ад ліха, падпадае пад зьнявагу. І Гасподзь убачыў гэта, і агідна было вачам Яго, што няма суду,

Ì nâ stala ìs′cìny, ì toj, hto bâžyc′ ad lìha, padpadae pad z′nâvagu. Ì Gaspodz′ ubačyǔ gèta, ì agìdna bylo vačam Âgo, što nâma sudu,

16. і бачыў, што няма чалавека, і зьдзіўляўся, што няма заступніка; і памагла Яму сіла Яго, і праўда Ягоная падтрымала Яго.

ì bačyǔ, što nâma čalaveka, ì z′dzìǔlâǔsâ, što nâma zastupnìka; ì pamagla Âmu sìla Âgo, ì praǔda Âgonaâ padtrymala Âgo.

17. І Ён усклаў на Сябе праўду, як браню, і шлем ратунку - галаву Сваю; і апрануўся ў шату мсьцівасьці, як у вопратку, і пакрыў Сябе руплівасьцю, як плашчом.

Ì Ën usklaǔ na Sâbe praǔdu, âk branû, ì šlem ratunku - galavu Svaû; ì apranuǔsâ ǔ šatu ms′cìvas′cì, âk u vopratku, ì pakryǔ Sâbe ruplìvas′cû, âk plaščom.

18. Па меры адпомсты, паводле гэтай меры Ён дасьць праціўнікам Сваім - лютасьць, ворагам Сваім - помстаю, выспам аддасьць мусовую плату.

Pa mery adpomsty, pavodle gètaj mery Ën das′c′ pracìǔnìkam Svaìm - lûtas′c′, voragam Svaìm - pomstaû, vyspam addas′c′ musovuû platu.

19. І збаяцца імені Госпада на захадзе і славы Яго - на ўсходзе сонца. Калі вораг прыйдзе як рака, - подых Госпада прагоніць яго.

Ì zbaâcca ìmenì Gospada na zahadze ì slavy Âgo - na ǔshodze sonca. Kalì vorag pryjdze âk raka, - podyh Gospada pragonìc′ âgo.

20. І прыйдзе Адкупнік Сіёна і сыноў Якава, што адвярнуліся ад бязбожнасьці, кажа Гасподзь.

Ì pryjdze Adkupnìk Sìëna ì synoǔ Âkava, što advârnulìsâ ad bâzbožnas′cì, kaža Gaspodz′.

21. І вось, запавет Мой зь імі, кажа Гасподзь: Дух Мой, які на табе, і словы Мае, якія ўклаў Я ў вусны твае, не адступяць ад вуснаў тваіх і ад вуснаў нашчадкаў тваіх і ад вуснаў нашчадкаў нашчадкаў тваіх, кажа Гасподзь, ад сёньня і давеку.

Ì vos′, zapavet Moj z′ ìmì, kaža Gaspodz′: Duh Moj, âkì na tabe, ì slovy Mae, âkìâ ǔklaǔ Â ǔ vusny tvae, ne adstupâc′ ad vusnaǔ tvaìh ì ad vusnaǔ naščadkaǔ tvaìh ì ad vusnaǔ naščadkaǔ naščadkaǔ tvaìh, kaža Gaspodz′, ad sën′nâ ì daveku.

60 Кіраўнік

1. Паўстань, сьвяціся, Ерусаліме; бо прыйшло сьвятло тваё, і слава Гасподняя ўзышла над табою.

Paǔstan′, s′vâcìsâ, Erusalìme; bo pryjšlo s′vâtlo tvaë, ì slava Gaspodnââ ǔzyšla nad taboû.

2. Бо вось, цемра пакрые зямлю, і змрок народы; а над табою зазьзяе Гасподзь, і слава Яго зьявіцца над табою.

Bo vos′, cemra pakrye zâmlû, ì zmrok narody; a nad taboû zaz′zâe Gaspodz′, ì slava Âgo z′âvìcca nad taboû.

3. І прыйдуць народы да сьвятла твайго, і цары - да зьзяньня, якое ўзыходзіць над табою.

Ì pryjduc′ narody da s′vâtla tvajgo, ì cary - da z′zân′nâ, âkoe ǔzyhodzìc′ nad taboû.

4. Падымі вочы твае і паглядзі навокал: усе яны зьбіраюцца і ідуць да цябе: сыны твае здалёк ідуць і дачок тваіх на руках нясуць.

Padymì vočy tvae ì paglâdzì navokal: use âny z′bìraûcca ì ìduc′ da câbe: syny tvae zdalëk ìduc′ ì dačok tvaìh na rukah nâsuc′.

5. Тады ўбачыш і зарадуешся, і затрымціць і расхінецца сэрца тваё, бо багацьце мора зьвернецца да цябе, здабытак народу прыйдзе да цябе.

Tady ǔbačyš ì zaraduešsâ, ì zatrymcìc′ ì rashìnecca sèrca tvaë, bo bagac′ce mora z′vernecca da câbe, zdabytak narodu pryjdze da câbe.

6. Мноства вярблюдаў пакрые цябе - драмадэры з Мадыяма і Эфы; усе яны з Савы прыйдуць, прынясуць золата і ладан і ўзьвесьцяць славу Гасподнюю.

Mnostva vârblûdaǔ pakrye câbe - dramadèry z Madyâma ì Èfy; use âny z Savy pryjduc′, prynâsuc′ zolata ì ladan ì ǔz′ves′câc′ slavu Gaspodnûû.

7. Усе авечкі Кідарскія будуць сабраныя да цябе; бараны Нэваёцкія паслужаць табе: узыдуць на алтар Мой ахвяраю спадабанаю, і Я праслаўлю дом славы Маёй.

Use avečkì Kìdarskìâ buduc′ sabranyâ da câbe; barany Nèvaëckìâ paslužac′ tabe: uzyduc′ na altar Moj ahvâraû spadabanaû, ì Â praslaǔlû dom slavy Maëj.

8. Хто гэта ляціць, як воблакі, і як галубы - да галубятняў сваіх?

Hto gèta lâcìc′, âk voblakì, ì âk galuby - da galubâtnâǔ svaìh?

9. Так, Мяне чакаюць выспы і наперадзе іх - караблі Фарсіскія, каб перавезьці сыноў тваіх здалёк і зь імі срэбра іхняе і золата іхняе, у імя Госпада Бога твайго і Сьвятога Ізраілевага, бо Ён праславіць цябе.

Tak, Mâne čakaûc′ vyspy ì naperadze ìh - karablì Farsìskìâ, kab peravez′cì synoǔ tvaìh zdalëk ì z′ ìmì srèbra ìhnâe ì zolata ìhnâe, u ìmâ Gospada Boga tvajgo ì S′vâtoga Ìzraìlevaga, bo Ën praslavìc′ câbe.

10. Тады сыны іншаземцаў будавацьмуць сьцены твае, і цары іхнія - будуць служыць табе; бо ў гневе Маім Я пабіваў цябе, а ва ўпадабаньні Маім буду мілажальны да цябе.

Tady syny ìnšazemcaǔ budavac′muc′ s′ceny tvae, ì cary ìhnìâ - buduc′ služyc′ tabe; bo ǔ gneve Maìm Â pabìvaǔ câbe, a va ǔpadaban′nì Maìm budu mìlažal′ny da câbe.

11. І заўсёды будуць адчынены брамы твае, зачыняцца ня будуць ні ўдзень, ні ўначы, каб прыносілі табе здабытак народаў і прыводзілі цароў іхніх.

Ì zaǔsëdy buduc′ adčyneny bramy tvae, začynâcca nâ buduc′ nì ǔdzen′, nì ǔnačy, kab prynosìlì tabe zdabytak narodaǔ ì pryvodzìlì caroǔ ìhnìh.

12. Бо народ і царства, якія не захочуць служыць табе, - загінуць, і такія народы цалкавіта вынішчацца.

Bo narod ì carstva, âkìâ ne zahočuc′ služyc′ tabe, - zagìnuc′, ì takìâ narody calkavìta vynìščacca.

13. Слава Лівана прыйдзе да цябе, кіпарыс, ядловец і кедр злучацца, каб упрыгожыць месца сьвяцілішча Майго, - і Я праслаўлю падножжа ног Маіх.

Slava Lìvana pryjdze da câbe, kìparys, âdlovec ì kedr zlučacca, kab uprygožyc′ mesca s′vâcìlìšča Majgo, - ì Â praslaǔlû padnožža nog Maìh.

14. І прыйдуць да цябе ў пакоры сыны прыгнятальнікаў тваіх, і ўпадуць да ступакоў ног тваіх усе, хто пагарджаў табою, і назавуць цябе горадам Госпада, Сіёнам Сьвятога Ізраілевага.

Ì pryjduc′ da câbe ǔ pakory syny prygnâtal′nìkaǔ tvaìh, ì ǔpaduc′ da stupakoǔ nog tvaìh use, hto pagardžaǔ taboû, ì nazavuc′ câbe goradam Gospada, Sìënam S′vâtoga Ìzraìlevaga.

15. Замест таго, што ты быў пакінуты і зьненавіджаны, так што ніхто не праходзіў празь цябе, - Я зраблю цябе веліччу навекі, радасьцю ў роды родаў.

Zamest tago, što ty byǔ pakìnuty ì z′nenavìdžany, tak što nìhto ne prahodzìǔ praz′ câbe, - Â zrablû câbe velìčču navekì, radas′cû ǔ rody rodaǔ.

16. Ты будзеш насычацца малаком народаў, і грудзі царскія смактаць будзеш, і ўведаеш, што Я Гасподзь - Збаўца твой і Адкупнік твой, Моцны Ізраілеў.

Ty budzeš nasyčacca malakom narodaǔ, ì grudzì carskìâ smaktac′ budzeš, ì ǔvedaeš, što Â Gaspodz′ - Zbaǔca tvoj ì Adkupnìk tvoj, Mocny Ìzraìleǔ.

17. Замест медзі буду дастаўляць табе золата, і замест жалеза - срэбра, і замест дрэва - медзь, і замест камянёў - жалеза; і пастаўлю кіраўніком тваім спакой і наглядчыкамі тваімі - праўду.

Zamest medzì budu dastaǔlâc′ tabe zolata, ì zamest žaleza - srèbra, ì zamest drèva - medz′, ì zamest kamânëǔ - žaleza; ì pastaǔlû kìraǔnìkom tvaìm spakoj ì naglâdčykamì tvaìmì - praǔdu.

18. Ня чуваць будзе болей насільля ў зямлі тваёй, спусташэньня і разбурэньня - у межах тваіх; і будзеш называць сьцены твае ратункам і брамы твае - славаю.

Nâ čuvac′ budze bolej nasìl′lâ ǔ zâmlì tvaëj, spustašèn′nâ ì razburèn′nâ - u mežah tvaìh; ì budzeš nazyvac′ s′ceny tvae ratunkam ì bramy tvae - slavaû.

19. Ня будзе ўжо сонца служыць табе сьвятлом дзённым, і зьзяньне месяца - сьвяціць табе; а Гасподзь будзе табе вечным сьвятлом, і Бог твой - славаю тваёю.

Nâ budze ǔžo sonca služyc′ tabe s′vâtlom dzënnym, ì z′zân′ne mesâca - s′vâcìc′ tabe; a Gaspodz′ budze tabe večnym s′vâtlom, ì Bog tvoj - slavaû tvaëû.

20. Ня зойдзе ўжо сонца тваё, і месяц твой не схаваецца, бо Гасподзь будзе табе вечным сьвятлом, і закончацца дні жальбы тваёй.

Nâ zojdze ǔžo sonca tvaë, ì mesâc tvoj ne shavaecca, bo Gaspodz′ budze tabe večnym s′vâtlom, ì zakončacca dnì žal′by tvaëj.

21. І народ твой увесь будзе праведны, навекі ўспадкуе зямлю, - парасьліну насаджэньня Майго, дзею рук Маіх, на праслаўленьне Маё.

Ì narod tvoj uves′ budze pravedny, navekì ǔspadkue zâmlû, - paras′lìnu nasadžèn′nâ Majgo, dzeû ruk Maìh, na praslaǔlen′ne Maë.

22. Ад малога пойдзе тысяча, і ад самага слабога - моцны народ. Я, Гасподзь, паскору зьдзейсьніць гэта сваім часам.

Ad maloga pojdze tysâča, ì ad samaga slaboga - mocny narod. Â, Gaspodz′, paskoru z′dzejs′nìc′ gèta svaìm časam.

61 Кіраўнік

1. Дух Госпада Бога на Мне, бо Гасподзь памазаў Мяне зьвеставаць убогім, паслаў Мяне ацаляць зламаных сэрцам, прапаведаваць палонным вызваленьне і вязьням - адкрыцьцё цямніцы,

Duh Gospada Boga na Mne, bo Gaspodz′ pamazaǔ Mâne z′vestavac′ ubogìm, paslaǔ Mâne acalâc′ zlamanyh sèrcam, prapavedavac′ palonnym vyzvalen′ne ì vâz′nâm - adkryc′cë câmnìcy,

2. прапаведаваць год Гасподні спрыяльны і дзень помсты Бога нашага; суцешыць усіх, хто бядуе,

prapavedavac′ god Gaspodnì spryâl′ny ì dzen′ pomsty Boga našaga; sucešyc′ usìh, hto bâdue,

3. абвясьціць тым, хто жаліцца на Сіён, што ім замест попелу дасца акраса, замест плачу - алей радасьці, замест заняпалага духу - слаўная вопратка; і назавуць іх моцнымі праўдаю, асалодаю Госпада ў славу Яго.

abvâs′cìc′ tym, hto žalìcca na Sìën, što ìm zamest popelu dasca akrasa, zamest plaču - alej radas′cì, zamest zanâpalaga duhu - slaǔnaâ vopratka; ì nazavuc′ ìh mocnymì praǔdaû, asalodaû Gospada ǔ slavu Âgo.

4. І забудуюць пустыні спрадвечныя, адновяць старадаўнія руіны і адновяць гарады разбураныя, запусьцелыя з даўніх родаў.

Ì zabuduûc′ pustynì spradvečnyâ, adnovâc′ staradaǔnìâ ruìny ì adnovâc′ garady razburanyâ, zapus′celyâ z daǔnìh rodaǔ.

5. І прыйдуць іншаземцы, і будуць пасьвіць статкі вашыя; і сыны чужаземцаў будуць вашымі ратаямі і вашымі вінаградарамі.

Ì pryjduc′ ìnšazemcy, ì buduc′ pas′vìc′ statkì vašyâ; ì syny čužazemcaǔ buduc′ vašymì rataâmì ì vašymì vìnagradaramì.

6. А вы будзеце называцца сьвятарамі Госпада, - службітамі Бога нашага называцьмуць вас; будзеце карыстацца здабыткамі народаў і славіцца славаю іхняю.

A vy budzece nazyvacca s′vâtaramì Gospada, - službìtamì Boga našaga nazyvac′muc′ vas; budzece karystacca zdabytkamì narodaǔ ì slavìcca slavaû ìhnâû.

7. За пасаромленьне вам будзе ўдвая; за паглумленьне яны будуць радавацца сваёй долі, бо ў зямлі сваёй удвая атрымаюць; весялосьць вечная будзе ў іх.

Za pasaromlen′ne vam budze ǔdvaâ; za paglumlen′ne âny buduc′ radavacca svaëj dolì, bo ǔ zâmlì svaëj udvaâ atrymaûc′; vesâlos′c′ večnaâ budze ǔ ìh.

8. Бо Я, Гасподзь, люблю правасудзьдзе, ненавіджу рабункі з гвалтам, і дам узнагароду ім паводле ісьціны, і запавет вечны пастаўлю зь імі;

Bo Â, Gaspodz′, lûblû pravasudz′dze, nenavìdžu rabunkì z gvaltam, ì dam uznagarodu ìm pavodle ìs′cìny, ì zapavet večny pastaǔlû z′ ìmì;

9. і будзе вядома між народамі семя іхняе, і нашчадкі іхнія - сярод плямёнаў; усе, хто бачыць іх, спазнаюць, што яны - насеньне, дабраславёнае Госпадам.

ì budze vâdoma mìž narodamì semâ ìhnâe, ì naščadkì ìhnìâ - sârod plâmënaǔ; use, hto bačyc′ ìh, spaznaûc′, što âny - nasen′ne, dabraslavënae Gospadam.

10. Радасьцю буду радавацца ў Госпадзе, разьвесяліцца душа мая ў Богу маім: бо Ён апрануў мяне ў шаты ратаваньня, адзеньнем праўды ахінуў мяне, як на жаніха ўсклаў вянок і, як нявесту, аздобіў убранствам.

Radas′cû budu radavacca ǔ Gospadze, raz′vesâlìcca duša maâ ǔ Bogu maìm: bo Ën apranuǔ mâne ǔ šaty ratavan′nâ, adzen′nem praǔdy ahìnuǔ mâne, âk na žanìha ǔsklaǔ vânok ì, âk nâvestu, azdobìǔ ubranstvam.

11. Бо - як зямля ўтварае расьліны свае, і як сад гадуе пасеянае ў ім, - так Гасподзь Бог выявіць праўду і славу перад усімі народамі.

Bo - âk zâmlâ ǔtvarae ras′lìny svae, ì âk sad gadue paseânae ǔ ìm, - tak Gaspodz′ Bog vyâvìc′ praǔdu ì slavu perad usìmì narodamì.

62 Кіраўнік

1. Ня змоўкну дзеля Сіёна, і дзеля Ерусаліма не супакоюся, пакуль ня ўзыйдзе, як сьвятло, праўда яго, і збавеньне яго - як запаленая сьвяцільня.

Nâ zmoǔknu dzelâ Sìëna, ì dzelâ Erusalìma ne supakoûsâ, pakul′ nâ ǔzyjdze, âk s′vâtlo, praǔda âgo, ì zbaven′ne âgo - âk zapalenaâ s′vâcìl′nâ.

2. І ўбачаць народы праўду тваю і ўсе цары - славу тваю, і назавуць цябе новым імем, якое дадуць вусны Гасподнія.

Ì ǔbačac′ narody praǔdu tvaû ì ǔse cary - slavu tvaû, ì nazavuc′ câbe novym ìmem, âkoe daduc′ vusny Gaspodnìâ.

3. І будзеш вянком славы ў руцэ ў Госпада і царскаю дыядэмаю - на далоні Бога твайго.

Ì budzeš vânkom slavy ǔ rucè ǔ Gospada ì carskaû dyâdèmaû - na dalonì Boga tvajgo.

4. Ня будуць ужо называць цябе "пакінутым", і зямлю тваю ня будуць называць "пустыняю", а будуць называць цябе: "Маё ўпадабаньне да яго", а зямлю тваю - "замужняю", бо Гасподзь упадабаў цябе, і зямля твая спалучаецца.

Nâ buduc′ užo nazyvac′ câbe "pakìnutym", ì zâmlû tvaû nâ buduc′ nazyvac′ "pustynâû", a buduc′ nazyvac′ câbe: "Maë ǔpadaban′ne da âgo", a zâmlû tvaû - "zamužnâû", bo Gaspodz′ upadabaǔ câbe, ì zâmlâ tvaâ spalučaecca.

5. Як юнак спалучаецца зь дзяўчынаю, так спалучаюцца з табою сыны твае; і як жаніх радуецца за нявесту, так будзе радавацца за Цябе Бог твой.

Âk ûnak spalučaecca z′ dzâǔčynaû, tak spalučaûcca z taboû syny tvae; ì âk žanìh raduecca za nâvestu, tak budze radavacca za Câbe Bog tvoj.

6. На сьценах тваіх, Ерусаліме, я паставіў вартаўнікоў, якія ня змоўкнуць ні ўдзень, ні ўначы. О вы, хто нагадвае пра Госпада! - не змаўкайце,

Na s′cenah tvaìh, Erusalìme, â pastavìǔ vartaǔnìkoǔ, âkìâ nâ zmoǔknuc′ nì ǔdzen′, nì ǔnačy. O vy, hto nagadvae pra Gospada! - ne zmaǔkajce,

7. не змаўкайце перад Ім, пакуль Ён не адновіць і пакуль ня зробіць Ерусаліма славаю на зямлі.

ne zmaǔkajce perad Ìm, pakul′ Ën ne adnovìc′ ì pakul′ nâ zrobìc′ Erusalìma slavaû na zâmlì.

8. Гасподзь прысягнуў правіцаю Сваёю і моцнаю сілаю Сваёю: ня дам зерня твайго болей на ежу ворагам тваім, і сыны чужых ня піцьмуць віна твайго, над якім ты працаваў;

Gaspodz′ prysâgnuǔ pravìcaû Svaëû ì mocnaû sìlaû Svaëû: nâ dam zernâ tvajgo bolej na ežu voragam tvaìm, ì syny čužyh nâ pìc′muc′ vìna tvajgo, nad âkìm ty pracavaǔ;

9. але зборшчыкі яго будуць есьці яго і славіць Госпада, і зборшчыкі вінаграду будуць піць віно яго ў дварах сьвяцілішча Майго.

ale zborščykì âgo buduc′ es′cì âgo ì slavìc′ Gospada, ì zborščykì vìnagradu buduc′ pìc′ vìno âgo ǔ dvarah s′vâcìlìšča Majgo.

10. Праходзьце, праходзьце ў браму, рыхтуйце дарогу народу! Раўняйце, раўняйце дарогу, прымайце каменьне, падымайце сьцяг народам!

Prahodz′ce, prahodz′ce ǔ bramu, ryhtujce darogu narodu! Raǔnâjce, raǔnâjce darogu, prymajce kamen′ne, padymajce s′câg narodam!

11. Вось, Гасподзь абвяшчае да краю зямлі: скажэце дачцэ Сіёна: ідзе Збаўца твой; узнагарода Яго зь Ім і дараваньне Ягонае - перад Ім.

Vos′, Gaspodz′ abvâščae da kraû zâmlì: skažèce dačcè Sìëna: ìdze Zbaǔca tvoj; uznagaroda Âgo z′ Ìm ì daravan′ne Âgonae - perad Ìm.

12. І назавуць іх народам сьвятым, адкупленым Госпадам, а цябе назавуць знойдзеным, горадам непакінутым.

Ì nazavuc′ ìh narodam s′vâtym, adkuplenym Gospadam, a câbe nazavuc′ znojdzenym, goradam nepakìnutym.

63 Кіраўнік

1. Хто гэта ідзе ад Эдома, у чырванёных шатах ад Васора, такі велічны ў Сваім адзеньні, выступае ў паўнаце сілы Сваёй? - "Я - Хто вымаўляе праўду, моцны, каб ратаваць".

Hto gèta ìdze ad Èdoma, u čyrvanënyh šatah ad Vasora, takì velìčny ǔ Svaìm adzen′nì, vystupae ǔ paǔnace sìly Svaëj? - "Â - Hto vymaǔlâe praǔdu, mocny, kab ratavac′".

2. Чаго ж адзеньне Тваё прыгожае, і шаты ў Цябе - як у таптальніка ў чавільні?

Čago ž adzen′ne Tvaë prygožae, ì šaty ǔ Câbe - âk u taptal′nìka ǔ čavìl′nì?

3. "Я таптаў у чавільні адзін, і з народаў нікога ня было са Мною; і Я таптаў іх у гневе Маім і мясіў іх у лютасьці Маёй; кроў іх пырскала на шаты Мае, і Я запляміў усё адзеньне Маё;

"Â taptaǔ u čavìl′nì adzìn, ì z narodaǔ nìkoga nâ bylo sa Mnoû; ì Â taptaǔ ìh u gneve Maìm ì mâsìǔ ìh u lûtas′cì Maëj; kroǔ ìh pyrskala na šaty Mae, ì Â zaplâmìǔ usë adzen′ne Maë;

4. бо дзень помсты - у сэрцы Маім, і год Маіх адкупленьняў настаў.

bo dzen′ pomsty - u sèrcy Maìm, ì god Maìh adkuplen′nâǔ nastaǔ.

5. Я глядзеў, - і ня было памочніка; дзіваваў, што ня было таго, хто падтрымлівае; але дапамагла Мне сіла Мая, і лютасьць Мая - яна падтрымала Мяне:

Â glâdzeǔ, - ì nâ bylo pamočnìka; dzìvavaǔ, što nâ bylo tago, hto padtrymlìvae; ale dapamagla Mne sìla Maâ, ì lûtas′c′ Maâ - âna padtrymala Mâne:

6. і патаптаў Я народы ў гневе Маім, і пабіў іх у лютасьці Маёй, і выліў на зямлю кроў іхнюю".

ì pataptaǔ Â narody ǔ gneve Maìm, ì pabìǔ ìh u lûtas′cì Maëj, ì vylìǔ na zâmlû kroǔ ìhnûû".

7. Узгадаю міласьці Гасподнія і славу Гасподнюю за ўсё, што Гасподзь дараваў нам, і вялікую даброць Ягоную дому Ізраілеваму, якую ўзычыў Ён яму зь міласэрнасьці Сваёй і ад мноства шчадротаў Сваіх.

Uzgadaû mìlas′cì Gaspodnìâ ì slavu Gaspodnûû za ǔsë, što Gaspodz′ daravaǔ nam, ì vâlìkuû dabroc′ Âgonuû domu Ìzraìlevamu, âkuû ǔzyčyǔ Ën âmu z′ mìlasèrnas′cì Svaëj ì ad mnostva ščadrotaǔ Svaìh.

8. Ён сказаў: "сапраўды яны - народ Мой, дзеці, якія ня зманяць", - і Ён ім Збаўца.

Ën skazaǔ: "sapraǔdy âny - narod Moj, dzecì, âkìâ nâ zmanâc′", - ì Ën ìm Zbaǔca.

9. У любым смутку іхнім Ён не пакідаў іх, і анёл аблічча Ягонага ратаваў іх; зь любові Сваёй і добрасардэчнасьці Сваёй Ён адкупіў іх, узяў і насіў іх усе дні старадаўнія.

U lûbym smutku ìhnìm Ën ne pakìdaǔ ìh, ì anël ablìčča Âgonaga ratavaǔ ìh; z′ lûbovì Svaëj ì dobrasardèčnas′cì Svaëj Ën adkupìǔ ìh, uzâǔ ì nasìǔ ìh use dnì staradaǔnìâ.

10. Але яны абурыліся і засмуцілі Сьвятога Духа Яго; таму Ён ператварыўся ў няпрыяцеля іхняга: Сам ваяваў супроць іх.

Ale âny aburylìsâ ì zasmucìlì S′vâtoga Duha Âgo; tamu Ën peratvaryǔsâ ǔ nâpryâcelâ ìhnâga: Sam vaâvaǔ suproc′ ìh.

11. Тады народ Ягоны ўспомніў даўнія дні Майсеевыя: дзе Той, Які вывеў іх з мора з пастырам авечак Сваіх? дзе Той, Які ўклаў у сэрца ягонае Сьвятога Духа Свайго,

Tady narod Âgony ǔspomnìǔ daǔnìâ dnì Majseevyâ: dze Toj, Âkì vyveǔ ìh z mora z pastyram avečak Svaìh? dze Toj, Âkì ǔklaǔ u sèrca âgonae S′vâtoga Duha Svajgo,

12. Які вёў Майсея за правую руку велічнаю мышцаю Сваёю, разьдзяліў перад ім воды, каб зрабіць сабе вечнае імя;

Âkì vëǔ Majseâ za pravuû ruku velìčnaû myšcaû Svaëû, raz′dzâlìǔ perad ìm vody, kab zrabìc′ sabe večnae ìmâ;

13. Які вёў іх церазь бездані, як каня па стэпе, і яны не спатыкаліся?

Âkì vëǔ ìh ceraz′ bezdanì, âk kanâ pa stèpe, ì âny ne spatykalìsâ?

14. Як статак сыходзіць у даліну, - Дух Гасподні вёў іх да спакою. Так вёў Ты народ Твой, каб зрабіць Сабе славутае імя.

Âk statak syhodzìc′ u dalìnu, - Duh Gaspodnì vëǔ ìh da spakoû. Tak vëǔ Ty narod Tvoj, kab zrabìc′ Sabe slavutae ìmâ.

15. Прыгледзься зь нябёсаў і паглядзі з жытлішча сьвятыні Тваёй і славы Тваёй: дзе руплівасьць Твая і магутнасьць Твая? - узрушэньне нутробы Тваёй і міласьці Твае да мяне затрыманы.

Prygledz′sâ z′ nâbësaǔ ì paglâdzì z žytlìšča s′vâtynì Tvaëj ì slavy Tvaëj: dze ruplìvas′c′ Tvaâ ì magutnas′c′ Tvaâ? - uzrušèn′ne nutroby Tvaëj ì mìlas′cì Tvae da mâne zatrymany.

16. Толькі Ты - Айцец наш; бо Абрагам не пазнае нас, і Ізраіль не прызнае нас за сваіх; Ты, Госпадзе, - Айцец наш, ад веку імя Тваё: "Адкупнік наш".

Tol′kì Ty - Ajcec naš; bo Abragam ne paznae nas, ì Ìzraìl′ ne pryznae nas za svaìh; Ty, Gospadze, - Ajcec naš, ad veku ìmâ Tvaë: "Adkupnìk naš".

17. Навошта, Госпадзе, Ты дапусьціў нам зьбіцца з дарог Тваіх, зжарсьцьвець сэрцу нашаму, каб не баяцца Цябе? Зьвярніся дзеля рабоў Тваіх, дзеля родаў спадчыны Тваёй.

Navošta, Gospadze, Ty dapus′cìǔ nam z′bìcca z darog Tvaìh, zžars′c′vec′ sèrcu našamu, kab ne baâcca Câbe? Z′vârnìsâ dzelâ raboǔ Tvaìh, dzelâ rodaǔ spadčyny Tvaëj.

18. Нядоўгі час валодаў ім народ сьвятыні Тваёй: ворагі нашыя патапталі сьвяцілішча Тваё.

Nâdoǔgì čas valodaǔ ìm narod s′vâtynì Tvaëj: voragì našyâ pataptalì s′vâcìlìšča Tvaë.

19. Мы зрабіліся такімі, над якімі Ты як бы ніколі не валадарыў, і над якімі не называлася імя Тваё.

My zrabìlìsâ takìmì, nad âkìmì Ty âk by nìkolì ne valadaryǔ, ì nad âkìmì ne nazyvalasâ ìmâ Tvaë.

64 Кіраўнік

1. О, калі б Ты разадраў нябёсы і сышоў! горы расталі б ад аблічча Твайго,

O, kalì b Ty razadraǔ nâbësy ì syšoǔ! gory rastalì b ad ablìčča Tvajgo,

2. як ад палючага агню, як ад таго, што кіпяціць ваду, каб імя Тваё зрабіць вядомым ворагам Тваім; ад аблічча Твайго здрыгануліся б народы.

âk ad palûčaga agnû, âk ad tago, što kìpâcìc′ vadu, kab ìmâ Tvaë zrabìc′ vâdomym voragam Tvaìm; ad ablìčča Tvajgo zdryganulìsâ b narody.

3. Калі Ты ўчыняў страшэнныя дзеі, якіх мы не чакалі, і сыходзіў, - горы ратавалі ад аблічча Твайго.

Kalì Ty ǔčynâǔ strašènnyâ dzeì, âkìh my ne čakalì, ì syhodzìǔ, - gory ratavalì ad ablìčča Tvajgo.

4. Бо адвеку ня чулі, ня слухалі вухам, і ніякае вока ня бачыла іншага бога, акрамя Цябе, каб столькі зрабіў тым, што спадзяюцца на яго.

Bo adveku nâ čulì, nâ sluhalì vuham, ì nìâkae voka nâ bačyla ìnšaga boga, akramâ Câbe, kab stol′kì zrabìǔ tym, što spadzâûcca na âgo.

5. Ты літасьціва сустракаў таго, хто радуецца і робіць праўду, спамінае Цябе на шляхах Тваіх. Але вось, Ты згневаўся, бо мы здавён грашылі; і як жа мы будзем выратаваны?

Ty lìtas′cìva sustrakaǔ tago, hto raduecca ì robìc′ praǔdu, spamìnae Câbe na šlâhah Tvaìh. Ale vos′, Ty zgnevaǔsâ, bo my zdavën grašylì; ì âk ža my budzem vyratavany?

6. Усе мы зрабіліся - як нячысты, і ўся праведнасьць наша - як запэцканая вопратка; і ўсе мы пабляклі, як ліст, і беззаконьні нашыя, як вецер, нясуць нас.

Use my zrabìlìsâ - âk nâčysty, ì ǔsâ pravednas′c′ naša - âk zapèckanaâ vopratka; ì ǔse my pablâklì, âk lìst, ì bezzakon′nì našyâ, âk vecer, nâsuc′ nas.

7. І няма каму заклікаць імя Тваё, хто пастанавіў бы моцна трымацца за Цябе: таму Ты схаваў ад нас аблічча Тваё і пакінуў нас гінуць ад беззаконьняў нашых.

Ì nâma kamu zaklìkac′ ìmâ Tvaë, hto pastanavìǔ by mocna trymacca za Câbe: tamu Ty shavaǔ ad nas ablìčča Tvaë ì pakìnuǔ nas gìnuc′ ad bezzakon′nâǔ našyh.

8. Але сёньня, Госпадзе, Ты - Айцец наш; мы - гліна, а Ты - стваральнік наш, і ўсе мы - творы рукі Тваёй.

Ale sën′nâ, Gospadze, Ty - Ajcec naš; my - glìna, a Ty - stvaral′nìk naš, ì ǔse my - tvory rukì Tvaëj.

9. Ня гневайся, Госпадзе, бязь меры, і ня вечна памятай беззаконьне. Паглядзі ж: мы ўсе народ Твой.

Nâ gnevajsâ, Gospadze, bâz′ mery, ì nâ večna pamâtaj bezzakon′ne. Paglâdzì ž: my ǔse narod Tvoj.

10. Гарады сьвятыні Тваёй зрабіліся пусткаю; пусткаю стаўся Сіён, Ерусалім спустошаны.

Garady s′vâtynì Tvaëj zrabìlìsâ pustkaû; pustkaû staǔsâ Sìën, Erusalìm spustošany.

11. Дом асьвячэньня нашага і славы нашай, дзе бацькі нашы праслаўлялі Цябе, спалены агнём, і ўсе каштоўнасьці нашыя зрабаваныя.

Dom as′vâčèn′nâ našaga ì slavy našaj, dze bac′kì našy praslaǔlâlì Câbe, spaleny agnëm, ì ǔse kaštoǔnas′cì našyâ zrabavanyâ.

12. Пасьля гэтага ці ж будзеш яшчэ стрымлівацца, Госпадзе, ці будзеш маўчаць і караць нас бязь меры?

Pas′lâ gètaga cì ž budzeš âščè strymlìvacca, Gospadze, cì budzeš maǔčac′ ì karac′ nas bâz′ mery?

65 Кіраўнік

1. Я адкрыўся ня тым, што пыталіся пра Мяне; Мяне знайшлі ня тыя, што штурхалі Мяне: "вось Я! вось Я!" казаў Я народу, які не называўся імем Маім.

Â adkryǔsâ nâ tym, što pytalìsâ pra Mâne; Mâne znajšlì nâ tyâ, što šturhalì Mâne: "vos′ Â! vos′ Â!" kazaǔ Â narodu, âkì ne nazyvaǔsâ ìmem Maìm.

2. Кожны дзень працягваў Я рукі Мае народу непакорліваму, што хадзіў шляхам нядобрым, паводле сваіх намыслаў,

Kožny dzen′ pracâgvaǔ Â rukì Mae narodu nepakorlìvamu, što hadzìǔ šlâham nâdobrym, pavodle svaìh namyslaǔ,

3. народу, які пастаянна зьневажае Мяне ў твар, прыносіць ахвяры ў гаях і паліць фіміям на цэглах,

narodu, âkì pastaânna z′nevažae Mâne ǔ tvar, prynosìc′ ahvâry ǔ gaâh ì palìc′ fìmìâm na cèglah,

4. сядзіць у магілах і начуе ў пячорах; есьць сьвіное мяса, і агіднае варыва ў посудзе ягоным;

sâdzìc′ u magìlah ì načue ǔ pâčorah; es′c′ s′vìnoe mâsa, ì agìdnae varyva ǔ posudze âgonym;

5. які кажа: "спыніся: не падыходзь да мяне, бо я сьвяты для цябе". Яны - дым у нос Мой, - агонь, што гарыць кожны дзень.

âkì kaža: "spynìsâ: ne padyhodz′ da mâne, bo â s′vâty dlâ câbe". Âny - dym u nos Moj, - agon′, što garyc′ kožny dzen′.

6. Вось, што напісана перад абліччам Маім: ня змоўчу, а аддам, аддам у нетры іх,

Vos′, što napìsana perad ablìččam Maìm: nâ zmoǔču, a addam, addam u netry ìh,

7. беззаконьні вашыя, кажа Гасподзь, і разам беззаконьні бацькоў вашых, якія палілі фіміям на горах, і на пагорках ганілі Мяне; і адмераю ў нутробу іхнюю ранейшыя ўчынкі іх.

bezzakon′nì vašyâ, kaža Gaspodz′, ì razam bezzakon′nì bac′koǔ vašyh, âkìâ palìlì fìmìâm na gorah, ì na pagorkah ganìlì Mâne; ì admeraû ǔ nutrobu ìhnûû ranejšyâ ǔčynkì ìh.

8. Так кажа Гасподзь: калі ў вінаграднай гронцы ёсьць сок, тады кажуць: не пашкодзь яе, бо ў ёй добрае слаўленьне; тое самае зраблю Я і дзеля рабоў Маіх, каб ня ўсіх загубіць.

Tak kaža Gaspodz′: kalì ǔ vìnagradnaj groncy ës′c′ sok, tady kažuc′: ne paškodz′ âe, bo ǔ ëj dobrae slaǔlen′ne; toe samae zrablû Â ì dzelâ raboǔ Maìh, kab nâ ǔsìh zagubìc′.

9. Я ўтвару ад Якава семя, і ад Юды - спадкаемца гор Маіх, і ўспадкуюць гэта выбранцы Мае, і рабы Мае будуць жыць там.

Â ǔtvaru ad Âkava semâ, ì ad Ûdy - spadkaemca gor Maìh, ì ǔspadkuûc′ gèta vybrancy Mae, ì raby Mae buduc′ žyc′ tam.

10. І будзе Сарон пашаю авечкам і даліна Ахор - месцам адпачынку валам народу Майго, які знайшоў Мяне.

Ì budze Saron pašaû avečkam ì dalìna Ahor - mescam adpačynku valam narodu Majgo, âkì znajšoǔ Mâne.

11. А вас, якія пакінулі Госпада, забылі сьвятую гару Маю, гатуеце трапезу Гаду і распускаеце поўную чару Мне,

A vas, âkìâ pakìnulì Gospada, zabylì s′vâtuû garu Maû, gatuece trapezu Gadu ì raspuskaece poǔnuû čaru Mne,

12. вас асуджаю Я пад меч, і ўсе вы схіліцеся на закол, бо Я клікаў - і вы не адказвалі, казаў - і вы ня слухалі, а рабілі ліхое ў вачах Маіх і выбіралі тое, што было не даспадобы Мне.

vas asudžaû Â pad meč, ì ǔse vy shìlìcesâ na zakol, bo Â klìkaǔ - ì vy ne adkazvalì, kazaǔ - ì vy nâ sluhalì, a rabìlì lìhoe ǔ vačah Maìh ì vybìralì toe, što bylo ne daspadoby Mne.

13. Таму так кажа Гасподзь Бог: вось, рабы Мае будуць есьці, а вы будзеце галадаць; рабы мае будуць піць, а вы зьнемагацьмеце ад смагі;

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, raby Mae buduc′ es′cì, a vy budzece galadac′; raby mae buduc′ pìc′, a vy z′nemagac′mece ad smagì;

14. рабы Мае будуць весяліцца, а вы будзеце ў сораме; рабы Мае сьпявацьмуць ад сардэчнай радасьці, а вы будзеце крычаць ад сардэчнай скрухі і галасіць ад заняпаду духу.

raby Mae buduc′ vesâlìcca, a vy budzece ǔ sorame; raby Mae s′pâvac′muc′ ad sardèčnaj radas′cì, a vy budzece kryčac′ ad sardèčnaj skruhì ì galasìc′ ad zanâpadu duhu.

15. І пакінеце імя ваша выбраным Маім на пракляцьце; і заб'е цябе Гасподзь Бог, а рабоў Сваіх назаве іншым імем,

Ì pakìnece ìmâ vaša vybranym Maìm na praklâc′ce; ì zab'e câbe Gaspodz′ Bog, a raboǔ Svaìh nazave ìnšym ìmem,

16. якім хто будзе дабраслаўляць сябе на зямлі, будзе дабраслаўляцца Богам ісьціны; і хто будзе прысягацца на зямлі, будзе прысягаць Богам ісьціны, - бо ранейшыя смуткі будуць забытыя і схаваныя ад вачэй Маіх.

âkìm hto budze dabraslaǔlâc′ sâbe na zâmlì, budze dabraslaǔlâcca Bogam ìs′cìny; ì hto budze prysâgacca na zâmlì, budze prysâgac′ Bogam ìs′cìny, - bo ranejšyâ smutkì buduc′ zabytyâ ì shavanyâ ad vačèj Maìh.

17. Бо вось, Я ствараю новае неба і новую зямлю, і ранейшыя ўжо ня будуць успамінацца і ня прыйдуць на сэрца.

Bo vos′, Â stvaraû novae neba ì novuû zâmlû, ì ranejšyâ ǔžo nâ buduc′ uspamìnacca ì nâ pryjduc′ na sèrca.

18. А вы будзеце весяліцца і радавацца вавекі з таго, што Я ствараю: бо вось, Я ствараю Ерусалім весялосьцю і народ яго радасьцю.

A vy budzece vesâlìcca ì radavacca vavekì z tago, što Â stvaraû: bo vos′, Â stvaraû Erusalìm vesâlos′cû ì narod âgo radas′cû.

19. І буду радавацца за Ерусалім і весяліцца за народ Мой, і не пачуецца ў ім болей голасу плачу і голасу ляманту.

Ì budu radavacca za Erusalìm ì vesâlìcca za narod Moj, ì ne pačuecca ǔ ìm bolej golasu plaču ì golasu lâmantu.

20. Там ня будзе болей малалетняга і старога, які не дасягнуў бы паўнаты дзён сваіх; бо стогадовы памірацьме юнаком, але стогадовы грэшнік будзе праклінацца.

Tam nâ budze bolej malaletnâga ì staroga, âkì ne dasâgnuǔ by paǔnaty dzën svaìh; bo stogadovy pamìrac′me ûnakom, ale stogadovy grèšnìk budze praklìnacca.

21. І будуць будаваць дамы і жыць у іх, і садзіць вінаграднікі і есьці плады іх.

Ì buduc′ budavac′ damy ì žyc′ u ìh, ì sadzìc′ vìnagradnìkì ì es′cì plady ìh.

22. Ня будуць будаваць, каб іншы жыў, ня будуць садзіць, каб іншы еў; бо дні народа Майго будуць, як дні дрэва, і выбранцы Мае доўга будуць карыстацца вырабам рук сваіх.

Nâ buduc′ budavac′, kab ìnšy žyǔ, nâ buduc′ sadzìc′, kab ìnšy eǔ; bo dnì naroda Majgo buduc′, âk dnì drèva, ì vybrancy Mae doǔga buduc′ karystacca vyrabam ruk svaìh.

23. Ня будуць працаваць марна і нараджаць дзяцей на гора; бо будуць насеньнем, дабраславёным ад Госпада, і нашчадкі іхнія зь імі.

Nâ buduc′ pracavac′ marna ì naradžac′ dzâcej na gora; bo buduc′ nasen′nem, dabraslavënym ad Gospada, ì naščadkì ìhnìâ z′ ìmì.

24. І станецца, што раней чым яны паклічуць, Я адкажу; яны яшчэ будуць гаварыць, і Я ўжо пачую.

Ì stanecca, što ranej čym âny paklìčuc′, Â adkažu; âny âščè buduc′ gavaryc′, ì Â ǔžo pačuû.

25. Воўк і ягня будуць пасьвіцца разам, і леў, як вол, будзе есьці салому, а зьмяі пыл будзе ежаю; яны ня будуць учыняць ліха і шкоды на ўсёй сьвятой гары Маёй, кажа Гасподзь.

Voǔk ì âgnâ buduc′ pas′vìcca razam, ì leǔ, âk vol, budze es′cì salomu, a z′mâì pyl budze ežaû; âny nâ buduc′ učynâc′ lìha ì škody na ǔsëj s′vâtoj gary Maëj, kaža Gaspodz′.

66 Кіраўнік

1. Так кажа Гасподзь: неба - трон Мой, а зямля - падножжа ног Маіх; дзе ж набудзеце вы дом Мне, і дзе месца спакою Майго?

Tak kaža Gaspodz′: neba - tron Moj, a zâmlâ - padnožža nog Maìh; dze ž nabudzece vy dom Mne, ì dze mesca spakoû Majgo?

2. Бо ўсё гэта зрабіла рука Мая, і ўсё гэта было, кажа Гасподзь. А вось, на каго Я пагляджу: на ўпакоранага і зламанага духам і на таго, хто трымціць перад словам Маім.

Bo ǔsë gèta zrabìla ruka Maâ, ì ǔsë gèta bylo, kaža Gaspodz′. A vos′, na kago Â paglâdžu: na ǔpakoranaga ì zlamanaga duham ì na tago, hto trymcìc′ perad slovam Maìm.

3. А хто коле вала - тое самае, што і забівае чалавека; ахвяравальнікі ягняці - тое самае, што гіцаль; ахвяравальнік ежы - тое самае, што ахвяравальнік сьвіное крыві; кадзільнік фіміяму - тое самае, што мольбіт ідалу; і як яны выбралі свае шляхі, і душа іх знаходзіць асалоду ў мярзотах іхніх,

A hto kole vala - toe samae, što ì zabìvae čalaveka; ahvâraval′nìkì âgnâcì - toe samae, što gìcal′; ahvâraval′nìk ežy - toe samae, što ahvâraval′nìk s′vìnoe kryvì; kadzìl′nìk fìmìâmu - toe samae, što mol′bìt ìdalu; ì âk âny vybralì svae šlâhì, ì duša ìh znahodzìc′ asalodu ǔ mârzotah ìhnìh,

4. так і я ўжыву іхнюю панаду і навяду на іх жахлівае для іх; бо Я клікаў - і ня было адказьніка, казаў - і яны ня слухалі, а рабілі ліхое ў вачах Маіх і выбіралі тое, што не даспадобы Мне.

tak ì â ǔžyvu ìhnûû panadu ì navâdu na ìh žahlìvae dlâ ìh; bo Â klìkaǔ - ì nâ bylo adkaz′nìka, kazaǔ - ì âny nâ sluhalì, a rabìlì lìhoe ǔ vačah Maìh ì vybìralì toe, što ne daspadoby Mne.

5. Выслухайце слова Госпада, хто трымціць перад словам Яго: вашы браты, што ненавідзяць вас і выганяюць вас за імя Маё, кажуць: "няхай явіць Сябе ў славе Гасподзь, і мы паглядзім на весялосьць вашу". Але яны будуць пасаролмленыя.

Vysluhajce slova Gospada, hto trymcìc′ perad slovam Âgo: vašy braty, što nenavìdzâc′ vas ì vyganâûc′ vas za ìmâ Maë, kažuc′: "nâhaj âvìc′ Sâbe ǔ slave Gaspodz′, ì my paglâdzìm na vesâlos′c′ vašu". Ale âny buduc′ pasarolmlenyâ.

6. Вось, шум з горада, голас з храма, голас Госпада, Які помсьціцца ворагам Сваім.

Vos′, šum z gorada, golas z hrama, golas Gospada, Âkì poms′cìcca voragam Svaìm.

7. Яшчэ ня мучылася родамі, а нарадзіла; перш чым насталі болі яе, нарадзіла сына.

Âščè nâ mučylasâ rodamì, a naradzìla; perš čym nastalì bolì âe, naradzìla syna.

8. Хто чуў такое? хто бачыў падобнае на гэта? ці ўзьнікла краіна ў адзін дзень? ці нараджаўся народ за адзін раз, як Сіён, ледзь толькі пачаўшы родамі мучыцца - нарадзіў сыноў сваіх.

Hto čuǔ takoe? hto bačyǔ padobnae na gèta? cì ǔz′nìkla kraìna ǔ adzìn dzen′? cì naradžaǔsâ narod za adzìn raz, âk Sìën, ledz′ tol′kì pačaǔšy rodamì mučycca - naradzìǔ synoǔ svaìh.

9. Ці давяду Я да родаў, і ці ня дам радзіць? кажа Гасподзь. Альбо, даючы сілу радзіць, ці зачыню нутробу? кажа Бог твой.

Cì davâdu Â da rodaǔ, ì cì nâ dam radzìc′? kaža Gaspodz′. Al′bo, daûčy sìlu radzìc′, cì začynû nutrobu? kaža Bog tvoj.

10. Весялецеся зь Ерусалімам і радуйцеся за яго, усе, хто любіць яго! парадуйцеся зь ім радасьцю ўсе, хто скардзіўся на яго,

Vesâlecesâ z′ Erusalìmam ì radujcesâ za âgo, use, hto lûbìc′ âgo! paradujcesâ z′ ìm radas′cû ǔse, hto skardzìǔsâ na âgo,

11. каб вам карміцца і насычацца ад саскоў суцяшэньняў ягоных, упівацца і мець асалоду ад лішку славы Ягонай.

kab vam karmìcca ì nasyčacca ad saskoǔ sucâšèn′nâǔ âgonyh, upìvacca ì mec′ asalodu ad lìšku slavy Âgonaj.

12. Бо так кажа Гасподзь: вось, Я пасылаю да яго спакой, як раку, і багацьце народаў - як паток, што разьліваецца, для асалоды вашай; на руках насіцьмуць вас і на каленях будуць песьціць.

Bo tak kaža Gaspodz′: vos′, Â pasylaû da âgo spakoj, âk raku, ì bagac′ce narodaǔ - âk patok, što raz′lìvaecca, dlâ asalody vašaj; na rukah nasìc′muc′ vas ì na kalenâh buduc′ pes′cìc′.

13. Як суцяшае каго-небудзь маці яго, так суцешу вас Я, і вы будзеце суцешаныя ў Ерусаліме.

Âk sucâšae kago-nebudz′ macì âgo, tak sucešu vas Â, ì vy budzece sucešanyâ ǔ Erusalìme.

14. І ўбачыце гэта, і парадуецца сэрца ваша, і косьці вашыя расьцьвітуць, як маладая зеляніна, і растуліцца рука Госпада рабам Яго, а на ворагаў Сваіх Ён разгневаецца.

Ì ǔbačyce gèta, ì paraduecca sèrca vaša, ì kos′cì vašyâ ras′c′vìtuc′, âk maladaâ zelânìna, ì rastulìcca ruka Gospada rabam Âgo, a na voragaǔ Svaìh Ën razgnevaecca.

15. Бо вось, прыйдзе Гасподзь у агні і калясьніцы Яго - як віхура, каб выліць гнеў Свой зь лютасьцю і дараваньне Сваё з палаючым агнём.

Bo vos′, pryjdze Gaspodz′ u agnì ì kalâs′nìcy Âgo - âk vìhura, kab vylìc′ gneǔ Svoj z′ lûtas′cû ì daravan′ne Svaë z palaûčym agnëm.

16. Бо Гасподзь у агні і мечам Сваім учыніць суд над усякаю плоцьцю, і многа будзе пабітых Госпадам.

Bo Gaspodz′ u agnì ì mečam Svaìm učynìc′ sud nad usâkaû ploc′cû, ì mnoga budze pabìtyh Gospadam.

17. Тыя, якія асьвячаюць і ачышчаюць сябе ў гаях, адзін за адным, ядуць сьвіное мяса і мярзоту і мышэй, - усе загінуць, кажа Гасподзь.

Tyâ, âkìâ as′vâčaûc′ ì ačyščaûc′ sâbe ǔ gaâh, adzìn za adnym, âduc′ s′vìnoe mâsa ì mârzotu ì myšèj, - use zagìnuc′, kaža Gaspodz′.

18. Бо Я ведаю ўчынкі іхнія і думкі іхнія; і вось, прыйду сабраць усе народы і роды, і яны прыйдуць і ўбачаць славу Маю.

Bo Â vedaû ǔčynkì ìhnìâ ì dumkì ìhnìâ; ì vos′, pryjdu sabrac′ use narody ì rody, ì âny pryjduc′ ì ǔbačac′ slavu Maû.

19. І пакладу на іх азнаку, і пашлю з выратаваных ад іх да народаў: у Тарсіс, у Пулу і Луду, да тых, што напінаюць лук, у Тубалу і Явану, на далёкія астравы, якія ня чулі пра Мяне і ня бачылі славы Маёй; і яны абвесьцяць народам славу Маю

Ì pakladu na ìh aznaku, ì pašlû z vyratavanyh ad ìh da narodaǔ: u Tarsìs, u Pulu ì Ludu, da tyh, što napìnaûc′ luk, u Tubalu ì Âvanu, na dalëkìâ astravy, âkìâ nâ čulì pra Mâne ì nâ bačylì slavy Maëj; ì âny abves′câc′ narodam slavu Maû

20. і прадставяць усіх братоў вашых ад усіх народаў у дарунак Госпаду на конях і калясьніцах, і на насілках і на мулах і на борздых вярблюдах, - на сьвятую гару Маю, у Ерусалім, кажа Гасподзь, - падобна на тое, як сыны Ізраілевыя прыносяць дарунак у дом Госпада ў чыстай пасудзіне.

ì pradstavâc′ usìh bratoǔ vašyh ad usìh narodaǔ u darunak Gospadu na konâh ì kalâs′nìcah, ì na nasìlkah ì na mulah ì na borzdyh vârblûdah, - na s′vâtuû garu Maû, u Erusalìm, kaža Gaspodz′, - padobna na toe, âk syny Ìzraìlevyâ prynosâc′ darunak u dom Gospada ǔ čystaj pasudzìne.

21. Зь іх буду браць таксама ў сьвяшчэньнікі і лявіты, кажа Гасподзь.

Z′ ìh budu brac′ taksama ǔ s′vâščèn′nìkì ì lâvìty, kaža Gaspodz′.

22. Бо, як новае неба і новая зямля, якія я ствару, заўсёды будуць перад абліччам Маім, кажа Гасподзь, так будзе і насеньне ваша і імя ваша.

Bo, âk novae neba ì novaâ zâmlâ, âkìâ â stvaru, zaǔsëdy buduc′ perad ablìččam Maìm, kaža Gaspodz′, tak budze ì nasen′ne vaša ì ìmâ vaša.

23. Тады зь месяца ў месяц і з суботы ў суботу будзе прыходзіць усякая плоць перад аблічча Маё на пакланеньне, кажа Гасподзь.

Tady z′ mesâca ǔ mesâc ì z suboty ǔ subotu budze pryhodzìc′ usâkaâ ploc′ perad ablìčča Maë na paklanen′ne, kaža Gaspodz′.

24. І будуць выходзіць, і ўбачаць трупы людзей, што адступіліся ад Мяне: бо чарвяк іх не памрэ, і агонь іх не пагасьне; і будуць яны мярзотаю для ўсякай плоці.

Ì buduc′ vyhodzìc′, ì ǔbačac′ trupy lûdzej, što adstupìlìsâ ad Mâne: bo čarvâk ìh ne pamrè, ì agon′ ìh ne pagas′ne; ì buduc′ âny mârzotaû dlâ ǔsâkaj plocì.

ЕРАМІІ ERAMÌÌ

1 Кіраўнік

1. Слова Ераміі, сына Хэлкіінага, са сьвятароў у Анатоце, у зямлі Веньямінавай,

Slova Eramìì, syna Hèlkììnaga, sa s′vâtaroǔ u Anatoce, u zâmlì Ven′âmìnavaj,

2. якому было слова Гасподняе ў дні Ісаі, сына Амонавага, цара Юдэйскага, у трынаццаты год цараваньня яго,

âkomu bylo slova Gaspodnâe ǔ dnì Ìsaì, syna Amonavaga, cara Ûdèjskaga, u trynaccaty god caravan′nâ âgo,

3. і таксама ў дні Ёакіма, сына Ёсіінага, цара Юдэйскага, да канца адзінаццатага года Сэдэкіі, сына Ёсіінага, цара Юдэйскага, да перасяленьня Ерусаліма ў пятым месяцы.

ì taksama ǔ dnì Ëakìma, syna Ësììnaga, cara Ûdèjskaga, da kanca adzìnaccataga goda Sèdèkìì, syna Ësììnaga, cara Ûdèjskaga, da perasâlen′nâ Erusalìma ǔ pâtym mesâcy.

4. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

5. раней чым Я ўтварыў цябе ў чэраве, Я ўведаў цябе, і раней чым ты выйшаў з нутробы, Я асьвяціў цябе: прарокам народам паставіў цябе.

ranej čym Â ǔtvaryǔ câbe ǔ čèrave, Â ǔvedaǔ câbe, ì ranej čym ty vyjšaǔ z nutroby, Â as′vâcìǔ câbe: prarokam narodam pastavìǔ câbe.

6. А я сказаў: о Госпадзе Божа! я ня ўмею гаварыць, бо я яшчэ малады.

A â skazaǔ: o Gospadze Boža! â nâ ǔmeû gavaryc′, bo â âščè malady.

7. Але Гасподзь сказаў мне: не кажы "я малады"; бо да ўсіх, да каго Я пашлю цябе, пойдзеш, і ўсё, што загадаю табе, скажаш.

Ale Gaspodz′ skazaǔ mne: ne kažy "â malady"; bo da ǔsìh, da kago Â pašlû câbe, pojdzeš, ì ǔsë, što zagadaû tabe, skažaš.

8. Ня бойся іх; бо Я з табою, каб выбаўляць цябе, сказаў Гасподзь.

Nâ bojsâ ìh; bo Â z taboû, kab vybaǔlâc′ câbe, skazaǔ Gaspodz′.

9. І працягнуў Гасподзь руку Сваю і дакрануўся да вуснаў маіх; і сказаў мне Гасподзь: вось, Я ўклаў словы Мае ў вусны твае.

Ì pracâgnuǔ Gaspodz′ ruku Svaû ì dakranuǔsâ da vusnaǔ maìh; ì skazaǔ mne Gaspodz′: vos′, Â ǔklaǔ slovy Mae ǔ vusny tvae.

10. Глядзі, Я паставіў цябе ў гэты дзень над народамі і царствамі, каб выкараняць і спусташаць, губіць і разбураць, ствараць і садзіць.

Glâdzì, Â pastavìǔ câbe ǔ gèty dzen′ nad narodamì ì carstvamì, kab vykaranâc′ ì spustašac′, gubìc′ ì razburac′, stvarac′ ì sadzìc′.

11. І было слова Гасподняе мне: што бачыш ты, Ерамія? Я сказаў: бачу посах зь міндальнага дрэва.

Ì bylo slova Gaspodnâe mne: što bačyš ty, Eramìâ? Â skazaǔ: baču posah z′ mìndal′naga drèva.

12. Гасподзь сказаў мне: ты правільна бачыш; бо Я чуваю над словам Маім, каб яно хутка спраўдзілася.

Gaspodz′ skazaǔ mne: ty pravìl′na bačyš; bo Â čuvaû nad slovam Maìm, kab âno hutka spraǔdzìlasâ.

13. І было слова Гасподняе мне другі раз: "што бачыш ты? Я сказаў: бачу паддзіманы ветрам кацёл кіпеню, і аблічча яго з боку поўначы.

Ì bylo slova Gaspodnâe mne drugì raz: "što bačyš ty? Â skazaǔ: baču paddzìmany vetram kacël kìpenû, ì ablìčča âgo z boku poǔnačy.

14. І сказаў мне Гасподзь: з поўначы адкрыецца бедства на ўсіх насельнікаў гэтай зямлі.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: z poǔnačy adkryecca bedstva na ǔsìh nasel′nìkaǔ gètaj zâmlì.

15. Бо вось, Я паклічу ўсе плямёны царстваў паўночных, кажа Гасподзь, і прыйдуць яны, і паставяць - кожны - трон свой каля ўваходу ў браму Ерусаліма, і вакол усіх сьцен яго, і ва ўсіх гарадах Юдэйскіх.

Bo vos′, Â paklìču ǔse plâmëny carstvaǔ paǔnočnyh, kaža Gaspodz′, ì pryjduc′ âny, ì pastavâc′ - kožny - tron svoj kalâ ǔvahodu ǔ bramu Erusalìma, ì vakol usìh s′cen âgo, ì va ǔsìh garadah Ûdèjskìh.

16. І выкажу над імі прысуды Мае за ўсе беззаконнасьці іхнія, за тое, што яны пакінулі Мяне, і курылі фіміям чужаземным багам і пакланяліся дзеям рук сваіх.

Ì vykažu nad ìmì prysudy Mae za ǔse bezzakonnas′cì ìhnìâ, za toe, što âny pakìnulì Mâne, ì kurylì fìmìâm čužazemnym bagam ì paklanâlìsâ dzeâm ruk svaìh.

17. І ты аперажы сьцёгны свае, і ўстань і скажы ім усё, што Я накажу табе; не маладушнічай перад імі, каб Я не забіў цябе на вачах у іх.

Ì ty aperažy s′cëgny svae, ì ǔstan′ ì skažy ìm usë, što Â nakažu tabe; ne maladušnìčaj perad ìmì, kab Â ne zabìǔ câbe na vačah u ìh.

18. І вось, Я паставіў цябе сёньня ўмацаваным горадам і жалезным слупам і меднаю сьцяною на ўсёй гэтай зямлі, супроць цароў і Юды, супроць князёў яго, супроць сьвятароў яго і супроць народа зямлі гэтай.

Ì vos′, Â pastavìǔ câbe sën′nâ ǔmacavanym goradam ì žaleznym slupam ì mednaû s′cânoû na ǔsëj gètaj zâmlì, suproc′ caroǔ ì Ûdy, suproc′ knâzëǔ âgo, suproc′ s′vâtaroǔ âgo ì suproc′ naroda zâmlì gètaj.

19. Яны будуць ваяваць супроць цябе, але не перамогуць цябе; бо Я з табою, кажа Гасподзь, каб выбаўляць цябе.

Âny buduc′ vaâvac′ suproc′ câbe, ale ne peramoguc′ câbe; bo Â z taboû, kaža Gaspodz′, kab vybaǔlâc′ câbe.

2 Кіраўнік

1. І было слова Гасподняе мне:

Ì bylo slova Gaspodnâe mne:

2. ідзі і абвясьці ў вушы дачцэ Ерусаліма: так кажа Гасподзь; Я ўспамінаю дружнасьць маладосьці тваёй, пра каханьне тваё, калі ты была нявеста, калі пайшла сьледам за Мною ў пустыню, у зямлю незасеяную.

ìdzì ì abvâs′cì ǔ vušy dačcè Erusalìma: tak kaža Gaspodz′; Â ǔspamìnaû družnas′c′ malados′cì tvaëj, pra kahan′ne tvaë, kalì ty byla nâvesta, kalì pajšla s′ledam za Mnoû ǔ pustynû, u zâmlû nezaseânuû.

3. Ізраіль быў сьвятыняю Госпада, пачаткам пладоў Ягоных: усе, што паядалі яго, асуджаліся, бедства спасьцігла іх, кажа Гасподзь.

Ìzraìl′ byǔ s′vâtynâû Gospada, pačatkam pladoǔ Âgonyh: use, što paâdalì âgo, asudžalìsâ, bedstva spas′cìgla ìh, kaža Gaspodz′.

4. Паслухайце слова Гасподняе, доме Якаўлеў і ўсе роды дому Ізраілевага!

Pasluhajce slova Gaspodnâe, dome Âkaǔleǔ ì ǔse rody domu Ìzraìlevaga!

5. Так кажа Гасподзь: якую няпраўду знайшлі ўва Мне бацькі вашыя, што адышлі ад Мяне і пайшлі за марнасьцю, і змарнелі;

Tak kaža Gaspodz′: âkuû nâpraǔdu znajšlì ǔva Mne bac′kì vašyâ, što adyšlì ad Mâne ì pajšlì za marnas′cû, ì zmarnelì;

6. і не сказалі: дзе Гасподзь, Які вывеў нас зь зямлі Егіпецкай, вёў нас па пустыні, па зямлі пустой і неабжытай, па зямлі сухой, па зямлі ценю сьмяротнага, па якой ніхто не хадзіў і дзе ня жыў чалавек?

ì ne skazalì: dze Gaspodz′, Âkì vyveǔ nas z′ zâmlì Egìpeckaj, vëǔ nas pa pustynì, pa zâmlì pustoj ì neabžytaj, pa zâmlì suhoj, pa zâmlì cenû s′mârotnaga, pa âkoj nìhto ne hadzìǔ ì dze nâ žyǔ čalavek?

7. І Я ўвёў вас у зямлю плодную, каб вы карміліся пладамі яе і дабром яе; і вы ўвайшлі і апаганілі зямлю Маю, і набытак Мой зрабілі мярзотаю.

Ì Â ǔvëǔ vas u zâmlû plodnuû, kab vy karmìlìsâ pladamì âe ì dabrom âe; ì vy ǔvajšlì ì apaganìlì zâmlû Maû, ì nabytak Moj zrabìlì mârzotaû.

8. Сьвятары не казалі: дзе Гасподзь? і настаўнікі закона ня ведалі Мяне, і пастыры адпаліся ад Мяне, і прарокі прарочылі ў імя Валаала і хадзілі сьледам за тымі, якія не дапамагаюць.

S′vâtary ne kazalì: dze Gaspodz′? ì nastaǔnìkì zakona nâ vedalì Mâne, ì pastyry adpalìsâ ad Mâne, ì prarokì praročylì ǔ ìmâ Valaala ì hadzìlì s′ledam za tymì, âkìâ ne dapamagaûc′.

9. Таму Я яшчэ буду судзіцца з вамі, кажа Гасподзь, і з сынамі сыноў вашых буду судзіцца.

Tamu Â âščè budu sudzìcca z vamì, kaža Gaspodz′, ì z synamì synoǔ vašyh budu sudzìcca.

10. Бо ідзеце на выспы Хітымскія і паглядзеце, і пашлеце ў Кедар і разьведайце старанна і разгледзьце, ці было там што падобнае да гэтага?

Bo ìdzece na vyspy Hìtymskìâ ì paglâdzece, ì pašlece ǔ Kedar ì raz′vedajce staranna ì razgledz′ce, cì bylo tam što padobnae da gètaga?

11. ці памяняў які-небудзь народ багоў сваіх, хоць яны і не багі? а Мой народ памяняў славу сваю на тое, што не дапамагае.

cì pamânâǔ âkì-nebudz′ narod bagoǔ svaìh, hoc′ âny ì ne bagì? a Moj narod pamânâǔ slavu svaû na toe, što ne dapamagae.

12. Падзівуйцеся з гэтага, нябёсы, і здрыганецеся і жахнецеся, кажа Гасподзь.

Padzìvujcesâ z gètaga, nâbësy, ì zdryganecesâ ì žahnecesâ, kaža Gaspodz′.

13. Бо два ліхі ўчыніў народ Мой: Мяне, крыніцу вады жывой пакінулі і высеклі сабе вадаёмы разьбітыя, якія ня могуць трымаць вады

Bo dva lìhì ǔčynìǔ narod Moj: Mâne, krynìcu vady žyvoj pakìnulì ì vyseklì sabe vadaëmy raz′bìtyâ, âkìâ nâ moguc′ trymac′ vady

14. Хіба Ізраіль раб? альбо ён дамачадзец? чаму ён зрабіўся здабычаю?

Hìba Ìzraìl′ rab? al′bo ën damačadzec? čamu ën zrabìǔsâ zdabyčaû?

15. Зарыкалі на яго маладыя ільвы, падалі голас свой і зрабілі зямлю яго пустэльняю; гарады яго спалены, без жыхароў.

Zarykalì na âgo maladyâ ìl′vy, padalì golas svoj ì zrabìlì zâmlû âgo pustèl′nâû; garady âgo spaleny, bez žyharoǔ.

16. І сыны Мэмфіса і Тафны аб'елі цемя тваё.

Ì syny Mèmfìsa ì Tafny ab'elì cemâ tvaë.

17. Ці ня ўчыніў ты сабе гэтага тым, што занядбаў Госпада Бога твайго ў той час, калі Ён вёў цябе па дарозе?

Cì nâ ǔčynìǔ ty sabe gètaga tym, što zanâdbaǔ Gospada Boga tvajgo ǔ toj čas, kalì Ën vëǔ câbe pa daroze?

18. І сёньня навошта табе дарога ў Егіпет, каб піць ваду зь Ніла? і навошта табе дарога ў Асірыю, каб піць ваду з ракі яе?

Ì sën′nâ navošta tabe daroga ǔ Egìpet, kab pìc′ vadu z′ Nìla? ì navošta tabe daroga ǔ Asìryû, kab pìc′ vadu z rakì âe?

19. Пакарае цябе бязбожнасьць твая, і адступніцтва тваё выкрые цябе: дык вось, спазнай і разваж, як блага і горка тое, што ты занядбаў Госпада Бога твайго, і страху Майго няма ў табе, кажа Гасподзь Бог Саваоф.

Pakarae câbe bâzbožnas′c′ tvaâ, ì adstupnìctva tvaë vykrye câbe: dyk vos′, spaznaj ì razvaž, âk blaga ì gorka toe, što ty zanâdbaǔ Gospada Boga tvajgo, ì strahu Majgo nâma ǔ tabe, kaža Gaspodz′ Bog Savaof.

20. Бо даўно я паламаў ярмо тваё, парваў путы твае, і ты казаў: "ня буду служыць ідалам", а тым часам на кожным высокім пагорку і пад кожным галінастым дрэвам ты блудадзейнічаў.

Bo daǔno â palamaǔ ârmo tvaë, parvaǔ puty tvae, ì ty kazaǔ: "nâ budu služyc′ ìdalam", a tym časam na kožnym vysokìm pagorku ì pad kožnym galìnastym drèvam ty bludadzejnìčaǔ.

21. Я пасадзіў цябе як высакародную лазу, - найчысьцейшае насеньне; як жа ты ператварылася ў Мяне ў дзікі парастак чужой лазы?

Â pasadzìǔ câbe âk vysakarodnuû lazu, - najčys′cejšae nasen′ne; âk ža ty peratvarylasâ ǔ Mâne ǔ dzìkì parastak čužoj lazy?

22. Таму хоць бы ты ўмыўся мылам і шмат ужыў на сябе шчолаку, - бязбожнасьць твая пазначана перад Мною, кажа Гасподзь Бог.

Tamu hoc′ by ty ǔmyǔsâ mylam ì šmat užyǔ na sâbe ščolaku, - bâzbožnas′c′ tvaâ paznačana perad Mnoû, kaža Gaspodz′ Bog.

23. Як можаш ты сказаць: "я не апаганіў сябе, я не хадзіў па сьледзе Ваала? паглядзі на паводзіны свае ў даліне, уведай, што рабіла ты, увішная вярблюдзіца, якая ганяецца па шляхах тваіх?

Âk možaš ty skazac′: "â ne apaganìǔ sâbe, â ne hadzìǔ pa s′ledze Vaala? paglâdzì na pavodzìny svae ǔ dalìne, uvedaj, što rabìla ty, uvìšnaâ vârblûdzìca, âkaâ ganâecca pa šlâhah tvaìh?

24. Дзікую асьліцу, якая прывыкла да пустыні, якая ў запале душы сваёй глытае паветра, хто можа стрымаць? Усе, хто шукае яе, ня стомяцца; у яе месяцы яны знойдуць яе.

Dzìkuû as′lìcu, âkaâ pryvykla da pustynì, âkaâ ǔ zapale dušy svaëj glytae pavetra, hto moža strymac′? Use, hto šukae âe, nâ stomâcca; u âe mesâcy âny znojduc′ âe.

25. Не давай нагам тваім атоптваць абутак, і гартані тваёй - таміцца ад смагі. Але ты сказаў: не спадзявайся, не! бо люблю чужых і буду хадзіць па сьледзе іхнім.

Ne davaj nagam tvaìm atoptvac′ abutak, ì gartanì tvaëj - tamìcca ad smagì. Ale ty skazaǔ: ne spadzâvajsâ, ne! bo lûblû čužyh ì budu hadzìc′ pa s′ledze ìhnìm.

26. Як злодзей, калі зловяць яго, бывае пасаромлены, - так пасароміў сябе дом Ізраілеў: яны, цары іхнія, князі іхнія, і сьвятары іхнія, і прарокі іхнія,

Âk zlodzej, kalì zlovâc′ âgo, byvae pasaromleny, - tak pasaromìǔ sâbe dom Ìzraìleǔ: âny, cary ìhnìâ, knâzì ìhnìâ, ì s′vâtary ìhnìâ, ì prarokì ìhnìâ,

27. кажучы дрэву: "ты мой бацька", і каменю: "ты нарадзіў мяне"; бо яны абярнуліся да мяне сьпінаю, а ня тварам; а ў час бедства свайго будуць казаць: "устань і выратуй нас!"

kažučy drèvu: "ty moj bac′ka", ì kamenû: "ty naradzìǔ mâne"; bo âny abârnulìsâ da mâne s′pìnaû, a nâ tvaram; a ǔ čas bedstva svajgo buduc′ kazac′: "ustan′ ì vyratuj nas!"

28. Дзе ж багі твае, якіх ты зрабіў сабе? - хай яны ўстануць, калі могуць выратаваць цябе ў час бедства твайго; бо колькі ў цябе гарадоў, столькі і багоў у цябе, Юда.

Dze ž bagì tvae, âkìh ty zrabìǔ sabe? - haj âny ǔstanuc′, kalì moguc′ vyratavac′ câbe ǔ čas bedstva tvajgo; bo kol′kì ǔ câbe garadoǔ, stol′kì ì bagoǔ u câbe, Ûda.

29. Навошта вам спаборнічаць са Мною? - усе вы зграшылі супроць Мяне, кажа Гасподзь.

Navošta vam spabornìčac′ sa Mnoû? - use vy zgrašylì suproc′ Mâne, kaža Gaspodz′.

30. Марна пабіваў Я дзяцей вашых: яны не прынялі настаўленьня на розум; прарокаў вашых пажыраў меч ваш, як зьнішчальны леў.

Marna pabìvaǔ Â dzâcej vašyh: âny ne prynâlì nastaǔlen′nâ na rozum; prarokaǔ vašyh pažyraǔ meč vaš, âk z′nìščal′ny leǔ.

31. О, родзе! уважце вы слову Гасподняму; ці быў Я пустэльняю дому Ізраілеваму? ці быў Я краінаю змроку? Навошта ж народ Мой кажа: мы самыя сабе гаспадары; мы ўжо ня прыйдзем да Цябе?

O, rodze! uvažce vy slovu Gaspodnâmu; cì byǔ Â pustèl′nâû domu Ìzraìlevamu? cì byǔ Â kraìnaû zmroku? Navošta ž narod Moj kaža: my samyâ sabe gaspadary; my ǔžo nâ pryjdzem da Câbe?

32. Ці ж забывае дзяўчына акрасы свае і нявеста - убор свой? а народ Мой забыў Мяне, - няма ліку дням.

Cì ž zabyvae dzâǔčyna akrasy svae ì nâvesta - ubor svoj? a narod Moj zabyǔ Mâne, - nâma lìku dnâm.

33. Як умела кіруеш ты дарогі твае, каб здабываць любоў! і дзеля гэтага нават са злачынствамі стасавала ты дарогі твае.

Âk umela kìrueš ty darogì tvae, kab zdabyvac′ lûboǔ! ì dzelâ gètaga navat sa zlačynstvamì stasavala ty darogì tvae.

34. Нават на полках вопраткі тваёй ёсьць кроў людзей бедных, невінаватых, якіх ты не засьпела пры ўзломе: і нягледзячы на ўсё гэта,

Navat na polkah vopratkì tvaëj ës′c′ kroǔ lûdzej bednyh, nevìnavatyh, âkìh ty ne zas′pela pry ǔzlome: ì nâgledzâčy na ǔsë gèta,

35. кажаш: як бо я невінаватая, дык, мусіць, гнеў Яго адхінецца ад мяне. - Вось, Я буду судзіцца з табою за тое, што кажаш: "я не зграшыла".

kažaš: âk bo â nevìnavataâ, dyk, musìc′, gneǔ Âgo adhìnecca ad mâne. - Vos′, Â budu sudzìcca z taboû za toe, što kažaš: "â ne zgrašyla".

36. Навошта ты так многа бадзяешся, мяняючы дарогу тваю? Ты гэтак сама будзеш пасаромленая і Егіптам, як была пасаромлена Асірыяй;

Navošta ty tak mnoga badzâešsâ, mânâûčy darogu tvaû? Ty gètak sama budzeš pasaromlenaâ ì Egìptam, âk byla pasaromlena Asìryâj;

37. і ад яго ты выйдзеш, паклаўшы рукі на галаву, бо адхіліў Гасподзь надзеі твае, і ня мецьмеш зь імі посьпеху.

ì ad âgo ty vyjdzeš, paklaǔšy rukì na galavu, bo adhìlìǔ Gaspodz′ nadzeì tvae, ì nâ mec′meš z′ ìmì pos′pehu.

3 Кіраўнік

1. Кажуць: калі муж адпусьціць жонку сваю, і яна адыдзе ад яго і зробіцца жонкаю другога мужа, дык ці можа яна вярнуцца да яго? Ці не апаганілася б гэтым краіна тая? А ты з многімі палюбоўнікамі блудадзейнічала, - і аднак жа вярніся да Мяне, кажа Гасподзь.

Kažuc′: kalì muž adpus′cìc′ žonku svaû, ì âna adydze ad âgo ì zrobìcca žonkaû drugoga muža, dyk cì moža âna vârnucca da âgo? Cì ne apaganìlasâ b gètym kraìna taâ? A ty z mnogìmì palûboǔnìkamì bludadzejnìčala, - ì adnak ža vârnìsâ da Mâne, kaža Gaspodz′.

2. Узьвядзі вочы твае ўгору і паглядзі, дзе не блудадзеялі з табою? Пры дарозе сядзела ты дзеля іх, як Аравіцянін у пустыні, і апаганіла зямлю блудам тваім і хітрынай тваёю.

Uz′vâdzì vočy tvae ǔgoru ì paglâdzì, dze ne bludadzeâlì z taboû? Pry daroze sâdzela ty dzelâ ìh, âk Aravìcânìn u pustynì, ì apaganìla zâmlû bludam tvaìm ì hìtrynaj tvaëû.

3. За тое былі затрыманы дажджы, і ня было дажджу позьняга; але ў цябе быў лоб блудніцы, - ты адкінула сорам.

Za toe bylì zatrymany daždžy, ì nâ bylo daždžu poz′nâga; ale ǔ câbe byǔ lob bludnìcy, - ty adkìnula soram.

4. Ці ня будзеш ты з гэтага часу заклікаць да Мяне: Войча мой! Ты быў правадніком маладосьці маёй!

Cì nâ budzeš ty z gètaga času zaklìkac′ da Mâne: Vojča moj! Ty byǔ pravadnìkom malados′cì maëj!

5. Няўжо заўсёды Ён будзе ў гневе? і няўжо вечна будзе ўтрымліваць яго ў Сабе? Вось, што кажаш ты, а робіш ліхое і посьпех маеш у ім.

Nâǔžo zaǔsëdy Ën budze ǔ gneve? ì nâǔžo večna budze ǔtrymlìvac′ âgo ǔ Sabe? Vos′, što kažaš ty, a robìš lìhoe ì pos′peh maeš u ìm.

6. Гасподзь сказаў мне ў дні Ёсіі цара: ці бачыў ты, што рабіла адступніца, дачка Ізраіля? Яна хадзіла на кожную высокую гару і пад кожнае галінастае дрэва, і там распусьнічала.

Gaspodz′ skazaǔ mne ǔ dnì Ësìì cara: cì bačyǔ ty, što rabìla adstupnìca, dačka Ìzraìlâ? Âna hadzìla na kožnuû vysokuû garu ì pad kožnae galìnastae drèva, ì tam raspus′nìčala.

7. І пасьля таго, як яна ўсё гэта рабіла, Я казаў: вярніся да Мяне; але яна не вярнулася; і бачыла гэта вераломная сястра яе Юдэя.

Ì pas′lâ tago, âk âna ǔsë gèta rabìla, Â kazaǔ: vârnìsâ da Mâne; ale âna ne vârnulasâ; ì bačyla gèta veralomnaâ sâstra âe Ûdèâ.

8. І Я бачыў, што, калі за ўсе пералюбныя ўчынкі адступніцы, дачкі Ізраіля, Я адпусьціў яе і даў ёй разводны ліст, вераломная сястра яе, Юдэя, не збаялася, а пайшла і сама распусьнічала.

Ì Â bačyǔ, što, kalì za ǔse peralûbnyâ ǔčynkì adstupnìcy, dačkì Ìzraìlâ, Â adpus′cìǔ âe ì daǔ ëj razvodny lìst, veralomnaâ sâstra âe, Ûdèâ, ne zbaâlasâ, a pajšla ì sama raspus′nìčala.

9. І адкрытым блудадзействам яна апаганіла зямлю, і пералюбнічала з каменем і дрэвам.

Ì adkrytym bludadzejstvam âna apaganìla zâmlû, ì peralûbnìčala z kamenem ì drèvam.

10. Але пры ўсім гэтым вераломная сястра яе Юдэя не навярнулася да Мяне ўсім сэрцам сваім, а толькі на блізір, кажа Гасподзь.

Ale pry ǔsìm gètym veralomnaâ sâstra âe Ûdèâ ne navârnulasâ da Mâne ǔsìm sèrcam svaìm, a tol′kì na blìzìr, kaža Gaspodz′.

11. І сказаў мне Гасподзь: адступніца, дачка Ізраілева, аказалася з большаю праўдаю, чым вераломная Юдэя.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: adstupnìca, dačka Ìzraìleva, akazalasâ z bol′šaû praǔdaû, čym veralomnaâ Ûdèâ.

12. Ідзі і абвясьці словы гэтыя на поўнач, і скажы: вярніся, адступніца, дачка Ізраілева, кажа Гасподзь. Я ня вылью на вас гневу Майго; бо Я мілажальны, кажа Гасподзь, - ня вечна буду гневацца.

Ìdzì ì abvâs′cì slovy gètyâ na poǔnač, ì skažy: vârnìsâ, adstupnìca, dačka Ìzraìleva, kaža Gaspodz′. Â nâ vyl′û na vas gnevu Majgo; bo Â mìlažal′ny, kaža Gaspodz′, - nâ večna budu gnevacca.

13. Прызнай толькі віну тваю, бо ты адступілася ад Госпада Бога твайго і распусьнічала з чужымі пад кожным галінастым дрэвам, а голасу Майго вы ня слухаліся, кажа Гасподзь.

Pryznaj tol′kì vìnu tvaû, bo ty adstupìlasâ ad Gospada Boga tvajgo ì raspus′nìčala z čužymì pad kožnym galìnastym drèvam, a golasu Majgo vy nâ sluhalìsâ, kaža Gaspodz′.

14. Вярнецеся, дзеці-адступнікі, кажа Гасподзь, бо Я спалучыўся з вамі, і вазьму вас па адным з горада, па два зь племя, і прывяду вас на Сіён.

Vârnecesâ, dzecì-adstupnìkì, kaža Gaspodz′, bo Â spalučyǔsâ z vamì, ì vaz′mu vas pa adnym z gorada, pa dva z′ plemâ, ì pryvâdu vas na Sìën.

15. І дам вам пастыраў паводле сэрца Майго, якія будуць пасьвіць вас зь веданьнем і добрым розумам.

Ì dam vam pastyraǔ pavodle sèrca Majgo, âkìâ buduc′ pas′vìc′ vas z′ vedan′nem ì dobrym rozumam.

16. І будзе, калі вы размножыцеся і зробіцеся шматплоднымі на зямлі, у тыя дні, кажа Гасподзь, ня будуць казаць болей: "каўчэг запавету Гасподняга"; ён і не ўзгадаецца, і ня ўспомняць пра яго і ня будуць прыходзіць да яго, і яго ўжо ня будзе.

Ì budze, kalì vy razmnožycesâ ì zrobìcesâ šmatplodnymì na zâmlì, u tyâ dnì, kaža Gaspodz′, nâ buduc′ kazac′ bolej: "kaǔčèg zapavetu Gaspodnâga"; ën ì ne ǔzgadaecca, ì nâ ǔspomnâc′ pra âgo ì nâ buduc′ pryhodzìc′ da âgo, ì âgo ǔžo nâ budze.

17. У той час назавуць Ерусалім тронам Госпада; і ўсе народы дзеля імя Госпада зьбяруцца ў Ерусалім і ня будуць болей рабіць з упартасьці злога сэрца свайго.

U toj čas nazavuc′ Erusalìm tronam Gospada; ì ǔse narody dzelâ ìmâ Gospada z′bârucca ǔ Erusalìm ì nâ buduc′ bolej rabìc′ z upartas′cì zloga sèrca svajgo.

18. У тыя дні прыйдзе дом Юдаў да дому Ізраілевага, і пойдуць разам зь зямлі паўночнай у зямлю, якую Я даў у спадчыну бацькам вашым.

U tyâ dnì pryjdze dom Ûdaǔ da domu Ìzraìlevaga, ì pojduc′ razam z′ zâmlì paǔnočnaj u zâmlû, âkuû Â daǔ u spadčynu bac′kam vašym.

19. І казаў Я: як пастаўлю цябе ў лік дзяцей і дам табе жаданую зямлю, найпрыгажэйшую спадчыну мноства народаў? і сказаў: ты будзеш называць Мяне бацькам тваім і не адступішся ад Мяне.

Ì kazaǔ Â: âk pastaǔlû câbe ǔ lìk dzâcej ì dam tabe žadanuû zâmlû, najprygažèjšuû spadčynu mnostva narodaǔ? ì skazaǔ: ty budzeš nazyvac′ Mâne bac′kam tvaìm ì ne adstupìšsâ ad Mâne.

20. Але, сапраўды, як жонка вераломна здраджвае сябру свайму, так вераломна ўчынілі са Мною вы, доме Ізраілеў, кажа Гасподзь.

Ale, sapraǔdy, âk žonka veralomna zdradžvae sâbru svajmu, tak veralomna ǔčynìlì sa Mnoû vy, dome Ìzraìleǔ, kaža Gaspodz′.

21. Голас чуцен на вышынях, скрушлівы плач сыноў Ізраіля па тым, што яны скрывілі дарогу сваю, забылі Госпада Бога свайго.

Golas čucen na vyšynâh, skrušlìvy plač synoǔ Ìzraìlâ pa tym, što âny skryvìlì darogu svaû, zabylì Gospada Boga svajgo.

22. Вярнецеся, мяцежныя дзеці: Я вылечу вашую непакорлівасьць. - Вось, мы ідзём да Цябе, бо Ты - Гасподзь Бог наш.

Vârnecesâ, mâcežnyâ dzecì: Â vyleču vašuû nepakorlìvas′c′. - Vos′, my ìdzëm da Câbe, bo Ty - Gaspodz′ Bog naš.

23. Праўда, дарма спадзяваліся мы на пагоркі і на мноства гор; праўда, у Госпадзе Богу нашым - выратаваньне Ізраіля!

Praǔda, darma spadzâvalìsâ my na pagorkì ì na mnostva gor; praǔda, u Gospadze Bogu našym - vyratavan′ne Ìzraìlâ!

24. З маладосьці нашай гэта гідота пажырала набытак бацькоў нашых, авечак іхніх і валоў іхніх, сыноў іхніх і дачок іхніх.

Z malados′cì našaj gèta gìdota pažyrala nabytak bac′koǔ našyh, avečak ìhnìh ì valoǔ ìhnìh, synoǔ ìhnìh ì dačok ìhnìh.

25. Мы ляжым у сораме сваім, і сорам наш пакрывае нас, бо мы грашылі перад Госпадам Богам нашым, - мы і бацькі нашыя, з маладосьці нашай і да гэтага дня, - і ня слухаліся голасу Госпада Бога нашага.

My lâžym u sorame svaìm, ì soram naš pakryvae nas, bo my grašylì perad Gospadam Bogam našym, - my ì bac′kì našyâ, z malados′cì našaj ì da gètaga dnâ, - ì nâ sluhalìsâ golasu Gospada Boga našaga.

4 Кіраўнік

1. І калі хочаш навярнуцца, Ізраіле, кажа Гасподзь, да Мяне навярніся; а калі адвядзеш гідоты твае ад аблічча Майго, ты ня будзеш бадзяцца.

Ì kalì hočaš navârnucca, Ìzraìle, kaža Gaspodz′, da Mâne navârnìsâ; a kalì advâdzeš gìdoty tvae ad ablìčča Majgo, ty nâ budzeš badzâcca.

2. І будзеш бажыцца: жывы Гасподзь! у ісьціне, судзе і праўдзе; і народы будуць Ім дабраслаўляцца і Ім хваліцца.

Ì budzeš bažycca: žyvy Gaspodz′! u ìs′cìne, sudze ì praǔdze; ì narody buduc′ Ìm dabraslaǔlâcca ì Ìm hvalìcca.

3. Бо так кажа Гасподзь мужам Юды і Ерусаліма: узарэце сабе новыя палеткі і ня сейце сярод церня.

Bo tak kaža Gaspodz′ mužam Ûdy ì Erusalìma: uzarèce sabe novyâ paletkì ì nâ sejce sârod cernâ.

4. Абрэжце сябе дзеля Госпада, і здымеце крайнюю плоць з сэрца вашага, мужы Юды і жыхары Ерусаліма, каб гнеў Мой не адкрыўся, як агонь, і не запалаў непагасна ад ліхіх нахільнасьцяў вашых.

Abrèžce sâbe dzelâ Gospada, ì zdymece krajnûû ploc′ z sèrca vašaga, mužy Ûdy ì žyhary Erusalìma, kab gneǔ Moj ne adkryǔsâ, âk agon′, ì ne zapalaǔ nepagasna ad lìhìh nahìl′nas′câǔ vašyh.

5. Абвясьцеце ў Юдэі і агаласеце ў Ерусаліме, і гаварэце і трубеце трубою па зямлі; заклікайце голасна і кажэце: "зьбярэцеся і пойдзем ва ўмацаваныя гарады".

Abvâs′cece ǔ Ûdèì ì agalasece ǔ Erusalìme, ì gavarèce ì trubece truboû pa zâmlì; zaklìkajce golasna ì kažèce: "z′bârècesâ ì pojdzem va ǔmacavanyâ garady".

6. Выставіце сьцяг да Сіёна, - бяжэце, ня спыняйцеся; бо Я прывяду з поўначы бедства і вялікую пагібель.

Vystavìce s′câg da Sìëna, - bâžèce, nâ spynâjcesâ; bo Â pryvâdu z poǔnačy bedstva ì vâlìkuû pagìbel′.

7. Выходзіць леў са сваёй нетры, і выступае зьнішчальнік народаў: ён выходзіць са свайго месца, каб зямлю тваю зрабіць пусткаю; гарады твае будуць спустошаны, застануцца без жыхароў.

Vyhodzìc′ leǔ sa svaëj netry, ì vystupae z′nìščal′nìk narodaǔ: ën vyhodzìc′ sa svajgo mesca, kab zâmlû tvaû zrabìc′ pustkaû; garady tvae buduc′ spustošany, zastanucca bez žyharoǔ.

8. Таму аперажэцеся вярэтаю, плачце і галасеце, бо лютасьць гневу Гасподняга не адвернецца ад нас.

Tamu aperažècesâ vârètaû, plačce ì galasece, bo lûtas′c′ gnevu Gaspodnâga ne advernecca ad nas.

9. І будзе ў той дзень, кажа Гасподзь, замрэ сэрца ў цара і сэрца ў князёў; і жахнуцца сьвятары, і дзіву дадуцца прарокі.

Ì budze ǔ toj dzen′, kaža Gaspodz′, zamrè sèrca ǔ cara ì sèrca ǔ knâzëǔ; ì žahnucca s′vâtary, ì dzìvu daducca prarokì.

10. І сказаў я: о, Госпадзе Божа! няўжо Ты зводзіў толькі народ гэты і Ерусалім, кажучы "мір будзе ў вас"; а тым часам меч даходзіць да душы?

Ì skazaǔ â: o, Gospadze Boža! nâǔžo Ty zvodzìǔ tol′kì narod gèty ì Erusalìm, kažučy "mìr budze ǔ vas"; a tym časam meč dahodzìc′ da dušy?

11. У той час сказана будзе народу гэтаму і Ерусаліму: пякучы вецер ляціць з вышыняў пустэльных на дарогу дачкі народа Майго, ня дзеля веяньня і ня дзеля ачышчэньня:

U toj čas skazana budze narodu gètamu ì Erusalìmu: pâkučy vecer lâcìc′ z vyšynâǔ pustèl′nyh na darogu dačkì naroda Majgo, nâ dzelâ veân′nâ ì nâ dzelâ ačyščèn′nâ:

12. і прыйдзе да Мяне адтуль вецер мацнейшы за гэты, і Я агалашу прысуд над імі.

ì pryjdze da Mâne adtul′ vecer macnejšy za gèty, ì Â agalašu prysud nad ìmì.

13. Вось, падымаецца ён, быццам воблакі, і калясьніцы яго - як віхура, коні ганчэйшыя за арлоў; гора нам! бо мы будзем спустошаны.

Vos′, padymaecca ën, byccam voblakì, ì kalâs′nìcy âgo - âk vìhura, konì gančèjšyâ za arloǔ; gora nam! bo my budzem spustošany.

14. Змый ліхое з сэрца твайго, Ерусаліме, каб выратавацца табе: дакуль будуць гнездавацца ў табе ліхамысныя думкі?

Zmyj lìhoe z sèrca tvajgo, Erusalìme, kab vyratavacca tabe: dakul′ buduc′ gnezdavacca ǔ tabe lìhamysnyâ dumkì?

15. Бо ўжо ляціць голас ад Дана і пагібельная вестка з гары Яфрэмавай:

Bo ǔžo lâcìc′ golas ad Dana ì pagìbel′naâ vestka z gary Âfrèmavaj:

16. агаласеце народам, абвясьцеце Ерусаліму, што ідуць з далёкай краіны абложнікі і крыкамі сваімі агалашаюць гарады Юдэі.

agalasece narodam, abvâs′cece Erusalìmu, što ìduc′ z dalëkaj kraìny abložnìkì ì krykamì svaìmì agalašaûc′ garady Ûdèì.

17. Як вартавыя палёў, яны абступаюць яго навокал, бо ён узбунтаваўся супроць Мяне, кажа Гасподзь.

Âk vartavyâ palëǔ, âny abstupaûc′ âgo navokal, bo ën uzbuntavaǔsâ suproc′ Mâne, kaža Gaspodz′.

18. Шляхі твае і дзеі твае прычынілі табе гэта; ад тваёй бязбожнасьці табе так горка, што даходзіць да сэрца твайго.

Šlâhì tvae ì dzeì tvae pryčynìlì tabe gèta; ad tvaëj bâzbožnas′cì tabe tak gorka, što dahodzìc′ da sèrca tvajgo.

19. Нутроба мая! нутроба мая! смуткую ў глыбіні сэрца майго, хвалюецца ўва мне сэрца маё, не магу маўчаць; бо ты чуеш, душа мая, гук трубы, трывогу бітвы.

Nutroba maâ! nutroba maâ! smutkuû ǔ glybìnì sèrca majgo, hvalûecca ǔva mne sèrca maë, ne magu maǔčac′; bo ty čueš, duša maâ, guk truby, tryvogu bìtvy.

20. Бяда за бядою: уся зямля спусташаецца, зьнянацку разбураны намёты мае, імгненна - палаткі мае.

Bâda za bâdoû: usâ zâmlâ spustašaecca, z′nânacku razburany namëty mae, ìmgnenna - palatkì mae.

21. Ці доўга мне бачыць сьцяг, слухаць гук трубы?

Cì doǔga mne bačyc′ s′câg, sluhac′ guk truby?

22. Гэта таму, што народ Мой дурны - ня ведае Мяне: неразумныя яны дзеці, і няма ў іх глузду; яны разумныя на благое, а дабра рабіць ня ўмеюць.

Gèta tamu, što narod Moj durny - nâ vedae Mâne: nerazumnyâ âny dzecì, ì nâma ǔ ìh gluzdu; âny razumnyâ na blagoe, a dabra rabìc′ nâ ǔmeûc′.

23. Гляджу на зямлю - і вось, яна разбураная і пустая, - на нябёсы - і няма на іх сьвятла.

Glâdžu na zâmlû - ì vos′, âna razburanaâ ì pustaâ, - na nâbësy - ì nâma na ìh s′vâtla.

24. Гляджу на горы - і вось, яны дрыжаць, і ўсе пагоркі хістаюцца.

Glâdžu na gory - ì vos′, âny dryžac′, ì ǔse pagorkì hìstaûcca.

25. Гляджу - і вось, няма чалавека, і ўсе птушкі нябесныя разьляцеліся.

Glâdžu - ì vos′, nâma čalaveka, ì ǔse ptuškì nâbesnyâ raz′lâcelìsâ.

26. Гляджу - і вось, Карміл - пустыня, а ўсе гарады ягоныя разбураныя ад аблічча Гасподняга, ад лютасьці гневу Яго.

Glâdžu - ì vos′, Karmìl - pustynâ, a ǔse garady âgonyâ razburanyâ ad ablìčča Gaspodnâga, ad lûtas′cì gnevu Âgo.

27. Бо так сказаў Гасподзь: уся зямля будзе спустошана, але поўнага зьнішчэньня не дапушчу.

Bo tak skazaǔ Gaspodz′: usâ zâmlâ budze spustošana, ale poǔnaga z′nìščèn′nâ ne dapušču.

28. Заплача па гэтым зямля, і нябёсы запамрочацца ўгары, бо Я сказаў, Я вызначыў, і не раскаюся ў тым і не адступлюся ад таго.

Zaplača pa gètym zâmlâ, ì nâbësy zapamročacca ǔgary, bo Â skazaǔ, Â vyznačyǔ, ì ne raskaûsâ ǔ tym ì ne adstuplûsâ ad tago.

29. Ад шуму верхаўцоў і стралкоў разьбягуцца ўсе гарады: яны пойдуць у густыя лясы і залезуць на скалы; усе гарады будуць пакінуты, і ня будзе ў іх ніводнага жыхара.

Ad šumu verhaǔcoǔ ì stralkoǔ raz′bâgucca ǔse garady: âny pojduc′ u gustyâ lâsy ì zalezuc′ na skaly; use garady buduc′ pakìnuty, ì nâ budze ǔ ìh nìvodnaga žyhara.

30. А ты, спустошаная, што пачнеш рабіць? Хоць ты апранаешся ў пурпуру, хоць ты ахарошваеш сябе залатымі ўборамі, абмалёўваеш вочы твае фарбамі, але дарэмна ахарошваеш сябе; пагрэбавалі табою палюбоўнікі - яны шукаюць душы тваёй.

A ty, spustošanaâ, što pačneš rabìc′? Hoc′ ty apranaešsâ ǔ purpuru, hoc′ ty aharošvaeš sâbe zalatymì ǔboramì, abmalëǔvaeš vočy tvae farbamì, ale darèmna aharošvaeš sâbe; pagrèbavalì taboû palûboǔnìkì - âny šukaûc′ dušy tvaëj.

31. Бо Я чую голас як бы жанчыны-парадзіхі, стогн як бы тае, што нараджае першы раз, голас дачкі Сіёна; яна стогне, працягваючы рукі свае: "о, гора мне! душа мая зьнемагае перад забойцамі".

Bo Â čuû golas âk by žančyny-paradzìhì, stogn âk by tae, što naradžae peršy raz, golas dačkì Sìëna; âna stogne, pracâgvaûčy rukì svae: "o, gora mne! duša maâ z′nemagae perad zabojcamì".

5 Кіраўнік

1. Пахадзеце па вуліцах Ерусаліма, і паглядзеце і разьведайце і пашукайце на плошчах ягоных, ці ня знойдзеце чалавека, ці няма таго, хто трымаецца праўды, шукае ісьціны! - Я зьлітаваўся б зь Ерусаліма.

Pahadzece pa vulìcah Erusalìma, ì paglâdzece ì raz′vedajce ì pašukajce na ploščah âgonyh, cì nâ znojdzece čalaveka, cì nâma tago, hto trymaecca praǔdy, šukae ìs′cìny! - Â z′lìtavaǔsâ b z′ Erusalìma.

2. Хоць і кажуць яны: жывы Гасподзь! але божацца ілжыва.

Hoc′ ì kažuc′ âny: žyvy Gaspodz′! ale božacca ìlžyva.

3. О, Госпадзе! ці не да ісьціны зьвернуты вочы Твае? Ты б'еш іх, а яны не адчуваюць болю; Ты пабіваеш іх, а яны ня хочуць прыняць настаўленьня на розум: твары свае зрабілі яны мацнейшымі за камень - навярнуцца ня хочуць.

O, Gospadze! cì ne da ìs′cìny z′vernuty vočy Tvae? Ty b'eš ìh, a âny ne adčuvaûc′ bolû; Ty pabìvaeš ìh, a âny nâ hočuc′ prynâc′ nastaǔlen′nâ na rozum: tvary svae zrabìlì âny macnejšymì za kamen′ - navârnucca nâ hočuc′.

4. І сказаў я сам сабе: гэта, можа быць, беднякі; яны дурныя, бо ня ведаюць шляху Гасподняга, закону Бога свайго.

Ì skazaǔ â sam sabe: gèta, moža byc′, bednâkì; âny durnyâ, bo nâ vedaûc′ šlâhu Gaspodnâga, zakonu Boga svajgo.

5. Пайду я да знакамітых і пагутару зь імі, бо яны ведаюць шлях Гасподні, закон Бога свайго. Але і яны ўсе паламалі ярмо, парвалі аковы.

Pajdu â da znakamìtyh ì pagutaru z′ ìmì, bo âny vedaûc′ šlâh Gaspodnì, zakon Boga svajgo. Ale ì âny ǔse palamalì ârmo, parvalì akovy.

6. Затое заб'е іх леў лясны, воўк пустэльны спустошыць іх, барс будзе цікаваць каля гарадоў іхніх: хто выйдзе зь іх, будзе разарваны; бо памножыліся злачынствы іхнія, узмацніліся адступніцтвы іхнія.

Zatoe zab'e ìh leǔ lâsny, voǔk pustèl′ny spustošyc′ ìh, bars budze cìkavac′ kalâ garadoǔ ìhnìh: hto vyjdze z′ ìh, budze razarvany; bo pamnožylìsâ zlačynstvy ìhnìâ, uzmacnìlìsâ adstupnìctvy ìhnìâ.

7. Як жа Мне дараваць табе за гэта? Сыны твае пакінулі Мяне і прысягаюць тымі, якія - не багі. Я карміў іх дасыта, а яны пералюбы чынілі і натоўпамі хадзілі ў дамы блудніц.

Âk ža Mne daravac′ tabe za gèta? Syny tvae pakìnulì Mâne ì prysâgaûc′ tymì, âkìâ - ne bagì. Â karmìǔ ìh dasyta, a âny peralûby čynìlì ì natoǔpamì hadzìlì ǔ damy bludnìc.

8. Гэта - укормленыя коні: кожны зь іх іржэ на жонку другога.

Gèta - ukormlenyâ konì: kožny z′ ìh ìržè na žonku drugoga.

9. Няўжо Я не пакараю за гэта? кажа Гасподзь; і ці не адпомсьціць душа Мая такому народу, як гэты?

Nâǔžo Â ne pakaraû za gèta? kaža Gaspodz′; ì cì ne adpoms′cìc′ duša Maâ takomu narodu, âk gèty?

10. Падымайцеся на сьцены яго і разбурайце, але не да канца: зьнішчыце зубцы іх, бо яны не Гасподнія;

Padymajcesâ na s′ceny âgo ì razburajce, ale ne da kanca: z′nìščyce zubcy ìh, bo âny ne Gaspodnìâ;

11. Бо дом Ізраілеў і дом Юдаў зрабілі са Мною вельмі вераломна, кажа Гасподзь:

Bo dom Ìzraìleǔ ì dom Ûdaǔ zrabìlì sa Mnoû vel′mì veralomna, kaža Gaspodz′:

12. яны зманілі на Госпада і сказалі: "няма Яго, і бяда ня прыйдзе на нас, і мы ня ўбачым ні меча, ні голаду.

âny zmanìlì na Gospada ì skazalì: "nâma Âgo, ì bâda nâ pryjdze na nas, ì my nâ ǔbačym nì meča, nì goladu.

13. І прарокі зробяцца ветрам, і слова Гасподняга ў іх няма; над імі самымі няхай гэта будзе".

Ì prarokì zrobâcca vetram, ì slova Gaspodnâga ǔ ìh nâma; nad ìmì samymì nâhaj gèta budze".

14. Таму так кажа Гасподзь Бог Саваоф: за тое, што вы кажаце такія словы, вось, Я зраблю словы Мае ў вуснах тваіх агнём, а гэты народ - дровамі, і гэты агонь зжарэ іх.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog Savaof: za toe, što vy kažace takìâ slovy, vos′, Â zrablû slovy Mae ǔ vusnah tvaìh agnëm, a gèty narod - drovamì, ì gèty agon′ zžarè ìh.

15. Вось, я прывяду на вас, доме Ізраілеў, народ здалёку, кажа Гасподзь, народ моцны, народ старажытны, народ, мовы якога ты ня ведаеш, і ня будзеш разумець, што ён гаворыць,

Vos′, â pryvâdu na vas, dome Ìzraìleǔ, narod zdalëku, kaža Gaspodz′, narod mocny, narod staražytny, narod, movy âkoga ty nâ vedaeš, ì nâ budzeš razumec′, što ën gavoryc′,

16. Калчан яго як адчыненая труна; усе яны - людзі адважныя.

Kalčan âgo âk adčynenaâ truna; use âny - lûdzì advažnyâ.

17. І зьядуць яны ўжатак твой і хлеб твой, зьядуць сыноў тваіх і дачок тваіх, зьядуць авечак тваіх і валоў тваіх, зьядуць вінаград твой і смоквы твае; разбураць мечам умацаваныя гарады твае, на якія ты спадзяешся.

Ì z′âduc′ âny ǔžatak tvoj ì hleb tvoj, z′âduc′ synoǔ tvaìh ì dačok tvaìh, z′âduc′ avečak tvaìh ì valoǔ tvaìh, z′âduc′ vìnagrad tvoj ì smokvy tvae; razburac′ mečam umacavanyâ garady tvae, na âkìâ ty spadzâešsâ.

18. Але і ў тыя дні, кажа Гасподзь, ня вынішчу вас да канца.

Ale ì ǔ tyâ dnì, kaža Gaspodz′, nâ vynìšču vas da kanca.

19. І калі вы скажаце: за што Гасподзь Бог наш робіць нам усё гэта? дык адказвай: бо вы пакінулі Мяне і служылі чужым багам у зямлі сваёй, дык будзеце служыць чужым у зямлі ня вашай.

Ì kalì vy skažace: za što Gaspodz′ Bog naš robìc′ nam usë gèta? dyk adkazvaj: bo vy pakìnulì Mâne ì služylì čužym bagam u zâmlì svaëj, dyk budzece služyc′ čužym u zâmlì nâ vašaj.

20. Абвясьцеце гэта ў доме Якава і абвясьцеце ў Юдэі, кажучы:

Abvâs′cece gèta ǔ dome Âkava ì abvâs′cece ǔ Ûdèì, kažučy:

21. І выслухай гэта, народзе дурны і неразумны, у якога ёсьць вочы, а ня бачыць, у якога ёсьць вушы, а ня чуе:

Ì vysluhaj gèta, narodze durny ì nerazumny, u âkoga ës′c′ vočy, a nâ bačyc′, u âkoga ës′c′ vušy, a nâ čue:

22. Мяне вы ці не баіцеся, кажа Гасподзь, перад Мною ці ня трымціце? Я паклаў пясок, граніцаю мору, вечнаю мяжою, якую не пяройдзе; і хоць хвалі яго імкнуцца, але пераадолець ня могуць; хоць яны бушуюць, але пераступіць яе ня могуць.

Mâne vy cì ne baìcesâ, kaža Gaspodz′, perad Mnoû cì nâ trymcìce? Â paklaǔ pâsok, granìcaû moru, večnaû mâžoû, âkuû ne pârojdze; ì hoc′ hvalì âgo ìmknucca, ale peraadolec′ nâ moguc′; hoc′ âny bušuûc′, ale perastupìc′ âe nâ moguc′.

23. А ў народа гэтага сэрца буянае і мяцежнае: яны адступілі і пайшлі;

A ǔ naroda gètaga sèrca buânae ì mâcežnae: âny adstupìlì ì pajšlì;

24. і не сказалі ў сэрцы сваім: убаімся Госпада Бога нашага, Які дае нам дождж раньні і позьні ў свой час, захоўвае нам сяміцы, назначаныя пад жніво.

ì ne skazalì ǔ sèrcy svaìm: ubaìmsâ Gospada Boga našaga, Âkì dae nam doždž ran′nì ì poz′nì ǔ svoj čas, zahoǔvae nam sâmìcy, naznačanyâ pad žnìvo.

25. Беззаконствы вашыя адвярнулі гэта, і грахі вашыя аддалілі ад вас гэта добрае.

Bezzakonstvy vašyâ advârnulì gèta, ì grahì vašyâ addalìlì ad vas gèta dobrae.

26. Бо сярод народа Майго ёсьць бязбожныя: цікуюць, як лаўцы птушак, прыпадаюць да зямлі, ставяць пасткі і ловяць людзей.

Bo sârod naroda Majgo ës′c′ bâzbožnyâ: cìkuûc′, âk laǔcy ptušak, prypadaûc′ da zâmlì, stavâc′ pastkì ì lovâc′ lûdzej.

27. Як клетка, напоўненая птушкамі, дамы іх поўныя падману, праз гэта яны і ўзвысіліся і разбагацелі,

Âk kletka, napoǔnenaâ ptuškamì, damy ìh poǔnyâ padmanu, praz gèta âny ì ǔzvysìlìsâ ì razbagacelì,

28. зрабіліся тоўстыя, тлустыя, пераступілі нават усякую меру ў зьле, не разьбіраюць судовых спраў, спраў сірочых; дабрашчасьцяцца, і справядлівай справе ўбогіх не даюць суду.

zrabìlìsâ toǔstyâ, tlustyâ, perastupìlì navat usâkuû meru ǔ z′le, ne raz′bìraûc′ sudovyh spraǔ, spraǔ sìročyh; dabraščas′câcca, ì spravâdlìvaj sprave ǔbogìh ne daûc′ sudu.

29. Няўжо Я не пакараю за гэта? кажа Гасподзь; і ці не адпомсьціць душа Мая такому народу, як гэты?

Nâǔžo Â ne pakaraû za gèta? kaža Gaspodz′; ì cì ne adpoms′cìc′ duša Maâ takomu narodu, âk gèty?

30. Дзівоснае і жудаснае дзеецца ў гэтай зямлі:

Dzìvosnae ì žudasnae dzeecca ǔ gètaj zâmlì:

31. прарокі прарочаць ілжу, і сьвятары пануюць пры пасрэдніцтве іхнім, і народ Мой любіць гэта. Што ж вы рабіцьмеце пасьля гэтага?

prarokì praročac′ ìlžu, ì s′vâtary panuûc′ pry pasrèdnìctve ìhnìm, ì narod Moj lûbìc′ gèta. Što ž vy rabìc′mece pas′lâ gètaga?

6 Кіраўнік

1. Бяжэце, дзеці Веньямінавыя, спасярод Ерусаліма, і ў Тэкое трубеце ў трубу і дайце знак агнём у Бэткарэме, бо з поўначы ідзе бяда і пагібель вялікая.

Bâžèce, dzecì Ven′âmìnavyâ, spasârod Erusalìma, ì ǔ Tèkoe trubece ǔ trubu ì dajce znak agnëm u Bètkarème, bo z poǔnačy ìdze bâda ì pagìbel′ vâlìkaâ.

2. Я зруйную дачку Сіёна, прыгожую і сьпешчаную.

Â zrujnuû dačku Sìëna, prygožuû ì s′peščanuû.

3. Пастухі са статкамі сваімі прыйдуць да яе, раскінуць намёты вакол яе; кожны будзе пасьвіць сваю дзялянку.

Pastuhì sa statkamì svaìmì pryjduc′ da âe, raskìnuc′ namëty vakol âe; kožny budze pas′vìc′ svaû dzâlânku.

4. Рыхтуйце вайну супраць яе; уставайце і пойдзем апоўдні. Гора нам! дзень ужо хіліцца, доўжацца цені вячэрнія.

Ryhtujce vajnu suprac′ âe; ustavajce ì pojdzem apoǔdnì. Gora nam! dzen′ užo hìlìcca, doǔžacca cenì vâčèrnìâ.

5. Уставайце, пойдзем і ўначы, і зруйнуем харомы яе!

Ustavajce, pojdzem ì ǔnačy, ì zrujnuem haromy âe!

6. Бо так кажа Гасподзь Саваоф: сячэце дрэвы і рабеце насып супроць Ерусаліма: гэты горад павінен быць пакараны; у ім усялякі прыгнёт.

Bo tak kaža Gaspodz′ Savaof: sâčèce drèvy ì rabece nasyp suproc′ Erusalìma: gèty gorad pavìnen byc′ pakarany; u ìm usâlâkì prygnët.

7. Як крыніца зь сябе вывяргае ваду, так ён точыць ліха зь сябе: чутно ў ім насільле і рабаўніцтва, перад абліччам Маім - заўсёды крыўды і раны.

Âk krynìca z′ sâbe vyvârgae vadu, tak ën točyc′ lìha z′ sâbe: čutno ǔ ìm nasìl′le ì rabaǔnìctva, perad ablìččam Maìm - zaǔsëdy kryǔdy ì rany.

8. Набярыся розуму, Ерусаліме, каб душа Мая не аддалілася ад цябе, каб Я не зрабіў цябе пусткаю, зямлёй неабжытаю.

Nabârysâ rozumu, Erusalìme, kab duša Maâ ne addalìlasâ ad câbe, kab Â ne zrabìǔ câbe pustkaû, zâmlëj neabžytaû.

9. Так кажа Гасподзь Саваоф: да канца дабяруць рэшту Ізраіля, як вінаград; працуй рукою тваёю, як зборшчык вінаграду, кашы напаўняючы.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: da kanca dabâruc′ rèštu Ìzraìlâ, âk vìnagrad; pracuj rukoû tvaëû, âk zborščyk vìnagradu, kašy napaǔnâûčy.

10. Да каго гаварыць мне і каго ўгаворваць, каб слухалі? Вось, вуха ў іх неабрэзанае, і яны ня могуць слухаць; вось слова Гасподняе ў іх пасьмешышча: яно няпрыемнае ім.

Da kago gavaryc′ mne ì kago ǔgavorvac′, kab sluhalì? Vos′, vuha ǔ ìh neabrèzanae, ì âny nâ moguc′ sluhac′; vos′ slova Gaspodnâe ǔ ìh pas′mešyšča: âno nâpryemnae ìm.

11. Таму Я перапоўнены лютасьцю Гасподняю, не магу трымаць яе ў сабе; вылью яе на дзяцей на вуліцы і на зборню юнакоў; узятыя будуць муж з жонкаю, пажылы з тым, хто аджыў гады.

Tamu Â perapoǔneny lûtas′cû Gaspodnâû, ne magu trymac′ âe ǔ sabe; vyl′û âe na dzâcej na vulìcy ì na zbornû ûnakoǔ; uzâtyâ buduc′ muž z žonkaû, pažyly z tym, hto adžyǔ gady.

12. І дамы іхнія пяройдуць да іншых, гэтак сама і палі і жонкі; бо Я працягну руку Маю на насельнікаў гэтай зямлі, кажа Гасподзь.

Ì damy ìhnìâ pârojduc′ da ìnšyh, gètak sama ì palì ì žonkì; bo Â pracâgnu ruku Maû na nasel′nìkaǔ gètaj zâmlì, kaža Gaspodz′.

13. Бо ад малога да вялікага, кожны зь іх аддадзены карысьлівасьці, і ад прарока да сьвятара - усе дзеюць ілжыва;

Bo ad maloga da vâlìkaga, kožny z′ ìh addadzeny karys′lìvas′cì, ì ad praroka da s′vâtara - use dzeûc′ ìlžyva;

14. Лечаць раны народа Майго легкадумна, кажучы: "Мір! мір!", а міру няма.

Lečac′ rany naroda Majgo legkadumna, kažučy: "Mìr! mìr!", a mìru nâma.

15. Ці саромеюцца яны, робячы гнюсоты? Не, зусім не саромеюцца і не чырванеюць. Затое загінуць сярод пагіблых, і ў часіну наведаньня Майго будуць пабітыя, кажа Гасподзь.

Cì saromeûcca âny, robâčy gnûsoty? Ne, zusìm ne saromeûcca ì ne čyrvaneûc′. Zatoe zagìnuc′ sârod pagìblyh, ì ǔ časìnu navedan′nâ Majgo buduc′ pabìtyâ, kaža Gaspodz′.

16. Так кажа Гасподзь: спынецеся на шляхах вашых і разгледзьце, і распытайце пра шляхі старажытных, дзе шлях добры, і ідзеце па ім, і знойдзеце спакой душам вашым. Але яны сказалі: "ня пойдзем".

Tak kaža Gaspodz′: spynecesâ na šlâhah vašyh ì razgledz′ce, ì raspytajce pra šlâhì staražytnyh, dze šlâh dobry, ì ìdzece pa ìm, ì znojdzece spakoj dušam vašym. Ale âny skazalì: "nâ pojdzem".

17. І паставіў я варту над вамі, сказаўшы: слухайцеся гуку трубы. Але яны сказалі: "ня будзем слухацца".

Ì pastavìǔ â vartu nad vamì, skazaǔšy: sluhajcesâ guku truby. Ale âny skazalì: "nâ budzem sluhacca".

18. Дык вось, слухайце, народы, і ведай, зборня, што зь імі будзе.

Dyk vos′, sluhajce, narody, ì vedaj, zbornâ, što z′ ìmì budze.

19. Слухай, зямля: вось, я прывяду на народ гэты пагібель, плод помыслаў іхніх; бо яны слоў Маіх ня слухалі і закон Мой адкінулі.

Sluhaj, zâmlâ: vos′, â pryvâdu na narod gèty pagìbel′, plod pomyslaǔ ìhnìh; bo âny sloǔ Maìh nâ sluhalì ì zakon Moj adkìnulì.

20. Навошта Мне ладан, які ідзе з Савы, і пахучы трысьнёг з далёкай краіны? Цэласпаленьні вашыя недагодныя, і ахвяры вашыя няпрыемныя Мне.

Navošta Mne ladan, âkì ìdze z Savy, ì pahučy trys′nëg z dalëkaj kraìny? Cèlaspalen′nì vašyâ nedagodnyâ, ì ahvâry vašyâ nâpryemnyâ Mne.

21. Таму так кажа Гасподзь: вось, я кладу перад народам гэтым спатыкі, і спатыкнуцца на іх бацькі і дзеці разам, сусед і сябар ягоны, і загінуць.

Tamu tak kaža Gaspodz′: vos′, â kladu perad narodam gètym spatykì, ì spatyknucca na ìh bac′kì ì dzecì razam, sused ì sâbar âgony, ì zagìnuc′.

22. Так кажа Гасподзь: вось, ідзе народ з краіны паўночнай, і народ вялікі падымаецца ад краёў зямлі;

Tak kaža Gaspodz′: vos′, ìdze narod z kraìny paǔnočnaj, ì narod vâlìkì padymaecca ad kraëǔ zâmlì;

23. трымаюць у руках лук і дзіду; яны жорсткія і неміласэрныя, голас у іх шуміць, як мора, і ляцяць на конях, выстраеныя, як адзін чалавек, каб цябе зваяваць, дачка Сіёна.

trymaûc′ u rukah luk ì dzìdu; âny žorstkìâ ì nemìlasèrnyâ, golas u ìh šumìc′, âk mora, ì lâcâc′ na konâh, vystraenyâ, âk adzìn čalavek, kab câbe zvaâvac′, dačka Sìëna.

24. Мы пачулі вестку пра іх, і рукі ў нас апусьціліся, скруха агарнула нас, пакуты, як жанчыну ў родах.

My pačulì vestku pra ìh, ì rukì ǔ nas apus′cìlìsâ, skruha agarnula nas, pakuty, âk žančynu ǔ rodah.

25. Ня выходзьце ў поле і не хадзеце па дарозе, бо меч непрыяцеляў, жах з усіх бакоў.

Nâ vyhodz′ce ǔ pole ì ne hadzece pa daroze, bo meč nepryâcelâǔ, žah z usìh bakoǔ.

26. Дачка народу майго! аперажы сябе вярэтаю і пасып сябе попелам; смуткуй, як бы па сьмерці адзінага сына, - горка плач; бо зьнянацку прыйдзе на нас загубца.

Dačka narodu majgo! aperažy sâbe vârètaû ì pasyp sâbe popelam; smutkuj, âk by pa s′mercì adzìnaga syna, - gorka plač; bo z′nânacku pryjdze na nas zagubca.

27. Вежаю паставіў Я цябе сярод народу Майго, слупам, каб ты ведаў і пільнаваў шлях іхні.

Vežaû pastavìǔ Â câbe sârod narodu Majgo, slupam, kab ty vedaǔ ì pìl′navaǔ šlâh ìhnì.

28. Усе яны - упартыя адступнікі, жывуць паклёпам; гэта - медзь і жалеза, - усе яны разбэшчваюць.

Use âny - upartyâ adstupnìkì, žyvuc′ paklëpam; gèta - medz′ ì žaleza, - use âny razbèščvaûc′.

29. Паддзімальны мех абгарэў, сьвінец сатлеў ад агню: гутнік плавіў дарма, бо ліхія не аддзяліліся;

Paddzìmal′ny meh abgarèǔ, s′vìnec satleǔ ad agnû: gutnìk plavìǔ darma, bo lìhìâ ne addzâlìlìsâ;

30. адкінутым срэбрам назавуць іх, бо Гасподзь адкінуў іх.

adkìnutym srèbram nazavuc′ ìh, bo Gaspodz′ adkìnuǔ ìh.

7 Кіраўнік

1. Слова, якое было Ераміі ад Госпада:

Slova, âkoe bylo Eramìì ad Gospada:

2. стань у браме дома Гасподняга і абвясьці там слова гэтае і скажы: слухайце слова Гасподняе, усе Юдэі, якія ўваходзяць праз гэтую браму на пакланеньне Госпаду.

stan′ u brame doma Gaspodnâga ì abvâs′cì tam slova gètae ì skažy: sluhajce slova Gaspodnâe, use Ûdèì, âkìâ ǔvahodzâc′ praz gètuû bramu na paklanen′ne Gospadu.

3. Так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: выпраўце шляхі вашыя і дзеі вашыя, і Я пакіну вас жыць на гэтым месцы.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: vypraǔce šlâhì vašyâ ì dzeì vašyâ, ì Â pakìnu vas žyc′ na gètym mescy.

4. Не спадзявайцеся на словы манлівыя: "тут храм Гасподні, храм Гасподні, храм Гасподні".

Ne spadzâvajcesâ na slovy manlìvyâ: "tut hram Gaspodnì, hram Gaspodnì, hram Gaspodnì".

5. Але калі зусім выправіце шляхі вашыя і дзеі вашыя, калі будзеце правільна чыніць суд паміж чалавекам і супернікам ягоным,

Ale kalì zusìm vypravìce šlâhì vašyâ ì dzeì vašyâ, kalì budzece pravìl′na čynìc′ sud pamìž čalavekam ì supernìkam âgonym,

6. ня будзеце прыгнятаць іншаземца, сіраты і ўдавы, і праліваць нявіннай крыві на месцы гэтым, і ня пойдзеце сьледам за іншымі багамі на бяду сабе,

nâ budzece prygnâtac′ ìnšazemca, sìraty ì ǔdavy, ì pralìvac′ nâvìnnaj kryvì na mescy gètym, ì nâ pojdzece s′ledam za ìnšymì bagamì na bâdu sabe,

7. дык я пакіну вас жыць на месцы гэтым, на гэтай зямлі, якую даў бацькам вашым у роды родаў.

dyk â pakìnu vas žyc′ na mescy gètym, na gètaj zâmlì, âkuû daǔ bac′kam vašym u rody rodaǔ.

8. Вось, вы спадзеяцеся на падманлівыя словы, якія не дадуць вам карысьці.

Vos′, vy spadzeâcesâ na padmanlìvyâ slovy, âkìâ ne daduc′ vam karys′cì.

9. Як! вы крадзяце, забіваеце і пералюбы чыніце, і божыцеся ў ілжы і кадзіце Ваалу і ходзіце сьледам за іншымі багамі, якіх вы ня ведаеце,

Âk! vy kradzâce, zabìvaece ì peralûby čynìce, ì božycesâ ǔ ìlžy ì kadzìce Vaalu ì hodzìce s′ledam za ìnšymì bagamì, âkìh vy nâ vedaece,

10. і потым прыходзіце і становіцеся перад абліччам Маім у доме гэтым, над якім названа імя Маё, і кажаце: "мы выратаваны", каб і далей рабіць усе гэтыя мярзоты.

ì potym pryhodzìce ì stanovìcesâ perad ablìččam Maìm u dome gètym, nad âkìm nazvana ìmâ Maë, ì kažace: "my vyratavany", kab ì dalej rabìc′ use gètyâ mârzoty.

11. Ці не зрабіўся кублом разбойнікаў у вачах вашых дом гэты, над якім названа імя Маё? Вось, Я бачыў гэта, кажа Гасподзь.

Cì ne zrabìǔsâ kublom razbojnìkaǔ u vačah vašyh dom gèty, nad âkìm nazvana ìmâ Maë? Vos′, Â bačyǔ gèta, kaža Gaspodz′.

12. Ідзеце ж на месца Маё ў Сілом, дзе Я раней назначыў быць імю Майму, і паглядзеце, што зрабіў Я зь ім за бязбожнасьць народа Майго Ізраіля.

Ìdzece ž na mesca Maë ǔ Sìlom, dze Â ranej naznačyǔ byc′ ìmû Majmu, ì paglâdzece, što zrabìǔ Â z′ ìm za bâzbožnas′c′ naroda Majgo Ìzraìlâ.

13. І сёньня, як бо вы робіце ўсё гэта, кажа Гасподзь, і Я казаў вам з самае раніцы, а вы ня слухалі, і клікаў вас, а вы не адказвалі,

Ì sën′nâ, âk bo vy robìce ǔsë gèta, kaža Gaspodz′, ì Â kazaǔ vam z samae ranìcy, a vy nâ sluhalì, ì klìkaǔ vas, a vy ne adkazvalì,

14. дык Я так зраблю з домам гэтым, над якім названа імя Маё, на які вы спадзеяцеся, і зь месцам, якое Я даў вам і бацькам вашым, як зрабіў зь Сіломам.

dyk Â tak zrablû z domam gètym, nad âkìm nazvana ìmâ Maë, na âkì vy spadzeâcesâ, ì z′ mescam, âkoe Â daǔ vam ì bac′kam vašym, âk zrabìǔ z′ Sìlomam.

15. І адкіну вас ад аблічча Майго, як адкінуў усіх братоў вашых, усё семя Яфрэмавае.

Ì adkìnu vas ad ablìčča Majgo, âk adkìnuǔ usìh bratoǔ vašyh, usë semâ Âfrèmavae.

16. А ты не прасі за народ гэты і ня ўзнось за іх малітвы і просьбы, і не хадайнічай перад Мною, бо Я не пачую цябе.

A ty ne prasì za narod gèty ì nâ ǔznos′ za ìh malìtvy ì pros′by, ì ne hadajnìčaj perad Mnoû, bo Â ne pačuû câbe.

17. Ці ж ня бачыш, што яны робяць у гарадах Юдэі і на вуліцах Ерусаліма?

Cì ž nâ bačyš, što âny robâc′ u garadah Ûdèì ì na vulìcah Erusalìma?

18. Дзеці зьбіраюць дровы, а бацькі разводзяць агонь, і жанчыны месяць цеста, каб рабіць піражкі багіні неба і ўчыняць выліваньні іншым багам, каб засмуціць Мяне.

Dzecì z′bìraûc′ drovy, a bac′kì razvodzâc′ agon′, ì žančyny mesâc′ cesta, kab rabìc′ pìražkì bagìnì neba ì ǔčynâc′ vylìvan′nì ìnšym bagam, kab zasmucìc′ Mâne.

19. Але ці Мяне засмучаюць яны? кажа Гасподзь: ці не саміх сябе сабе на сорам?

Ale cì Mâne zasmučaûc′ âny? kaža Gaspodz′: cì ne samìh sâbe sabe na soram?

20. Таму так кажа Гасподзь Бог: вось, выліваецца гнеў Мой і лютасьць Мая на месца гэтае, на людзей і на быдла, і на дрэвы польныя і на плады зямлі, і загарыцца і не патухне.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, vylìvaecca gneǔ Moj ì lûtas′c′ Maâ na mesca gètae, na lûdzej ì na bydla, ì na drèvy pol′nyâ ì na plady zâmlì, ì zagarycca ì ne patuhne.

21. Так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: цэласпаленьні вашыя дадавайце да ахвяраў вашых і ежце мяса;

Tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: cèlaspalen′nì vašyâ dadavajce da ahvâraǔ vašyh ì ežce mâsa;

22. бо бацькам вашым Я не казаў і не даваў ім запаведзі ў той дзень, у які Я вывеў іх зь зямлі Егіпецкай, пра цэласпаленьне і ахвяру;

bo bac′kam vašym Â ne kazaǔ ì ne davaǔ ìm zapavedzì ǔ toj dzen′, u âkì Â vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj, pra cèlaspalen′ne ì ahvâru;

23. а такую запаведзь даў ім: слухайцеся голасу Майго, і Я буду вашым Богам, і вы будзеце Маім народам, і хадзеце па ўсякім шляху, які Я запавядаю вам, каб вам было добра.

a takuû zapavedz′ daǔ ìm: sluhajcesâ golasu Majgo, ì Â budu vašym Bogam, ì vy budzece Maìm narodam, ì hadzece pa ǔsâkìm šlâhu, âkì Â zapavâdaû vam, kab vam bylo dobra.

24. Але яны не паслухаліся і ня прыхілілі вуха свайго, і жылі паводле намовы і ўпартасьці ліхога сэрца свайго, і сталі да Мяне плячыма, а ня тварам.

Ale âny ne pasluhalìsâ ì nâ pryhìlìlì vuha svajgo, ì žylì pavodle namovy ì ǔpartas′cì lìhoga sèrca svajgo, ì stalì da Mâne plâčyma, a nâ tvaram.

25. З таго дня, як бацькі вашыя выйшлі зь зямлі Егіпецкай, да гэтага дня Я пасылаў да вас усіх рабоў Маіх - прарокаў, пасылаў кожны дзень з самае раніцы:

Z tago dnâ, âk bac′kì vašyâ vyjšlì z′ zâmlì Egìpeckaj, da gètaga dnâ Â pasylaǔ da vas usìh raboǔ Maìh - prarokaǔ, pasylaǔ kožny dzen′ z samae ranìcy:

26. але яны ня слухаліся Мяне і не прыхілілі вуха, а зжарсьцьвілі карак свой, рабілі горш за бацькоў сваіх.

ale âny nâ sluhalìsâ Mâne ì ne pryhìlìlì vuha, a zžars′c′vìlì karak svoj, rabìlì gorš za bac′koǔ svaìh.

27. І калі ты будзеш казаць ім усе гэтыя словы, яны цябе не паслухаюцца: і калі будзеш клікаць іх, яны табе не адкажуць.

Ì kalì ty budzeš kazac′ ìm use gètyâ slovy, âny câbe ne pasluhaûcca: ì kalì budzeš klìkac′ ìh, âny tabe ne adkažuc′.

28. Тады скажы ім: вось народ, які ня слухае голасу Госпада Бога свайго і ня прымае настаўленьняў! Ня стала ў іх ісьціны, - яна адабрана ад вуснаў іх.

Tady skažy ìm: vos′ narod, âkì nâ sluhae golasu Gospada Boga svajgo ì nâ prymae nastaǔlen′nâǔ! Nâ stala ǔ ìh ìs′cìny, - âna adabrana ad vusnaǔ ìh.

29. Абстрыжы валасы свае і кінь, і падымі плач на горах, бо адкінуў Гасподзь і пакінуў род, які наклікаў гнеў Ягоны.

Abstryžy valasy svae ì kìn′, ì padymì plač na gorah, bo adkìnuǔ Gaspodz′ ì pakìnuǔ rod, âkì naklìkaǔ gneǔ Âgony.

30. Бо сыны Юды робяць ліхое перад вачыма Маімі, кажа Гасподзь, паставілі мярзоты свае ў доме, над якім названа імя Маё, каб апаганіць яго;

Bo syny Ûdy robâc′ lìhoe perad vačyma Maìmì, kaža Gaspodz′, pastavìlì mârzoty svae ǔ dome, nad âkìm nazvana ìmâ Maë, kab apaganìc′ âgo;

31. і зладзілі вышыні ў даліне Тафэта, у даліне сыноў Эномавых, каб паліць сыноў сваіх і дачок сваіх у агні, чаго Я не загадваў, і што мне на сэрца ня прыходзіла.

ì zladzìlì vyšynì ǔ dalìne Tafèta, u dalìne synoǔ Ènomavyh, kab palìc′ synoǔ svaìh ì dačok svaìh u agnì, čago Â ne zagadvaǔ, ì što mne na sèrca nâ pryhodzìla.

32. За тое вось, прыходзяць дні, кажа Гасподзь, калі ня будуць болей называць месца гэтае Тафэтам і далінаю сыноў Эномавых, а далінаю забойства, і ў Тафэце будуць хаваць ад недахопу месца.

Za toe vos′, pryhodzâc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì nâ buduc′ bolej nazyvac′ mesca gètae Tafètam ì dalìnaû synoǔ Ènomavyh, a dalìnaû zabojstva, ì ǔ Tafèce buduc′ havac′ ad nedahopu mesca.

33. І будуць трупы народа гэтага ежаю птушкам нябесным і зьвярам зямным, і ня будзе каму адганяць іх.

Ì buduc′ trupy naroda gètaga ežaû ptuškam nâbesnym ì z′vâram zâmnym, ì nâ budze kamu adganâc′ ìh.

34. І спыню ў гарадах Юдэі і на вуліцах Ерусаліма голас перамогі і голас радасьці, голас жаніха і голас нявесты; бо зямля гэтая будзе пустыняю.

Ì spynû ǔ garadah Ûdèì ì na vulìcah Erusalìma golas peramogì ì golas radas′cì, golas žanìha ì golas nâvesty; bo zâmlâ gètaâ budze pustynâû.

8 Кіраўнік

1. У той час, кажа Гасподзь, выкінуць косьці цароў Юды, і косьці князёў ягоных, і косьці сьвятароў, і косьці прарокаў, і косьці жыхароў Ерусаліма - з магілаў іхніх;

U toj čas, kaža Gaspodz′, vykìnuc′ kos′cì caroǔ Ûdy, ì kos′cì knâzëǔ âgonyh, ì kos′cì s′vâtaroǔ, ì kos′cì prarokaǔ, ì kos′cì žyharoǔ Erusalìma - z magìlaǔ ìhnìh;

2. і раскідаюць іх перад сонцам і месяцам і перад усім войскам нябесным, якіх яны любілі і якім служылі і сьледам за якімі хадзілі, якіх шукалі і якім пакланяліся; ня прыбяруць іх і не пахаваюць: яны будуць гноем на зямлі.

ì raskìdaûc′ ìh perad soncam ì mesâcam ì perad usìm vojskam nâbesnym, âkìh âny lûbìlì ì âkìm služylì ì s′ledam za âkìmì hadzìlì, âkìh šukalì ì âkìm paklanâlìsâ; nâ prybâruc′ ìh ì ne pahavaûc′: âny buduc′ gnoem na zâmlì.

3. І лепей захочуць сьмерці ўсе астатнія, якія застануцца ад гэтага ліхога племені ва ўсіх мясьцінах, куды Я выганю іх, кажа Гасподзь Саваоф.

Ì lepej zahočuc′ s′mercì ǔse astatnìâ, âkìâ zastanucca ad gètaga lìhoga plemenì va ǔsìh mâs′cìnah, kudy Â vyganû ìh, kaža Gaspodz′ Savaof.

4. І скажы ім: так кажа Гасподзь: хіба, упаўшы, не ўстаюць і, зьбіўшыся з дарогі, не вяртаюцца?

Ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′: hìba, upaǔšy, ne ǔstaûc′ ì, z′bìǔšysâ z darogì, ne vârtaûcca?

5. Навошта гэты народ, Ерусаліме, стаіць ва ўпартым адступніцтве? яны моцна трымаюцца падману і ня хочуць навярнуцца.

Navošta gèty narod, Erusalìme, staìc′ va ǔpartym adstupnìctve? âny mocna trymaûcca padmanu ì nâ hočuc′ navârnucca.

6. Я назіраў і слухаў: не гавораць яны праўды, ніхто ня каецца ў сваім бязбожніцтве, ніхто ня кажа: "што я зрабіў"? кожны паварочвае на сваю дарогу, як конь, што кідаецца ў бітву.

Â nazìraǔ ì sluhaǔ: ne gavorac′ âny praǔdy, nìhto nâ kaecca ǔ svaìm bâzbožnìctve, nìhto nâ kaža: "što â zrabìǔ"? kožny pavaročvae na svaû darogu, âk kon′, što kìdaecca ǔ bìtvu.

7. І бусел пад небам ведае свае пэўныя поры, і галубка, і ластаўка, і журавель, сочаць за часам, калі ім прыляцець; а народ Мой ня ведае вызначэньня Гасподняга.

Ì busel pad nebam vedae svae pèǔnyâ pory, ì galubka, ì lastaǔka, ì žuravel′, sočac′ za časam, kalì ìm prylâcec′; a narod Moj nâ vedae vyznačèn′nâ Gaspodnâga.

8. Як вы кажаце: мы мудрыя, і закон Гасподні ў нас? А вось, ілжывая трысьціна кніжнікаў і яго ператварае ў хлусьню.

Âk vy kažace: my mudryâ, ì zakon Gaspodnì ǔ nas? A vos′, ìlžyvaâ trys′cìna knìžnìkaǔ ì âgo peratvarae ǔ hlus′nû.

9. Пасарамаціліся мудрацы, сумеліся і заблыталіся ў сетку: вось, яны адхілілі слова Гасподняе; у чым жа мудрасьць іхняя?

Pasaramacìlìsâ mudracy, sumelìsâ ì zablytalìsâ ǔ setku: vos′, âny adhìlìlì slova Gaspodnâe; u čym ža mudras′c′ ìhnââ?

10. За тое жонак іхніх аддам другім, палі іхнія - іншым уладарам; бо ўсе яны, ад малога да вялікага, аддаліся карысталюбству; ад прарока да сьвятара - усе дзеюць ілжыва.

Za toe žonak ìhnìh addam drugìm, palì ìhnìâ - ìnšym uladaram; bo ǔse âny, ad maloga da vâlìkaga, addalìsâ karystalûbstvu; ad praroka da s′vâtara - use dzeûc′ ìlžyva.

11. І гояць рану дачкі народа Майго легкадумна, кажучы: "мір, мір!", а міру няма.

Ì goâc′ ranu dačkì naroda Majgo legkadumna, kažučy: "mìr, mìr!", a mìru nâma.

12. Ці саромеюцца яны, робячы мярзоты? Не, яны зусім не саромеюцца і не чырванеюць. За тое загінуць яны сярод пагіблых; у час наведваньня іх будуць пабітыя, кажа Гасподзь.

Cì saromeûcca âny, robâčy mârzoty? Ne, âny zusìm ne saromeûcca ì ne čyrvaneûc′. Za toe zagìnuc′ âny sârod pagìblyh; u čas navedvan′nâ ìh buduc′ pabìtyâ, kaža Gaspodz′.

13. Да канца абяру іх, кажа Гасподзь, не застанецца ніводнай вінаградзіны на лазе, ні смоквы на смакоўніцы, і ліст ападзе, і што Я даў ім, адыдзе ад іх.

Da kanca abâru ìh, kaža Gaspodz′, ne zastanecca nìvodnaj vìnagradzìny na laze, nì smokvy na smakoǔnìcy, ì lìst apadze, ì što Â daǔ ìm, adydze ad ìh.

14. "Чаго мы сядзім? зьбірайцеся, пойдзем ва ўмацаваныя гарады, і там загінем: бо Гасподзь Бог наш назначыў нас на пагібель і дае нам піць ваду з жоўцю за тое, што мы грашылі перад Госпадам".

"Čago my sâdzìm? z′bìrajcesâ, pojdzem va ǔmacavanyâ garady, ì tam zagìnem: bo Gaspodz′ Bog naš naznačyǔ nas na pagìbel′ ì dae nam pìc′ vadu z žoǔcû za toe, što my grašylì perad Gospadam".

15. Чакаем міру, а нічога добрага няма, - часу ацаленьня, і вось жахі.

Čakaem mìru, a nìčoga dobraga nâma, - času acalen′nâ, ì vos′ žahì.

16. Ад Дана чуваць храп коней ягоных, ад моцнага іржаньня жарабцоў ягоных дрыжыць уся зямля; і прыйдуць і зьнішчаць зямлю і ўсё, што на ёй, горад і ўсіх, хто жыве ў ім.

Ad Dana čuvac′ hrap konej âgonyh, ad mocnaga ìržan′nâ žarabcoǔ âgonyh dryžyc′ usâ zâmlâ; ì pryjduc′ ì z′nìščac′ zâmlû ì ǔsë, što na ëj, gorad ì ǔsìh, hto žyve ǔ ìm.

17. Бо вось, Я пашлю на вас зьмеяў, васіліскаў, супроць якіх няма замовы, і яны будуць кусаць вас, кажа Гасподзь.

Bo vos′, Â pašlû na vas z′meâǔ, vasìlìskaǔ, suproc′ âkìh nâma zamovy, ì âny buduc′ kusac′ vas, kaža Gaspodz′.

18. Калі суцешуся я ў гароце маёй! сэрца маё спакутавалася ўва мне.

Kalì sucešusâ â ǔ garoce maëj! sèrca maë spakutavalasâ ǔva mne.

19. Вось, чую енк дачкі народа Майго з далёкай краіны: хіба няма Госпада на Сіёне? хіба няма Цара яго на ім? - Навошта яны спадзьвіглі Мяне на гнеў сваімі ідаламі, чужаземнымі, нікчэмнымі?

Vos′, čuû enk dačkì naroda Majgo z dalëkaj kraìny: hìba nâma Gospada na Sìëne? hìba nâma Cara âgo na ìm? - Navošta âny spadz′vìglì Mâne na gneǔ svaìmì ìdalamì, čužazemnymì, nìkčèmnymì?

20. Прайшло жніво, скончылася лета, а мы ня выратаваны.

Prajšlo žnìvo, skončylasâ leta, a my nâ vyratavany.

21. Па смутку дачкі народа Майго я смуткую, хаджу змрочны, жудасьць агарнула мяне.

Pa smutku dačkì naroda Majgo â smutkuû, hadžu zmročny, žudas′c′ agarnula mâne.

22. Хіба няма бальзаму ў Галаадзе? хіба няма там лекара? Чаму ж няма ацаленьня дачцэ народа майго?

Hìba nâma bal′zamu ǔ Galaadze? hìba nâma tam lekara? Čamu ž nâma acalen′nâ dačcè naroda majgo?

9 Кіраўнік

1. О, хто дасьць галаве маёй ваду, і вачам маім - крыніцу сьлёз! я дзень і ноч плакаў бы па забітых у дачкі народа майго.

O, hto das′c′ galave maëj vadu, ì vačam maìm - krynìcu s′lëz! â dzen′ ì noč plakaǔ by pa zabìtyh u dačkì naroda majgo.

2. О, хто даў бы мне ў пустыні прыстанак дарожны! пакінуў бы я народ мой і сышоў бы ад іх: бо ўсе яны пералюбнікі, зграя вераломных.

O, hto daǔ by mne ǔ pustynì prystanak darožny! pakìnuǔ by â narod moj ì syšoǔ by ad ìh: bo ǔse âny peralûbnìkì, zgraâ veralomnyh.

3. Як лук, напінаюць язык свой дзеля ілжы, мацуюцца на зямлі няпраўдаю; бо пераходзяць ад аднаго ліха да другога, і Мяне ня ведаюць, кажа Гасподзь.

Âk luk, napìnaûc′ âzyk svoj dzelâ ìlžy, macuûcca na zâmlì nâpraǔdaû; bo perahodzâc′ ad adnago lìha da drugoga, ì Mâne nâ vedaûc′, kaža Gaspodz′.

4. Трымайцеся кожны сябра свайго, і не давярайце ніводнаму з братоў сваіх; бо кожны брат ставіць спатыку другому, і кожны сябар пераносіць паклёпы.

Trymajcesâ kožny sâbra svajgo, ì ne davârajce nìvodnamu z bratoǔ svaìh; bo kožny brat stavìc′ spatyku drugomu, ì kožny sâbar peranosìc′ paklëpy.

5. Кожны ашуквае сябра свайго, і праўды ня кажуць; прывучылі язык свой гаварыць ману, хітруюць да стомы.

Kožny ašukvae sâbra svajgo, ì praǔdy nâ kažuc′; pryvučylì âzyk svoj gavaryc′ manu, hìtruûc′ da stomy.

6. Ты жывеш сярод падступнасьці; з падступнасьці яны адмаўляюцца ведаць Мяне, кажа Гасподзь.

Ty žyveš sârod padstupnas′cì; z padstupnas′cì âny admaǔlâûcca vedac′ Mâne, kaža Gaspodz′.

7. Таму так кажа Гасподзь Саваоф: вось, я растаплю і выпрабую іх; бо як інакш мне трэба рабіць з дачкою народа Майго? Язык іхні - забойчая страла, гаворыць падступна; вуснамі сваімі гавораць з блізкімі сваімі прыязна, а ў сэрцы сваім ладзяць яму аковы.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Savaof: vos′, â rastaplû ì vyprabuû ìh; bo âk ìnakš mne trèba rabìc′ z dačkoû naroda Majgo? Âzyk ìhnì - zabojčaâ strala, gavoryc′ padstupna; vusnamì svaìmì gavorac′ z blìzkìmì svaìmì pryâzna, a ǔ sèrcy svaìm ladzâc′ âmu akovy.

8. Няўжо Я не пакараю іх за гэта, кажа Гасподзь? ці не адпомсьціць душа Мая такому народу, як гэты?

Nâǔžo Â ne pakaraû ìh za gèta, kaža Gaspodz′? cì ne adpoms′cìc′ duša Maâ takomu narodu, âk gèty?

9. Па горах падыму плач і лямант, і па стэпавых пашах - галашэньне, бо яны выпалены, так што ніхто там не праходзіць, і ня чуваць, каб статкі бляялі: ад птушак нябесных да быдла - усе расьсеяліся, сышлі.

Pa gorah padymu plač ì lâmant, ì pa stèpavyh pašah - galašèn′ne, bo âny vypaleny, tak što nìhto tam ne prahodzìc′, ì nâ čuvac′, kab statkì blââlì: ad ptušak nâbesnyh da bydla - use ras′seâlìsâ, syšlì.

10. І зраблю Ерусалім крушняю, селішчам шакалаў, і гарады Юдэі зраблю пустыняю, без жыхароў.

Ì zrablû Erusalìm krušnâû, selìščam šakalaǔ, ì garady Ûdèì zrablû pustynâû, bez žyharoǔ.

11. Ці ёсьць такі мудрэц, які зразумеў бы гэта? І да каго гавораць вусны Гасподнія - растлумачыў бы, за што загінула краіна і выпалена, як пустыня, так што ніхто не праходзіць па ёй?

Cì ës′c′ takì mudrèc, âkì zrazumeǔ by gèta? Ì da kago gavorac′ vusny Gaspodnìâ - rastlumačyǔ by, za što zagìnula kraìna ì vypalena, âk pustynâ, tak što nìhto ne prahodzìc′ pa ëj?

12. І сказаў Гасподзь: за тое, што яны пакінулі закон Мой, які Я ўстанавіў ім, і ня слухалі голасу Майго і не рабілі паводле яго;

Ì skazaǔ Gaspodz′: za toe, što âny pakìnulì zakon Moj, âkì Â ǔstanavìǔ ìm, ì nâ sluhalì golasu Majgo ì ne rabìlì pavodle âgo;

13. а хадзілі паводле ўпартасьці сэрца свайго і па сьледзе Ваала, як навучылі іх бацькі іхнія.

a hadzìlì pavodle ǔpartas′cì sèrca svajgo ì pa s′ledze Vaala, âk navučylì ìh bac′kì ìhnìâ.

14. Таму так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: вось, Я накармлю іх, гэты народ, палыном, і напаю іх вадою з жоўцю;

Tamu tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: vos′, Â nakarmlû ìh, gèty narod, palynom, ì napaû ìh vadoû z žoǔcû;

15. і расьсею іх сярод народаў, якіх ня ведалі ні яны, ні бацькі іхнія, і пашлю сьледам за імі меч, пакуль ня вынішчу іх.

ì ras′seû ìh sârod narodaǔ, âkìh nâ vedalì nì âny, nì bac′kì ìhnìâ, ì pašlû s′ledam za ìmì meč, pakul′ nâ vynìšču ìh.

16. Так кажа Гасподзь Саваоф: падумайце і паклічце плакальшчыц, каб яны прыйшлі; пашлеце на ўмеліц у гэтай справе, каб яны прыйшлі.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: padumajce ì paklìčce plakal′ščyc, kab âny pryjšlì; pašlece na ǔmelìc u gètaj sprave, kab âny pryjšlì.

17. Хай яны пасьпяшаюцца і падымуць плач па нас, каб з вачэй нашых ліліся сьлёзы, і зь веек нашых цякла вада.

Haj âny pas′pâšaûcca ì padymuc′ plač pa nas, kab z vačèj našyh lìlìsâ s′lëzy, ì z′ veek našyh câkla vada.

18. Бо голас плачу чуцен зь Сіёна: "як мы абрабаваны! мы жорстка пасаромленыя, бо пакідаем зямлю, бо разбурылі жытлішчы нашы".

Bo golas plaču čucen z′ Sìëna: "âk my abrabavany! my žorstka pasaromlenyâ, bo pakìdaem zâmlû, bo razburylì žytlìščy našy".

19. Дык вось, слухайце, жанчыны, слова Госпада, і хай уважае вуха ваша слову вуснаў Ягоных; і вучэце дачок вашых плакаць, і адна адну - песьням плачу.

Dyk vos′, sluhajce, žančyny, slova Gospada, ì haj uvažae vuha vaša slovu vusnaǔ Âgonyh; ì vučèce dačok vašyh plakac′, ì adna adnu - pes′nâm plaču.

20. Бо сьмерць уваходзьць у нашыя вокны, урываецца ў харомы нашыя, каб вынішчыць дзяцей з вуліцы, юнакоў з плошчаў.

Bo s′merc′ uvahodz′c′ u našyâ vokny, uryvaecca ǔ haromy našyâ, kab vynìščyc′ dzâcej z vulìcy, ûnakoǔ z ploščaǔ.

21. Скажы: так кажа Гасподзь: і будуць кінуты трупы людзей, як гной на поле і як снапы за жняцом, і ня будзе каму пазьбіраць іх.

Skažy: tak kaža Gaspodz′: ì buduc′ kìnuty trupy lûdzej, âk gnoj na pole ì âk snapy za žnâcom, ì nâ budze kamu paz′bìrac′ ìh.

22. Так кажа Гасподзь, хай не хваліцца мудры мудрасьцю сваёю, хай ня хваліцца дужы сілаю сваёю, хай ня хваліцца багаты багацьцем сваім.

Tak kaža Gaspodz′, haj ne hvalìcca mudry mudras′cû svaëû, haj nâ hvalìcca dužy sìlaû svaëû, haj nâ hvalìcca bagaty bagac′cem svaìm.

23. а хвалько хваліся тым, што разумееш і ведаеш Мяне, што Я - Гасподзь, Які творыць міласьць, суд і праўду на зямлі: бо толькі гэта заўгодна Мне, кажа Гасподзь.

a hval′ko hvalìsâ tym, što razumeeš ì vedaeš Mâne, što Â - Gaspodz′, Âkì tvoryc′ mìlas′c′, sud ì praǔdu na zâmlì: bo tol′kì gèta zaǔgodna Mne, kaža Gaspodz′.

24. Вось, прыходзяць дні, кажа Гасподзь, калі Я наведаю ўсіх абрэзаных і неабрэзаных:

Vos′, pryhodzâc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì Â navedaû ǔsìh abrèzanyh ì neabrèzanyh:

25. Егіпет і Юдэю, і Эдома і сыноў Амонавых, і Маава і ўсіх, што стрыгуць валасы на скронях, што жывуць у пустыні: бо ўсе гэтыя народы неабрэзаныя, а ўвесь дом Ізраілеў зь неабрэзаным сэрцам.

Egìpet ì Ûdèû, ì Èdoma ì synoǔ Amonavyh, ì Maava ì ǔsìh, što stryguc′ valasy na skronâh, što žyvuc′ u pustynì: bo ǔse gètyâ narody neabrèzanyâ, a ǔves′ dom Ìzraìleǔ z′ neabrèzanym sèrcam.

10 Кіраўнік

1. Слухайце слова, якое Гасподзь кажа вам, доме Ізраілеў.

Sluhajce slova, âkoe Gaspodz′ kaža vam, dome Ìzraìleǔ.

2. Так кажа Гасподзь: ня вучэцеся шляхам язычнікаў і ня бойцеся азнакаў нябесных, якіх язычнікі баяцца.

Tak kaža Gaspodz′: nâ vučècesâ šlâham âzyčnìkaǔ ì nâ bojcesâ aznakaǔ nâbesnyh, âkìh âzyčnìkì baâcca.

3. Бо статуты народаў - пустата: сьсякаюць дрэва ў лесе, абрабляюць яго рукамі цесьлі зь сякерай,

Bo statuty narodaǔ - pustata: s′sâkaûc′ drèva ǔ lese, abrablâûc′ âgo rukamì ces′lì z′ sâkeraj,

4. пакрываюць срэбрам і золатам, прымацоўваюць цьвікамі і молатам, каб ня хісталася.

pakryvaûc′ srèbram ì zolatam, prymacoǔvaûc′ c′vìkamì ì molatam, kab nâ hìstalasâ.

5. Яны - як абчасаны слуп, і ня кажуць: іх носяць, бо хадзіць ня могуць. Ня бойцеся іх, бо яны ня могуць прычыніць ліха, але і добра рабіць ня маюць сілы.

Âny - âk abčasany slup, ì nâ kažuc′: ìh nosâc′, bo hadzìc′ nâ moguc′. Nâ bojcesâ ìh, bo âny nâ moguc′ pryčynìc′ lìha, ale ì dobra rabìc′ nâ maûc′ sìly.

6. Няма падобнага да Цябе, Госпадзе! Ты вялікі, і імя Тваё вялікае магутнасьцю.

Nâma padobnaga da Câbe, Gospadze! Ty vâlìkì, ì ìmâ Tvaë vâlìkae magutnas′cû.

7. Хто не збаіцца Цябе, Цару народаў? бо Табе аднаму належыць гэта; бо паміж усімі мудрацамі народаў і ва ўсіх царствах іх няма падобнага да Цябе.

Hto ne zbaìcca Câbe, Caru narodaǔ? bo Tabe adnamu naležyc′ gèta; bo pamìž usìmì mudracamì narodaǔ ì va ǔsìh carstvah ìh nâma padobnaga da Câbe.

8. Усе да аднаго яны бязглуздыя і дурныя; пустое вучэньне - гэта дрэва.

Use da adnago âny bâzgluzdyâ ì durnyâ; pustoe vučèn′ne - gèta drèva.

9. Расплюшчанае ў лісты срэбра прывезена з Тарсіса, золата - з Уфаза: твор мастака і рук гутніка; вопратка на іх - гіяцынт і пурпура: усё гэта - творы людзей умелых.

Rasplûščanae ǔ lìsty srèbra pryvezena z Tarsìsa, zolata - z Ufaza: tvor mastaka ì ruk gutnìka; vopratka na ìh - gìâcynt ì purpura: usë gèta - tvory lûdzej umelyh.

10. А Гасподзь Бог ёсьць ісьціна; Ён ёсьць Бог жывы і Цар вечны. Ад гневу Яго дрыжыць зямля, і народы ня могуць вытрымаць абурэньне Ягонае.

A Gaspodz′ Bog ës′c′ ìs′cìna; Ën ës′c′ Bog žyvy ì Car večny. Ad gnevu Âgo dryžyc′ zâmlâ, ì narody nâ moguc′ vytrymac′ aburèn′ne Âgonae.

11. Так кажэце ім: багі, якія не стварылі неба і зямлі, зьнікнуць зь зямлі і з-пад нябёсаў.

Tak kažèce ìm: bagì, âkìâ ne stvarylì neba ì zâmlì, z′nìknuc′ z′ zâmlì ì z-pad nâbësaǔ.

12. Ён стварыў зямлю сілаю Сваёю, сьцьвердзіў сусьвет мудрасьцю Сваёю і розумам Сваім раскінуў нябёсы.

Ën stvaryǔ zâmlû sìlaû Svaëû, s′c′verdzìǔ sus′vet mudras′cû Svaëû ì rozumam Svaìm raskìnuǔ nâbësy.

13. Па голасе Ягоным шумяць воды на нябёсах, і Ён падымае аблокі ад краёў зямлі, творыць маланкі сярод дажджу і выводзіць вецер са сховішчаў Сваіх.

Pa golase Âgonym šumâc′ vody na nâbësah, ì Ën padymae ablokì ad kraëǔ zâmlì, tvoryc′ malankì sârod daždžu ì vyvodzìc′ vecer sa shovìščaǔ Svaìh.

14. Вар'яцее кожны чалавек у сваім веданьні, сарамаціць сябе кожны гутнік балванам сваім, бо выплаўленае ім ёсьць мана, і няма ў ім духу.

Var'âcee kožny čalavek u svaìm vedan′nì, saramacìc′ sâbe kožny gutnìk balvanam svaìm, bo vyplaǔlenae ìm ës′c′ mana, ì nâma ǔ ìm duhu.

15. Гэта - поўная пустата, справа аблудная; у час наведваньня іх яны зьнікнуць.

Gèta - poǔnaâ pustata, sprava abludnaâ; u čas navedvan′nâ ìh âny z′nìknuc′.

16. Не такая, як у іх, доля Якава; бо Бог яго ёсьць Творца ўсяго, і Ізраіль ёсьць жазло спадчыны Ягонай; імя Яго - Гасподзь Саваоф.

Ne takaâ, âk u ìh, dolâ Âkava; bo Bog âgo ës′c′ Tvorca ǔsâgo, ì Ìzraìl′ ës′c′ žazlo spadčyny Âgonaj; ìmâ Âgo - Gaspodz′ Savaof.

17. Прымай зь зямлі маёмасьць тваю, ты, якая маеш сядзець у аблозе;

Prymaj z′ zâmlì maëmas′c′ tvaû, ty, âkaâ maeš sâdzec′ u abloze;

18. бо так кажа Гасподзь: вось, Я выкіну жыхароў гэтай зямлі гэтым разам і заганю іх у цеснае месца, каб схапілі іх.

bo tak kaža Gaspodz′: vos′, Â vykìnu žyharoǔ gètaj zâmlì gètym razam ì zaganû ìh u cesnae mesca, kab shapìlì ìh.

19. Гора мне ў маім смутку; пакутная рана мая, але я кажу сам сабе: "сапраўды, гэта - мая скруха, і я буду несьці яе;

Gora mne ǔ maìm smutku; pakutnaâ rana maâ, ale â kažu sam sabe: "sapraǔdy, gèta - maâ skruha, ì â budu nes′cì âe;

20. намёт мой спустошаны і ўсе вяроўкі мае парваныя; дзеці мае пайшлі ад мяне, і няма іх: няма каму раскінуць намёта майго і разьвесіць кілімы мае;

namët moj spustošany ì ǔse vâroǔkì mae parvanyâ; dzecì mae pajšlì ad mâne, ì nâma ìh: nâma kamu raskìnuc′ namëta majgo ì raz′vesìc′ kìlìmy mae;

21. бо пастыры зрабіліся бязглуздымі і ня шукалі Госпада, а таму яны і рабілі бязглузда, і ўвесь статак іхні расьсеяны".

bo pastyry zrabìlìsâ bâzgluzdymì ì nâ šukalì Gospada, a tamu âny ì rabìlì bâzgluzda, ì ǔves′ statak ìhnì ras′seâny".

22. Ляціць чутка: вось ён ідзе, і вялікі шум ад краіны паўночнай, каб гарады Юдэі зрабіць пустыняю, селішчамі шакалаў.

Lâcìc′ čutka: vos′ ën ìdze, ì vâlìkì šum ad kraìny paǔnočnaj, kab garady Ûdèì zrabìc′ pustynâû, selìščamì šakalaǔ.

23. Ведаю, Госпадзе, што ня ў волі чалавека шлях ягоны, што не ва ўладзе хадыкі даваць кірунак ступакам сваім.

Vedaû, Gospadze, što nâ ǔ volì čalaveka šlâh âgony, što ne va ǔladze hadykì davac′ kìrunak stupakam svaìm.

24. Карай мяне, Госпадзе, але па праўдзе, ня ў гневе тваім, каб ня прынізіць мяне,

Karaj mâne, Gospadze, ale pa praǔdze, nâ ǔ gneve tvaìm, kab nâ prynìzìc′ mâne,

25. вылі лютасьць Тваю на народы, якія ня ведаюць Цябе, і на плямёны, якія ня прызнаюць імя Твайго; бо яны зьелі Якава, зжэрлі яго і зьнішчылі яго і жытло ягонае спустошылі.

vylì lûtas′c′ Tvaû na narody, âkìâ nâ vedaûc′ Câbe, ì na plâmëny, âkìâ nâ pryznaûc′ ìmâ Tvajgo; bo âny z′elì Âkava, zžèrlì âgo ì z′nìščylì âgo ì žytlo âgonae spustošylì.

11 Кіраўнік

1. Слова, якое было Ераміі ад Госпада:

Slova, âkoe bylo Eramìì ad Gospada:

2. слухайце слова запавету гэтага і скажэце мужам Юды і жыхарам Ерусаліма;

sluhajce slova zapavetu gètaga ì skažèce mužam Ûdy ì žyharam Erusalìma;

3. і скажы ім: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: пракляты чалавек, які не паслухае слоў запавету гэтага,

ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: praklâty čalavek, âkì ne pasluhae sloǔ zapavetu gètaga,

4. які Я запавядаў бацькам вашым, калі вывеў іх зь зямлі Егіпецкай, з жалезнай печы, сказаўшы: слухайцеся голасу Майго і рабеце ўсё, што Я запавядаю вам, - і будзеце Маім народам, і Я буду вашым Богам,

âkì Â zapavâdaǔ bac′kam vašym, kalì vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj, z žaleznaj pečy, skazaǔšy: sluhajcesâ golasu Majgo ì rabece ǔsë, što Â zapavâdaû vam, - ì budzece Maìm narodam, ì Â budu vašym Bogam,

5. каб выканаць прысягу, якою Я прысягаў бацькам вашым - даць ім зямлю, якая цячэ малаком і мёдам, як гэта сёньня. І адказваў я, сказаўшы: амін, Госпадзе!

kab vykanac′ prysâgu, âkoû Â prysâgaǔ bac′kam vašym - dac′ ìm zâmlû, âkaâ câčè malakom ì mëdam, âk gèta sën′nâ. Ì adkazvaǔ â, skazaǔšy: amìn, Gospadze!

6. І сказаў мне Гасподзь: агаласі ўсе гэтыя словы ў гарадах Юды і на вуліцах Ерусаліма і скажы: слухайце словы запавету гэтага і выконвайце іх.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: agalasì ǔse gètyâ slovy ǔ garadah Ûdy ì na vulìcah Erusalìma ì skažy: sluhajce slovy zapavetu gètaga ì vykonvajce ìh.

7. Бо бацькоў вашых я ўмаўляў пастаянна з таго дня, як вывеў іх зь зямлі Егіпецкай, да гэтага дня: умаўляў іх з самае раніцы, кажучы: слухайцеся голасу Майго.

Bo bac′koǔ vašyh â ǔmaǔlâǔ pastaânna z tago dnâ, âk vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj, da gètaga dnâ: umaǔlâǔ ìh z samae ranìcy, kažučy: sluhajcesâ golasu Majgo.

8. Але яны ня слухаліся і ня прыхілялі вуха свайго, а хадзілі кожны паводле ўпартасьці ліхога сэрца свайго: таму Я навёў на іх усё сказанае ў запавеце гэтым, які Я запавядаў ім выконваць, а яны ня выконвалі.

Ale âny nâ sluhalìsâ ì nâ pryhìlâlì vuha svajgo, a hadzìlì kožny pavodle ǔpartas′cì lìhoga sèrca svajgo: tamu Â navëǔ na ìh usë skazanae ǔ zapavece gètym, âkì Â zapavâdaǔ ìm vykonvac′, a âny nâ vykonvalì.

9. І сказаў мне Гасподзь: ёсьць змова паміж мужамі Юды і жыхарамі Ерусаліма:

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: ës′c′ zmova pamìž mužamì Ûdy ì žyharamì Erusalìma:

10. яны зноў павярнуліся да беззаконстваў прабацькоў сваіх, якія адмовіліся слухацца слоў Маіх і пайшлі па сьледзе чужых багоў, служачы ім. Дом Ізраіля і дом Юды парушылі запавет Мой, які Я заключыў з бацькамі іхнімі.

âny znoǔ pavârnulìsâ da bezzakonstvaǔ prabac′koǔ svaìh, âkìâ admovìlìsâ sluhacca sloǔ Maìh ì pajšlì pa s′ledze čužyh bagoǔ, služačy ìm. Dom Ìzraìlâ ì dom Ûdy parušylì zapavet Moj, âkì Â zaklûčyǔ z bac′kamì ìhnìmì.

11. Таму так кажа Гасподзь: вось, Я навяду на іх бедства, ад якога яны ня могуць выбавіцца, а калі паклічуць Мяне, не пачую іх.

Tamu tak kaža Gaspodz′: vos′, Â navâdu na ìh bedstva, ad âkoga âny nâ moguc′ vybavìcca, a kalì paklìčuc′ Mâne, ne pačuû ìh.

12. Тады гарады Юды і жыхары Ерусаліма пойдуць і заклічуць багоў, якім яны кадзяць; але яны зусім не дапамогуць ім у час бедства іхняга.

Tady garady Ûdy ì žyhary Erusalìma pojduc′ ì zaklìčuc′ bagoǔ, âkìm âny kadzâc′; ale âny zusìm ne dapamoguc′ ìm u čas bedstva ìhnâga.

13. Бо колькі ў цябе гарадоў столькі і багоў у цябе, Юда, і колькі вуліц у Ерусаліма, столькі вы панастаўлялі ахвярнікаў вартаму сораму, ахвярнікаў, каб кадзіць Ваалу.

Bo kol′kì ǔ câbe garadoǔ stol′kì ì bagoǔ u câbe, Ûda, ì kol′kì vulìc u Erusalìma, stol′kì vy panastaǔlâlì ahvârnìkaǔ vartamu soramu, ahvârnìkaǔ, kab kadzìc′ Vaalu.

14. А ты не прасі за гэты народ і ня ўзнось за іх малітваў і просьбаў: бо Я не пачую, калі яны будуць клікаць Мяне ў бядоце сваёй.

A ty ne prasì za gèty narod ì nâ ǔznos′ za ìh malìtvaǔ ì pros′baǔ: bo Â ne pačuû, kalì âny buduc′ klìkac′ Mâne ǔ bâdoce svaëj.

15. Што любаснаму Майму ў доме Маім, калі ў ім робяцца многія непатрэбствы? І сьвяшчэнныя мясы не дапамогуць табе, калі, учыняючы ліхое, ты радуешся?

Što lûbasnamu Majmu ǔ dome Maìm, kalì ǔ ìm robâcca mnogìâ nepatrèbstvy? Ì s′vâščènnyâ mâsy ne dapamoguc′ tabe, kalì, učynâûčy lìhoe, ty raduešsâ?

16. Масьлінаю, якая зелянее і красуецца прыемнымі пладамі, назваў цябе Гасподзь. А сёньня, у шуме моцнай сумятні, Ён успалымніў агонь вакол яе, і паламаліся галіны яе.

Mas′lìnaû, âkaâ zelânee ì krasuecca pryemnymì pladamì, nazvaǔ câbe Gaspodz′. A sën′nâ, u šume mocnaj sumâtnì, Ën uspalymnìǔ agon′ vakol âe, ì palamalìsâ galìny âe.

17. Гасподзь Саваоф, Які пасадзіў цябе, вырак на цябе ліхое за ліха дома Ізраілевага і дома Юдавага, якое яны ўчынілі сабе тым, што спадзьвіжылі Мяне на гнеў каджэньнем Ваалу.

Gaspodz′ Savaof, Âkì pasadzìǔ câbe, vyrak na câbe lìhoe za lìha doma Ìzraìlevaga ì doma Ûdavaga, âkoe âny ǔčynìlì sabe tym, što spadz′vìžylì Mâne na gneǔ kadžèn′nem Vaalu.

18. Гасподзь адкрыў мне, і я ведаю; Ты паказаў мне іхнія дзеі.

Gaspodz′ adkryǔ mne, ì â vedaû; Ty pakazaǔ mne ìhnìâ dzeì.

19. А я, як паслухмянае ягня, якое вядуць на закол, і ня ведаў, што яны складаюць намыслы супроць мяне, кажучы: "пакладзем атрутнае дрэва за ежу яму і адарвем яго ад зямлі жывых, каб і імя яго болей не спаміналася".

A â, âk pasluhmânae âgnâ, âkoe vâduc′ na zakol, ì nâ vedaǔ, što âny skladaûc′ namysly suproc′ mâne, kažučy: "pakladzem atrutnae drèva za ežu âmu ì adarvem âgo ad zâmlì žyvyh, kab ì ìmâ âgo bolej ne spamìnalasâ".

20. Але, Госпадзе Саваофе, Судзьдзя справядлівы, выпрабавальнік сэрца і нутробы! дай пабачыць мне помсту Тваю над імі, бо Табе даверыў я справу маю.

Ale, Gospadze Savaofe, Sudz′dzâ spravâdlìvy, vyprabaval′nìk sèrca ì nutroby! daj pabačyc′ mne pomstu Tvaû nad ìmì, bo Tabe daveryǔ â spravu maû.

21. Таму так кажа Гасподзь пра мужоў Анатота, якія шукаюць душы тваёй і кажуць: не прарочы ў імя Госпада, каб не памерці табе ад рук нашых;

Tamu tak kaža Gaspodz′ pra mužoǔ Anatota, âkìâ šukaûc′ dušy tvaëj ì kažuc′: ne praročy ǔ ìmâ Gospada, kab ne pamercì tabe ad ruk našyh;

22. таму так кажа Гасподзь Саваоф: вось, Я наведаю іх: юнакі іхнія памруць ад меча; сыны іх і дочкі іх памруць з голаду.

tamu tak kaža Gaspodz′ Savaof: vos′, Â navedaû ìh: ûnakì ìhnìâ pamruc′ ad meča; syny ìh ì dočkì ìh pamruc′ z goladu.

23. І астатку ня будзе ад іх; бо Я навяду бедства на мужоў Анатота ў год наведваньня іх.

Ì astatku nâ budze ad ìh; bo Â navâdu bedstva na mužoǔ Anatota ǔ god navedvan′nâ ìh.

12 Кіраўнік

1. Справядлівы будзеш Ты, Госпадзе, калі я пачну судзіцца з Табою; і аднак жа буду гаварыць з Табою пра правасудзьдзе; чаму шлях бязбожных пасьпяховы, і ўсе вераломныя дабрашчасьцяцца?

Spravâdlìvy budzeš Ty, Gospadze, kalì â pačnu sudzìcca z Taboû; ì adnak ža budu gavaryc′ z Taboû pra pravasudz′dze; čamu šlâh bâzbožnyh pas′pâhovy, ì ǔse veralomnyâ dabraščas′câcca?

2. Ты пасадзіў іх, і яны ўкараніліся, вырасьлі і даюць плод. У іхніх вуснах Ты блізкі, але далёкі ад сэрца іх.

Ty pasadzìǔ ìh, ì âny ǔkaranìlìsâ, vyras′lì ì daûc′ plod. U ìhnìh vusnah Ty blìzkì, ale dalëkì ad sèrca ìh.

3. А мяне, Госпадзе, Ты ведаеш, бачыш мяне і выпрабоўваеш сэрца маё, якое яно к Табе. Аддзялі іх, як авечак на закол, і падрыхтуй іх на дзень забіваньня.

A mâne, Gospadze, Ty vedaeš, bačyš mâne ì vypraboǔvaeš sèrca maë, âkoe âno k Tabe. Addzâlì ìh, âk avečak na zakol, ì padryhtuj ìh na dzen′ zabìvan′nâ.

4. Ці доўга будзе жаліцца зямля, і трава на ўсіх палях - сохнуць? быдла і птушкі гінуць за бязбожнасьць жыхароў яе; бо яны кажуць: Ён ня ўбачыць, што з намі будзе.

Cì doǔga budze žalìcca zâmlâ, ì trava na ǔsìh palâh - sohnuc′? bydla ì ptuškì gìnuc′ za bâzbožnas′c′ žyharoǔ âe; bo âny kažuc′: Ën nâ ǔbačyc′, što z namì budze.

5. Калі ты зь пешымі бег, і яны стамілі цябе, як жа табе спаборнічаць з конямі? і калі ў краіне мірнай ты быў у бясьпецы, дык што будзеш рабіць у павадак Ярдана.

Kalì ty z′ pešymì beg, ì âny stamìlì câbe, âk ža tabe spabornìčac′ z konâmì? ì kalì ǔ kraìne mìrnaj ty byǔ u bâs′pecy, dyk što budzeš rabìc′ u pavadak Ârdana.

6. Бо і браты твае і дом бацькі твайго, і яны вераломна ўчыняюць з табою, і яны крычаць усьлед табе гучным голасам. Ня вер ім, калі яны кажуць табе і добрае.

Bo ì braty tvae ì dom bac′kì tvajgo, ì âny veralomna ǔčynâûc′ z taboû, ì âny kryčac′ us′led tabe gučnym golasam. Nâ ver ìm, kalì âny kažuc′ tabe ì dobrae.

7. Я пакінуў Мой дом; пакінуў надзел Мой; самае ласкавае душы Маёй аддаў у рукі ворагаў яго.

Â pakìnuǔ Moj dom; pakìnuǔ nadzel Moj; samae laskavae dušy Maëj addaǔ u rukì voragaǔ âgo.

8. Доля Мая зрабілася Мне як леў у лесе; узвысіла на Мяне голас свой: за тое я ўзьненавідзеў яе.

Dolâ Maâ zrabìlasâ Mne âk leǔ u lese; uzvysìla na Mâne golas svoj: za toe â ǔz′nenavìdzeǔ âe.

9. Доля Мая зрабілася ў Мяне, як стракатая птушка, на якую з усіх бакоў напалі іншыя драпежныя птушкі. Ідзеце, зьбірайцеся ўсе польныя зьвяры: ідзеце жэрці яго.

Dolâ Maâ zrabìlasâ ǔ Mâne, âk strakataâ ptuška, na âkuû z usìh bakoǔ napalì ìnšyâ drapežnyâ ptuškì. Ìdzece, z′bìrajcesâ ǔse pol′nyâ z′vâry: ìdzece žèrcì âgo.

10. Мноства пастухоў сапсавалі Мой вінаграднік, вытапталі нагамі дзялянку Маю; любімую дзялянку Маю зрабілі пустым стэпам,

Mnostva pastuhoǔ sapsavalì Moj vìnagradnìk, vytaptalì nagamì dzâlânku Maû; lûbìmuû dzâlânku Maû zrabìlì pustym stèpam,

11. зрабілі яе пустыняю, і ў запусьценьні яна плача перад Мною; уся зямля спустошана, бо ніводзін чалавек не бярэ гэтага да сэрца.

zrabìlì âe pustynâû, ì ǔ zapus′cen′nì âna plača perad Mnoû; usâ zâmlâ spustošana, bo nìvodzìn čalavek ne bârè gètaga da sèrca.

12. На ўсе горы ў пустыні прыйшлі спусташальнікі; бо меч Госпада пажырае ўсё ад аднаго краю зямлі да другога: няма міру ніякай плоці.

Na ǔse gory ǔ pustynì pryjšlì spustašal′nìkì; bo meč Gospada pažyrae ǔsë ad adnago kraû zâmlì da drugoga: nâma mìru nìâkaj plocì.

13. Яны сеялі пшаніцу, а зжалі церне; вымучыліся, і не атрымалі ніякай карысьці; пасаромейцеся ж такіх прыбыткаў вашых з прычыны палымянага гневу Госпада.

Âny seâlì pšanìcu, a zžalì cerne; vymučylìsâ, ì ne atrymalì nìâkaj karys′cì; pasaromejcesâ ž takìh prybytkaǔ vašyh z pryčyny palymânaga gnevu Gospada.

14. Так кажа Гасподзь пра ўсіх ліхіх маіх суседзяў, якія нападаюць на надзел, які Я даў у спадчыну народу Майму, Ізраілю: вось, Я вырву іх зь зямлі іхняй, і дом Юдаў вырву з асяродзьдзя іх.

Tak kaža Gaspodz′ pra ǔsìh lìhìh maìh susedzâǔ, âkìâ napadaûc′ na nadzel, âkì Â daǔ u spadčynu narodu Majmu, Ìzraìlû: vos′, Â vyrvu ìh z′ zâmlì ìhnâj, ì dom Ûdaǔ vyrvu z asârodz′dzâ ìh.

15. Але пасьля таго, як Я вырву іх, зноў вярну і памілую іх, і прывяду кожнага ў надзел ягоны, і кожнага - у зямлю яго.

Ale pas′lâ tago, âk Â vyrvu ìh, znoǔ vârnu ì pamìluû ìh, ì pryvâdu kožnaga ǔ nadzel âgony, ì kožnaga - u zâmlû âgo.

16. І калі яны не навучацца шляхоў народу Майго, каб прысягаць імем Маім "жывы Гасподзь", як яны навучылі народ Мой прысягаць Ваалам, - дык уцьвердзяцца сярод народу Майго.

Ì kalì âny ne navučacca šlâhoǔ narodu Majgo, kab prysâgac′ ìmem Maìm "žyvy Gaspodz′", âk âny navučylì narod Moj prysâgac′ Vaalam, - dyk uc′verdzâcca sârod narodu Majgo.

17. Калі ж не паслухаюцца, дык Я выкарчую і зусім ўзьнішчу такі народ, кажа Гасподзь.

Kalì ž ne pasluhaûcca, dyk Â vykarčuû ì zusìm ǔz′nìšču takì narod, kaža Gaspodz′.

13 Кіраўнік

1. Так сказаў мне Гасподзь: ідзі, купі сабе льняны пояс і пакладзі яго на сьцёгны твае, але ў ваду не кладзі яго.

Tak skazaǔ mne Gaspodz′: ìdzì, kupì sabe l′nâny poâs ì pakladzì âgo na s′cëgny tvae, ale ǔ vadu ne kladzì âgo.

2. І я купіў пояс, паводле слова Гасподняга, і паклаў яго на сьцёгны мае.

Ì â kupìǔ poâs, pavodle slova Gaspodnâga, ì paklaǔ âgo na s′cëgny mae.

3. І было мне слова Гасподняе другі раз, і сказана:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe drugì raz, ì skazana:

4. вазьмі пояс, які ты купіў, які на сьцёгнах тваіх, і ўстань, ідзі да Еўфрата і схавай яго там, у расколіне скалы.

vaz′mì poâs, âkì ty kupìǔ, âkì na s′cëgnah tvaìh, ì ǔstan′, ìdzì da Eǔfrata ì shavaj âgo tam, u raskolìne skaly.

5. Я пайшоў і схаваў яго каля Еўфрата, як загадаў мне Гасподзь.

Â pajšoǔ ì shavaǔ âgo kalâ Eǔfrata, âk zagadaǔ mne Gaspodz′.

6. Як прайшло многа дзён, сказаў мне Гасподзь: устань, ідзі да Еўфрата і вазьмі адтуль пояс, які Я загадаў табе схаваць там.

Âk prajšlo mnoga dzën, skazaǔ mne Gaspodz′: ustan′, ìdzì da Eǔfrata ì vaz′mì adtul′ poâs, âkì Â zagadaǔ tabe shavac′ tam.

7. І я прыйшоў да Еўфрата, выкапаў і ўзяў пояс з таго месца, дзе схаваў яго, і вось - пояс быў сапсаваны, стаў ні на што не прыдатны

Ì â pryjšoǔ da Eǔfrata, vykapaǔ ì ǔzâǔ poâs z tago mesca, dze shavaǔ âgo, ì vos′ - poâs byǔ sapsavany, staǔ nì na što ne prydatny

8. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

9. так кажа Гасподзь: так паламаю я гардунства Юды і вялікае гардунства Ерусаліма

tak kaža Gaspodz′: tak palamaû â gardunstva Ûdy ì vâlìkae gardunstva Erusalìma

10. Гэты нягодны народ, які ня хоча слухаць слоў Маіх, жыве паводле ўпартасьці сэрца свайго і ходзіць па сьледзе іншых багоў, каб служыць ім і пакланяцца ім, будзе як гэты пояс, які ні на што не прыдатны.

Gèty nâgodny narod, âkì nâ hoča sluhac′ sloǔ Maìh, žyve pavodle ǔpartas′cì sèrca svajgo ì hodzìc′ pa s′ledze ìnšyh bagoǔ, kab služyc′ ìm ì paklanâcca ìm, budze âk gèty poâs, âkì nì na što ne prydatny.

11. Бо, як пояс блізка ляжыць да сьцёгнаў чалавека, так Я наблізіў да сябе ўвесь дом Ізраілеў і ўвесь дом Юдаў, кажа Гасподзь, каб яны былі Маім народам і Маёю славаю, хвалою і акрасаю; але яны не паслухаліся.

Bo, âk poâs blìzka lâžyc′ da s′cëgnaǔ čalaveka, tak Â nablìzìǔ da sâbe ǔves′ dom Ìzraìleǔ ì ǔves′ dom Ûdaǔ, kaža Gaspodz′, kab âny bylì Maìm narodam ì Maëû slavaû, hvaloû ì akrasaû; ale âny ne pasluhalìsâ.

12. Таму скажы ім слова гэтае: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: кожны вінны мех напаўняецца віном. Яны скажуць табе: хіба мы ня ведаем, што кожны вінны мех напаўняецца віном?

Tamu skažy ìm slova gètae: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: kožny vìnny meh napaǔnâecca vìnom. Âny skažuc′ tabe: hìba my nâ vedaem, što kožny vìnny meh napaǔnâecca vìnom?

13. А ты скажы ім: так кажа Гасподзь: вось, Я напоўню віном да ап'яненьня ўсіх жыхароў гэтай зямлі і цароў, якія сядзяць на троне Давідавым, і сьвятароў і прарокаў і ўсіх жыхароў Ерусаліма,

A ty skažy ìm: tak kaža Gaspodz′: vos′, Â napoǔnû vìnom da ap'ânen′nâ ǔsìh žyharoǔ gètaj zâmlì ì caroǔ, âkìâ sâdzâc′ na trone Davìdavym, ì s′vâtaroǔ ì prarokaǔ ì ǔsìh žyharoǔ Erusalìma,

14. І паламаю іх адзін аб аднаго, і бацькоў і сыноў разам, кажа Гасподзь; ня літую і не памілую і не пашкадую вынішчыць іх.

Ì palamaû ìh adzìn ab adnago, ì bac′koǔ ì synoǔ razam, kaža Gaspodz′; nâ lìtuû ì ne pamìluû ì ne paškaduû vynìščyc′ ìh.

15. Слухайце і ўважайце; ня будзьце ганарыстыя, бо Гасподзь прамаўляе.

Sluhajce ì ǔvažajce; nâ budz′ce ganarystyâ, bo Gaspodz′ pramaǔlâe.

16. Узьнясеце славу Госпаду Богу вашаму, пакуль Ён яшчэ не навёў цемры, і пакуль яшчэ ногі вашыя не спатыкаюцца на горах мораку: тады вы будзеце чакаць сьвятла, а Ён аберне яго ў цень сьмерці і зробіць цемраю.

Uz′nâsece slavu Gospadu Bogu vašamu, pakul′ Ën âščè ne navëǔ cemry, ì pakul′ âščè nogì vašyâ ne spatykaûcca na gorah moraku: tady vy budzece čakac′ s′vâtla, a Ën aberne âgo ǔ cen′ s′mercì ì zrobìc′ cemraû.

17. Калі ж вы не паслухаеце гэтага, дык душа мая ў запаветных мясьцінах будзе аплакваць гардунства ваша, будзе плакаць горка, і вочы мае будуць вылівацца сьлязьмі; бо статак Гасподні заведзены будзе ў палон.

Kalì ž vy ne pasluhaece gètaga, dyk duša maâ ǔ zapavetnyh mâs′cìnah budze aplakvac′ gardunstva vaša, budze plakac′ gorka, ì vočy mae buduc′ vylìvacca s′lâz′mì; bo statak Gaspodnì zavedzeny budze ǔ palon.

18. Скажы цару і царыцы: упакорцеся, сядзьце ніжэй, бо ўпаў з галавы вашай вянок славы вашай.

Skažy caru ì carycy: upakorcesâ, sâdz′ce nìžèj, bo ǔpaǔ z galavy vašaj vânok slavy vašaj.

19. Паўднёвыя гарады зачынены, і няма каму адчыняць іх; Юда ўвесь заводзіцца ў палон, заводзіцца ў палон увесь цалкам.

Paǔdnëvyâ garady začyneny, ì nâma kamu adčynâc′ ìh; Ûda ǔves′ zavodzìcca ǔ palon, zavodzìcca ǔ palon uves′ calkam.

20. Узьвядзеце вочы вашыя і паглядзеце на тых, што шукаюць з поўначы: дзе статак, які быў дадзены табе, прыгожы статак твой?

Uz′vâdzece vočy vašyâ ì paglâdzece na tyh, što šukaûc′ z poǔnačy: dze statak, âkì byǔ dadzeny tabe, prygožy statak tvoj?

21. Што скажаш, дачка Сіёна, калі Ён наведае цябе? Ты сама прывучыла іх начальнічаць над табою, ці ня схопяць цябе болі, як парадзіху?

Što skažaš, dačka Sìëna, kalì Ën navedae câbe? Ty sama pryvučyla ìh načal′nìčac′ nad taboû, cì nâ shopâc′ câbe bolì, âk paradzìhu?

22. І калі скажаш у сэрцы тваім: "за што спасьцігла мяне гэта?" - За безьліч беззаконьняў тваіх адгорнены прыпол у цябе, аголены пяты твае.

Ì kalì skažaš u sèrcy tvaìm: "za što spas′cìgla mâne gèta?" - Za bez′lìč bezzakon′nâǔ tvaìh adgorneny prypol u câbe, agoleny pâty tvae.

23. Ці можа Эфіоп перамяніць скуру сваю і барс - плямы свае? так і вы ці ж можаце рабіць добрае, прызвычаіўшыся рабіць благое?

Cì moža Èfìop peramânìc′ skuru svaû ì bars - plâmy svae? tak ì vy cì ž možace rabìc′ dobrae, pryzvyčaìǔšysâ rabìc′ blagoe?

24. Таму разьвею іх, як пыл, што разносіцца ветрам пустынным.

Tamu raz′veû ìh, âk pyl, što raznosìcca vetram pustynnym.

25. Вось доля твая, намераная табе Мною частка, кажа Гасподзь, бо ты забылася пра Мяне і паспадзявалася на няпраўду.

Vos′ dolâ tvaâ, nameranaâ tabe Mnoû častka, kaža Gaspodz′, bo ty zabylasâ pra Mâne ì paspadzâvalasâ na nâpraǔdu.

26. За тое будзе падняты прыпол твой, каб агалілася сарамата твая.

Za toe budze padnâty prypol tvoj, kab agalìlasâ saramata tvaâ.

27. Бачыў Я распусту тваю і шалёныя пахацінствы твае, твае непатрэбствы і твае гідоты на пагорках у полі. Гора табе, Ерусаліме! ты і пасьля гэтага не ачысьцішся. Дакуль жа?

Bačyǔ Â raspustu tvaû ì šalënyâ pahacìnstvy tvae, tvae nepatrèbstvy ì tvae gìdoty na pagorkah u polì. Gora tabe, Erusalìme! ty ì pas′lâ gètaga ne ačys′cìšsâ. Dakul′ ža?

14 Кіраўнік

1. Слова Госпада, якое было Ераміі з нагоды бездажджэўя.

Slova Gospada, âkoe bylo Eramìì z nagody bezdaždžèǔâ.

2. Плача Юда, брамы ягоныя распаліся, пачарнелі на зямлі, і енк падымаецца ў Ерусаліме.

Plača Ûda, bramy âgonyâ raspalìsâ, pačarnelì na zâmlì, ì enk padymaecca ǔ Erusalìme.

3. Вяльможы пасылаюць слуг сваіх па ваду; яны прыходзяць да калодзежаў і не знаходзяць вады; вяртаюцца з парожнім посудам; прысаромленыя і зьбянтэжаныя, яны пакрываюць свае галовы.

Vâl′možy pasylaûc′ slug svaìh pa vadu; âny pryhodzâc′ da kalodzežaǔ ì ne znahodzâc′ vady; vârtaûcca z parožnìm posudam; prysaromlenyâ ì z′bântèžanyâ, âny pakryvaûc′ svae galovy.

4. Як бо глеба патрэскалася ад таго, што ня было дажджу на зямлю, дык і земляробы зьбянтэжаныя і пакрываюць свае галовы.

Âk bo gleba patrèskalasâ ad tago, što nâ bylo daždžu na zâmlû, dyk ì zemlâroby z′bântèžanyâ ì pakryvaûc′ svae galovy.

5. Нават і касуля нараджае на полі і пакідае дзяцей, бо няма травы.

Navat ì kasulâ naradžae na polì ì pakìdae dzâcej, bo nâma travy.

6. І дзікія аслы стаяць на ўзвышаных мясьцінах і глытаюць, нібы шакалы, паветра; вочы ў іх зацьміліся, бо няма травы.

Ì dzìkìâ asly staâc′ na ǔzvyšanyh mâs′cìnah ì glytaûc′, nìby šakaly, pavetra; vočy ǔ ìh zac′mìlìsâ, bo nâma travy.

7. Хоць нашыя беззаконьні сьведчаць супроць нас, але Ты, Госпадзе, твары з намі дзеля імя Твайго; адступніцтва наша вялікае, зграшылі мы перад Табою.

Hoc′ našyâ bezzakon′nì s′vedčac′ suproc′ nas, ale Ty, Gospadze, tvary z namì dzelâ ìmâ Tvajgo; adstupnìctva naša vâlìkae, zgrašylì my perad Taboû.

8. Надзея Ізраіля, Ратаўнік яго ў часы скрухі! Навошта Ты - як чужынец, у гэтай зямлі, як праходжы, які зайшоў заначаваць?

Nadzeâ Ìzraìlâ, Rataǔnìk âgo ǔ časy skruhì! Navošta Ty - âk čužynec, u gètaj zâmlì, âk prahodžy, âkì zajšoǔ zanačavac′?

9. Навошта Ты - як чалавек зьдзіваваны, як дужы, як той, што ня мае сілы выратаваць? І аднак жа Ты, Госпадзе, сярод нас, і Тваё імя названа над намі; не пакідай нас.

Navošta Ty - âk čalavek z′dzìvavany, âk dužy, âk toj, što nâ mae sìly vyratavac′? Ì adnak ža Ty, Gospadze, sârod nas, ì Tvaë ìmâ nazvana nad namì; ne pakìdaj nas.

10. Так кажа Гасподзь народу гэтаму: за тое, што яны любяць бадзяцца, ня стрымліваюць ног сваіх, за тое Гасподзь не дабраволіць ім, нагадвае сёньня беззаконьні іхнія і карае грахі іхнія.

Tak kaža Gaspodz′ narodu gètamu: za toe, što âny lûbâc′ badzâcca, nâ strymlìvaûc′ nog svaìh, za toe Gaspodz′ ne dabravolìc′ ìm, nagadvae sën′nâ bezzakon′nì ìhnìâ ì karae grahì ìhnìâ.

11. І сказаў мне Гасподзь: ты не маліся за народ гэты на дабро яму.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: ty ne malìsâ za narod gèty na dabro âmu.

12. Калі яны будуць пасьціцца, Я не пачую енку іхняга; і калі ўзьнясуць цэласпаленьне і дарунак, ня прыму іх; але мечам і голадам і згубнаю пошасьцю вынішчу іх.

Kalì âny buduc′ pas′cìcca, Â ne pačuû enku ìhnâga; ì kalì ǔz′nâsuc′ cèlaspalen′ne ì darunak, nâ prymu ìh; ale mečam ì goladam ì zgubnaû pošas′cû vynìšču ìh.

13. Тады скажу я: Госпадзе Божа! вось, прарокі кажуць ім: ня ўбачыце меча, і голаду ня будзе ў вас, а пастаянны мір дам вам на гэтым месцы.

Tady skažu â: Gospadze Boža! vos′, prarokì kažuc′ ìm: nâ ǔbačyce meča, ì goladu nâ budze ǔ vas, a pastaânny mìr dam vam na gètym mescy.

14. І сказаў мне Гасподзь: прарокі прарочаць няпраўду імем Маім; Я не пасылаў іх і не даваў ім загаду, і не казаў ім; яны вяшчаюць вам уявы фальшывыя і варажбу, і пустое і мроі сэрца свайго.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: prarokì praročac′ nâpraǔdu ìmem Maìm; Â ne pasylaǔ ìh ì ne davaǔ ìm zagadu, ì ne kazaǔ ìm; âny vâščaûc′ vam uâvy fal′šyvyâ ì varažbu, ì pustoe ì mroì sèrca svajgo.

15. Таму так кажа Гасподзь пра прарокаў: яны прарочаць імем Маім, а Я не пасылаў іх; яны кажуць: "меча і голаду ня будзе на гэтай зямлі": мечам і голадам будуць вынішчаны гэтыя прарокі,

Tamu tak kaža Gaspodz′ pra prarokaǔ: âny praročac′ ìmem Maìm, a Â ne pasylaǔ ìh; âny kažuc′: "meča ì goladu nâ budze na gètaj zâmlì": mečam ì goladam buduc′ vynìščany gètyâ prarokì,

16. і народ, якому яны прарочаць, раскіданы будзе па вуліцах Ерусаліма ад голаду і меча, і ня будзе каму хаваць іх, - яны і жонкі іхнія, і сыны іхнія і дочкі іхнія; і Я вылью на іх ліхату іхнюю.

ì narod, âkomu âny praročac′, raskìdany budze pa vulìcah Erusalìma ad goladu ì meča, ì nâ budze kamu havac′ ìh, - âny ì žonkì ìhnìâ, ì syny ìhnìâ ì dočkì ìhnìâ; ì Â vyl′û na ìh lìhatu ìhnûû.

17. І скажы ім слова гэтае: хай ліюцца з вачэй маіх сьлёзы ноч і дзень, і хай не прасыхаюць; бо вялікай уразаю ўражана дзева, дачка народа майго, цяжкім ударам.

Ì skažy ìm slova gètae: haj lìûcca z vačèj maìh s′lëzy noč ì dzen′, ì haj ne prasyhaûc′; bo vâlìkaj urazaû ǔražana dzeva, dačka naroda majgo, câžkìm udaram.

18. Я выходжу на поле, - і вось, пабітыя мечам; уваходжу ў горад, - і вось тыя, што растаюць ад голаду; нават і прарок і сьвятар бадзяюцца па зямлі несьвядома.

Â vyhodžu na pole, - ì vos′, pabìtyâ mečam; uvahodžu ǔ gorad, - ì vos′ tyâ, što rastaûc′ ad goladu; navat ì prarok ì s′vâtar badzâûcca pa zâmlì nes′vâdoma.

19. Хіба ты зусім адкінуў Юду? Хіба душы тваёй спрыкраў Сіён? Навошта ўразіў нас так, што няма нам ацаленьня? Чакаем міру - і нічога добрага няма; чакаем часіны ацаленьня - і вось, жахі.

Hìba ty zusìm adkìnuǔ Ûdu? Hìba dušy tvaëj sprykraǔ Sìën? Navošta ǔrazìǔ nas tak, što nâma nam acalen′nâ? Čakaem mìru - ì nìčoga dobraga nâma; čakaem časìny acalen′nâ - ì vos′, žahì.

20. Усьведамляем, Госпадзе, бязбожнасьць нашую, беззаконства бацькоў нашых; бо зграшылі мы перад Табою.

Us′vedamlâem, Gospadze, bâzbožnas′c′ našuû, bezzakonstva bac′koǔ našyh; bo zgrašylì my perad Taboû.

21. Не адкінь нас дзеля імя Твайго; не прыніжай трона славы Тваёй: узгадай, не разбурай запавету Твайго з намі.

Ne adkìn′ nas dzelâ ìmâ Tvajgo; ne prynìžaj trona slavy Tvaëj: uzgadaj, ne razburaj zapavetu Tvajgo z namì.

22. Ці ёсьць сярод марных божышчаў язычніцкіх такія, што твораць дождж? альбо ці можа неба само па сабе падаваць зьліву? ці ня Ты гэта, Госпадзе Божа наш? на Цябе спадзяёмся мы; бо Ты творыш усё гэта.

Cì ës′c′ sârod marnyh božyščaǔ âzyčnìckìh takìâ, što tvorac′ doždž? al′bo cì moža neba samo pa sabe padavac′ z′lìvu? cì nâ Ty gèta, Gospadze Boža naš? na Câbe spadzâëmsâ my; bo Ty tvoryš usë gèta.

15 Кіраўнік

1. І сказаў мне Гасподзь: хоць бы сталі перад абліччам Маім Майсей і Самуіл, душа Мая ня прыхіліцца да народа гэтага: адгані іх ад аблічча Майго - хай адыдуць яны.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: hoc′ by stalì perad ablìččam Maìm Majsej ì Samuìl, duša Maâ nâ pryhìlìcca da naroda gètaga: adganì ìh ad ablìčča Majgo - haj adyduc′ âny.

2. А калі сажуць табе: "куды нам ісьці?", дык скажы ім: так кажа Гасподзь: хто асуджаны на сьмерць, ідзі на сьмерць; і хто пад меч - пад меч, і хто на голад, - на голад; і хто ў палон, - у палон.

A kalì sažuc′ tabe: "kudy nam ìs′cì?", dyk skažy ìm: tak kaža Gaspodz′: hto asudžany na s′merc′, ìdzì na s′merc′; ì hto pad meč - pad meč, ì hto na golad, - na golad; ì hto ǔ palon, - u palon.

3. І пашлю на іх чатыры роды кары, кажа Гасподзь: меч, каб забіваць, і сабак, каб рваць, і птушак нябесных і зьвяроў польных, каб жэрці і зьнішчаць;

Ì pašlû na ìh čatyry rody kary, kaža Gaspodz′: meč, kab zabìvac′, ì sabak, kab rvac′, ì ptušak nâbesnyh ì z′vâroǔ pol′nyh, kab žèrcì ì z′nìščac′;

4. і аддам іх на азлобу ўсім царствам зямлі за Манасію, сына Эзэкіі, цара Юдэйскага, за тое, што ён зрабіў у Ерусаліме.

ì addam ìh na azlobu ǔsìm carstvam zâmlì za Manasìû, syna Èzèkìì, cara Ûdèjskaga, za toe, što ën zrabìǔ u Erusalìme.

5. Бо хто пашкадуе цябе, Ерусаліме? і хто паспагадае табе? і хто зойдзе да цябе папытацца пра тваю дабрабытнасьць?

Bo hto paškadue câbe, Erusalìme? ì hto paspagadae tabe? ì hto zojdze da câbe papytacca pra tvaû dabrabytnas′c′?

6. І ты пакінуў Мяне, кажа Гасподзь, адступіўся: таму я падыму на цябе руку Маю і загублю цябе: Я стаміўся літаваць.

Ì ty pakìnuǔ Mâne, kaža Gaspodz′, adstupìǔsâ: tamu â padymu na câbe ruku Maû ì zagublû câbe: Â stamìǔsâ lìtavac′.

7. Я разьвяваю іх веялам за браму зямлі: пазбаўляю іх дзяцей, гублю народ Мой; але яны не вяртаюцца са шляхоў сваіх.

Â raz′vâvaû ìh veâlam za bramu zâmlì: pazbaǔlâû ìh dzâcej, gublû narod Moj; ale âny ne vârtaûcca sa šlâhoǔ svaìh.

8. Удоваў іхніх у Мяне болей, чым пяску ў моры; навяду на іх, на маці юнакоў, паўдзённага спусташальніка: нападзе на іх зьнянацку страх і жудасьць.

Udovaǔ ìhnìh u Mâne bolej, čym pâsku ǔ mory; navâdu na ìh, na macì ûnakoǔ, paǔdzënnaga spustašal′nìka: napadze na ìh z′nânacku strah ì žudas′c′.

9. Ляжыць зьнямоглая тая, што нарадзіла сямёра, дух свой выпускае; яшчэ ўдзень закацілася сонца яе: яна паганьбавана і пасаромлена. І рэшту іх аддам мечу на вачах ворагаў іхніх, кажа Гасподзь.

Lâžyc′ z′nâmoglaâ taâ, što naradzìla sâmëra, duh svoj vypuskae; âščè ǔdzen′ zakacìlasâ sonca âe: âna pagan′bavana ì pasaromlena. Ì rèštu ìh addam meču na vačah voragaǔ ìhnìh, kaža Gaspodz′.

10. "Гора мне, маці мая, што ты нарадзіла мяне чалавекам, які спрачаецца і сварыцца з усёю зямлёю! нікому не даваў я на ліхву, і мне ніхто не даваў на ліхву, а ўсе клянуць мяне".

"Gora mne, macì maâ, što ty naradzìla mâne čalavekam, âkì spračaecca ì svarycca z usëû zâmlëû! nìkomu ne davaǔ â na lìhvu, ì mne nìhto ne davaǔ na lìhvu, a ǔse klânuc′ mâne".

11. Гасподзь сказаў: канец твой будзе добры, і Я прымушу ворага абыходзіцца з табою добра ў часіны нягодаў і ў часіны смутку.

Gaspodz′ skazaǔ: kanec tvoj budze dobry, ì Â prymušu voraga abyhodzìcca z taboû dobra ǔ časìny nâgodaǔ ì ǔ časìny smutku.

12. Ці можа жалеза зламаць жалеза паўночнае і медзь?

Cì moža žaleza zlamac′ žaleza paǔnočnae ì medz′?

13. Маёмасьць тваю і скарбы аддам на рабунак, бяз платы, за ўсе грахі твае, ва ўсіх межах тваіх;

Maëmas′c′ tvaû ì skarby addam na rabunak, bâz platy, za ǔse grahì tvae, va ǔsìh mežah tvaìh;

14. і адпраўлю з ворагамі тваімі ў зямлю, якое ты ня ведаеш; бо агонь загарэўся ў гневе Маім, - будзе шугаць на вас.

ì adpraǔlû z voragamì tvaìmì ǔ zâmlû, âkoe ty nâ vedaeš; bo agon′ zagarèǔsâ ǔ gneve Maìm, - budze šugac′ na vas.

15. О, Госпадзе! Ты ведаеш усё; успомні пра мяне і наведай мяне, і адпомсьці за мяне ганіцелям маім; не загубі мяне пасьля доўгага трываньня Твайго; Ты ведаеш, што дзеля Цябе я цярплю паганьбеньне.

O, Gospadze! Ty vedaeš usë; uspomnì pra mâne ì navedaj mâne, ì adpoms′cì za mâne ganìcelâm maìm; ne zagubì mâne pas′lâ doǔgaga tryvan′nâ Tvajgo; Ty vedaeš, što dzelâ Câbe â cârplû pagan′ben′ne.

16. Здабыты словы Твае, і я зьеў іх; і было слова Тваё мне на радасьць і на злагаду сэрца майго; бо імя тваё названа на мне, Госпадзе Божа Саваоф.

Zdabyty slovy Tvae, ì â z′eǔ ìh; ì bylo slova Tvaë mne na radas′c′ ì na zlagadu sèrca majgo; bo ìmâ tvaë nazvana na mne, Gospadze Boža Savaof.

17. Не сядзеў я на зборні блазнаў і не весяліўся: пад цяжкаю рукою Тваёю на мне я сядзеў самотна, бо Ты напоўніў мяне абурэньнем.

Ne sâdzeǔ â na zbornì blaznaǔ ì ne vesâlìǔsâ: pad câžkaû rukoû Tvaëû na mne â sâdzeǔ samotna, bo Ty napoǔnìǔ mâne aburèn′nem.

18. За што такая напорыстая хвароба мая, і рана мая такая незагойная, што адхіляе лекаваньне? Няўжо ты будзеш мне як бы падманліваю крыніцаю, нявернаю вадою?

Za što takaâ naporystaâ hvaroba maâ, ì rana maâ takaâ nezagojnaâ, što adhìlâe lekavan′ne? Nâǔžo ty budzeš mne âk by padmanlìvaû krynìcaû, nâvernaû vadoû?

19. На гэта так сказаў мне Гасподзь: калі ты навернешся, дык Я адраджу цябе, і будзеш стаяць перад абліччам Маім; і калі выдабудзеш каштоўнае зь нікчэмнага, дык будзеш як вусны Мае. Яны самі будуць зьвяртацца да цябе, а ты ня будзеш зьвяртацца да іх.

Na gèta tak skazaǔ mne Gaspodz′: kalì ty navernešsâ, dyk Â adradžu câbe, ì budzeš staâc′ perad ablìččam Maìm; ì kalì vydabudzeš kaštoǔnae z′ nìkčèmnaga, dyk budzeš âk vusny Mae. Âny samì buduc′ z′vârtacca da câbe, a ty nâ budzeš z′vârtacca da ìh.

20. І зраблю цябе гэтаму народу моцнаю меднаю сьцяною; яны будуць ваяваць супроць цябе, але не адолеюць цябе, бо Я з табою, каб ратаваць і вызваляць цябе, кажа Гасподзь.

Ì zrablû câbe gètamu narodu mocnaû mednaû s′cânoû; âny buduc′ vaâvac′ suproc′ câbe, ale ne adoleûc′ câbe, bo Â z taboû, kab ratavac′ ì vyzvalâc′ câbe, kaža Gaspodz′.

21. І ўратую цябе ад рукі ліхіх і вызвалю цябе ад рукі прыгнятальнікаў.

Ì ǔratuû câbe ad rukì lìhìh ì vyzvalû câbe ad rukì prygnâtal′nìkaǔ.

16 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. не бяры сабе жонкі, і хай ня будзе ў цябе ні сыноў, ні дачок на месцы гэтым.

ne bâry sabe žonkì, ì haj nâ budze ǔ câbe nì synoǔ, nì dačok na mescy gètym.

3. Бо так кажа Гасподзь пра сыноў і дачок, якія народзяцца на месцы гэтым, і пра матак іхніх, якія народзяць іх, і пра бацькоў іх, якія зачнуць іх на гэтай зямлі:

Bo tak kaža Gaspodz′ pra synoǔ ì dačok, âkìâ narodzâcca na mescy gètym, ì pra matak ìhnìh, âkìâ narodzâc′ ìh, ì pra bac′koǔ ìh, âkìâ začnuc′ ìh na gètaj zâmlì:

4. цяжкімі сьмерцямі памруць яны і ня будуць ні аплаканыя, ні пахаваныя; будуць гноем на паверхні зямлі; мечам і голадам будуць вынішчаны, і трупы іх будуць ежаю птушкам нябесным і зьвярам зямным.

câžkìmì s′mercâmì pamruc′ âny ì nâ buduc′ nì aplakanyâ, nì pahavanyâ; buduc′ gnoem na paverhnì zâmlì; mečam ì goladam buduc′ vynìščany, ì trupy ìh buduc′ ežaû ptuškam nâbesnym ì z′vâram zâmnym.

5. Бо так кажа Гасподзь: не ўваходзь у дом тых, што бядуюць, і не хадзі плакаць і жаліцца зь імі; бо Я адабраў у гэтага народа, кажа Гасподзь, мір Мой і ласку і шкадаваньне.

Bo tak kaža Gaspodz′: ne ǔvahodz′ u dom tyh, što bâduûc′, ì ne hadzì plakac′ ì žalìcca z′ ìmì; bo Â adabraǔ u gètaga naroda, kaža Gaspodz′, mìr Moj ì lasku ì škadavan′ne.

6. І памруць вялікія і малыя на зямлі гэтай; і ня будуць пахаваныя, і ня будуць аплакваць іх, ні рваць сябе, ні стрыгчыся дзеля іх.

Ì pamruc′ vâlìkìâ ì malyâ na zâmlì gètaj; ì nâ buduc′ pahavanyâ, ì nâ buduc′ aplakvac′ ìh, nì rvac′ sâbe, nì strygčysâ dzelâ ìh.

7. І ня будуць ламаць дзеля іх хлеб у журбоце на ўцеху па нябожчыку; і не пададуць ім чары суцяшэньня, каб піць па бацьку іх і маці іх.

Ì nâ buduc′ lamac′ dzelâ ìh hleb u žurboce na ǔcehu pa nâbožčyku; ì ne padaduc′ ìm čary sucâšèn′nâ, kab pìc′ pa bac′ku ìh ì macì ìh.

8. Не хадзі таксама і ў дом баляваньня, каб сядзець зь імі, есьці і піць;

Ne hadzì taksama ì ǔ dom balâvan′nâ, kab sâdzec′ z′ ìmì, es′cì ì pìc′;

9. бо так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: вось, Я спыню на месцы гэтым і ў дні вашыя голас радасьці і голас весялосьці, голас жаніха і голас нявесты.

bo tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: vos′, Â spynû na mescy gètym ì ǔ dnì vašyâ golas radas′cì ì golas vesâlos′cì, golas žanìha ì golas nâvesty.

10. Калі ты перакажаш народу гэтаму ўсе гэтыя словы, і яны скажуць табе: "за гэта сказаў на нас Гасподзь усё гэта вялікае бедства, і якая наша няпраўда, і які наш грэх, якім зграшылі мы перад Госпадам Богам нашым?"

Kalì ty perakažaš narodu gètamu ǔse gètyâ slovy, ì âny skažuc′ tabe: "za gèta skazaǔ na nas Gaspodz′ usë gèta vâlìkae bedstva, ì âkaâ naša nâpraǔda, ì âkì naš grèh, âkìm zgrašylì my perad Gospadam Bogam našym?"

11. тады скажы ім: за тое, што бацькі вашыя пакінулі Мяне, кажа Гасподзь, і пайшлі сьледам за іншымі божышчамі і слугавалі ім і пакланяліся ім, а Мяне пакінулі і закона Майго ня трымаліся.

tady skažy ìm: za toe, što bac′kì vašyâ pakìnulì Mâne, kaža Gaspodz′, ì pajšlì s′ledam za ìnšymì božyščamì ì slugavalì ìm ì paklanâlìsâ ìm, a Mâne pakìnulì ì zakona Majgo nâ trymalìsâ.

12. А вы робіце яшчэ горш за бацькоў вашых і жывяце кожны паводле ўпартасьці злога сэрца свайго, каб ня слухаць Мяне.

A vy robìce âščè gorš za bac′koǔ vašyh ì žyvâce kožny pavodle ǔpartas′cì zloga sèrca svajgo, kab nâ sluhac′ Mâne.

13. За гэта выкіну вас зь зямлі гэтай у зямлю, якой ня ведалі ні вы, ні бацькі вашыя, і там будзеце служыць іншым божышчам дзень і ноч; бо я не прыхілюся да вас мілажальнасьцю.

Za gèta vykìnu vas z′ zâmlì gètaj u zâmlû, âkoj nâ vedalì nì vy, nì bac′kì vašyâ, ì tam budzece služyc′ ìnšym božyščam dzen′ ì noč; bo â ne pryhìlûsâ da vas mìlažal′nas′cû.

14. Таму вось, прыходзяць дні, кажа Гасподзь, калі ня будуць ужо казаць: "жывы Гасподзь, Які вывеў сыноў Ізраілевых зь зямлі Егіпецкай",

Tamu vos′, pryhodzâc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì nâ buduc′ užo kazac′: "žyvy Gaspodz′, Âkì vyveǔ synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì Egìpeckaj",

15. а: "жывы Гасподзь, Які вывеў сыноў Ізраілевых зь зямлі паўночнай і з усіх земляў, у якія выгнаў іх"; бо вярну іх у зямлю іхнюю, якую Я даў бацькам іхнім.

a: "žyvy Gaspodz′, Âkì vyveǔ synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì paǔnočnaj ì z usìh zemlâǔ, u âkìâ vygnaǔ ìh"; bo vârnu ìh u zâmlû ìhnûû, âkuû Â daǔ bac′kam ìhnìm.

16. Вось, Я пашлю мноства рыбаловаў, кажа Гасподзь, і будуць лавіць іх; а потым пашлю мноства паляўнічых, і яны пагоняць іх з кожнай гары і з кожнага пагорка і зь цясьнін скал.

Vos′, Â pašlû mnostva rybalovaǔ, kaža Gaspodz′, ì buduc′ lavìc′ ìh; a potym pašlû mnostva palâǔnìčyh, ì âny pagonâc′ ìh z kožnaj gary ì z kožnaga pagorka ì z′ câs′nìn skal.

17. Бо вочы Мае - на ўсіх шляхах іхніх; яны не схаваны ад аблічча Майго, і няпраўда іх не схавана ад вачэй Маіх.

Bo vočy Mae - na ǔsìh šlâhah ìhnìh; âny ne shavany ad ablìčča Majgo, ì nâpraǔda ìh ne shavana ad vačèj Maìh.

18. І дам ім найперш за няпраўду іхнюю і за падвойны грэх іхні, бо апаганілі зямлю Маю, трупамі гнюсотных сваіх і мярзотамі сваімі напоўнілі спадчыну Маю.

Ì dam ìm najperš za nâpraǔdu ìhnûû ì za padvojny grèh ìhnì, bo apaganìlì zâmlû Maû, trupamì gnûsotnyh svaìh ì mârzotamì svaìmì napoǔnìlì spadčynu Maû.

19. Госпадзе! сіла мая і моц мая і прыстанішча маё ў дзень смутку! да Цябе прыйдуць народы ад краёў зямлі і скажуць: "толькі няпраўду спадкавалі нашы бацькі, пустату і тое, у чым ніякай няма карысьці".

Gospadze! sìla maâ ì moc maâ ì prystanìšča maë ǔ dzen′ smutku! da Câbe pryjduc′ narody ad kraëǔ zâmlì ì skažuc′: "tol′kì nâpraǔdu spadkavalì našy bac′kì, pustatu ì toe, u čym nìâkaj nâma karys′cì".

20. Ці можа чалавек зрабіць сабе божышчаў, якія зрэшты не багі?

Cì moža čalavek zrabìc′ sabe božyščaǔ, âkìâ zrèšty ne bagì?

21. Таму, вось Я пакажу ім сёньня, пакажу ім руку Маю і магутнасьць Маю, і ўведаюць, што імя Маё - Гасподзь.

Tamu, vos′ Â pakažu ìm sën′nâ, pakažu ìm ruku Maû ì magutnas′c′ Maû, ì ǔvedaûc′, što ìmâ Maë - Gaspodz′.

17 Кіраўнік

1. Грэх Юдаў напісаны жалезным разцом, алмазным вастрыём накрэсьлены на скрыжалі сэрца іхняга і на рагах ахвярнікаў іхніх.

Grèh Ûdaǔ napìsany žaleznym razcom, almaznym vastryëm nakrès′leny na skryžalì sèrca ìhnâga ì na ragah ahvârnìkaǔ ìhnìh.

2. Як пра сыноў сваіх, успамінаюць яны пра ахвярнікі свае і дубровы свае каля зялёных дрэў, на высокіх пагорках.

Âk pra synoǔ svaìh, uspamìnaûc′ âny pra ahvârnìkì svae ì dubrovy svae kalâ zâlënyh drèǔ, na vysokìh pagorkah.

3. Гару Маю ў полі, маёмасьць тваю і ўсе скарбы твае аддам на рабунак, і ўсе вышыні твае - за грахі ва ўсіх межах тваіх.

Garu Maû ǔ polì, maëmas′c′ tvaû ì ǔse skarby tvae addam na rabunak, ì ǔse vyšynì tvae - za grahì va ǔsìh mežah tvaìh.

4. І ты празь сябе пазбудзешся спадчыны тваёй, якую Я даў табе, і аддам цябе ў рабства ворагам тваім, у зямлю, якое ты ня ведаеш, бо вы запалілі агонь гневу Майго; ён будзе гарэць вечна.

Ì ty praz′ sâbe pazbudzešsâ spadčyny tvaëj, âkuû Â daǔ tabe, ì addam câbe ǔ rabstva voragam tvaìm, u zâmlû, âkoe ty nâ vedaeš, bo vy zapalìlì agon′ gnevu Majgo; ën budze garèc′ večna.

5. Так кажа Гасподзь: пракляты чалавек, які спадзяецца на чалавека і плоць робіць сваёю апораю, і сэрца якога аддаляецца ад Госпада.

Tak kaža Gaspodz′: praklâty čalavek, âkì spadzâecca na čalaveka ì ploc′ robìc′ svaëû aporaû, ì sèrca âkoga addalâecca ad Gospada.

6. Ён будзе - як верас у пустыні і ня ўбачыць, калі прыйдзе добрае, і паселіцца ў мясьцінах скварных у стэпе, на зямлі неўрадлівай, неабжытай.

Ën budze - âk veras u pustynì ì nâ ǔbačyc′, kalì pryjdze dobrae, ì paselìcca ǔ mâs′cìnah skvarnyh u stèpe, na zâmlì neǔradlìvaj, neabžytaj.

7. Дабраславёны чалавек, які спадзяецца на Госпада, і чыя надзея - Гасподзь.

Dabraslavëny čalavek, âkì spadzâecca na Gospada, ì čyâ nadzeâ - Gaspodz′.

8. Бо ён будзе як дрэва, якое пасаджана каля водаў і пускае сваё карэньне каля патока; ня ведае яно, калі настае сьпёка; лісьце ў яго зялёнае, і ў засушлівы час яно не баіцца і не перастае радзіць плады.

Bo ën budze âk drèva, âkoe pasadžana kalâ vodaǔ ì puskae svaë karèn′ne kalâ patoka; nâ vedae âno, kalì nastae s′pëka; lìs′ce ǔ âgo zâlënae, ì ǔ zasušlìvy čas âno ne baìcca ì ne perastae radzìc′ plady.

9. Падступнае сэрца чалавечае найбольш і да краю сапсаванае; хто спазнае яго?

Padstupnae sèrca čalavečae najbol′š ì da kraû sapsavanae; hto spaznae âgo?

10. Я, Гасподзь, пранікаю ў сэрца і выпрабоўваю ўсярэдзіне, каб даць кожнаму паводле шляху ягонага і паводле плёну дзеяў ягоных.

Â, Gaspodz′, pranìkaû ǔ sèrca ì vypraboǔvaû ǔsârèdzìne, kab dac′ kožnamu pavodle šlâhu âgonaga ì pavodle plënu dzeâǔ âgonyh.

11. Курапатка садзіцца на яйкі, якіх ня несла; такі той, хто набывае багацьце няпраўдаю: ён пакіне яго на палове дзён сваіх, дурнем застанецца пры канцы сваім.

Kurapatka sadzìcca na âjkì, âkìh nâ nesla; takì toj, hto nabyvae bagac′ce nâpraǔdaû: ën pakìne âgo na palove dzën svaìh, durnem zastanecca pry kancy svaìm.

12. Трон славы, узвышаны ад пачатку, ёсьць месца асьвячэньня нашага.

Tron slavy, uzvyšany ad pačatku, ës′c′ mesca as′vâčèn′nâ našaga.

13. Ты, Госпадзе, - надзея Ізраілева; усе, хто пакідае Цябе, пасаромяцца. "Тыя, што адступаюцца ад Мяне, будуць напісаны на пыле, бо пакінулі Госпада, крыніцу вады жывое",

Ty, Gospadze, - nadzeâ Ìzraìleva; use, hto pakìdae Câbe, pasaromâcca. "Tyâ, što adstupaûcca ad Mâne, buduc′ napìsany na pyle, bo pakìnulì Gospada, krynìcu vady žyvoe",

14. Ацалі мяне, Госпадзе, - і ацалёны буду; уратуй мяне - і ўратаваны буду; бо Ты - хвала мая.

Acalì mâne, Gospadze, - ì acalëny budu; uratuj mâne - ì ǔratavany budu; bo Ty - hvala maâ.

15. Вось, яны кажуць мне: "дзе слова Гасподняе? няхай яно прыйдзе!"

Vos′, âny kažuc′ mne: "dze slova Gaspodnâe? nâhaj âno pryjdze!"

16. Я не сьпяшаўся быць пастырам у Цябе і не хацеў бядотнага дня, Ты гэта ведаеш; што выйшла з вуснаў маіх - адкрыта перад абліччам Тваім.

Â ne s′pâšaǔsâ byc′ pastyram u Câbe ì ne haceǔ bâdotnaga dnâ, Ty gèta vedaeš; što vyjšla z vusnaǔ maìh - adkryta perad ablìččam Tvaìm.

17. Ня будзь страшны мне, Ты - надзея мая ў дзень бедства.

Nâ budz′ strašny mne, Ty - nadzeâ maâ ǔ dzen′ bedstva.

18. Хай сорам пакрые ганіцеляў маіх, а я ня буду пасаромлены; хай яны затрымцяць, а я не трымцецьму; навядзі на іх дзень бедства і паламай іх двайной ламатою.

Haj soram pakrye ganìcelâǔ maìh, a â nâ budu pasaromleny; haj âny zatrymcâc′, a â ne trymcec′mu; navâdzì na ìh dzen′ bedstva ì palamaj ìh dvajnoj lamatoû.

19. Так сказаў мне Гасподзь: ідзі і стань у браме сыноў народу, у якую ўваходзяць цары Юдэйскія і празь якую яны выходзяць, і ва ўсіх брамах Ерусалімскіх,

Tak skazaǔ mne Gaspodz′: ìdzì ì stan′ u brame synoǔ narodu, u âkuû ǔvahodzâc′ cary Ûdèjskìâ ì praz′ âkuû âny vyhodzâc′, ì va ǔsìh bramah Erusalìmskìh,

20. і кажа ім: слухайце слова Гасподняе, цары Юдэйскія і ўся Юдэя і ўсе жыхары Ерусаліма, якія ўваходзяць праз гэтыя брамы

ì kaža ìm: sluhajce slova Gaspodnâe, cary Ûdèjskìâ ì ǔsâ Ûdèâ ì ǔse žyhary Erusalìma, âkìâ ǔvahodzâc′ praz gètyâ bramy

21. Так кажа Гасподзь: пільнуйце душы свае і не насеце ношак у суботні дзень, і ня ўносьце іх праз брамы Ерусалімскія.

Tak kaža Gaspodz′: pìl′nujce dušy svae ì ne nasece nošak u subotnì dzen′, ì nâ ǔnos′ce ìh praz bramy Erusalìmskìâ.

22. І ня выносьце ношак з дамоў вашых у дзень суботні, не рабеце ніякае працы, сьвяткуйце дзень суботні так, як Я наказаў бацькам вашым,

Ì nâ vynos′ce nošak z damoǔ vašyh u dzen′ subotnì, ne rabece nìâkae pracy, s′vâtkujce dzen′ subotnì tak, âk Â nakazaǔ bac′kam vašym,

23. якія, зрэшты, не паслухаліся і не прыхілілі вуха свайго, а зрабіліся цьвердалобымі, каб ня слухацца і ня прымаць настаўленьня.

âkìâ, zrèšty, ne pasluhalìsâ ì ne pryhìlìlì vuha svajgo, a zrabìlìsâ c′verdalobymì, kab nâ sluhacca ì nâ prymac′ nastaǔlen′nâ.

24. І калі вы паслухаецеся Мяне ў тым, кажа Гасподзь, каб не насіць ношак праз брамы гэтага горада ў дзень суботні і каб сьвяткаваць суботу, ня робячы ў гэты дзень ніякае працы:

Ì kalì vy pasluhaecesâ Mâne ǔ tym, kaža Gaspodz′, kab ne nasìc′ nošak praz bramy gètaga gorada ǔ dzen′ subotnì ì kab s′vâtkavac′ subotu, nâ robâčy ǔ gèty dzen′ nìâkae pracy:

25. дык праз брамы гэтага горада будуць уваходзіць цары і князі, якія сядзяць на троне Давідавым, езьдзяць на калясьніцах і на конях, яны і князі іхнія, Юдэі і жыхары Ерусаліма, і горад гэты будзе жытлы вечна.

dyk praz bramy gètaga gorada buduc′ uvahodzìc′ cary ì knâzì, âkìâ sâdzâc′ na trone Davìdavym, ez′dzâc′ na kalâs′nìcah ì na konâh, âny ì knâzì ìhnìâ, Ûdèì ì žyhary Erusalìma, ì gorad gèty budze žytly večna.

26. І будуць прыходзіць з гарадоў Юдэйскіх і з навакольляў Ерусаліма і зь зямлі Веньямінавай, і з раўніны і з гор і з поўдня, і прыносіць цэласпаленьне і ахвяру, і хлебнае прынашэньне і ліван, і падзякавальныя ахвяры ў дом Гасподні.

Ì buduc′ pryhodzìc′ z garadoǔ Ûdèjskìh ì z navakol′lâǔ Erusalìma ì z′ zâmlì Ven′âmìnavaj, ì z raǔnìny ì z gor ì z poǔdnâ, ì prynosìc′ cèlaspalen′ne ì ahvâru, ì hlebnae prynašèn′ne ì lìvan, ì padzâkaval′nyâ ahvâry ǔ dom Gaspodnì.

27. А калі не паслухаецеся Мяне ў тым, каб сьвяткаваць дзень суботні і не насіць ношак, уваходзячы ў брамы Ерусаліма ў суботні дзень, дык запалю агонь у брамах яго, - і ён паглыне харомы Ерусаліма і не патухне.

A kalì ne pasluhaecesâ Mâne ǔ tym, kab s′vâtkavac′ dzen′ subotnì ì ne nasìc′ nošak, uvahodzâčy ǔ bramy Erusalìma ǔ subotnì dzen′, dyk zapalû agon′ u bramah âgo, - ì ën paglyne haromy Erusalìma ì ne patuhne.

18 Кіраўнік

1. Слова, якое было Ерамію ад Госпада:

Slova, âkoe bylo Eramìû ad Gospada:

2. Устань і сыдзі ў дом ганчара, і там Я абвяшчу табе Маё слова.

Ustan′ ì sydzì ǔ dom gančara, ì tam Â abvâšču tabe Maë slova.

3. І сышоў я ў дом ганчара, і вось ён рабіў сваю працу на крузе.

Ì syšoǔ â ǔ dom gančara, ì vos′ ën rabìǔ svaû pracu na kruze.

4. І посуд, які ганчар рабіў з гліны, разваліўся ў руцэ ягонай; і ён зноў зрабіў яго, другі посуд, які ганчар надумаўся зрабіць.

Ì posud, âkì gančar rabìǔ z glìny, razvalìǔsâ ǔ rucè âgonaj; ì ën znoǔ zrabìǔ âgo, drugì posud, âkì gančar nadumaǔsâ zrabìc′.

5. І было слова Гасподняе мне:

Ì bylo slova Gaspodnâe mne:

6. Ці не магу Я ўчыніць з вамі, доме Ізраілеў, як гэты ганчар? кажа Гасподзь. Вось, што гліна - у руках у ганчара, тое самае - вы ў Маёй руцэ, доме Ізраілеў.

Cì ne magu Â ǔčynìc′ z vamì, dome Ìzraìleǔ, âk gèty gančar? kaža Gaspodz′. Vos′, što glìna - u rukah u gančara, toe samae - vy ǔ Maëj rucè, dome Ìzraìleǔ.

7. Часам Я скажу пра які-небудзь народ і царства, што выкарчую, зламаю і загублю яго;

Časam Â skažu pra âkì-nebudz′ narod ì carstva, što vykarčuû, zlamaû ì zagublû âgo;

8. але калі народ гэты, пра які Я гэта мовіў, адвернецца ад сваіх благіх дзеяў, Я адмяню ліха, якое надумаў зрабіць яму.

ale kalì narod gèty, pra âkì Â gèta movìǔ, advernecca ad svaìh blagìh dzeâǔ, Â admânû lìha, âkoe nadumaǔ zrabìc′ âmu.

9. А часам скажу пра які-небудзь народ і царства, што ўладжу і ўмацую яго;

A časam skažu pra âkì-nebudz′ narod ì carstva, što ǔladžu ì ǔmacuû âgo;

10. але калі ён будзе рабіць благое перад вачыма Маімі і ня слухацца голасу Майго, Я адмяню тое добрае, якім хацеў удабрачыніць яму.

ale kalì ën budze rabìc′ blagoe perad vačyma Maìmì ì nâ sluhacca golasu Majgo, Â admânû toe dobrae, âkìm haceǔ udabračynìc′ âmu.

11. Дык вось скажы мужам Юды і жыхарам Ерусаліма: так кажа Гасподзь: вось, Я рыхтую вам ліха і намышляю супроць вас; дык вось, адвярнецеся кожны ад благога шляху свайго і папраўце шляхі вашыя і ўчынкі вашыя.

Dyk vos′ skažy mužam Ûdy ì žyharam Erusalìma: tak kaža Gaspodz′: vos′, Â ryhtuû vam lìha ì namyšlâû suproc′ vas; dyk vos′, advârnecesâ kožny ad blagoga šlâhu svajgo ì papraǔce šlâhì vašyâ ì ǔčynkì vašyâ.

12. Але яны кажуць: "не спадзявайся, мы будзем жыць згодна са сваім намыслам і будзем рабіць кожны паводле ўпартасьці злога сэрца свайго".

Ale âny kažuc′: "ne spadzâvajsâ, my budzem žyc′ zgodna sa svaìm namyslam ì budzem rabìc′ kožny pavodle ǔpartas′cì zloga sèrca svajgo".

13. Таму так кажа Гасподзь: спытайцеся сярод народаў, ці чуў хто падобнае на гэта? вельмі гнюсотныя дзеі ўчыніла дзева Ізраілева.

Tamu tak kaža Gaspodz′: spytajcesâ sârod narodaǔ, cì čuǔ hto padobnae na gèta? vel′mì gnûsotnyâ dzeì ǔčynìla dzeva Ìzraìleva.

14. Ці пакідае сьнег Ліванскі скалу гары? ці канчаюцца халодныя воды, якія цякуць зь іншых мясьцінаў?

Cì pakìdae s′neg Lìvanskì skalu gary? cì kančaûcca halodnyâ vody, âkìâ câkuc′ z′ ìnšyh mâs′cìnaǔ?

15. А народ Мой пакінуў Мяне; яны кадзяць марным, спатыкнуліся на дарогах сваіх, пакінулі шляхі старадаўнія, каб хадзіць па сьцежках шляху непракладзенага,

A narod Moj pakìnuǔ Mâne; âny kadzâc′ marnym, spatyknulìsâ na darogah svaìh, pakìnulì šlâhì staradaǔnìâ, kab hadzìc′ pa s′cežkah šlâhu neprakladzenaga,

16. каб зрабіць зямлю сваю жахам, заўсёдным пасьмешышчам, так што кожны, хто праходзіцьме па ёй, зьдзівіцца і паківае галавою сваёю.

kab zrabìc′ zâmlû svaû žaham, zaǔsëdnym pas′mešyščam, tak što kožny, hto prahodzìc′me pa ëj, z′dzìvìcca ì pakìvae galavoû svaëû.

17. Як усходнім ветрам разьвею іх перад абліччам ворага; сьпінаю, а ня тварам павярнуся да іх у дзень бедства іхняга.

Âk ushodnìm vetram raz′veû ìh perad ablìččam voraga; s′pìnaû, a nâ tvaram pavârnusâ da ìh u dzen′ bedstva ìhnâga.

18. А яны сказалі: "прыйдзеце, складзем змову супроць Ераміі; бо ня зьнік жа закон у сьвятара, і рада ў мудрага, і слова ў прарока; прыйдзеце, паб'ем яго языком і ня будзем уважаць словам ягоным".

A âny skazalì: "pryjdzece, skladzem zmovu suproc′ Eramìì; bo nâ z′nìk ža zakon u s′vâtara, ì rada ǔ mudraga, ì slova ǔ praroka; pryjdzece, pab'em âgo âzykom ì nâ budzem uvažac′ slovam âgonym".

19. Уважы мне, Госпадзе, і пачуй голас маіх супраціўцаў.

Uvažy mne, Gospadze, ì pačuj golas maìh supracìǔcaǔ.

20. Ці трэба плаціць злом за дабро? а яны капаюць яму для душы маёй. Уважы, што я стаю перад абліччам Тваім, каб гаварыць за іх добрае, каб адвярнуць ад іх гнеў Твой.

Cì trèba placìc′ zlom za dabro? a âny kapaûc′ âmu dlâ dušy maëj. Uvažy, što â staû perad ablìččam Tvaìm, kab gavaryc′ za ìh dobrae, kab advârnuc′ ad ìh gneǔ Tvoj.

21. Дык вось аддай сыноў іхніх голаду і ўвядзі іх пад меч; хай будуць іх жонкі бязьдзетныя і ўдовы, і мужоў іхніх няхай сьмерць прыбярэ, а юнакі іхнія - хай будуць усьмерчаны мечам на вайне.

Dyk vos′ addaj synoǔ ìhnìh goladu ì ǔvâdzì ìh pad meč; haj buduc′ ìh žonkì bâz′dzetnyâ ì ǔdovy, ì mužoǔ ìhnìh nâhaj s′merc′ prybârè, a ûnakì ìhnìâ - haj buduc′ us′merčany mečam na vajne.

22. Хай будзе чуцен енк іхні з дамоў іхніх, калі прывядзеш на іх войска зьнянацку; бо яны капаюць яму, каб злавіць мяне, і таемна паставілі сеткі на ногі мае.

Haj budze čucen enk ìhnì z damoǔ ìhnìh, kalì pryvâdzeš na ìh vojska z′nânacku; bo âny kapaûc′ âmu, kab zlavìc′ mâne, ì taemna pastavìlì setkì na nogì mae.

23. Але Ты, Госпадзе, ведаеш усе намыслы іх супроць мяне, каб усьмерціць мяне; не даруй іхняй няпраўды і грэху іхняга не загладзь перад абліччам Тваім; хай будуць яны звалены перад Табою; учыні зь імі ў час гневу Твайго.

Ale Ty, Gospadze, vedaeš use namysly ìh suproc′ mâne, kab us′mercìc′ mâne; ne daruj ìhnâj nâpraǔdy ì grèhu ìhnâga ne zagladz′ perad ablìččam Tvaìm; haj buduc′ âny zvaleny perad Taboû; učynì z′ ìmì ǔ čas gnevu Tvajgo.

19 Кіраўнік

1. Так сказаў Гасподзь: ідзі і купі гліняны збанок у ганчара; і вазьмі з сабою старэйшынаў з народу, і са старэйшынаў сьвятарскіх,

Tak skazaǔ Gaspodz′: ìdzì ì kupì glìnâny zbanok u gančara; ì vaz′mì z saboû starèjšynaǔ z narodu, ì sa starèjšynaǔ s′vâtarskìh,

2. і выйдзі ў даліну сыноў Эномавых, якая каля брамы Харшыт, і абвясьці там словы, якія Я кажу табе,

ì vyjdzì ǔ dalìnu synoǔ Ènomavyh, âkaâ kalâ bramy Haršyt, ì abvâs′cì tam slovy, âkìâ Â kažu tabe,

3. і скажы: слухайце слова Гасподняе, цары Юдэйскія і жыхары Ерусаліма! Так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: вось, Я навяду бедства на мясьціну гэтую, - пра якую калі хто пачуе, у таго зазьвініць у вушах, -

ì skažy: sluhajce slova Gaspodnâe, cary Ûdèjskìâ ì žyhary Erusalìma! Tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: vos′, Â navâdu bedstva na mâs′cìnu gètuû, - pra âkuû kalì hto pačue, u tago zaz′vìnìc′ u vušah, -

4. за тое, што яны пакінулі Мяне, і счужынілі Мне мясьціну гэтую, і кадзяць на ёй іншым божышчам, якіх ня ведалі ні яны, ні бацькі іхнія, ні цары Юдэйскія; напоўнілі мясьціну гэтую крывёю невінаватых

za toe, što âny pakìnulì Mâne, ì sčužynìlì Mne mâs′cìnu gètuû, ì kadzâc′ na ëj ìnšym božyščam, âkìh nâ vedalì nì âny, nì bac′kì ìhnìâ, nì cary Ûdèjskìâ; napoǔnìlì mâs′cìnu gètuû kryvëû nevìnavatyh

5. і насыпалі вышыні Ваалу, каб паліць сыноў сваіх агнём на цэласпаленьне Ваалу, чаго Я не загадваў і не казаў, і чаго Мне нават наўме ня было;

ì nasypalì vyšynì Vaalu, kab palìc′ synoǔ svaìh agnëm na cèlaspalen′ne Vaalu, čago Â ne zagadvaǔ ì ne kazaǔ, ì čago Mne navat naǔme nâ bylo;

6. затое вось, настаюць дні, кажа Гасподзь, калі мясьціна гэтая ня будзе больш называцца Тафэтам альбо далінаю сыноў Эномавых, а далінаю забойства.

zatoe vos′, nastaûc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì mâs′cìna gètaâ nâ budze bol′š nazyvacca Tafètam al′bo dalìnaû synoǔ Ènomavyh, a dalìnaû zabojstva.

7. Я зьнішчу раду Юды і Ерусаліма на месцы гэтым і зваюю іх мечам перад абліччам ворагаў іхніх і рукою шукальнікаў душы іхняй, і аддам трупы іх на ежу птушкам нябесным і зьвярам зямным

Â z′nìšču radu Ûdy ì Erusalìma na mescy gètym ì zvaûû ìh mečam perad ablìččam voragaǔ ìhnìh ì rukoû šukal′nìkaǔ dušy ìhnâj, ì addam trupy ìh na ežu ptuškam nâbesnym ì z′vâram zâmnym

8. І зраблю горад гэты жахам і пасьмешышчам; кожны хто праходзіцьме празь яго, зьдзівіцца і пасьвішча, гледзячы на ўсе раны ягоныя.

Ì zrablû gorad gèty žaham ì pas′mešyščam; kožny hto prahodzìc′me praz′ âgo, z′dzìvìcca ì pas′vìšča, gledzâčy na ǔse rany âgonyâ.

9. І накармлю іхняй плоцьцю сыноў іхніх і плоцьцю дачок іхніх; і будзе кожны есьці плоць свайго блізкага ў аблозе і сьціску, калі сьціснуць іх ворагі іхнія і шукальнікі душы іхняй.

Ì nakarmlû ìhnâj ploc′cû synoǔ ìhnìh ì ploc′cû dačok ìhnìh; ì budze kožny es′cì ploc′ svajgo blìzkaga ǔ abloze ì s′cìsku, kalì s′cìsnuc′ ìh voragì ìhnìâ ì šukal′nìkì dušy ìhnâj.

10. І разьбі збанок на вачах у тых мужоў, якія прыйдуць з табою,

Ì raz′bì zbanok na vačah u tyh mužoǔ, âkìâ pryjduc′ z taboû,

11. і скажы ім: так кажа Гасподзь Саваоф: так скрышу Я народ гэты і горад гэты, як скрышаны ганчарны посуд, які ўжо ня можа быць адноўлены, і будуць хаваць іх у Тафэце ад недахопу месца пад пахаваньне.

ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Savaof: tak skryšu Â narod gèty ì gorad gèty, âk skryšany gančarny posud, âkì ǔžo nâ moža byc′ adnoǔleny, ì buduc′ havac′ ìh u Tafèce ad nedahopu mesca pad pahavan′ne.

12. Так зраблю і зь месцам гэтым, кажа Гасподзь, і з жыхарамі яго; і горад гэты зраблю падобным на Тафэт.

Tak zrablû ì z′ mescam gètym, kaža Gaspodz′, ì z žyharamì âgo; ì gorad gèty zrablû padobnym na Tafèt.

13. І дамы Ерусаліма і дамы цароў Юдэйскіх будуць, - як месца Тафэт, - нячыстыя, бо на дахах усіх дамоў кадзяць усяму войску нябеснаму і ўчыняюць ахвяраваньні божышчам чужым.

Ì damy Erusalìma ì damy caroǔ Ûdèjskìh buduc′, - âk mesca Tafèt, - nâčystyâ, bo na dahah usìh damoǔ kadzâc′ usâmu vojsku nâbesnamu ì ǔčynâûc′ ahvâravan′nì božyščam čužym.

14. І прыйшоў Ерамія з Тафэта, куды Гасподзь пасылаў яго прарочыць, і стаў на дварэ дома Гасподняга і сказаў усяму народу:

Ì pryjšoǔ Eramìâ z Tafèta, kudy Gaspodz′ pasylaǔ âgo praročyc′, ì staǔ na dvarè doma Gaspodnâga ì skazaǔ usâmu narodu:

15. Так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: вось, Я навяду на горад гэты і на ўсе гарады яго ўсё тое бедства, якое вымавіў на яго, бо яны - цьвердалобыя і не слухаюць слоў Маіх.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: vos′, Â navâdu na gorad gèty ì na ǔse garady âgo ǔsë toe bedstva, âkoe vymavìǔ na âgo, bo âny - c′verdalobyâ ì ne sluhaûc′ sloǔ Maìh.

20 Кіраўнік

1. Калі Пасхор, сын Эмэраў, сьвятар, ён жа і наглядчык у доме Гасподнім, пачуў, што Ерамія прароча вымавіў словы гэтыя,

Kalì Pashor, syn Èmèraǔ, s′vâtar, ën ža ì naglâdčyk u dome Gaspodnìm, pačuǔ, što Eramìâ praroča vymavìǔ slovy gètyâ,

2. дык ударыў Пасхор Ерамію прарока і пасадзіў яго ў калоду, якая была каля верхняе брамы Веньямінавае пры доме Гасподнім.

dyk udaryǔ Pashor Eramìû praroka ì pasadzìǔ âgo ǔ kalodu, âkaâ byla kalâ verhnâe bramy Ven′âmìnavae pry dome Gaspodnìm.

3. Але на другі дзень Пасхор выпусьціў Ерамію з калоды, і Ерамія сказаў яму: не Пасхор назваў Гасподзь імя табе, а Магор Місавіў.

Ale na drugì dzen′ Pashor vypus′cìǔ Eramìû z kalody, ì Eramìâ skazaǔ âmu: ne Pashor nazvaǔ Gaspodz′ ìmâ tabe, a Magor Mìsavìǔ.

4. Бо так кажа Гасподзь: вось, Я зраблю цябе жахам табе самому і ўсім сябрам тваім, і загінуць яны ад меча ворагаў сваіх, і твае вочы ўгледзяць гэта. І ўсяго Юду перадам у рукі цара Вавілонскага, і завядзе іх у Вавілон і паб'е мечам.

Bo tak kaža Gaspodz′: vos′, Â zrablû câbe žaham tabe samomu ì ǔsìm sâbram tvaìm, ì zagìnuc′ âny ad meča voragaǔ svaìh, ì tvae vočy ǔgledzâc′ gèta. Ì ǔsâgo Ûdu peradam u rukì cara Vavìlonskaga, ì zavâdze ìh u Vavìlon ì pab'e mečam.

5. І перадам усё багацьце гэтага горада і ўвесь набытак яго і ўсе каштоўнасьці яго, і ўсе скарбы цароў Юдэйскіх аддам у рукі іх, і зрабуюць іх і возьмуць і адправяць іх у Вавілон.

Ì peradam usë bagac′ce gètaga gorada ì ǔves′ nabytak âgo ì ǔse kaštoǔnas′cì âgo, ì ǔse skarby caroǔ Ûdèjskìh addam u rukì ìh, ì zrabuûc′ ìh ì voz′muc′ ì adpravâc′ ìh u Vavìlon.

6. І ты, Пасхор, і ўсе, хто жыве ў доме тваім, пойдзеце ў палон; і прыйдзеш у Вавілон - і там памрэш, і там будзеш пахаваны, ты і ўсе сябры твае, якім ты прарочыў фальшыва.

Ì ty, Pashor, ì ǔse, hto žyve ǔ dome tvaìm, pojdzece ǔ palon; ì pryjdzeš u Vavìlon - ì tam pamrèš, ì tam budzeš pahavany, ty ì ǔse sâbry tvae, âkìm ty praročyǔ fal′šyva.

7. Ты вёў мяне, Госпадзе, - і я паведзены; Ты мацнейшы за мяне - і перамог; і мяне кожны дзень высьмейваюць, кожны зьдзекуецца зь мяне.

Ty vëǔ mâne, Gospadze, - ì â pavedzeny; Ty macnejšy za mâne - ì peramog; ì mâne kožny dzen′ vys′mejvaûc′, kožny z′dzekuecca z′ mâne.

8. Бо толькі пачну гаварыць я, - крычу пра гвалт, лямантую пра спусташэньне, бо слова Гасподняе абярнулася кляцьбою мне і штодзённым высьмейваньнем.

Bo tol′kì pačnu gavaryc′ â, - kryču pra gvalt, lâmantuû pra spustašèn′ne, bo slova Gaspodnâe abârnulasâ klâc′boû mne ì štodzënnym vys′mejvan′nem.

9. І падумаў я: ня буду я нагадваць пра Яго і ня буду больш гаварыць у імя Яго; а было ў сэрцы маім, як бы палкі агонь, заключаны ў костках маіх, і я стаміўся, трымаючы яго, і - ня мог.

Ì padumaǔ â: nâ budu â nagadvac′ pra Âgo ì nâ budu bol′š gavaryc′ u ìmâ Âgo; a bylo ǔ sèrcy maìm, âk by palkì agon′, zaklûčany ǔ kostkah maìh, ì â stamìǔsâ, trymaûčy âgo, ì - nâ mog.

10. Бо я чуў перагуды многіх: пагрозы вакол; "заявеце, казалі яны, і мы зробім данос". Усе, хто жыў са мною ў міры, пільнуюць мяне, але ці не спатыкнуся я: "магчыма, кажуць, ён пападзецца, і мы адолеем яго і адпомсьцім яму".

Bo â čuǔ peragudy mnogìh: pagrozy vakol; "zaâvece, kazalì âny, ì my zrobìm danos". Use, hto žyǔ sa mnoû ǔ mìry, pìl′nuûc′ mâne, ale cì ne spatyknusâ â: "magčyma, kažuc′, ën papadzecca, ì my adoleem âgo ì adpoms′cìm âmu".

11. Але са мною Гасподзь, як моцны ваяр; таму перасьледнікі мае спатыкнуцца і не адолеюць; моцна спаганьбяцца, бо рабілі неразумна; паганьбеньне будзе вечнае, ніколі не забудзецца.

Ale sa mnoû Gaspodz′, âk mocny vaâr; tamu peras′lednìkì mae spatyknucca ì ne adoleûc′; mocna spagan′bâcca, bo rabìlì nerazumna; pagan′ben′ne budze večnae, nìkolì ne zabudzecca.

12. Госпадзе сіл! Ты выпрабоўваеш праведнага і бачыш нутрыну і сэрца. Хай жа пабачу я помшчаньне Тваё ім, бо Табе даверыў я справу маю.

Gospadze sìl! Ty vypraboǔvaeš pravednaga ì bačyš nutrynu ì sèrca. Haj ža pabaču â pomščan′ne Tvaë ìm, bo Tabe daveryǔ â spravu maû.

13. Сьпявайце Госпаду, хвалеце Госпада, бо Ён збаўляе душу беднага ад рукі зламысьнікаў.

S′pâvajce Gospadu, hvalece Gospada, bo Ën zbaǔlâe dušu bednaga ad rukì zlamys′nìkaǔ.

14. Пракляты дзень, у які я нарадзіўся; дзень, у які нарадзіла мяне маці мая, хай ня будзе дабраславёны!

Praklâty dzen′, u âkì â naradzìǔsâ; dzen′, u âkì naradzìla mâne macì maâ, haj nâ budze dabraslavëny!

15. Выкляты чалавек, які прынёс вестку бацьку майму і сказаў: "у цябе нарадзіўся сын" і тым вельмі парадаваў яго.

Vyklâty čalavek, âkì prynës vestku bac′ku majmu ì skazaǔ: "u câbe naradzìǔsâ syn" ì tym vel′mì paradavaǔ âgo.

16. І хай будзе з тым чалавекам, як з гарадамі, якія разбурыў Гасподзь і не пашкадаваў; хай чуе ён раніцай енк і аполудні галашэньне,

Ì haj budze z tym čalavekam, âk z garadamì, âkìâ razburyǔ Gaspodz′ ì ne paškadavaǔ; haj čue ën ranìcaj enk ì apoludnì galašèn′ne,

17. за тое, што ён не забіў мяне ў самай нутрыне - так, каб маці мая была мне труною, і чэрава яе заставалася вечна цяжарнае.

za toe, što ën ne zabìǔ mâne ǔ samaj nutryne - tak, kab macì maâ byla mne trunoû, ì čèrava âe zastavalasâ večna câžarnae.

18. Навошта я выйшаў з нутрыны, каб бачыць працу і скрухі, і каб дні мае зьніклі ў няславе?

Navošta â vyjšaǔ z nutryny, kab bačyc′ pracu ì skruhì, ì kab dnì mae z′nìklì ǔ nâslave?

21 Кіраўнік

1. Слова, якое было Ерамію ад Госпада, калі цар Сэдэкія прыслаў да яго Пасхора, сына Малхіінага і Сафонію, сына Маасэі сьвятара, сказаць:

Slova, âkoe bylo Eramìû ad Gospada, kalì car Sèdèkìâ pryslaǔ da âgo Pashora, syna Malhììnaga ì Safonìû, syna Maasèì s′vâtara, skazac′:

2. Спытайся пра нас у Госпада, бо Навухаданосар, цар Вавілонскі, ваюе супроць нас; магчыма, Гасподзь учыніць з намі што-небудзь такое, як усе цуды Яго, каб той адступіўся ад нас.

"Spytajsâ pra nas u Gospada, bo Navuhadanosar, car Vavìlonskì, vaûe suproc′ nas; magčyma, Gaspodz′ učynìc′ z namì što-nebudz′ takoe, âk use cudy Âgo, kab toj adstupìǔsâ ad nas".

3. І сказаў ім Ерамія: так скажэце Сэдэкію:

Ì skazaǔ ìm Eramìâ: tak skažèce Sèdèkìû:

4. так кажа Гасподзь, Бог Ізраілеў: вось, Я павярну назад вайсковую зброю, якая ў руках вашых, якою вы змагаецеся з царом Вавілонскім і з Халдэямі, якія асуджаюць вас па-за сьценамі, і зьбяру іх сярод горада гэтага;

tak kaža Gaspodz′, Bog Ìzraìleǔ: vos′, Â pavârnu nazad vajskovuû zbroû, âkaâ ǔ rukah vašyh, âkoû vy zmagaecesâ z carom Vavìlonskìm ì z Haldèâmì, âkìâ asudžaûc′ vas pa-za s′cenamì, ì z′bâru ìh sârod gorada gètaga;

5. і Сам буду ваяваць супроць вас рукою прасьцёртаю і мышцаю моцнаю ў гневе і ў лютасьці і ў вялікім абурэньні;

ì Sam budu vaâvac′ suproc′ vas rukoû pras′cërtaû ì myšcaû mocnaû ǔ gneve ì ǔ lûtas′cì ì ǔ vâlìkìm aburèn′nì;

6. і паб'ю жыхароў гэтага горада - і людзей і быдла; ад вялікай пошасьці памруць яны.

ì pab'û žyharoǔ gètaga gorada - ì lûdzej ì bydla; ad vâlìkaj pošas′cì pamruc′ âny.

7. А пасьля таго, кажа Гасподзь, Сэдэкію, цара Юдэйскага, слуг ягоных і народ і тых, хто застаўся ў горадзе гэтым ад пошасьці і паморку, меча і голаду, перадам у рукі Навухаданосару, цару Вавілонскаму, і ў рукі ворагам іхнім і ў рукі шукальнікам душы іхняй; і ён паб'е іх вастрыём меча і ня зьлітуецца зь іх, і не пашкадуе і не памілуе.

A pas′lâ tago, kaža Gaspodz′, Sèdèkìû, cara Ûdèjskaga, slug âgonyh ì narod ì tyh, hto zastaǔsâ ǔ goradze gètym ad pošas′cì ì pamorku, meča ì goladu, peradam u rukì Navuhadanosaru, caru Vavìlonskamu, ì ǔ rukì voragam ìhnìm ì ǔ rukì šukal′nìkam dušy ìhnâj; ì ën pab'e ìh vastryëm meča ì nâ z′lìtuecca z′ ìh, ì ne paškadue ì ne pamìlue.

8. І народу гэтаму скажы: так кажа Гасподзь: вось, Я прапаную вам шлях жыцьця і шлях сьмерці:

Ì narodu gètamu skažy: tak kaža Gaspodz′: vos′, Â prapanuû vam šlâh žyc′câ ì šlâh s′mercì:

9. Хто застанецца ў гэтым горадзе, той памрэ ад меча і голаду, пошасьці і згубнага паморку; а хто выйдзе і аддасца Халдэям, якія аблажылі вас, той будзе жывы, і душа ягоная будзе яму замест здабычы;

Hto zastanecca ǔ gètym goradze, toj pamrè ad meča ì goladu, pošas′cì ì zgubnaga pamorku; a hto vyjdze ì addasca Haldèâm, âkìâ ablažylì vas, toj budze žyvy, ì duša âgonaâ budze âmu zamest zdabyčy;

10. бо Я павярнуў аблічча Маё супроць горада гэтага, кажа Гасподзь, на зло, а не на дабро; ён будзе выдадзены ў рукі цара Вавілонскага, і той спаліць яго агнём.

bo Â pavârnuǔ ablìčča Maë suproc′ gorada gètaga, kaža Gaspodz′, na zlo, a ne na dabro; ën budze vydadzeny ǔ rukì cara Vavìlonskaga, ì toj spalìc′ âgo agnëm.

11. І дому цара Юдэйскага скажы: слухайце слова Гасподняе:

Ì domu cara Ûdèjskaga skažy: sluhajce slova Gaspodnâe:

12. Доме Давідаў! так кажа Гасподзь: з самае раніцы чынеце суд і ратуйце скрыўджанага ад рукі крыўдніка, каб лютасьць Мая ня выйшла, як агонь, і не разгарэлася з прычыны благіх дзеяў вашых да таго, што ніхто не патушыць.

Dome Davìdaǔ! tak kaža Gaspodz′: z samae ranìcy čynece sud ì ratujce skryǔdžanaga ad rukì kryǔdnìka, kab lûtas′c′ Maâ nâ vyjšla, âk agon′, ì ne razgarèlasâ z pryčyny blagìh dzeâǔ vašyh da tago, što nìhto ne patušyc′.

13. Вось, Я - супроць цябе, жыхара даліны, скала раўніны, кажа Гасподзь, - супроць вас, што кажаце: "хто выступіць супроць нас і хто ўвойдзе ў селішчы нашыя?"

Vos′, Â - suproc′ câbe, žyhara dalìny, skala raǔnìny, kaža Gaspodz′, - suproc′ vas, što kažace: "hto vystupìc′ suproc′ nas ì hto ǔvojdze ǔ selìščy našyâ?"

14. Але Я наведаю вас паводле плёну дзеяў вашых, кажа Гасподзь, і запалю агонь у лесе вашым, і зжарэ ўсё вакол яго.

Ale Â navedaû vas pavodle plënu dzeâǔ vašyh, kaža Gaspodz′, ì zapalû agon′ u lese vašym, ì zžarè ǔsë vakol âgo.

22 Кіраўнік

1. Так сказаў Гасподзь: сыдзі ў дом цара Юдэйскага і вымаві слова гэта

Tak skazaǔ Gaspodz′: sydzì ǔ dom cara Ûdèjskaga ì vymavì slova gèta

2. і скажы: выслухай слова Гасподняе, цару Юдэйскі, што сядзіш на троне Давідавым, - ты і слугі твае і народ твой, якія ўваходзяць праз гэтую браму.

ì skažy: vysluhaj slova Gaspodnâe, caru Ûdèjskì, što sâdzìš na trone Davìdavym, - ty ì slugì tvae ì narod tvoj, âkìâ ǔvahodzâc′ praz gètuû bramu.

3. Так кажа Гасподзь: чынеце суд і праўду і ратуйце скрыўджанага ад рук уціскальніка, ня крыўдзеце і ня ўціскайце прыхадня, сіраты і ўдавы, і нявіннай крыві не пралівайце на месцы гэтым.

Tak kaža Gaspodz′: čynece sud ì praǔdu ì ratujce skryǔdžanaga ad ruk ucìskal′nìka, nâ kryǔdzece ì nâ ǔcìskajce pryhadnâ, sìraty ì ǔdavy, ì nâvìnnaj kryvì ne pralìvajce na mescy gètym.

4. Бо калі вы будзеце выконваць слова гэтае, дык будзеце ўваходзіць брамаю дома гэтага, цары, што сядзіце замест Давіда на троне ягоным, езьдзіце на калясьніцы і на конях, - самі і слугі іх і народ іхні.

Bo kalì vy budzece vykonvac′ slova gètae, dyk budzece ǔvahodzìc′ bramaû doma gètaga, cary, što sâdzìce zamest Davìda na trone âgonym, ez′dzìce na kalâs′nìcy ì na konâh, - samì ì slugì ìh ì narod ìhnì.

5. А калі не паслухаецеся слоў гэтых, дык Мною прысягаю, кажа Гасподзь, што дом гэты апусьцее.

A kalì ne pasluhaecesâ sloǔ gètyh, dyk Mnoû prysâgaû, kaža Gaspodz′, što dom gèty apus′cee.

6. Бо так кажа Гасподзь дому цара Юдэйскага: Галаад ты ў Мяне, выршыня Лівана; але Я зраблю цябе пустыняю і гарады - няжытлымі.

Bo tak kaža Gaspodz′ domu cara Ûdèjskaga: Galaad ty ǔ Mâne, vyršynâ Lìvana; ale Â zrablû câbe pustynâû ì garady - nâžytlymì.

7. І падрыхтую супроць цябе зьнішчальнікаў, кожнага са сваёй зброяй, - і сьсякуць найлепшыя кедры твае і кінуць у агонь.

Ì padryhtuû suproc′ câbe z′nìščal′nìkaǔ, kožnaga sa svaëj zbroâj, - ì s′sâkuc′ najlepšyâ kedry tvae ì kìnuc′ u agon′.

8. І многія народы будуць праходзіць праз горад гэты і казаць адзін аднаму: "за што Гасподзь так зрабіў з гэтым вялікім горадам?"

Ì mnogìâ narody buduc′ prahodzìc′ praz gorad gèty ì kazac′ adzìn adnamu: "za što Gaspodz′ tak zrabìǔ z gètym vâlìkìm goradam?"

9. І скажуць у адказ: за тое, што яны пакінулі запавет Госпада Бога свайго і пакланяліся іншым божышчам і служылі ім.

Ì skažuc′ u adkaz: za toe, što âny pakìnulì zapavet Gospada Boga svajgo ì paklanâlìsâ ìnšym božyščam ì služylì ìm.

10. Ня плачце па памерлым і не шкадуйце яго; а горка плачце па тым, хто ідзе ў палон, бо ён ужо ня вернецца і ня ўбачыць роднай краіны сваёй.

Nâ plačce pa pamerlym ì ne škadujce âgo; a gorka plačce pa tym, hto ìdze ǔ palon, bo ën užo nâ vernecca ì nâ ǔbačyc′ rodnaj kraìny svaëj.

11. Бо так кажа Гасподзь пра Салума, сына Ёсіі, цара Юдэйскага, які цараваў пасьля бацькі свайго, Ёсіі, і які выйшаў з гэтага месца: ён ужо ня вернецца сюды,

Bo tak kaža Gaspodz′ pra Saluma, syna Ësìì, cara Ûdèjskaga, âkì caravaǔ pas′lâ bac′kì svajgo, Ësìì, ì âkì vyjšaǔ z gètaga mesca: ën užo nâ vernecca sûdy,

12. а памрэ ў тым месцы, куды завялі яго палоннага, і больш не пабачыць зямлі гэтай.

a pamrè ǔ tym mescy, kudy zavâlì âgo palonnaga, ì bol′š ne pabačyc′ zâmlì gètaj.

13. Гора таму, хто будуе дом свой няпраўдаю і сьвяцёлкі свае - беззаконьнем, хто прымушае блізкага свайго працаваць задарма і не аддае яму платы ягонай,

Gora tamu, hto budue dom svoj nâpraǔdaû ì s′vâcëlkì svae - bezzakon′nem, hto prymušae blìzkaga svajgo pracavac′ zadarma ì ne addae âmu platy âgonaj,

14. хто кажа: збудую сабе дом прасторны і сьвяцёлкі прасторныя, - і прарубае сабе вокны і шалюе кедрам і фарбуе чырвонаю фарбаю.

hto kaža: zbuduû sabe dom prastorny ì s′vâcëlkì prastornyâ, - ì prarubae sabe vokny ì šalûe kedram ì farbue čyrvonaû farbaû.

15. Ці думаеш ты быць царом, бо замкнуў сябе ў кедр? бацька твой еў і піў, але чыніў суд і праўду, і таму яму было добра.

Cì dumaeš ty byc′ carom, bo zamknuǔ sâbe ǔ kedr? bac′ka tvoj eǔ ì pìǔ, ale čynìǔ sud ì praǔdu, ì tamu âmu bylo dobra.

16. Ён разьбіраў справу беднага і ўбогага, і таму яму добра было. Ці ня гэта азначае ведаць Мяне? кажа Гасподзь.

Ën raz′bìraǔ spravu bednaga ì ǔbogaga, ì tamu âmu dobra bylo. Cì nâ gèta aznačae vedac′ Mâne? kaža Gaspodz′.

17. Але твае вочы і тваё сэрца скіраваныя толькі на тваю карысьлівасьць і на праліваньне крыві, на тое, каб рабіць уціск і насільле.

Ale tvae vočy ì tvaë sèrca skìravanyâ tol′kì na tvaû karys′lìvas′c′ ì na pralìvan′ne kryvì, na toe, kab rabìc′ ucìsk ì nasìl′le.

18. Таму так кажа Гасподзь пра Ёакіма, сына Ёсіі, цара Юдэйскага: ня будуць аплакваць яго: "на жаль, браце мой!" і: "на жаль, сястра!". Ня будуць аплакваць яго: "на жаль, спадару!" і: "на жаль, вашэці!"

Tamu tak kaža Gaspodz′ pra Ëakìma, syna Ësìì, cara Ûdèjskaga: nâ buduc′ aplakvac′ âgo: "na žal′, brace moj!" ì: "na žal′, sâstra!". Nâ buduc′ aplakvac′ âgo: "na žal′, spadaru!" ì: "na žal′, vašècì!"

19. Асьліным пахаваньнем будзе ён пахаваны: выцягнуць яго і кінуць далёка за брамы Ерусаліма.

As′lìnym pahavan′nem budze ën pahavany: vycâgnuc′ âgo ì kìnuc′ dalëka za bramy Erusalìma.

20. Падыміся на Ліван і крычы, і на Васане ўзвысь голас твой і крычы з Аварыма, бо зламаныя ўсе сябры твае.

Padymìsâ na Lìvan ì kryčy, ì na Vasane ǔzvys′ golas tvoj ì kryčy z Avaryma, bo zlamanyâ ǔse sâbry tvae.

21. Я казаў табе ў час дабрадзенства твайго; але ты сказаў: не паслухаю. Такія былі паводзіны твае з самай тваёй маладосьці, што ты ня слухаў голасу Майго.

Â kazaǔ tabe ǔ čas dabradzenstva tvajgo; ale ty skazaǔ: ne pasluhaû. Takìâ bylì pavodzìny tvae z samaj tvaëj malados′cì, što ty nâ sluhaǔ golasu Majgo.

22. Усіх пастыраў тваіх зьмяце вецер, і сябры твае пойдуць у палон; - і тады ты будзеш пасаромлены і паганьбаваны за ўсе ліхадзействы твае.

Usìh pastyraǔ tvaìh z′mâce vecer, ì sâbry tvae pojduc′ u palon; - ì tady ty budzeš pasaromleny ì pagan′bavany za ǔse lìhadzejstvy tvae.

23. Жыхар Лівана, агнездаваны на кедрах! Які нікчэмны будзеш ты, калі спасьцігнуць цябе мукі, як боль жанчыну пры родах!

Žyhar Lìvana, agnezdavany na kedrah! Âkì nìkčèmny budzeš ty, kalì spas′cìgnuc′ câbe mukì, âk bol′ žančynu pry rodah!

24. Жыву Я, сказаў Гасподзь: калі б Еханія, сын Ёакімаў, цар Юдэйскі, быў пярсьцёнкам на правай руцэ Маёй, дык і адсюль я сарву цябе

Žyvu Â, skazaǔ Gaspodz′: kalì b Ehanìâ, syn Ëakìmaǔ, car Ûdèjskì, byǔ pârs′cënkam na pravaj rucè Maëj, dyk ì adsûl′ â sarvu câbe

25. і аддам цябе ў рукі шукальнікаў душы тваёй і ў рукі тым, каго ты баішся, у рукі Навухаданосара, цара Вавілонскага, і ў рукі Халдэям,

ì addam câbe ǔ rukì šukal′nìkaǔ dušy tvaëj ì ǔ rukì tym, kago ty baìšsâ, u rukì Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, ì ǔ rukì Haldèâm,

26. і выкіну цябе і тваю маці, якая нарадзіла цябе, у чужую краіну, дзе вы не радзіліся, і там памраце;

ì vykìnu câbe ì tvaû macì, âkaâ naradzìla câbe, u čužuû kraìnu, dze vy ne radzìlìsâ, ì tam pamrace;

27. а ў зямлю, куды душа іх будзе жадаць вярнуцца, туды ня вернуцца.

a ǔ zâmlû, kudy duša ìh budze žadac′ vârnucca, tudy nâ vernucca.

28. "Няўжо гэты чалавек, Еханія, ёсьць стварэньне пагарджанае, адкінутае? альбо ён - посуд непатрэбны? за што яны выкінуты - ён і племя ягонае - і кінуты ў краіну, якое ня ведалі?"

"Nâǔžo gèty čalavek, Ehanìâ, ës′c′ stvarèn′ne pagardžanae, adkìnutae? al′bo ën - posud nepatrèbny? za što âny vykìnuty - ën ì plemâ âgonae - ì kìnuty ǔ kraìnu, âkoe nâ vedalì?"

29. О, зямля, зямля, зямля! слухай слова Гасподняе.

O, zâmlâ, zâmlâ, zâmlâ! sluhaj slova Gaspodnâe.

30. Так кажа Гасподзь: запішэце чалавека гэтага пазбаўленым дзяцей, чалавекам злашчасным у дні свае, бо ніхто ўжо з племя ягонага ня будзе сядзець на троне Давідавым і валадарыць у Юдэі.

Tak kaža Gaspodz′: zapìšèce čalaveka gètaga pazbaǔlenym dzâcej, čalavekam zlaščasnym u dnì svae, bo nìhto ǔžo z plemâ âgonaga nâ budze sâdzec′ na trone Davìdavym ì valadaryc′ u Ûdèì.

23 Кіраўнік

1. Гора пастырам, якія губяць і разганяюць авечак паствы Маёй! кажа Гасподзь.

Gora pastyram, âkìâ gubâc′ ì razganâûc′ avečak pastvy Maëj! kaža Gaspodz′.

2. Таму так кажа Гасподзь Бог, Бог Ізраілеў пастырам, якія пасуць народ Мой: вы расьсеялі авечак Маіх і разагналі іх і не даглядалі іх; вось, я пакараю Вас за ліхія ўчынкі вашыя, кажа Гасподзь.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog, Bog Ìzraìleǔ pastyram, âkìâ pasuc′ narod Moj: vy ras′seâlì avečak Maìh ì razagnalì ìh ì ne daglâdalì ìh; vos′, â pakaraû Vas za lìhìâ ǔčynkì vašyâ, kaža Gaspodz′.

3. І зьбяру рэшту статку Майго з усіх краін, куды Я выгнаў іх, і вярну іх у двары іхнія, і будуць пладзіцца і множыцца.

Ì z′bâru rèštu statku Majgo z usìh kraìn, kudy Â vygnaǔ ìh, ì vârnu ìh u dvary ìhnìâ, ì buduc′ pladzìcca ì množycca.

4. І пастаўлю над імі пастыраў, якія будуць пасьвіць іх, і яны ўжо ня будуць баяцца і палохацца і ня будуць губіцца, кажа Гасподзь.

Ì pastaǔlû nad ìmì pastyraǔ, âkìâ buduc′ pas′vìc′ ìh, ì âny ǔžo nâ buduc′ baâcca ì palohacca ì nâ buduc′ gubìcca, kaža Gaspodz′.

5. Вось, настаюць дні, кажа Гасподзь, - і пастаўлю Давіду Галіну праведную, і зацаруе Цар і будзе рабіць мудра і будзе чыніць суд і праўду на зямлі.

Vos′, nastaûc′ dnì, kaža Gaspodz′, - ì pastaǔlû Davìdu Galìnu pravednuû, ì zacarue Car ì budze rabìc′ mudra ì budze čynìc′ sud ì praǔdu na zâmlì.

6. У дні Яго Юда і Ізраіль будуць жыць у бясьпецы; і вось - імя Яго, якім будуць называць Яго: "Гасподзь - апраўданьне наша!"

U dnì Âgo Ûda ì Ìzraìl′ buduc′ žyc′ u bâs′pecy; ì vos′ - ìmâ Âgo, âkìm buduc′ nazyvac′ Âgo: "Gaspodz′ - apraǔdan′ne naša!"

7. Таму, вось настаюць дні, кажа Гасподзь, калі ўжо ня будуць казаць: "жывы Гасподзь, які вывеў сыноў Ізраілевых зь зямлі Егіпецкай",

Tamu, vos′ nastaûc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì ǔžo nâ buduc′ kazac′: "žyvy Gaspodz′, âkì vyveǔ synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì Egìpeckaj",

8. а: "жывы Гасподзь, Які вывеў і Які прывёў племя дома Ізраілевага зь зямлі паўночнай і з усіх земляў, куды Я выгнаў іх", і жыцьмуць на зямлі сваёй.

a: "žyvy Gaspodz′, Âkì vyveǔ ì Âkì pryvëǔ plemâ doma Ìzraìlevaga z′ zâmlì paǔnočnaj ì z usìh zemlâǔ, kudy Â vygnaǔ ìh", ì žyc′muc′ na zâmlì svaëj.

9. Пра прарокаў. Сэрца маё ўва мне разьдзіраецца, усе косткі мае дрыжаць: я - як п'яны, як чалавек, якога адолела віно, дзеля Госпада і дзеля сьвятых словаў Яго,

Pra prarokaǔ. Sèrca maë ǔva mne raz′dzìraecca, use kostkì mae dryžac′: â - âk p'âny, âk čalavek, âkoga adolela vìno, dzelâ Gospada ì dzelâ s′vâtyh slovaǔ Âgo,

10. бо зямля напоўнена пералюбцамі, бо плача зямля ад праклёнаў; пасохлі пашы ў пустыні, і імкненьне іхняе - зло, і сіла іхняя - няпраўда,

bo zâmlâ napoǔnena peralûbcamì, bo plača zâmlâ ad praklënaǔ; pasohlì pašy ǔ pustynì, ì ìmknen′ne ìhnâe - zlo, ì sìla ìhnââ - nâpraǔda,

11. бо іхні прарок і сьвятар - крывадушнікі; нават у доме Маім Я знайшоў бязбожнасьць іхнюю, кажа Гасподзь.

bo ìhnì prarok ì s′vâtar - kryvadušnìkì; navat u dome Maìm Â znajšoǔ bâzbožnas′c′ ìhnûû, kaža Gaspodz′.

12. Затое дарога іхняя будзе ім, як коўзкія мясьціны ў цемры: іх штурхнуць - і яны ўпадуць там; бо Я навяду на іх бядоту, год наведваньня іх, кажа Гасподзь.

Zatoe daroga ìhnââ budze ìm, âk koǔzkìâ mâs′cìny ǔ cemry: ìh šturhnuc′ - ì âny ǔpaduc′ tam; bo Â navâdu na ìh bâdotu, god navedvan′nâ ìh, kaža Gaspodz′.

13. І ў прароках Самарыі Я бачыў вар'яцтва; яны прарочылі імем Ваала - і ўвялі ў аблуду народ Мой, Ізраіля.

Ì ǔ prarokah Samaryì Â bačyǔ var'âctva; âny praročylì ìmem Vaala - ì ǔvâlì ǔ abludu narod Moj, Ìzraìlâ.

14. Але ў прароках Ерусаліма бачу жахлівае: яны распусьнічаюць і ходзяць у фальшы, падтрымліваюць рукі ліхадзеяў, каб ніхто не наварочваўся ад сваёй бязбожнасьці; усе яны перад Мною - як Садома, і жыхары яго - як Гамора.

Ale ǔ prarokah Erusalìma baču žahlìvae: âny raspus′nìčaûc′ ì hodzâc′ u fal′šy, padtrymlìvaûc′ rukì lìhadzeâǔ, kab nìhto ne navaročvaǔsâ ad svaëj bâzbožnas′cì; use âny perad Mnoû - âk Sadoma, ì žyhary âgo - âk Gamora.

15. Таму так кажа Гасподзь Саваоф пра прарокаў: вось, я накармлю іх палыном і напаю іх вадою з жоўцю, бо ад прарокаў Ерусалімскіх бязбожнасьць пашырылася на ўсю зямлю.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Savaof pra prarokaǔ: vos′, â nakarmlû ìh palynom ì napaû ìh vadoû z žoǔcû, bo ad prarokaǔ Erusalìmskìh bâzbožnas′c′ pašyrylasâ na ǔsû zâmlû.

16. Так кажа Гасподзь Саваоф: ня слухайце словаў прарокаў, якія прарочаць вам: яны ашукваюць вас, расказваюць мроі сэрца свайго, а не ад вуснаў Гасподніх.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: nâ sluhajce slovaǔ prarokaǔ, âkìâ praročac′ vam: âny ašukvaûc′ vas, raskazvaûc′ mroì sèrca svajgo, a ne ad vusnaǔ Gaspodnìh.

17. Яны ўвесь час кажуць паняверцам Маім: "Гасподзь сказаў: мір будзе ў вас". І, кожнаму, хто дзейнічае з упартасьці сэрца свайго, кажуць: "ня прыйдзе на вас бяда".

Âny ǔves′ čas kažuc′ panâvercam Maìm: "Gaspodz′ skazaǔ: mìr budze ǔ vas". Ì, kožnamu, hto dzejnìčae z upartas′cì sèrca svajgo, kažuc′: "nâ pryjdze na vas bâda".

18. Бо хто стаяў у радзе Госпада і бачыў і чуў слова Ягонае? Хто ўважаў слову Яго - і пачуў?

Bo hto staâǔ u radze Gospada ì bačyǔ ì čuǔ slova Âgonae? Hto ǔvažaǔ slovu Âgo - ì pačuǔ?

19. Вось, ідзе бура Гасподняя зь лютасьцю, бура грозная, і ўпадзе на галаву бязбожных.

Vos′, ìdze bura Gaspodnââ z′ lûtas′cû, bura groznaâ, ì ǔpadze na galavu bâzbožnyh.

20. Гнеў Госпада не адвернецца, пакуль Ён ня зьдзейсьніць і пакуль ня выканае намераў сэрца Свайго; у наступныя дні вы ясна ўразумееце гэта.

Gneǔ Gospada ne advernecca, pakul′ Ën nâ z′dzejs′nìc′ ì pakul′ nâ vykanae nameraǔ sèrca Svajgo; u nastupnyâ dnì vy âsna ǔrazumeece gèta.

21. Я не пасылаў прарокаў гэтых, а яны самі пабеглі; Я не казаў ім, а яны прарочылі.

Â ne pasylaǔ prarokaǔ gètyh, a âny samì pabeglì; Â ne kazaǔ ìm, a âny praročylì.

22. Калі б яны стаялі ў радзе Маёй, дык абвясьцілі б народу Майму словы Мае і адводзілі б іх ад благога шляху іхняга і ад благіх дзеяў іхніх.

Kalì b âny staâlì ǔ radze Maëj, dyk abvâs′cìlì b narodu Majmu slovy Mae ì advodzìlì b ìh ad blagoga šlâhu ìhnâga ì ad blagìh dzeâǔ ìhnìh.

23. Хіба Я - Бог толькі зьблізку, кажа Гасподзь, а ня Бог здалёку?

Hìba Â - Bog tol′kì z′blìzku, kaža Gaspodz′, a nâ Bog zdalëku?

24. Ці можа чалавек схавацца ў патайнае месца, дзе Я ня бачыў бы яго? кажа Гасподзь. Ці ж не напаўняю Я неба і зямлю? кажа Гасподзь.

Cì moža čalavek shavacca ǔ patajnae mesca, dze Â nâ bačyǔ by âgo? kaža Gaspodz′. Cì ž ne napaǔnâû Â neba ì zâmlû? kaža Gaspodz′.

25. Я чуў, што гавораць прарокі, якія Маім імем прарочаць ману. Яны кажуць: "мне сьнілася, мне сьнілася".

Â čuǔ, što gavorac′ prarokì, âkìâ Maìm ìmem praročac′ manu. Âny kažuc′: "mne s′nìlasâ, mne s′nìlasâ".

26. Ці доўга гэта будзе ў сэрцы ў прарокаў, якія прарочаць ману, прарочаць ашуканства свайго сэрца?

Cì doǔga gèta budze ǔ sèrcy ǔ prarokaǔ, âkìâ praročac′ manu, praročac′ ašukanstva svajgo sèrca?

27. Ці думаюць яны давесьці народ Мой да забыцьця імя Майго празь сьненьні свае, якія яны пераказваюць адзін аднаму, як бацькі іх забылі імя Маё праз Ваала?

Cì dumaûc′ âny daves′cì narod Moj da zabyc′câ ìmâ Majgo praz′ s′nen′nì svae, âkìâ âny perakazvaûc′ adzìn adnamu, âk bac′kì ìh zabylì ìmâ Maë praz Vaala?

28. Прарок, які бачыў сон, няхай і расказвае яго як сон; а ў якога Маё слова, той няхай кажа слова Маё слушна. Што ёсьць супольнага ў мякіны з чыстым зернем? кажа Гасподзь

Prarok, âkì bačyǔ son, nâhaj ì raskazvae âgo âk son; a ǔ âkoga Maë slova, toj nâhaj kaža slova Maë slušna. Što ës′c′ supol′naga ǔ mâkìny z čystym zernem? kaža Gaspodz′

29. Слова Маё ці ж не падобнае на агонь, кажа Гасподзь, і ці ж не падобнае на молат, які разьбівае скалу?

Slova Maë cì ž ne padobnae na agon′, kaža Gaspodz′, ì cì ž ne padobnae na molat, âkì raz′bìvae skalu?

30. Таму вось, Я - на прарокаў, кажа Гасподзь, якія крадуць словы Мае адзін у аднаго.

Tamu vos′, Â - na prarokaǔ, kaža Gaspodz′, âkìâ kraduc′ slovy Mae adzìn u adnago.

31. Вось, Я - на прарокаў, кажа Гасподзь, якія дзейнічаюць сваім языком, а кажуць: "Ён сказаў".

Vos′, Â - na prarokaǔ, kaža Gaspodz′, âkìâ dzejnìčaûc′ svaìm âzykom, a kažuc′: "Ën skazaǔ".

32. Вось, Я на прарокаў фальшывых сноў, кажа Гасподзь, якія расказваюць іх і ўводзяць народ Мой у аблуду сваімі падманамі і ашуканствам, тым часам як Я не пасылаў іх і не загадваў ім, і яны ніякай карысьці ня прыносяць народу гэтаму, кажа Гасподзь.

Vos′, Â na prarokaǔ fal′šyvyh snoǔ, kaža Gaspodz′, âkìâ raskazvaûc′ ìh ì ǔvodzâc′ narod Moj u abludu svaìmì padmanamì ì ašukanstvam, tym časam âk Â ne pasylaǔ ìh ì ne zagadvaǔ ìm, ì âny nìâkaj karys′cì nâ prynosâc′ narodu gètamu, kaža Gaspodz′.

33. Калі спытае ў цябе народ гэты альбо прарок альбо сьвятар: "які цяжар ад Госпада", дык скажы ім: "які цяжар? Я пакіну вас, кажа Гасподзь".

Kalì spytae ǔ câbe narod gèty al′bo prarok al′bo s′vâtar: "âkì câžar ad Gospada", dyk skažy ìm: "âkì câžar? Â pakìnu vas, kaža Gaspodz′".

34. Калі прарок альбо сьвятар альбо народ скажа: "цяжар ад Госпада", Я пакараю таго чалавека і дом ягоны.

Kalì prarok al′bo s′vâtar al′bo narod skaža: "câžar ad Gospada", Â pakaraû tago čalaveka ì dom âgony.

35. Так кажэце адзін аднаму і брат брату: "што адказаў Гасподзь?" альбо: "што сказаў Гасподзь?"

Tak kažèce adzìn adnamu ì brat bratu: "što adkazaǔ Gaspodz′?" al′bo: "što skazaǔ Gaspodz′?"

36. а гэтага слова: "цяжар ад Госпада", наперад ня ўжывайце: бо цяжарам будзе такому чалавеку слова ягонае, бо вы пераварочваеце словы жывога Бога, Госпада Саваофа Бога нашага.

a gètaga slova: "câžar ad Gospada", naperad nâ ǔžyvajce: bo câžaram budze takomu čalaveku slova âgonae, bo vy peravaročvaece slovy žyvoga Boga, Gospada Savaofa Boga našaga.

37. Так кажы прароку: "што адказаў табе Гасподзь? альбо: "што сказаў Гасподзь?"

Tak kažy praroku: "što adkazaǔ tabe Gaspodz′? al′bo: "što skazaǔ Gaspodz′?"

38. А калі вы яшчэ казацьмеце: "цяжар ад Госпада", дык так кажа Гасподзь; за тое, што вы кажаце слова гэтае: "цяжар ад Госпада", тым часам як я паслаў сказаць вам: не кажэце "цяжар ад Госпада",

A kalì vy âščè kazac′mece: "câžar ad Gospada", dyk tak kaža Gaspodz′; za toe, što vy kažace slova gètae: "câžar ad Gospada", tym časam âk â paslaǔ skazac′ vam: ne kažèce "câžar ad Gospada",

39. за тое вось, Я забуду вас зусім і пакіну вас, і горад гэты, які Я даў вам і бацькам вашым, адхілю ад аблічча Майго

za toe vos′, Â zabudu vas zusìm ì pakìnu vas, ì gorad gèty, âkì Â daǔ vam ì bac′kam vašym, adhìlû ad ablìčča Majgo

40. і накладу на вас агуду вечную, якая не забудзецца.

ì nakladu na vas agudu večnuû, âkaâ ne zabudzecca.

24 Кіраўнік

1. Гасподзь паказаў мне: і вось, два кашы са смоквамі пастаўлены перад храмам Гасподнім, - пасьля таго, як Навухаданосар, цар Вавілонскі, вывеў зь Ерусаліма палоннымі Еханію, сына Ёакімавага, цара Юдэйскага, і князёў Юдэйскіх зь цесьлямі і кавалямі і прывёў іх у Вавілон:

Gaspodz′ pakazaǔ mne: ì vos′, dva kašy sa smokvamì pastaǔleny perad hramam Gaspodnìm, - pas′lâ tago, âk Navuhadanosar, car Vavìlonskì, vyveǔ z′ Erusalìma palonnymì Ehanìû, syna Ëakìmavaga, cara Ûdèjskaga, ì knâzëǔ Ûdèjskìh z′ ces′lâmì ì kavalâmì ì pryvëǔ ìh u Vavìlon:

2. адзін кош быў са смоквамі вельмі добрымі, якімі бываюць смоквы раньнія, а другі кош - са смоквамі вельмі благімі, якіх зь нягоднасьці іхняй нельга есьці.

adzìn koš byǔ sa smokvamì vel′mì dobrymì, âkìmì byvaûc′ smokvy ran′nìâ, a drugì koš - sa smokvamì vel′mì blagìmì, âkìh z′ nâgodnas′cì ìhnâj nel′ga es′cì.

3. І сказаў мне Гасподзь: што бачыш ты, Ерамія? я сказаў: смоквы, смоквы добрыя - вельмі добрыя, а благія - вельмі благія, так што іх нельга есьці, бо яны вельмі кепскія.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: što bačyš ty, Eramìâ? â skazaǔ: smokvy, smokvy dobryâ - vel′mì dobryâ, a blagìâ - vel′mì blagìâ, tak što ìh nel′ga es′cì, bo âny vel′mì kepskìâ.

4. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

5. так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: падобна, як гэтыя смоквы добрыя, Я прызнаю добрымі перасяленцаў Юдэйскіх, якіх Я паслаў з гэтага месца ў зямлю Халдэйскую;

tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: padobna, âk gètyâ smokvy dobryâ, Â pryznaû dobrymì perasâlencaǔ Ûdèjskìh, âkìh Â paslaǔ z gètaga mesca ǔ zâmlû Haldèjskuû;

6. я зьвярну на іх вочы Мае на дабро ім і вярну іх у зямлю гэтую, і ўладжу іх, а ня зруйную, і пасаджу іх, а ня выкарчую;

â z′vârnu na ìh vočy Mae na dabro ìm ì vârnu ìh u zâmlû gètuû, ì ǔladžu ìh, a nâ zrujnuû, ì pasadžu ìh, a nâ vykarčuû;

7. і дам ім сэрца, каб ведалі Мяне, што Я - Гасподзь, і яны будуць Маім народам, а Я буду іхнім Богам; бо яны абернуцца да Мяне ўсім сэрцам сваім.

ì dam ìm sèrca, kab vedalì Mâne, što Â - Gaspodz′, ì âny buduc′ Maìm narodam, a Â budu ìhnìm Bogam; bo âny abernucca da Mâne ǔsìm sèrcam svaìm.

8. А пра благія смоквы, якіх і есьці нельга за няпрыдатнасьць іх, так кажа Гасподзь: такім Я зраблю Сэдэкію, цара Юдэйскага, і князёў ягоных і іншых Ерусалімцаў, што застаюцца ў зямлі гэтай і жывуць у зямлі Егіпецкай;

A pra blagìâ smokvy, âkìh ì es′cì nel′ga za nâprydatnas′c′ ìh, tak kaža Gaspodz′: takìm Â zrablû Sèdèkìû, cara Ûdèjskaga, ì knâzëǔ âgonyh ì ìnšyh Erusalìmcaǔ, što zastaûcca ǔ zâmlì gètaj ì žyvuc′ u zâmlì Egìpeckaj;

9. і аддам іх на азлобу і на ліхія пакуты ва ўсіх царствах зямных, на паглум, на перагуды, на пакепства і праклён ва ўсіх мясьцінах, куды Я выганю іх.

ì addam ìh na azlobu ì na lìhìâ pakuty va ǔsìh carstvah zâmnyh, na paglum, na peragudy, na pakepstva ì praklën va ǔsìh mâs′cìnah, kudy Â vyganû ìh.

10. І пашлю на іх меч, голад і паморак, пакуль ня вынішчу іх зь зямлі, якую Я даў ім і бацькам іхнім.

Ì pašlû na ìh meč, golad ì pamorak, pakul′ nâ vynìšču ìh z′ zâmlì, âkuû Â daǔ ìm ì bac′kam ìhnìm.

25 Кіраўнік

1. І слова, якое было Ераміі пра ўвесь народ Юдэйскі, у чацьвёрты год Ёакіма, сына Ёсіі, цара Юдэйскага, - гэта быў першы год Навухаданосара, цара Вавілонскага, -

Ì slova, âkoe bylo Eramìì pra ǔves′ narod Ûdèjskì, u čac′vërty god Ëakìma, syna Ësìì, cara Ûdèjskaga, - gèta byǔ peršy god Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, -

2. і якое прарок Ерамія прамовіў да ўсяго народа Юдэйскага і да ўсіх жыхароў Ерусаліма і сказаў:

ì âkoe prarok Eramìâ pramovìǔ da ǔsâgo naroda Ûdèjskaga ì da ǔsìh žyharoǔ Erusalìma ì skazaǔ:

3. ад трынаццатага года Ёсіі сына Амонавага, цара Юдэйскага, да гэтага дня, - вось ужо дваццаць тры гады, - было мне слова Гасподняе, і я з самае раніцы прамаўляў вам, - і вы ня слухалі.

ad trynaccataga goda Ësìì syna Amonavaga, cara Ûdèjskaga, da gètaga dnâ, - vos′ užo dvaccac′ try gady, - bylo mne slova Gaspodnâe, ì â z samae ranìcy pramaǔlâǔ vam, - ì vy nâ sluhalì.

4. Гасподзь пасылаў да вас усіх рабоў Сваіх прарокаў, з самае раніцы пасылаў, - і вы ня слухалі і ня прыхілялі вуха свайго, каб слухаць.

Gaspodz′ pasylaǔ da vas usìh raboǔ Svaìh prarokaǔ, z samae ranìcy pasylaǔ, - ì vy nâ sluhalì ì nâ pryhìlâlì vuha svajgo, kab sluhac′.

5. Вам казалі: "адвярнецеся кожны ад благога шляху свайго і ад благіх дзеяў сваіх і жывеце на зямлі, якую Гасподзь даў вам і бацькам вашым адвеку навечна;

Vam kazalì: "advârnecesâ kožny ad blagoga šlâhu svajgo ì ad blagìh dzeâǔ svaìh ì žyvece na zâmlì, âkuû Gaspodz′ daǔ vam ì bac′kam vašym adveku navečna;

6. І не хадзеце сьледам за іншымі божышчамі, каб служыць ім і пакланяцца ім, і не гнявеце Мяне дзеямі рук сваіх, і не зраблю вам благога".

Ì ne hadzece s′ledam za ìnšymì božyščamì, kab služyc′ ìm ì paklanâcca ìm, ì ne gnâvece Mâne dzeâmì ruk svaìh, ì ne zrablû vam blagoga".

7. Але вы ня слухаліся Мяне, кажа Гасподзь, гневячы Мяне дзеямі рук сваіх, на злосьць сабе.

Ale vy nâ sluhalìsâ Mâne, kaža Gaspodz′, gnevâčy Mâne dzeâmì ruk svaìh, na zlos′c′ sabe.

8. Таму так кажа Гасподзь Саваоф: за тое, што вы ня слухалі словаў Маіх,

Tamu tak kaža Gaspodz′ Savaof: za toe, što vy nâ sluhalì slovaǔ Maìh,

9. вось Я пашлю і вазьму ўсе плямёны паўночныя, кажа Гасподзь, і пашлю да Навухаданосара, цара Вавілонскага, раба Майго, і прывяду іх на зямлю гэтую і на жыхароў яе і на ўсе навакольныя народы; і цалкам вынішчу іх і зраблю іх жахам і пасьмешышчам і вечным запусьценьнем.

vos′ Â pašlû ì vaz′mu ǔse plâmëny paǔnočnyâ, kaža Gaspodz′, ì pašlû da Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, raba Majgo, ì pryvâdu ìh na zâmlû gètuû ì na žyharoǔ âe ì na ǔse navakol′nyâ narody; ì calkam vynìšču ìh ì zrablû ìh žaham ì pas′mešyščam ì večnym zapus′cen′nem.

10. І спыню іх голас радасьці і голас весялосьці, голас жаніха і голас нявесты, гук жорнаў і сьвятло сьвяцільні.

Ì spynû ìh golas radas′cì ì golas vesâlos′cì, golas žanìha ì golas nâvesty, guk žornaǔ ì s′vâtlo s′vâcìl′nì.

11. І ўся зямля гэтая будзе пустыняю і жахам; і народы гэтыя будуць служыць цару Вавілонскаму семдзесят гадоў.

Ì ǔsâ zâmlâ gètaâ budze pustynâû ì žaham; ì narody gètyâ buduc′ služyc′ caru Vavìlonskamu semdzesât gadoǔ.

12. І будзе: калі споўніцца семдзесят гадоў, пакараю цара Вавілонскага і той народ, кажа Гасподзь, за іх бязбожнасьць, і зямлю Халдэйскую, і зраблю яе вечнаю пустыняю.

Ì budze: kalì spoǔnìcca semdzesât gadoǔ, pakaraû cara Vavìlonskaga ì toj narod, kaža Gaspodz′, za ìh bâzbožnas′c′, ì zâmlû Haldèjskuû, ì zrablû âe večnaû pustynâû.

13. І спраўджу над тою зямлёю ўсе словы Мае, якія Я прамовіў на яе, усё напісанае ў гэтай кнізе, што Ерамія прароча вымавіў на ўсе народы,

Ì spraǔdžu nad toû zâmlëû ǔse slovy Mae, âkìâ Â pramovìǔ na âe, usë napìsanae ǔ gètaj knìze, što Eramìâ praroča vymavìǔ na ǔse narody,

14. бо і іх паняволяць шматлікія народы і цары вялікія; і Я дам ім паводле іх учынкаў, паводле дзеяў рук іхніх.

bo ì ìh panâvolâc′ šmatlìkìâ narody ì cary vâlìkìâ; ì Â dam ìm pavodle ìh učynkaǔ, pavodle dzeâǔ ruk ìhnìh.

15. Бо так сказаў мне Гасподзь Бог Ізраілеў: вазьмі з рукі Маёй чару гэтую зь віном лютасьці і напаі зь яе ўсе народы, да якіх Я пасылаю цябе.

Bo tak skazaǔ mne Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: vaz′mì z rukì Maëj čaru gètuû z′ vìnom lûtas′cì ì napaì z′ âe ǔse narody, da âkìh Â pasylaû câbe.

16. І яны вып'юць і будуць хістацца і звар'яцеюць, убачыўшы меч, які Я пашлю на іх.

Ì âny vyp'ûc′ ì buduc′ hìstacca ì zvar'âceûc′, ubačyǔšy meč, âkì Â pašlû na ìh.

17. І ўзяў я чару з рукі Гасподняй і напаіў зь яе ўсе народы, да якіх паслаў мяне Гасподзь:

Ì ǔzâǔ â čaru z rukì Gaspodnâj ì napaìǔ z′ âe ǔse narody, da âkìh paslaǔ mâne Gaspodz′:

18. Ерусалім і гарады Юдэйскія, і цароў яго і князёў яго, каб спустошыць іх і зрабіць жахам, пасьмешышчам і праклёнам, як і відно сёньня,

Erusalìm ì garady Ûdèjskìâ, ì caroǔ âgo ì knâzëǔ âgo, kab spustošyc′ ìh ì zrabìc′ žaham, pas′mešyščam ì praklënam, âk ì vìdno sën′nâ,

19. фараона, цара Егіпецкага, і слуг ягоных, і князёў яго і ўвесь народ яго,

faraona, cara Egìpeckaga, ì slug âgonyh, ì knâzëǔ âgo ì ǔves′ narod âgo,

20. і ўвесь зьмешаны народ, і ўсіх цароў зямлі Уца і ўсіх цароў зямлі Філістымскай, і Аскалон і Газу, і Экрон, і рэшткі Азота,

ì ǔves′ z′mešany narod, ì ǔsìh caroǔ zâmlì Uca ì ǔsìh caroǔ zâmlì Fìlìstymskaj, ì Askalon ì Gazu, ì Èkron, ì rèštkì Azota,

21. Эдома і Маава і сыноў Амонавых,

Èdoma ì Maava ì synoǔ Amonavyh,

22. і ўсіх цароў Тыра і ўсіх цароў Сідона і цароў астравоў, якія за морам,

ì ǔsìh caroǔ Tyra ì ǔsìh caroǔ Sìdona ì caroǔ astravoǔ, âkìâ za moram,

23. Дэдана і Тэму, і Буза і ўсіх, што стрыгуць валасы на скронях,

Dèdana ì Tèmu, ì Buza ì ǔsìh, što stryguc′ valasy na skronâh,

24. і ўсіх цароў Аравіі і ўсіх цароў народаў рознапляменных, што жывуць у пустыні,

ì ǔsìh caroǔ Aravìì ì ǔsìh caroǔ narodaǔ roznaplâmennyh, što žyvuc′ u pustynì,

25. усіх цароў Зімврыі і ўсіх цароў Элама, і ўсіх цароў Мідыі

usìh caroǔ Zìmvryì ì ǔsìh caroǔ Èlama, ì ǔsìh caroǔ Mìdyì

26. і ўсіх цароў поўначы, блізкіх адзін аднаму і далёкіх, і ўсе царствы зямныя, якія - на ўлоньні зямлі, а цар Сэсаха вып'е пасьля іх.

ì ǔsìh caroǔ poǔnačy, blìzkìh adzìn adnamu ì dalëkìh, ì ǔse carstvy zâmnyâ, âkìâ - na ǔlon′nì zâmlì, a car Sèsaha vyp'e pas′lâ ìh.

27. І скажы ім: так кажа Гасподзь Саваоф Бог Ізраілеў: пеце і ўпецеся, вырыгніце і ўпадзеце, і не ўставайце, угледзеўшы меч, які Я пашлю на вас.

Ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Savaof Bog Ìzraìleǔ: pece ì ǔpecesâ, vyrygnìce ì ǔpadzece, ì ne ǔstavajce, ugledzeǔšy meč, âkì Â pašlû na vas.

28. Калі ж яны будуць адмаўляцца браць чарку з рукі тваёй, каб піць, дык скажы ім: так кажа Гасподзь Саваоф: вы канечне піцьмеце.

Kalì ž âny buduc′ admaǔlâcca brac′ čarku z rukì tvaëj, kab pìc′, dyk skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Savaof: vy kanečne pìc′mece.

29. Бо вось на горад гэты, на якім напісана Маё імя, я пачынаю наводзіць бедства; і ці вы застанецеся непакараныя? Не, не застанецеся непакараныя; бо Я наклікаю меч на ўсіх жыхароў зямлі, кажа Гасподзь Саваоф.

Bo vos′ na gorad gèty, na âkìm napìsana Maë ìmâ, â pačynaû navodzìc′ bedstva; ì cì vy zastanecesâ nepakaranyâ? Ne, ne zastanecesâ nepakaranyâ; bo Â naklìkaû meč na ǔsìh žyharoǔ zâmlì, kaža Gaspodz′ Savaof.

30. Таму вымаві на іх усе словы гэтыя і скажы ім: Гасподзь загрыміць з вышыні і з жытлішча сьвятыні Сваёй падасьць голас Свой; страшна загрыміць на селішча Сваё; як тыя, што топчуць у чавільні, усклікне на ўсіх жыхароў зямлі.

Tamu vymavì na ìh use slovy gètyâ ì skažy ìm: Gaspodz′ zagrymìc′ z vyšynì ì z žytlìšča s′vâtynì Svaëj padas′c′ golas Svoj; strašna zagrymìc′ na selìšča Svaë; âk tyâ, što topčuc′ u čavìl′nì, usklìkne na ǔsìh žyharoǔ zâmlì.

31. Шум дойдзе да канцоў зямлі; бо ў Госпада спаборства з народамі: Ён будзе судзіцца з кожнаю плоцьцю, бязбожных ён аддасьць мечу, кажа Гасподзь.

Šum dojdze da kancoǔ zâmlì; bo ǔ Gospada spaborstva z narodamì: Ën budze sudzìcca z kožnaû ploc′cû, bâzbožnyh ën addas′c′ meču, kaža Gaspodz′.

32. Так кажа Гасподзь Саваоф: вось, бедства пойдзе ад народа да народа, і вялікая віхура падымецца ад краёў зямлі.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: vos′, bedstva pojdze ad naroda da naroda, ì vâlìkaâ vìhura padymecca ad kraëǔ zâmlì.

33. І будуць пабітыя Госпадам у той дзень - ад канца зямлі да канца зямлі, ня будуць аплаканыя і ня будуць прыбраныя і пахаваныя, гноем будуць на ўлоньні зямлі,

Ì buduc′ pabìtyâ Gospadam u toj dzen′ - ad kanca zâmlì da kanca zâmlì, nâ buduc′ aplakanyâ ì nâ buduc′ prybranyâ ì pahavanyâ, gnoem buduc′ na ǔlon′nì zâmlì,

34. Галасеце, пастыры, і стагнеце, і пасыпайце сябе пылам, правадыры статку; бо споўніліся дні вашыя для заколу і расьсеяньня вашага, і паб'яцеся, як дарагі посуд.

Galasece, pastyry, ì stagnece, ì pasypajce sâbe pylam, pravadyry statku; bo spoǔnìlìsâ dnì vašyâ dlâ zakolu ì ras′seân′nâ vašaga, ì pab'âcesâ, âk daragì posud.

35. І ня будзе прыстанішча пастырам і ратунку важакам статку.

Ì nâ budze prystanìšča pastyram ì ratunku važakam statku.

36. Чуцен енк пастыраў і галашэньне важакоў статку, бо спустошыў Гасподзь пашу іхнюю.

Čucen enk pastyraǔ ì galašèn′ne važakoǔ statku, bo spustošyǔ Gaspodz′ pašu ìhnûû.

37. Вынішчаюцца мірныя селішчы ад лютасьці гневу Гасподняга.

Vynìščaûcca mìrnyâ selìščy ad lûtas′cì gnevu Gaspodnâga.

38. Ён пакінуў жытлішча Сваё, як леў; і зямля іхняя зрабілася пусткаю ад лютасьці спусташальніка і ад палымянага гневу Ягонага.

Ën pakìnuǔ žytlìšča Svaë, âk leǔ; ì zâmlâ ìhnââ zrabìlasâ pustkaû ad lûtas′cì spustašal′nìka ì ad palymânaga gnevu Âgonaga.

26 Кіраўнік

1. На пачатку цараваньня Ёакіма, сына Ёсіі, цара Юдэйскага, было такое слова ад Госпада:

Na pačatku caravan′nâ Ëakìma, syna Ësìì, cara Ûdèjskaga, bylo takoe slova ad Gospada:

2. так кажа Гасподзь: стань у двары дома Гасподняга і скажы ўсім гарадам Юдэі, якія прыходзяць на пакланеньне ў дом Гасподні, усе тыя словы, якія загадаю табе сказаць ім; не адымі ні слова.

tak kaža Gaspodz′: stan′ u dvary doma Gaspodnâga ì skažy ǔsìm garadam Ûdèì, âkìâ pryhodzâc′ na paklanen′ne ǔ dom Gaspodnì, use tyâ slovy, âkìâ zagadaû tabe skazac′ ìm; ne adymì nì slova.

3. Магчыма, яны паслухаюцца і адвернуцца кожны ад благога шляху свайго, і тады Я адмяню тое бедства, якое думаю навесьці на іх за ліхія дзеі іхнія.

Magčyma, âny pasluhaûcca ì advernucca kožny ad blagoga šlâhu svajgo, ì tady Â admânû toe bedstva, âkoe dumaû naves′cì na ìh za lìhìâ dzeì ìhnìâ.

4. І скажы ім: так кажа Гасподзь: калі вы не паслухаецеся Мяне ў тым, каб хадзіць паводле закона Майго, які Я даў вам,

Ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′: kalì vy ne pasluhaecesâ Mâne ǔ tym, kab hadzìc′ pavodle zakona Majgo, âkì Â daǔ vam,

5. каб уважаць словам рабоў Маіх прарокаў, якіх Я пасылаю да вас, пасылаю з самай раніцы, і якіх вы ня слухаеце, -

kab uvažac′ slovam raboǔ Maìh prarokaǔ, âkìh Â pasylaû da vas, pasylaû z samaj ranìcy, ì âkìh vy nâ sluhaece, -

6. дык з домам гэтым Я зраблю тое самае, што - зь Сіломам, і горад гэты аддам на праклён усім народам зямлі.

dyk z domam gètym Â zrablû toe samae, što - z′ Sìlomam, ì gorad gèty addam na praklën usìm narodam zâmlì.

7. Сьвятары і прарокі і ўвесь народ слухалі Ерамію, калі ён гаварыў гэтыя словы ў доме Гасподнім.

S′vâtary ì prarokì ì ǔves′ narod sluhalì Eramìû, kalì ën gavaryǔ gètyâ slovy ǔ dome Gaspodnìm.

8. І калі Ерамія сказаў усё, што Гасподзь загадаў яму сказаць усяму народу, тады схапілі яго сьвятары і прарокі і ўвесь народ - і сказалі: "ты павінен памерці;

Ì kalì Eramìâ skazaǔ usë, što Gaspodz′ zagadaǔ âmu skazac′ usâmu narodu, tady shapìlì âgo s′vâtary ì prarokì ì ǔves′ narod - ì skazalì: "ty pavìnen pamercì;

9. навошта ты прарочыш імем Госпада і кажаш: і дом гэты будзе - як Сілом, і горад гэты апусьцее, застанецца без жыхароў?" І сабраўся ўвесь народ супроць Ераміі ў доме Гасподнім.

navošta ty praročyš ìmem Gospada ì kažaš: ì dom gèty budze - âk Sìlom, ì gorad gèty apus′cee, zastanecca bez žyharoǔ?" Ì sabraǔsâ ǔves′ narod suproc′ Eramìì ǔ dome Gaspodnìm.

10. Калі пачулі пра гэта князі Юдэйскія, дык прыйшлі з дома цара да дома Гасподняга і селі каля ўваходу ў новую браму дома Гасподняга.

Kalì pačulì pra gèta knâzì Ûdèjskìâ, dyk pryjšlì z doma cara da doma Gaspodnâga ì selì kalâ ǔvahodu ǔ novuû bramu doma Gaspodnâga.

11. Тады сьвятары і прарокі так сказалі князям і ўсяму народу: "сьмяротны вырак - гэтаму чалавеку, бо ён прарочыць супроць горада гэтага, як вы чулі на свае вушы!".

Tady s′vâtary ì prarokì tak skazalì knâzâm ì ǔsâmu narodu: "s′mârotny vyrak - gètamu čalaveku, bo ën praročyc′ suproc′ gorada gètaga, âk vy čulì na svae vušy!".

12. І сказаў Ерамія ўсім князям і ўсяму народу: "Гасподзь паслаў мяне прарочыць супроць дома гэтага і супроць горада гэтага ўсе тыя словы, якія вы чулі;

Ì skazaǔ Eramìâ ǔsìm knâzâm ì ǔsâmu narodu: "Gaspodz′ paslaǔ mâne praročyc′ suproc′ doma gètaga ì suproc′ gorada gètaga ǔse tyâ slovy, âkìâ vy čulì;

13. дык вось, выправіце дарогі вашыя і паслухайцеся голасу Госпада Бога вашага, і Гасподзь адменіць бедства, якое вырак на вас;

dyk vos′, vypravìce darogì vašyâ ì pasluhajcesâ golasu Gospada Boga vašaga, ì Gaspodz′ admenìc′ bedstva, âkoe vyrak na vas;

14. а што да мяне, вось, я - у вашых руках; рабеце са мною, што вачам вашым здасца добрым і справядлівым:

a što da mâne, vos′, â - u vašyh rukah; rabece sa mnoû, što vačam vašym zdasca dobrym ì spravâdlìvym:

15. толькі цьвёрда ведайце, што калі вы ўсьмерціце мяне дык нявінную кроў ускладзяце на сябе і на горад гэты і на жыхароў яго; бо сапраўды Гасподзь паслаў мяне да вас сказаць усе тыя словы ў вашыя вушы".

tol′kì c′vërda vedajce, što kalì vy ǔs′mercìce mâne dyk nâvìnnuû kroǔ uskladzâce na sâbe ì na gorad gèty ì na žyharoǔ âgo; bo sapraǔdy Gaspodz′ paslaǔ mâne da vas skazac′ use tyâ slovy ǔ vašyâ vušy".

16. Тады князі і ўвесь народ сказалі сьвятарам і прарокам: гэты чалавек ня мае быць вырачаны на сьмерць, бо ён гаварыў нам імем Госпада Бога нашага.

Tady knâzì ì ǔves′ narod skazalì s′vâtaram ì prarokam: gèty čalavek nâ mae byc′ vyračany na s′merc′, bo ën gavaryǔ nam ìmem Gospada Boga našaga.

17. І некаторыя са старэйшын зямлі ўсталі і сказалі ўсяму народнаму сходу:

Ì nekatoryâ sa starèjšyn zâmlì ǔstalì ì skazalì ǔsâmu narodnamu shodu:

18. Міхей Марастыцянін прарочыў у дні Эзэкіі, цара Юдэйскага, і сказаў усяму народу Юдэйскаму: так кажа Гасподзь Саваоф: Сіён будзе ўзараны, як поле, і Ерусалім зробіцца грудаю развалінаў, і гара дома гэтага - лясістым пагоркам.

Mìhej Marastycânìn praročyǔ u dnì Èzèkìì, cara Ûdèjskaga, ì skazaǔ usâmu narodu Ûdèjskamu: tak kaža Gaspodz′ Savaof: Sìën budze ǔzarany, âk pole, ì Erusalìm zrobìcca grudaû razvalìnaǔ, ì gara doma gètaga - lâsìstym pagorkam.

19. Ці ўсьмерцілі яго за гэта Эзэкія, цар Юдэйскі, і ўвесь Юда? Ці не збаяўся ён Госпада і ці ня ўмольваў Госпада? і Гасподзь адмяніў бедства, якое вырак на іх; а мы хочам зрабіць вялікае ліха душам нашым?

Cì ǔs′mercìlì âgo za gèta Èzèkìâ, car Ûdèjskì, ì ǔves′ Ûda? Cì ne zbaâǔsâ ën Gospada ì cì nâ ǔmol′vaǔ Gospada? ì Gaspodz′ admânìǔ bedstva, âkoe vyrak na ìh; a my hočam zrabìc′ vâlìkae lìha dušam našym?

20. Прарочыў таксама імем Госпада нехта Урыя, сын Шэмаіін, з Карыятыярыма, - і прарочыў супроць горада гэтага і супроць зямлі гэтай якраз такімі словамі, як Ерамія.

Praročyǔ taksama ìmem Gospada nehta Uryâ, syn Šèmaììn, z Karyâtyâryma, - ì praročyǔ suproc′ gorada gètaga ì suproc′ zâmlì gètaj âkraz takìmì slovamì, âk Eramìâ.

21. Калі пачуў ягоныя словы цар Ёакім, і ўсе вяльможы ягоныя і ўсе князі, дык цар спрабаваў забіць яго. Пачуўшы пра гэта, Урыя збаяўся і ўцёк, і сышоў у Егіпет.

Kalì pačuǔ âgonyâ slovy car Ëakìm, ì ǔse vâl′možy âgonyâ ì ǔse knâzì, dyk car sprabavaǔ zabìc′ âgo. Pačuǔšy pra gèta, Uryâ zbaâǔsâ ì ǔcëk, ì syšoǔ u Egìpet.

22. Але цар Ёакім і ў Егіпет паслаў людзей: Элнатана, сына Ахборавага, і іншых зь ім.

Ale car Ëakìm ì ǔ Egìpet paslaǔ lûdzej: Èlnatana, syna Ahboravaga, ì ìnšyh z′ ìm.

23. І вывелі Урыю зь Егіпта і прывялі яго да цара Ёакіма, і ён забіў яго мечам і кінуў труп ягоны, дзе былі могілкі простага люду".

Ì vyvelì Uryû z′ Egìpta ì pryvâlì âgo da cara Ëakìma, ì ën zabìǔ âgo mečam ì kìnuǔ trup âgony, dze bylì mogìlkì prostaga lûdu".

24. Але рука Ахікіма, сына Саванавага, была за Ерамію, каб не аддаваць яго ў рукі народа на забойства.

Ale ruka Ahìkìma, syna Savanavaga, byla za Eramìû, kab ne addavac′ âgo ǔ rukì naroda na zabojstva.

27 Кіраўнік

1. На пачатку цараваньня Ёакіма, сына Ёсіі, цара Юдэйскага, было слова гэтае Ерамію ад Госпада:

Na pačatku caravan′nâ Ëakìma, syna Ësìì, cara Ûdèjskaga, bylo slova gètae Eramìû ad Gospada:

2. Так сказаў мне Гасподзь: зрабі сабе повязі і ярмо і накладзі іх сабе на шыю;

Tak skazaǔ mne Gaspodz′: zrabì sabe povâzì ì ârmo ì nakladzì ìh sabe na šyû;

3. і пашлі такія самыя цару Ідумэйскаму і цару Маавіцкаму, і цару сыноў Амонавых і цару Тыра і цару Сідона, праз паслоў, якія прыйшлі ў Ерусалім да Сэдэкіі, цара Юдэйскага;

ì pašlì takìâ samyâ caru Ìdumèjskamu ì caru Maavìckamu, ì caru synoǔ Amonavyh ì caru Tyra ì caru Sìdona, praz pasloǔ, âkìâ pryjšlì ǔ Erusalìm da Sèdèkìì, cara Ûdèjskaga;

4. і накажы ім сказаць спадарам іхнім: так кажа Гасподзь Саваоф Бог Ізраілеў: так скажэце гаспадарам вашым:

ì nakažy ìm skazac′ spadaram ìhnìm: tak kaža Gaspodz′ Savaof Bog Ìzraìleǔ: tak skažèce gaspadaram vašym:

5. Я стварыў зямлю, чалавека і жывёлы, якія на ўлоньні зямлі, вялікай магутнасьцю Маёй і прасьцёртаю мышцай Маёю, і аддаў яе, каму Мне заўгодна было.

Â stvaryǔ zâmlû, čalaveka ì žyvëly, âkìâ na ǔlon′nì zâmlì, vâlìkaj magutnas′cû Maëj ì pras′cërtaû myšcaj Maëû, ì addaǔ âe, kamu Mne zaǔgodna bylo.

6. І сёньня я аддаю ўсе землі гэтыя ў руку Навухаданосару, цару Вавілонскамму, рабу Майму, і нават зьвяроў польных аддаю яму на слугаваньне.

Ì sën′nâ â addaû ǔse zemlì gètyâ ǔ ruku Navuhadanosaru, caru Vavìlonskammu, rabu Majmu, ì navat z′vâroǔ pol′nyh addaû âmu na slugavan′ne.

7. І ўсе народы будуць служыць яму і сыну ягонаму і сыну сына яго, пакуль ня прыйдзе час яго і ягонай зямлі і яму самому; і будуць служыць яму народы многія і цары вялікія.

Ì ǔse narody buduc′ služyc′ âmu ì synu âgonamu ì synu syna âgo, pakul′ nâ pryjdze čas âgo ì âgonaj zâmlì ì âmu samomu; ì buduc′ služyc′ âmu narody mnogìâ ì cary vâlìkìâ.

8. І калі які народ і царства не захоча служыць яму, Навухаданосару, цару Вавілонскаму, і ня схіліць шыі сваёй пад ярмо цара Вавілонскага, - гэты народ Я пакараю мечам, голадам, пошасьцю і згубным паморкам, кажа Гасподзь, пакуль ня вынішчу іх рукою ягонай,

Ì kalì âkì narod ì carstva ne zahoča služyc′ âmu, Navuhadanosaru, caru Vavìlonskamu, ì nâ shìlìc′ šyì svaëj pad ârmo cara Vavìlonskaga, - gèty narod Â pakaraû mečam, goladam, pošas′cû ì zgubnym pamorkam, kaža Gaspodz′, pakul′ nâ vynìšču ìh rukoû âgonaj,

9. і вы ня слухайце сваіх прарокаў і сваіх варажбітоў, і сваіх мройнікаў і сваіх чараўнікоў і сваіх зьвездароў, якія кажуць вам: "ня будзеце служыць цару Вавілонскаму".

ì vy nâ sluhajce svaìh prarokaǔ ì svaìh varažbìtoǔ, ì svaìh mrojnìkaǔ ì svaìh čaraǔnìkoǔ ì svaìh z′vezdaroǔ, âkìâ kažuc′ vam: "nâ budzece služyc′ caru Vavìlonskamu".

10. Бо яны прарочаць вам няпраўду, каб выдаліць вас зь зямлі вашай, і каб Я прагнаў вас і вы загінулі.

Bo âny praročac′ vam nâpraǔdu, kab vydalìc′ vas z′ zâmlì vašaj, ì kab Â pragnaǔ vas ì vy zagìnulì.

11. А народ, які схіліць шыю сваю пад ярмо цара Вавілонскага і пачне служыць яму, Я пакіну на зямлі Сваёй, кажа Гасподзь, і ён будзе ўрабляць яе і жыць на ёй.

A narod, âkì shìlìc′ šyû svaû pad ârmo cara Vavìlonskaga ì pačne služyc′ âmu, Â pakìnu na zâmlì Svaëj, kaža Gaspodz′, ì ën budze ǔrablâc′ âe ì žyc′ na ëj.

12. І Сэдэкію, цару Юдэйскаму, я казаў усімі гэтымі словамі і сказаў: схілеце шыю пад ярмо цара Вавілонскага і служэце яму і народу ягонаму - і будзеце жывыя.

Ì Sèdèkìû, caru Ûdèjskamu, â kazaǔ usìmì gètymì slovamì ì skazaǔ: shìlece šyû pad ârmo cara Vavìlonskaga ì služèce âmu ì narodu âgonamu - ì budzece žyvyâ.

13. Навошта паміраць табе і народу твайму ад меча, голаду, паморку і згубнай пошасьці, як сказаў Гасподзь пра той народ, які ня будзе служыць цару Вавілонскаму?

Navošta pamìrac′ tabe ì narodu tvajmu ad meča, goladu, pamorku ì zgubnaj pošas′cì, âk skazaǔ Gaspodz′ pra toj narod, âkì nâ budze služyc′ caru Vavìlonskamu?

14. І ня слухайце слоў прарокаў, якія кажуць вам: "ня будзеце служыць цару Вавілонскаму"; бо яны прарочаць няпраўду.

Ì nâ sluhajce sloǔ prarokaǔ, âkìâ kažuc′ vam: "nâ budzece služyc′ caru Vavìlonskamu"; bo âny praročac′ nâpraǔdu.

15. Я не пасылаў іх, кажа Гасподзь; і яны фальшыва прарочаць імем Маім, каб я выгнаў вас, і каб вы загінулі, - вы і прарокі вашыя, якія прарочаць вам.

Â ne pasylaǔ ìh, kaža Gaspodz′; ì âny fal′šyva praročac′ ìmem Maìm, kab â vygnaǔ vas, ì kab vy zagìnulì, - vy ì prarokì vašyâ, âkìâ praročac′ vam.

16. І сьвятарам і ўсяму народу гэтаму я казаў: так кажа Гасподзь: ня слухайце слоў прарокаў вашых, якія прарочаць вам і кажуць: "вось, неўзабаве вернуты будзе з Вавілона посуд дома Гасподняга"; бо яны прарочаць вам няпраўду.

Ì s′vâtaram ì ǔsâmu narodu gètamu â kazaǔ: tak kaža Gaspodz′: nâ sluhajce sloǔ prarokaǔ vašyh, âkìâ praročac′ vam ì kažuc′: "vos′, neǔzabave vernuty budze z Vavìlona posud doma Gaspodnâga"; bo âny praročac′ vam nâpraǔdu.

17. Ня слухайце іх, служэце цару Вавілонскаму і жывеце; навошта даводзіць горад гэты да спусташэньня?

Nâ sluhajce ìh, služèce caru Vavìlonskamu ì žyvece; navošta davodzìc′ gorad gèty da spustašèn′nâ?

18. А калі яны - прарокі і калі ў іх ёсьць слова Гасподняе, дык няхай хадайнічаюць перад Госпадам Саваофам, каб посуд, які застаецца ў доме Гасподнім і ў доме цара Юдэйскага і ў Ерусаліме, не прайшоў у Вавілон.

A kalì âny - prarokì ì kalì ǔ ìh ës′c′ slova Gaspodnâe, dyk nâhaj hadajnìčaûc′ perad Gospadam Savaofam, kab posud, âkì zastaecca ǔ dome Gaspodnìm ì ǔ dome cara Ûdèjskaga ì ǔ Erusalìme, ne prajšoǔ u Vavìlon.

19. Бо так кажа Гасподзь Саваоф пра слупы і пра меднае мора, і падножжы і іншыя рэчы, якія засталіся ў гэтым горадзе,

Bo tak kaža Gaspodz′ Savaof pra slupy ì pra mednae mora, ì padnožžy ì ìnšyâ rèčy, âkìâ zastalìsâ ǔ gètym goradze,

20. якіх Навухаданосар, цар Вавілонскі ня ўзяў, калі Еханію, сына Ёакіма, цара Юдэйскага, і ўсіх знакамітых Юдэяў і Ерусалімлян вывеў зь Ерусаліма ў Вавілон,

âkìh Navuhadanosar, car Vavìlonskì nâ ǔzâǔ, kalì Ehanìû, syna Ëakìma, cara Ûdèjskaga, ì ǔsìh znakamìtyh Ûdèâǔ ì Erusalìmlân vyveǔ z′ Erusalìma ǔ Vavìlon,

21. бо так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў, пра посуд, які застаўся ў доме Гасподнім і ў доме цара Юдэйскага і ў Ерусаліме:

bo tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ, pra posud, âkì zastaǔsâ ǔ dome Gaspodnìm ì ǔ dome cara Ûdèjskaga ì ǔ Erusalìme:

22. ён будзе занесены ў Вавілон і там застанецца да таго дня, калі Я наведаю іх, кажа Гасподзь, і выведу іх і вярну іх на месца гэтае.

ën budze zaneseny ǔ Vavìlon ì tam zastanecca da tago dnâ, kalì Â navedaû ìh, kaža Gaspodz′, ì vyvedu ìh ì vârnu ìh na mesca gètae.

28 Кіраўнік

1. У той самы год, - на пачатку цараваньня Сэдэкіі, цара Юдэйскага, - у чацьвёрты год, у пяты месяц, Ананія, сын Азураў, прарок з Гаваона, казаў мне ў доме Гасподнім на вачах у сьвятароў і ўсяго народа і сказаў:

U toj samy god, - na pačatku caravan′nâ Sèdèkìì, cara Ûdèjskaga, - u čac′vërty god, u pâty mesâc, Ananìâ, syn Azuraǔ, prarok z Gavaona, kazaǔ mne ǔ dome Gaspodnìm na vačah u s′vâtaroǔ ì ǔsâgo naroda ì skazaǔ:

2. так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў; паламаю ярмо цара Вавілонскага;

tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ; palamaû ârmo cara Vavìlonskaga;

3. праз два гады я вярну на месца гэтае ўвесь посуд дома Гасподняга, якія Навухаданосар, цар Вавілонскі, узяў з гэтага месца і перанёс іх у Вавілон;

praz dva gady â vârnu na mesca gètae ǔves′ posud doma Gaspodnâga, âkìâ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, uzâǔ z gètaga mesca ì peranës ìh u Vavìlon;

4. І Еханію, сына Ёакімавага, цара Юдэйскага, і ўсіх палонных Юдэяў, якія прыйшлі ў Вавілон, Я вярну на месца гэтае, кажа Гасподзь; бо паламаю ярмо цара Вавілонскага.

Ì Ehanìû, syna Ëakìmavaga, cara Ûdèjskaga, ì ǔsìh palonnyh Ûdèâǔ, âkìâ pryjšlì ǔ Vavìlon, Â vârnu na mesca gètae, kaža Gaspodz′; bo palamaû ârmo cara Vavìlonskaga.

5. І сказаў Ерамія прарок прароку Ананіі на вачах у сьвятароў і на вачах ва ўсяго народа, што стаялі ў доме Гасподнім, -

Ì skazaǔ Eramìâ prarok praroku Ananìì na vačah u s′vâtaroǔ ì na vačah va ǔsâgo naroda, što staâlì ǔ dome Gaspodnìm, -

6. і сказаў Ерамія прарок: хай будзе так, як учыніць гэта Гасподзь! хай спраўдзіць Гасподзь словы твае, якія ты сказаў пра вяртаньне з Вавілона посуду дома Гасподняга і ўсіх палонных на месца гэта!

ì skazaǔ Eramìâ prarok: haj budze tak, âk učynìc′ gèta Gaspodz′! haj spraǔdzìc′ Gaspodz′ slovy tvae, âkìâ ty skazaǔ pra vârtan′ne z Vavìlona posudu doma Gaspodnâga ì ǔsìh palonnyh na mesca gèta!

7. Толькі выслухай слова гэтае, якое я скажу ўголас табе і ў голас усяму народу:

Tol′kì vysluhaj slova gètae, âkoe â skažu ǔgolas tabe ì ǔ golas usâmu narodu:

8. прарокі, якія здавён былі да мяне і да цябе, прадказвалі многім землям і вялікім царствам вайну і бедства і паморак.

prarokì, âkìâ zdavën bylì da mâne ì da câbe, pradkazvalì mnogìm zemlâm ì vâlìkìm carstvam vajnu ì bedstva ì pamorak.

9. Калі які прарок прадказваў мір, дык тады толькі ён прызнаваны быў за прарока, якога сапраўды паслаў Гасподзь, калі збывалася слова таго прарока.

Kalì âkì prarok pradkazvaǔ mìr, dyk tady tol′kì ën pryznavany byǔ za praroka, âkoga sapraǔdy paslaǔ Gaspodz′, kalì zbyvalasâ slova tago praroka.

10. Тады прарок Ананія ўзяў ярмо з шыі Ераміі прарока і паламаў яго.

Tady prarok Ananìâ ǔzâǔ ârmo z šyì Eramìì praroka ì palamaǔ âgo.

11. І сказаў Ананія на вачах усяго народа гэтыя словы: "так паламаю ярмо Навухаданосара, цара Вавілонскага, праз два гады, зьняўшы яго з шыі ўсіх народаў". І пайшоў Ерамія сваёй дарогай.

Ì skazaǔ Ananìâ na vačah usâgo naroda gètyâ slovy: "tak palamaû ârmo Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, praz dva gady, z′nâǔšy âgo z šyì ǔsìh narodaǔ". Ì pajšoǔ Eramìâ svaëj darogaj.

12. І было слова Гасподняе Ераміі пасьля таго, як прарок Ананія паламаў ярмо на шыі прарока Ераміі:

Ì bylo slova Gaspodnâe Eramìì pas′lâ tago, âk prarok Ananìâ palamaǔ ârmo na šyì praroka Eramìì:

13. ідзі і скажы Ананію: так кажа Гасподзь: ты паламаў ярмо драўлянае - і зробіш замест яго ярмо жалезнае.

ìdzì ì skažy Ananìû: tak kaža Gaspodz′: ty palamaǔ ârmo draǔlânae - ì zrobìš zamest âgo ârmo žaleznae.

14. Бо так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: жалезнае ярмо накладу на шыю ўсіх гэтых народаў, каб яны працавалі Навухаданосару, цару Вавілонскаму, і яны будуць служыць яму, і нават зьвяроў польных Я аддам яму.

Bo tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: žaleznae ârmo nakladu na šyû ǔsìh gètyh narodaǔ, kab âny pracavalì Navuhadanosaru, caru Vavìlonskamu, ì âny buduc′ služyc′ âmu, ì navat z′vâroǔ pol′nyh Â addam âmu.

15. І сказаў прарок Ерамія прароку Ананію: паслухай, Ананія: Гасподзь цябе не пасылаў, і ты абнадзейваеш народ гэты фальшыва.

Ì skazaǔ prarok Eramìâ praroku Ananìû: pasluhaj, Ananìâ: Gaspodz′ câbe ne pasylaǔ, ì ty abnadzejvaeš narod gèty fal′šyva.

16. Пасьля гэтага так кажа Гасподзь: вось, Я скіну цябе з улоньня зямлі; у гэтым самым годзе ты памрэш, бо ты гаворыш насуперак Госпаду.

Pas′lâ gètaga tak kaža Gaspodz′: vos′, Â skìnu câbe z ulon′nâ zâmlì; u gètym samym godze ty pamrèš, bo ty gavoryš nasuperak Gospadu.

17. І памёр прарок Ананія ў тым самым годзе, на сёмым месяцы.

Ì pamër prarok Ananìâ ǔ tym samym godze, na sëmym mesâcy.

29 Кіраўнік

1. І вось словы зь пісьма, якое прарок Ерамія паслаў зь Ерусаліма да рэшты старэйшынаў паміж перасяленцамі і да сьвятароў, і да прарокаў і да ўсяго народа, якіх Навухаданосар вывеў зь Ерусаліма ў Вавілон,

Ì vos′ slovy z′ pìs′ma, âkoe prarok Eramìâ paslaǔ z′ Erusalìma da rèšty starèjšynaǔ pamìž perasâlencamì ì da s′vâtaroǔ, ì da prarokaǔ ì da ǔsâgo naroda, âkìh Navuhadanosar vyveǔ z′ Erusalìma ǔ Vavìlon,

2. пасьля таго, як выйшлі зь Ерусаліма цар Еханія і царыца і еўнухі, князі Юдэі і Ерусаліма, і цесьляры і кавалі,

pas′lâ tago, âk vyjšlì z′ Erusalìma car Ehanìâ ì caryca ì eǔnuhì, knâzì Ûdèì ì Erusalìma, ì ces′lâry ì kavalì,

3. праз Элеасу, сына Сафанавага, і Герамію, сына Хэлкіінага, якіх Сэдэкія, цар Юдэйскі, пасылаў у Вавілон да Наухаданосара, цара Вавілонскага:

praz Èleasu, syna Safanavaga, ì Geramìû, syna Hèlkììnaga, âkìh Sèdèkìâ, car Ûdèjskì, pasylaǔ u Vavìlon da Nauhadanosara, cara Vavìlonskaga:

4. так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў, усім палонным, якіх Я перасяліў зь Ерусаліма ў Вавілон:

tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ, usìm palonnym, âkìh Â perasâlìǔ z′ Erusalìma ǔ Vavìlon:

5. будуйце дамы і жывеце ў іх, і разводзьце сады і ежце плады зь іх;

budujce damy ì žyvece ǔ ìh, ì razvodz′ce sady ì ežce plady z′ ìh;

6. бярэце жонак і раджайце сыноў і дачок; і сынам сваім бярэце жонак і дачок сваіх аддавайце ў замужства, каб яны нараджалі сыноў і дачок, і множцеся там, а не змаляйцеся;

bârèce žonak ì radžajce synoǔ ì dačok; ì synam svaìm bârèce žonak ì dačok svaìh addavajce ǔ zamužstva, kab âny naradžalì synoǔ ì dačok, ì množcesâ tam, a ne zmalâjcesâ;

7. і клапацецеся пра дабрабыт горада, у які Я перасяліў вас, і малецеся за яго Госпаду; бо пры дабрабыце яго і вам будзе мір.

ì klapacecesâ pra dabrabyt gorada, u âkì Â perasâlìǔ vas, ì malecesâ za âgo Gospadu; bo pry dabrabyce âgo ì vam budze mìr.

8. Бо так кажа Гасподзьа Саваоф, Бог Ізраілеў: хай ня зводзяць вас прарокі вашыя, якія сярод вас, і варажбіты вашыя; і ня слухайце сноў вашых, якія вам сьняцца;

Bo tak kaža Gaspodz′a Savaof, Bog Ìzraìleǔ: haj nâ zvodzâc′ vas prarokì vašyâ, âkìâ sârod vas, ì varažbìty vašyâ; ì nâ sluhajce snoǔ vašyh, âkìâ vam s′nâcca;

9. фальшыва прарочаць яны вам імем Маім; Я не пасылаў іх, кажа Гасподзь.

fal′šyva praročac′ âny vam ìmem Maìm; Â ne pasylaǔ ìh, kaža Gaspodz′.

10. Бо так кажа Гасподзь: калі споўніцца вам у Вавілоне семдзесят гадоў, тады Я наведаю вас і спраўджу добрае слова Маё пра вас, каб вярнуць вас на месца гэтае.

Bo tak kaža Gaspodz′: kalì spoǔnìcca vam u Vavìlone semdzesât gadoǔ, tady Â navedaû vas ì spraǔdžu dobrae slova Maë pra vas, kab vârnuc′ vas na mesca gètae.

11. Бо толькі Я ведаю намеры, якія маю пра вас, кажа Гасподзь, намеры на дабро, а не на ліха, каб даць вам будучыню і надзею.

Bo tol′kì Â vedaû namery, âkìâ maû pra vas, kaža Gaspodz′, namery na dabro, a ne na lìha, kab dac′ vam budučynû ì nadzeû.

12. І ўсклікнеце Мне, і пойдзеце і памоліцеся Мне, і Я пачую вас;

Ì ǔsklìknece Mne, ì pojdzece ì pamolìcesâ Mne, ì Â pačuû vas;

13. і пашукаеце Мяне і знойдзеце, калі пашукаеце Мяне ўсім сэрцам вашым.

ì pašukaece Mâne ì znojdzece, kalì pašukaece Mâne ǔsìm sèrcam vašym.

14. І буду Я знойдзены вамі, кажа Гасподзь, і вярну вас з палону і зьбяру вас з усіх народаў і з усіх мясьцінаў, куды Я выгнаў вас, кажа Гасподзь, і вярну вас у тое месца, адкуль перасяліў вас.

Ì budu Â znojdzeny vamì, kaža Gaspodz′, ì vârnu vas z palonu ì z′bâru vas z usìh narodaǔ ì z usìh mâs′cìnaǔ, kudy Â vygnaǔ vas, kaža Gaspodz′, ì vârnu vas u toe mesca, adkul′ perasâlìǔ vas.

15. Вы кажаце: "Гасподзь паставіў нам прарокаў і ў Вавілоне".

Vy kažace: "Gaspodz′ pastavìǔ nam prarokaǔ ì ǔ Vavìlone".

16. Так кажа Гасподзь пра цара, які сядзіць на троне Давідавым, і пра ўвесь народ, які жыве ў горадзе гэтым, пра братоў вашых, якія не адведзены з вамі ў палон,

Tak kaža Gaspodz′ pra cara, âkì sâdzìc′ na trone Davìdavym, ì pra ǔves′ narod, âkì žyve ǔ goradze gètym, pra bratoǔ vašyh, âkìâ ne advedzeny z vamì ǔ palon,

17. так кажа пра іх Гасподзь Саваоф: вось, Я пашлю на іх меч, голад і паморак з пошасьцю, і зраблю іх такімі, як гнілыя смоквы, якіх нельга есьці за нягоднасьць іх;

tak kaža pra ìh Gaspodz′ Savaof: vos′, Â pašlû na ìh meč, golad ì pamorak z pošas′cû, ì zrablû ìh takìmì, âk gnìlyâ smokvy, âkìh nel′ga es′cì za nâgodnas′c′ ìh;

18. і буду перасьледаваць іх мечам, голадам і паморкам з пошасьцю, і аддам іх на азлабеньне ўсім царствам зямлі, на праклён і жудасьць, на пасьмешышча і паганьбеньне паміж усімі народамі, куды Я выганю іх,

ì budu peras′ledavac′ ìh mečam, goladam ì pamorkam z pošas′cû, ì addam ìh na azlaben′ne ǔsìm carstvam zâmlì, na praklën ì žudas′c′, na pas′mešyšča ì pagan′ben′ne pamìž usìmì narodamì, kudy Â vyganû ìh,

19. за тое, што яны ня слухалі словаў Маіх, кажа Гасподзь, зь якімі Я пасылаў да іх рабоў Маіх, прарокаў, пасылаў з самае раніцы, але яны ня слухаліся, кажа Гасподзь.

za toe, što âny nâ sluhalì slovaǔ Maìh, kaža Gaspodz′, z′ âkìmì Â pasylaǔ da ìh raboǔ Maìh, prarokaǔ, pasylaǔ z samae ranìcy, ale âny nâ sluhalìsâ, kaža Gaspodz′.

20. А вы, усе перасяленцы, якіх Я паслаў зь Ерусаліма, ў Вавілон, слухайце слова Гасподняе:

A vy, use perasâlency, âkìh Â paslaǔ z′ Erusalìma, ǔ Vavìlon, sluhajce slova Gaspodnâe:

21. так кажа Гасподзь Саваоф Бог Ізраілеў, пра Ахава, сына Каліінага, і пра Сэдэкію, сына Маасэінага, якія прарочаць вам імем маім ілжу: вось, Я перадам іх у рукі Навухаданосара, цара Вавілонскага, і ён заб'е іх у вас на вачах.

tak kaža Gaspodz′ Savaof Bog Ìzraìleǔ, pra Ahava, syna Kalììnaga, ì pra Sèdèkìû, syna Maasèìnaga, âkìâ praročac′ vam ìmem maìm ìlžu: vos′, Â peradam ìh u rukì Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, ì ën zab'e ìh u vas na vačah.

22. І прынята будзе ад іх усімі перасяленцамі Юдэйскімі, якія ў Вавілоне, праклінаць так: "хай зробіць табе Гасподзь тое самае, што Сэдэкію і Ахаву", якіх цар Вавілонскі спражыў на агні

Ì prynâta budze ad ìh usìmì perasâlencamì Ûdèjskìmì, âkìâ ǔ Vavìlone, praklìnac′ tak: "haj zrobìc′ tabe Gaspodz′ toe samae, što Sèdèkìû ì Ahavu", âkìh car Vavìlonskì spražyǔ na agnì

23. за тое, што яны рабілі брыдкае ў Ізраілі: пералюбнічалі з жонкамі блізкіх сваіх і імем Маім гаварылі ілжу, чаго Я не наказваў ім; Я ведаю гэта і Я сьведка, кажа Гасподзь.

za toe, što âny rabìlì brydkae ǔ Ìzraìlì: peralûbnìčalì z žonkamì blìzkìh svaìh ì ìmem Maìm gavarylì ìlžu, čago Â ne nakazvaǔ ìm; Â vedaû gèta ì Â s′vedka, kaža Gaspodz′.

24. І Шэмаію Нэхэламіцяніну скажы:

Ì Šèmaìû Nèhèlamìcânìnu skažy:

25. так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: за тое, што ты пасылаў пісьмы ад імя свайго да ўсяго народу, які ў Ерусаліме, і да сьвятара Сафонія, сына Маасэінага, і да ўсіх сьвятароў, і пісаў:

tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: za toe, što ty pasylaǔ pìs′my ad ìmâ svajgo da ǔsâgo narodu, âkì ǔ Erusalìme, ì da s′vâtara Safonìâ, syna Maasèìnaga, ì da ǔsìh s′vâtaroǔ, ì pìsaǔ:

26. Гасподзь паставіў цябе сьвятаром замест сьвятара Ёдая, каб ты быў паміж прыглядчыкамі ў доме Гасподнім за кожным чалавекам, які шалее і прарочыць, і каб ты вязьніў такога ў цямніцу і ў калодку:

Gaspodz′ pastavìǔ câbe s′vâtarom zamest s′vâtara Ëdaâ, kab ty byǔ pamìž pryglâdčykamì ǔ dome Gaspodnìm za kožnym čalavekam, âkì šalee ì praročyc′, ì kab ty vâz′nìǔ takoga ǔ câmnìcu ì ǔ kalodku:

27. чаму ж ты не забароніш Ерамію Анатоцкаму прарочыць у вас?

čamu ž ty ne zabaronìš Eramìû Anatockamu praročyc′ u vas?

28. бо ён і да нас у Вавілон прыслаў сказаць: "палон будзе працяглы: будуйце дамы і жывеце ў іх, разводзьце сады і ежце плады зь іх".

bo ën ì da nas u Vavìlon pryslaǔ skazac′: "palon budze pracâgly: budujce damy ì žyvece ǔ ìh, razvodz′ce sady ì ežce plady z′ ìh".

29. Калі Сафонія сьвятар прачытаў гэта пісьмо ўголас прароку Ерамію,

Kalì Safonìâ s′vâtar pračytaǔ gèta pìs′mo ǔgolas praroku Eramìû,

30. тады было слова Гасподняе Ерамію:

tady bylo slova Gaspodnâe Eramìû:

31. пашлі да ўсіх перасяленцаў сказаць: так кажа Гасподзь пра Шэмаію Нэхэламіцяніна: за тое, што Шэмаія ў вас прарочыць, а Я не пасылаў яго, і абнадзейвае вас фальшыва, -

pašlì da ǔsìh perasâlencaǔ skazac′: tak kaža Gaspodz′ pra Šèmaìû Nèhèlamìcânìna: za toe, što Šèmaìâ ǔ vas praročyc′, a Â ne pasylaǔ âgo, ì abnadzejvae vas fal′šyva, -

32. за тое, так кажа Гасподзь: вось, Я пакараю Шэмаію Нэхэламіцяніна і племя ягонае; ня будзе ад яго чалавека, каб жыў сярод народа гэтага, і ня ўбачыць ён таго дабра, якое Я зраблю народу Майму, кажа Гасподзь; бо ён гаварыў насуперак Госпаду.

za toe, tak kaža Gaspodz′: vos′, Â pakaraû Šèmaìû Nèhèlamìcânìna ì plemâ âgonae; nâ budze ad âgo čalaveka, kab žyǔ sârod naroda gètaga, ì nâ ǔbačyc′ ën tago dabra, âkoe Â zrablû narodu Majmu, kaža Gaspodz′; bo ën gavaryǔ nasuperak Gospadu.

30 Кіраўнік

1. Слова, якое было Ерамію ад Госпада:

Slova, âkoe bylo Eramìû ad Gospada:

2. так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: напішы сабе ўсе словы, якія Я казаў табе, у кнігу,

tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: napìšy sabe ǔse slovy, âkìâ Â kazaǔ tabe, u knìgu,

3. бо вось, настаюць дні, кажа Гасподзь, калі Я вярну з палону народ Мой, Ізраіля і Юду, кажа Гасподзь; і прывяду іх зноў у тую зямлю, якую даў бацькам іхнім, і яны будуць валодаць ёю.

bo vos′, nastaûc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì Â vârnu z palonu narod Moj, Ìzraìlâ ì Ûdu, kaža Gaspodz′; ì pryvâdu ìh znoǔ u tuû zâmlû, âkuû daǔ bac′kam ìhnìm, ì âny buduc′ valodac′ ëû.

4. І вось - тыя словы, якія сказаў Гасподзь пра Ізраіля і Юду.

Ì vos′ - tyâ slovy, âkìâ skazaǔ Gaspodz′ pra Ìzraìlâ ì Ûdu.

5. Так сказаў Гасподзь: голас трывогі і жудасьці чуем мы, а ня міру.

Tak skazaǔ Gaspodz′: golas tryvogì ì žudas′cì čuem my, a nâ mìru.

6. Спытайцеся і разважце: ці родзіць мужчына? Чаму ж Я бачу ў кожнага мужчыны рукі на сьцёгнах ягоных, як у жанчыны ў родах, і твары ва ўсіх бледныя?

Spytajcesâ ì razvažce: cì rodzìc′ mužčyna? Čamu ž Â baču ǔ kožnaga mužčyny rukì na s′cëgnah âgonyh, âk u žančyny ǔ rodah, ì tvary va ǔsìh blednyâ?

7. О, гора! вялікі той дзень, ня было падобнага да яго; гэта - бядотны час у Якава, але ён будзе ўратаваны ад яго.

O, gora! vâlìkì toj dzen′, nâ bylo padobnaga da âgo; gèta - bâdotny čas u Âkava, ale ën budze ǔratavany ad âgo.

8. І будзе ў той дзень, кажа Гасподзь Саваоф: паламаю ярмо ягонае, якое на шыі тваёй, і повязі твае парву; і ня будзе ўжо служыць чужаземцам,

Ì budze ǔ toj dzen′, kaža Gaspodz′ Savaof: palamaû ârmo âgonae, âkoe na šyì tvaëj, ì povâzì tvae parvu; ì nâ budze ǔžo služyc′ čužazemcam,

9. але будуць служыць Госпаду Богу свайму і Давіду свайму, якога Я пастаўлю ім.

ale buduc′ služyc′ Gospadu Bogu svajmu ì Davìdu svajmu, âkoga Â pastaǔlû ìm.

10. І ты, рабе Мой Якаве, ня бойся, кажа Гасподзь, і не палохайся, Ізраіле; бо вось, Я ўратую цябе з далёкай краіны і племя тваё зь зямлі палону іхняга; і вернецца Якаў і будзе жыць спакойна і мірна, і ніхто ня будзе палохаць яго,

Ì ty, rabe Moj Âkave, nâ bojsâ, kaža Gaspodz′, ì ne palohajsâ, Ìzraìle; bo vos′, Â ǔratuû câbe z dalëkaj kraìny ì plemâ tvaë z′ zâmlì palonu ìhnâga; ì vernecca Âkaǔ ì budze žyc′ spakojna ì mìrna, ì nìhto nâ budze palohac′ âgo,

11. бо Я з табою, кажа Гасподзь, каб ратаваць цябе: Я цалкам вынішчу ўсе народы, сярод якіх расьсеяў цябе, а цябе ня зьнішчу; я буду караць цябе ў меру, але непакараным не пакіну цябе.

bo Â z taboû, kaža Gaspodz′, kab ratavac′ câbe: Â calkam vynìšču ǔse narody, sârod âkìh ras′seâǔ câbe, a câbe nâ z′nìšču; â budu karac′ câbe ǔ meru, ale nepakaranym ne pakìnu câbe.

12. Бо так кажа Гасподзь: рана твая незагойная, пошасьць твая жорсткая;

Bo tak kaža Gaspodz′: rana tvaâ nezagojnaâ, pošas′c′ tvaâ žorstkaâ;

13. ніхто не клапоціцца пра справу тваю, каб загоіць рану тваю; гаючых лекаў няма для цябе;

nìhto ne klapocìcca pra spravu tvaû, kab zagoìc′ ranu tvaû; gaûčyh lekaǔ nâma dlâ câbe;

14. усе сябры твае забылі цябе, ня шукаюць цябе; бо Я пабіў цябе ўдарамі непрыяцельскімі, жорсткаю караю за мноства беззаконьняў тваіх, бо грахі твае памножыліся.

use sâbry tvae zabylì câbe, nâ šukaûc′ câbe; bo Â pabìǔ câbe ǔdaramì nepryâcel′skìmì, žorstkaû karaû za mnostva bezzakon′nâǔ tvaìh, bo grahì tvae pamnožylìsâ.

15. Што ты енчыш пра раны твае, пра жорсткасьць хваробы тваёй? за мноства беззаконьняў тваіх Я зрабіў табе гэта, бо грахі твае памножыліся.

Što ty enčyš pra rany tvae, pra žorstkas′c′ hvaroby tvaëj? za mnostva bezzakon′nâǔ tvaìh Â zrabìǔ tabe gèta, bo grahì tvae pamnožylìsâ.

16. Але ўсе, хто пажырае цябе, будуць зжэртыя; і ўсе ворагі твае - усе самі пойдуць у палон, і спусташальнікі твае будуць спустошаныя, і ўсіх рабаўнікоў тваіх аддам на рабунак.

Ale ǔse, hto pažyrae câbe, buduc′ zžèrtyâ; ì ǔse voragì tvae - use samì pojduc′ u palon, ì spustašal′nìkì tvae buduc′ spustošanyâ, ì ǔsìh rabaǔnìkoǔ tvaìh addam na rabunak.

17. Я абкладу цябе пластырам і вылечу цябе ад ранаў тваіх, кажа Гасподзь. Цябе называлі адкідам, кажучы: "вось Сіён, пра які ніхто ня пытаецца".

Â abkladu câbe plastyram ì vyleču câbe ad ranaǔ tvaìh, kaža Gaspodz′. Câbe nazyvalì adkìdam, kažučy: "vos′ Sìën, pra âkì nìhto nâ pytaecca".

18. так кажа Гасподзь: вось, вярну палон намётаў Якава і селішчы ягоныя памілую, - і горад зноў будзе пабудаваны на пагорку сваім, і храм уладкуецца як раней.

tak kaža Gaspodz′: vos′, vârnu palon namëtaǔ Âkava ì selìščy âgonyâ pamìluû, - ì gorad znoǔ budze pabudavany na pagorku svaìm, ì hram uladkuecca âk ranej.

19. І ўзьнясуцца зь іх падзяка і голас разьвяселеных; і Я памножу іх, і ня будуць меншыцца, і праслаўлю іх, і ня будуць прыніжаныя.

Ì ǔz′nâsucca z′ ìh padzâka ì golas raz′vâselenyh; ì Â pamnožu ìh, ì nâ buduc′ menšycca, ì praslaǔlû ìh, ì nâ buduc′ prynìžanyâ.

20. І сыны ягоныя будуць, як раней, і гурт ягоны будзе стаяць перад Мною, і пакараю ўсіх уціскальнікаў ягоных.

Ì syny âgonyâ buduc′, âk ranej, ì gurt âgony budze staâc′ perad Mnoû, ì pakaraû ǔsìh ucìskal′nìkaǔ âgonyh.

21. І будзе правадыр ягоны зь яго самога, і валадар ягоны будзе паходзіць з асяродзьдзя яго; і Я набліжу яго і ён падступіцца да Мяне; бо хто наважыцца сам па сабе наблізіцца да Мяне? кажа Гасподзь.

Ì budze pravadyr âgony z′ âgo samoga, ì valadar âgony budze pahodzìc′ z asârodz′dzâ âgo; ì Â nablìžu âgo ì ën padstupìcca da Mâne; bo hto navažycca sam pa sabe nablìzìcca da Mâne? kaža Gaspodz′.

22. І вы будзеце Маім народам, і Я буду вам Богам.

Ì vy budzece Maìm narodam, ì Â budu vam Bogam.

23. Вось, лютая віхура ідзе ад Госпада, віхура грозная; яна ідзе на галаву бязбожнікаў.

Vos′, lûtaâ vìhura ìdze ad Gospada, vìhura groznaâ; âna ìdze na galavu bâzbožnìkaǔ.

24. Палымяны гнеў Госпада не адвернецца, пакуль Ён ня зьдзейсьніць і ня спраўдзіць намераў сэрца Свайго. У апошнія дні зразумееце гэта.

Palymâny gneǔ Gospada ne advernecca, pakul′ Ën nâ z′dzejs′nìc′ ì nâ spraǔdzìc′ nameraǔ sèrca Svajgo. U apošnìâ dnì zrazumeece gèta.

31 Кіраўнік

1. У той час, кажа Гасподзь, Я буду Богам усім плямёнам Ізраілевым, а яны будуць Маім народам.

U toj čas, kaža Gaspodz′, Â budu Bogam usìm plâmënam Ìzraìlevym, a âny buduc′ Maìm narodam.

2. Так кажа Гасподзь: народ, які ацалеў ад меча, знайшоў мілажаль у пустыні, іду супакоіць Ізраіля.

Tak kaža Gaspodz′: narod, âkì acaleǔ ad meča, znajšoǔ mìlažal′ u pustynì, ìdu supakoìc′ Ìzraìlâ.

3. Здалёк явіўся мне Гасподзь і сказаў: любоўю вечнаю Я палюбіў цябе, і таму даў табе Маё ўпадабаньне.

Zdalëk âvìǔsâ mne Gaspodz′ ì skazaǔ: lûboǔû večnaû Â palûbìǔ câbe, ì tamu daǔ tabe Maë ǔpadaban′ne.

4. Я зноў уладжу цябе, і ты будзеш уладжана, дзева Ізраілевая, зноў будзеш упрыгожвацца тымпанамі тваімі і выходзіць у карагодзе тых, якія весяляцца;

Â znoǔ uladžu câbe, ì ty budzeš uladžana, dzeva Ìzraìlevaâ, znoǔ budzeš uprygožvacca tympanamì tvaìmì ì vyhodzìc′ u karagodze tyh, âkìâ vesâlâcca;

5. зноў насадзіш вінаграднікі на горах Самарыі; вінаграднікі, якія будуць гадаваць іх, самыя будуць карыстацца імі.

znoǔ nasadzìš vìnagradnìkì na gorah Samaryì; vìnagradnìkì, âkìâ buduc′ gadavac′ ìh, samyâ buduc′ karystacca ìmì.

6. Бо будзе дзень, калі вартаўнікі на гары Яфрэмавай абвесьцяць: "уставайце, і пойдзем на Сіён да Госпада Бога нашага".

Bo budze dzen′, kalì vartaǔnìkì na gary Âfrèmavaj abves′câc′: "ustavajce, ì pojdzem na Sìën da Gospada Boga našaga".

7. Бо так кажа Гасподзь: радасна сьпявайце пра Якава і ўсклікайце перад галавою народаў; узьвяшчайце, слаўце і кажэце: уратуй, Госпадзе народ Твой, рэшту Ізраіля!

Bo tak kaža Gaspodz′: radasna s′pâvajce pra Âkava ì ǔsklìkajce perad galavoû narodaǔ; uz′vâščajce, slaǔce ì kažèce: uratuj, Gospadze narod Tvoj, rèštu Ìzraìlâ!

8. Вось, Я прывяду іх з краіны паўночнай і зьбяру іх з краёў зямлі; сьляпы і кульгавы, цяжарная і парадзіха разам зь імі, - вялікі гурт вернецца сюды.

Vos′, Â pryvâdu ìh z kraìny paǔnočnaj ì z′bâru ìh z kraëǔ zâmlì; s′lâpy ì kul′gavy, câžarnaâ ì paradzìha razam z′ ìmì, - vâlìkì gurt vernecca sûdy.

9. Яны пайшлі са сьлязьмі, а Я павяду іх з уцехаю; павяду іх бліз патокаў водаў, дарогаю роўнаю, на якой не спатыкнуцца; бо Я - бацька Ізраілю і Яфрэм - першынец Мой.

Âny pajšlì sa s′lâz′mì, a Â pavâdu ìh z ucehaû; pavâdu ìh blìz patokaǔ vodaǔ, darogaû roǔnaû, na âkoj ne spatyknucca; bo Â - bac′ka Ìzraìlû ì Âfrèm - peršynec Moj.

10. Слухайце слова Гасподняе, народы, і ўзьвясьцеце выспам аддаленым і скажэце: "Хто расьсеяў Ізраіля, Той і зьбярэ яго, і будзе ахоўваць яго, як пастух статак свой";

Sluhajce slova Gaspodnâe, narody, ì ǔz′vâs′cece vyspam addalenym ì skažèce: "Hto ras′seâǔ Ìzraìlâ, Toj ì z′bârè âgo, ì budze ahoǔvac′ âgo, âk pastuh statak svoj";

11. бо адкупіць Гасподзь Якава і пазбавіць яго ад рукі таго, хто быў дужэйшы за яго.

bo adkupìc′ Gaspodz′ Âkava ì pazbavìc′ âgo ad rukì tago, hto byǔ dužèjšy za âgo.

12. І прыйдуць яны - і будуць радавацца на вышынях Сіёна; і сьцякуцца да добрасьці Гасподняй, да пшаніцы і віна і алею, да ягнят і валоў; і душа іхняя будзе як напоены вадою сад, і яны ня будуць ужо болей таміцца.

Ì pryjduc′ âny - ì buduc′ radavacca na vyšynâh Sìëna; ì s′câkucca da dobras′cì Gaspodnâj, da pšanìcy ì vìna ì aleû, da âgnât ì valoǔ; ì duša ìhnââ budze âk napoeny vadoû sad, ì âny nâ buduc′ užo bolej tamìcca.

13. Тады дзяўчына будзе весяліцца ў карагодзе, і хлопцы і старыя разам; і замяню маркоту іхнюю на радасьць і суцешу іх, і парадую іх пасьля смутку іхняга.

Tady dzâǔčyna budze vesâlìcca ǔ karagodze, ì hlopcy ì staryâ razam; ì zamânû markotu ìhnûû na radas′c′ ì sucešu ìh, ì paraduû ìh pas′lâ smutku ìhnâga.

14. І накармлю душу сьвятароў тлушчам, і народ Мой насыціцца дабротамі Маімі, кажа Гасподзь.

Ì nakarmlû dušu s′vâtaroǔ tluščam, ì narod Moj nasycìcca dabrotamì Maìmì, kaža Gaspodz′.

15. Так кажа Гасподзь: голас чуцен у Раме, лямант і горкае галашэньне: Рахіль плача па дзецях сваіх і ня хоча суцешыцца ў дзецях сваіх, бо іх няма.

Tak kaža Gaspodz′: golas čucen u Rame, lâmant ì gorkae galašèn′ne: Rahìl′ plača pa dzecâh svaìh ì nâ hoča sucešycca ǔ dzecâh svaìh, bo ìh nâma.

16. Так кажа Гасподзь; утрымай голас твой ад галашэньня і вочы твае ад сьлёз, бо ёсьць узнагарода за працу тваю, кажа Гасподзь, і вернуцца сыны твае ў межы свае.

Tak kaža Gaspodz′; utrymaj golas tvoj ad galašèn′nâ ì vočy tvae ad s′lëz, bo ës′c′ uznagaroda za pracu tvaû, kaža Gaspodz′, ì vernucca syny tvae ǔ mežy svae.

17. Чую Яфрэма, які плача: "Ты пакараў мяне, - і я пакараны, як цялё неўтаймоўнае; навярні мяне, - і навярнуся, бо Ты - Гасподзь Бог мой.

Čuû Âfrèma, âkì plača: "Ty pakaraǔ mâne, - ì â pakarany, âk câlë neǔtajmoǔnae; navârnì mâne, - ì navârnusâ, bo Ty - Gaspodz′ Bog moj.

18. Калі я быў навернуты, я каяўся, і калі быў настаўлены на розум, біў сябе па клубах; я быў пасаромлены, я быў зьбянтэжаны, бо нёс няславу маладосьці маёй".

Kalì â byǔ navernuty, â kaâǔsâ, ì kalì byǔ nastaǔleny na rozum, bìǔ sâbe pa klubah; â byǔ pasaromleny, â byǔ z′bântèžany, bo nës nâslavu malados′cì maëj".

19. Ці не дарагі ў Мяне сын Яфрэм? ці ня любае дзіця? бо, як толькі загавару пра яго, заўсёды зь любоўю ўспамінаю пра яго; нутроба Мая абураецца за яго; умілажалюся зь яго, кажа Гасподзь.

Cì ne daragì ǔ Mâne syn Âfrèm? cì nâ lûbae dzìcâ? bo, âk tol′kì zagavaru pra âgo, zaǔsëdy z′ lûboǔû ǔspamìnaû pra âgo; nutroba Maâ aburaecca za âgo; umìlažalûsâ z′ âgo, kaža Gaspodz′.

20. Пастаў сабе дарожныя знакі, пастаў сабе слупы, павярні сэрца тваё на дарогу - на шлях, па якім ты ішла; вяртайся, дзева Ізраілевая, вяртайся ў гэтыя гарады твае.

Pastaǔ sabe darožnyâ znakì, pastaǔ sabe slupy, pavârnì sèrca tvaë na darogu - na šlâh, pa âkìm ty ìšla; vârtajsâ, dzeva Ìzraìlevaâ, vârtajsâ ǔ gètyâ garady tvae.

21. Ці доўга табе бадзяцца, адпалая дачка? Бо Гасподзь стварыў на зямлі нешта новае: жонка выратуе мужа.

Cì doǔga tabe badzâcca, adpalaâ dačka? Bo Gaspodz′ stvaryǔ na zâmlì nešta novae: žonka vyratue muža.

22. Так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: наперад, калі Я вярну палон іхні, будуць казаць на зямлі Юды і ў гарадах ягоных гэтае слова: "хай дабраславіць цябе Гасподзь, жытлішча праўды, гара сьвятая!"

Tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: naperad, kalì Â vârnu palon ìhnì, buduc′ kazac′ na zâmlì Ûdy ì ǔ garadah âgonyh gètae slova: "haj dabraslavìc′ câbe Gaspodz′, žytlìšča praǔdy, gara s′vâtaâ!"

23. І паселіцца на ёй Юда і ўсе гарады ягоныя разам, земляробы і тыя, што ходзяць са статкамі.

Ì paselìcca na ëj Ûda ì ǔse garady âgonyâ razam, zemlâroby ì tyâ, što hodzâc′ sa statkamì.

24. Бо Я напаю душу стомленую і накармлю душу скрушную.

Bo Â napaû dušu stomlenuû ì nakarmlû dušu skrušnuû.

25. Пры гэтым я прачнуўся і паглядзеў, і сон мой быў прыемны мне.

Pry gètym â pračnuǔsâ ì paglâdzeǔ, ì son moj byǔ pryemny mne.

26. Вось, настаюць дні, кажа Гасподзь, калі Я засею дом Ізраілеў і дом Юдаў насеньнем чалавека і насеньнем быдла.

Vos′, nastaûc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì Â zaseû dom Ìzraìleǔ ì dom Ûdaǔ nasen′nem čalaveka ì nasen′nem bydla.

27. І як Я назіраў за імі, выкараняючы і ламаючы, і разбураючы і губячы, і пашкоджваючы, так буду назіраць за імі, будуючы і насаджваючы, кажа Гасподзь.

Ì âk Â nazìraǔ za ìmì, vykaranâûčy ì lamaûčy, ì razburaûčy ì gubâčy, ì paškodžvaûčy, tak budu nazìrac′ za ìmì, buduûčy ì nasadžvaûčy, kaža Gaspodz′.

28. У тыя дні ўжо ня будуць казаць: "бацькі елі кіслы вінаград, а ў дзяцей на зубах - аскома",

U tyâ dnì ǔžo nâ buduc′ kazac′: "bac′kì elì kìsly vìnagrad, a ǔ dzâcej na zubah - askoma",

29. а кожны будзе паміраць за сваё ўласнае беззаконьне; хто будзе есьці кіслы вінаград, у таго на зубах і аскома будзе.

a kožny budze pamìrac′ za svaë ǔlasnae bezzakon′ne; hto budze es′cì kìsly vìnagrad, u tago na zubah ì askoma budze.

30. Вось настаюць дні, кажа Гасподзь, калі Я заключу з домам Ізраіля і з домам Юды новы запавет,

Vos′ nastaûc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì Â zaklûču z domam Ìzraìlâ ì z domam Ûdy novy zapavet,

31. не такі запавет, які Я заключыў з бацькамі іхнімі ў той дзень, калі ўзяў іх за руку, каб вывесьці іх зь зямлі Егіпецкай; той запавет Мой яны парушылі, хоць я заставаўся ў еднасьці зь імі, кажа Гасподзь.

ne takì zapavet, âkì Â zaklûčyǔ z bac′kamì ìhnìmì ǔ toj dzen′, kalì ǔzâǔ ìh za ruku, kab vyves′cì ìh z′ zâmlì Egìpeckaj; toj zapavet Moj âny parušylì, hoc′ â zastavaǔsâ ǔ ednas′cì z′ ìmì, kaža Gaspodz′.

32. А той запавет, які Я заключу з домам Ізраілевым пасьля тых дзён, кажа Гасподзь: укладу закон Мой у іхнюю нутрыну і на сэрцах іх напішу яго, і буду ім Богам, а яны будуць Маім народам.

A toj zapavet, âkì Â zaklûču z domam Ìzraìlevym pas′lâ tyh dzën, kaža Gaspodz′: ukladu zakon Moj u ìhnûû nutrynu ì na sèrcah ìh napìšu âgo, ì budu ìm Bogam, a âny buduc′ Maìm narodam.

33. І ўжо ня будуць вучыць адзін аднаго, брат - брата і казаць: "спазнайце Госпада", бо ўсе самі будуць ведаць Мяне, ад малога да старога, кажа Гасподзь, бо Я дарую беззаконьні іхнія і грахоў іхніх ужо не спамяну болей.

Ì ǔžo nâ buduc′ vučyc′ adzìn adnago, brat - brata ì kazac′: "spaznajce Gospada", bo ǔse samì buduc′ vedac′ Mâne, ad maloga da staroga, kaža Gaspodz′, bo Â daruû bezzakon′nì ìhnìâ ì grahoǔ ìhnìh užo ne spamânu bolej.

34. Так кажа Гасподзь, Які даў сонца на асьвятленьне ўдзень, пастановы месяцу і зоркам на асьвятленьне ўначы, Які хвалюе мора, што аж хвалі яго равуць; Гасподзь Саваоф - імя Яму.

Tak kaža Gaspodz′, Âkì daǔ sonca na as′vâtlen′ne ǔdzen′, pastanovy mesâcu ì zorkam na as′vâtlen′ne ǔnačy, Âkì hvalûe mora, što až hvalì âgo ravuc′; Gaspodz′ Savaof - ìmâ Âmu.

35. Калі гэтыя пастановы перастануць дзейнічаць перад Мною, кажа Гасподзь, дык і племя Ізраілевае перастане быць народам перад Мною назаўсёды.

Kalì gètyâ pastanovy perastanuc′ dzejnìčac′ perad Mnoû, kaža Gaspodz′, dyk ì plemâ Ìzraìlevae perastane byc′ narodam perad Mnoû nazaǔsëdy.

36. Так кажа Гасподзь: калі неба можа быць абмерана ўгары, а асновы зямлі - дасьледаваныя ўнізе, дык і Я адкіну ўсё племя Ізраілевае за ўсё тое, што яны рабілі, кажа Гасподзь.

Tak kaža Gaspodz′: kalì neba moža byc′ abmerana ǔgary, a asnovy zâmlì - das′ledavanyâ ǔnìze, dyk ì Â adkìnu ǔsë plemâ Ìzraìlevae za ǔsë toe, što âny rabìlì, kaža Gaspodz′.

37. Вось, настаюць дні, кажа Гасподзь, калі горад уладжаны будзе на славу Госпаду ад вежаў Анамэіла да брамаў вугольных,

Vos′, nastaûc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì gorad uladžany budze na slavu Gospadu ad vežaǔ Anamèìla da bramaǔ vugol′nyh,

38. і каморніцкая вяроўка пойдзе проста да пагорка Гарыва і абыдзе Гаат.

ì kamornìckaâ vâroǔka pojdze prosta da pagorka Garyva ì abydze Gaat.

39. І ўся даліна трупаў і попелу, і ўсё поле да патока Кедрона, да кута конскае брамы на ўсход, будзе сьвятыняю Госпада; не разбурыцца і не распадзецца векавечна.

Ì ǔsâ dalìna trupaǔ ì popelu, ì ǔsë pole da patoka Kedrona, da kuta konskae bramy na ǔshod, budze s′vâtynâû Gospada; ne razburycca ì ne raspadzecca vekavečna.

32 Кіраўнік

1. Слова, якое было ад Госпада Ерамію ў дзясяты год Сэдэкіі, цара Юдэйскага; гэты год быў васемнаццаты год Навухаданосара.

Slova, âkoe bylo ad Gospada Eramìû ǔ dzâsâty god Sèdèkìì, cara Ûdèjskaga; gèty god byǔ vasemnaccaty god Navuhadanosara.

2. Тады войска цара Вавілонскага аблягала Ерусалім, і Ерамія прарок быў увязьнены ў двары варты, які быў пры доме цара Юдэйскага.

Tady vojska cara Vavìlonskaga ablâgala Erusalìm, ì Eramìâ prarok byǔ uvâz′neny ǔ dvary varty, âkì byǔ pry dome cara Ûdèjskaga.

3. Сэдэкія, цар Юдэйскі, увязьніў яго туды, сказаўшы: "навошта ты прарочыш і кажаш: так кажа Гасподзь: вось, я аддаю горад гэты ў рукі цара Вавілонскага, і ён возьме яго;

Sèdèkìâ, car Ûdèjskì, uvâz′nìǔ âgo tudy, skazaǔšy: "navošta ty praročyš ì kažaš: tak kaža Gaspodz′: vos′, â addaû gorad gèty ǔ rukì cara Vavìlonskaga, ì ën voz′me âgo;

4. і Сэдэкія, цар Юдэйскі, не ўцячэ ад рук Халдэяў, а непазьбежна аддадзены будзе ў рукі цару Вавілонскаму, і будзе гаварыць зь імі вусны ў вусны, і вочы ягоныя ўбачаць вочы яго;

ì Sèdèkìâ, car Ûdèjskì, ne ǔcâčè ad ruk Haldèâǔ, a nepaz′bežna addadzeny budze ǔ rukì caru Vavìlonskamu, ì budze gavaryc′ z′ ìmì vusny ǔ vusny, ì vočy âgonyâ ǔbačac′ vočy âgo;

5. і ён завядзе Сэдэкію ў Вавілон, дзе той і будзе, пакуль не наведаю яго, кажа Гасподзь. Калі вы будзеце ваяваць з Халдэямі, дык ня мецьмеце посьпеху"?

ì ën zavâdze Sèdèkìû ǔ Vavìlon, dze toj ì budze, pakul′ ne navedaû âgo, kaža Gaspodz′. Kalì vy budzece vaâvac′ z Haldèâmì, dyk nâ mec′mece pos′pehu"?

6. І сказаў Ерамія: такое было мне слова Гасподняе:

Ì skazaǔ Eramìâ: takoe bylo mne slova Gaspodnâe:

7. і вось Анамэіл, сын Салумаў, дзядзькі твайго, ідзе да цябе сказаць: купі сабе поле маё, якое ў Анатоце, бо паводле права роднасьці табе належыць купіць яго.

ì vos′ Anamèìl, syn Salumaǔ, dzâdz′kì tvajgo, ìdze da câbe skazac′: kupì sabe pole maë, âkoe ǔ Anatoce, bo pavodle prava rodnas′cì tabe naležyc′ kupìc′ âgo.

8. І Анамэіл, сын дзядзькі майго, прыйшоў да мяне, паводле слова Гасподняга, у двары варты і сказаў мне: купі поле маё, якое ў Анатоце, у зямлі Веньямінавай, бо права спадчыны тваё і права выкупу тваё; купі сабе. Тады я даведаўся, што гэта было слова Гасподняе.

Ì Anamèìl, syn dzâdz′kì majgo, pryjšoǔ da mâne, pavodle slova Gaspodnâga, u dvary varty ì skazaǔ mne: kupì pole maë, âkoe ǔ Anatoce, u zâmlì Ven′âmìnavaj, bo prava spadčyny tvaë ì prava vykupu tvaë; kupì sabe. Tady â davedaǔsâ, što gèta bylo slova Gaspodnâe.

9. І купіў я поле ў Анамэіла, сына дзядзькі майго, якое ў Анатоце, і наважыў яму сем сікляў срэбра і дзесяць срэбранікаў;

Ì kupìǔ â pole ǔ Anamèìla, syna dzâdz′kì majgo, âkoe ǔ Anatoce, ì navažyǔ âmu sem sìklâǔ srèbra ì dzesâc′ srèbranìkaǔ;

10. і запісаў у кнігу і запячатаў яе, і запрасіў да таго сьведкаў і наважыў срэбра на вагах.

ì zapìsaǔ u knìgu ì zapâčataǔ âe, ì zaprasìǔ da tago s′vedkaǔ ì navažyǔ srèbra na vagah.

11. І ўзяў я купчы запіс, як запячатаны паводле закона, так і адкрыты,

Ì ǔzâǔ â kupčy zapìs, âk zapâčatany pavodle zakona, tak ì adkryty,

12. і аддаў гэты купчы запіс Варуху, сыну Нірыі, сына Маасэі, на вачах у Анамэіла, сына дзядзькі майго, і на вачах у сьведак, якія падпісалі купчы запіс, на вачах ва ўсіх Юдэяў, якія сядзелі ў двары варты;

ì addaǔ gèty kupčy zapìs Varuhu, synu Nìryì, syna Maasèì, na vačah u Anamèìla, syna dzâdz′kì majgo, ì na vačah u s′vedak, âkìâ padpìsalì kupčy zapìs, na vačah va ǔsìh Ûdèâǔ, âkìâ sâdzelì ǔ dvary varty;

13. І наказаў Варуху пры іх:

Ì nakazaǔ Varuhu pry ìh:

14. так кажа Гасподзь Саваоф Бог Ізраілеў: вазьмі гэтыя запісы, - гэты купчы запіс, які запячатаны, і гэты запіс адкрыты, - і пакладзі іх у гліняны запіс, каб яны заставаліся там многа дзён.

tak kaža Gaspodz′ Savaof Bog Ìzraìleǔ: vaz′mì gètyâ zapìsy, - gèty kupčy zapìs, âkì zapâčatany, ì gèty zapìs adkryty, - ì pakladzì ìh u glìnâny zapìs, kab âny zastavalìsâ tam mnoga dzën.

15. Бо так кажа Гасподзь Саваоф Бог Ізраілеў: дамы і палі і вінаграднікі будуць зноў купляцца ў зямлі гэтай.

Bo tak kaža Gaspodz′ Savaof Bog Ìzraìleǔ: damy ì palì ì vìnagradnìkì buduc′ znoǔ kuplâcca ǔ zâmlì gètaj.

16. І перадаўшы купчы запіс Варуху, сыну Нірыі, я памаліўся Госпаду:

Ì peradaǔšy kupčy zapìs Varuhu, synu Nìryì, â pamalìǔsâ Gospadu:

17. О Госпадзе Божа! Ты стварыў неба і зямлю вялікаю сілаю Тваёю і працягнутай рукою; Табе няма нічога немагчымага;

O Gospadze Boža! Ty stvaryǔ neba ì zâmlû vâlìkaû sìlaû Tvaëû ì pracâgnutaj rukoû; Tabe nâma nìčoga nemagčymaga;

18. Ты выказваеш міласэрнасьць тысячам і за беззаконьне бацькоў даеш у нутро дзецям іхнім пасьля іх: Божа вялікі, моцны, імя Якому - Гасподзь Саваоф!

Ty vykazvaeš mìlasèrnas′c′ tysâčam ì za bezzakon′ne bac′koǔ daeš u nutro dzecâm ìhnìm pas′lâ ìh: Boža vâlìkì, mocny, ìmâ Âkomu - Gaspodz′ Savaof!

19. Вялікі ў радзе і моцны ў дзеях, вочы Якога адкрытыя на ўсе шляхі сыноў чалавечых, каб даваць кожнаму паводле шляхоў ягоных і паводле плёну дзеяў яго,

Vâlìkì ǔ radze ì mocny ǔ dzeâh, vočy Âkoga adkrytyâ na ǔse šlâhì synoǔ čalavečyh, kab davac′ kožnamu pavodle šlâhoǔ âgonyh ì pavodle plënu dzeâǔ âgo,

20. Які ўчыніў цуды і азнакі ў зямлі Егіпецкай, і ўчыняеш да сёньняшняга дня і ў Ізраілі і сярод усіх людзей, і стварыў Сабе імя, як у гэты дзень,

Âkì ǔčynìǔ cudy ì aznakì ǔ zâmlì Egìpeckaj, ì ǔčynâeš da sën′nâšnâga dnâ ì ǔ Ìzraìlì ì sârod usìh lûdzej, ì stvaryǔ Sabe ìmâ, âk u gèty dzen′,

21. і вывеў народ твой Ізраіля зь зямлі Егіпецкай азнакамі і цудамі, і рукою моцнаю і мышцаю прасьцёртаю, пры вялікай жудасьці,

ì vyveǔ narod tvoj Ìzraìlâ z′ zâmlì Egìpeckaj aznakamì ì cudamì, ì rukoû mocnaû ì myšcaû pras′cërtaû, pry vâlìkaj žudas′cì,

22. і даў ім зямлю гэтую, даць якую ім запрысягнуўся бацькам іхнім, - зямлю, якая цячэ малаком і мёдам.

ì daǔ ìm zâmlû gètuû, dac′ âkuû ìm zaprysâgnuǔsâ bac′kam ìhnìm, - zâmlû, âkaâ câčè malakom ì mëdam.

23. Яны ўвайшлі і завалодалі ёю, але перасталі слухацца голасу Твайго і рабіць паводле закона Твайго, перасталі рабіць тое, што Ты наказаў ім рабіць, і за тое Ты навёў на іх усё гэта бедства.

Âny ǔvajšlì ì zavalodalì ëû, ale perastalì sluhacca golasu Tvajgo ì rabìc′ pavodle zakona Tvajgo, perastalì rabìc′ toe, što Ty nakazaǔ ìm rabìc′, ì za toe Ty navëǔ na ìh usë gèta bedstva.

24. Вось насыпы дастаюць да горада, каб узяць яго; і горад ад меча і голаду і пошасьці з паморкам аддаецца ў рукі Халдэям, якія ваююць супроць яго; што Ты казаў, тое і збываецца, і вось, Ты бачыш гэта.

Vos′ nasypy dastaûc′ da gorada, kab uzâc′ âgo; ì gorad ad meča ì goladu ì pošas′cì z pamorkam addaecca ǔ rukì Haldèâm, âkìâ vaûûc′ suproc′ âgo; što Ty kazaǔ, toe ì zbyvaecca, ì vos′, Ty bačyš gèta.

25. А Ты, Госпадзе Божа, сказаў мне: "купі сабе поле за срэбра і запрасі сьведкаў, тым часам як горад аддаецца ў рукі Халдэям".

A Ty, Gospadze Boža, skazaǔ mne: "kupì sabe pole za srèbra ì zaprasì s′vedkaǔ, tym časam âk gorad addaecca ǔ rukì Haldèâm".

26. І было слова Гасподняе Ераміі:

Ì bylo slova Gaspodnâe Eramìì:

27. вось, Я - Гасподзь Бог кожнай плоці: ці ёсьць што немагчымае Мне?

vos′, Â - Gaspodz′ Bog kožnaj plocì: cì ës′c′ što nemagčymae Mne?

28. Таму так кажа Гасподзь: вось, Я аддаю горад гэты ў рукі Халдэям і ў рукі Навухаданосару, цару Вавілонскаму, і ён возьме яго,

Tamu tak kaža Gaspodz′: vos′, Â addaû gorad gèty ǔ rukì Haldèâm ì ǔ rukì Navuhadanosaru, caru Vavìlonskamu, ì ën voz′me âgo,

29. і ўвойдуць Халдэі, якія аблажылі гэты горад, падпаляць горад агнём і спаляць яго і дамы, на дахах якіх куродымілі Ваалу і лілі чужым божышчам, каб гнявіць Мяне.

ì ǔvojduc′ Haldèì, âkìâ ablažylì gèty gorad, padpalâc′ gorad agnëm ì spalâc′ âgo ì damy, na dahah âkìh kurodymìlì Vaalu ì lìlì čužym božyščam, kab gnâvìc′ Mâne.

30. Бо сыны Ізраілевыя і сыны Юдавыя толькі зло чынілі перад вачыма Маімі з маладосьці сваёй; сыны Ізраілевыя толькі гнявілі Мяне дзеямі рук сваіх, кажа Гасподзь.

Bo syny Ìzraìlevyâ ì syny Ûdavyâ tol′kì zlo čynìlì perad vačyma Maìmì z malados′cì svaëj; syny Ìzraìlevyâ tol′kì gnâvìlì Mâne dzeâmì ruk svaìh, kaža Gaspodz′.

31. І як бы на гнеў Мой і лютасьць Маю існаваў горад гэты з самага дня пабудовы яго да гэтага дня, каб Я адкінуў яго ад аблічча Майго

Ì âk by na gneǔ Moj ì lûtas′c′ Maû ìsnavaǔ gorad gèty z samaga dnâ pabudovy âgo da gètaga dnâ, kab Â adkìnuǔ âgo ad ablìčča Majgo

32. за ўсё зло сыноў Ізраіля і сыноў Юды, якое яны дзеля гневу Майго рабілі, - яны, цары іхнія, князі іхнія, сьвятары іхнія і прарокі іхнія, і мужы Юдавы і жыхары Ерусаліма.

za ǔsë zlo synoǔ Ìzraìlâ ì synoǔ Ûdy, âkoe âny dzelâ gnevu Majgo rabìlì, - âny, cary ìhnìâ, knâzì ìhnìâ, s′vâtary ìhnìâ ì prarokì ìhnìâ, ì mužy Ûdavy ì žyhary Erusalìma.

33. Яны павярнуліся да Мяне сьпінаю, а ня тварам; і калі Я вучыў іх, з самае раніцы вучыў, яны не хацелі прыняць настаўленьні,

Âny pavârnulìsâ da Mâne s′pìnaû, a nâ tvaram; ì kalì Â vučyǔ ìh, z samae ranìcy vučyǔ, âny ne hacelì prynâc′ nastaǔlen′nì,

34. і ў доме, над якім названа імя Маё, паставілі гідоты свае, апаганьваючы яго.

ì ǔ dome, nad âkìm nazvana ìmâ Maë, pastavìlì gìdoty svae, apagan′vaûčy âgo.

35. Зладзілі капішчы Ваалу ў даліне сыноў Эномавых, каб праводзіць праз агонь сыноў сваіх і дачок сваіх у гонар Малоху, чаго Я не загадваў ім, і Мне ў галаву ня прыходзіла, каб яны рабілі гэтую гідоту, уводзячы ў грэх Юду.

Zladzìlì kapìščy Vaalu ǔ dalìne synoǔ Ènomavyh, kab pravodzìc′ praz agon′ synoǔ svaìh ì dačok svaìh u gonar Malohu, čago Â ne zagadvaǔ ìm, ì Mne ǔ galavu nâ pryhodzìla, kab âny rabìlì gètuû gìdotu, uvodzâčy ǔ grèh Ûdu.

36. і аднак жа сёньня так кажа Гасподзь, Бог Ізраілеў, пра гэты горад, пра які вы кажаце: "ён аддаецца ў рукі цару Вавілонскаму мечам і голадам і пошасьцю з паморкам", -

ì adnak ža sën′nâ tak kaža Gaspodz′, Bog Ìzraìleǔ, pra gèty gorad, pra âkì vy kažace: "ën addaecca ǔ rukì caru Vavìlonskamu mečam ì goladam ì pošas′cû z pamorkam", -

37. вось, Я зьбяру іх з усіх краін, у якія выгнаў іх у гневе Маім і ў лютасьці Маёй і ў вялікім абурэньні, і вярну іх на месца гэтае і дам ім жыцьцё ў бясьпецы.

vos′, Â z′bâru ìh z usìh kraìn, u âkìâ vygnaǔ ìh u gneve Maìm ì ǔ lûtas′cì Maëj ì ǔ vâlìkìm aburèn′nì, ì vârnu ìh na mesca gètae ì dam ìm žyc′cë ǔ bâs′pecy.

38. Яны будуць Маім народам, а Я буду ім Богам.

Âny buduc′ Maìm narodam, a Â budu ìm Bogam.

39. І дам ім адно сэрца і адну дарогу, каб баяліся Мяне праз усе дні жыцьця, на дабро сабе і на дабро дзецям сваім пасьля іх.

Ì dam ìm adno sèrca ì adnu darogu, kab baâlìsâ Mâne praz use dnì žyc′câ, na dabro sabe ì na dabro dzecâm svaìm pas′lâ ìh.

40. І заключу зь імі вечны запавет, паводле якога Я не адвярнуся ад іх, каб тварыць ім дабро, і страх Мой укладу ў сэрцы іхнія, каб яны не адступаліся ад Мяне.

Ì zaklûču z′ ìmì večny zapavet, pavodle âkoga Â ne advârnusâ ad ìh, kab tvaryc′ ìm dabro, ì strah Moj ukladu ǔ sèrcy ìhnìâ, kab âny ne adstupalìsâ ad Mâne.

41. І буду радавацца за іх, творачы ім дабро, і пасаджу іх на зямлі гэтай цьвёрда - ад усяго сэрца Майго і ад усёй душы Маёй.

Ì budu radavacca za ìh, tvoračy ìm dabro, ì pasadžu ìh na zâmlì gètaj c′vërda - ad usâgo sèrca Majgo ì ad usëj dušy Maëj.

42. Бо так кажа Гасподзь: як Я навёў на народ гэты ўсё гэта вялікае ліха, так навяду на іх усё дабро, якое Я сказаў пра іх.

Bo tak kaža Gaspodz′: âk Â navëǔ na narod gèty ǔsë gèta vâlìkae lìha, tak navâdu na ìh usë dabro, âkoe Â skazaǔ pra ìh.

43. І будуць купляць палі ў зямлі гэтай, пра якую вы кажаце: "гэта - пустыня, бязь людзей і бяз быдла; яна аддадзена ў рукі Халдэям";

Ì buduc′ kuplâc′ palì ǔ zâmlì gètaj, pra âkuû vy kažace: "gèta - pustynâ, bâz′ lûdzej ì bâz bydla; âna addadzena ǔ rukì Haldèâm";

44. будуць купляць палі за срэбра і ўносіць у запісы, і запячатваць і запрашаць сьведак - у зямлі Веньямінавай і ў ваколіцах Ерусаліма, і ў гарадах Юды і ў гарадах нагорных, і ў гарадах нізінных і ў гарадах паўднёвых: бо вярну палон іхні, кажа Гасподзь.

buduc′ kuplâc′ palì za srèbra ì ǔnosìc′ u zapìsy, ì zapâčatvac′ ì zaprašac′ s′vedak - u zâmlì Ven′âmìnavaj ì ǔ vakolìcah Erusalìma, ì ǔ garadah Ûdy ì ǔ garadah nagornyh, ì ǔ garadah nìzìnnyh ì ǔ garadah paǔdnëvyh: bo vârnu palon ìhnì, kaža Gaspodz′.

33 Кіраўнік

1. І было слова Гасподняе Ерамію другі раз, калі яго яшчэ трымалі ў двары варты:

Ì bylo slova Gaspodnâe Eramìû drugì raz, kalì âgo âščè trymalì ǔ dvary varty:

2. так кажа Гасподзь, які стварыў зямлю, Гасподзь, Які ўладзіў і ўцьвердзіў яе, - Гасподзь імя Яму:

tak kaža Gaspodz′, âkì stvaryǔ zâmlû, Gaspodz′, Âkì ǔladzìǔ ì ǔc′verdzìǔ âe, - Gaspodz′ ìmâ Âmu:

3. пакліч Мяне - і Я адкажу табе, пакажу табе вялікае і недаступнае, чаго ты ня ведаеш.

paklìč Mâne - ì Â adkažu tabe, pakažu tabe vâlìkae ì nedastupnae, čago ty nâ vedaeš.

4. Бо так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў пра дамы горада гэтага і пра дамы цароў Юдэйскіх, якія разбураюцца дзеля завалаў і дзеля бітваў

Bo tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ pra damy gorada gètaga ì pra damy caroǔ Ûdèjskìh, âkìâ razburaûcca dzelâ zavalaǔ ì dzelâ bìtvaǔ

5. тымі, якія прыйшлі ваяваць з Халдэямі, каб напоўніць дамы трупамі людзей, якіх Я паб'ю ў гневе Маім і ў лютасьці Маёй, і за ўсе беззаконьні якіх Я схаваў аблічча Маё ад горада гэтага.

tymì, âkìâ pryjšlì vaâvac′ z Haldèâmì, kab napoǔnìc′ damy trupamì lûdzej, âkìh Â pab'û ǔ gneve Maìm ì ǔ lûtas′cì Maëj, ì za ǔse bezzakon′nì âkìh Â shavaǔ ablìčča Maë ad gorada gètaga.

6. Вось, я прыкладу яму пластыр і гойныя сродкі і вылечу іх і адкрыю ім багацьце міру і ісьціны,

Vos′, â prykladu âmu plastyr ì gojnyâ srodkì ì vyleču ìh ì adkryû ìm bagac′ce mìru ì ìs′cìny,

7. і вярну палон Юды і палон Ізраіля і ўладжу іх, як на пачатку,

ì vârnu palon Ûdy ì palon Ìzraìlâ ì ǔladžu ìh, âk na pačatku,

8. і ачышчу іх ад усёй бязбожнасьці іхняй, якой яны грашылі перад Мною, і дарую ўсе беззаконьні іхнія, якімі яны грашылі перад Мною і адпаліся ад Мяне.

ì ačyšču ìh ad usëj bâzbožnas′cì ìhnâj, âkoj âny grašylì perad Mnoû, ì daruû ǔse bezzakon′nì ìhnìâ, âkìmì âny grašylì perad Mnoû ì adpalìsâ ad Mâne.

9. І будзе Мне Ерусалім радасным імем, пахвалою і гонарам перад усімі народамі зямлі, якія пачуюць пра ўсе даброты, якія Я зраблю яму, і зьдзівяцца і затрымцяць ад усіх дабрадзействаў і ўсяго дабрадзенства, якое Я дам яму.

Ì budze Mne Erusalìm radasnym ìmem, pahvaloû ì gonaram perad usìmì narodamì zâmlì, âkìâ pačuûc′ pra ǔse dabroty, âkìâ Â zrablû âmu, ì z′dzìvâcca ì zatrymcâc′ ad usìh dabradzejstvaǔ ì ǔsâgo dabradzenstva, âkoe Â dam âmu.

10. Так кажа Гасподзь: на гэтым месцы, пра якое вы кажаце: "яно пустое, бязь людзей і бяз быдла", - у гарадах Юдэйскіх і на вуліцах Ерусаліма, якія пустыя бязь людзей, без жыхароў, бяз быдла,

Tak kaža Gaspodz′: na gètym mescy, pra âkoe vy kažace: "âno pustoe, bâz′ lûdzej ì bâz bydla", - u garadah Ûdèjskìh ì na vulìcah Erusalìma, âkìâ pustyâ bâz′ lûdzej, bez žyharoǔ, bâz bydla,

11. зноў будзе чуцен голас радасьці і голас весялосьці, голас маладога і голас маладое, голас тых, якія кажуць: "слаўце Госпада Саваофа, бо добры Гасподзь, бо навекі міласэрнасьць Яго", і голас тых, якія прыносяць ахвяру падзякаваньня ў доме Гасподнім; бо я вярну палонных гэтай зямлі ў ранейшы стан, кажа Гасподзь.

znoǔ budze čucen golas radas′cì ì golas vesâlos′cì, golas maladoga ì golas maladoe, golas tyh, âkìâ kažuc′: "slaǔce Gospada Savaofa, bo dobry Gaspodz′, bo navekì mìlasèrnas′c′ Âgo", ì golas tyh, âkìâ prynosâc′ ahvâru padzâkavan′nâ ǔ dome Gaspodnìm; bo â vârnu palonnyh gètaj zâmlì ǔ ranejšy stan, kaža Gaspodz′.

12. Так кажа Гасподзь Саваоф: на гэтым месцы, якое пустое - бязь людзей, бяз быдла - і ва ўсіх гарадах яго зноў будуць жытлішчы пастухоў, якія будуць пасьвіць статкі.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: na gètym mescy, âkoe pustoe - bâz′ lûdzej, bâz bydla - ì va ǔsìh garadah âgo znoǔ buduc′ žytlìščy pastuhoǔ, âkìâ buduc′ pas′vìc′ statkì.

13. У гарадах нагорных, у гарадах нізінных і ў гарадах паўднёвых, і ў зямлі Веньямінавай і ў навакольлях Ерусаліма і ў гарадах Юды зноў будуць праходзіць статкі пад рукою таго, хто іх лічыць, кажа Гасподзь.

U garadah nagornyh, u garadah nìzìnnyh ì ǔ garadah paǔdnëvyh, ì ǔ zâmlì Ven′âmìnavaj ì ǔ navakol′lâh Erusalìma ì ǔ garadah Ûdy znoǔ buduc′ prahodzìc′ statkì pad rukoû tago, hto ìh lìčyc′, kaža Gaspodz′.

14. Вось, настануць дні, кажа Гасподзь, калі Я спраўджу тое добрае слова, якое сказаў пра дом Ізраілеў і пра дом Юдаў.

Vos′, nastanuc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì Â spraǔdžu toe dobrae slova, âkoe skazaǔ pra dom Ìzraìleǔ ì pra dom Ûdaǔ.

15. У тыя дні і ў той час узгадую Давіду Галіну праведную, - і будзе чыніць суд і праўду на зямлі.

U tyâ dnì ì ǔ toj čas uzgaduû Davìdu Galìnu pravednuû, - ì budze čynìc′ sud ì praǔdu na zâmlì.

16. У тыя дні Юда будзе выратаваны і Ерусалім будзе жыць у бясьпецы, і дадуць імя Яму: "Гасподзь - апраўданьне наша!"

U tyâ dnì Ûda budze vyratavany ì Erusalìm budze žyc′ u bâs′pecy, ì daduc′ ìmâ Âmu: "Gaspodz′ - apraǔdan′ne naša!"

17. Бо так кажа Гасподзь: не зьвядзецца ў Давіда муж, які сядзіць на троне дома Ізраілевага,

Bo tak kaža Gaspodz′: ne z′vâdzecca ǔ Davìda muž, âkì sâdzìc′ na trone doma Ìzraìlevaga,

18. і ў сьвятароў-лявітаў ня будзе неставаць мужа перад абліччам Маім, які будзе ўзносіць цэласпаленьне і паліць прынашэньні і ўчыняць ахвяраваньні.

ì ǔ s′vâtaroǔ-lâvìtaǔ nâ budze nestavac′ muža perad ablìččam Maìm, âkì budze ǔznosìc′ cèlaspalen′ne ì palìc′ prynašèn′nì ì ǔčynâc′ ahvâravan′nì.

19. І было слова Гасподняе Ерамію:

Ì bylo slova Gaspodnâe Eramìû:

20. так кажа Гасподзь: калі можаце разбурыць запавет Мой пра дзень і запавет Мой пра ноч, каб дзень і ноч ня прыходзілі ў свой час,

tak kaža Gaspodz′: kalì možace razburyc′ zapavet Moj pra dzen′ ì zapavet Moj pra noč, kab dzen′ ì noč nâ pryhodzìlì ǔ svoj čas,

21. дык можа быць разбураны і запавет Мой з рабом Маім Давідам, так што ня будзе ў яго сына, каб цараваў на троне ягоным, і гэтак сама зь лявітамі - сьвятарамі, службітамі Маімі.

dyk moža byc′ razburany ì zapavet Moj z rabom Maìm Davìdam, tak što nâ budze ǔ âgo syna, kab caravaǔ na trone âgonym, ì gètak sama z′ lâvìtamì - s′vâtaramì, službìtamì Maìmì.

22. Як нязьлічонае нябеснае войска і нявымерны пясок марскі, так памножу племя Давіда раба Майго, і лявітаў, якія служаць Мне.

Âk nâz′lìčonae nâbesnae vojska ì nâvymerny pâsok marskì, tak pamnožu plemâ Davìda raba Majgo, ì lâvìtaǔ, âkìâ služac′ Mne.

23. І было слова Гасподняе Ераміі:

Ì bylo slova Gaspodnâe Eramìì:

24. ці ня бачыш, што народ гэты кажа: "тыя два племені, якія выбраў Гасподзь, Ён адкінуў", і праз гэта яны пагарджаюць народам Маім, як бы ён ужо ня быў народам у вачах іхніх?

cì nâ bačyš, što narod gèty kaža: "tyâ dva plemenì, âkìâ vybraǔ Gaspodz′, Ën adkìnuǔ", ì praz gèta âny pagardžaûc′ narodam Maìm, âk by ën užo nâ byǔ narodam u vačah ìhnìh?

25. Так кажа Гасподзь: калі запавету Майго пра дзень і пра ноч і статутаў неба і зямлі Я не зацьвердзіў,

Tak kaža Gaspodz′: kalì zapavetu Majgo pra dzen′ ì pra noč ì statutaǔ neba ì zâmlì Â ne zac′verdzìǔ,

26. дык і племя Якава і Давіда, раба Майго, адкіну, каб ня браць болей валадароў зь яго племя племю Абрагама, Ісака і Якава; бо вярну палон іхні і памілую іх.

dyk ì plemâ Âkava ì Davìda, raba Majgo, adkìnu, kab nâ brac′ bolej valadaroǔ z′ âgo plemâ plemû Abragama, Ìsaka ì Âkava; bo vârnu palon ìhnì ì pamìluû ìh.

34 Кіраўнік

1. Слова, якое было Ерамію ад Госпада, калі Навухаданосар, цар Вавілонскі, і ўсё войска ягонае і ўсе царствы зямлі, падуладныя руцэ ягонай, і ўсе народы ваявалі супроць Ерусаліма і супроць усіх гарадоў ягоных:

Slova, âkoe bylo Eramìû ad Gospada, kalì Navuhadanosar, car Vavìlonskì, ì ǔsë vojska âgonae ì ǔse carstvy zâmlì, paduladnyâ rucè âgonaj, ì ǔse narody vaâvalì suproc′ Erusalìma ì suproc′ usìh garadoǔ âgonyh:

2. так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: ідзі і скажы Сэдэкію, цару Юдэйскаму, і скажы яму: так кажа Гасподзь: вось, я аддаю горад гэты ў рукі цару Вавілонскаму, - і ён спаліць яго агнём;

tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: ìdzì ì skažy Sèdèkìû, caru Ûdèjskamu, ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′: vos′, â addaû gorad gèty ǔ rukì caru Vavìlonskamu, - ì ën spalìc′ âgo agnëm;

3. і ты не ўцячэш ад рукі ягонай, а непазьбежна будзеш узяты і перададзены ў рукі яго, і вочы твае ўбачаць цара Вавілонскага, і вусны яго будуць гаварыць тваімі вуснамі, і пойдзеш у Вавілон.

ì ty ne ǔcâčèš ad rukì âgonaj, a nepaz′bežna budzeš uzâty ì peradadzeny ǔ rukì âgo, ì vočy tvae ǔbačac′ cara Vavìlonskaga, ì vusny âgo buduc′ gavaryc′ tvaìmì vusnamì, ì pojdzeš u Vavìlon.

4. Зрэшты, слухай слова Гасподняе, Сэдэкія, цару Юдэйскі! так кажа Гасподзь пра цябе: ты не памрэш ад меча;

Zrèšty, sluhaj slova Gaspodnâe, Sèdèkìâ, caru Ûdèjskì! tak kaža Gaspodz′ pra câbe: ty ne pamrèš ad meča;

5. ты памрэш у міры, і як бацькам тваім, - ранейшым царам, якія былі да цябе, - палілі пры пахаваньні пахошчы, так спаляць і табе і аплачуць цябе: "на жаль, спадару", бо Я вымавіў гэтае слова, кажа Гасподзь.

ty pamrèš u mìry, ì âk bac′kam tvaìm, - ranejšym caram, âkìâ bylì da câbe, - palìlì pry pahavan′nì pahoščy, tak spalâc′ ì tabe ì aplačuc′ câbe: "na žal′, spadaru", bo Â vymavìǔ gètae slova, kaža Gaspodz′.

6. Ерамія прарок усе гэтыя словы пераказаў Сэдэкію, цару Юдэйскаму, у Ерусаліме.

Eramìâ prarok use gètyâ slovy perakazaǔ Sèdèkìû, caru Ûdèjskamu, u Erusalìme.

7. Тым часам войска цара Вавілонскага ваявала супроць Ерусаліма і супроць усіх гарадоў Юдэйскіх, якія яшчэ заставаліся, супроць Лахіса і Азэкі; бо з гарадоў Юдэйскіх толькі гэтыя заставаліся, як гарады ўмацаваныя.

Tym časam vojska cara Vavìlonskaga vaâvala suproc′ Erusalìma ì suproc′ usìh garadoǔ Ûdèjskìh, âkìâ âščè zastavalìsâ, suproc′ Lahìsa ì Azèkì; bo z garadoǔ Ûdèjskìh tol′kì gètyâ zastavalìsâ, âk garady ǔmacavanyâ.

8. Слова, якое было Ерамію ад Госпада пасьля таго як цар Сэдэкія заключыў запавет з усім народам, што быў у Ерусаліме, каб абвясьціць свабоду,

Slova, âkoe bylo Eramìû ad Gospada pas′lâ tago âk car Sèdèkìâ zaklûčyǔ zapavet z usìm narodam, što byǔ u Erusalìme, kab abvâs′cìc′ svabodu,

9. каб кожны адпусьціў на волю свайго раба і сваю рабыню, Габрэя і Габрэйку, каб ніхто зь іх ня трымаў у рабстве Юдэя, брата свайго.

kab kožny adpus′cìǔ na volû svajgo raba ì svaû rabynû, Gabrèâ ì Gabrèjku, kab nìhto z′ ìh nâ trymaǔ u rabstve Ûdèâ, brata svajgo.

10. І паслухаліся ўсе князі і ўвесь народ, якія ўступілі ў запавет, каб адпусьціць кожнаму раба свайго і кожнаму рабыню сваю на волю, каб ня трымаць іх наперад у рабах, - і паслухаліся і адпусьцілі:

Ì pasluhalìsâ ǔse knâzì ì ǔves′ narod, âkìâ ǔstupìlì ǔ zapavet, kab adpus′cìc′ kožnamu raba svajgo ì kožnamu rabynû svaû na volû, kab nâ trymac′ ìh naperad u rabah, - ì pasluhalìsâ ì adpus′cìlì:

11. але пасьля таго, перадумаўшы, пачалі браць назад рабоў і рабынь, якіх адпусьцілі на волю, і прымусілі іх быць рабамі і рабынямі.

ale pas′lâ tago, peradumaǔšy, pačalì brac′ nazad raboǔ ì rabyn′, âkìh adpus′cìlì na volû, ì prymusìlì ìh byc′ rabamì ì rabynâmì.

12. І было слова Гасподняе Ерамію ад Госпада:

Ì bylo slova Gaspodnâe Eramìû ad Gospada:

13. Так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: Я заключыў запавет з бацькамі вашымі, калі вывеў іх зь зямлі Егіпецкай, з дома рабства, і сказаў:

Tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: Â zaklûčyǔ zapavet z bac′kamì vašymì, kalì vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj, z doma rabstva, ì skazaǔ:

14. у канцы сёмага года адпускайце кожны брата свайго, Габрэя, які прадаў сябе табе; хай ён працуе табе шэсьць гадоў, а потым адпусьці яго ад сябе на волю; але бацькі вашыя не паслухаліся Мяне і не прыхілілі вуха свайго.

"u kancy sëmaga goda adpuskajce kožny brata svajgo, Gabrèâ, âkì pradaǔ sâbe tabe; haj ën pracue tabe šès′c′ gadoǔ, a potym adpus′cì âgo ad sâbe na volû"; ale bac′kì vašyâ ne pasluhalìsâ Mâne ì ne pryhìlìlì vuha svajgo.

15. Вы сёньня навярнуліся і зрабілі справядліва перад вачыма Маімі, даўшы кожны свабоду свайму блізкаму, і заключылі перад Мною запавет у доме, над якім названа імя Маё;

Vy sën′nâ navârnulìsâ ì zrabìlì spravâdlìva perad vačyma Maìmì, daǔšy kožny svabodu svajmu blìzkamu, ì zaklûčylì perad Mnoû zapavet u dome, nad âkìm nazvana ìmâ Maë;

16. але потым перадумалі - і зьняславілі імя Маё - і вярнулі да сябе кожны раба свайго і кожны рабыню сваю, якіх адпусьцілі на волю, куды іхняй душы заўгодна, і прымушаеце іх быць у вас рабамі і рабынямі.

ale potym peradumalì - ì z′nâslavìlì ìmâ Maë - ì vârnulì da sâbe kožny raba svajgo ì kožny rabynû svaû, âkìh adpus′cìlì na volû, kudy ìhnâj dušy zaǔgodna, ì prymušaece ìh byc′ u vas rabamì ì rabynâmì.

17. Таму так кажа Гасподзь: вы не паслухаліся Мяне ў тым, каб кожны абвясьціў свабоду брату свайму і блізкаму свайму; за тое вось Я, кажа Гасподзь, абвяшчаю вам свабоду падупасьці мечу, згубнай пошасьці і голаду, і аддам вас на азлабеньне ва ўсе царствы зямлі;

Tamu tak kaža Gaspodz′: vy ne pasluhalìsâ Mâne ǔ tym, kab kožny abvâs′cìǔ svabodu bratu svajmu ì blìzkamu svajmu; za toe vos′ Â, kaža Gaspodz′, abvâščaû vam svabodu padupas′cì meču, zgubnaj pošas′cì ì goladu, ì addam vas na azlaben′ne va ǔse carstvy zâmlì;

18. і аддам адступнікаў ад запавету Майго і няўстойлівых у словах запавету, які яны заключылі перад абліччам Маім, калі расьсеклі цяля напалам і прайшлі паміж расьсечанымі часткамі яго,

ì addam adstupnìkaǔ ad zapavetu Majgo ì nâǔstojlìvyh u slovah zapavetu, âkì âny zaklûčylì perad ablìččam Maìm, kalì ras′seklì câlâ napalam ì prajšlì pamìž ras′sečanymì častkamì âgo,

19. князёў Юдэйскіх і князёў Ерусалімскіх, еўнухаў і сьвятароў і ўвесь народ зямлі, які праходзіў паміж расьсечанымі часткамі цяляці, -

knâzëǔ Ûdèjskìh ì knâzëǔ Erusalìmskìh, eǔnuhaǔ ì s′vâtaroǔ ì ǔves′ narod zâmlì, âkì prahodzìǔ pamìž ras′sečanymì častkamì câlâcì, -

20. аддам іх у рукі ворагам іхнім і ў рукі шукальнікаў душы іхняй, - і трупы іх будуць ежаю птушкам нябесным і зьвярам зямным.

addam ìh u rukì voragam ìhnìm ì ǔ rukì šukal′nìkaǔ dušy ìhnâj, - ì trupy ìh buduc′ ežaû ptuškam nâbesnym ì z′vâram zâmnym.

21. І Сэдэкію, цара Юдэйскага, і князёў ягоных аддам у рукі ворагам іхнім і ў рукі шукальнікам душы іхняй і ў рукі войску цара Вавілонскага, якое адступіла ад вас.

Ì Sèdèkìû, cara Ûdèjskaga, ì knâzëǔ âgonyh addam u rukì voragam ìhnìm ì ǔ rukì šukal′nìkam dušy ìhnâj ì ǔ rukì vojsku cara Vavìlonskaga, âkoe adstupìla ad vas.

22. Вось, Я дам загад, кажа Гасподзь, і вярну іх да гэтага горада, і яны нападуць на яго і возьмуць яго і спаляць яго агнём, і гарады Юдэі зраблю пустыняю неабжытаю.

Vos′, Â dam zagad, kaža Gaspodz′, ì vârnu ìh da gètaga gorada, ì âny napaduc′ na âgo ì voz′muc′ âgo ì spalâc′ âgo agnëm, ì garady Ûdèì zrablû pustynâû neabžytaû.

35 Кіраўнік

1. Слова, якое было Ерамію ад Госпада ў дні Ёакіма, сына Ісаі, цара Юдэйскага:

Slova, âkoe bylo Eramìû ad Gospada ǔ dnì Ëakìma, syna Ìsaì, cara Ûdèjskaga:

2. ідзі ў дом Рэхавітаў і пагавары зь імі, і прывядзі іх у дом Гасподні, у адзін пакой, і дай ім піць віна.

ìdzì ǔ dom Rèhavìtaǔ ì pagavary z′ ìmì, ì pryvâdzì ìh u dom Gaspodnì, u adzìn pakoj, ì daj ìm pìc′ vìna.

3. Я ўзяў Язанію, сына Ераміі, сына Авацыніі, і братоў ягоных, і ўсіх сыноў ягоных і ўвесь дом Рэхавітаў,

Â ǔzâǔ Âzanìû, syna Eramìì, syna Avacynìì, ì bratoǔ âgonyh, ì ǔsìh synoǔ âgonyh ì ǔves′ dom Rèhavìtaǔ,

4. і прывёў іх у дом Гасподні, да сына Анана, сына Гадаліі, чалавека Божага, у пакой, які - каля пакоя князёў, над пакоем Маасэі, сына Сэлумавага, вартаўніка каля ўваходу;

ì pryvëǔ ìh u dom Gaspodnì, da syna Anana, syna Gadalìì, čalaveka Božaga, u pakoj, âkì - kalâ pakoâ knâzëǔ, nad pakoem Maasèì, syna Sèlumavaga, vartaǔnìka kalâ ǔvahodu;

5. і паставіў перад сынамі дома Рэхавітаў поўныя чары віна і шклянкі і сказаў ім: "пеце віно".

ì pastavìǔ perad synamì doma Rèhavìtaǔ poǔnyâ čary vìna ì šklânkì ì skazaǔ ìm: "pece vìno".

6. Але яны сказалі: "мы віна ня п'ём, бо Ёнадаў, сын Рэхаваў, бацька наш, даў нам запаведзь, сказаўшы: ня пеце віна ні вы, ні дзеці вашы давеку;

Ale âny skazalì: "my vìna nâ p'ëm, bo Ënadaǔ, syn Rèhavaǔ, bac′ka naš, daǔ nam zapavedz′, skazaǔšy: nâ pece vìna nì vy, nì dzecì vašy daveku;

7. і дамоў ня будуйце і насеньня ня сейце, і вінаграднікаў не разводзьце і ня майце іх, а жывеце ў вашых намётах ва ўсе дні жыцьця вашага, каб вам доўга пражыць на той зямлі, дзе вы вандруеце.

ì damoǔ nâ budujce ì nasen′nâ nâ sejce, ì vìnagradnìkaǔ ne razvodz′ce ì nâ majce ìh, a žyvece ǔ vašyh namëtah va ǔse dnì žyc′câ vašaga, kab vam doǔga pražyc′ na toj zâmlì, dze vy vandruece.

8. І паслухаліся голасу Ёнадава, сына Рэхамавага, бацькі нашага, ва ўсім, што ён наказаў нам, каб ня піць віна ва ўсе дні нашыя, - мы і жонкі нашыя, і сыны нашыя і дочкі нашыя, -

Ì pasluhalìsâ golasu Ënadava, syna Rèhamavaga, bac′kì našaga, va ǔsìm, što ën nakazaǔ nam, kab nâ pìc′ vìna va ǔse dnì našyâ, - my ì žonkì našyâ, ì syny našyâ ì dočkì našyâ, -

9. і каб не будаваць дамоў для жыхарства нашага; і ў нас няма ні вінаграднікаў ні палёў ні пасеву;

ì kab ne budavac′ damoǔ dlâ žyharstva našaga; ì ǔ nas nâma nì vìnagradnìkaǔ nì palëǔ nì pasevu;

10. а жывём у намётах і ва ўсім слухаемся і робім усё, што наказаў нам Ёнадаў, бацька наш.

a žyvëm u namëtah ì va ǔsìm sluhaemsâ ì robìm usë, što nakazaǔ nam Ënadaǔ, bac′ka naš.

11. Калі ж Навухаданосар, цар Вавілонскі, прыйшоў у зямлю гэтую, мы сказалі: хадзем, сыдзем у Ерусалім ад войска Халдэяў і ад войска Арамэяў, - і вось, мы жывём у Ерусаліме".

Kalì ž Navuhadanosar, car Vavìlonskì, pryjšoǔ u zâmlû gètuû, my skazalì: hadzem, sydzem u Erusalìm ad vojska Haldèâǔ ì ad vojska Aramèâǔ, - ì vos′, my žyvëm u Erusalìme".

12. І было слова Гасподняе Ераміі:

Ì bylo slova Gaspodnâe Eramìì:

13. так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: ідзі і скажы мужчынам Юды і жыхарам Ерусаліма: няўжо вы ня возьмеце з гэтага навуку сабе, каб слухацца словаў Маіх? кажа Гасподзь.

tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: ìdzì ì skažy mužčynam Ûdy ì žyharam Erusalìma: nâǔžo vy nâ voz′mece z gètaga navuku sabe, kab sluhacca slovaǔ Maìh? kaža Gaspodz′.

14. Слова Ёнадава, сына Рэхамавага, які наказаў сынам сваім ня піць віна, выконваецца, і яны ня п'юць да сягоньня, бо слухаюцца наказу бацькі свайго; а Я бесьперастанку казаў вам, казаў з самай раніцы, - і вы не паслухаліся Мяне.

Slova Ënadava, syna Rèhamavaga, âkì nakazaǔ synam svaìm nâ pìc′ vìna, vykonvaecca, ì âny nâ p'ûc′ da sâgon′nâ, bo sluhaûcca nakazu bac′kì svajgo; a Â bes′perastanku kazaǔ vam, kazaǔ z samaj ranìcy, - ì vy ne pasluhalìsâ Mâne.

15. Я пасылаў да вас усіх рабоў Маіх, прарокаў, пасылаў з самае раніцы і казаў: адвярнецеся кожны ад благога шляху свайго і выпраўце паводзіны вашыя і не хадзеце сьледам за іншымі божышчамі, каб служыць ім, - і жыцьмеце на гэтай зямлі, якую Я даў вам і бацькам вашым; але вы ня прыхілілі вуха свайго і не паслухаліся Мяне.

Â pasylaǔ da vas usìh raboǔ Maìh, prarokaǔ, pasylaǔ z samae ranìcy ì kazaǔ: advârnecesâ kožny ad blagoga šlâhu svajgo ì vypraǔce pavodzìny vašyâ ì ne hadzece s′ledam za ìnšymì božyščamì, kab služyc′ ìm, - ì žyc′mece na gètaj zâmlì, âkuû Â daǔ vam ì bac′kam vašym; ale vy nâ pryhìlìlì vuha svajgo ì ne pasluhalìsâ Mâne.

16. Як бо сыны Ёнадава, сына Рэхамавага, выконваюць наказ бацькі свайго, які ён наказаў ім, а народ гэты ня слухаецца Мяне,

Âk bo syny Ënadava, syna Rèhamavaga, vykonvaûc′ nakaz bac′kì svajgo, âkì ën nakazaǔ ìm, a narod gèty nâ sluhaecca Mâne,

17. таму так кажа Гасподзь Бог Саваоф, Бог Ізраілеў: вось, Я навяду на Юдэю і на ўсіх жыхароў Ерусаліма ўсё тое ліха, якое Я выказаў на іх, бо Я казаў ім, а яны ня слухаліся, клікаў іх, а яны не адказвалі.

tamu tak kaža Gaspodz′ Bog Savaof, Bog Ìzraìleǔ: vos′, Â navâdu na Ûdèû ì na ǔsìh žyharoǔ Erusalìma ǔsë toe lìha, âkoe Â vykazaǔ na ìh, bo Â kazaǔ ìm, a âny nâ sluhalìsâ, klìkaǔ ìh, a âny ne adkazvalì.

18. А дому Рэхавітаў сказаў Ерамія: за тое, што вы паслухаліся запавету Ёнадава, бацькі вашага, і захоўваеце ўсе наказы ягоныя і ва ўсім паводзіцеся, як ён наказаў вам, -

A domu Rèhavìtaǔ skazaǔ Eramìâ: za toe, što vy pasluhalìsâ zapavetu Ënadava, bac′kì vašaga, ì zahoǔvaece ǔse nakazy âgonyâ ì va ǔsìm pavodzìcesâ, âk ën nakazaǔ vam, -

19. за тое, - так кажа Гасподзь Саваоф Бог Ізраілеў, не адымецца ў Ёнадава, сына Рэхамавага, муж, які стаіць перад абліччам Маім ва ўсе дні.

za toe, - tak kaža Gaspodz′ Savaof Bog Ìzraìleǔ, ne adymecca ǔ Ënadava, syna Rèhamavaga, muž, âkì staìc′ perad ablìččam Maìm va ǔse dnì.

36 Кіраўнік

1. У чацьвёрты год Ёакіма, сына Ёсіінага, цара Юдэйскага, было такое слова Ерамію ад Госпада:

U čac′vërty god Ëakìma, syna Ësììnaga, cara Ûdèjskaga, bylo takoe slova Eramìû ad Gospada:

2. вазьмі сабе кніжны скрутак і напішы на ім усе словы, якія Я казаў табе пра Ізраіля і пра Юду і пра ўсе народы з таго дня, як Я пачаў гаварыць табе, ад дзён Ёсіі - да гэтага дня;

vaz′mì sabe knìžny skrutak ì napìšy na ìm use slovy, âkìâ Â kazaǔ tabe pra Ìzraìlâ ì pra Ûdu ì pra ǔse narody z tago dnâ, âk Â pačaǔ gavaryc′ tabe, ad dzën Ësìì - da gètaga dnâ;

3. можа быць, дом Юдаў пачуе пра ўсе бедствы, якія Я думаю зрабіць ім, каб яны адвярнуліся кожны ад благога шляху свайго, каб Я дараваў няпраўду іхнюю і грэх іхні.

moža byc′, dom Ûdaǔ pačue pra ǔse bedstvy, âkìâ Â dumaû zrabìc′ ìm, kab âny advârnulìsâ kožny ad blagoga šlâhu svajgo, kab Â daravaǔ nâpraǔdu ìhnûû ì grèh ìhnì.

4. І паклікаў Ерамія Варуха, сына Нірыі, і напісаў Варух у кніжны скрутак з вуснаў Ераміі ўсе словы Госпада, якія Ён казаў яму.

Ì paklìkaǔ Eramìâ Varuha, syna Nìryì, ì napìsaǔ Varuh u knìžny skrutak z vusnaǔ Eramìì ǔse slovy Gospada, âkìâ Ën kazaǔ âmu.

5. І загадаў Ерамія Варуху і сказаў: "я ўвязьнены і не магу ісьці ў дом Гасподні;

Ì zagadaǔ Eramìâ Varuhu ì skazaǔ: "â ǔvâz′neny ì ne magu ìs′cì ǔ dom Gaspodnì;

6. дык вось, ідзі ты і прачытай напісаныя табою ў скрутку з вуснаў маіх словы Гасподнія ў вушы народа ў доме Гасподнім у дзень посту, таксама і ў вушы ўсім Юдэям, якія прыйшлі з гарадоў сваіх, прачытай іх;

dyk vos′, ìdzì ty ì pračytaj napìsanyâ taboû ǔ skrutku z vusnaǔ maìh slovy Gaspodnìâ ǔ vušy naroda ǔ dome Gaspodnìm u dzen′ postu, taksama ì ǔ vušy ǔsìm Ûdèâm, âkìâ pryjšlì z garadoǔ svaìh, pračytaj ìh;

7. магчыма, яны ўзьнясуць пакорліва маленьне перад аблічча Госпада і адвернуцца кожны ад благога шляху свайго; бо вялікі гнеў і абурэньне, якое абвясьціў Гасподзь на народ гэты".

magčyma, âny ǔz′nâsuc′ pakorlìva malen′ne perad ablìčča Gospada ì advernucca kožny ad blagoga šlâhu svajgo; bo vâlìkì gneǔ ì aburèn′ne, âkoe abvâs′cìǔ Gaspodz′ na narod gèty".

8. Варух, сын Нірыін зрабіў усё, што загадаў яму прарок Ерамія, каб словы Гасподнія, напісаныя ў скрутку, прачытаць у доме Гасподнім.

Varuh, syn Nìryìn zrabìǔ usë, što zagadaǔ âmu prarok Eramìâ, kab slovy Gaspodnìâ, napìsanyâ ǔ skrutku, pračytac′ u dome Gaspodnìm.

9. У пяты год Ёакіма, сына Ёсіінага, цара Юдэйскага, у дзявятым месяцы абвясьцілі пост перад абліччам Госпада ўсяму народу ў Ерусаліме і ўсяму люду, які прыйшоў у Ерусалім з гарадоў Юдэйскіх.

U pâty god Ëakìma, syna Ësììnaga, cara Ûdèjskaga, u dzâvâtym mesâcy abvâs′cìlì post perad ablìččam Gospada ǔsâmu narodu ǔ Erusalìme ì ǔsâmu lûdu, âkì pryjšoǔ u Erusalìm z garadoǔ Ûdèjskìh.

10. І прачытаў Варух напісаныя ў скрутку словы Ераміі ў доме Гасподнім, у пакоі Гемарыі, сына Сафанавага, пісца, на верхнім двары, каля ўваходу ў новую браму дома Гасподняга, у вушы ўсяму народу.

Ì pračytaǔ Varuh napìsanyâ ǔ skrutku slovy Eramìì ǔ dome Gaspodnìm, u pakoì Gemaryì, syna Safanavaga, pìsca, na verhnìm dvary, kalâ ǔvahodu ǔ novuû bramu doma Gaspodnâga, u vušy ǔsâmu narodu.

11. Міхей, сын Гемарыі, сына Сафанавага, чуў усе словы Гасподнія, напісаныя ў скрутку,

Mìhej, syn Gemaryì, syna Safanavaga, čuǔ use slovy Gaspodnìâ, napìsanyâ ǔ skrutku,

12. і сышоў у дом цара, у пакой царскага пісца, і вось, там сядзелі ўсе князі: Элісам, царскі пісец, і Дэлая, сын Сэмая, і Элнатан, сын Ахбоа, і Гемарыя, сын Сафана, і Сэдэкія, сын Ананія, і ўсе князі;

ì syšoǔ u dom cara, u pakoj carskaga pìsca, ì vos′, tam sâdzelì ǔse knâzì: Èlìsam, carskì pìsec, ì Dèlaâ, syn Sèmaâ, ì Èlnatan, syn Ahboa, ì Gemaryâ, syn Safana, ì Sèdèkìâ, syn Ananìâ, ì ǔse knâzì;

13. і пераказаў ім Міхей усе словы, якія ён чуў, калі Варух чытаў скрутак у вушы народу.

ì perakazaǔ ìm Mìhej use slovy, âkìâ ën čuǔ, kalì Varuh čytaǔ skrutak u vušy narodu.

14. Тады ўсе князі паслалі да Варуха Егудыю, сына Натаніі, сына Сэлэміі, сына Хусіі, сказаць яму: "скрутак, які ты чытаў у вушы народу, вазьмі ў руку тваю і прыйдзі". І ўзяў Варух, сын Нірыін, скрутак у руку сваю і прыйшоў да іх.

Tady ǔse knâzì paslalì da Varuha Egudyû, syna Natanìì, syna Sèlèmìì, syna Husìì, skazac′ âmu: "skrutak, âkì ty čytaǔ u vušy narodu, vaz′mì ǔ ruku tvaû ì pryjdzì". Ì ǔzâǔ Varuh, syn Nìryìn, skrutak u ruku svaû ì pryjšoǔ da ìh.

15. Яны сказалі яму: "сядзь, і прачытай нам у вушы". І прачытаў Варух у вушы ім.

Âny skazalì âmu: "sâdz′, ì pračytaj nam u vušy". Ì pračytaǔ Varuh u vušy ìm.

16. Калі яны выслухалі ўсе словы, дык з жахам паглядзелі адзін на аднаго, і сказалі Варуху: "мы мусова перакажам усе гэтыя словы цару".

Kalì âny vysluhalì ǔse slovy, dyk z žaham paglâdzelì adzìn na adnago, ì skazalì Varuhu: "my musova perakažam use gètyâ slovy caru".

17. І спыталіся ў Варуха: "скажы ж нам, як ты напісаў усе словы гэтыя з вуснаў ягоных"?

Ì spytalìsâ ǔ Varuha: "skažy ž nam, âk ty napìsaǔ use slovy gètyâ z vusnaǔ âgonyh"?

18. І сказаў ім Варух: "ён вымаўляў мне вуснамі сваімі ўсе гэтыя словы, а я чарнілам пісаў іх у гэты скрутак".

Ì skazaǔ ìm Varuh: "ën vymaǔlâǔ mne vusnamì svaìmì ǔse gètyâ slovy, a â čarnìlam pìsaǔ ìh u gèty skrutak".

19. Тады сказалі князі Варуху: "ідзі, схавайся, ты і Ерамія, каб ніхто ня ведаў, дзе вы".

Tady skazalì knâzì Varuhu: "ìdzì, shavajsâ, ty ì Eramìâ, kab nìhto nâ vedaǔ, dze vy".

20. І пайшлі яны да цара ў палац, а скрутак пакінулі ў пакоі Элісама, царскага пісца, і пераказалі ў вушы цару ўсе словы гэтыя.

Ì pajšlì âny da cara ǔ palac, a skrutak pakìnulì ǔ pakoì Èlìsama, carskaga pìsca, ì perakazalì ǔ vušy caru ǔse slovy gètyâ.

21. Цар паслаў Егудыю прынесьці скрутак, і ён узяў яго з пакоя Элісама, царскага пісца; і чытаў яго Егудый у вушы цару і ў вушы ўсім князям, якія стаялі каля цара.

Car paslaǔ Egudyû prynes′cì skrutak, ì ën uzâǔ âgo z pakoâ Èlìsama, carskaga pìsca; ì čytaǔ âgo Egudyj u vušy caru ì ǔ vušy ǔsìm knâzâm, âkìâ staâlì kalâ cara.

22. Цар у той час, у дзявятым месяцы, сядзеў у зімовым доме, і перад ім гарэла жароўня.

Car u toj čas, u dzâvâtym mesâcy, sâdzeǔ u zìmovym dome, ì perad ìm garèla žaroǔnâ.

23. Калі Егудый прачытваў тры ці чатыры слупкі, цар адразаў іх пісцовым ножыкам і кідаў на агонь у жароўні, пакуль ня зьнішчаны быў увесь скрутак на агні, які быў у жароўні.

Kalì Egudyj pračytvaǔ try cì čatyry slupkì, car adrazaǔ ìh pìscovym nožykam ì kìdaǔ na agon′ u žaroǔnì, pakul′ nâ z′nìščany byǔ uves′ skrutak na agnì, âkì byǔ u žaroǔnì.

24. І не пабаяліся і не разадралі вопраткі сваёй ні цар, ні ўсе слугі ягоныя, якія чулі ўсе словы гэтыя.

Ì ne pabaâlìsâ ì ne razadralì vopratkì svaëj nì car, nì ǔse slugì âgonyâ, âkìâ čulì ǔse slovy gètyâ.

25. Хоць Элнатан і Дэлая і Гемарыя ўпрошвалі цара не паліць скрутка, але ён не паслухаўся іх.

Hoc′ Èlnatan ì Dèlaâ ì Gemaryâ ǔprošvalì cara ne palìc′ skrutka, ale ën ne pasluhaǔsâ ìh.

26. І загадаў цар Ерамэілу, сыну цароваму, і Сэраію, сыну Азрыілаваму, і Сэлэмію, сыну Аўдыілаваму, узяць Варуха пісца і Ерамію прарока. Але Гасподзь схаваў іх.

Ì zagadaǔ car Eramèìlu, synu carovamu, ì Sèraìû, synu Azryìlavamu, ì Sèlèmìû, synu Aǔdyìlavamu, uzâc′ Varuha pìsca ì Eramìû praroka. Ale Gaspodz′ shavaǔ ìh.

27. І было слова Гасподняе Ерамію, пасьля таго як цар спаліў скрутак і словы, якія Варух напісаў з вуснаў Ераміі, і сказаў яму:

Ì bylo slova Gaspodnâe Eramìû, pas′lâ tago âk car spalìǔ skrutak ì slovy, âkìâ Varuh napìsaǔ z vusnaǔ Eramìì, ì skazaǔ âmu:

28. вазьмі сабе зноў другі скрутак і напішы ў ім усе ранейшыя словы, якія былі ў першым скрутку, які спаліў Ёакім, цар Юдэйскі;

vaz′mì sabe znoǔ drugì skrutak ì napìšy ǔ ìm use ranejšyâ slovy, âkìâ bylì ǔ peršym skrutku, âkì spalìǔ Ëakìm, car Ûdèjskì;

29. а цару Юдэйскаму Ёакіму скажы: так кажа Гасподзь: ты спаліў скрутак гэты, сказаўшы: навошта ты напісаў у ім: "мусова прыйдзе цар Вавілонскі і спустошыць зямлю гэтую, і вынішчыць на ёй людзей і быдла", -

a caru Ûdèjskamu Ëakìmu skažy: tak kaža Gaspodz′: ty spalìǔ skrutak gèty, skazaǔšy: navošta ty napìsaǔ u ìm: "musova pryjdze car Vavìlonskì ì spustošyc′ zâmlû gètuû, ì vynìščyc′ na ëj lûdzej ì bydla", -

30. за гэта, так кажа Гасподзь пра Ёакіма, цара Юдэйскага: "ня будзе ад яго таго, хто сядзецьме на троне Давідавым, і труп яго будзе выкінуты на сьпёку дзённую і на холад начны;

za gèta, tak kaža Gaspodz′ pra Ëakìma, cara Ûdèjskaga: "nâ budze ad âgo tago, hto sâdzec′me na trone Davìdavym, ì trup âgo budze vykìnuty na s′pëku dzënnuû ì na holad načny;

31. і наведаю яго і племя яго і слуг ягоных за няпраўду іхнюю, і навяду на іх і на жыхароў Ерусаліма і на мужчын Юдавых усё ліха, якое Я прамовіў на іх, а яны ня слухалі".

ì navedaû âgo ì plemâ âgo ì slug âgonyh za nâpraǔdu ìhnûû, ì navâdu na ìh ì na žyharoǔ Erusalìma ì na mužčyn Ûdavyh usë lìha, âkoe Â pramovìǔ na ìh, a âny nâ sluhalì".

32. І ўзяў Ерамія другі скрутак і аддаў яго Варуху пісцу, сыну Нірыі, і ён напісаў у ім з вуснаў Ераміі ўсе словы з таго скрутка, які спаліў Ёакім, цар Юдэйскі, на агні; і яшчэ дададзена да іх шмат падобных да тых словаў.

Ì ǔzâǔ Eramìâ drugì skrutak ì addaǔ âgo Varuhu pìscu, synu Nìryì, ì ën napìsaǔ u ìm z vusnaǔ Eramìì ǔse slovy z tago skrutka, âkì spalìǔ Ëakìm, car Ûdèjskì, na agnì; ì âščè dadadzena da ìh šmat padobnyh da tyh slovaǔ.

37 Кіраўнік

1. Замест Еханіі, сына Ёакімавага, цараваў Сэдэкія, сын Ёсіі, якога Навухаданосар, цар Вавілонскі, паставіў царом у зямлі Юдэйскай.

Zamest Ehanìì, syna Ëakìmavaga, caravaǔ Sèdèkìâ, syn Ësìì, âkoga Navuhadanosar, car Vavìlonskì, pastavìǔ carom u zâmlì Ûdèjskaj.

2. Ні ён, ні слугі ягоныя, ні народ краіны ня слухалі словаў Госпада, якія казаў Ён празь Ерамію прарока.

Nì ën, nì slugì âgonyâ, nì narod kraìny nâ sluhalì slovaǔ Gospada, âkìâ kazaǔ Ën praz′ Eramìû praroka.

3. Цар Сэдэкія паслаў Егухала, сына Сэлэміі, і Сафонію, сына Маасэевага, сьвятара, да Ераміі прарока сказаць: "памаліся за нас Госпаду Богу нашаму".

Car Sèdèkìâ paslaǔ Eguhala, syna Sèlèmìì, ì Safonìû, syna Maasèevaga, s′vâtara, da Eramìì praroka skazac′: "pamalìsâ za nas Gospadu Bogu našamu".

4. Ерамія тады яшчэ свабодна ўваходзіў і выходзіў сярод народа, бо ня ўвязьнілі яго ў цямніцу.

Eramìâ tady âščè svabodna ǔvahodzìǔ ì vyhodzìǔ sârod naroda, bo nâ ǔvâz′nìlì âgo ǔ câmnìcu.

5. Тым часам войска фараонава выступіла зь Егіпта, і Халдэі, якія аблягалі Ерусалім, пачуўшы вестку пра тое, адступілі ад Ерусаліма.

Tym časam vojska faraonava vystupìla z′ Egìpta, ì Haldèì, âkìâ ablâgalì Erusalìm, pačuǔšy vestku pra toe, adstupìlì ad Erusalìma.

6. І было слова Гасподняе Ерамію прароку:

Ì bylo slova Gaspodnâe Eramìû praroku:

7. так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: так скажэце цару Юдэйскаму, які паслаў вас да Мяне спытацца ў Мяне: вось, войска фараонавае, якое ішло да вас з дапамогаю, вернецца ў зямлю сваю, у Егіпет;

tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: tak skažèce caru Ûdèjskamu, âkì paslaǔ vas da Mâne spytacca ǔ Mâne: vos′, vojska faraonavae, âkoe ìšlo da vas z dapamogaû, vernecca ǔ zâmlû svaû, u Egìpet;

8. а Халдэі зноў прыйдуць і будуць ваяваць супроць горада гэтага, і возьмуць яго і спаляць яго агнём.

a Haldèì znoǔ pryjduc′ ì buduc′ vaâvac′ suproc′ gorada gètaga, ì voz′muc′ âgo ì spalâc′ âgo agnëm.

9. Так кажа Гасподзь: не ашуквайце сябе, кажучы: "мусова адыдуць ад нас Халдэі", бо яны не адыдуць;

Tak kaža Gaspodz′: ne ašukvajce sâbe, kažučy: "musova adyduc′ ad nas Haldèì", bo âny ne adyduc′;

10. калі б вы нават разьбілі ўсё войска Халдэяў, якія ваююць супроць вас, і засталіся б у іх толькі параненыя, дык і тыя ўсталі б, кожны з намёту свайго, і спалілі б горад гэты агнём.

kalì b vy navat raz′bìlì ǔsë vojska Haldèâǔ, âkìâ vaûûc′ suproc′ vas, ì zastalìsâ b u ìh tol′kì paranenyâ, dyk ì tyâ ǔstalì b, kožny z namëtu svajgo, ì spalìlì b gorad gèty agnëm.

11. У той час, калі войска Халдэйскае адступіла ад Ерусаліма, з прычыны войска фараонавага,

U toj čas, kalì vojska Haldèjskae adstupìla ad Erusalìma, z pryčyny vojska faraonavaga,

12. Ерамія пайшоў зь Ерусаліма, каб сысьці ў зямлю Веньямінавую, хаваючыся адтуль сярод народа.

Eramìâ pajšoǔ z′ Erusalìma, kab sys′cì ǔ zâmlû Ven′âmìnavuû, havaûčysâ adtul′ sârod naroda.

13. Але калі ён быў у браме Веньямінавай, начальнік варты, які там быў, на імя Ірэія, сын Сэлэміі, сына Ананіі, затрымаў Ерамію прарока, сказаўшы: "ты хочаш перабегчы да Халдэяў?".

Ale kalì ën byǔ u brame Ven′âmìnavaj, načal′nìk varty, âkì tam byǔ, na ìmâ Ìrèìâ, syn Sèlèmìì, syna Ananìì, zatrymaǔ Eramìû praroka, skazaǔšy: "ty hočaš perabegčy da Haldèâǔ?".

14. Ерамія сказаў: гэта - хлусьня; я не хачу перабегчы да Халдэяў. Але ён не паслухаў яго, і ўзяў Ірэія Ерамію і прывёў яго да князёў.

Eramìâ skazaǔ: gèta - hlus′nâ; â ne haču perabegčy da Haldèâǔ. Ale ën ne pasluhaǔ âgo, ì ǔzâǔ Ìrèìâ Eramìû ì pryvëǔ âgo da knâzëǔ.

15. Князі раззлаваліся на Ерамію і білі яго, і ўвязьнілі яго ў цямніцу, у дом Ёнатана пісца, бо зрабілі яго цямніцаю.

Knâzì razzlavalìsâ na Eramìû ì bìlì âgo, ì ǔvâz′nìlì âgo ǔ câmnìcu, u dom Ënatana pìsca, bo zrabìlì âgo câmnìcaû.

16. Калі Ерамія ўвайшоў у цямніцу і ў склеп, і прабыў там Ерамія шмат дзён,

Kalì Eramìâ ǔvajšoǔ u câmnìcu ì ǔ sklep, ì prabyǔ tam Eramìâ šmat dzën,

17. цар Сэдэкія паслаў і ўзяў яго. І пытаўся ў яго цар у доме сваім таемна і сказаў: "ці няма слова ад Госпада?", Ерамія сказаў: "ёсьць", і сказаў: "ты будзеш аддадзены ў рукі цара Вавілонскага".

car Sèdèkìâ paslaǔ ì ǔzâǔ âgo. Ì pytaǔsâ ǔ âgo car u dome svaìm taemna ì skazaǔ: "cì nâma slova ad Gospada?", Eramìâ skazaǔ: "ës′c′", ì skazaǔ: "ty budzeš addadzeny ǔ rukì cara Vavìlonskaga".

18. І сказаў Ерамія цару Сэдэкіі: "чым я зграшыў перад табою і перад слугамі тваімі, і перад народам гэтым, што вы пасадзілі мяне ў цямніцу?

Ì skazaǔ Eramìâ caru Sèdèkìì: "čym â zgrašyǔ perad taboû ì perad slugamì tvaìmì, ì perad narodam gètym, što vy pasadzìlì mâne ǔ câmnìcu?

19. і дзе вашыя прарокі, якія прарочылі вам, кажучы: "цар Вавілонскі ня пойдзе супроць вас і супроць зямлі гэтай"?

ì dze vašyâ prarokì, âkìâ praročylì vam, kažučy: "car Vavìlonskì nâ pojdze suproc′ vas ì suproc′ zâmlì gètaj"?

20. І сёньня паслухай, спадару мой цар, хай упадзе дараваньне маё перад аблічча тваё; не вяртай мяне ў дом Ёнатана пісца, каб мне не памерці там".

Ì sën′nâ pasluhaj, spadaru moj car, haj upadze daravan′ne maë perad ablìčča tvaë; ne vârtaj mâne ǔ dom Ënatana pìsca, kab mne ne pamercì tam".

21. І даў загад цар Сэдэкія, каб увязьнілі Ерамію ў двары варты і давалі яму па кавалку хлеба на дзень з вуліцы пекараў, пакуль ня кончыўся ўвесь хлеб у горадзе. І так заставаўся Ерамія ў двары варты.

Ì daǔ zagad car Sèdèkìâ, kab uvâz′nìlì Eramìû ǔ dvary varty ì davalì âmu pa kavalku hleba na dzen′ z vulìcy pekaraǔ, pakul′ nâ končyǔsâ ǔves′ hleb u goradze. Ì tak zastavaǔsâ Eramìâ ǔ dvary varty.

38 Кіраўнік

1. І пачулі Сафатыя, сын Матанаў, і Гадолія, сын Пасхораў, і Юхал, сын Сэлэміін, і Пасхор, сын Малхіін, словы, якія Ерамія прамовіў да ўсяго люду, кажучы:

Ì pačulì Safatyâ, syn Matanaǔ, ì Gadolìâ, syn Pashoraǔ, ì Ûhal, syn Sèlèmììn, ì Pashor, syn Malhììn, slovy, âkìâ Eramìâ pramovìǔ da ǔsâgo lûdu, kažučy:

2. так кажа Гасподзь: хто застанецца ў гэтым горадзе, памрэ ад меча, голаду і пошасьці з паморкам; а хто выйдзе да Халдэяў, будзе жывы, і душа яму будзе замест здабычы, і ён застанецца жывы.

tak kaža Gaspodz′: hto zastanecca ǔ gètym goradze, pamrè ad meča, goladu ì pošas′cì z pamorkam; a hto vyjdze da Haldèâǔ, budze žyvy, ì duša âmu budze zamest zdabyčy, ì ën zastanecca žyvy.

3. Так кажа Гасподзь: мусова будзе аддадзены горад гэты ў рукі войска цара Вавілонскага, і ён возьме яго.

Tak kaža Gaspodz′: musova budze addadzeny gorad gèty ǔ rukì vojska cara Vavìlonskaga, ì ën voz′me âgo.

4. Тады князі сказалі цару: "хай будзе гэты чалавек аддадзены сьмерці, бо ён аслабляе рукі воінам, якія застаюцца ў гэтым горадзе, і рукі ўсяму народу, кажучы ім такія словы; бо гэты чалавек не дабрадзенства зычыць народу гэтаму, а бедства",

Tady knâzì skazalì caru: "haj budze gèty čalavek addadzeny s′mercì, bo ën aslablâe rukì voìnam, âkìâ zastaûcca ǔ gètym goradze, ì rukì ǔsâmu narodu, kažučy ìm takìâ slovy; bo gèty čalavek ne dabradzenstva zyčyc′ narodu gètamu, a bedstva",

5. і сказаў цар Сэдэкія: "вось, ён у вашых руках, бо цар нічога ня можа рабіць насуперак вам".

ì skazaǔ car Sèdèkìâ: "vos′, ën u vašyh rukah, bo car nìčoga nâ moža rabìc′ nasuperak vam".

6. Тады ўзялі Ерамію і ўкінулі яго ў яму Малхіі, сына царовага, якая была ў двары варты, і апусьцілі Ерамію на вяроўках; у яме той ня было вады, а толькі гразь, і апусьцілі Ерамію ў гразь.

Tady ǔzâlì Eramìû ì ǔkìnulì âgo ǔ âmu Malhìì, syna carovaga, âkaâ byla ǔ dvary varty, ì apus′cìlì Eramìû na vâroǔkah; u âme toj nâ bylo vady, a tol′kì graz′, ì apus′cìlì Eramìû ǔ graz′.

7. І пачуў Аўдэмэлэх Эфіоп, адзін зь еўнухаў, што былі ў царскім доме, што Ерамію пасадзілі ў яму; а цар сядзеў тады каля брамы Веньямінавай.

Ì pačuǔ Aǔdèmèlèh Èfìop, adzìn z′ eǔnuhaǔ, što bylì ǔ carskìm dome, što Eramìû pasadzìlì ǔ âmu; a car sâdzeǔ tady kalâ bramy Ven′âmìnavaj.

8. І выйшаў Аўдэмэлэх з дому царскага і сказаў цару:

Ì vyjšaǔ Aǔdèmèlèh z domu carskaga ì skazaǔ caru:

9. спадару мой цар! блага зрабілі гэтыя людзі, такое ўчыніўшы зь Ераміем прарокам, якога ўкінулі ў яму; ён памрэ там з голаду, бо няма болей хлеба ў горадзе.

"spadaru moj car! blaga zrabìlì gètyâ lûdzì, takoe ǔčynìǔšy z′ Eramìem prarokam, âkoga ǔkìnulì ǔ âmu; ën pamrè tam z goladu, bo nâma bolej hleba ǔ goradze".

10. Цар загадаў Аўдэмэлэху Эфіопу, сказаўшы: "вазьмі з сабою адгэтуль трыццаць чалавек і выцягні Ерамію прарока зь ямы, пакуль ён не памёр".

Car zagadaǔ Aǔdèmèlèhu Èfìopu, skazaǔšy: "vaz′mì z saboû adgètul′ tryccac′ čalavek ì vycâgnì Eramìû praroka z′ âmy, pakul′ ën ne pamër".

11. Аўдэмэлэх узяў людзей з сабою і ўвайшоў у дом царскі пад кладоўкаю, і ўзяў адтуль старога нягоднага рызьзя і старых нягодных лахманоў і апусьціў іх на вяроўках у яму Ерамію.

Aǔdèmèlèh uzâǔ lûdzej z saboû ì ǔvajšoǔ u dom carskì pad kladoǔkaû, ì ǔzâǔ adtul′ staroga nâgodnaga ryz′zâ ì staryh nâgodnyh lahmanoǔ ì apus′cìǔ ìh na vâroǔkah u âmu Eramìû.

12. І сказаў Аўдэмэлэх Эфіоп Ерамію: "падкладзі гэтыя старыя кінутыя анучы і лахманы пад пахі рук тваіх, пад вяроўкі". І зрабіў так Ерамія.

Ì skazaǔ Aǔdèmèlèh Èfìop Eramìû: "padkladzì gètyâ staryâ kìnutyâ anučy ì lahmany pad pahì ruk tvaìh, pad vâroǔkì". Ì zrabìǔ tak Eramìâ.

13. І пацягнулі Ерамію на вяроўках і выцягнулі яго зь ямы; і заставаўся Ерамія ў двары варты.

Ì pacâgnulì Eramìû na vâroǔkah ì vycâgnulì âgo z′ âmy; ì zastavaǔsâ Eramìâ ǔ dvary varty.

14. Тады цар Сэдэкія паслаў і паклікаў Ерамію прарока да сябе, пры трэцім уваходзе ў дом Гасподні, і сказаў цар Ерамію: "я ў цябе нешта спытаюся; ня ўтойвай ад мяне нічога".

Tady car Sèdèkìâ paslaǔ ì paklìkaǔ Eramìû praroka da sâbe, pry trècìm uvahodze ǔ dom Gaspodnì, ì skazaǔ car Eramìû: "â ǔ câbe nešta spytaûsâ; nâ ǔtojvaj ad mâne nìčoga".

15. І сказаў Ерамія Сэдэкію: "калі я адкрыю табе, ці не аддасі мяне сьмерці? і калі дам табе параду, ты не паслухаешся мяне".

Ì skazaǔ Eramìâ Sèdèkìû: "kalì â adkryû tabe, cì ne addasì mâne s′mercì? ì kalì dam tabe paradu, ty ne pasluhaešsâ mâne".

16. І прысягаўся цар Сэдэкія Ерамію таемна, кажучы: "жывы Гасподзь, Які стварыў нам душу гэтую, не аддам цябе сьмерці і не аддам у рукі гэтых людзей, якія шукаюць душы тваёй".

Ì prysâgaǔsâ car Sèdèkìâ Eramìû taemna, kažučy: "žyvy Gaspodz′, Âkì stvaryǔ nam dušu gètuû, ne addam câbe s′mercì ì ne addam u rukì gètyh lûdzej, âkìâ šukaûc′ dušy tvaëj".

17. Тады Ерамія сказаў Сэдэкію: "так кажа Гасподзь Бог Саваоф, Бог Ізраілеў: калі ты выйдзеш да князёў цара Вавілонскага, дык жывая будзе душа твая, і гэты горад ня будзе спалены агнём, і ты будзеш жывы, і дом твой;

Tady Eramìâ skazaǔ Sèdèkìû: "tak kaža Gaspodz′ Bog Savaof, Bog Ìzraìleǔ: kalì ty vyjdzeš da knâzëǔ cara Vavìlonskaga, dyk žyvaâ budze duša tvaâ, ì gèty gorad nâ budze spaleny agnëm, ì ty budzeš žyvy, ì dom tvoj;

18. а калі ня выйдзеш да князёў цара Вавілонскага, дык гэты горад будзе выдадзены ў рукі Халдэям, і яны спаляць яго агнём, і ты не ўцячэш ад рук іхніх".

a kalì nâ vyjdzeš da knâzëǔ cara Vavìlonskaga, dyk gèty gorad budze vydadzeny ǔ rukì Haldèâm, ì âny spalâc′ âgo agnëm, ì ty ne ǔcâčèš ad ruk ìhnìh".

19. І сказаў цар Сэдэкія Ерамію: "я баюся Юдэяў, якія перайшлі да Халдэяў, каб Халдэі ня выдалі мяне ў рукі ім, і каб тыя не паглуміліся зь мяне".

Ì skazaǔ car Sèdèkìâ Eramìû: "â baûsâ Ûdèâǔ, âkìâ perajšlì da Haldèâǔ, kab Haldèì nâ vydalì mâne ǔ rukì ìm, ì kab tyâ ne paglumìlìsâ z′ mâne".

20. І сказаў Ерамія: "ня выдадуць; паслухай голасу Госпада ў тым, што я кажу табе, і добра табе будзе, і жывая будзе душа твая.

Ì skazaǔ Eramìâ: "nâ vydaduc′; pasluhaj golasu Gospada ǔ tym, što â kažu tabe, ì dobra tabe budze, ì žyvaâ budze duša tvaâ.

21. А калі ты не захочаш выйсьці, дык вось слова, якое адкрыў мне Гасподзь:

A kalì ty ne zahočaš vyjs′cì, dyk vos′ slova, âkoe adkryǔ mne Gaspodz′:

22. вось, усе жанчыны, якія засталіся ў доме цара Юдэйскага, заведзены будуць да князёў цара Вавілонскага, і скажуць яны: "цябе змусьцілі і адолелі сябры твае; ногі твае загразьлі ў брудзе, і яны адышлі ад цябе", -

vos′, use žančyny, âkìâ zastalìsâ ǔ dome cara Ûdèjskaga, zavedzeny buduc′ da knâzëǔ cara Vavìlonskaga, ì skažuc′ âny: "câbe zmus′cìlì ì adolelì sâbry tvae; nogì tvae zagraz′lì ǔ brudze, ì âny adyšlì ad câbe", -

23. і ўсіх жонак тваіх і дзяцей тваіх завядуць да Халдэяў, і ты не ўцячэш ад рук іхніх, а будзеш узяты рукою цара Вавілонскага і зробіш тое, што горад гэты будзе спалены агнём.

ì ǔsìh žonak tvaìh ì dzâcej tvaìh zavâduc′ da Haldèâǔ, ì ty ne ǔcâčèš ad ruk ìhnìh, a budzeš uzâty rukoû cara Vavìlonskaga ì zrobìš toe, što gorad gèty budze spaleny agnëm.

24. І сказаў Сэдэкія Ерамію: "ніхто не павінен ведаць гэтых словаў і тады ты не памрэш;

Ì skazaǔ Sèdèkìâ Eramìû: "nìhto ne pavìnen vedac′ gètyh slovaǔ ì tady ty ne pamrèš;

25. і калі пачуюць князі, што я гутарыў з табою, і прыйдуць да цябе, і скажуць табе: "скажы нам, што казаў ты цару, ня ўтойвай ад нас і мы не дамо цябе сьмерці, - а таксама што казаў табе цар",

ì kalì pačuûc′ knâzì, što â gutaryǔ z taboû, ì pryjduc′ da câbe, ì skažuc′ tabe: "skažy nam, što kazaǔ ty caru, nâ ǔtojvaj ad nas ì my ne damo câbe s′mercì, - a taksama što kazaǔ tabe car",

26. дык скажы ім: я склаў перад абліччам цара прашэньне маё, каб не вяртаць мяне ў дом Ёнатанаў, каб не памерці там".

dyk skažy ìm: â sklaǔ perad ablìččam cara prašèn′ne maë, kab ne vârtac′ mâne ǔ dom Ënatanaǔ, kab ne pamercì tam".

27. І прыйшлі ўсе князі да Ераміі і пыталіся ў яго, і ён сказаў ім згодна з усімі словамі, якія цар загадаў сказаць, і яны моўчкі пакінулі яго, бо не даведаліся, што было сказана цару.

Ì pryjšlì ǔse knâzì da Eramìì ì pytalìsâ ǔ âgo, ì ën skazaǔ ìm zgodna z usìmì slovamì, âkìâ car zagadaǔ skazac′, ì âny moǔčkì pakìnulì âgo, bo ne davedalìsâ, što bylo skazana caru.

28. І заставаўся Ерамія ў двары варты да таго дня, у які быў узяты Ерусалім. І Ерусалім быў узяты.

Ì zastavaǔsâ Eramìâ ǔ dvary varty da tago dnâ, u âkì byǔ uzâty Erusalìm. Ì Erusalìm byǔ uzâty.

39 Кіраўнік

1. У дзявяты год Сэдэкіі, цара Юдэйскага, у дзясятым месяцы, прыйшоў Навухаданосар, цар Вавілонскі, з усім войскам сваім да Ерусаліма, і аблеглі яго.

U dzâvâty god Sèdèkìì, cara Ûdèjskaga, u dzâsâtym mesâcy, pryjšoǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, z usìm vojskam svaìm da Erusalìma, ì ableglì âgo.

2. А ў адзінаццаты год Сэдэкіі, у чацьвёртым месяцы, у дзявяты дзень месяца горад быў узяты.

A ǔ adzìnaccaty god Sèdèkìì, u čac′vërtym mesâcy, u dzâvâty dzen′ mesâca gorad byǔ uzâty.

3. І ўвайшлі ў яго ўсе князі цара Вавілонскага і разьмсьціліся ў сярэдняй браме, Нэргал-Шарэцэр, Самгар-Нэво, Сарсэхім, начальнік еўнухаў, Нэргал-Шарэцэр, начальнік магаў, і ўсе астатнія князі цара Вавілонскага.

Ì ǔvajšlì ǔ âgo ǔse knâzì cara Vavìlonskaga ì raz′ms′cìlìsâ ǔ sârèdnâj brame, Nèrgal-Šarècèr, Samgar-Nèvo, Sarsèhìm, načal′nìk eǔnuhaǔ, Nèrgal-Šarècèr, načal′nìk magaǔ, ì ǔse astatnìâ knâzì cara Vavìlonskaga.

4. Калі Сэдэкія, цар Юдэйскі, і ўсе вайсковыя людзі ўбачлі іх, - пабеглі, і ўночы выйшлі з горада праз царскі сад у браму паміж дзьвюма сьценамі і пайшлі па дарозе на раўніне.

Kalì Sèdèkìâ, car Ûdèjskì, ì ǔse vajskovyâ lûdzì ǔbačlì ìh, - pabeglì, ì ǔnočy vyjšlì z gorada praz carskì sad u bramu pamìž dz′vûma s′cenamì ì pajšlì pa daroze na raǔnìne.

5. Але войска Халдэйскае пагналася за імі; і дагналі Сэдэкію на раўнінах Ерыхонскіх; і ўзялі яго і завялі да Навухаданосара, цара Вавілонскага, у Рыўлу, у зямлю Эмат, дзе ён учыніў суд над ім.

Ale vojska Haldèjskae pagnalasâ za ìmì; ì dagnalì Sèdèkìû na raǔnìnah Eryhonskìh; ì ǔzâlì âgo ì zavâlì da Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, u Ryǔlu, u zâmlû Èmat, dze ën učynìǔ sud nad ìm.

6. І закалоў цар Вавілонскі сыноў Сэдэкіі ў Рыўле ў яго на вачах, і ўсіх вяльможаў Юдэйскіх закалоў цар Вавілонскі;

Ì zakaloǔ car Vavìlonskì synoǔ Sèdèkìì ǔ Ryǔle ǔ âgo na vačah, ì ǔsìh vâl′možaǔ Ûdèjskìh zakaloǔ car Vavìlonskì;

7. а Сэдэкіі выкалаў вочы, і закаваў яго ў аковы, каб завесьці яго ў Вавілон.

a Sèdèkìì vykalaǔ vočy, ì zakavaǔ âgo ǔ akovy, kab zaves′cì âgo ǔ Vavìlon.

8. Цароў дом і дамы народа Халдэі спалілі агнём, і сьцены Ерусаліма разбурылі.

Caroǔ dom ì damy naroda Haldèì spalìlì agnëm, ì s′ceny Erusalìma razburylì.

9. А рэшту людзей, якія заставаліся ў горадзе, і перабежчыкаў, якія перайшлі да яго, і іншы астатні люд Навузардан, начальнік целаахоўцаў, перасяліў у Вавілон.

A rèštu lûdzej, âkìâ zastavalìsâ ǔ goradze, ì perabežčykaǔ, âkìâ perajšlì da âgo, ì ìnšy astatnì lûd Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, perasâlìǔ u Vavìlon.

10. А бедных з народа, якія нічога ня мелі, Навузардан, начальнік целаахоўцаў, пакінуў у Юдэйскай зямлі і даў ім тады вінаграднікі і палі,

A bednyh z naroda, âkìâ nìčoga nâ melì, Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, pakìnuǔ u Ûdèjskaj zâmlì ì daǔ ìm tady vìnagradnìkì ì palì,

11. А пра Ерамію Навухаданосар, цар Вавілонскі, даў такі загад Навузардану, начальніку целаахоўцаў:

A pra Eramìû Navuhadanosar, car Vavìlonskì, daǔ takì zagad Navuzardanu, načal′nìku celaahoǔcaǔ:

12. вазьмі яго і май яго на ўвазе, і не рабі яму нічога благога, а рабі зь ім так, як ён скажа табе.

"vaz′mì âgo ì maj âgo na ǔvaze, ì ne rabì âmu nìčoga blagoga, a rabì z′ ìm tak, âk ën skaža tabe".

13. І паслаў Навузардан, начальнік целаахоўцаў, і Навузардан, начальнік еўнухаў, і Нэргал-Шарэцэр, начальнік магаў, і ўсе князі цара Вавілонскага

Ì paslaǔ Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, ì Navuzardan, načal′nìk eǔnuhaǔ, ì Nèrgal-Šarècèr, načal′nìk magaǔ, ì ǔse knâzì cara Vavìlonskaga

14. паслалі і ўзялі Ерамію з двара варты, і даручылі яго Гадолію, сыны Ахікамаву, сыну Сафанаву, завесьці яго дамоў. І ён застаўся жыць сярод народа.

paslalì ì ǔzâlì Eramìû z dvara varty, ì daručylì âgo Gadolìû, syny Ahìkamavu, synu Safanavu, zaves′cì âgo damoǔ. Ì ën zastaǔsâ žyc′ sârod naroda.

15. Ерамію, яшчэ калі яго трымалі ў двары цямніцы, было слова Гасподняе:

Eramìû, âščè kalì âgo trymalì ǔ dvary câmnìcy, bylo slova Gaspodnâe:

16. ідзі, скажы Аўдэмэлэху Эфіопу: так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: вось, Я спраўджу словы Мае пра горад гэты на ліха, а не на дабро яму, і яны збудуцца ў той дзень на вачах тваіх;

ìdzì, skažy Aǔdèmèlèhu Èfìopu: tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: vos′, Â spraǔdžu slovy Mae pra gorad gèty na lìha, a ne na dabro âmu, ì âny zbuducca ǔ toj dzen′ na vačah tvaìh;

17. але цябе Я выбаўлю ў той дзень, кажа Гасподзь, і ня будзеш аддадзены ў рукі людзям, якіх ты баішся.

ale câbe Â vybaǔlû ǔ toj dzen′, kaža Gaspodz′, ì nâ budzeš addadzeny ǔ rukì lûdzâm, âkìh ty baìšsâ.

18. Я выбаўлю цябе, і ты не загінеш ад меча, і душа твая застанецца ў цябе замест здабычы, бо ты на Мяне надзею паклаў, сказаў Гасподзь.

Â vybaǔlû câbe, ì ty ne zagìneš ad meča, ì duša tvaâ zastanecca ǔ câbe zamest zdabyčy, bo ty na Mâne nadzeû paklaǔ, skazaǔ Gaspodz′.

40 Кіраўнік

1. Слова, якое было Ераміі ад Госпада, пасьля таго як Навузардан, начальнік целаахоўцаў, адпусьціў яго з Рамы, дзе ён узяў яго скаванага ланцугамі сярод іншых палонных Ерусалімцаў і Юдэяў, якіх перасялілі ў Вавілон.

Slova, âkoe bylo Eramìì ad Gospada, pas′lâ tago âk Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, adpus′cìǔ âgo z Ramy, dze ën uzâǔ âgo skavanaga lancugamì sârod ìnšyh palonnyh Erusalìmcaǔ ì Ûdèâǔ, âkìh perasâlìlì ǔ Vavìlon.

2. Начальнік целаахоўцаў узяў Ерамію і сказаў яму: "Гасподзь Бог твой вырак гэта бедства на месца гэтае,

Načal′nìk celaahoǔcaǔ uzâǔ Eramìû ì skazaǔ âmu: "Gaspodz′ Bog tvoj vyrak gèta bedstva na mesca gètae,

3. і навёў яго Гасподзь і зрабіў тое, што сказаў; бо вы зграшылі перад Госпадам і ня слухаліся голасу Ягонага, за тое і спасьцігла вас гэта.

ì navëǔ âgo Gaspodz′ ì zrabìǔ toe, što skazaǔ; bo vy zgrašylì perad Gospadam ì nâ sluhalìsâ golasu Âgonaga, za toe ì spas′cìgla vas gèta.

4. Дык вось, я вызваляю цябе сёньня з ланцугоў, якія на руках тваіх: калі табе заўгодна ісьці са мною ў Вавілон, - ідзі, і я мецьму клопат за цябе; а калі незаўгодна табе ісьці са мною ў Вавілон, - заставайся. Вось, уся зямля перад табою; куды табе заўгодна, і куды падабаецца ісьці, туды і ідзі".

Dyk vos′, â vyzvalâû câbe sën′nâ z lancugoǔ, âkìâ na rukah tvaìh: kalì tabe zaǔgodna ìs′cì sa mnoû ǔ Vavìlon, - ìdzì, ì â mec′mu klopat za câbe; a kalì nezaǔgodna tabe ìs′cì sa mnoû ǔ Vavìlon, - zastavajsâ. Vos′, usâ zâmlâ perad taboû; kudy tabe zaǔgodna, ì kudy padabaecca ìs′cì, tudy ì ìdzì".

5. Калі ён яшчэ не адышоў, сказаў Навузардан: "ідзі да Гадоліі, сына Ахікамавага, сына Сафанавага, якога цар Вавілонскі паставіў над гарадамі Юдэйскімі, і заставайся зь ім сярод народа; альбо ідзі, куды падабаецца табе ісьці". І даў яму начальнік целаахоўцаў прадуктаў і дарунак і адпусьціў яго.

Kalì ën âščè ne adyšoǔ, skazaǔ Navuzardan: "ìdzì da Gadolìì, syna Ahìkamavaga, syna Safanavaga, âkoga car Vavìlonskì pastavìǔ nad garadamì Ûdèjskìmì, ì zastavajsâ z′ ìm sârod naroda; al′bo ìdzì, kudy padabaecca tabe ìs′cì". Ì daǔ âmu načal′nìk celaahoǔcaǔ praduktaǔ ì darunak ì adpus′cìǔ âgo.

6. І прыйшоў Ерамія да Гадоліі, сына Ахзікамавага, у Масіфу, і жыў зь ім сярод народа, які заставаўся ў краіне.

Ì pryjšoǔ Eramìâ da Gadolìì, syna Ahzìkamavaga, u Masìfu, ì žyǔ z′ ìm sârod naroda, âkì zastavaǔsâ ǔ kraìne.

7. Калі ўсе ваеначальнікі, якія былі ў полі, яны і людзі іхнія, пачулі, што цар Вавілонскі паставіў Гадолію, сыны Ахікамавага, начальнікам над краінаю і даручыў Яму мужчын і жанчын і дзяцей, і тых зь беднякоў краіны, якія ня былі пераселены ў Вавілон,

Kalì ǔse vaenačal′nìkì, âkìâ bylì ǔ polì, âny ì lûdzì ìhnìâ, pačulì, što car Vavìlonskì pastavìǔ Gadolìû, syny Ahìkamavaga, načal′nìkam nad kraìnaû ì daručyǔ Âmu mužčyn ì žančyn ì dzâcej, ì tyh z′ bednâkoǔ kraìny, âkìâ nâ bylì peraseleny ǔ Vavìlon,

8. тады прыйшлі да Гадоліі ў Масіфу і Ісмаіл, сын Натаніі, і Ёанан і Ёнатан, сыны Карэевыя, і Сэрая, сын Танасмэта, і сыны Офі з Нэтафаты, і Езанія, сын Махаты, яны і дружына іхняя,

tady pryjšlì da Gadolìì ǔ Masìfu ì Ìsmaìl, syn Natanìì, ì Ëanan ì Ënatan, syny Karèevyâ, ì Sèraâ, syn Tanasmèta, ì syny Ofì z Nètafaty, ì Ezanìâ, syn Mahaty, âny ì družyna ìhnââ,

9. Гадолія, сын Ахікамаў, сына Сафанавага, запрысягнуўся ім, кажучы: "ня бойцеся служыць Халдэям, заставайцеся на зямлі і служэце цару Вавілонскаму, і будзе вам добра;

Gadolìâ, syn Ahìkamaǔ, syna Safanavaga, zaprysâgnuǔsâ ìm, kažučy: "nâ bojcesâ služyc′ Haldèâm, zastavajcesâ na zâmlì ì služèce caru Vavìlonskamu, ì budze vam dobra;

10. А я застануся ў Масіфе, каб стаяць перад абліччам Халдэяў, якія будуць прыходзіць да нас; а вы зьбірайце віно і летнія плады і алей і зьбірайце ў посуд ваш, і жывеце ў гарадах вашых, якія занялі".

A â zastanusâ ǔ Masìfe, kab staâc′ perad ablìččam Haldèâǔ, âkìâ buduc′ pryhodzìc′ da nas; a vy z′bìrajce vìno ì letnìâ plady ì alej ì z′bìrajce ǔ posud vaš, ì žyvece ǔ garadah vašyh, âkìâ zanâlì".

11. Таксама і ўсе Юдэі, якія былі ў зямлі Маавіцкай і сярод сыноў Амона і ў Ідумэі, і ва ўсіх краінах, пачулі, што цар Вавілонскі пакінуў частку Юдэяў і паставіў над імі Гадолію, сына Ахікамавага, сына Сафанавага;

Taksama ì ǔse Ûdèì, âkìâ bylì ǔ zâmlì Maavìckaj ì sârod synoǔ Amona ì ǔ Ìdumèì, ì va ǔsìh kraìnah, pačulì, što car Vavìlonskì pakìnuǔ častku Ûdèâǔ ì pastavìǔ nad ìmì Gadolìû, syna Ahìkamavaga, syna Safanavaga;

12. і вярнуліся ўсе гэтыя Юдэі з усіх мясьцінаў, куды былі выгнаны, і прыйшлі ў зямлю Юдэйскую да Гадоліі ў Масіфу, і сабралі віна і летніх пладоў вельмі шмат.

ì vârnulìsâ ǔse gètyâ Ûdèì z usìh mâs′cìnaǔ, kudy bylì vygnany, ì pryjšlì ǔ zâmlû Ûdèjskuû da Gadolìì ǔ Masìfu, ì sabralì vìna ì letnìh pladoǔ vel′mì šmat.

13. Тым часам Янан, сын Карэеў, і ўсе вайсковыя начальнікі, якія былі ў полі, прыйшлі да Гадоліі ў Масіфу

Tym časam Ânan, syn Karèeǔ, ì ǔse vajskovyâ načal′nìkì, âkìâ bylì ǔ polì, pryjšlì da Gadolìì ǔ Masìfu

14. і сказалі яму: "ці ведаеш ты, што Вааліс, цар сыноў Амонавых, прыслаў Ісмаіла, сына Натаніі, каб забіць цябе"? Але Гадолія, сын Ахікамаў, не паверыў ім.

ì skazalì âmu: "cì vedaeš ty, što Vaalìs, car synoǔ Amonavyh, pryslaǔ Ìsmaìla, syna Natanìì, kab zabìc′ câbe"? Ale Gadolìâ, syn Ahìkamaǔ, ne paveryǔ ìm.

15. Тады Янан, сын Карэеў, сказаў Гадоліі патайна ў Масіфе: "дазволь мне, і я пайду і заб'ю Ісмаіла, сына Натаніі, і ніхто не даведаецца; навошта дапускаць, каб ён забіў цябе, і каб усе Юдэі, што сабраліся да цябе, расьсеяліся, і каб загінула рэшта Юдава"?

Tady Ânan, syn Karèeǔ, skazaǔ Gadolìì patajna ǔ Masìfe: "dazvol′ mne, ì â pajdu ì zab'û Ìsmaìla, syna Natanìì, ì nìhto ne davedaecca; navošta dapuskac′, kab ën zabìǔ câbe, ì kab use Ûdèì, što sabralìsâ da câbe, ras′seâlìsâ, ì kab zagìnula rèšta Ûdava"?

16. Але Гадолія, сын Ахікамаў, сказаў Янану, сыну Карэеваму: "не рабі гэтага, бо ты няпраўду кажаш пра Ісмаіла".

Ale Gadolìâ, syn Ahìkamaǔ, skazaǔ Ânanu, synu Karèevamu: "ne rabì gètaga, bo ty nâpraǔdu kažaš pra Ìsmaìla".

41 Кіраўнік

1. І было ў сёмы месяц, Ісмаіл, сын Натаніі, сына Элісама зь племя царскага, і вяльможы царовыя і дзесяць чалавек зь ім прыйшлі да Гадоліі, сына Ахікамавага, у Масіфу, і там яны елі разам хлеб у Масіфе.

Ì bylo ǔ sëmy mesâc, Ìsmaìl, syn Natanìì, syna Èlìsama z′ plemâ carskaga, ì vâl′možy carovyâ ì dzesâc′ čalavek z′ ìm pryjšlì da Gadolìì, syna Ahìkamavaga, u Masìfu, ì tam âny elì razam hleb u Masìfe.

2. І ўстаў Ісмаіл, сын Натаніі, і дзесяць чалавек, якія былі зь ім, і ўдарылі Гадолію, сына Ахікамавага, сына Сафанавага, мечам і забілі таго, каго цар Вавілонскі паставіў начальнікам над краінаю.

Ì ǔstaǔ Ìsmaìl, syn Natanìì, ì dzesâc′ čalavek, âkìâ bylì z′ ìm, ì ǔdarylì Gadolìû, syna Ahìkamavaga, syna Safanavaga, mečam ì zabìlì tago, kago car Vavìlonskì pastavìǔ načal′nìkam nad kraìnaû.

3. Таксама забіў Ісмаіл і ўсіх Юдэяў, якія былі зь ім, з Гадоліем, у Масіфе, і былых там Халдэяў, людзей вайсковых.

Taksama zabìǔ Ìsmaìl ì ǔsìh Ûdèâǔ, âkìâ bylì z′ ìm, z Gadolìem, u Masìfe, ì bylyh tam Haldèâǔ, lûdzej vajskovyh.

4. На другі дзень пасьля забойства Гадоліі, калі ніхто ня ведаў пра гэта,

Na drugì dzen′ pas′lâ zabojstva Gadolìì, kalì nìhto nâ vedaǔ pra gèta,

5. прыйшлі зь Сіхема, Сілома і Самарыі восемдзесят чалавек з паголенымі бародамі і ў падранай вопратцы, і параніўшы сябе, з дарункамі і ліванам у руках для прынясеньня іх у дом Гасподні.

pryjšlì z′ Sìhema, Sìloma ì Samaryì vosemdzesât čalavek z pagolenymì barodamì ì ǔ padranaj vopratcy, ì paranìǔšy sâbe, z darunkamì ì lìvanam u rukah dlâ prynâsen′nâ ìh u dom Gaspodnì.

6. Ісмаіл, сын Натаніі, выйшаў з Масіфы насустрач ім, ідучы і плачучы, і спаткаўшыся зь імі, сказаў ім: "ідзеце да Гадоліі, сына Ахікамавага".

Ìsmaìl, syn Natanìì, vyjšaǔ z Masìfy nasustrač ìm, ìdučy ì plačučy, ì spatkaǔšysâ z′ ìmì, skazaǔ ìm: "ìdzece da Gadolìì, syna Ahìkamavaga".

7. І як толькі яны ўвайшлі ўсярэдзіну горада, Ісмаіл, сын Натаніі перабіў іх і ўкінуў у роў, ён і былыя зь ім людзі.

Ì âk tol′kì âny ǔvajšlì ǔsârèdzìnu gorada, Ìsmaìl, syn Natanìì perabìǔ ìh ì ǔkìnuǔ u roǔ, ën ì bylyâ z′ ìm lûdzì.

8. Але знайшліся сярод іх дзесяць чалавек, якія сказалі Ісмаілу: "не забівай нас, бо ў нас ёсьць у полі схаваныя скарбы з пшаніцаю і ячменем, і алеем і мёдам". І ён утрымаўся і не забіў іх зь іншымі братамі іхнімі.

Ale znajšlìsâ sârod ìh dzesâc′ čalavek, âkìâ skazalì Ìsmaìlu: "ne zabìvaj nas, bo ǔ nas ës′c′ u polì shavanyâ skarby z pšanìcaû ì âčmenem, ì aleem ì mëdam". Ì ën utrymaǔsâ ì ne zabìǔ ìh z′ ìnšymì bratamì ìhnìmì.

9. А роў, куды кінуў Ісмаіл усе трупы людзей, якіх ён забіў за Гадолію, быў той самы, які выкапаў цар Аса, баючыся Ваасы, цара Ізраільскага; яго напоўніў Ісмаіл, сын Натаніі, забітымі.

A roǔ, kudy kìnuǔ Ìsmaìl use trupy lûdzej, âkìh ën zabìǔ za Gadolìû, byǔ toj samy, âkì vykapaǔ car Asa, baûčysâ Vaasy, cara Ìzraìl′skaga; âgo napoǔnìǔ Ìsmaìl, syn Natanìì, zabìtymì.

10. І захапіў Ісмаіл усю рэшту народа, што быў у Масіфе, дачок царовых і ўсю рэшту людзей у Масіфе, якіх Навузардан, начальнік целаахоўцаў, даручыў Гадоліі, сыну Ахікамаваму, і захапіў іх Ісмаіл, сын Натаніі, і выправіўся да сыноў Амонавых.

Ì zahapìǔ Ìsmaìl usû rèštu naroda, što byǔ u Masìfe, dačok carovyh ì ǔsû rèštu lûdzej u Masìfe, âkìh Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, daručyǔ Gadolìì, synu Ahìkamavamu, ì zahapìǔ ìh Ìsmaìl, syn Natanìì, ì vypravìǔsâ da synoǔ Amonavyh.

11. Але калі Ёанан, сын Карэеў і ўсе ваеначальнікі, што былі зь ім, пачулі пра ўсе зладзействы, якія ўчыніў Ісмаіл, сын Натаніі,

Ale kalì Ëanan, syn Karèeǔ ì ǔse vaenačal′nìkì, što bylì z′ ìm, pačulì pra ǔse zladzejstvy, âkìâ ǔčynìǔ Ìsmaìl, syn Natanìì,

12. узялі ўсіх людзей і пайшлі на бітву зь Ісмаілам, сынам Натаніі, і дагналі яго каля вялікіх водаў, у Гаваоне.

uzâlì ǔsìh lûdzej ì pajšlì na bìtvu z′ Ìsmaìlam, synam Natanìì, ì dagnalì âgo kalâ vâlìkìh vodaǔ, u Gavaone.

13. І калі ўвесь народ, які быў у Ісмаіла, угледзеў Ёанана, сына Карэевага, і ўсіх ваенных начальнікаў, што былі зь ім, - узрадаваўся;

Ì kalì ǔves′ narod, âkì byǔ u Ìsmaìla, ugledzeǔ Ëanana, syna Karèevaga, ì ǔsìh vaennyh načal′nìkaǔ, što bylì z′ ìm, - uzradavaǔsâ;

14. і адвярнуўся ўвесь люд, які Ісмаіл зьвёў у палон з Масіфы, і павярнуўся і пайшоў да Ёанана, сына Карэевага,

ì advârnuǔsâ ǔves′ lûd, âkì Ìsmaìl z′vëǔ u palon z Masìfy, ì pavârnuǔsâ ì pajšoǔ da Ëanana, syna Karèevaga,

15. а Ісмаіл, сын Натаніі, уцёк ад Ёанана з васьмю людзьмі і пайшоў да сыноў Амонавых.

a Ìsmaìl, syn Natanìì, ucëk ad Ëanana z vas′mû lûdz′mì ì pajšoǔ da synoǔ Amonavyh.

16. Тады Ёанан, сын Карэеў, і ўсе ваенныя начальнікі, што былі зь ім, узялі з Масіфы ўсю рэшту люду, які ён вызваліў ад Ісмаіла, сына Натаніі, пасьля таго як той забіў Гадолію, сына Ахікамавага, мужчын, ваенных людзей і жанок і дзяцей, і еўнухаў, якіх ён вывеў з Гаваона;

Tady Ëanan, syn Karèeǔ, ì ǔse vaennyâ načal′nìkì, što bylì z′ ìm, uzâlì z Masìfy ǔsû rèštu lûdu, âkì ën vyzvalìǔ ad Ìsmaìla, syna Natanìì, pas′lâ tago âk toj zabìǔ Gadolìû, syna Ahìkamavaga, mužčyn, vaennyh lûdzej ì žanok ì dzâcej, ì eǔnuhaǔ, âkìh ën vyveǔ z Gavaona;

17. і пайшлі і спыніліся ў селішчы Хімам, непадалёк ад Віфляема, каб пайсьці ў Егіпет

ì pajšlì ì spynìlìsâ ǔ selìščy Hìmam, nepadalëk ad Vìflâema, kab pajs′cì ǔ Egìpet

18. ад Халдэяў, бо яны баяліся іх, бо Ісмаіл, сын Натаніі, забіў Гадолію, сына Ахікамавага, якога цар Вавілонскі паставіў начальнікам над краінаю.

ad Haldèâǔ, bo âny baâlìsâ ìh, bo Ìsmaìl, syn Natanìì, zabìǔ Gadolìû, syna Ahìkamavaga, âkoga car Vavìlonskì pastavìǔ načal′nìkam nad kraìnaû.

42 Кіраўнік

1. І падступіліся ўсе ваенныя начальнікі, і Ёанан, сын Карэеў, і Езанія, сын Гашаі і ўвесь люд ад малога да старога,

Ì padstupìlìsâ ǔse vaennyâ načal′nìkì, ì Ëanan, syn Karèeǔ, ì Ezanìâ, syn Gašaì ì ǔves′ lûd ad maloga da staroga,

2. і сказалі Ерамію прароку: "хай прыпадзе перад аблічча тваё прашэньне наша, памаліся за нас Госпаду Богу твайму за ўсю гэтую рэшту, бо з многага засталося нас мала, як вочы твае бачаць нас,

ì skazalì Eramìû praroku: "haj prypadze perad ablìčča tvaë prašèn′ne naša, pamalìsâ za nas Gospadu Bogu tvajmu za ǔsû gètuû rèštu, bo z mnogaga zastalosâ nas mala, âk vočy tvae bačac′ nas,

3. каб Гасподзь Бог твой паказаў нам дарогу, якою нам ісьці, і тое, што нам рабіць".

kab Gaspodz′ Bog tvoj pakazaǔ nam darogu, âkoû nam ìs′cì, ì toe, što nam rabìc′".

4. І сказаў ім Ерамія прарок: "чую, памалюся Госпаду Богу вашаму, паводле слоў вашых, і ўсё, што адкажа вам Гасподзь, абвяшчу вам, ня ўтою ад вас ні слова".

Ì skazaǔ ìm Eramìâ prarok: "čuû, pamalûsâ Gospadu Bogu vašamu, pavodle sloǔ vašyh, ì ǔsë, što adkaža vam Gaspodz′, abvâšču vam, nâ ǔtoû ad vas nì slova".

5. Яны сказалі Ерамію: "Гасподзь хай будзе паміж намі сьведкам слушным і праўдзівым у тым, што мы дакладна выканаем усё тое, з чым прышле цябе да нас Гасподзь Бог твой:

Âny skazalì Eramìû: "Gaspodz′ haj budze pamìž namì s′vedkam slušnym ì praǔdzìvym u tym, što my dakladna vykanaem usë toe, z čym pryšle câbe da nas Gaspodz′ Bog tvoj:

6. ці добра, ці блага тое будзе, але голасу Госпада Бога нашага, да Якога пасылаем цябе, паслухаемся, каб нам было добра, калі будзем паслухмяныя голасу Госпада Бога нашага".

cì dobra, cì blaga toe budze, ale golasu Gospada Boga našaga, da Âkoga pasylaem câbe, pasluhaemsâ, kab nam bylo dobra, kalì budzem pasluhmânyâ golasu Gospada Boga našaga".

7. Як прайшло дзесяць дзён, было слова Гасподняе Ерамію.

Âk prajšlo dzesâc′ dzën, bylo slova Gaspodnâe Eramìû.

8. Ён паклікаў да сябе Ёанана, сына Карэевага, і ўсіх ваенных начальнікаў, што былі зь ім, і ўвесь люд, ад малога да старога

Ën paklìkaǔ da sâbe Ëanana, syna Karèevaga, ì ǔsìh vaennyh načal′nìkaǔ, što bylì z′ ìm, ì ǔves′ lûd, ad maloga da staroga

9. і сказаў ім: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў, да Якога вы пасылалі мяне, каб пакласьці перад Ім маленьне ваша:

ì skazaǔ ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ, da Âkoga vy pasylalì mâne, kab paklas′cì perad Ìm malen′ne vaša:

10. калі застанецеся на зямлі гэтай, дык Я ўладжу вас і ня спустошу, пасаджу вас і ня выкараню, бо Я шкадую за тое бедства, якое навёў на вас.

kalì zastanecesâ na zâmlì gètaj, dyk Â ǔladžu vas ì nâ spustošu, pasadžu vas ì nâ vykaranû, bo Â škaduû za toe bedstva, âkoe navëǔ na vas.

11. Ня бойцеся цара Вавілонскага, якога вы баіцеся; ня бойцеся яго, кажа Гасподзь, бо Я з вамі, каб уратаваць вас і выбаўляць вас ад рукі ягонай.

Nâ bojcesâ cara Vavìlonskaga, âkoga vy baìcesâ; nâ bojcesâ âgo, kaža Gaspodz′, bo Â z vamì, kab uratavac′ vas ì vybaǔlâc′ vas ad rukì âgonaj.

12. І пакажу вам літасьць, і ён зьлітасьцівіцца з вас і верне вас у зямлю вашу.

Ì pakažu vam lìtas′c′, ì ën z′lìtas′cìvìcca z vas ì verne vas u zâmlû vašu.

13. Калі ж вы скажаце: "ня хочам жыць у гэтай зямлі", і не паслухаецеся голасу Госпада Бога вашага, кажучы:

Kalì ž vy skažace: "nâ hočam žyc′ u gètaj zâmlì", ì ne pasluhaecesâ golasu Gospada Boga vašaga, kažučy:

14. не, мы пойдзем у зямлю Егіпецкую, дзе вайны ня ўбачым і трубнага голасу не пачуем, і галадаць ня будзем, і там жыцьмем,

"ne, my pojdzem u zâmlû Egìpeckuû, dze vajny nâ ǔbačym ì trubnaga golasu ne pačuem, ì galadac′ nâ budzem, ì tam žyc′mem",

15. дык выслухайце сёньня слова Гасподняе, вы, рэшта Юды: так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: калі вы рашуча павернеце твары вашыя, каб ісьці ў Егіпет, і пойдзеце, каб жыць там,

dyk vysluhajce sën′nâ slova Gaspodnâe, vy, rèšta Ûdy: tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: kalì vy rašuča pavernece tvary vašyâ, kab ìs′cì ǔ Egìpet, ì pojdzece, kab žyc′ tam,

16. дык меч, якога вы баіцеся, дагоніць вас там, у зямлі Егіпецкай, і голад, якога вы страшыцеся, будзе заўсёды сьледаваць за вамі там у Егіпце, і там памраце.

dyk meč, âkoga vy baìcesâ, dagonìc′ vas tam, u zâmlì Egìpeckaj, ì golad, âkoga vy strašycesâ, budze zaǔsëdy s′ledavac′ za vamì tam u Egìpce, ì tam pamrace.

17. І вось, каторыя павернуць твар свой, каб ісьці ў Егіпет і там жыць, памруць ад меча, голаду, паморку і згубнай пошасьці, і ніводзін зь іх не застанецца і не пазьбегне таго бедства, якое я навяду на іх.

Ì vos′, katoryâ pavernuc′ tvar svoj, kab ìs′cì ǔ Egìpet ì tam žyc′, pamruc′ ad meča, goladu, pamorku ì zgubnaj pošas′cì, ì nìvodzìn z′ ìh ne zastanecca ì ne paz′begne tago bedstva, âkoe â navâdu na ìh.

18. Бо так кажа Гасподзь Саваоф Бог Ізраілеў: як выліўся гнеў Мой і лютасьць Мая на жыхароў Ерусаліма, так выльецца лютасьць Мая на вас, калі ўвойдзеце ў Егіпет, і вы будзеце пракляцьцем і жудасьцю, і паганьбеньнем і кляцьбою, і ня ўбачыце болей месца гэтага.

Bo tak kaža Gaspodz′ Savaof Bog Ìzraìleǔ: âk vylìǔsâ gneǔ Moj ì lûtas′c′ Maâ na žyharoǔ Erusalìma, tak vyl′ecca lûtas′c′ Maâ na vas, kalì ǔvojdzece ǔ Egìpet, ì vy budzece praklâc′cem ì žudas′cû, ì pagan′ben′nem ì klâc′boû, ì nâ ǔbačyce bolej mesca gètaga.

19. Да вас, рэшта Юдава, прамовіў Гасподзь: не хадзеце ў Егіпет; цьвёрда ведайце, што я сёньня перасьцярог вас;

Da vas, rèšta Ûdava, pramovìǔ Gaspodz′: ne hadzece ǔ Egìpet; c′vërda vedajce, što â sën′nâ peras′cârog vas;

20. бо вы зграшылі супроць саміх сябе: вы паслалі мяне да Госпада Бога нашага, сказаўшы: "памаліся за нас Госпаду Богу нашаму, і ўсё, што скажа Гасподзь Бог наш, абвясьці нам, - і мы зробім",

bo vy zgrašylì suproc′ samìh sâbe: vy paslalì mâne da Gospada Boga našaga, skazaǔšy: "pamalìsâ za nas Gospadu Bogu našamu, ì ǔsë, što skaža Gaspodz′ Bog naš, abvâs′cì nam, - ì my zrobìm",

21. Я абвясьціў вам сёньня; але вы не паслухаліся голасу Госпада Бога нашага і ўсяго таго, з чым Ён паслаў мяне да вас.

Â abvâs′cìǔ vam sën′nâ; ale vy ne pasluhalìsâ golasu Gospada Boga našaga ì ǔsâgo tago, z čym Ën paslaǔ mâne da vas.

22. Дык вось ведайце, што вы памраце ад меча, голаду, паморку і згубнай пошасьці ў тым месцы, куды хочаце ісьці, каб жыць там.

Dyk vos′ vedajce, što vy pamrace ad meča, goladu, pamorku ì zgubnaj pošas′cì ǔ tym mescy, kudy hočace ìs′cì, kab žyc′ tam.

43 Кіраўнік

1. Калі Ерамія перадаў людзям усе словы Госпада Бога іхняга, усе тыя словы, зь якімі Гасподзь Бог іхні паслаў яго да іх,

Kalì Eramìâ peradaǔ lûdzâm use slovy Gospada Boga ìhnâga, use tyâ slovy, z′ âkìmì Gaspodz′ Bog ìhnì paslaǔ âgo da ìh,

2. тады сказаў Азарыя, сын Асаіі, і Ёанан, сын Карэеў, і ўсе дзёрзкія людзі сказалі Ерамію: "няпраўду ты кажаш, не пасылаў цябе Гасподзь Бог наш сказаць: "не хадзеце ў Егіпет, каб жыць там";

tady skazaǔ Azaryâ, syn Asaìì, ì Ëanan, syn Karèeǔ, ì ǔse dzërzkìâ lûdzì skazalì Eramìû: "nâpraǔdu ty kažaš, ne pasylaǔ câbe Gaspodz′ Bog naš skazac′: "ne hadzece ǔ Egìpet, kab žyc′ tam";

3. а Варух, сын Нірыін, падбухторвае цябе супроць нас, каб перадаць нас у рукі Халдэям, каб яны забілі нас, альбо завялі нас палоннымі ў Вавілон".

a Varuh, syn Nìryìn, padbuhtorvae câbe suproc′ nas, kab peradac′ nas u rukì Haldèâm, kab âny zabìlì nas, al′bo zavâlì nas palonnymì ǔ Vavìlon".

4. І не паслухаўся Ёанан, сын Карэеў, і ўсе ваенныя начальнікі, і ўвесь народ голасу Госпада, каб застацца ў зямлі Юдэйскай.

Ì ne pasluhaǔsâ Ëanan, syn Karèeǔ, ì ǔse vaennyâ načal′nìkì, ì ǔves′ narod golasu Gospada, kab zastacca ǔ zâmlì Ûdèjskaj.

5. І ўзяў Ёанан, сын Карэеў, і ўсе ваенныя начальнікі ўсю рэшту Юдэеў, якія вярнуліся з усіх народаў, куды яны былі выгнаныя, каб жыць ў зямлі Юдэйскай,

Ì ǔzâǔ Ëanan, syn Karèeǔ, ì ǔse vaennyâ načal′nìkì ǔsû rèštu Ûdèeǔ, âkìâ vârnulìsâ z usìh narodaǔ, kudy âny bylì vygnanyâ, kab žyc′ ǔ zâmlì Ûdèjskaj,

6. мужоў і жонак і дзяцей, і дачок цара і ўсіх тых, каго Навузардан, начальнік целаахоўцаў, пакінуў з Гадоліем, сынам Ахікамавым, сына Сафанавага, і Ерамію прарока, і Варуха, сына Нірыінага;

mužoǔ ì žonak ì dzâcej, ì dačok cara ì ǔsìh tyh, kago Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, pakìnuǔ z Gadolìem, synam Ahìkamavym, syna Safanavaga, ì Eramìû praroka, ì Varuha, syna Nìryìnaga;

7. і пайшлі ў зямлю Егіпецкую, бо не паслухаліся голасу Гасподняга, і дайшлі да Тафніса.

ì pajšlì ǔ zâmlû Egìpeckuû, bo ne pasluhalìsâ golasu Gaspodnâga, ì dajšlì da Tafnìsa.

8. І было слова Гасподняе Ерамію ў Тафнісе:

Ì bylo slova Gaspodnâe Eramìû ǔ Tafnìse:

9. вазьмі ў рукі свае вялікія камяні і схавай іх у пакамячанай гліне пры ўваходзе ў дом фараона ў Тафнісе, на вачах у Юдэяў,

vaz′mì ǔ rukì svae vâlìkìâ kamânì ì shavaj ìh u pakamâčanaj glìne pry ǔvahodze ǔ dom faraona ǔ Tafnìse, na vačah u Ûdèâǔ,

10. і скажы ім: так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: вось, Я пашлю і вазьму Навухаданосара, цара Вавілонскага, раба Майго, і пастаўлю трон ягоны на гэтых камянях, схаваных Мною, і раскіне ён над ім цудоўны намёт свой

ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: vos′, Â pašlû ì vaz′mu Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, raba Majgo, ì pastaǔlû tron âgony na gètyh kamânâh, shavanyh Mnoû, ì raskìne ën nad ìm cudoǔny namët svoj

11. і прыйдзе, і паб'е зямлю Егіпецкую: хто асуджаны на сьмерць, той аддадзены будзе сьмерці; і хто ў палон, пойдзе ў палон; і хто пад меч, - пад меч.

ì pryjdze, ì pab'e zâmlû Egìpeckuû: hto asudžany na s′merc′, toj addadzeny budze s′mercì; ì hto ǔ palon, pojdze ǔ palon; ì hto pad meč, - pad meč.

12. І запалю агонь у капішчах божышчаў Егіпцянаў; і ён спаліць іх, а гэтых возьме ў палон, і апранецца ў зямлю Егіпецкую, як пастух апранаецца ў вопратку сваю, і выйдзе адтуль спакойна;

Ì zapalû agon′ u kapìščah božyščaǔ Egìpcânaǔ; ì ën spalìc′ ìh, a gètyh voz′me ǔ palon, ì apranecca ǔ zâmlû Egìpeckuû, âk pastuh apranaecca ǔ vopratku svaû, ì vyjdze adtul′ spakojna;

13. і паб'е статуі ў Бэтсамісе, што ў зямлі Егіпецкай, і капішчы божышчаў Егіпецкіх спаліць агнём.

ì pab'e statuì ǔ Bètsamìse, što ǔ zâmlì Egìpeckaj, ì kapìščy božyščaǔ Egìpeckìh spalìc′ agnëm.

44 Кіраўнік

1. Слова, якое было Ерамію пра ўсіх Юдэяў, якія жылі ў зямлі Егіпецкай і пасяліліся ў Магдоле і Тафнісе, і ў Нофе, і ў зямлі Патрос:

Slova, âkoe bylo Eramìû pra ǔsìh Ûdèâǔ, âkìâ žylì ǔ zâmlì Egìpeckaj ì pasâlìlìsâ ǔ Magdole ì Tafnìse, ì ǔ Nofe, ì ǔ zâmlì Patros:

2. Так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: вы бачылі ўсё бедства, якое Я навёў на Ерусалім і на ўсе гарады Юдэйскія; вось, яны цяпер пустыя, і ніхто ня жыве ў іх,

Tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: vy bačylì ǔsë bedstva, âkoe Â navëǔ na Erusalìm ì na ǔse garady Ûdèjskìâ; vos′, âny câper pustyâ, ì nìhto nâ žyve ǔ ìh,

3. за бязбожнасьць іхнюю, якую яны чынілі, гневаючы Мяне, ходзячы кадзіць і служыць іншым божышчам, якіх ня ведалі ні яны, ні вы, ні бацькі вашыя.

za bâzbožnas′c′ ìhnûû, âkuû âny čynìlì, gnevaûčy Mâne, hodzâčy kadzìc′ ì služyc′ ìnšym božyščam, âkìh nâ vedalì nì âny, nì vy, nì bac′kì vašyâ.

4. Я пасылаў да вас усіх рабоў Маіх, прарокаў, пасылаў з самае раніцы, каб сказаць: "не рабеце гэтае агіднае справы, якую Я ненавіджу".

Â pasylaǔ da vas usìh raboǔ Maìh, prarokaǔ, pasylaǔ z samae ranìcy, kab skazac′: "ne rabece gètae agìdnae spravy, âkuû Â nenavìdžu".

5. Але яны ня слухаліся і не прыхілілі вуха свайго, каб адвярнуцца ад сваёй бязбожнасьці, не кадзіць іншым багам.

Ale âny nâ sluhalìsâ ì ne pryhìlìlì vuha svajgo, kab advârnucca ad svaëj bâzbožnas′cì, ne kadzìc′ ìnšym bagam.

6. І вылілася лютасьць Мая і гнеў Мой і разгарэлася ў гарадах Юдэі і на вуліцах Ерусаліма; і яны зрабіліся развалінамі і пустыняю, як бачыце сёньня.

Ì vylìlasâ lûtas′c′ Maâ ì gneǔ Moj ì razgarèlasâ ǔ garadah Ûdèì ì na vulìcah Erusalìma; ì âny zrabìlìsâ razvalìnamì ì pustynâû, âk bačyce sën′nâ.

7. І сёньня так кажа Гасподзь Бог Саваоф, Бог Ізраілеў: навошта вы робіце гэта вялікае зло душам вашым, вынішчаючы ў сябе мужчын і жанчын, дарослых дзяцей і немаўлят з асяродзьдзя Юдэі, каб не пакінуць у сябе астатку,

Ì sën′nâ tak kaža Gaspodz′ Bog Savaof, Bog Ìzraìleǔ: navošta vy robìce gèta vâlìkae zlo dušam vašym, vynìščaûčy ǔ sâbe mužčyn ì žančyn, daroslyh dzâcej ì nemaǔlât z asârodz′dzâ Ûdèì, kab ne pakìnuc′ u sâbe astatku,

8. гневаючы Мяне вырабам рук сваіх, каджэньнем іншым багам у зямлі Егіпецкай, куды вы прыйшлі жыць, каб загубіць сябе і зрабіцца праклёнам і паганьбеньнем ва ўсіх народаў зямлі?

gnevaûčy Mâne vyrabam ruk svaìh, kadžèn′nem ìnšym bagam u zâmlì Egìpeckaj, kudy vy pryjšlì žyc′, kab zagubìc′ sâbe ì zrabìcca praklënam ì pagan′ben′nem va ǔsìh narodaǔ zâmlì?

9. Хіба вы забылі бязбожнасьць бацькоў вашых і бязбожнасьць цароў Юдэйскіх, вашу ўласную бязбожнасьць і бязбожнасьць жанчын вашых, якую яны чынілі ў зямлі Юдэйскай і на вуліцах Ерусаліма?

Hìba vy zabylì bâzbožnas′c′ bac′koǔ vašyh ì bâzbožnas′c′ caroǔ Ûdèjskìh, vašu ǔlasnuû bâzbožnas′c′ ì bâzbožnas′c′ žančyn vašyh, âkuû âny čynìlì ǔ zâmlì Ûdèjskaj ì na vulìcah Erusalìma?

10. Ня зьмірыліся яны да сёньняшняга дня, і не баяцца і ня ўчыняюць паводле закона Майго і паводле пастановаў Маіх, якія Я даў вам і бацькам вашым.

Nâ z′mìrylìsâ âny da sën′nâšnâga dnâ, ì ne baâcca ì nâ ǔčynâûc′ pavodle zakona Majgo ì pavodle pastanovaǔ Maìh, âkìâ Â daǔ vam ì bac′kam vašym.

11. Таму так кажа Гасподзь Саваоф Бог Ізраілеў: вось, Я павярну супроць вас аблічча Маё на пагібель і на вынішчэньне ўсёй Юдэі

Tamu tak kaža Gaspodz′ Savaof Bog Ìzraìleǔ: vos′, Â pavârnu suproc′ vas ablìčča Maë na pagìbel′ ì na vynìščèn′ne ǔsëj Ûdèì

12. і вазьму рэшту Юдэяў, якія павярнулі аблічча сваё, каб ісьці ў зямлю Егіпецкую і жыць там, і ўсе яны будуць вынішчаны, загінуць у зямлі Егіпецкай; мечам і голадам будуць вынішчаны; ад малога і да старога памруць ад меча і голаду, і будуць праклёнам і жахам, асудаю і паганьбеньнем.

ì vaz′mu rèštu Ûdèâǔ, âkìâ pavârnulì ablìčča svaë, kab ìs′cì ǔ zâmlû Egìpeckuû ì žyc′ tam, ì ǔse âny buduc′ vynìščany, zagìnuc′ u zâmlì Egìpeckaj; mečam ì goladam buduc′ vynìščany; ad maloga ì da staroga pamruc′ ad meča ì goladu, ì buduc′ praklënam ì žaham, asudaû ì pagan′ben′nem.

13. Наведаю тых, што жывуць у зямлі Егіпецкай, як Я наведаў Ерусалім, мечам і голадам, паморкам і згубнай пошасьцю,

Navedaû tyh, što žyvuc′ u zâmlì Egìpeckaj, âk Â navedaǔ Erusalìm, mečam ì goladam, pamorkam ì zgubnaj pošas′cû,

14. і ніхто ня ўнікне і не ацалее з рэшты Юдэяў, што прыйшлі ў зямлю Егіпецкую, каб пажыць там і потым вярнуцца ў зямлю Юдэйскую, куды яны ўсёю душою хочуць вярнуцца, каб жыць там; ніхто ня вернецца, акрамя тых, якія ўцякуць адтуль.

ì nìhto nâ ǔnìkne ì ne acalee z rèšty Ûdèâǔ, što pryjšlì ǔ zâmlû Egìpeckuû, kab pažyc′ tam ì potym vârnucca ǔ zâmlû Ûdèjskuû, kudy âny ǔsëû dušoû hočuc′ vârnucca, kab žyc′ tam; nìhto nâ vernecca, akramâ tyh, âkìâ ǔcâkuc′ adtul′.

15. І адказвалі Ерамію ўсе мужчыны, якія ведалі, што жонкі іхнія кадзяць іншым багам, і ўсе жанчыны, што стаялі там у вялікім мностве, і ўвесь люд, які жыў у зямлі Егіпецкай, у Патросе, і сказалі:

Ì adkazvalì Eramìû ǔse mužčyny, âkìâ vedalì, što žonkì ìhnìâ kadzâc′ ìnšym bagam, ì ǔse žančyny, što staâlì tam u vâlìkìm mnostve, ì ǔves′ lûd, âkì žyǔ u zâmlì Egìpeckaj, u Patrose, ì skazalì:

16. словы, якія ты казаў нам імем Госпада, мы ня слухаем ад цябе;

slovy, âkìâ ty kazaǔ nam ìmem Gospada, my nâ sluhaem ad câbe;

17. але канечне будзем рабіць усё тое, што выйшла з вуснаў нашых, каб кадзіць багіні неба і выліваць ёй выліваньні, як мы рабілі, мы і бацькі нашыя, цары нашыя і князі нашыя, у гарадах Юдэі і на вуліцах.

ale kanečne budzem rabìc′ usë toe, što vyjšla z vusnaǔ našyh, kab kadzìc′ bagìnì neba ì vylìvac′ ëj vylìvan′nì, âk my rabìlì, my ì bac′kì našyâ, cary našyâ ì knâzì našyâ, u garadah Ûdèì ì na vulìcah.

18. А з таго часу, як перасталі мы кадзіць багіні неба і выліваць ёй выліваньне, церпім ва ўсім нястачу і гінем ад меча і голаду.

A z tago času, âk perastalì my kadzìc′ bagìnì neba ì vylìvac′ ëj vylìvan′ne, cerpìm va ǔsìm nâstaču ì gìnem ad meča ì goladu.

19. І калі мы кадзілі багіні неба і вылівалі ёй выліваньні, дык хіба бязь ведама мужоў нашых рабілі мы ёй піражкі з выяваю яе і вылівалі ёй выліваньні"?

Ì kalì my kadzìlì bagìnì neba ì vylìvalì ëj vylìvan′nì, dyk hìba bâz′ vedama mužoǔ našyh rabìlì my ëj pìražkì z vyâvaû âe ì vylìvalì ëj vylìvan′nì"?

20. Тады сказаў Ерамія ўсяму люду, мужчынам і жанчынам, і ўсяму люду, які так адказаў яму:

Tady skazaǔ Eramìâ ǔsâmu lûdu, mužčynam ì žančynam, ì ǔsâmu lûdu, âkì tak adkazaǔ âmu:

21. ці ж ня гэта каджэньне, якое чынілі вы ў гарадах Юдэйскіх і на вуліцах Ерусаліма, вы і бацькі вашыя, цары вашыя і князі вашыя, і народ краіны, спамянуў Гасподзь? І ці не яно ўзышло Яму на сэрца?

cì ž nâ gèta kadžèn′ne, âkoe čynìlì vy ǔ garadah Ûdèjskìh ì na vulìcah Erusalìma, vy ì bac′kì vašyâ, cary vašyâ ì knâzì vašyâ, ì narod kraìny, spamânuǔ Gaspodz′? Ì cì ne âno ǔzyšlo Âmu na sèrca?

22. Гасподзь ня мог болей трываць ліхіх дзеяў вашых і гідотаў, якія вы рабілі; таму і зрабілася зямля ваша пустыняю і жахам, і праклёнам, без жыхароў, як бачыце сёньня.

Gaspodz′ nâ mog bolej tryvac′ lìhìh dzeâǔ vašyh ì gìdotaǔ, âkìâ vy rabìlì; tamu ì zrabìlasâ zâmlâ vaša pustynâû ì žaham, ì praklënam, bez žyharoǔ, âk bačyce sën′nâ.

23. Як бо вы, учыняючы тое курэньне, грашылі перад Госпадам і ня слухаліся голасу Госпада, і не паводзіліся паводле закона Ягонага і паводле пастановаў Ягоных, і паводле загадаў Ягоных, дык і спасьцігла вас гэтая бяда, як бачыце сёньня".

Âk bo vy, učynâûčy toe kurèn′ne, grašylì perad Gospadam ì nâ sluhalìsâ golasu Gospada, ì ne pavodzìlìsâ pavodle zakona Âgonaga ì pavodle pastanovaǔ Âgonyh, ì pavodle zagadaǔ Âgonyh, dyk ì spas′cìgla vas gètaâ bâda, âk bačyce sën′nâ".

24. І сказаў Ерамія ўсяму народу і ўсім жанчынам: слухайце слова Гасподняе, усе Юдэі, якія ў зямлі Егіпецкай:

Ì skazaǔ Eramìâ ǔsâmu narodu ì ǔsìm žančynam: sluhajce slova Gaspodnâe, use Ûdèì, âkìâ ǔ zâmlì Egìpeckaj:

25. Так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: вы і жонкі вашыя, што вуснамі сваімі гаварылі тое і рукамі сваімі рабілі; вы кажаце: "будзем выконваць зарокі нашыя, якія мы давалі, каб кадзіць багіні неба і паліваць ёй паліваньне", - цьвёрда трымайцеся зарокаў вашых і дакладна выконвайце зарокі вашыя.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: vy ì žonkì vašyâ, što vusnamì svaìmì gavarylì toe ì rukamì svaìmì rabìlì; vy kažace: "budzem vykonvac′ zarokì našyâ, âkìâ my davalì, kab kadzìc′ bagìnì neba ì palìvac′ ëj palìvan′ne", - c′vërda trymajcesâ zarokaǔ vašyh ì dakladna vykonvajce zarokì vašyâ.

26. Затое выслухайце слова Гасподняе, усе Юдэі, якія жывуць у зямлі Егіпецкай: вось, Я запрысягнуўся вялікім імем Маім, кажа Гасподзь, што ня будзе ўжо на ўсёй зямлі Егіпецкай вымаўляцца імя Маё вуснамі якога-небудзь Юдэя, які кажа: "жывы Гасподзь Бог!"

Zatoe vysluhajce slova Gaspodnâe, use Ûdèì, âkìâ žyvuc′ u zâmlì Egìpeckaj: vos′, Â zaprysâgnuǔsâ vâlìkìm ìmem Maìm, kaža Gaspodz′, što nâ budze ǔžo na ǔsëj zâmlì Egìpeckaj vymaǔlâcca ìmâ Maë vusnamì âkoga-nebudz′ Ûdèâ, âkì kaža: "žyvy Gaspodz′ Bog!"

27. Вось Я буду сачыць за вамі на пагібель, а не на дабро; і ўсе Юдэі, якія ў зямлі Егіпецкай, будуць гінуць ад меча і голаду, пакуль зусім ня вынішчацца.

Vos′ Â budu sačyc′ za vamì na pagìbel′, a ne na dabro; ì ǔse Ûdèì, âkìâ ǔ zâmlì Egìpeckaj, buduc′ gìnuc′ ad meča ì goladu, pakul′ zusìm nâ vynìščacca.

28. Толькі невялікі лік тых, што пазьбегнуць меча, вернуцца зь зямлі Егіпецкай у зямлю Юдэйскую, і даведаюцца ўсе пазасталыя Юдэі, якія прыйшлі ў зямлю Егіпецкую, каб пажыць там, чыё слова збудзецца, Маё, ці іхняе.

Tol′kì nevâlìkì lìk tyh, što paz′begnuc′ meča, vernucca z′ zâmlì Egìpeckaj u zâmlû Ûdèjskuû, ì davedaûcca ǔse pazastalyâ Ûdèì, âkìâ pryjšlì ǔ zâmlû Egìpeckuû, kab pažyc′ tam, čyë slova zbudzecca, Maë, cì ìhnâe.

29. І вось вам азнака, кажа Гасподзь, што Я наведаю вас на гэтым месцы, каб вы ведалі, што збудуцца словы Мае пра вас на пагібель вам.

Ì vos′ vam aznaka, kaža Gaspodz′, što Â navedaû vas na gètym mescy, kab vy vedalì, što zbuducca slovy Mae pra vas na pagìbel′ vam.

30. Так кажа Гасподзь: вось, Я аддам фараона Вафрыя, цара Егіпецкага, у рукі ворагам ягоным і ў рукі шукальнікам душы ягонай, як аддаў Сэдэкію, цара Юдэйскага, у рукі Навухаданосару, цару Вавілонскаму, ворагу ягонаму і шукальніку душы ягонай.

Tak kaža Gaspodz′: vos′, Â addam faraona Vafryâ, cara Egìpeckaga, u rukì voragam âgonym ì ǔ rukì šukal′nìkam dušy âgonaj, âk addaǔ Sèdèkìû, cara Ûdèjskaga, u rukì Navuhadanosaru, caru Vavìlonskamu, voragu âgonamu ì šukal′nìku dušy âgonaj.

45 Кіраўнік

1. Слова, якое прарок Ерамія сказаў Варуху, сыну Нірыінаму, калі ён напісаў словы гэтыя з вуснаў Ераміі ў кнігу, у чацьвёрты год Ёакіма, сына Ёсіі, цара Юдэйскага:

Slova, âkoe prarok Eramìâ skazaǔ Varuhu, synu Nìryìnamu, kalì ën napìsaǔ slovy gètyâ z vusnaǔ Eramìì ǔ knìgu, u čac′vërty god Ëakìma, syna Ësìì, cara Ûdèjskaga:

2. так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў табе, Варух:

tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ tabe, Varuh:

3. ты кажаш: "гора мне! бо Гасподзь прыклаў скруху да хваробы маёй; я змогся ад уздыханьняў маіх і не знаходжу спакою".

ty kažaš: "gora mne! bo Gaspodz′ pryklaǔ skruhu da hvaroby maëj; â zmogsâ ad uzdyhan′nâǔ maìh ì ne znahodžu spakoû".

4. так скажы яму: так кажа Гасподзь: вось, што Я пабудаваў, разбуру, і што насадзіў, выкарчую, - усю гэтую зямлю.

tak skažy âmu: tak kaža Gaspodz′: vos′, što Â pabudavaǔ, razburu, ì što nasadzìǔ, vykarčuû, - usû gètuû zâmlû.

5. А ты просіш сабе вялікага: не прасі; бо вось, Я навяду бедства на ўсякую плоць, кажа Гасподзь, а табе замест здабычы пакіну душу тваю ва ўсіх мясьцінах, куды ні пойдзеш.

A ty prosìš sabe vâlìkaga: ne prasì; bo vos′, Â navâdu bedstva na ǔsâkuû ploc′, kaža Gaspodz′, a tabe zamest zdabyčy pakìnu dušu tvaû va ǔsìh mâs′cìnah, kudy nì pojdzeš.

46 Кіраўнік

1. Слова Гасподняе, якое было Ерамію прароку пра народы язычніцкія:

Slova Gaspodnâe, âkoe bylo Eramìû praroku pra narody âzyčnìckìâ:

2. пра Егіпет, пра войска фараона Нэхао, цара Егіпецкага, якое было каля ракі Еўфрат і Кархаміс, і якое пабіў Навухаданосар, цар Вавілонскі, у чацьвёрты год Ёакіма, сына Ёсіі, цара Юдэйскага.

pra Egìpet, pra vojska faraona Nèhao, cara Egìpeckaga, âkoe bylo kalâ rakì Eǔfrat ì Karhamìs, ì âkoe pabìǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, u čac′vërty god Ëakìma, syna Ësìì, cara Ûdèjskaga.

3. Рыхтуйце шчыты і дзіды, і ўступайце ў бітву;

Ryhtujce ščyty ì dzìdy, ì ǔstupajce ǔ bìtvu;

4. сядлайце коні і сядайце, вершнікі, і станавецеся ў шаломах; мяньцеце дзіды, апранайцеся ў браню.

sâdlajce konì ì sâdajce, veršnìkì, ì stanavecesâ ǔ šalomah; mân′cece dzìdy, apranajcesâ ǔ branû.

5. Чаму ж, бачу Я, яны зьнясьмеліліся і павярнуліся назад? і дужыя ў іх пабітыя, і бягуць без аглядкі; адусюль жах, кажа Гасподзь.

Čamu ž, baču Â, âny z′nâs′melìlìsâ ì pavârnulìsâ nazad? ì dužyâ ǔ ìh pabìtyâ, ì bâguc′ bez aglâdkì; adusûl′ žah, kaža Gaspodz′.

6. Не ўцячэ хуткі на ногі, і не ўратуецца дужы; на поўначы, каля ракі Еўфрат, яны спатыкнуцца і ўпадуць.

Ne ǔcâčè hutkì na nogì, ì ne ǔratuecca dužy; na poǔnačy, kalâ rakì Eǔfrat, âny spatyknucca ì ǔpaduc′.

7. Хто гэта падымаецца, як рака, і як патокі хвалююцца воды яго?

Hto gèta padymaecca, âk raka, ì âk patokì hvalûûcca vody âgo?

8. Егіпет падымаецца, як рака, і, як патокі, захваляваліся воды яго, і кажа: "падымуся і пакрыю зямлю, загублю горад і жыхароў яго".

Egìpet padymaecca, âk raka, ì, âk patokì, zahvalâvalìsâ vody âgo, ì kaža: "padymusâ ì pakryû zâmlû, zagublû gorad ì žyharoǔ âgo".

9. Сядайце на коні і імчэце, калясьніцы, і выступайце, дужыя, Эфіопы і Лівійцы, узброеныя шчытом, і Лідыйцы, што трымаеце лукі і напінаеце іх;

Sâdajce na konì ì ìmčèce, kalâs′nìcy, ì vystupajce, dužyâ, Èfìopy ì Lìvìjcy, uzbroenyâ ščytom, ì Lìdyjcy, što trymaece lukì ì napìnaece ìh;

10. бо дзень гэты ў Госпада Бога Саваофа ёсьць дзень помсты, каб адпомсьціць ворагам Ягоным; і меч будзе пажыраць, і насыціцца і ўп'ецца крывёю іхняю; бо гэта Госпаду Богу Саваофу будзе ахвяраваньне ў зямлі паўночнай, каля ракі Еўфрат.

bo dzen′ gèty ǔ Gospada Boga Savaofa ës′c′ dzen′ pomsty, kab adpoms′cìc′ voragam Âgonym; ì meč budze pažyrac′, ì nasycìcca ì ǔp'ecca kryvëû ìhnâû; bo gèta Gospadu Bogu Savaofu budze ahvâravan′ne ǔ zâmlì paǔnočnaj, kalâ rakì Eǔfrat.

11. Ідзі ў Галаад і вазьмі бальзаму, дзева, дачка Егіпта; дарма ты будзеш памнажаць лекаваньні, няма табе ацаленьня.

Ìdzì ǔ Galaad ì vaz′mì bal′zamu, dzeva, dačka Egìpta; darma ty budzeš pamnažac′ lekavan′nì, nâma tabe acalen′nâ.

12. Пачулі народы пра пасаромленьне тваё, і лямант твой напоўніў зямлю; бо дужы сутыкнуўся з дужым, і абодва разам загінулі.

Pačulì narody pra pasaromlen′ne tvaë, ì lâmant tvoj napoǔnìǔ zâmlû; bo dužy sutyknuǔsâ z dužym, ì abodva razam zagìnulì.

13. Слова, якое сказаў Гасподзь прароку Ерамію пра Навухаданосара, цара Вавілонскага, каб разьбіць зямлю Егіпецкую:

Slova, âkoe skazaǔ Gaspodz′ praroku Eramìû pra Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, kab raz′bìc′ zâmlû Egìpeckuû:

14. абвясьцеце ў Егіпце і дайце знак у Магдоле, і дайце знаць у Нофе і Тафнісе; скажэце: "спыніся і рыхтуйся, бо меч пажырае навакольлі твае".

abvâs′cece ǔ Egìpce ì dajce znak u Magdole, ì dajce znac′ u Nofe ì Tafnìse; skažèce: "spynìsâ ì ryhtujsâ, bo meč pažyrae navakol′lì tvae".

15. Чаму дужы твой павалены? - ня ўстояў, бо Гасподзь пагнаў яго.

Čamu dužy tvoj pavaleny? - nâ ǔstoâǔ, bo Gaspodz′ pagnaǔ âgo.

16. Ён памножыў тых, што падалі, нават падалі адзін на аднаго, і казалі: "уставай і вернемся да народу нашага ў родную нашу зямлю ад пагібельнага меча",

Ën pamnožyǔ tyh, što padalì, navat padalì adzìn na adnago, ì kazalì: "ustavaj ì vernemsâ da narodu našaga ǔ rodnuû našu zâmlû ad pagìbel′naga meča",

17. А там крычаць: "фараон; цар Егіпта сумеўся; ён прапусьціў умоўлены час".

A tam kryčac′: "faraon; car Egìpta sumeǔsâ; ën prapus′cìǔ umoǔleny čas".

18. Жыву Я, кажа Цар, імя Якога - Гасподзь Саваоф: як Тавор сярод гор і як Карміл каля мора, так пэўна прыйдзе ён.

Žyvu Â, kaža Car, ìmâ Âkoga - Gaspodz′ Savaof: âk Tavor sârod gor ì âk Karmìl kalâ mora, tak pèǔna pryjdze ën.

19. Рыхтуй сабе патрэбнае на перасяленьне, дачка - жыхарка Егіпта, бо Ноў будзе спустошаны, застанецца без жыхара.

Ryhtuj sabe patrèbnae na perasâlen′ne, dačka - žyharka Egìpta, bo Noǔ budze spustošany, zastanecca bez žyhara.

20. Егіпет - цудоўная цялушка; але пагібель ідзе з поўначы, ідзе.

Egìpet - cudoǔnaâ câluška; ale pagìbel′ ìdze z poǔnačy, ìdze.

21. І найміты яго сярод яго, як укормленыя цяляты, - і самыя павярнулі назад, пабеглі ўсе, ня ўстоялі, бо прыйшоў на іх дзень пагібелі іхняй, час наведваньня іх.

Ì najmìty âgo sârod âgo, âk ukormlenyâ câlâty, - ì samyâ pavârnulì nazad, pabeglì ǔse, nâ ǔstoâlì, bo pryjšoǔ na ìh dzen′ pagìbelì ìhnâj, čas navedvan′nâ ìh.

22. Голас яго ляціць, як зьмяіны; яны ідуць з войскам, прыйдуць на яго зь сякерамі, як дрывасекі;

Golas âgo lâcìc′, âk z′mâìny; âny ìduc′ z vojskam, pryjduc′ na âgo z′ sâkeramì, âk dryvasekì;

23. высякуць лес яго, кажа Гасподзь, бо яны нязьлічоныя; іх больш, чым саранчы, і няма ліку ім.

vysâkuc′ les âgo, kaža Gaspodz′, bo âny nâz′lìčonyâ; ìh bol′š, čym sarančy, ì nâma lìku ìm.

24. Пасаромлена дачка Егіпта, перададзена ў рукі народу паўночнаму.

Pasaromlena dačka Egìpta, peradadzena ǔ rukì narodu paǔnočnamu.

25. Гасподзь Саваоф Бог Ізраілеў кажа: вось, Я наведаю Амона, які ў Но, і фараона і Егіпет, і багоў яго і цароў яго, фараона, і тых, што спадзяюцца на яго;

Gaspodz′ Savaof Bog Ìzraìleǔ kaža: vos′, Â navedaû Amona, âkì ǔ No, ì faraona ì Egìpet, ì bagoǔ âgo ì caroǔ âgo, faraona, ì tyh, što spadzâûcca na âgo;

26. і перадам іх у рукі шукальнікам душы іхняй і ў рукі Навухаданосару, цару Вавілонскаму, і ў рукі рабам ягоным; але пасьля таго ён будзе населены, як у ранейшыя дні, кажа Гасподзь.

ì peradam ìh u rukì šukal′nìkam dušy ìhnâj ì ǔ rukì Navuhadanosaru, caru Vavìlonskamu, ì ǔ rukì rabam âgonym; ale pas′lâ tago ën budze naseleny, âk u ranejšyâ dnì, kaža Gaspodz′.

27. Ты ж ня бойся, рабе Мой Якаў, і не палохайся, Ізраіле: бо вось, Я выратую цябе з далёкай краіны і насеньне тваё зь зямлі палону іхняга; і вернецца Якаў, і будуць жыць спакойна і мірна, і ніхто ня будзе палохаць яго.

Ty ž nâ bojsâ, rabe Moj Âkaǔ, ì ne palohajsâ, Ìzraìle: bo vos′, Â vyratuû câbe z dalëkaj kraìny ì nasen′ne tvaë z′ zâmlì palonu ìhnâga; ì vernecca Âkaǔ, ì buduc′ žyc′ spakojna ì mìrna, ì nìhto nâ budze palohac′ âgo.

28. Ня бойся, рабе Мой Якаў, кажа Гасподзь: бо Я з табою; Я зьнішчу ўсе народы, да Якіх Я выгнаў цябе, а цябе ня вынішчу; а толькі пакараю цябе ў меры; непакараным жа не пакіну цябе.

Nâ bojsâ, rabe Moj Âkaǔ, kaža Gaspodz′: bo Â z taboû; Â z′nìšču ǔse narody, da Âkìh Â vygnaǔ câbe, a câbe nâ vynìšču; a tol′kì pakaraû câbe ǔ mery; nepakaranym ža ne pakìnu câbe.

47 Кіраўнік

1. Слова Госпада, якое было Ерамію пра Філістымлян, перш чым фараон разьбіў Газу.

Slova Gospada, âkoe bylo Eramìû pra Fìlìstymlân, perš čym faraon raz′bìǔ Gazu.

2. Так кажа Гасподзь: вось, падымаюцца воды з поўначы і зробяцца патокам павадкавым, і затопяць зямлю і ўсё, што напаўняе яе, горад і жыхароў яго; тады залямантуюць людзі, і загалосяць усе насельнікі краіны.

Tak kaža Gaspodz′: vos′, padymaûcca vody z poǔnačy ì zrobâcca patokam pavadkavym, ì zatopâc′ zâmlû ì ǔsë, što napaǔnâe âe, gorad ì žyharoǔ âgo; tady zalâmantuûc′ lûdzì, ì zagalosâc′ use nasel′nìkì kraìny.

3. Ад шумнага тупату капытоў дужых коней ягоных, ад стукату калясьніц ягоных, бацькі не азірнуцца на дзяцей сваіх, бо рукі ў іх апусьцяцца

Ad šumnaga tupatu kapytoǔ dužyh konej âgonyh, ad stukatu kalâs′nìc âgonyh, bac′kì ne azìrnucca na dzâcej svaìh, bo rukì ǔ ìh apus′câcca

4. ад таго дня, які прыйдзе зьнішчыць усіх Філістымлян, адабраць у Тыра і Сідона ўсіх астатніх памочнікаў, бо Гасподзь спустошыць Філістымлян, рэшту горада Кафтора.

ad tago dnâ, âkì pryjdze z′nìščyc′ usìh Fìlìstymlân, adabrac′ u Tyra ì Sìdona ǔsìh astatnìh pamočnìkaǔ, bo Gaspodz′ spustošyc′ Fìlìstymlân, rèštu gorada Kaftora.

5. Аблысела Газа, гіне Аскалон, рэшта даліны іхняй.

Ablysela Gaza, gìne Askalon, rèšta dalìny ìhnâj.

6. Дакуль будзеш сячы іх, о, мечу Гасподні! дакуль ты ня ўрымсьцішся? вярніся ў похвы твае, перастань і супакойся.

Dakul′ budzeš sâčy ìh, o, meču Gaspodnì! dakul′ ty nâ ǔryms′cìšsâ? vârnìsâ ǔ pohvy tvae, perastan′ ì supakojsâ.

7. Але як табе супакоіцца, калі Гасподзь даў загад супроць Аскалона і супроць берагу марскога? туды Ён скіраваў яго.

Ale âk tabe supakoìcca, kalì Gaspodz′ daǔ zagad suproc′ Askalona ì suproc′ beragu marskoga? tudy Ën skìravaǔ âgo.

48 Кіраўнік

1. Пра Мааў так кажа Гасподзь Саваоф Бог Ізраілеў: гора Нэво! ён спустошаны; Карыятаім пасаромлены і ўзяты; Мізгаў пасаромлены і разьбіты.

Pra Maaǔ tak kaža Gaspodz′ Savaof Bog Ìzraìleǔ: gora Nèvo! ën spustošany; Karyâtaìm pasaromleny ì ǔzâty; Mìzgaǔ pasaromleny ì raz′bìty.

2. Няма болей славы Маава; у Эсэвоне намышляюць супроць яго ліхое: "хадзем", скасуем яго зь ліку народаў". І ты, Мадмэна, загінеш; меч ідзе сьледам за табою.

Nâma bolej slavy Maava; u Èsèvone namyšlâûc′ suproc′ âgo lìhoe: "hadzem", skasuem âgo z′ lìku narodaǔ". Ì ty, Madmèna, zagìneš; meč ìdze s′ledam za taboû.

3. Чуцен лямант ад Аранаіма, спусташэньне і разбурэньне вялікае.

Čucen lâmant ad Aranaìma, spustašèn′ne ì razburèn′ne vâlìkae.

4. Разьбіты Мааў; ляманту нарабілі дзеці ягоныя.

Raz′bìty Maaǔ; lâmantu narabìlì dzecì âgonyâ.

5. На ўзыходзе ў Лухіт плач і плач падымаецца; і на спуску з Аранаіма непрыяцель чуе лямант пра руйнаваньне.

Na ǔzyhodze ǔ Luhìt plač ì plač padymaecca; ì na spusku z Aranaìma nepryâcel′ čue lâmant pra rujnavan′ne.

6. Уцякайце, ратуйце жыцьцё сваё, і будзьце падобныя на голае дрэва ў пустыні.

Ucâkajce, ratujce žyc′cë svaë, ì budz′ce padobnyâ na golae drèva ǔ pustynì.

7. Як бо ты спадзяваўся на дзеі твае і на скарбы твае, дык і ты будзеш узяты, Хамос пойдзе ў палон, разам са сваімі сьвятарамі і сваімі князямі.

Âk bo ty spadzâvaǔsâ na dzeì tvae ì na skarby tvae, dyk ì ty budzeš uzâty, Hamos pojdze ǔ palon, razam sa svaìmì s′vâtaramì ì svaìmì knâzâmì.

8. І прыйдзе спусташальнік на ўсякі горад, і горад не ацалее; і загіне даліна, і апусьцее раўніна, як сказаў Гасподзь.

Ì pryjdze spustašal′nìk na ǔsâkì gorad, ì gorad ne acalee; ì zagìne dalìna, ì apus′cee raǔnìna, âk skazaǔ Gaspodz′.

9. Дайце крылы Мааву, каб ён мог паляцець; гарады яго будуць пустыняю, бо ня будзе каму жыць у іх.

Dajce kryly Maavu, kab ën mog palâcec′; garady âgo buduc′ pustynâû, bo nâ budze kamu žyc′ u ìh.

10. Пракляты, хто справу Гасподнюю робіць абы як, і пракляты, хто стрымлівае меч Яго ад крыві!

Praklâty, hto spravu Gaspodnûû robìc′ aby âk, ì praklâty, hto strymlìvae meč Âgo ad kryvì!

11. Мааў з маладосьці сваёй быў у спакоі, сядзеў на дрожджах сваіх і яго не пералівалі з посуду ў посуд, і ў палон не хадзіў; таму і заставаўся ў ім смак яго, і пах яго не мяняўся.

Maaǔ z malados′cì svaëj byǔ u spakoì, sâdzeǔ na droždžah svaìh ì âgo ne peralìvalì z posudu ǔ posud, ì ǔ palon ne hadzìǔ; tamu ì zastavaǔsâ ǔ ìm smak âgo, ì pah âgo ne mânâǔsâ.

12. Таму вось, прыходзяць дні, кажа Гасподзь, калі Я прышлю да яго пералівальнікаў, якія перальюць яго і спарожняць посуд яго, і паб'юць збаны ягоныя.

Tamu vos′, pryhodzâc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì Â pryšlû da âgo peralìval′nìkaǔ, âkìâ peral′ûc′ âgo ì sparožnâc′ posud âgo, ì pab'ûc′ zbany âgonyâ.

13. І пасаромлены будзе Мааў дзеля Хамоса, як дом Ізраілеў пасаромлены быў дзеля Вэтыля, надзеі сваёй.

Ì pasaromleny budze Maaǔ dzelâ Hamosa, âk dom Ìzraìleǔ pasaromleny byǔ dzelâ Vètylâ, nadzeì svaëj.

14. Як вы кажаце: "мы людзі адважныя і моцныя для вайны?"

Âk vy kažace: "my lûdzì advažnyâ ì mocnyâ dlâ vajny?"

15. спустошаны Мааў, і гарады яго гараць, і адборныя хлопцы яго пайшлі на закол, кажа Цар, - Гасподзь Саваоф імя Яго.

spustošany Maaǔ, ì garady âgo garac′, ì adbornyâ hlopcy âgo pajšlì na zakol, kaža Car, - Gaspodz′ Savaof ìmâ Âgo.

16. Блізкая пагібель Маава, і вельмі сьпяшаецца бедства ягонае.

Blìzkaâ pagìbel′ Maava, ì vel′mì s′pâšaecca bedstva âgonae.

17. Пашкадуйце яго ўсе суседзі ягоныя, і ўсе, хто ведае імя яго, скажэце: "як паламана жазло сілы, посах славы!"

Paškadujce âgo ǔse susedzì âgonyâ, ì ǔse, hto vedae ìmâ âgo, skažèce: "âk palamana žazlo sìly, posah slavy!"

18. Сыдзі з вышыні велічы і сядзі ў смазе, дачка - жыхарка Дывона; бо спусташальнік Маава прыйдзе да цябе і зруйнуе ўмацаваньні твае.

Sydzì z vyšynì velìčy ì sâdzì ǔ smaze, dačka - žyharka Dyvona; bo spustašal′nìk Maava pryjdze da câbe ì zrujnue ǔmacavan′nì tvae.

19. Стань каля дарогі і глядзі, жыхарка Араэра, пытайся ў таго, хто бяжыць і ратуецца: "што сталася?"

Stan′ kalâ darogì ì glâdzì, žyharka Araèra, pytajsâ ǔ tago, hto bâžyc′ ì ratuecca: "što stalasâ?"

20. Пасаромлены Мааў, бо разьбіты; галасеце і енчыце, абвясьцеце ў Арноне, што спустошаны Мааў.

Pasaromleny Maaǔ, bo raz′bìty; galasece ì enčyce, abvâs′cece ǔ Arnone, što spustošany Maaǔ.

21. І суд прыйшоў на раўніны, на Халон і на Яацу, і на Мафат,

Ì sud pryjšoǔ na raǔnìny, na Halon ì na Âacu, ì na Mafat,

22. і на Дывон і на Нэво, і на Бэт-Дыўлатаім,

ì na Dyvon ì na Nèvo, ì na Bèt-Dyǔlataìm,

23. і на Карыятаім і на Бэт-Гамул, і на Бэт-Маон,

ì na Karyâtaìm ì na Bèt-Gamul, ì na Bèt-Maon,

24. і на Керыот на Васор, і на ўсе гарады зямлі Маавіцкай, далёкія і блізкія.

ì na Keryot na Vasor, ì na ǔse garady zâmlì Maavìckaj, dalëkìâ ì blìzkìâ.

25. адсечаны рог у Маава, і мышца яго зламана, кажа Гасподзь

adsečany rog u Maava, ì myšca âgo zlamana, kaža Gaspodz′

26. Напаеце яго п'яным, бо ён падняўся супроць Госпада: і хай Мааў качаецца ў ванітах сваіх, і сам будзе пасьмешышчам.

Napaece âgo p'ânym, bo ën padnâǔsâ suproc′ Gospada: ì haj Maaǔ kačaecca ǔ vanìtah svaìh, ì sam budze pas′mešyščam.

27. Ці ня быў пасьмешышчам, у цябе Ізраіль? хіба ён быў злоўлены сярод злодзеяў, што ты, бывала, як толькі загаворыш пра яго, круціш галавою?

Cì nâ byǔ pas′mešyščam, u câbe Ìzraìl′? hìba ën byǔ zloǔleny sârod zlodzeâǔ, što ty, byvala, âk tol′kì zagavoryš pra âgo, krucìš galavoû?

28. Пакіньце гарады і жывеце на скалах, жыхары Маава, і будзьце, як галубы, якія робяць гнёзды каля ўваходу ў пячору.

Pakìn′ce garady ì žyvece na skalah, žyhary Maava, ì budz′ce, âk galuby, âkìâ robâc′ gnëzdy kalâ ǔvahodu ǔ pâčoru.

29. Мы чулі пра гонар Маава, гонар надмерны, пра ягоную пыху і фанабэрыю, і задавацтва яго і ганарлівасьць сэрца ягонага.

My čulì pra gonar Maava, gonar nadmerny, pra âgonuû pyhu ì fanabèryû, ì zadavactva âgo ì ganarlìvas′c′ sèrca âgonaga.

30. Ведаю Я дзёрзкасьць ягоную, кажа Гасподзь, але гэта - ненадзейна; пустыя словы ў яго: ня так зробяць.

Vedaû Â dzërzkas′c′ âgonuû, kaža Gaspodz′, ale gèta - nenadzejna; pustyâ slovy ǔ âgo: nâ tak zrobâc′.

31. Таму буду галасіць па Мааве і енчыць па ўсім Мааве; будуць уздыхаць па мужчынах Кірхарэса.

Tamu budu galasìc′ pa Maave ì enčyc′ pa ǔsìm Maave; buduc′ uzdyhac′ pa mužčynah Kìrharèsa.

32. Буду плакаць па табе, вінаграднік Сэвамскі, плачам Язэра; галіны твае распасьцерліся за мора, дасталі да возера Язэра; спусташальнік напаў на летнія плады твае і на сьпелы вінаград.

Budu plakac′ pa tabe, vìnagradnìk Sèvamskì, plačam Âzèra; galìny tvae raspas′cerlìsâ za mora, dastalì da vozera Âzèra; spustašal′nìk napaǔ na letnìâ plady tvae ì na s′pely vìnagrad.

33. Радасьць і весялосьць забраны ў Карміла і ў зямлі Маава. Я паклаў крэс віну ў чавільнях; ня будуць болей таптаць у іх зь песьнямі; крык бітвы будзе, а ня крык радасьці.

Radas′c′ ì vesâlos′c′ zabrany ǔ Karmìla ì ǔ zâmlì Maava. Â paklaǔ krès vìnu ǔ čavìl′nâh; nâ buduc′ bolej taptac′ u ìh z′ pes′nâmì; kryk bìtvy budze, a nâ kryk radas′cì.

34. Ад ляманту Эсэвона да Элеалы і да Яацы яны падымуць голас свой ад Сігора да Аранаіма, да трэцяй Эглы, бо і воды Німрыма высахнуць.

Ad lâmantu Èsèvona da Èlealy ì da Âacy âny padymuc′ golas svoj ad Sìgora da Aranaìma, da trècâj Ègly, bo ì vody Nìmryma vysahnuc′.

35. Зьнішчу ў Маава, кажа Гасподзь, тых, што прыносяць ахвяры на вышынях і кадзяць божышчам ягоным.

Z′nìšču ǔ Maava, kaža Gaspodz′, tyh, što prynosâc′ ahvâry na vyšynâh ì kadzâc′ božyščam âgonym.

36. Таму сэрца маё стогне па Мааве як жалейка; па жыхарах Кірхарэса стогне сэрца маё як жалейка, бо багацьці, імі здабытыя, загінулі:

Tamu sèrca maë stogne pa Maave âk žalejka; pa žyharah Kìrharèsa stogne sèrca maë âk žalejka, bo bagac′cì, ìmì zdabytyâ, zagìnulì:

37. у кожнага галава голая і ў кожнага барада ўкарочаная; ва ўсіх на руках драпіны і на сьцёгнах вярэта.

u kožnaga galava golaâ ì ǔ kožnaga barada ǔkaročanaâ; va ǔsìh na rukah drapìny ì na s′cëgnah vârèta.

38. На ўсіх дахах Маава і на вуліцах яго агульны плач, бо Я разьбіў Маава, як непатрэбны посуд, кажа Гасподзь.

Na ǔsìh dahah Maava ì na vulìcah âgo agul′ny plač, bo Â raz′bìǔ Maava, âk nepatrèbny posud, kaža Gaspodz′.

39. Які разьбіты ён, будуць казаць галосячы; як Мааў пакрыўся сорамам, паказаўшы сьпіну! і будзе Мааў пасьмешышчам і жахам усім, хто акружае яго,

Âkì raz′bìty ën, buduc′ kazac′ galosâčy; âk Maaǔ pakryǔsâ soramam, pakazaǔšy s′pìnu! ì budze Maaǔ pas′mešyščam ì žaham usìm, hto akružae âgo,

40. бо так кажа Гасподзь: вось, як арол, паляціць ён і раскіне крылы свае над Маавам.

bo tak kaža Gaspodz′: vos′, âk arol, palâcìc′ ën ì raskìne kryly svae nad Maavam.

41. Гарады будуць узятыя, і цьвярдыні заваёваны, і сэрца адважных Маавіцян будзе ў той дзень як сэрца жанчыны, што пакутуе ў родах.

Garady buduc′ uzâtyâ, ì c′vârdynì zavaëvany, ì sèrca advažnyh Maavìcân budze ǔ toj dzen′ âk sèrca žančyny, što pakutue ǔ rodah.

42. І вынішчаны будзе Мааў зь ліку народаў, бо ён паўстаў супроць Госпада.

Ì vynìščany budze Maaǔ z′ lìku narodaǔ, bo ën paǔstaǔ suproc′ Gospada.

43. Жудасьць і яма і шворка - табе, жыхар Маава, сказаў Гасподзь.

Žudas′c′ ì âma ì švorka - tabe, žyhar Maava, skazaǔ Gaspodz′.

44. Хто ўцячэ ад жудасьці, - упадзе ў яму; а хто выйдзе зь ямы, - трапіць у шворку; бо Я навяду на яго, на Маава, гадзіну наведваньня іх, кажа Гасподзь.

Hto ǔcâčè ad žudas′cì, - upadze ǔ âmu; a hto vyjdze z′ âmy, - trapìc′ u švorku; bo Â navâdu na âgo, na Maava, gadzìnu navedvan′nâ ìh, kaža Gaspodz′.

45. Пад ценем Эсэвона спыніліся ўцекачы, зьнясілеўшы; але агонь выйшаў з Эсэвона і полымя з асяродзьдзя Сігона, і зжарэ бок Маава і цемя сыноў мяцежных.

Pad cenem Èsèvona spynìlìsâ ǔcekačy, z′nâsìleǔšy; ale agon′ vyjšaǔ z Èsèvona ì polymâ z asârodz′dzâ Sìgona, ì zžarè bok Maava ì cemâ synoǔ mâcežnyh.

46. Гора табе, Мааве! загінуў народ Хамоса, бо сыны твае ўзяты ў палон, і дочкі твае - у палон,

Gora tabe, Maave! zagìnuǔ narod Hamosa, bo syny tvae ǔzâty ǔ palon, ì dočkì tvae - u palon,

47. але апошнімі днямі вярну палон Маава, кажа Гасподзь. Дагэтуль суд на Маава.

ale apošnìmì dnâmì vârnu palon Maava, kaža Gaspodz′. Dagètul′ sud na Maava.

49 Кіраўнік

1. Пра сыноў Амонавых так кажа Гасподзь: хіба ж няма сыноў у Ізраіля? хіба няма ў яго спадкаемцы? Чаму ж Малхом завалодаў Гадам, і народ яго жыве ў гарадах ягоных?

Pra synoǔ Amonavyh tak kaža Gaspodz′: hìba ž nâma synoǔ u Ìzraìlâ? hìba nâma ǔ âgo spadkaemcy? Čamu ž Malhom zavalodaǔ Gadam, ì narod âgo žyve ǔ garadah âgonyh?

2. Таму вось, настаюць дні, кажа Гасподзь, калі ў Раве сыноў Амонавых будзе чуцен крык бітвы, і зробіцца яна грудай руінаў, і гарады яе будуць спалены агнём, і авалодае Ізраіль тымі, якія валодалі ім, кажа Гасподзь.

Tamu vos′, nastaûc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì ǔ Rave synoǔ Amonavyh budze čucen kryk bìtvy, ì zrobìcca âna grudaj ruìnaǔ, ì garady âe buduc′ spaleny agnëm, ì avalodae Ìzraìl′ tymì, âkìâ valodalì ìm, kaža Gaspodz′.

3. Галасі, Эсэвоне, бо спустошаны Гай; крычэце, дочкі Равы, аперажэцеся вярэтаю, плачце і бадзяйцеся па гарадах, бо Малхом пойдзе ў палон разам са сьвятарамі і князямі сваімі.

Galasì, Èsèvone, bo spustošany Gaj; kryčèce, dočkì Ravy, aperažècesâ vârètaû, plačce ì badzâjcesâ pa garadah, bo Malhom pojdze ǔ palon razam sa s′vâtaramì ì knâzâmì svaìmì.

4. Што хвалішся далінамі? Пацячэ даліна твая крывёю, вераломная дачка, што спадзяешся на скарбы свае, і кажаш: "хто прыйдзе да мяне?"

Što hvalìšsâ dalìnamì? Pacâčè dalìna tvaâ kryvëû, veralomnaâ dačka, što spadzâešsâ na skarby svae, ì kažaš: "hto pryjdze da mâne?"

5. Вось, Я навяду на цябе жах з усіх навакольляў тваіх, кажа Гасподзь Бог Саваоф: разьбяжэцеся, хто куды, і ніхто не зьбярэ тых, што паразьбягаліся.

Vos′, Â navâdu na câbe žah z usìh navakol′lâǔ tvaìh, kaža Gaspodz′ Bog Savaof: raz′bâžècesâ, hto kudy, ì nìhto ne z′bârè tyh, što paraz′bâgalìsâ.

6. Але пасьля таго Я вярну палон сыноў Амонавых, кажа Гасподзь.

Ale pas′lâ tago Â vârnu palon synoǔ Amonavyh, kaža Gaspodz′.

7. Пра Эдом так кажа Гасподзь Саваоф: хіба няма болей мудрасьці ў Тэмане? Хіба ня стала рады ў разумных? хіба зьбяднела мудрасьць іхняя?

Pra Èdom tak kaža Gaspodz′ Savaof: hìba nâma bolej mudras′cì ǔ Tèmane? Hìba nâ stala rady ǔ razumnyh? hìba z′bâdnela mudras′c′ ìhnââ?

8. Уцякайце, павярнуўшыся сьпінаю, хавайцеся ў пячорах, жыхары Дэдана, бо пагібель Ісава Я навяду на яго, - час наведаньня Майго.

Ucâkajce, pavârnuǔšysâ s′pìnaû, havajcesâ ǔ pâčorah, žyhary Dèdana, bo pagìbel′ Ìsava Â navâdu na âgo, - čas navedan′nâ Majgo.

9. Калі б зборшчыкі вінаграду прыйшлі да цябе, дык напэўна пакінулі б некалькі несабраных ягадзін. І калі б злодзеі прыйшлі ўначы, дык яны захапілі б, колькі ім трэба.

Kalì b zborščykì vìnagradu pryjšlì da câbe, dyk napèǔna pakìnulì b nekal′kì nesabranyh âgadzìn. Ì kalì b zlodzeì pryjšlì ǔnačy, dyk âny zahapìlì b, kol′kì ìm trèba.

10. А Я да галечы абяру Ісава, адчыню патайныя мясьціны ягоныя, і схавацца ён ня здолее. Вынішчана будзе племя ягонае, і браты яго і суседзі яго; і ня будзе яго.

A Â da galečy abâru Ìsava, adčynû patajnyâ mâs′cìny âgonyâ, ì shavacca ën nâ zdolee. Vynìščana budze plemâ âgonae, ì braty âgo ì susedzì âgo; ì nâ budze âgo.

11. Пакінь сіротаў тваіх, Я падтрымаю жыцьцё іхняе, і ўдовы твае хай спадзяюцца на мяне,

Pakìn′ sìrotaǔ tvaìh, Â padtrymaû žyc′cë ìhnâe, ì ǔdovy tvae haj spadzâûcca na mâne,

12. бо так кажа Гасподзь: вось і тыя, каму не наканавана было піць чару, канечне піцьмуць яе, і ці ж ты застанешся непакараны? Не, не застанешся непакараны, але канечне піцьмеш чару.

bo tak kaža Gaspodz′: vos′ ì tyâ, kamu ne nakanavana bylo pìc′ čaru, kanečne pìc′muc′ âe, ì cì ž ty zastanešsâ nepakarany? Ne, ne zastanešsâ nepakarany, ale kanečne pìc′meš čaru.

13. Бо, Мною прысягаю, кажа Гасподзь, што жахам, пасьмешышчам, пустэльняю і праклёнам будзе Васор, і ўсе гарады яго зробяцца вечнымі пусткамі.

Bo, Mnoû prysâgaû, kaža Gaspodz′, što žaham, pas′mešyščam, pustèl′nâû ì praklënam budze Vasor, ì ǔse garady âgo zrobâcca večnymì pustkamì.

14. Я чуў чутку ад Госпада, і пасьля пасланы да народаў сказаць: зьбярэцеся і ідзеце супроць яго, і падымайцеся на вайну.

Â čuǔ čutku ad Gospada, ì pas′lâ paslany da narodaǔ skazac′: z′bârècesâ ì ìdzece suproc′ âgo, ì padymajcesâ na vajnu.

15. Бо вось, Я зраблю цябе малым сярод народаў, пагарджаным сярод людзей.

Bo vos′, Â zrablû câbe malym sârod narodaǔ, pagardžanym sârod lûdzej.

16. Грозны стан твой і пыхлівасьць сэрца твайго ашукалі цябе, хто жыве ў расколінах скал і займае вяршыні пагоркаў. Але, хоць бы ты як арол высока зьвіў гняздо тваё, і адтуль скіну цябе, кажа Гасподзь.

Grozny stan tvoj ì pyhlìvas′c′ sèrca tvajgo ašukalì câbe, hto žyve ǔ raskolìnah skal ì zajmae vâršynì pagorkaǔ. Ale, hoc′ by ty âk arol vysoka z′vìǔ gnâzdo tvaë, ì adtul′ skìnu câbe, kaža Gaspodz′.

17. І будзе Эдом жахам; кожны, хто будзе праходзіць міма, зьдзівіцца і сьвісьне, гледзячы на ўсе пахібы яго.

Ì budze Èdom žaham; kožny, hto budze prahodzìc′ mìma, z′dzìvìcca ì s′vìs′ne, gledzâčy na ǔse pahìby âgo.

18. Як скінуты Садома і Гамора і суседнія гарады іхнія, кажа Гасподзь, так і там ніводзін чалавек ня будзе жыць, і сын чалавечы ня спыніцца ў ім.

Âk skìnuty Sadoma ì Gamora ì susednìâ garady ìhnìâ, kaža Gaspodz′, tak ì tam nìvodzìn čalavek nâ budze žyc′, ì syn čalavečy nâ spynìcca ǔ ìm.

19. Вось, узыходзіць ён як леў ад узвышэньня Ярдана на ўмацаваныя селішчы; але я прымушу іх сьпешна адысьці зь Ідумэі, і хто выбраны, таго пастаўлю над ёю. Бо хто падобны на Мяне? і хто спатрабуе адказу ў Мяне? І які пастух стане супроць Мяне?

Vos′, uzyhodzìc′ ën âk leǔ ad uzvyšèn′nâ Ârdana na ǔmacavanyâ selìščy; ale â prymušu ìh s′pešna adys′cì z′ Ìdumèì, ì hto vybrany, tago pastaǔlû nad ëû. Bo hto padobny na Mâne? ì hto spatrabue adkazu ǔ Mâne? Ì âkì pastuh stane suproc′ Mâne?

20. Дык вось выслухайце вызначэньне Госпада, якое Ён пастанавіў пра Эдом, і намеры Ягоныя, якія Ён мае на жыхароў Тэмана: сапраўды, самыя малыя са статкаў пацягнуць іх і спустошаць селішчы іхнія.

Dyk vos′ vysluhajce vyznačèn′ne Gospada, âkoe Ën pastanavìǔ pra Èdom, ì namery Âgonyâ, âkìâ Ën mae na žyharoǔ Tèmana: sapraǔdy, samyâ malyâ sa statkaǔ pacâgnuc′ ìh ì spustošac′ selìščy ìhnìâ.

21. Ад шуму падзеньня іх здрыганецца зямля, і водгалас крыку іхняга будзе чуцен каля Чэрмнага мора.

Ad šumu padzen′nâ ìh zdryganecca zâmlâ, ì vodgalas kryku ìhnâga budze čucen kalâ Čèrmnaga mora.

22. Вось, як арол, падымецца ён і паляціць, і распусьціць крылы свае над Васорам; і сэрца адважных Ідумэйцаў будзе ў той дзень, як сэрца жанчыны ў родах.

Vos′, âk arol, padymecca ën ì palâcìc′, ì raspus′cìc′ kryly svae nad Vasoram; ì sèrca advažnyh Ìdumèjcaǔ budze ǔ toj dzen′, âk sèrca žančyny ǔ rodah.

23. Пра Дамаск. - Пасаромлены Эмат і Арпад, бо, пачуўшы журботную вестку, яны ўпалі духам; трывога на моры, супакоіцца ня могуць.

Pra Damask. - Pasaromleny Èmat ì Arpad, bo, pačuǔšy žurbotnuû vestku, âny ǔpalì duham; tryvoga na mory, supakoìcca nâ moguc′.

24. Зьнясьмеліўся Дамаск і кінуўся наўцёкі; страх авалодаў ім; боль і пакуты ахапілі яго, як жанчыну ў родах.

Z′nâs′melìǔsâ Damask ì kìnuǔsâ naǔcëkì; strah avalodaǔ ìm; bol′ ì pakuty ahapìlì âgo, âk žančynu ǔ rodah.

25. Як не ацалеў горад славы, горад радасьці маёй?

Âk ne acaleǔ gorad slavy, gorad radas′cì maëj?

26. Дык вось, загінуць юнакі яго на вуліцах ягоных, і ўсе воіны загінуць таго дня, кажа Гасподзь Саваоф.

Dyk vos′, zagìnuc′ ûnakì âgo na vulìcah âgonyh, ì ǔse voìny zagìnuc′ tago dnâ, kaža Gaspodz′ Savaof.

27. І запалю агонь у сьценах Дамаска, - і зьнішчыць харомы Вэнадада.

Ì zapalû agon′ u s′cenah Damaska, - ì z′nìščyc′ haromy Vènadada.

28. Пра Кідар і пра царствы Асорскія, якія разьбіў Навухаданосар, цар Вавілонскі, так кажа Гасподзь: уставайце, выступайце супроць Кідара і спусташайце сыноў усходу!

Pra Kìdar ì pra carstvy Asorskìâ, âkìâ raz′bìǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, tak kaža Gaspodz′: ustavajce, vystupajce suproc′ Kìdara ì spustašajce synoǔ ushodu!

29. Намёты іхнія і авечак іх возьмуць сабе, і покрывы іхнія і вярблюдаў іхніх возьмуць і будуць крычаць ім: "жудасьць адусюль!"

Namëty ìhnìâ ì avečak ìh voz′muc′ sabe, ì pokryvy ìhnìâ ì vârblûdaǔ ìhnìh voz′muc′ ì buduc′ kryčac′ ìm: "žudas′c′ adusûl′!"

30. Бяжэце, уцякайце хутчэй, схавайцеся ў прорве, жыхары Асора, кажа Гасподзь, бо Навухаданосар, цар Вавілонскі, зрабіў рашэньне, пра вас і склаў супроць вас намысел.

Bâžèce, ucâkajce hutčèj, shavajcesâ ǔ prorve, žyhary Asora, kaža Gaspodz′, bo Navuhadanosar, car Vavìlonskì, zrabìǔ rašèn′ne, pra vas ì sklaǔ suproc′ vas namysel.

31. Уставайце, выступайце супроць народу мірнага, які жыве ў бясьпецы, кажа Гасподзь; ні дзьвярэй, ні засавак няма ў яго, жывуць паасобку.

Ustavajce, vystupajce suproc′ narodu mìrnaga, âkì žyve ǔ bâs′pecy, kaža Gaspodz′; nì dz′vârèj, nì zasavak nâma ǔ âgo, žyvuc′ paasobku.

32. Вярблюды іхнія аддадзены будуць у здабычу, і мноства статкаў іхніх - на разбор; і расьсею іх па ўсіх вятрах, гэтых, што стрыгуць валасы на скронях, і з усіх бакоў іх навяду на іх пагібель, кажа Гасподзь.

Vârblûdy ìhnìâ addadzeny buduc′ u zdabyču, ì mnostva statkaǔ ìhnìh - na razbor; ì ras′seû ìh pa ǔsìh vâtrah, gètyh, što stryguc′ valasy na skronâh, ì z usìh bakoǔ ìh navâdu na ìh pagìbel′, kaža Gaspodz′.

33. І будзе Асор жытлішчам шакалаў, вечнаю пусткаю; чалавек ня будзе жыць там, і сын чалавечы ня будзе спыняцца ў ім.

Ì budze Asor žytlìščam šakalaǔ, večnaû pustkaû; čalavek nâ budze žyc′ tam, ì syn čalavečy nâ budze spynâcca ǔ ìm.

34. Слова Госпада, якое было Ерамію прароку супроць Элама на пачатку цараваньня Сэдэкіі, цара Юдэйскага.

Slova Gospada, âkoe bylo Eramìû praroku suproc′ Èlama na pačatku caravan′nâ Sèdèkìì, cara Ûdèjskaga.

35. так кажа Гасподзь Саваоф: вось, Я паламаю лук Элама, галоўную сілу іх;

tak kaža Gaspodz′ Savaof: vos′, Â palamaû luk Èlama, galoǔnuû sìlu ìh;

36. і навяду на Элам чатыры вятры ад чатырох краёў неба, і разьвею іх па ўсіх гэтых вятрах, і ня будзе народу, да якога ня прыйшлі б выгнаныя Эламіты;

ì navâdu na Èlam čatyry vâtry ad čatyroh kraëǔ neba, ì raz′veû ìh pa ǔsìh gètyh vâtrah, ì nâ budze narodu, da âkoga nâ pryjšlì b vygnanyâ Èlamìty;

37. і паб'ю Эламітаў страхам перад ворагамі іхнімі і перад шукальнікамі душы іхняй; і навяду на іх бедства, гнеў Мой, кажа Гасподзь, і пашлю сьледам за імі меч, пакуль ня вынішчу іх;

ì pab'û Èlamìtaǔ straham perad voragamì ìhnìmì ì perad šukal′nìkamì dušy ìhnâj; ì navâdu na ìh bedstva, gneǔ Moj, kaža Gaspodz′, ì pašlû s′ledam za ìmì meč, pakul′ nâ vynìšču ìh;

38. і пастаўлю трон Мой у Эламе, і зьнішчу там цара і князёў, кажа Гасподзь.

ì pastaǔlû tron Moj u Èlame, ì z′nìšču tam cara ì knâzëǔ, kaža Gaspodz′.

39. Але апошнімі днямі вярну палон Элама, кажа Гасподзь.

Ale apošnìmì dnâmì vârnu palon Èlama, kaža Gaspodz′.

50 Кіраўнік

1. Слова, якое прамовіў Гасподзь пра Вавілон і пра зямлю Халдэяў празь Ерамію прарока:

Slova, âkoe pramovìǔ Gaspodz′ pra Vavìlon ì pra zâmlû Haldèâǔ praz′ Eramìû praroka:

2. абвясьцеце і распаўсюдзьце сярод народаў, і падымеце сьцяг, аб'явеце, не хавайце, кажэце: Вавілон узяты, Віл пасаромлены, Мэрадах зламаны, балваны ягоныя пасаромленыя, ідалы яго разьбітыя.

abvâs′cece ì raspaǔsûdz′ce sârod narodaǔ, ì padymece s′câg, ab'âvece, ne havajce, kažèce: Vavìlon uzâty, Vìl pasaromleny, Mèradah zlamany, balvany âgonyâ pasaromlenyâ, ìdaly âgo raz′bìtyâ.

3. Бо з поўначы падняўся супроць яго народ, які зробіць зямлю ягоную пустэльняю, і ніхто ня жыцьме там, ад чалавека да быдла, усе рушаць і сыдуць.

Bo z poǔnačy padnâǔsâ suproc′ âgo narod, âkì zrobìc′ zâmlû âgonuû pustèl′nâû, ì nìhto nâ žyc′me tam, ad čalaveka da bydla, use rušac′ ì syduc′.

4. У тыя дні і ў той час, кажа Гасподзь, прыйдуць сыны Ізраілевыя, яны і сыны Юдавыя разам, будуць хадзіць і плакаць і знойдуць Госпада Бога свайго;

U tyâ dnì ì ǔ toj čas, kaža Gaspodz′, pryjduc′ syny Ìzraìlevyâ, âny ì syny Ûdavyâ razam, buduc′ hadzìc′ ì plakac′ ì znojduc′ Gospada Boga svajgo;

5. будуць пытацца дарогі да Сіёна і, павярнуўшы да яго твары, будуць казаць: ідзеце і далучэцеся да Госпада спрымірэнствам вечным, якое не забудзецца.

buduc′ pytacca darogì da Sìëna ì, pavârnuǔšy da âgo tvary, buduc′ kazac′: ìdzece ì dalučècesâ da Gospada sprymìrènstvam večnym, âkoe ne zabudzecca.

6. Народ Мой быў, як пагіблыя авечкі; пастухі іхнія зьвялі іх з дарогі, разагналі іх па горах; бадзяліся яны з гары на пагорак, забылі лежбішча сваё.

Narod Moj byǔ, âk pagìblyâ avečkì; pastuhì ìhnìâ z′vâlì ìh z darogì, razagnalì ìh pa gorah; badzâlìsâ âny z gary na pagorak, zabylì ležbìšča svaë.

7. Усе, што знаходзілі іх, пажыралі іх, і прыгнятальнікі іх казалі: "мы не вінаватыя, бо яны зграшылі перад Госпадам, перад жытлішчам праўды і перад Госпадам, надзеяй бацькоў іхніх".

Use, što znahodzìlì ìh, pažyralì ìh, ì prygnâtal′nìkì ìh kazalì: "my ne vìnavatyâ, bo âny zgrašylì perad Gospadam, perad žytlìščam praǔdy ì perad Gospadam, nadzeâj bac′koǔ ìhnìh".

8. Уцякайце з асяродзьдзя Вавілона, і сыходзьце з Халдэйскай зямлі, і будзьце, як казлы наперадзе статка авечак.

Ucâkajce z asârodz′dzâ Vavìlona, ì syhodz′ce z Haldèjskaj zâmlì, ì budz′ce, âk kazly naperadze statka avečak.

9. Бо вось, Я падыму і прывяду на Вавілон зборню вялікіх народаў зь зямлі паўночнай, і разьмесьцяцца насупраць яго, і ён будзе ўзяты: стрэлы ў іх, як у спраўнага воіна, не вяртаюцца марна.

Bo vos′, Â padymu ì pryvâdu na Vavìlon zbornû vâlìkìh narodaǔ z′ zâmlì paǔnočnaj, ì raz′mes′câcca nasuprac′ âgo, ì ën budze ǔzâty: strèly ǔ ìh, âk u spraǔnaga voìna, ne vârtaûcca marna.

10. І Халдэі зробяцца здабычаю іхняй; і спусташальнікі яе насыцяцца, кажа Гасподзь.

Ì Haldèì zrobâcca zdabyčaû ìhnâj; ì spustašal′nìkì âe nasycâcca, kaža Gaspodz′.

11. Бо мы весяліліся, вы сьвяткавалі, рабаўнікі спадчыны Маёй; скакалі ад радасьці, як цялушка на траве, і ржалі, як баявыя коні.

Bo my vesâlìlìsâ, vy s′vâtkavalì, rabaǔnìkì spadčyny Maëj; skakalì ad radas′cì, âk câluška na trave, ì ržalì, âk baâvyâ konì.

12. У вялікім сораме будзе маці ваша, пачырванее радзіцелька вашая; вось, будучыня тых народаў - пустэльня, сухая зямля і стэп.

U vâlìkìm sorame budze macì vaša, pačyrvanee radzìcel′ka vašaâ; vos′, budučynâ tyh narodaǔ - pustèl′nâ, suhaâ zâmlâ ì stèp.

13. Ад гневу Госпада яна зробіцца няжылою, і ўся яна будзе пустая; кожны, хто будзе праходзіць праз Вавілон, зьдзівіцца і сьвісьне, гледзячы на ўсе пахібы яго.

Ad gnevu Gospada âna zrobìcca nâžyloû, ì ǔsâ âna budze pustaâ; kožny, hto budze prahodzìc′ praz Vavìlon, z′dzìvìcca ì s′vìs′ne, gledzâčy na ǔse pahìby âgo.

14. Выстрайцеся ў баявы парадак вакол Вавілона; усе, хто напінае лук, страляйце па ім, не шкадуйце стрэлаў, бо ён зграшыў супроць Госпада;

Vystrajcesâ ǔ baâvy paradak vakol Vavìlona; use, hto napìnae luk, stralâjce pa ìm, ne škadujce strèlaǔ, bo ën zgrašyǔ suproc′ Gospada;

15. падымеце крык супроць яго з усіх бакоў; ён падаў руку сваю; упалі цьвярдыні ягоныя, разваліліся сьцены яго, бо гэта - адплата Госпада; помсьціце яму; як ён рабіў, так і вы рабеце зь ім;

padymece kryk suproc′ âgo z usìh bakoǔ; ën padaǔ ruku svaû; upalì c′vârdynì âgonyâ, razvalìlìsâ s′ceny âgo, bo gèta - adplata Gospada; poms′cìce âmu; âk ën rabìǔ, tak ì vy rabece z′ ìm;

16. зьнішчайце ў Вавілоне і сейбіта і жняца ў часе жніва; ад страху пагібельнага меча хай кожны вернецца да народа свайго, і кожны хай бяжыць у зямлю сваю.

z′nìščajce ǔ Vavìlone ì sejbìta ì žnâca ǔ čase žnìva; ad strahu pagìbel′naga meča haj kožny vernecca da naroda svajgo, ì kožny haj bâžyc′ u zâmlû svaû.

17. Ізраіль - расьсеяны статак; ільвы разагналі яго; раней аб'ядаў яго цар Асірыйскі, а гэты апошні, Навухаданосар, цар Вавілонскі, і косьці яго патрушчыў.

Ìzraìl′ - ras′seâny statak; ìl′vy razagnalì âgo; ranej ab'âdaǔ âgo car Asìryjskì, a gèty apošnì, Navuhadanosar, car Vavìlonskì, ì kos′cì âgo patruščyǔ.

18. Таму так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: вось, Я наведаю цара Вавілонскага і зямлю яго, як наведаў цара Асірыйскага;

Tamu tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: vos′, Â navedaû cara Vavìlonskaga ì zâmlû âgo, âk navedaǔ cara Asìryjskaga;

19. і вярну Ізраіля на пашу ягоную, і будзе ён пасьвіцца на Карміле і Васане, і душа яго насыціцца на гары Яфрэмавай і ў Галаадзе.

ì vârnu Ìzraìlâ na pašu âgonuû, ì budze ën pas′vìcca na Karmìle ì Vasane, ì duša âgo nasycìcca na gary Âfrèmavaj ì ǔ Galaadze.

20. У тыя дні і ў той час, кажа Гасподзь, будуць шукаць няпраўды Ізраілевай, і ня будзе яе, і грахоў Юды, і ня знойдзецца іх; бо дарую тым, каго пакіну жывога.

U tyâ dnì ì ǔ toj čas, kaža Gaspodz′, buduc′ šukac′ nâpraǔdy Ìzraìlevaj, ì nâ budze âe, ì grahoǔ Ûdy, ì nâ znojdzecca ìh; bo daruû tym, kago pakìnu žyvoga.

21. Ідзі на яе, на зямлю мяцежную, і пакарай жыхароў яе; спусташай і вынішчай усё за імі, кажа Гасподзь, і зрабі ўсё, што Я загадаў табе.

Ìdzì na âe, na zâmlû mâcežnuû, ì pakaraj žyharoǔ âe; spustašaj ì vynìščaj usë za ìmì, kaža Gaspodz′, ì zrabì ǔsë, što Â zagadaǔ tabe.

22. Шум бітвы на зямлі і вялікае разбурэньне!

Šum bìtvy na zâmlì ì vâlìkae razburèn′ne!

23. Як разьбіты і скрышаны молат усяе зямлі! Як Вавілон зрабіўся жахам сярод народаў!

Âk raz′bìty ì skryšany molat usâe zâmlì! Âk Vavìlon zrabìǔsâ žaham sârod narodaǔ!

24. Я раскінуў сеткі на цябе, і ты злоўлены, Вавілоне, не прадбачачы таго; ты знойдзены і схоплены, бо паўстаў супроць Госпада.

Â raskìnuǔ setkì na câbe, ì ty zloǔleny, Vavìlone, ne pradbačačy tago; ty znojdzeny ì shopleny, bo paǔstaǔ suproc′ Gospada.

25. Гасподзь адчыніў сховішча Сваё і ўзяў зь яго посуд гневу Свайго, бо ў Госпада Бога Саваофа ёсьць справа ў зямлі Халдэйскай.

Gaspodz′ adčynìǔ shovìšča Svaë ì ǔzâǔ z′ âgo posud gnevu Svajgo, bo ǔ Gospada Boga Savaofa ës′c′ sprava ǔ zâmlì Haldèjskaj.

26. Ідзеце на яе з усіх краёў, адчыняйце засекі яе, тапчэце яе як снапы, зусім зьнішчыце яе, каб нічога ад яе не засталося;

Ìdzece na âe z usìh kraëǔ, adčynâjce zasekì âe, tapčèce âe âk snapy, zusìm z′nìščyce âe, kab nìčoga ad âe ne zastalosâ;

27. забівайце ўсіх валоў яе, хай ідуць на закол; гора ім! бо прыйшоў дзень іхні, час наведваньня іх.

zabìvajce ǔsìh valoǔ âe, haj ìduc′ na zakol; gora ìm! bo pryjšoǔ dzen′ ìhnì, čas navedvan′nâ ìh.

28. Чуцен голас тых, што бягуць і ратуюцца зь зямлі Вавілонскай, каб узьвясьціць на Сіёне пра помсту Госпада Бога нашага, пра помсту за храм Яго.

Čucen golas tyh, što bâguc′ ì ratuûcca z′ zâmlì Vavìlonskaj, kab uz′vâs′cìc′ na Sìëne pra pomstu Gospada Boga našaga, pra pomstu za hram Âgo.

29. Склічце супроць Вавілона лучнікаў; усе, хто напінае лук, вакол яго, каб ніхто не ўратаваўся зь яго, аддайце яму паводле дзеяў яго, каб ніхто не ўратаваўся зь яго, аддайце яму паводле дзеяў яго; як ён учыняў, так учынеце і зь ім, бо ён узьнёсься супроць Госпада, супроць Сьвятога Ізраілевага.

Sklìčce suproc′ Vavìlona lučnìkaǔ; use, hto napìnae luk, vakol âgo, kab nìhto ne ǔratavaǔsâ z′ âgo, addajce âmu pavodle dzeâǔ âgo, kab nìhto ne ǔratavaǔsâ z′ âgo, addajce âmu pavodle dzeâǔ âgo; âk ën učynâǔ, tak učynece ì z′ ìm, bo ën uz′nës′sâ suproc′ Gospada, suproc′ S′vâtoga Ìzraìlevaga.

30. За тое загінуць юнакі ягоныя на вуліцах яго, і ўсе воіны яго зьнішчаны будуць у той дзень, кажа Гасподзь.

Za toe zagìnuc′ ûnakì âgonyâ na vulìcah âgo, ì ǔse voìny âgo z′nìščany buduc′ u toj dzen′, kaža Gaspodz′.

31. Вось, Я - на цябе, гардзея, кажа Гасподзь Бог Саваоф; бо прыйшоў дзень твой, час наведваньня твайго

Vos′, Â - na câbe, gardzeâ, kaža Gaspodz′ Bog Savaof; bo pryjšoǔ dzen′ tvoj, čas navedvan′nâ tvajgo

32. І спатыкнецца гардыня і ўпадзе, і ніхто не падыме яго; і распалю агонь у гарадах ягоных, - і зжарэ ўсё вакол яго.

Ì spatyknecca gardynâ ì ǔpadze, ì nìhto ne padyme âgo; ì raspalû agon′ u garadah âgonyh, - ì zžarè ǔsë vakol âgo.

33. Так кажа Гасподзь Саваоф: прыгнечаны сыны Ізраіля, як і сыны Юды, і ўсе, што запаланілі іх, моцна трымаюць іх і ня хочуць адпусьціць іх.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: prygnečany syny Ìzraìlâ, âk ì syny Ûdy, ì ǔse, što zapalanìlì ìh, mocna trymaûc′ ìh ì nâ hočuc′ adpus′cìc′ ìh.

34. Але Адкупнік іхні дужы, Гасподзь Саваоф - імя Яго; Ён разьбярэ справу іхнюю, каб супакоіць зямлю і навесьці трымценьне на жыхароў Вавілона.

Ale Adkupnìk ìhnì dužy, Gaspodz′ Savaof - ìmâ Âgo; Ën raz′bârè spravu ìhnûû, kab supakoìc′ zâmlû ì naves′cì trymcen′ne na žyharoǔ Vavìlona.

35. Меч на Халдэяў, кажа Гасподзь, і на жыхароў Вавілона, і на князёў яго і на мудрых яго;

Meč na Haldèâǔ, kaža Gaspodz′, ì na žyharoǔ Vavìlona, ì na knâzëǔ âgo ì na mudryh âgo;

36. на спакушальнікаў, і яны звар'яцеюць; меч на воінаў ягоных, і яны зьнясьмеляцца;

na spakušal′nìkaǔ, ì âny zvar'âceûc′; meč na voìnaǔ âgonyh, ì âny z′nâs′melâcca;

37. меч на коней яго і на калясьніцы яго і на ўсе рознапляменныя народы сярод яго, і яны будуць як жанчыны; меч на скарбы яго, і яны будуць разрабаваны;

meč na konej âgo ì na kalâs′nìcy âgo ì na ǔse roznaplâmennyâ narody sârod âgo, ì âny buduc′ âk žančyny; meč na skarby âgo, ì âny buduc′ razrabavany;

38. суш на воды яго, і яны перасохнуць; бо гэта зямля балваноў, і яны зьнеразумяцца ад ідальскіх страшыдлаў.

suš na vody âgo, ì âny perasohnuc′; bo gèta zâmlâ balvanoǔ, ì âny z′nerazumâcca ad ìdal′skìh strašydlaǔ.

39. І паселяцца там стэпавыя зьвяры з шакаламі, і жыцьмуць на ёй страўсы, і ня будзе абжытая вавекі і заселеная ў роды родаў.

Ì paselâcca tam stèpavyâ z′vâry z šakalamì, ì žyc′muc′ na ëj straǔsy, ì nâ budze abžytaâ vavekì ì zaselenaâ ǔ rody rodaǔ.

40. Як развалены Богам Садома і Гамора і суседнія гарады іх, кажа Гасподзь, так і тут ніводзін чалавек ня жыцьме, і сын чалавечы ня будзе спыняцца.

Âk razvaleny Bogam Sadoma ì Gamora ì susednìâ garady ìh, kaža Gaspodz′, tak ì tut nìvodzìn čalavek nâ žyc′me, ì syn čalavečy nâ budze spynâcca.

41. Вось, ідзе народ з поўначы, і народ вялікі, і многія цары, падымаюцца з краёў зямлі;

Vos′, ìdze narod z poǔnačy, ì narod vâlìkì, ì mnogìâ cary, padymaûcca z kraëǔ zâmlì;

42. трымаюць у руках лук і дзіду; яны жорсткія і неміласэрныя; голас іх шумны, як мора; імчацца на конях, выстраіліся як адзін чалавек, каб пабіцца з табою, дачка Вавілона!

trymaûc′ u rukah luk ì dzìdu; âny žorstkìâ ì nemìlasèrnyâ; golas ìh šumny, âk mora; ìmčacca na konâh, vystraìlìsâ âk adzìn čalavek, kab pabìcca z taboû, dačka Vavìlona!

43. Пачуў цар Вавілонскі вестку пра іх, і рукі ў яго апусьціліся; скруха ахапіла яго, пакуты - як жанчыну пры родах.

Pačuǔ car Vavìlonskì vestku pra ìh, ì rukì ǔ âgo apus′cìlìsâ; skruha ahapìla âgo, pakuty - âk žančynu pry rodah.

44. Вось, узыходзіць ён як леў з вышыняў Ярдана на ўмацаваныя селішчы; але Я прымушу іх сьпешна сысьці зь яго; і хто выбраны, таму даверу яго, бо хто падобны на Мяне? і хто спатрабуе зь Мяне адказу? І які пастух стане супроць мяне?

Vos′, uzyhodzìc′ ën âk leǔ z vyšynâǔ Ârdana na ǔmacavanyâ selìščy; ale Â prymušu ìh s′pešna sys′cì z′ âgo; ì hto vybrany, tamu daveru âgo, bo hto padobny na Mâne? ì hto spatrabue z′ Mâne adkazu? Ì âkì pastuh stane suproc′ mâne?

45. Дык вось, выслухайце вызначэньне Госпада, якое ён пастанавіў пра Вавілон, і намеры Яго, якія Ён мае пра зямлю Халдэйскую; сапраўды самыя малыя са статкаў пацягнуць іх; сапраўды, ён спустошыць селішчы іхнія зь імі.

Dyk vos′, vysluhajce vyznačèn′ne Gospada, âkoe ën pastanavìǔ pra Vavìlon, ì namery Âgo, âkìâ Ën mae pra zâmlû Haldèjskuû; sapraǔdy samyâ malyâ sa statkaǔ pacâgnuc′ ìh; sapraǔdy, ën spustošyc′ selìščy ìhnìâ z′ ìmì.

46. Ад шуму ўзяцьця Вавілона затрасецца зямля, і лямант будзе чуцен сярод народаў.

Ad šumu ǔzâc′câ Vavìlona zatrasecca zâmlâ, ì lâmant budze čucen sârod narodaǔ.

51 Кіраўнік

1. Так кажа Гасподзь: вось, Я падыму на Вавілон і на жыхароў ягоных супраціўнікаў Маіх.

Tak kaža Gaspodz′: vos′, Â padymu na Vavìlon ì na žyharoǔ âgonyh supracìǔnìkaǔ Maìh.

2. і пашлю на Вавілон вейнікаў, і разьвеюць яго, і спустошаць зямлю яго, бо ў дзень бедства нападуць на яго з усіх бакоў.

ì pašlû na Vavìlon vejnìkaǔ, ì raz′veûc′ âgo, ì spustošac′ zâmlû âgo, bo ǔ dzen′ bedstva napaduc′ na âgo z usìh bakoǔ.

3. Хай лучнік напінае лук супроць таго, хто напінае лук, і на таго, хто выстаўляецца бранёю сваёю; і ня літуйце юнакоў яго, зьнішчыце ўсё войска ягонае.

Haj lučnìk napìnae luk suproc′ tago, hto napìnae luk, ì na tago, hto vystaǔlâecca branëû svaëû; ì nâ lìtujce ûnakoǔ âgo, z′nìščyce ǔsë vojska âgonae.

4. Пабітыя няхай упадуць на зямлі Халдэйскай і прабітыя - на дарогах яе.

Pabìtyâ nâhaj upaduc′ na zâmlì Haldèjskaj ì prabìtyâ - na darogah âe.

5. Бо не аўдавеў Ізраіль і Юда ад Бога свайго, Госпада Саваофа, хоць зямля іх поўная грахамі перад Сьвятым Ізраілевым.

Bo ne aǔdaveǔ Ìzraìl′ ì Ûda ad Boga svajgo, Gospada Savaofa, hoc′ zâmlâ ìh poǔnaâ grahamì perad S′vâtym Ìzraìlevym.

6. Уцякайце з асяродзьдзя Вавілона і ратуйце кожны душу сваю, каб не загінуць ад беззаконьня яго, бо гэта час помсты ў Госпада: Ён аддасьць яму аддачу.

Ucâkajce z asârodz′dzâ Vavìlona ì ratujce kožny dušu svaû, kab ne zagìnuc′ ad bezzakon′nâ âgo, bo gèta čas pomsty ǔ Gospada: Ën addas′c′ âmu addaču.

7. Вавілон быў залатою чараю ў руцэ ў Госпада, што ап'яняла ўсю зямлю; народы пілі зь яе віно і вар'яцелі.

Vavìlon byǔ zalatoû čaraû ǔ rucè ǔ Gospada, što ap'ânâla ǔsû zâmlû; narody pìlì z′ âe vìno ì var'âcelì.

8. Раптоўна ўпаў Вавілон і разьбіўся; галасеце па ім, вазьмеце бальзаму на раны яго, можа, ён ацаліцца.

Raptoǔna ǔpaǔ Vavìlon ì raz′bìǔsâ; galasece pa ìm, vaz′mece bal′zamu na rany âgo, moža, ën acalìcca.

9. Лекавалі мы Вавілон, але не ацаліўся; пакіньце яго, і хадземце кожны ў сваю зямлю, бо вырак пра яго дастаў да нябёсаў і падняўся да воблакаў.

Lekavalì my Vavìlon, ale ne acalìǔsâ; pakìn′ce âgo, ì hadzemce kožny ǔ svaû zâmlû, bo vyrak pra âgo dastaǔ da nâbësaǔ ì padnâǔsâ da voblakaǔ.

10. Гасподзь вывеў на сьвятло праўду нашу; хадземце і ўзьвесьцімце на Сіёне дзею Госпада Бога нашага.

Gaspodz′ vyveǔ na s′vâtlo praǔdu našu; hadzemce ì ǔz′ves′cìmce na Sìëne dzeû Gospada Boga našaga.

11. Вастрэце стрэлы, напаўняйце калчаны; Гасподзь разбудзіў дух цароў Мідыйскіх, бо ў Яго ёсьць намер супроць Вавілона, каб зьнішчыць яго, бо гэта ёсьць помста Госпада, помста за храм Ягоны.

Vastrèce strèly, napaǔnâjce kalčany; Gaspodz′ razbudzìǔ duh caroǔ Mìdyjskìh, bo ǔ Âgo ës′c′ namer suproc′ Vavìlona, kab z′nìščyc′ âgo, bo gèta ës′c′ pomsta Gospada, pomsta za hram Âgony.

12. Насупроць сьцен Вавілона падымеце сьцяг, узмоцніце нагляд, расстаўце варту, падрыхтуйце засады, бо, як Гасподзь намысьліў, так і зробіць, што мовіў на жыхароў Вавілона.

Nasuproc′ s′cen Vavìlona padymece s′câg, uzmocnìce naglâd, rasstaǔce vartu, padryhtujce zasady, bo, âk Gaspodz′ namys′lìǔ, tak ì zrobìc′, što movìǔ na žyharoǔ Vavìlona.

13. О, ты, што жывеш каля водаў вялікіх, багаты скарбамі! прыйшоў канец твой, мера прагнасьці тваёй!

O, ty, što žyveš kalâ vodaǔ vâlìkìh, bagaty skarbamì! pryjšoǔ kanec tvoj, mera pragnas′cì tvaëj!

14. Гасподзь Саваоф, запрысягнуўся Самім Сабою: у ісьціне кажу, што напоўню цябе людзьмі, як саранчою, і падымуць крык супроць цябе.

Gaspodz′ Savaof, zaprysâgnuǔsâ Samìm Saboû: u ìs′cìne kažu, što napoǔnû câbe lûdz′mì, âk sarančoû, ì padymuc′ kryk suproc′ câbe.

15. Ён стварыў зямлю сілаю Сваёю, сьцвердзіў сусьвет мудрасьцю Сваёю і розумам Сваім расхінуў нябёсы.

Ën stvaryǔ zâmlû sìlaû Svaëû, s′cverdzìǔ sus′vet mudras′cû Svaëû ì rozumam Svaìm rashìnuǔ nâbësy.

16. Па голасе Яго шумяць воды на нябёсах, і Ён узводзіць воблакі ад краёў зямлі, творыць маланкі сярод дажджу і выводзіць вецер са сховішчаў Сваіх.

Pa golase Âgo šumâc′ vody na nâbësah, ì Ën uzvodzìc′ voblakì ad kraëǔ zâmlì, tvoryc′ malankì sârod daždžu ì vyvodzìc′ vecer sa shovìščaǔ Svaìh.

17. Вар'яцее кожны чалавек у сваім веданьні, сарамаціць сябе кожны гутнік балванам сваім, бо балван ягоны ёсьць хлусьня, і няма ў ім духу.

Var'âcee kožny čalavek u svaìm vedan′nì, saramacìc′ sâbe kožny gutnìk balvanam svaìm, bo balvan âgony ës′c′ hlus′nâ, ì nâma ǔ ìm duhu.

18. Гэта - поўная пустата, дзея аблуды; у час наведаньня іх яны зьнікнуць.

Gèta - poǔnaâ pustata, dzeâ abludy; u čas navedan′nâ ìh âny z′nìknuc′.

19. Не такая, як іхняя, доля Якава, бо Бог ягоны ёсьць Творца ўсяго, і Ізраіль ёсьць жазло спадчыны Ягонай, імя Яго - Гасподзь Саваоф.

Ne takaâ, âk ìhnââ, dolâ Âkava, bo Bog âgony ës′c′ Tvorca ǔsâgo, ì Ìzraìl′ ës′c′ žazlo spadčyny Âgonaj, ìmâ Âgo - Gaspodz′ Savaof.

20. Ты ў мяне - молат, зброя вайсковая; табою Я пабіваў народы і табою разбураў царствы;

Ty ǔ mâne - molat, zbroâ vajskovaâ; taboû Â pabìvaǔ narody ì taboû razburaǔ carstvy;

21. табою пабіваў каня і вершніка яго і табою пабіваў калясьніцу і калясьнічага яе;

taboû pabìvaǔ kanâ ì veršnìka âgo ì taboû pabìvaǔ kalâs′nìcu ì kalâs′nìčaga âe;

22. табою пабіваў мужа і жонку, табою пабіваў і старога і маладога, табою пабіваў і юнака і дзяўчыну;

taboû pabìvaǔ muža ì žonku, taboû pabìvaǔ ì staroga ì maladoga, taboû pabìvaǔ ì ûnaka ì dzâǔčynu;

23. і табою пабіваў пастуха і статак ягоны, табою пабіваў і земляроба і працоўнае быдла ягонае, табою пабіваў і начальнікаў вобласьцяў і кіроўцаў гарадоў.

ì taboû pabìvaǔ pastuha ì statak âgony, taboû pabìvaǔ ì zemlâroba ì pracoǔnae bydla âgonae, taboû pabìvaǔ ì načal′nìkaǔ voblas′câǔ ì kìroǔcaǔ garadoǔ.

24. І аддам Вавілону і ўсім жыхарам Халдэі за ўсё тое ліха, якое яны чынілі на Сіёне на вачах у вас, кажа Гасподзь.

Ì addam Vavìlonu ì ǔsìm žyharam Haldèì za ǔsë toe lìha, âkoe âny čynìlì na Sìëne na vačah u vas, kaža Gaspodz′.

25. Вось, Я - на цябе, гара загубная, кажа Гасподзь, што руйнуе ўсю зямлю, і працягну на цябе руку Маю, і скіну цябе са скалаў і зраблю цябе гарою абгарэлаю.

Vos′, Â - na câbe, gara zagubnaâ, kaža Gaspodz′, što rujnue ǔsû zâmlû, ì pracâgnu na câbe ruku Maû, ì skìnu câbe sa skalaǔ ì zrablû câbe garoû abgarèlaû.

26. І ня возьмуць зь цябе каменя для вуглоў і каменя на падмурак, а вечна будзеш запусьценьнем, кажа Гасподзь.

Ì nâ voz′muc′ z′ câbe kamenâ dlâ vugloǔ ì kamenâ na padmurak, a večna budzeš zapus′cen′nem, kaža Gaspodz′.

27. Падымеце сьцяг на зямлі, трубеце ў трубу сярод народаў, азбройце супроць яго народы, склічце на яго царствы Арарацкія, Мінійскія і Аскеназскія, пастаўце правадыра супроць яго, навядзеце коней, як страшную саранчу.

Padymece s′câg na zâmlì, trubece ǔ trubu sârod narodaǔ, azbrojce suproc′ âgo narody, sklìčce na âgo carstvy Ararackìâ, Mìnìjskìâ ì Askenazskìâ, pastaǔce pravadyra suproc′ âgo, navâdzece konej, âk strašnuû saranču.

28. Азбройце супроць яго народы, цароў Мідыі, начальнікаў абласьцей і ўсіх кіроўцаў яе гарадоў і ўсю зямлю, падуладную ёй.

Azbrojce suproc′ âgo narody, caroǔ Mìdyì, načal′nìkaǔ ablas′cej ì ǔsìh kìroǔcaǔ âe garadoǔ ì ǔsû zâmlû, paduladnuû ëj.

29. Трасецца зямля і трымціць, бо спраўджваюцца над Вавілонам намеры Госпада зрабіць зямлю Вавілонскую пусткаю без жыхароў.

Trasecca zâmlâ ì trymcìc′, bo spraǔdžvaûcca nad Vavìlonam namery Gospada zrabìc′ zâmlû Vavìlonskuû pustkaû bez žyharoǔ.

30. Перасталі змагацца асілкі Вавілонскія, сядзяць ва ўмацаваньнях сваіх; вычарпалася сіла іхняя, зрабіліся як жанчыны, жытлішчы іхнія спалены, замкі іхнія патрушчаны.

Perastalì zmagacca asìlkì Vavìlonskìâ, sâdzâc′ va ǔmacavan′nâh svaìh; vyčarpalasâ sìla ìhnââ, zrabìlìsâ âk žančyny, žytlìščy ìhnìâ spaleny, zamkì ìhnìâ patruščany.

31. Ганец бяжыць насустрач ганцу, і весьнік - насустрач весьніку, каб узьвясьціць цару Вавілонскаму, што горад яго ўзяты з усіх бакоў,

Ganec bâžyc′ nasustrač gancu, ì ves′nìk - nasustrač ves′nìku, kab uz′vâs′cìc′ caru Vavìlonskamu, što gorad âgo ǔzâty z usìh bakoǔ,

32. і броды захоплены, і агароджы спалены агнём, і ваяры ахоплены страхам.

ì brody zahopleny, ì agarodžy spaleny agnëm, ì vaâry ahopleny straham.

33. Бо так кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: дачка Вавілона падобная на гумно ў час малацьбы ў ім; яшчэ крыху, і настане час жніва яе.

Bo tak kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: dačka Vavìlona padobnaâ na gumno ǔ čas malac′by ǔ ìm; âščè kryhu, ì nastane čas žnìva âe.

34. Жэр мяне і грыз мяне Навухаданосар, цар Вавілонскі; зрабіў мяне пустым посудам; праглынуў мяне, як дракон; напаўняў чэрава сваё слодычамі маімі, вывяргаў мяне,

Žèr mâne ì gryz mâne Navuhadanosar, car Vavìlonskì; zrabìǔ mâne pustym posudam; praglynuǔ mâne, âk drakon; napaǔnâǔ čèrava svaë slodyčamì maìmì, vyvârgaǔ mâne,

35. Крыўда мая і плоць мая - на Вавілоне, скажа насельніца Сіёна, і кроў мая - на жыхарах Халдэі, скажа Ерусалім.

Kryǔda maâ ì ploc′ maâ - na Vavìlone, skaža nasel′nìca Sìëna, ì kroǔ maâ - na žyharah Haldèì, skaža Erusalìm.

36. Таму так кажа Гасподзь: вось, я ўступлюся ў тваю дзею і адпомшчу за цябе, і асушу мора яго, і высушу каналы яго.

Tamu tak kaža Gaspodz′: vos′, â ǔstuplûsâ ǔ tvaû dzeû ì adpomšču za câbe, ì asušu mora âgo, ì vysušu kanaly âgo.

37. І Вавілон будзе грудаю руінаў, селішчам шакалаў, жудасьцю і пасьмешышчам, без жыхароў.

Ì Vavìlon budze grudaû ruìnaǔ, selìščam šakalaǔ, žudas′cû ì pas′mešyščam, bez žyharoǔ.

38. Як ільвы зыркаюць усе яны, і заравуць як шчанюкі ільвіныя.

Âk ìl′vy zyrkaûc′ use âny, ì zaravuc′ âk ščanûkì ìl′vìnyâ.

39. У час іхняга разгарачэньня зраблю ім гасьціну і ўпаю іх, каб яны павесяліліся і заснулі вечным сном, і не прачыналіся, кажа Гасподзь.

U čas ìhnâga razgaračèn′nâ zrablû ìm gas′cìnu ì ǔpaû ìh, kab âny pavesâlìlìsâ ì zasnulì večnym snom, ì ne pračynalìsâ, kaža Gaspodz′.

40. Зьвяду іх як ягнят на закол, як бараноў з казламі.

Z′vâdu ìh âk âgnât na zakol, âk baranoǔ z kazlamì.

41. Як узяты Сэсах, і заваявана слава ўсёй зямлі! Як зрабіўся Вавілон жахам сярод народаў!

Âk uzâty Sèsah, ì zavaâvana slava ǔsëj zâmlì! Âk zrabìǔsâ Vavìlon žaham sârod narodaǔ!

42. Памкнулася на Вавілон мора; ён пакрыты мноствам хваляў яго.

Pamknulasâ na Vavìlon mora; ën pakryty mnostvam hvalâǔ âgo.

43. Гарады яго зрабіліся пустымі, зямля сухою, стэпам, зямлёю; дзе ня жыве ніводзін чалавек, і дзе не праходзіць сын чалавечы.

Garady âgo zrabìlìsâ pustymì, zâmlâ suhoû, stèpam, zâmlëû; dze nâ žyve nìvodzìn čalavek, ì dze ne prahodzìc′ syn čalavečy.

44. І наведаю Віла ў Вавілоне і вырву з вуснаў ягоных праглынутае ім, і народы ня будуць болей сьцякацца да яго, нават і муры Вавілонскія асыплюцца.

Ì navedaû Vìla ǔ Vavìlone ì vyrvu z vusnaǔ âgonyh praglynutae ìm, ì narody nâ buduc′ bolej s′câkacca da âgo, navat ì mury Vavìlonskìâ asyplûcca.

45. Выходзь з асяродзьдзя яго, народзе Мой, і ратуйце кожны душу сваю ад палымянага гневу Госпада.

Vyhodz′ z asârodz′dzâ âgo, narodze Moj, ì ratujce kožny dušu svaû ad palymânaga gnevu Gospada.

46. Хай не аслабне сэрца вашае, і ня бойцеся чуткі, якая будзе пачута на зямлі; чутка прыйдзе ў адзін год, і потым на другі год, і на зямлі будзе гвалт, валадар паўстане на валадара.

Haj ne aslabne sèrca vašae, ì nâ bojcesâ čutkì, âkaâ budze pačuta na zâmlì; čutka pryjdze ǔ adzìn god, ì potym na drugì god, ì na zâmlì budze gvalt, valadar paǔstane na valadara.

47. Таму вось, прыходзяць дні, калі Я наведаю балваноў Вавілона, і ўся зямля ягоная будзе пасаромлена, і ўсе пабітыя яго ўпадуць сярод яго.

Tamu vos′, pryhodzâc′ dnì, kalì Â navedaû balvanoǔ Vavìlona, ì ǔsâ zâmlâ âgonaâ budze pasaromlena, ì ǔse pabìtyâ âgo ǔpaduc′ sârod âgo.

48. І ўзрадуюцца над Вавілонам неба і зямля і ўсё, што на іх; бо з поўначы прыйдуць да яго спусташальнікі, кажа Гасподзь.

Ì ǔzraduûcca nad Vavìlonam neba ì zâmlâ ì ǔsë, što na ìh; bo z poǔnačy pryjduc′ da âgo spustašal′nìkì, kaža Gaspodz′.

49. Як Вавілон не скідаў пабітых Ізраільцян, так у Вавілоне будуць скінуты пабітыя ўсёй краіны.

Âk Vavìlon ne skìdaǔ pabìtyh Ìzraìl′cân, tak u Vavìlone buduc′ skìnuty pabìtyâ ǔsëj kraìny.

50. Хто ўратуецца ад меча, уцякайце, ня спыняйцеся, спамянеце здалёк пра Госпада, і хай узыдзе Ерусалім на сэрца ваша.

Hto ǔratuecca ad meča, ucâkajce, nâ spynâjcesâ, spamânece zdalëk pra Gospada, ì haj uzydze Erusalìm na sèrca vaša.

51. Сорамна нам было, калі мы слухалі нагану; ганьба пакрывала твары нашыя, калі чужаземцы прыйшлі ў сьвятыню дома Гасподняга.

Soramna nam bylo, kalì my sluhalì naganu; gan′ba pakryvala tvary našyâ, kalì čužazemcy pryjšlì ǔ s′vâtynû doma Gaspodnâga.

52. Затое вось, прыходзяць дні, кажа Гасподзь, калі я наведаю балваноў ягоных, і па ўсёй зямлі яго будуць стагнаць параненыя.

Zatoe vos′, pryhodzâc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì â navedaû balvanoǔ âgonyh, ì pa ǔsëj zâmlì âgo buduc′ stagnac′ paranenyâ.

53. Хоць бы Вавілон узвысіўся да нябёсаў, і хоць бы ён на вышыні ўмацаваў цьвярдыню сваю; але ад мяне прыйдуць да яго спусташальнікі, кажа Гасподзь.

Hoc′ by Vavìlon uzvysìǔsâ da nâbësaǔ, ì hoc′ by ën na vyšynì ǔmacavaǔ c′vârdynû svaû; ale ad mâne pryjduc′ da âgo spustašal′nìkì, kaža Gaspodz′.

54. Праляціць гул ляманту ад Вавілона і вялікае разбурэньне - ад зямлі Халдэйскай,

Pralâcìc′ gul lâmantu ad Vavìlona ì vâlìkae razburèn′ne - ad zâmlì Haldèjskaj,

55. бо Гасподзь спустошыць Вавілон і пакладзе канец ганарыстаму голасу ў ім. Зашумяць хвалі іх як вялікія воды, пачуецца шумны голас іх.

bo Gaspodz′ spustošyc′ Vavìlon ì pakladze kanec ganarystamu golasu ǔ ìm. Zašumâc′ hvalì ìh âk vâlìkìâ vody, pačuecca šumny golas ìh.

56. Бо прыйдзе на яго, на Вавілон, спусташальнік, і ўзяты будуць ратаборцы ягоныя, паламаныя будуць лукі іхнія; бо Гасподзь, Бог аддачаў, аддасьць аддачу.

Bo pryjdze na âgo, na Vavìlon, spustašal′nìk, ì ǔzâty buduc′ rataborcy âgonyâ, palamanyâ buduc′ lukì ìhnìâ; bo Gaspodz′, Bog addačaǔ, addas′c′ addaču.

57. І напаю дап'яна князёў яго і мудрацоў яго, начальнікаў вобласьцяў яго і кіроўцаў гарадоў яго, і ваяроў яго, і заснуць сном вечным і не прачнуцца, кажа Цар, - Гасподзь Саваоф імя Яго.

Ì napaû dap'âna knâzëǔ âgo ì mudracoǔ âgo, načal′nìkaǔ voblas′câǔ âgo ì kìroǔcaǔ garadoǔ âgo, ì vaâroǔ âgo, ì zasnuc′ snom večnym ì ne pračnucca, kaža Car, - Gaspodz′ Savaof ìmâ Âgo.

58. Так кажа Гасподзь Саваоф: тоўстыя муры Вавілона да падмурку будуць разбураны, і высокія брамы яго будуць спалены агнём; і вось, дарма працавалі народы, і плямёны мучылі сябе дзеля агню.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: toǔstyâ mury Vavìlona da padmurku buduc′ razburany, ì vysokìâ bramy âgo buduc′ spaleny agnëm; ì vos′, darma pracavalì narody, ì plâmëny mučylì sâbe dzelâ agnû.

59. Слова, якое прарок Ерамія наказаў Сэраю, сыну Нірыі, сыну Маасэі, калі ён выпраўляўся ў Вавілон з Сэдэкіем, царом Юдэйскім, у чацьвёрты год яго цараваньня; Сэрая быў галоўны пасьцельнік.

Slova, âkoe prarok Eramìâ nakazaǔ Sèraû, synu Nìryì, synu Maasèì, kalì ën vypraǔlâǔsâ ǔ Vavìlon z Sèdèkìem, carom Ûdèjskìm, u čac′vërty god âgo caravan′nâ; Sèraâ byǔ galoǔny pas′cel′nìk.

60. Ерамія ўпісаў у адну кнігу ўсе бядоты, якія павінны былі прыйсьці на Вавілон, усе гэтыя прамовы, напісаныя на Вавілон.

Eramìâ ǔpìsaǔ u adnu knìgu ǔse bâdoty, âkìâ pavìnny bylì pryjs′cì na Vavìlon, use gètyâ pramovy, napìsanyâ na Vavìlon.

61. І сказаў Ерамія Сэраю: калі ты прыйдзеш у Вавілон, дык глядзі, прачытай усе гэтыя прамовы,

Ì skazaǔ Eramìâ Sèraû: kalì ty pryjdzeš u Vavìlon, dyk glâdzì, pračytaj use gètyâ pramovy,

62. і скажы: Госпадзе! Ты прамовіў пра месца гэтае, што зьнішчыш яго так, што не застанецца ў ім ні чалавека, ні быдла, а яно будзе вечнаю пустэльняю.

ì skažy: Gospadze! Ty pramovìǔ pra mesca gètae, što z′nìščyš âgo tak, što ne zastanecca ǔ ìm nì čalaveka, nì bydla, a âno budze večnaû pustèl′nâû.

63. І калі закончыш чытаньне гэтай кнігі, прывяжы да яе камень і кінь яе на сярэдзіну Еўфрата,

Ì kalì zakončyš čytan′ne gètaj knìgì, pryvâžy da âe kamen′ ì kìn′ âe na sârèdzìnu Eǔfrata,

64. і скажы: так апусьціцца Вавілон і не паўстане ад таго бедства, якое Я навяду на яго, і яны зусім зьнямогуцца. Дагэтуль прамовы Ераміі.

ì skažy: tak apus′cìcca Vavìlon ì ne paǔstane ad tago bedstva, âkoe Â navâdu na âgo, ì âny zusìm z′nâmogucca. Dagètul′ pramovy Eramìì.

52 Кіраўнік

1. Сэдэкію было дваццаць адзін год, калі пачаў цараваць, і цараваў у Ерусаліме адзінаццаць гадоў; імя маці ягонай - Хамуталь, дачка Ераміі зь Ліўны.

Sèdèkìû bylo dvaccac′ adzìn god, kalì pačaǔ caravac′, ì caravaǔ u Erusalìme adzìnaccac′ gadoǔ; ìmâ macì âgonaj - Hamutal′, dačka Eramìì z′ Lìǔny.

2. І ён рабіў благое ў вачах Госпада, усё тое, што рабіў Ёакім;

Ì ën rabìǔ blagoe ǔ vačah Gospada, usë toe, što rabìǔ Ëakìm;

3. таму гнеў Госпада быў над Ерусалімам і Юдам да таго, што Ён адкінуў іх ад аблічча Свайго; і Сэдэкія адпаўся ад цара Вавілонскага.

tamu gneǔ Gospada byǔ nad Erusalìmam ì Ûdam da tago, što Ën adkìnuǔ ìh ad ablìčča Svajgo; ì Sèdèkìâ adpaǔsâ ad cara Vavìlonskaga.

4. І было, у дзявяты год яго кіраваньня, у дзясятым месяцы, у дзясяты дзень месяца, прыйшоў Навухаданосар, цар Вавілонскі, сам і ўсё войска ягонае, да Ерусаліма і аблеглі яго і зрабілі вакол яго насыпы.

Ì bylo, u dzâvâty god âgo kìravan′nâ, u dzâsâtym mesâcy, u dzâsâty dzen′ mesâca, pryjšoǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, sam ì ǔsë vojska âgonae, da Erusalìma ì ableglì âgo ì zrabìlì vakol âgo nasypy.

5. І быў горад у аблозе да адзінаццатага года цара Сэдэкіі.

Ì byǔ gorad u abloze da adzìnaccataga goda cara Sèdèkìì.

6. У чацьвёртым месяцы, у дзявяты дзень месяца, голад у горадзе ўзмацніўся, і ня было хлеба ў народа зямлі.

U čac′vërtym mesâcy, u dzâvâty dzen′ mesâca, golad u goradze ǔzmacnìǔsâ, ì nâ bylo hleba ǔ naroda zâmlì.

7. Зроблена была праломіна ў горад, і пабеглі ўсе ваенныя з горада ўначы праз браму, што была паміж дзьвюма сьценамі каля царовага саду, і пайшлі стэпавай дарогаю; а Халдэі былі вакол горада.

Zroblena byla pralomìna ǔ gorad, ì pabeglì ǔse vaennyâ z gorada ǔnačy praz bramu, što byla pamìž dz′vûma s′cenamì kalâ carovaga sadu, ì pajšlì stèpavaj darogaû; a Haldèì bylì vakol gorada.

8. Войска Халдэйскае пагналася за царом, і дагнала Сэдэкію на раўнінах Ерыхонскіх, і ўсё войска ягонае разьбеглася ад яго.

Vojska Haldèjskae pagnalasâ za carom, ì dagnala Sèdèkìû na raǔnìnah Eryhonskìh, ì ǔsë vojska âgonae raz′beglasâ ad âgo.

9. І ўзялі цара і прывялі яго да цара Вавілонскага ў Рыўлу, у зямлі Эмат, дзе ён учыніў над ім суд.

Ì ǔzâlì cara ì pryvâlì âgo da cara Vavìlonskaga ǔ Ryǔlu, u zâmlì Èmat, dze ën učynìǔ nad ìm sud.

10. І закалоў цар Вавілонскі сыноў Сэдэкіі на вачах у яго, і ўсіх князёў Юдэйскіх закалоў у Рыўле;

Ì zakaloǔ car Vavìlonskì synoǔ Sèdèkìì na vačah u âgo, ì ǔsìh knâzëǔ Ûdèjskìh zakaloǔ u Ryǔle;

11. а Сэдэкію выкалаў вочы і загадаў закаваць яго ў медныя аковы; і завёў яго цар Вавілонскі ў Вавілон і пасадзіў яго ў дом варты да дня сьмерці яго.

a Sèdèkìû vykalaǔ vočy ì zagadaǔ zakavac′ âgo ǔ mednyâ akovy; ì zavëǔ âgo car Vavìlonskì ǔ Vavìlon ì pasadzìǔ âgo ǔ dom varty da dnâ s′mercì âgo.

12. У пяты месяц, у дзясяты дзень месяца, - гэта быў дзевятнаццаты год цара Навухаданосара, цара Вавілонскага, - прыйшоў Навузардан, начальнік целаахоўцаў, які стаяў перад царом Вавілонскім, у Ерусалім,

U pâty mesâc, u dzâsâty dzen′ mesâca, - gèta byǔ dzevâtnaccaty god cara Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, - pryjšoǔ Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, âkì staâǔ perad carom Vavìlonskìm, u Erusalìm,

13. і спаліў дом Гасподні, і дом цара і ўсе дамы ў Ерусаліме, і ўсе дамы вялікія спаліў агнём.

ì spalìǔ dom Gaspodnì, ì dom cara ì ǔse damy ǔ Erusalìme, ì ǔse damy vâlìkìâ spalìǔ agnëm.

14. І ўсё войска Халдэйскае, што было з начальнікам целаахоўцаў, разбурыла ўсе сьцены вакол Ерусаліма.

Ì ǔsë vojska Haldèjskae, što bylo z načal′nìkam celaahoǔcaǔ, razburyla ǔse s′ceny vakol Erusalìma.

15. Бедных з народу і астатні люд, што заставаўся ў горадзе, і перабежчыкаў, якія перакінуліся да цара Вавілонскага, і наогул рэшту простага люду Навузардан, начальнік целаахоўцаў, высяліў.

Bednyh z narodu ì astatnì lûd, što zastavaǔsâ ǔ goradze, ì perabežčykaǔ, âkìâ perakìnulìsâ da cara Vavìlonskaga, ì naogul rèštu prostaga lûdu Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, vysâlìǔ.

16. Толькі некалькіх зь беднага люду зямлі Навузардан, начальнік целаахоўцаў, пакінуў дзеля вінаграднікаў і земляробства.

Tol′kì nekal′kìh z′ bednaga lûdu zâmlì Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, pakìnuǔ dzelâ vìnagradnìkaǔ ì zemlârobstva.

17. І слупы медныя, якія былі ў доме Гасподнім, і падставы, і меднае мора, якое ў доме Гасподнім, паламалі Халдэі і занесьлі ўсю медзь іхнюю ў Вавілон.

Ì slupy mednyâ, âkìâ bylì ǔ dome Gaspodnìm, ì padstavy, ì mednae mora, âkoe ǔ dome Gaspodnìm, palamalì Haldèì ì zanes′lì ǔsû medz′ ìhnûû ǔ Vavìlon.

18. І тазы і лапаткі, і нажы і чары, і лыжкі і ўвесь медны посуд, ужываны пры набажэнстве, забралі;

Ì tazy ì lapatkì, ì nažy ì čary, ì lyžkì ì ǔves′ medny posud, užyvany pry nabažènstve, zabralì;

19. і місы і абцугі, і чары і катлы, і лампады, - і фіміямнікі, і кубкі, што было залатое - залатое, і што было срэбнае - срэбнае, узяў начальнік целаахоўцаў;

ì mìsy ì abcugì, ì čary ì katly, ì lampady, - ì fìmìâmnìkì, ì kubkì, što bylo zalatoe - zalatoe, ì što bylo srèbnae - srèbnae, uzâǔ načal′nìk celaahoǔcaǔ;

20. таксама два слупы, адно мора і дванаццаць медных валоў, якія служылі падстаўкамі, якія цар Саламон зрабіў у доме Гасподнім, - медзі ва ўсіх гэтых рэчах немагчыма было зважыць.

taksama dva slupy, adno mora ì dvanaccac′ mednyh valoǔ, âkìâ služylì padstaǔkamì, âkìâ car Salamon zrabìǔ u dome Gaspodnìm, - medzì va ǔsìh gètyh rèčah nemagčyma bylo zvažyc′.

21. Слупы гэтыя былі кожны слуп у васямнаццаць локцяў вышыні, і шнурок у дванаццаць локцяў абымаў яго, а таўшчыня сьцен яго, усярэдзіне пустога, у чатыры пальцы.

Slupy gètyâ bylì kožny slup u vasâmnaccac′ lokcâǔ vyšynì, ì šnurok u dvanaccac′ lokcâǔ abymaǔ âgo, a taǔščynâ s′cen âgo, usârèdzìne pustoga, u čatyry pal′cy.

22. І вянок на ім медны, а вышыня вянка пяць локцяў; і сетка і гранатавыя яблыкі вакол былі ўсе медныя; тое самае і на другім слупе з гранатавымі яблыкамі.

Ì vânok na ìm medny, a vyšynâ vânka pâc′ lokcâǔ; ì setka ì granatavyâ âblykì vakol bylì ǔse mednyâ; toe samae ì na drugìm slupe z granatavymì âblykamì.

23. Гранатавых яблыкаў было па ўсіх баках дзевяноста шэсьць; усіх яблыкаў вакол сеткі - сто.

Granatavyh âblykaǔ bylo pa ǔsìh bakah dzevânosta šès′c′; usìh âblykaǔ vakol setkì - sto.

24. Начальнік целаахоўцаў узяў таксама Сэраю першасьвятара і Цэфанію, другога сьвятара, і трох вартавых парога.

Načal′nìk celaahoǔcaǔ uzâǔ taksama Sèraû peršas′vâtara ì Cèfanìû, drugoga s′vâtara, ì troh vartavyh paroga.

25. І з горада ўзяў аднаго еўнуха, які быў начальнікам над ваеннымі людзьмі, і сем чалавек, што стаялі перад абліччам цара, якія былі ў горадзе, і галоўнага пісара ў войску, што запісваў у войска народ зямлі, і шэсьцьдзясят чалавек - з народу краіны, знойдзеных у горадзе.

Ì z gorada ǔzâǔ adnago eǔnuha, âkì byǔ načal′nìkam nad vaennymì lûdz′mì, ì sem čalavek, što staâlì perad ablìččam cara, âkìâ bylì ǔ goradze, ì galoǔnaga pìsara ǔ vojsku, što zapìsvaǔ u vojska narod zâmlì, ì šès′c′dzâsât čalavek - z narodu kraìny, znojdzenyh u goradze.

26. І ўзяў іх Навузардан, начальнік целаахоўцаў, і завёў іх да цара Вавілонскага ў Рыўлу.

Ì ǔzâǔ ìh Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, ì zavëǔ ìh da cara Vavìlonskaga ǔ Ryǔlu.

27. І перабіў іх цар Вавілонскі і аддаў сьмерці іх у Рыўле, у зямлі Эмат; і выселены быў Юда зь зямлі сваёй.

Ì perabìǔ ìh car Vavìlonskì ì addaǔ s′mercì ìh u Ryǔle, u zâmlì Èmat; ì vyseleny byǔ Ûda z′ zâmlì svaëj.

28. Вось народ, які выселіў Навухаданосар: у сёмы год тры тысячы дваццаць тры Юдэі;

Vos′ narod, âkì vyselìǔ Navuhadanosar: u sëmy god try tysâčy dvaccac′ try Ûdèì;

29. у васямнаццаты год Навухаданосара зь Ерусаліма выселена васемсот трыццаць дзьве душы;

u vasâmnaccaty god Navuhadanosara z′ Erusalìma vyselena vasemsot tryccac′ dz′ve dušy;

30. у дваццаць трэці год Навухаданосара Навузардан, начальнік целаахоўцаў, выселіў Юдэяў сямсот сорак пяць душ: усяго чатыры тысячы шасьцьсот душ.

u dvaccac′ trècì god Navuhadanosara Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, vyselìǔ Ûdèâǔ sâmsot sorak pâc′ duš: usâgo čatyry tysâčy šas′c′sot duš.

31. У трыццаць сёмы год пасьля перасяленьня Ёакіма, цара Юдэйскага, у дванаццатым месяцы, у дваццаць пяты дзень месяца, Эвільмэрадах, цар Вавілонскі, у першы год цараваньня свайго, узвысіў Ёакіма, цара Юдэйскага, і вывеў яго зь цямнічнага дома;

U tryccac′ sëmy god pas′lâ perasâlen′nâ Ëakìma, cara Ûdèjskaga, u dvanaccatym mesâcy, u dvaccac′ pâty dzen′ mesâca, Èvìl′mèradah, car Vavìlonskì, u peršy god caravan′nâ svajgo, uzvysìǔ Ëakìma, cara Ûdèjskaga, ì vyveǔ âgo z′ câmnìčnaga doma;

32. і гутарыў зь ім прыязна, і паставіў трон ягоны вышэй за троны цароў, якія былі ў яго ў Вавілоне;

ì gutaryǔ z′ ìm pryâzna, ì pastavìǔ tron âgony vyšèj za trony caroǔ, âkìâ bylì ǔ âgo ǔ Vavìlone;

33. і памяняў цямнічную вопратку ягоную, і ён заўсёды ў яго абедаў ва ўсе дні жыцьця свайго.

ì pamânâǔ câmnìčnuû vopratku âgonuû, ì ën zaǔsëdy ǔ âgo abedaǔ va ǔse dnì žyc′câ svajgo.

34. І ўтрыманьне яго, утрыманьне пастаяннае выдавалася яму ад цара дзень у дзень да дня сьмерці яго, ва ўсе дні жыцьця ягонага.

Ì ǔtryman′ne âgo, utryman′ne pastaânnae vydavalasâ âmu ad cara dzen′ u dzen′ da dnâ s′mercì âgo, va ǔse dnì žyc′câ âgonaga.

ПЛАЧ PLAČ

1 Кіраўнік

1. Які асамотнены горад, людны калісьці! ён нібы аўдавеў; вялікі паміж народамі, уладца краін адрабляе даніну.

Âkì asamotneny gorad, lûdny kalìs′cì! ën nìby aǔdaveǔ; vâlìkì pamìž narodamì, uladca kraìn adrablâe danìnu.

2. Горка плача ён уначы, і сьлёзы яго па шчоках бягуць. Ня мае суцешніка сярод тых, што любілі яго; усе сябры яму здрадзілі, яму сталіся ворагамі.

Gorka plača ën unačy, ì s′lëzy âgo pa ščokah bâguc′. Nâ mae sucešnìka sârod tyh, što lûbìlì âgo; use sâbry âmu zdradzìlì, âmu stalìsâ voragamì.

3. Юда ў выгнаньні, у цярпеньнях і ў цяжкай няволі, пасяліўся сярод язычнікаў, і не знаходзіць спакою сабе; усе, хто яго перасьледаваў, дагналі яго ў цясьнінах.

Ûda ǔ vygnan′nì, u cârpen′nâh ì ǔ câžkaj nâvolì, pasâlìǔsâ sârod âzyčnìkaǔ, ì ne znahodzìc′ spakoû sabe; use, hto âgo peras′ledavaǔ, dagnalì âgo ǔ câs′nìnah.

4. Шляхі да Сіёна ў жалобе, не пасьпяшае ніхто на сьвята; усе апусьцелі брамы; сьвятары яго енчаць, дзяўчаты ягоныя ў смутку, горка й самому яму.

Šlâhì da Sìëna ǔ žalobe, ne pas′pâšae nìhto na s′vâta; use apus′celì bramy; s′vâtary âgo enčac′, dzâǔčaty âgonyâ ǔ smutku, gorka j samomu âmu.

5. Ворагі апанавалі яго, няпрыяцелі шчасьцяцца ў дабрадзенстве, бо наслаў на яго Гасподзь бядоту за многія беззаконьні ягоныя; дзеці яго пайшлі ў палон паперадзе ворага.

Voragì apanavalì âgo, nâpryâcelì ščas′câcca ǔ dabradzenstve, bo naslaǔ na âgo Gaspodz′ bâdotu za mnogìâ bezzakon′nì âgonyâ; dzecì âgo pajšlì ǔ palon paperadze voraga.

6. І адабрана ў дачкі Сіёна ўся яе велічнасьць; князі яе, як алені, што не знаходзяць пашы; і бясьсіла ідуць яны перад паганятым.

Ì adabrana ǔ dačkì Sìëna ǔsâ âe velìčnas′c′; knâzì âe, âk alenì, što ne znahodzâc′ pašy; ì bâs′sìla ìduc′ âny perad paganâtym.

7. Успамінае Ерусалім у дні бедства свайго і пакутаў сваіх, пра ўсе скарбы свае, што былі ў яго за былымі днямі, тым часам народ яго гіне ад рук ворага, і ніхто яму не пасабляе; супастаты глядзяць на яго і сьмяюцца зь яго суботаў.

Uspamìnae Erusalìm u dnì bedstva svajgo ì pakutaǔ svaìh, pra ǔse skarby svae, što bylì ǔ âgo za bylymì dnâmì, tym časam narod âgo gìne ad ruk voraga, ì nìhto âmu ne pasablâe; supastaty glâdzâc′ na âgo ì s′mâûcca z′ âgo subotaǔ.

8. Цяжка зграшыў Ерусалім, і за тое зрабіўся агідны; кожны, хто славіў яго, глядзіць на яго з пагардай, галізну ягоную ўбачыўшы; ён і сам уздыхае і адварочваецца.

Câžka zgrašyǔ Erusalìm, ì za toe zrabìǔsâ agìdny; kožny, hto slavìǔ âgo, glâdzìc′ na âgo z pagardaj, galìznu âgonuû ǔbačyǔšy; ën ì sam uzdyhae ì advaročvaecca.

9. На прыполе ў яго была нечысьць, але ён ня думаў пра будучыню, і заняпаў так ганебна, і няма яму суцешніка. "Паглядзі, Госпадзе, на гароту маю, бо вораг узвысіўся!"

Na prypole ǔ âgo byla nečys′c′, ale ën nâ dumaǔ pra budučynû, ì zanâpaǔ tak ganebna, ì nâma âmu sucešnìka. "Paglâdzì, Gospadze, na garotu maû, bo vorag uzvysìǔsâ!"

10. Вораг руку працягнуў на ўсе скарбы ягоныя; ён бачыць, як уваходзяць язычнікі ў сьвятыню ягоную, пра якую Ты наказаў, каб яны ня ўступалі ў сходню Тваю.

Vorag ruku pracâgnuǔ na ǔse skarby âgonyâ; ën bačyc′, âk uvahodzâc′ âzyčnìkì ǔ s′vâtynû âgonuû, pra âkuû Ty nakazaǔ, kab âny nâ ǔstupalì ǔ shodnû Tvaû.

11. Увесь народ ягоны ўздыхае, шукаючы хлеба, за ежу багацьці свае аддае, каб душу ўмацаваць. "Паглядзі, Госпадзе, і падзівіся, які я пагарджаны!"

Uves′ narod âgony ǔzdyhae, šukaûčy hleba, za ežu bagac′cì svae addae, kab dušu ǔmacavac′. "Paglâdzì, Gospadze, ì padzìvìsâ, âkì â pagardžany!"

12. Хай ня будзе гэтага з вамі, вы, што дарогай праходзіце! зірнеце і падзівецеся, ці ёсць хвароба, як хвароба мая, што спасьцігла мяне, што наслаў на мяне Гасподзь у дзень палкага гневу Свайго?

Haj nâ budze gètaga z vamì, vy, što darogaj prahodzìce! zìrnece ì padzìvecesâ, cì ësc′ hvaroba, âk hvaroba maâ, što spas′cìgla mâne, što naslaǔ na mâne Gaspodz′ u dzen′ palkaga gnevu Svajgo?

13. Згары Ён паслаў агонь у косткі мае, і ён авалодаў імі; раскінуў сеткі на ногі мае, абярнуў мяне, і зьбедніў мяне, каб я таміўся дзень кожны.

Zgary Ën paslaǔ agon′ u kostkì mae, ì ën avalodaǔ ìmì; raskìnuǔ setkì na nogì mae, abârnuǔ mâne, ì z′bednìǔ mâne, kab â tamìǔsâ dzen′ kožny.

14. Ярмо пахібнасьцяў маіх зьвязана ў руцэ Ягонай; яны сплецены і падняліся на шыю маю; Ён паслабіў сілу маю. Гасподзь аддаў мяне ў рукі, зь якіх не магу я вырвацца.

Ârmo pahìbnas′câǔ maìh z′vâzana ǔ rucè Âgonaj; âny spleceny ì padnâlìsâ na šyû maû; Ën paslabìǔ sìlu maû. Gaspodz′ addaǔ mâne ǔ rukì, z′ âkìh ne magu â vyrvacca.

15. Усіх дужых маіх Гасподзь скінуў сярод мяне, склікаў супроць мяне сход, каб вынішчыць хлопцаў маіх; як у таўчэльні стаптаў Гасподзь дзеву, дачку Юдавую.

Usìh dužyh maìh Gaspodz′ skìnuǔ sârod mâne, sklìkaǔ suproc′ mâne shod, kab vynìščyc′ hlopcaǔ maìh; âk u taǔčèl′nì staptaǔ Gaspodz′ dzevu, dačku Ûdavuû.

16. Па гэтым плачу я; вока маё, вока маё вылівае воды, бо далёка ад мяне мой суцешнік, які ажывіў бы душу маю; дзеці мае спустошаны, бо перамог вораг.

Pa gètym plaču â; voka maë, voka maë vylìvae vody, bo dalëka ad mâne moj sucešnìk, âkì ažyvìǔ by dušu maû; dzecì mae spustošany, bo peramog vorag.

17. Сіён працягвае рукі свае, а суцешніка яму няма, Гасподзь даў загад пра Якава ворагам ягоным; Ерусалім сярод іх амярзоціўся.

Sìën pracâgvae rukì svae, a sucešnìka âmu nâma, Gaspodz′ daǔ zagad pra Âkava voragam âgonym; Erusalìm sârod ìh amârzocìǔsâ.

18. Гасподзь праведны, бо не ўпакораны быў я слову Ягонаму. Паслухайце, усе народы, і зірнеце на немач маю: дзевы мае і хлопцы мае ў няволю пайшлі.

Gaspodz′ pravedny, bo ne ǔpakorany byǔ â slovu Âgonamu. Pasluhajce, use narody, ì zìrnece na nemač maû: dzevy mae ì hlopcy mae ǔ nâvolû pajšlì.

19. Клічу сяброў маіх, але яны ашукалі мяне; сьвятары мае і старцы мае канаюць у горадзе, шукаючы ежы сабе, каб душу сваю падмацаваць.

Klìču sâbroǔ maìh, ale âny ašukalì mâne; s′vâtary mae ì starcy mae kanaûc′ u goradze, šukaûčy ežy sabe, kab dušu svaû padmacavac′.

20. Паглядзі, Госпадзе, бо мне цесна, хвалюецца ўва мне нутроба, сэрца маё перавярнулася ўва мне за тое, што я ўпарта Табе супрацівіўся; меч звонку зьбязьдзетніў мяне, а дома - як сьмерць.

Paglâdzì, Gospadze, bo mne cesna, hvalûecca ǔva mne nutroba, sèrca maë peravârnulasâ ǔva mne za toe, što â ǔparta Tabe supracìvìǔsâ; meč zvonku z′bâz′dzetnìǔ mâne, a doma - âk s′merc′.

21. Пачулі, што я енчу, а суцешніка мне няма; пачулі ўсе ворагі мае пра гароту маю і парадаваліся, што Ты зрабіў гэта: о, калі б Ты загадаў, каб настаў дзень, Табою прадказаны, і каб яны мне ўпадобніліся!

Pačulì, što â enču, a sucešnìka mne nâma; pačulì ǔse voragì mae pra garotu maû ì paradavalìsâ, što Ty zrabìǔ gèta: o, kalì b Ty zagadaǔ, kab nastaǔ dzen′, Taboû pradkazany, ì kab âny mne ǔpadobnìlìsâ!

22. Хай стане перад аблічча Тваё ўся іхняя злосьць; і ўчыні зь імі гэтак сама, як Ты са мною ўчыніў за грахі мае, бо цяжкія стагноты мае, і сэрца маё зьнемагае.

Haj stane perad ablìčča Tvaë ǔsâ ìhnââ zlos′c′; ì ǔčynì z′ ìmì gètak sama, âk Ty sa mnoû ǔčynìǔ za grahì mae, bo câžkìâ stagnoty mae, ì sèrca maë z′nemagae.

2 Кіраўнік

1. І як спахмурніў Гасподзь у гневе Сваім дачку Сіёна! скінуў зь нябёсаў на зямлю красу Ізраіля і не ўзгадаў пра падножжа ног Сваіх у дзень гневу Свайго.

Ì âk spahmurnìǔ Gaspodz′ u gneve Svaìm dačku Sìëna! skìnuǔ z′ nâbësaǔ na zâmlû krasu Ìzraìlâ ì ne ǔzgadaǔ pra padnožža nog Svaìh u dzen′ gnevu Svajgo.

2. Загубіў Гасподзь усе селішчы Якава, не ўмілажаліўся, разбурыў у лютасьці Сваёй умацаваньні дачкі Юдавай, скінуў на зямлю, адкінуў царства і князёў ягоных, як нечысьць;

Zagubìǔ Gaspodz′ use selìščy Âkava, ne ǔmìlažalìǔsâ, razburyǔ u lûtas′cì Svaëj umacavan′nì dačkì Ûdavaj, skìnuǔ na zâmlû, adkìnuǔ carstva ì knâzëǔ âgonyh, âk nečys′c′;

3. У запале гневу зламаў моц Ізраіля, адвёў правіцу Сваю ад непрыяцеля і загарэўся ў Якаве, як зьнішчальны агонь, што пажыраў усё навакол;

U zapale gnevu zlamaǔ moc Ìzraìlâ, advëǔ pravìcu Svaû ad nepryâcelâ ì zagarèǔsâ ǔ Âkave, âk z′nìščal′ny agon′, što pažyraǔ usë navakol;

4. напяў лук Свой, як непрыяцель, накіраваў правіцу Сваю, як вораг, і забіў усё, вачам вабнае; на палатку дачкі Сіёна выліў лютасьць Сваю, як агонь.

napâǔ luk Svoj, âk nepryâcel′, nakìravaǔ pravìcu Svaû, âk vorag, ì zabìǔ usë, vačam vabnae; na palatku dačkì Sìëna vylìǔ lûtas′c′ Svaû, âk agon′.

5. Гасподзь зрабіўся - як непрыяцель, зьнішчыў Ізраіля, спустошыў усе харомы ягоныя, разбурыў умацаваньні яго, і памножыў дачцэ Юдавай смутак і плач.

Gaspodz′ zrabìǔsâ - âk nepryâcel′, z′nìščyǔ Ìzraìlâ, spustošyǔ use haromy âgonyâ, razburyǔ umacavan′nì âgo, ì pamnožyǔ dačcè Ûdavaj smutak ì plač.

6. І адабраў агароджу Сваю, як у садзе; разбурыў сьвятыню Сваю, прымусіў Гасподзь забыць на Сіёне сьвяты й суботы; і ў абурэньні гневу Свайго адкінуў цара і сьвятара,

Ì adabraǔ agarodžu Svaû, âk u sadze; razburyǔ s′vâtynû Svaû, prymusìǔ Gaspodz′ zabyc′ na Sìëne s′vâty j suboty; ì ǔ aburèn′nì gnevu Svajgo adkìnuǔ cara ì s′vâtara,

7. Адкінуў Гасподзь ахвярнік Свой, адвёў сэрца Сваё ад сьвятыні Сваёй, аддаў у рукі ворагаў сьцены храмаў яго; у доме Гасподнім шумелі, як у сьвята.

Adkìnuǔ Gaspodz′ ahvârnìk Svoj, advëǔ sèrca Svaë ad s′vâtynì Svaëj, addaǔ u rukì voragaǔ s′ceny hramaǔ âgo; u dome Gaspodnìm šumelì, âk u s′vâta.

8. Гасподзь пастанавіў разбурыць мур дачкі Сіёна, шнур працягнуў, ня ўхіліў рукі Сваёй ад спусташэньня; зьнішчыў вонкавыя ўмацаваньні, і сьцены разам разбураны.

Gaspodz′ pastanavìǔ razburyc′ mur dačkì Sìëna, šnur pracâgnuǔ, nâ ǔhìlìǔ rukì Svaëj ad spustašèn′nâ; z′nìščyǔ vonkavyâ ǔmacavan′nì, ì s′ceny razam razburany.

9. Брамы яе аселі ў зямлю; Ён разбурыў і скрышыў завалы яе; цар яе і князі яе ў язычнікаў; ня стала закона, і прарокам яе няма ўяваў ад Госпада.

Bramy âe aselì ǔ zâmlû; Ën razburyǔ ì skryšyǔ zavaly âe; car âe ì knâzì âe ǔ âzyčnìkaǔ; nâ stala zakona, ì prarokam âe nâma ǔâvaǔ ad Gospada.

10. Маўкліва сядзяць на зямлі старцы дачкі Сіёнавай, пасыпалі попелам сваю галаву, вярэтаю аперазаліся; панурылі голаў сваю да зямлі дзевы Ерусалімскія.

Maǔklìva sâdzâc′ na zâmlì starcy dačkì Sìënavaj, pasypalì popelam svaû galavu, vârètaû aperazalìsâ; panurylì golaǔ svaû da zâmlì dzevy Erusalìmskìâ.

11. Выплакала я мае вочы, і хвалюецца ўва мне нутроба мая, выліваецца на зямлю жоўць мая ад пагібелі дачкі народу майго, калі дзеці і немаўляты з голаду мруць на вуліцах горада.

Vyplakala â mae vočy, ì hvalûecca ǔva mne nutroba maâ, vylìvaecca na zâmlû žoǔc′ maâ ad pagìbelì dačkì narodu majgo, kalì dzecì ì nemaǔlâty z goladu mruc′ na vulìcah gorada.

12. Сваім мацеркам кажуць яны: "дзе хлеб і віно?" паміраючы, падобна параненым на вуліцах гарадскіх, выліваючы душы свае ва ўлоньне сваіх мацярок.

Svaìm macerkam kažuc′ âny: "dze hleb ì vìno?" pamìraûčy, padobna paranenym na vulìcah garadskìh, vylìvaûčy dušy svae va ǔlon′ne svaìh macârok.

13. Што скажу я табе, з чым параўнаю цябе, дачка Ерусаліма? да чаго прыпадобню цябе, каб суцешыць цябе, дзева, дачка Сіёна? бо рана твая вялікая, як мора, хто можа цябе ацаліць?

Što skažu â tabe, z čym paraǔnaû câbe, dačka Erusalìma? da čago prypadobnû câbe, kab sucešyc′ câbe, dzeva, dačka Sìëna? bo rana tvaâ vâlìkaâ, âk mora, hto moža câbe acalìc′?

14. Прарокі твае вяшчалі табе пустое, ілжывае і беззаконьня твайго не выкрывалі, каб папярэдзіць твой лёс, і зьвеставалі табе ілжыва, што прывяло цябе да выгнаньня.

Prarokì tvae vâščalì tabe pustoe, ìlžyvae ì bezzakon′nâ tvajgo ne vykryvalì, kab papârèdzìc′ tvoj lës, ì z′vestavalì tabe ìlžyva, što pryvâlo câbe da vygnan′nâ.

15. Рукамі пляскаюць над табою праходжыя, сьвішчуць і круцяць галавой з дачкі Ерусаліма, кажучы: "ці той гэта горад, што называўся дасканаласьцю хараства, радасьцю ўсёй зямлі?"

Rukamì plâskaûc′ nad taboû prahodžyâ, s′vìščuc′ ì krucâc′ galavoj z dačkì Erusalìma, kažučy: "cì toj gèta gorad, što nazyvaǔsâ daskanalas′cû harastva, radas′cû ǔsëj zâmlì?"

16. Разьзявілі на цябе пашчу сваю твае ворагі, сьвішчуць, скрыгочуць зубамі, кажучы: "праглынулі мы яго, толькі гэтага дня і чакалі мы, дачакаліся, убачылі!"

Raz′zâvìlì na câbe pašču svaû tvae voragì, s′vìščuc′, skrygočuc′ zubamì, kažučy: "praglynulì my âgo, tol′kì gètaga dnâ ì čakalì my, dačakalìsâ, ubačylì!"

17. Зьдзейсьніў Гасподзь, што прадвызначыў, спраўдзіў слова Сваё, сказанае калісьці, спустошыў бязь літасьці і даў ворагу парадавацца над табою, узьнёс моц тваіх супастатаў.

Z′dzejs′nìǔ Gaspodz′, što pradvyznačyǔ, spraǔdzìǔ slova Svaë, skazanae kalìs′cì, spustošyǔ bâz′ lìtas′cì ì daǔ voragu paradavacca nad taboû, uz′nës moc tvaìh supastataǔ.

18. Сэрца іх лямантуе да Госпада: сьцяна дачкі Сіёна! лі ручаём сьлёзы дзень і ноч, не давай сабе супакоіцца, не давай спачыну зрэнкам вачэй тваіх.

Sèrca ìh lâmantue da Gospada: s′câna dačkì Sìëna! lì ručaëm s′lëzy dzen′ ì noč, ne davaj sabe supakoìcca, ne davaj spačynu zrènkam vačèj tvaìh.

19. Уставай, кліч сярод ночы, на пачатку кожнае варты; вылівай, як ваду, сэрца тваё прад Госпадам; да Яго цягні рукі твае за душу тваіх дзетак, што канаюць з голаду на рагах усіх вуліц.

Ustavaj, klìč sârod nočy, na pačatku kožnae varty; vylìvaj, âk vadu, sèrca tvaë prad Gospadam; da Âgo câgnì rukì tvae za dušu tvaìh dzetak, što kanaûc′ z goladu na ragah usìh vulìc.

20. "Паглядзі, Госпадзе, і падзівіся: каму так зрабіў, каб елі жанчыны свой плод, немаўлятак, выкармленых імі? каб забівалі ў Гасподнім сьвяцілішчы сьвятара і прарока?

"Paglâdzì, Gospadze, ì padzìvìsâ: kamu tak zrabìǔ, kab elì žančyny svoj plod, nemaǔlâtak, vykarmlenyh ìmì? kab zabìvalì ǔ Gaspodnìm s′vâcìlìščy s′vâtara ì praroka?

21. Дзеці і старцы ляжаць на зямлі ў пыле; дзевы мае і хлопцы загінулі ад меча; у дзень гневу Твайго ты іх біў, заколваў бязь літасьці".

Dzecì ì starcy lâžac′ na zâmlì ǔ pyle; dzevy mae ì hlopcy zagìnulì ad meča; u dzen′ gnevu Tvajgo ty ìh bìǔ, zakolvaǔ bâz′ lìtas′cì".

22. Ты склікаў адусюль, як на сьвята, жахі мае, і ў дзень гневу Гасподняга не ўратаваўся ніхто, не ацалеў аніхто; тых, каго выкарміла і ўзгадавала я, вораг мой вынішчыў.

Ty sklìkaǔ adusûl′, âk na s′vâta, žahì mae, ì ǔ dzen′ gnevu Gaspodnâga ne ǔratavaǔsâ nìhto, ne acaleǔ anìhto; tyh, kago vykarmìla ì ǔzgadavala â, vorag moj vynìščyǔ.

3 Кіраўнік

1. Я чалавек, які зьведаў гора ад жазла Твайго гневу:

Â čalavek, âkì z′vedaǔ gora ad žazla Tvajgo gnevu:

2. Ён павёў мяне і ўвёў у цемру, а не ў сьвятло.

Ën pavëǔ mâne ì ǔvëǔ u cemru, a ne ǔ s′vâtlo.

3. Толькі супроць мяне Ён зьвяртае руку Сваю кожнага дня;

Tol′kì suproc′ mâne Ën z′vârtae ruku Svaû kožnaga dnâ;

4. выснажыў плоць маю і скуру маю, паламаў мае косьці;

vysnažyǔ ploc′ maû ì skuru maû, palamaǔ mae kos′cì;

5. абгарадзіў мяне і абклаў горыччу і цяготаю;

abgaradzìǔ mâne ì abklaǔ goryčču ì câgotaû;

6. пасадзіў мяне ў цёмнае месца, як даўно памерлых;

pasadzìǔ mâne ǔ cëmnae mesca, âk daǔno pamerlyh;

7. акружыў мяне мурам, каб я ня выйшаў, уцяжыў аковы мае,

akružyǔ mâne muram, kab â nâ vyjšaǔ, ucâžyǔ akovy mae,

8. і хоць я клічу і енчу, нячулы Ён да малітвы маёй;

ì hoc′ â klìču ì enču, nâčuly Ën da malìtvy maëj;

9. крушнямі загарадзіў мне дарогі, скрывіў сьцежкі мае.

krušnâmì zagaradzìǔ mne darogì, skryvìǔ s′cežkì mae.

10. Ён мне стаўся як бы мядзьведзь у засадзе, як бы леў у патайным месцы;

Ën mne staǔsâ âk by mâdz′vedz′ u zasadze, âk by leǔ u patajnym mescy;

11. скрывіў дарогі мае і разарваў мяне, у нівеч абярнуў мяне;

skryvìǔ darogì mae ì razarvaǔ mâne, u nìveč abârnuǔ mâne;

12. напяў лук Свой і паставіў мяне як бы цэлем пад стрэлы;

napâǔ luk Svoj ì pastavìǔ mâne âk by cèlem pad strèly;

13. паслаў у ныркі мае стрэлы з калчана Свайго.

paslaǔ u nyrkì mae strèly z kalčana Svajgo.

14. Я зрабіўся пасьмешышчам усяму народу майму, штодзённаю скрушлівай песняй яго.

Â zrabìǔsâ pas′mešyščam usâmu narodu majmu, štodzënnaû skrušlìvaj pesnâj âgo.

15. Ён насыціў мяне горыччу, напаіў мяне палыном;

Ën nasycìǔ mâne goryčču, napaìǔ mâne palynom;

16. скрышыў камянямі зубы мае, пасыпаў мяне попелам.

skryšyǔ kamânâmì zuby mae, pasypaǔ mâne popelam.

17. І адышоў спакой ад душы маёй; я забыўся пра шчасныя дні,

Ì adyšoǔ spakoj ad dušy maëj; â zabyǔsâ pra ščasnyâ dnì,

18. і сказаў я: загінула сіла мая і надзея мая на Госпада.

ì skazaǔ â: zagìnula sìla maâ ì nadzeâ maâ na Gospada.

19. Падумай пра цярпеньні мае, пра гароту маю, пра жоўць і палын.

Padumaj pra cârpen′nì mae, pra garotu maû, pra žoǔc′ ì palyn.

20. Цвёрда памятае гэта душа мая і ападае ўва мне.

Cvërda pamâtae gèta duša maâ ì apadae ǔva mne.

21. Вось, што я адказваю сэрцу майму і таму спадзяюся:

Vos′, što â adkazvaû sèrcu majmu ì tamu spadzâûsâ:

22. зь міласьці Госпада мы ня зьніклі, бо ня вычарпаўся Яго мілажаль:

z′ mìlas′cì Gospada my nâ z′nìklì, bo nâ vyčarpaǔsâ Âgo mìlažal′:

23. ён абнаўляецца кожнае раніцы; вялікая вернасьць Твая!

ën abnaǔlâecca kožnae ranìcy; vâlìkaâ vernas′c′ Tvaâ!

24. Гасподзь частка мая, кажа душа мая, спадзявацьмуся ж на Яго.

Gaspodz′ častka maâ, kaža duša maâ, spadzâvac′musâ ž na Âgo.

25. Добры Гасподзь з тымі, што на Яго спадзяюцца, з душою, якая шукае Яго.

Dobry Gaspodz′ z tymì, što na Âgo spadzâûcca, z dušoû, âkaâ šukae Âgo.

26. Добра таму, хто цярпліва чакае ратунку ад Госпада.

Dobra tamu, hto cârplìva čakae ratunku ad Gospada.

27. Добра чалавеку, калі ён нясе ярмо ў маладосьці сваёй;

Dobra čalaveku, kalì ën nâse ârmo ǔ malados′cì svaëj;

28. сядзіць адасоблена і маўчыць, бо Ён ярмо наклаў на яго;

sâdzìc′ adasoblena ì maǔčyc′, bo Ën ârmo naklaǔ na âgo;

29. кладзе вусны свае ў пыл, думаючы: "магчыма, яшчэ ёсьць надзея";

kladze vusny svae ǔ pyl, dumaûčy: "magčyma, âščè ës′c′ nadzeâ";

30. падстаўляе шчаку сваю таму, хто яго б'е, здавальняецца ганьбаваньнем,

padstaǔlâe ščaku svaû tamu, hto âgo b'e, zdaval′nâecca gan′bavan′nem,

31. бо не навек пакідае Гасподзь.

bo ne navek pakìdae Gaspodz′.

32. Але паслаў гора, і ўмілажаліцца зь вялікай даброці Сваёй.

Ale paslaǔ gora, ì ǔmìlažalìcca z′ vâlìkaj dabrocì Svaëj.

33. Бо Ён не па волі сэрца Свайго карае і засмучае сыноў чалавечых.

Bo Ën ne pa volì sèrca Svajgo karae ì zasmučae synoǔ čalavečyh.

34. Але калі топчуць нагамі сваімі ўсіх вязьняў зямлі,

Ale kalì topčuc′ nagamì svaìmì ǔsìh vâz′nâǔ zâmlì,

35. калі несправядліва судзяць чалавека перад абліччам Усявышняга,

kalì nespravâdlìva sudzâc′ čalaveka perad ablìččam Usâvyšnâga,

36. калі чалавека ўціскаюць у дзеях ягоных: хіба ня бачыць Гасподзь?

kalì čalaveka ǔcìskaûc′ u dzeâh âgonyh: hìba nâ bačyc′ Gaspodz′?

37. Хто гэта кажа: "І тое бывае, чаму Гасподзь не загадаў быць"?

Hto gèta kaža: "Ì toe byvae, čamu Gaspodz′ ne zagadaǔ byc′"?

38. Ці не ад вуснаў Усявышняга адбываецца бедства і посьпех?

Cì ne ad vusnaǔ Usâvyšnâga adbyvaecca bedstva ì pos′peh?

39. Навошта наракае чалавек жывы? кожны хай наракае на грахі свае.

Navošta narakae čalavek žyvy? kožny haj narakae na grahì svae.

40. Выпрабуем і дасьледуем шляхі свае, і зьвернемся да Госпада.

Vyprabuem ì das′leduem šlâhì svae, ì z′vernemsâ da Gospada.

41. Узьнясём сэрца наша і рукі да Бога, сутнага на нябёсах:

Uz′nâsëm sèrca naša ì rukì da Boga, sutnaga na nâbësah:

42. мы адпалі і ўпарціліся; Ты ня зьлітаваўся:

my adpalì ì ǔparcìlìsâ; Ty nâ z′lìtavaǔsâ:

43. Ты пакрыў Сябе гневам і перасьледаваў нас, забіваў, не шкадуючы;

Ty pakryǔ Sâbe gnevam ì peras′ledavaǔ nas, zabìvaǔ, ne škaduûčy;

44. Ты засланіў сябе хмарай, каб не даходзіла наша малітва;

Ty zaslanìǔ sâbe hmaraj, kab ne dahodzìla naša malìtva;

45. сьмецьцем і мярзотаю Ты зрабіў нас сярод народаў.

s′mec′cem ì mârzotaû Ty zrabìǔ nas sârod narodaǔ.

46. Разьзявілі на нас пашчу сваю ўсе ворагі нашы.

Raz′zâvìlì na nas pašču svaû ǔse voragì našy.

47. Патокі водаў вылівае вока маё па пагібелі дачкі народа майго.

Patokì vodaǔ vylìvae voka maë pa pagìbelì dačkì naroda majgo.

48. Вока маё выліваецца і не перасыхае, бо палёгкі няма,

Voka maë vylìvaecca ì ne perasyhae, bo palëgkì nâma,

49. пакуль ня ўгледзіць і ня ўбачыць Гасподзь зь нябёсаў.

pakul′ nâ ǔgledzìc′ ì nâ ǔbačyc′ Gaspodz′ z′ nâbësaǔ.

50. Вока маё засмучае душу маю дзеля ўсіх дочак майго горада.

Voka maë zasmučae dušu maû dzelâ ǔsìh dočak majgo gorada.

51. Па ўсякаму сіліліся вылавіць мяне, як птушку, ворагі мае, бязь ніякай прычыны;

Pa ǔsâkamu sìlìlìsâ vylavìc′ mâne, âk ptušku, voragì mae, bâz′ nìâkaj pryčyny;

52. укінулі жыцьцё маё ў яму і закідалі мяне камянямі.

ukìnulì žyc′cë maë ǔ âmu ì zakìdalì mâne kamânâmì.

53. Воды падняліся да галавы маёй; я сказаў: "загінуў я".

Vody padnâlìsâ da galavy maëj; â skazaǔ: "zagìnuǔ â".

54. Я заклікаў імя Тваё, Госпадзе, зь ямы глыбокай.

Â zaklìkaǔ ìmâ Tvaë, Gospadze, z′ âmy glybokaj.

55. Ты чуў голас мой; не затулі Тваё вуха ад уздыханьня майго, ад енку майго!

Ty čuǔ golas moj; ne zatulì Tvaë vuha ad uzdyhan′nâ majgo, ad enku majgo!

56. Ты набліжаўся, калі я клікаў Цябе, і казаў: ня бойся!

Ty nablìžaǔsâ, kalì â klìkaǔ Câbe, ì kazaǔ: nâ bojsâ!

57. Ты абараняў, Госпадзе, дзеі душы маёй; акупляў жыцьцё маё.

Ty abaranâǔ, Gospadze, dzeì dušy maëj; akuplâǔ žyc′cë maë.

58. Ты бачыш, Госпадзе, крыўду маю; рассудзі справу маю.

Ty bačyš, Gospadze, kryǔdu maû; rassudzì spravu maû.

59. Ты бачыш усю помсьлівасьць іхнюю, усе намыслы іхнія супраць мяне;

Ty bačyš usû poms′lìvas′c′ ìhnûû, use namysly ìhnìâ suprac′ mâne;

60. Ты чуеш, Госпадзе, лаянку іхнюю, усе намыслы іхнія супраць мяне,

Ty čueš, Gospadze, laânku ìhnûû, use namysly ìhnìâ suprac′ mâne,

61. словы тых, што паўстаюць на мяне, і іхнія хітраваньні супроць мяне дзень у дзень.

slovy tyh, što paǔstaûc′ na mâne, ì ìhnìâ hìtravan′nì suproc′ mâne dzen′ u dzen′.

62. Паглядзі, ці сядзяць яны, а ці ўстаюць, я для іх - песьня.

Paglâdzì, cì sâdzâc′ âny, a cì ǔstaûc′, â dlâ ìh - pes′nâ.

63. Аддай ім, Госпадзе, паводле дзеяў рук іхніх;

Addaj ìm, Gospadze, pavodle dzeâǔ ruk ìhnìh;

64. пашлі ім памрочышча сэрца і пракляцьце Тваё на іх;

pašlì ìm pamročyšča sèrca ì praklâc′ce Tvaë na ìh;

65. перасьледуй іх, Госпадзе, гневам тваім, і вынішчы іх з паднябеснай.

peras′leduj ìh, Gospadze, gnevam tvaìm, ì vynìščy ìh z padnâbesnaj.

4 Кіраўнік

1. Як паблякла золата, як зьмянілася золата высакароднае! камяні сьвяцілішча рассыпаны па ўсіх ростанях.

Âk pablâkla zolata, âk z′mânìlasâ zolata vysakarodnae! kamânì s′vâcìlìšča rassypany pa ǔsìh rostanâh.

2. Сыны Сіёна каштоўныя, роўныя шчыраму золату, цяпер як чарэп'е глінянае цэняцца, як вырабы рук ганчара!

Syny Sìëna kaštoǔnyâ, roǔnyâ ščyramu zolatu, câper âk čarèp'e glìnânae cènâcca, âk vyraby ruk gančara!

3. І шакалы падсоўваюць смочкі і кормяць сваіх дзяцей, а дачка народа майго цяпер жорсткая, як у пустыні страўсы:

Ì šakaly padsoǔvaûc′ smočkì ì kormâc′ svaìh dzâcej, a dačka naroda majgo câper žorstkaâ, âk u pustynì straǔsy:

4. язык немаўлят да гартані ад смагі ліпне; дзеці благаюць хлеба, і не падае ім ніхто.

âzyk nemaǔlât da gartanì ad smagì lìpne; dzecì blagaûc′ hleba, ì ne padae ìm nìhto.

5. Тыя, што елі салодкае, млеюць на вуліцах; а тыя, каго спавівалі ў пурпуры, на сьметніках сьпяць.

Tyâ, što elì salodkae, mleûc′ na vulìcah; a tyâ, kago spavìvalì ǔ purpury, na s′metnìkah s′pâc′.

6. Правіны дачкі народа майго большыя за грэх Садомы: тая зьнішчана вокаімгненна, бяз дотыку рук чалавечых.

Pravìny dačkì naroda majgo bol′šyâ za grèh Sadomy: taâ z′nìščana vokaìmgnenna, bâz dotyku ruk čalavečyh.

7. Яе князі былі чысьцейшыя за сьнег, бялейшыя за малако; целам былі прыгажэйшыя за карал, выгляд іх быў, як шафір;

Âe knâzì bylì čys′cejšyâ za s′neg, bâlejšyâ za malako; celam bylì prygažèjšyâ za karal, vyglâd ìh byǔ, âk šafìr;

8. а цяпер цямней за ўсё чорнае твар у іх; не пазнаюць іх на вуліцы; скура ў іх да касьцей іх прыліпла, уся перасохла, як дрэва.

a câper câmnej za ǔsë čornae tvar u ìh; ne paznaûc′ ìh na vulìcy; skura ǔ ìh da kas′cej ìh prylìpla, usâ perasohla, âk drèva.

9. Тыя, каго забіваюць мечам, шчасьлівейшыя за забіваных голадам, ападаюць у сіле з голаду, бо ім пладоў нестае палявых.

Tyâ, kago zabìvaûc′ mečam, ščas′lìvejšyâ za zabìvanyh goladam, apadaûc′ u sìle z goladu, bo ìm pladoǔ nestae palâvyh.

10. Пяшчотныя колісь жанчыны дзетак сваіх гатавалі, каб пракарміцца імі ў часе пагібелі дачкі народа свайго.

Pâščotnyâ kolìs′ žančyny dzetak svaìh gatavalì, kab prakarmìcca ìmì ǔ čase pagìbelì dačkì naroda svajgo.

11. Спраўдзіў Гасподзь Свой гнеў, выліў лютасьць гневу Свайго і запаліў на Сіёне агонь, які зжэр асновы яго.

Spraǔdzìǔ Gaspodz′ Svoj gneǔ, vylìǔ lûtas′c′ gnevu Svajgo ì zapalìǔ na Sìëne agon′, âkì zžèr asnovy âgo.

12. Ня верылі цары зямныя і ўсе жывыя ў сусьвеце, каб вораг і непрыяцель увайшоў у браму Ерусаліма.

Nâ verylì cary zâmnyâ ì ǔse žyvyâ ǔ sus′vece, kab vorag ì nepryâcel′ uvajšoǔ u bramu Erusalìma.

13. Усё гэта - за грахі ілжэпрарокаў, за беззаконьні яго сьвятароў, што пралівалі кроў праведнікаў;

Usë gèta - za grahì ìlžèprarokaǔ, za bezzakon′nì âgo s′vâtaroǔ, što pralìvalì kroǔ pravednìkaǔ;

14. бадзяліся, як сьляпыя па вуліцах, крывёй апаганьваліся, аж немагчыма было дакрануцца да вопраткі іхняй.

badzâlìsâ, âk s′lâpyâ pa vulìcah, kryvëj apagan′valìsâ, až nemagčyma bylo dakranucca da vopratkì ìhnâj.

15. "З дарогі! нячысты ідзе!" крычалі паперадзе іх; "сыдзеце ўбок, сыдзеце ўбок! не дакранайцеся!"; і саступалі ўбок; а людзі казалі: "іх болей ня будзе!

"Z darogì! nâčysty ìdze!" kryčalì paperadze ìh; "sydzece ǔbok, sydzece ǔbok! ne dakranajcesâ!"; ì sastupalì ǔbok; a lûdzì kazalì: "ìh bolej nâ budze!

16. Гасподзь іх між люду расьцярусіў; Ён іх больш не дагледзіць", бо яны сьвятароў не шануюць, бо не шкадуюць старцаў.

Gaspodz′ ìh mìž lûdu ras′cârusìǔ; Ën ìh bol′š ne dagledzìc′", bo âny s′vâtaroǔ ne šanuûc′, bo ne škaduûc′ starcaǔ.

17. Стаміліся нашыя вочы чакаць дапамогі марнае; з вежы дазорнай чакалі народу, які нас ня выратаваў.

Stamìlìsâ našyâ vočy čakac′ dapamogì marnae; z vežy dazornaj čakalì narodu, âkì nas nâ vyratavaǔ.

18. А яны цікавалі за крокамі нашымі, каб не маглі мы хадзіць па вуліцах нашых; зблізіўся наш канец, дні нашы споўніліся; настала наша пара.

A âny cìkavalì za krokamì našymì, kab ne maglì my hadzìc′ pa vulìcah našyh; zblìzìǔsâ naš kanec, dnì našy spoǔnìlìsâ; nastala naša para.

19. Ганіцелі нашы былі шыбчэйшыя за нябесных арлоў; ганяліся за намі па горах, ставілі пасткі на нас у пустыні.

Ganìcelì našy bylì šybčèjšyâ za nâbesnyh arloǔ; ganâlìsâ za namì pa gorah, stavìlì pastkì na nas u pustynì.

20. Дыханьне жыцьця нашага, памазанец Гасподні злоўлены ў яму іхнюю, той, пра якога казалі мы: пад яго шатамі жыцьмем сярод народаў.

Dyhan′ne žyc′câ našaga, pamazanec Gaspodnì zloǔleny ǔ âmu ìhnûû, toj, pra âkoga kazalì my: pad âgo šatamì žyc′mem sârod narodaǔ.

21. Радуйся і весяліся, дачка Эдома, жыхарка зямлі Уц! І да цябе дойдзе чара; уп'ешся й аголішся.

Radujsâ ì vesâlìsâ, dačka Èdoma, žyharka zâmlì Uc! Ì da câbe dojdze čara; up'ešsâ j agolìšsâ.

22. Дачка Сіёна! скончыцца кара за беззаконьне тваё; Ён цябе болей ня гнацьме; а тваё беззаконьне, дачка Эдома, Ён адкрые і пакарае яго.

Dačka Sìëna! skončycca kara za bezzakon′ne tvaë; Ën câbe bolej nâ gnac′me; a tvaë bezzakon′ne, dačka Èdoma, Ën adkrye ì pakarae âgo.

5 Кіраўнік

1. Успомні, Госпадзе, што над намі зьдзейсьнілася; паглядзі, падзівіся на паганьбеньне нашае:

Uspomnì, Gospadze, što nad namì z′dzejs′nìlasâ; paglâdzì, padzìvìsâ na pagan′ben′ne našae:

2. спадчына нашая перайшла да чужых, дамы нашыя - да іншапляменцаў;

spadčyna našaâ perajšla da čužyh, damy našyâ - da ìnšaplâmencaǔ;

3. Мы асірацелі, бяз бацькі; маці нашыя - аўдавелі.

My asìracelì, bâz bac′kì; macì našyâ - aǔdavelì.

4. Ваду сваю п'ем за срэбра, дровы нашыя нам за грошы даюць.

Vadu svaû p'em za srèbra, drovy našyâ nam za grošy daûc′.

5. Нас паганяюць у карак, мы працуем - і ня маем спачыну.

Nas paganâûc′ u karak, my pracuem - ì nâ maem spačynu.

6. Працягваем руку да Егіпцянаў, да Асірыянаў, каб наесьціся хлеба.

Pracâgvaem ruku da Egìpcânaǔ, da Asìryânaǔ, kab naes′cìsâ hleba.

7. Бацькі нашыя грэшнікі: іх больш няма, а мы кару нясем за беззаконьні іхнія.

Bac′kì našyâ grèšnìkì: ìh bol′š nâma, a my karu nâsem za bezzakon′nì ìhnìâ.

8. Рабы пануюць над намі, і няма каму выбавіць з-пад рукі іхняй.

Raby panuûc′ nad namì, ì nâma kamu vybavìc′ z-pad rukì ìhnâj.

9. Свой хлеб здабываем з пагрозай жыцьцю ад меча.

Svoj hleb zdabyvaem z pagrozaj žyc′cû ad meča.

10. Счарнела, як печ, нашая скура ад пякучага голаду

Sčarnela, âk peč, našaâ skura ad pâkučaga goladu

11. Жанок на Сіёне няславяць, дзяўчат - у гарадах Юдэйскіх.

Žanok na Sìëne nâslavâc′, dzâǔčat - u garadah Ûdèjskìh.

12. Князі павешаны рукамі іхнімі, абліччы старцаў не ўшанаваны.

Knâzì pavešany rukamì ìhnìmì, ablìččy starcaǔ ne ǔšanavany.

13. Юнакоў бяруць да жорнаў, і падлеткі падаюць пад ношкамі дроў.

Ûnakoǔ bâruc′ da žornaǔ, ì padletkì padaûc′ pad noškamì droǔ.

14. Старцы не сядзяць больш каля варотаў; хлапцы не сьпяваюць.

Starcy ne sâdzâc′ bol′š kalâ varotaǔ; hlapcy ne s′pâvaûc′.

15. Аціхла радасьць сэрца нашага: карагоды нашыя ў енк абярнуліся.

Acìhla radas′c′ sèrca našaga: karagody našyâ ǔ enk abârnulìsâ.

16. Упаў вянок з галавы нашай; гора нам, што мы зграшылі!

Upaǔ vânok z galavy našaj; gora nam, što my zgrašylì!

17. Ад гэтага вось зьнемаглося нашае сэрца; ад гэтага нашыя вочы зацьміліся.

Ad gètaga vos′ z′nemaglosâ našae sèrca; ad gètaga našyâ vočy zac′mìlìsâ.

18. Ад таго, што апусьцела гара Сіён, лісы ходзяць па ёй.

Ad tago, što apus′cela gara Sìën, lìsy hodzâc′ pa ëj.

19. Ты, Госпадзе, жывеш вечна; трон твой - род у род.

Ty, Gospadze, žyveš večna; tron tvoj - rod u rod.

20. Дзеля чаго зусім забываеш нас, пакідаеш на доўгі час?

Dzelâ čago zusìm zabyvaeš nas, pakìdaeš na doǔgì čas?

21. Навярні нас да Цябе, Госпадзе, і мы навернемся; абнаві дні нашыя, як спрадвеку было.

Navârnì nas da Câbe, Gospadze, ì my navernemsâ; abnavì dnì našyâ, âk spradveku bylo.

22. Няўжо ты зусім адкінуў нас, прагневаўся на нас бязь меры?

Nâǔžo ty zusìm adkìnuǔ nas, pragnevaǔsâ na nas bâz′ mery?

ЕЗЭКІІЛЯ EZÈKÌÌLÂ

1 Кіраўнік

1. І было: на трыццатым годзе, на чацьвёртым месяцы, на пяты дзень месяца, калі я быў сярод перасяленцаў над ракой Хавар, разамкнуліся нябёсы - і я пабачыў уявы Божыя.

Ì bylo: na tryccatym godze, na čac′vërtym mesâcy, na pâty dzen′ mesâca, kalì â byǔ sârod perasâlencaǔ nad rakoj Havar, razamknulìsâ nâbësy - ì â pabačyǔ uâvy Božyâ.

2. У пяты дзень месяца (гэта быў пяты год палону цара Ёакіма),

U pâty dzen′ mesâca (gèta byǔ pâty god palonu cara Ëakìma),

3. было слова Гасподняе Езэкіілю, сыну Вузія, сьвятара, у зямлі Халдэйскай, над ракою Хавар; і была там на ім рука Гасподняя.

bylo slova Gaspodnâe Ezèkììlû, synu Vuzìâ, s′vâtara, u zâmlì Haldèjskaj, nad rakoû Havar; ì byla tam na ìm ruka Gaspodnââ.

4. І я бачыў: і вось буйны вецер ішоў з поўначы, вялікая хмара і палымяны агонь, і зьзяньне вакол яго,

Ì â bačyǔ: ì vos′ bujny vecer ìšoǔ z poǔnačy, vâlìkaâ hmara ì palymâny agon′, ì z′zân′ne vakol âgo,

5. а зь сярэдзіны яго як бы сьвятло полымя зь сярэдзіны агню; і зь сярэдзіны яго відаць было як бы падабенства чатырох жывёлін, - і такі быў выгляд у іх: аблічча ў іх было, як у чалавека;

a z′ sârèdzìny âgo âk by s′vâtlo polymâ z′ sârèdzìny agnû; ì z′ sârèdzìny âgo vìdac′ bylo âk by padabenstva čatyroh žyvëlìn, - ì takì byǔ vyglâd u ìh: ablìčča ǔ ìh bylo, âk u čalaveka;

6. і ў кожнага чатыры твары, і ў кожнага зь іх чатыры крылы;

ì ǔ kožnaga čatyry tvary, ì ǔ kožnaga z′ ìh čatyry kryly;

7. а ногі ў іх простыя, і ступакі ног іхніх як ступак нагі ў цяляці, і зьзялі, як бліскучая медзь (і крылы ў іх лёгкія).

a nogì ǔ ìh prostyâ, ì stupakì nog ìhnìh âk stupak nagì ǔ câlâcì, ì z′zâlì, âk blìskučaâ medz′ (ì kryly ǔ ìh lëgkìâ).

8. І рукі чалавечыя былі пад крыламі ў іх, па чатырох баках іх;

Ì rukì čalavečyâ bylì pad krylamì ǔ ìh, pa čatyroh bakah ìh;

9. і твары ў іх і крылы ў іх - ва ўсіх чатырох; крылы ў іх прылягалі адно да аднаго; у час шэсьця свайго яны не азіраліся, а ішлі кожны перад сабою.

ì tvary ǔ ìh ì kryly ǔ ìh - va ǔsìh čatyroh; kryly ǔ ìh prylâgalì adno da adnago; u čas šès′câ svajgo âny ne azìralìsâ, a ìšlì kožny perad saboû.

10. Падабенства абліччаў іхніх - аблічча чалавека і аблічча ільва з правага боку ва ўсіх чатырох; а зь левага боку - аблічча цяляці ва ўсіх чатырох і аблічча арла ва ўсіх чатырох.

Padabenstva ablìččaǔ ìhnìh - ablìčča čalaveka ì ablìčča ìl′va z pravaga boku va ǔsìh čatyroh; a z′ levaga boku - ablìčča câlâcì va ǔsìh čatyroh ì ablìčča arla va ǔsìh čatyroh.

11. І абліччы іх і крылы іх зьверху былі разьдзеленыя, але ў кожнага два крылы прылягалі адно да аднаго, а два пакрывалі целы іхнія.

Ì ablìččy ìh ì kryly ìh z′verhu bylì raz′dzelenyâ, ale ǔ kožnaga dva kryly prylâgalì adno da adnago, a dva pakryvalì cely ìhnìâ.

12. І ішлі яны, кожнае ў свой бок перад сабою; куды дух хацеў ісьці, туды і ішлі; падчас шэсьця свайго не азіраліся.

Ì ìšlì âny, kožnae ǔ svoj bok perad saboû; kudy duh haceǔ ìs′cì, tudy ì ìšlì; padčas šès′câ svajgo ne azìralìsâ.

13. І выгляд у гэтых жывёлін быў як выгляд распаленага вугольля, як выгляд лампадаў; агонь хадзіў паміж жывёламі, і зьзяньне ад агню і маланка выходзілі з агню.

Ì vyglâd u gètyh žyvëlìn byǔ âk vyglâd raspalenaga vugol′lâ, âk vyglâd lampadaǔ; agon′ hadzìǔ pamìž žyvëlamì, ì z′zân′ne ad agnû ì malanka vyhodzìlì z agnû.

14. І жывёліны шпарка рухаліся туды-сюды, як бліскае маланка.

Ì žyvëlìny šparka ruhalìsâ tudy-sûdy, âk blìskae malanka.

15. І я глядзеў на жывёлін, - і вось, на зямлі каля гэтых жывёлін па адным коле перад чатырма іхнімі лапамі.

Ì â glâdzeǔ na žyvëlìn, - ì vos′, na zâmlì kalâ gètyh žyvëlìn pa adnym kole perad čatyrma ìhnìmì lapamì.

16. Выгляд колаў і будова іхняя - як выгляд тапаза, і падабенства ва ўсіх чатырох - адно; і з выгляду іх і з будовы іх здавалася, быццам кола было ў коле.

Vyglâd kolaǔ ì budova ìhnââ - âk vyglâd tapaza, ì padabenstva va ǔsìh čatyroh - adno; ì z vyglâdu ìh ì z budovy ìh zdavalasâ, byccam kola bylo ǔ kole.

17. Калі яны ішлі, ішлі на чатыры свае бакі; падчас шэсьця не азіраліся.

Kalì âny ìšlì, ìšlì na čatyry svae bakì; padčas šès′câ ne azìralìsâ.

18. А абады на іх - высокія і страшныя былі яны; абады на ўсіх чатырох вакол былі поўныя вачэй.

A abady na ìh - vysokìâ ì strašnyâ bylì âny; abady na ǔsìh čatyroh vakol bylì poǔnyâ vačèj.

19. І калі ішлі жывёлы, ішлі і колы поруч іх; а калі жывёлы падымаліся ад зямлі, тады падымаліся і колы.

Ì kalì ìšlì žyvëly, ìšlì ì koly poruč ìh; a kalì žyvëly padymalìsâ ad zâmlì, tady padymalìsâ ì koly.

20. Куды дух хацеў ісьці, туды ішлі і яны; куды б ні пайшоў дух, і колы падымаліся нароўні зь імі, бо дух жывёлін быў у колах.

Kudy duh haceǔ ìs′cì, tudy ìšlì ì âny; kudy b nì pajšoǔ duh, ì koly padymalìsâ naroǔnì z′ ìmì, bo duh žyvëlìn byǔ u kolah.

21. Калі ішлі тыя, ішлі і яны; і калі тыя стаялі, стаялі і яны; і калі тыя падымаліся ад зямлі, тады нароўні зь імі падымаліся і колы, бо дух жывёлін быў у колах.

Kalì ìšlì tyâ, ìšlì ì âny; ì kalì tyâ staâlì, staâlì ì âny; ì kalì tyâ padymalìsâ ad zâmlì, tady naroǔnì z′ ìmì padymalìsâ ì koly, bo duh žyvëlìn byǔ u kolah.

22. Над галовамі ў жывёлін было падабенства скляпеньня, як выгляд дзівоснага крышталю, расхінутага зьверху над галовамі ў іх.

Nad galovamì ǔ žyvëlìn bylo padabenstva sklâpen′nâ, âk vyglâd dzìvosnaga kryštalû, rashìnutaga z′verhu nad galovamì ǔ ìh.

23. А пад скляпеньнем прасьціраліся крылы іхнія проста адно да аднаго, і ў кожнага было два крылы, якія пакрывалі іх, у кожнага два крылы пакрывалі целы іхнія.

A pad sklâpen′nem pras′cìralìsâ kryly ìhnìâ prosta adno da adnago, ì ǔ kožnaga bylo dva kryly, âkìâ pakryvalì ìh, u kožnaga dva kryly pakryvalì cely ìhnìâ.

24. І калі яны ішлі, я чуў шум крылаў іх, як бы шум многіх водаў, як бы голас Усемагутнага, моцны шум, як бы шум у вайсковым стане; калі яны спыняліся, - апускалі крылы свае.

Ì kalì âny ìšlì, â čuǔ šum krylaǔ ìh, âk by šum mnogìh vodaǔ, âk by golas Usemagutnaga, mocny šum, âk by šum u vajskovym stane; kalì âny spynâlìsâ, - apuskalì kryly svae.

25. І голас быў са скляпеньня, якое над галовамі ў іх; калі яны спыняліся, тады апускалі свае крылы.

Ì golas byǔ sa sklâpen′nâ, âkoe nad galovamì ǔ ìh; kalì âny spynâlìsâ, tady apuskalì svae kryly.

26. А над скляпеньнем, якое над галовамі ў іх, было падабенства трона з выгляду як бы з каменя сапфіра; а над падабенствам прастола як бы падабенства чалавека зьверху на ім.

A nad sklâpen′nem, âkoe nad galovamì ǔ ìh, bylo padabenstva trona z vyglâdu âk by z kamenâ sapfìra; a nad padabenstvam prastola âk by padabenstva čalaveka z′verhu na ìm.

27. І бачыў я як бы палаючы метал, як бы выгляд агню ўсярэдзіне яго вакол; ад выгляду сьцёгнаў яго і вышэй і ад выгляду сьцёгнаў яго і ніжэй я бачыў як бы нейкі агонь, і зьзяньне было вакол яго.

Ì bačyǔ â âk by palaûčy metal, âk by vyglâd agnû ǔsârèdzìne âgo vakol; ad vyglâdu s′cëgnaǔ âgo ì vyšèj ì ad vyglâdu s′cëgnaǔ âgo ì nìžèj â bačyǔ âk by nejkì agon′, ì z′zân′ne bylo vakol âgo.

28. У якім выглядзе бывае вясёлка на аблоках падчас дажджу, такі выгляд мела гэтае зьзяньне вакол.

U âkìm vyglâdze byvae vâsëlka na ablokah padčas daždžu, takì vyglâd mela gètae z′zân′ne vakol.

2 Кіраўнік

1. Такая была ўява падабенства славы Гасподняй. Убачыўшы гэта, я ўпаў на аблічча сваё і чуў голас Таго, Які гаварыў, і Ён сказаў мне: "сыне чалавечы! стань на свае ногі, і Я буду гаварыць з табою".

Takaâ byla ǔâva padabenstva slavy Gaspodnâj. Ubačyǔšy gèta, â ǔpaǔ na ablìčča svaë ì čuǔ golas Tago, Âkì gavaryǔ, ì Ën skazaǔ mne: "syne čalavečy! stan′ na svae nogì, ì Â budu gavaryc′ z taboû".

2. І калі Ён гаварыў мне, увайшоў у мяне Дух і паставіў мяне на ногі мае, і я чуў Таго, Які гаварыў мне.

Ì kalì Ën gavaryǔ mne, uvajšoǔ u mâne Duh ì pastavìǔ mâne na nogì mae, ì â čuǔ Tago, Âkì gavaryǔ mne.

3. І Ён сказаў мне: "сыне чалавечы! Я пасылаю цябе да сыноў Ізраілевых, да людзей непакорлівых, якія ўзбунтаваліся супроць Мяне; яны і бацькі іхнія здраднікі перад Мною да гэтага самага дня.

Ì Ën skazaǔ mne: "syne čalavečy! Â pasylaû câbe da synoǔ Ìzraìlevyh, da lûdzej nepakorlìvyh, âkìâ ǔzbuntavalìsâ suproc′ Mâne; âny ì bac′kì ìhnìâ zdradnìkì perad Mnoû da gètaga samaga dnâ.

4. І гэтыя сыны з агрубелым абліччам і з жорсткім сэрцам, - да іх Я пасылаю цябе, і ты скажаш ім: так кажа Гасподзь Бог!

Ì gètyâ syny z agrubelym ablìččam ì z žorstkìm sèrcam, - da ìh Â pasylaû câbe, ì ty skažaš ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog!

5. Ці будуць яны слухаць, альбо ня будуць, бо яны мяцежны дом; але няхай ведаюць, што быў прарок сярод іх.

Cì buduc′ âny sluhac′, al′bo nâ buduc′, bo âny mâcežny dom; ale nâhaj vedaûc′, što byǔ prarok sârod ìh.

6. А ты, сыне чалавечы, ня бойся іх і ня бойся словаў іхніх, калі яны ваўчкамі і цернямі будуць табе, і ты будзеш жыць у скарпіёнаў, - ня бойся словаў іхніх і не палохайся аблічча іхняга, бо яны мяцежны дом;

A ty, syne čalavečy, nâ bojsâ ìh ì nâ bojsâ slovaǔ ìhnìh, kalì âny vaǔčkamì ì cernâmì buduc′ tabe, ì ty budzeš žyc′ u skarpìënaǔ, - nâ bojsâ slovaǔ ìhnìh ì ne palohajsâ ablìčča ìhnâga, bo âny mâcežny dom;

7. і кажы ім словы Мае, будуць яны слухаць альбо ня будуць, бо яны ўпартыя.

ì kažy ìm slovy Mae, buduc′ âny sluhac′ al′bo nâ buduc′, bo âny ǔpartyâ.

8. А ты, сыне чалавечы, слухай, што Я буду казаць табе: ня будзь упарты, як гэты мяцежны дом; разьзяві рот свой і зьеж, што Я дам табе".

A ty, syne čalavečy, sluhaj, što Â budu kazac′ tabe: nâ budz′ uparty, âk gèty mâcežny dom; raz′zâvì rot svoj ì z′ež, što Â dam tabe".

9. І ўбачыў я, і вось рука працягнута да мяне, і вось у ёй - кніжны сувой.

Ì ǔbačyǔ â, ì vos′ ruka pracâgnuta da mâne, ì vos′ u ëj - knìžny suvoj.

10. І Ён разгарнуў яго перад мною, і вось, сувой сьпісаны быў усярэдзіне і звонку, і напісана на ім: "плач, і стогн, і гора".

Ì Ën razgarnuǔ âgo perad mnoû, ì vos′, suvoj s′pìsany byǔ usârèdzìne ì zvonku, ì napìsana na ìm: "plač, ì stogn, ì gora".

3 Кіраўнік

1. І сказаў мне: "сыне чалавечы! зьеж, што перад табою, зьеж гэты сувой, і ідзі, гавары дому Ізраілеваму".

Ì skazaǔ mne: "syne čalavečy! z′ež, što perad taboû, z′ež gèty suvoj, ì ìdzì, gavary domu Ìzraìlevamu".

2. Тады я разамкнуў вусны свае, і Ён даў мне зьесьці гэты сувой;

Tady â razamknuǔ vusny svae, ì Ën daǔ mne z′es′cì gèty suvoj;

3. і сказаў мне: "сыне чалавечы! накармі чэрава тваё і напоўні нутробу тваю гэтым сувоем, які Я даю табе"; і я зьеў, і было ў роце маім соладка, як мёд.

ì skazaǔ mne: "syne čalavečy! nakarmì čèrava tvaë ì napoǔnì nutrobu tvaû gètym suvoem, âkì Â daû tabe"; ì â z′eǔ, ì bylo ǔ roce maìm soladka, âk mëd.

4. І Ён сказаў мне: "сыне чалавечы! устань і ідзі да дому Ізраілевага і кажы ім Маімі словамі;

Ì Ën skazaǔ mne: "syne čalavečy! ustan′ ì ìdzì da domu Ìzraìlevaga ì kažy ìm Maìmì slovamì;

5. бо не да народу са словамі неразборлівымі і зь незразумелаю моваю ты пасылаешся, а да дому Ізраілевага,

bo ne da narodu sa slovamì nerazborlìvymì ì z′ nezrazumelaû movaû ty pasylaešsâ, a da domu Ìzraìlevaga,

6. не да народаў многіх зь неразборлівым словам і зь незразумелаю моваю, слоў якое ты не разумеў бы; ды калі б Я паслаў цябе і да іх, дык яны паслухаліся б цябе;

ne da narodaǔ mnogìh z′ nerazborlìvym slovam ì z′ nezrazumelaû movaû, sloǔ âkoe ty ne razumeǔ by; dy kalì b Â paslaǔ câbe ì da ìh, dyk âny pasluhalìsâ b câbe;

7. а дом Ізраілеў не захоча слухаць цябе, бо яны ня хочуць слухаць Мяне, бо ўвесь дом Ізраілеў цьвердалобы і жорсткі сэрцам.

a dom Ìzraìleǔ ne zahoča sluhac′ câbe, bo âny nâ hočuc′ sluhac′ Mâne, bo ǔves′ dom Ìzraìleǔ c′verdaloby ì žorstkì sèrcam.

8. Вось, Я зрабіў і твой твар моцным супроць іхніх твараў і твой лоб моцным супроць іхняга лоба.

Vos′, Â zrabìǔ ì tvoj tvar mocnym suproc′ ìhnìh tvaraǔ ì tvoj lob mocnym suproc′ ìhnâga loba.

9. Як алмаз, які мацнейшы за камень, зрабіў я лоб твой; ня бойся іх і не палохайся перад абліччам іх, бо яны мяцежны дом".

Âk almaz, âkì macnejšy za kamen′, zrabìǔ â lob tvoj; nâ bojsâ ìh ì ne palohajsâ perad ablìččam ìh, bo âny mâcežny dom".

10. І сказаў мне: "сыне чалавечы! усе словы Мае, якія буду казаць табе, прымі сэрцам тваім і выслухай вушамі тваімі;

Ì skazaǔ mne: "syne čalavečy! use slovy Mae, âkìâ budu kazac′ tabe, prymì sèrcam tvaìm ì vysluhaj vušamì tvaìmì;

11. устань і ідзі да пераселеных, да сыноў народу твайго, і гавары да іх, і скажы ім: так кажа Гасподзь Бог! будуць яны слухаць, альбо ня будуць".

ustan′ ì ìdzì da peraselenyh, da synoǔ narodu tvajgo, ì gavary da ìh, ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog! buduc′ âny sluhac′, al′bo nâ buduc′".

12. І падняў мяне Дух; і я чуў за сабою вялікі грамовы голас: "дабраславёная слава Госпада ад месца свайго!"

Ì padnâǔ mâne Duh; ì â čuǔ za saboû vâlìkì gramovy golas: "dabraslavënaâ slava Gospada ad mesca svajgo!"

13. і таксама шум крылаў жывёлаў, прылеглых адно да аднаго, і стук колаў каля іх і гук моцнага грому.

ì taksama šum krylaǔ žyvëlaǔ, pryleglyh adno da adnago, ì stuk kolaǔ kalâ ìh ì guk mocnaga gromu.

14. І Дух падняў мяне і ўзяў мяне. І ішоў я ў засмучэньні, з растрывожаным духам; і рука Гасподняя была моцная на мне.

Ì Duh padnâǔ mâne ì ǔzâǔ mâne. Ì ìšoǔ â ǔ zasmučèn′nì, z rastryvožanym duham; ì ruka Gaspodnââ byla mocnaâ na mne.

15. І прыйшоў я да пераселеных у Тэль-Авіў, якія жывуць каля ракі Хавар, і спыніўся там, дзе яны жылі, і правёў сярод іх сем дзён у зьдзіўленьні.

Ì pryjšoǔ â da peraselenyh u Tèl′-Avìǔ, âkìâ žyvuc′ kalâ rakì Havar, ì spynìǔsâ tam, dze âny žylì, ì pravëǔ sârod ìh sem dzën u z′dzìǔlen′nì.

16. А як прайшлі сем дзён, было мне слова Гасподняе:

A âk prajšlì sem dzën, bylo mne slova Gaspodnâe:

17. сыне чалавечы! Я паставіў цябе вартаўніком дому Ізраілевага, і ты будзеш слухаць слова з вуснаў Маіх і будзеш наводзіць іх на розум да Мяне.

syne čalavečy! Â pastavìǔ câbe vartaǔnìkom domu Ìzraìlevaga, ì ty budzeš sluhac′ slova z vusnaǔ Maìh ì budzeš navodzìc′ ìh na rozum da Mâne.

18. Калі Я скажу беззаконцу: "сьмерцю памрэш!", а ты ня будзеш яго наводзіць на розум і казаць, каб асьцерагчы беззаконца ад беззаконнага шляху ягонага, каб ён быў жывы, дык беззаконец той памрэ ў беззаконьні сваім, і Я спаганю кроў ягоную з рук тваіх.

Kalì Â skažu bezzakoncu: "s′mercû pamrèš!", a ty nâ budzeš âgo navodzìc′ na rozum ì kazac′, kab as′ceragčy bezzakonca ad bezzakonnaga šlâhu âgonaga, kab ën byǔ žyvy, dyk bezzakonec toj pamrè ǔ bezzakon′nì svaìm, ì Â spaganû kroǔ âgonuû z ruk tvaìh.

19. Але калі ты не наводзіў на розум беззаконца, а ён не адвярнуўся ад беззаконьня свайго і ад беззаконнага шляху свайго, дык ён памрэ ў беззаконьні сваім, а ты ўратаваў душу тваю.

Ale kalì ty ne navodzìǔ na rozum bezzakonca, a ën ne advârnuǔsâ ad bezzakon′nâ svajgo ì ad bezzakonnaga šlâhu svajgo, dyk ën pamrè ǔ bezzakon′nì svaìm, a ty ǔratavaǔ dušu tvaû.

20. І калі праведнік адступіцца ад справядлівасьці сваёй і ўчыніць крыўду, калі Я пакладу перад ім спатыкненьне, і ён памрэ, дык калі ты не наводзіў яго на розум, ён памрэ за грэх свой, і не згадаюцца яму справядлівыя ўчынкі ягоныя, якія рабіў ён; і Я зышчу кроў яго з рук тваіх.

Ì kalì pravednìk adstupìcca ad spravâdlìvas′cì svaëj ì ǔčynìc′ kryǔdu, kalì Â pakladu perad ìm spatyknen′ne, ì ën pamrè, dyk kalì ty ne navodzìǔ âgo na rozum, ën pamrè za grèh svoj, ì ne zgadaûcca âmu spravâdlìvyâ ǔčynkì âgonyâ, âkìâ rabìǔ ën; ì Â zyšču kroǔ âgo z ruk tvaìh.

21. Калі ж ты будзеш настаўляць на розум праведніка, каб праведнік не зграшыў, і ён ня згрэшыць; дык і ён жывы будзе, бо быў наведзены на розум, і ты ўратаваў душу тваю".

Kalì ž ty budzeš nastaǔlâc′ na rozum pravednìka, kab pravednìk ne zgrašyǔ, ì ën nâ zgrèšyc′; dyk ì ën žyvy budze, bo byǔ navedzeny na rozum, ì ty ǔratavaǔ dušu tvaû".

22. І была там на мне рука Госпада, і Ён сказаў мне: устань і выйдзі ў поле, і Я буду гаварыць там з табою.

Ì byla tam na mne ruka Gospada, ì Ën skazaǔ mne: ustan′ ì vyjdzì ǔ pole, ì Â budu gavaryc′ tam z taboû.

23. І ўстаў я і выйшаў у поле; і вось, там стаяла слава Гасподняя, як слава, якую бачыў я над ракою Хавар; і ўпаў я на аблічча сваё.

Ì ǔstaǔ â ì vyjšaǔ u pole; ì vos′, tam staâla slava Gaspodnââ, âk slava, âkuû bačyǔ â nad rakoû Havar; ì ǔpaǔ â na ablìčča svaë.

24. І ўвайшоў у мяне Дух, і паставіў мяне на ногі мае, і Ён гаварыў са мною і сказаў мне: ідзі, і замкніся ў доме тваім.

Ì ǔvajšoǔ u mâne Duh, ì pastavìǔ mâne na nogì mae, ì Ën gavaryǔ sa mnoû ì skazaǔ mne: ìdzì, ì zamknìsâ ǔ dome tvaìm.

25. І ты, сыне чалавечы, - вось, ускладуць на цябе аковы, і зьвяжуць цябе імі, і ня будзеш хадзіць сярод іх.

Ì ty, syne čalavečy, - vos′, uskladuc′ na câbe akovy, ì z′vâžuc′ câbe ìmì, ì nâ budzeš hadzìc′ sârod ìh.

26. І язык твой Я прыляплю да гартані тваёй, і ты анямееш і ня будзеш выкрывальнікам іх, бо яны мяцежны дом.

Ì âzyk tvoj Â prylâplû da gartanì tvaëj, ì ty anâmeeš ì nâ budzeš vykryval′nìkam ìh, bo âny mâcežny dom.

27. А калі Я буду гаварыць з табою, тады разамкну вусны твае, і ты будзеш казаць ім: "так кажа Гасподзь Бог!" хто хоча слухаць, - слухай; а хто ня хоча слухаць, - ня слухай: бо яны мяцежны дом.

A kalì Â budu gavaryc′ z taboû, tady razamknu vusny tvae, ì ty budzeš kazac′ ìm: "tak kaža Gaspodz′ Bog!" hto hoča sluhac′, - sluhaj; a hto nâ hoča sluhac′, - nâ sluhaj: bo âny mâcežny dom.

4 Кіраўнік

1. І ты, сыне чалавечы, вазьмі сабе цагліну і пакладзі яе перад сабою, і накрэсьлі на ёй горад Ерусалім;

Ì ty, syne čalavečy, vaz′mì sabe caglìnu ì pakladzì âe perad saboû, ì nakrès′lì na ëj gorad Erusalìm;

2. і наладзь аблогу супроць яго і зрабі ўмацаваньне супроць яго, і насып вал вакол яго і разьмясьці табар супроць яго, і расстаў вакол супроць яго сьценабітныя машыны;

ì naladz′ ablogu suproc′ âgo ì zrabì ǔmacavan′ne suproc′ âgo, ì nasyp val vakol âgo ì raz′mâs′cì tabar suproc′ âgo, ì rasstaǔ vakol suproc′ âgo s′cenabìtnyâ mašyny;

3. і вазьмі сабе жалезную дошку і пастаў яе, як бы жалезную сьцяну паміж табою і горадам, і зьвярні на яго аблічча тваё, і ён будзе ў аблозе, і ты аблягай яго. Гэта будзе азнака дому Ізраілеваму.

ì vaz′mì sabe žaleznuû došku ì pastaǔ âe, âk by žaleznuû s′cânu pamìž taboû ì goradam, ì z′vârnì na âgo ablìčča tvaë, ì ën budze ǔ abloze, ì ty ablâgaj âgo. Gèta budze aznaka domu Ìzraìlevamu.

4. А ты кладзіся на левы бок твой і паглядзі на яго беззаконьне, на правіны дому Ізраілевага: па ліку дзён, колькі будзеш ляжаць на ім, ты будзеш несьці беззаконьне іхняе.

A ty kladzìsâ na levy bok tvoj ì paglâdzì na âgo bezzakon′ne, na pravìny domu Ìzraìlevaga: pa lìku dzën, kol′kì budzeš lâžac′ na ìm, ty budzeš nes′cì bezzakon′ne ìhnâe.

5. І Я вызначыў табе гады беззаконьня іхняга лікам дзён: трыста дзевяноста дзён ты будзеш несьці беззаконьне дому Ізраілевага.

Ì Â vyznačyǔ tabe gady bezzakon′nâ ìhnâga lìkam dzën: trysta dzevânosta dzën ty budzeš nes′cì bezzakon′ne domu Ìzraìlevaga.

6. І калі выканаеш гэта, дык другі раз кладзіся ўжо на правы бок, і сорак дзён нясі на сабе беззаконьне дому Юдавага, дзень за год, дзень за год Я вызначыў табе.

Ì kalì vykanaeš gèta, dyk drugì raz kladzìsâ ǔžo na pravy bok, ì sorak dzën nâsì na sabe bezzakon′ne domu Ûdavaga, dzen′ za god, dzen′ za god Â vyznačyǔ tabe.

7. І зьвярні аблічча тваё і аголеную правую руку тваю на аблогу Ерусаліма, і прароч супроць яго.

Ì z′vârnì ablìčča tvaë ì agolenuû pravuû ruku tvaû na ablogu Erusalìma, ì praroč suproc′ âgo.

8. Вось, я наклаў на цябе аковы, і ты не павернешся з аднаго боку на другі, пакуль ня выцерпіш дзён аблогі тваёй.

Vos′, â naklaǔ na câbe akovy, ì ty ne pavernešsâ z adnago boku na drugì, pakul′ nâ vycerpìš dzën ablogì tvaëj.

9. Вазьмі сабе пшаніцы і ячменю, і бабоў і сачыўкі, і проса і вікі, і ўсып іх у адну пасудзіну, і зрабі сабе зь іх хлябы, па ліку дзён, якія ты будзеш ляжаць на баку тваім; трыста дзевяноста дзён ты будзеш есьці іх.

Vaz′mì sabe pšanìcy ì âčmenû, ì baboǔ ì sačyǔkì, ì prosa ì vìkì, ì ǔsyp ìh u adnu pasudzìnu, ì zrabì sabe z′ ìh hlâby, pa lìku dzën, âkìâ ty budzeš lâžac′ na baku tvaìm; trysta dzevânosta dzën ty budzeš es′cì ìh.

10. І ежу тваю, якою будзеш карміцца, еж вагою, па дваццаць сікляў на дзень; ад часу да часу еж гэта.

Ì ežu tvaû, âkoû budzeš karmìcca, ež vagoû, pa dvaccac′ sìklâǔ na dzen′; ad času da času ež gèta.

11. І ваду пі мераю, па шасьціне гіна пі, ад часу да часу пі так.

Ì vadu pì meraû, pa šas′cìne gìna pì, ad času da času pì tak.

12. І еж, як ячныя ляпёшкі, і пячы іх на вачах у іх на чалавечым кале.

Ì ež, âk âčnyâ lâpëškì, ì pâčy ìh na vačah u ìh na čalavečym kale.

13. І сказаў Гасподзь: так сыны Ізраілевыя будуць есьці нячысты хлеб свой сярод тых народаў, да якіх Я выганю іх.

Ì skazaǔ Gaspodz′: tak syny Ìzraìlevyâ buduc′ es′cì nâčysty hleb svoj sârod tyh narodaǔ, da âkìh Â vyganû ìh.

14. Тады сказаў я: о, Госпадзе Божа! душа мая ніколі не апаганьвалася, і мярцьвяціны і зьверам разадранага я ня еў ад маладосьці маёй да сёньня; і ніякае нячыстае мяса не ўваходзіла ў вусны мае.

Tady skazaǔ â: o, Gospadze Boža! duša maâ nìkolì ne apagan′valasâ, ì mârc′vâcìny ì z′veram razadranaga â nâ eǔ ad malados′cì maëj da sën′nâ; ì nìâkae nâčystae mâsa ne ǔvahodzìla ǔ vusny mae.

15. І сказаў Ён мне: вось, Я дазваляю табе, замест чалавечага калу, каровін памёт, і на ім гатуй хлеб твой.

Ì skazaǔ Ën mne: vos′, Â dazvalâû tabe, zamest čalavečaga kalu, karovìn pamët, ì na ìm gatuj hleb tvoj.

16. І сказаў мне: сыне чалавечы! вось, Я струшчу ў Ерусаліме хлебную апору, і будуць есьці хлеб вагою і ў смутку і ваду будуць піць мераю і ў паныласьці;

Ì skazaǔ mne: syne čalavečy! vos′, Â strušču ǔ Erusalìme hlebnuû aporu, ì buduc′ es′cì hleb vagoû ì ǔ smutku ì vadu buduc′ pìc′ meraû ì ǔ panylas′cì;

17. бо ў іх будзе нястача хлеба і вады; і яны з жахам будуць глядзець адно на аднаго і змарнеюць у грахоўнасьці сваёй.

bo ǔ ìh budze nâstača hleba ì vady; ì âny z žaham buduc′ glâdzec′ adno na adnago ì zmarneûc′ u grahoǔnas′cì svaëj.

5 Кіраўнік

1. А ты, сыне чалавечы, вазьмі сабе востры нож, брытву цырульніцкую вазьмі сабе і вадзі ёю па галаве тваёй і па барадзе тваёй, і вазьмі сабе вагі і разьдзялі валасы на часткі.

A ty, syne čalavečy, vaz′mì sabe vostry nož, brytvu cyrul′nìckuû vaz′mì sabe ì vadzì ëû pa galave tvaëj ì pa baradze tvaëj, ì vaz′mì sabe vagì ì raz′dzâlì valasy na častkì.

2. Траціну спалі агнём пасярод горада, калі закончацца дні аблогі; траціну вазьмі і пасячы нажом у ваколіцах яго; і траціну разьвей па ветры; а Я агалю меч следам за імі.

Tracìnu spalì agnëm pasârod gorada, kalì zakončacca dnì ablogì; tracìnu vaz′mì ì pasâčy nažom u vakolìcah âgo; ì tracìnu raz′vej pa vetry; a Â agalû meč sledam za ìmì.

3. І вазьмі з гэтага невялікую колькасьць і завяжы іх сабе ў крысьсе.

Ì vaz′mì z gètaga nevâlìkuû kol′kas′c′ ì zavâžy ìh sabe ǔ krys′se.

4. Але і з гэтага вазьмі яшчэ і кінь у агонь, і спалі гэта ў агні. Адтуль выйдзе агонь на ўвесь дом Ізраілеў.

Ale ì z gètaga vaz′mì âščè ì kìn′ u agon′, ì spalì gèta ǔ agnì. Adtul′ vyjdze agon′ na ǔves′ dom Ìzraìleǔ.

5. Так кажа Гасподзь Бог: гэта - Ерусалім! Я паставіў яго сярод народаў, і вакол яго - землі.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: gèta - Erusalìm! Â pastavìǔ âgo sârod narodaǔ, ì vakol âgo - zemlì.

6. А ён зрабіў насуперак пастановам Маім бязбожней за язычнікаў, і насуперак статутам Маім - горш, чым землі вакол яго; бо яны адкінулі пастановы Мае і паводле статутаў Маіх ня чыняць.

A ën zrabìǔ nasuperak pastanovam Maìm bâzbožnej za âzyčnìkaǔ, ì nasuperak statutam Maìm - gorš, čym zemlì vakol âgo; bo âny adkìnulì pastanovy Mae ì pavodle statutaǔ Maìh nâ čynâc′.

7. Таму так кажа Гасподзь Бог: за тое, што вы памножылі правіны вашыя болей, чым язычнікі, якія вакол вас, паводле статутаў Маіх ня чыніце і пастановаў Маіх ня выконваеце, і нават ня робіце паводле пастановаў язычнікаў, якія вакол вас,

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: za toe, što vy pamnožylì pravìny vašyâ bolej, čym âzyčnìkì, âkìâ vakol vas, pavodle statutaǔ Maìh nâ čynìce ì pastanovaǔ Maìh nâ vykonvaece, ì navat nâ robìce pavodle pastanovaǔ âzyčnìkaǔ, âkìâ vakol vas,

8. таму так кажа Гасподзь Бог: вось і Я супроць цябе, Я Сам, і ўчыню сярод цябе суд на вачах у язычнікаў.

tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′ ì Â suproc′ câbe, Â Sam, ì ǔčynû sârod câbe sud na vačah u âzyčnìkaǔ.

9. І зраблю над табою тое, чаго Я ніколі не рабіў і чагосьці падобнага далей не рабіцьму, за ўсе твае гідоты.

Ì zrablû nad taboû toe, čago Â nìkolì ne rabìǔ ì čagos′cì padobnaga dalej ne rabìc′mu, za ǔse tvae gìdoty.

10. Затое бацькі будуць есьці сыноў сярод цябе, і сыны будуць есьці бацькоў сваіх; і ўчыню над табою суд, і ўсю рэшту тваю расьсею па ўсіх вятрах.

Zatoe bac′kì buduc′ es′cì synoǔ sârod câbe, ì syny buduc′ es′cì bac′koǔ svaìh; ì ǔčynû nad taboû sud, ì ǔsû rèštu tvaû ras′seû pa ǔsìh vâtrah.

11. Таму, жыву Я, кажа Гасподзь Бог: за тое, што ты апаганіў сьвятыню Маю ўсімі гідотамі і ўсімі гнюсотамі тваімі, Я зьнікчэмню, і не пашкадуе вока Маё, і Я не ўмілажалюся зь цябе.

Tamu, žyvu Â, kaža Gaspodz′ Bog: za toe, što ty apaganìǔ s′vâtynû Maû ǔsìmì gìdotamì ì ǔsìmì gnûsotamì tvaìmì, Â z′nìkčèmnû, ì ne paškadue voka Maë, ì Â ne ǔmìlažalûsâ z′ câbe.

12. Траціна ў цябе памрэ ад пошасьці і загіне з голаду сярод цябе; траціна загіне ад меча ў ваколіцах тваіх; а траціну разьвею па ўсіх вятрах, і агалю меч сьледам за імі.

Tracìna ǔ câbe pamrè ad pošas′cì ì zagìne z goladu sârod câbe; tracìna zagìne ad meča ǔ vakolìcah tvaìh; a tracìnu raz′veû pa ǔsìh vâtrah, ì agalû meč s′ledam za ìmì.

13. І распаліцца гнеў Мой, і наталю лютасьць Маю імі, і задаволюся; і даведаюцца, што Я, Гасподзь, гаварыў у клопаце Маім, калі ўчыніцца над імі лютасьць Мая.

Ì raspalìcca gneǔ Moj, ì natalû lûtas′c′ Maû ìmì, ì zadavolûsâ; ì davedaûcca, što Â, Gaspodz′, gavaryǔ u klopace Maìm, kalì ǔčynìcca nad ìmì lûtas′c′ Maâ.

14. І зраблю цябе пустэльняю і ганьбаю сярод народаў, якія вакол цябе, на вачах у кожнага, хто праходзіць міма.

Ì zrablû câbe pustèl′nâû ì gan′baû sârod narodaǔ, âkìâ vakol câbe, na vačah u kožnaga, hto prahodzìc′ mìma.

15. І будзеш пасьмешышчам і ганьбаю, прыкладам і жахам у народаў, якія вакол цябе, калі я зьдзейсьню над табою суд у гневе і лютасьці, і ў лютых карах, Я Гасподзь мовіў гэта,

Ì budzeš pas′mešyščam ì gan′baû, prykladam ì žaham u narodaǔ, âkìâ vakol câbe, kalì â z′dzejs′nû nad taboû sud u gneve ì lûtas′cì, ì ǔ lûtyh karah, Â Gaspodz′ movìǔ gèta,

16. і калі пашлю на іх лютыя стрэлы голаду, якія будуць нішчыць, калі пашлю іх на пагібель вам і ўзмацню голад сярод вас, і струшчу хлебную апору ў вас,

ì kalì pašlû na ìh lûtyâ strèly goladu, âkìâ buduc′ nìščyc′, kalì pašlû ìh na pagìbel′ vam ì ǔzmacnû golad sârod vas, ì strušču hlebnuû aporu ǔ vas,

17. і пашлю на вас голад і лютых зьвяроў, і пазбавяць цябе дзяцей; і пошасьць і кроў пройдзе па табе, і меч навяду на цябе; Я, Гасподзь, мовіў гэта.

ì pašlû na vas golad ì lûtyh z′vâroǔ, ì pazbavâc′ câbe dzâcej; ì pošas′c′ ì kroǔ projdze pa tabe, ì meč navâdu na câbe; Â, Gaspodz′, movìǔ gèta.

6 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! зьвярні аблічча тваё да гарадоў Ізраілевых і прарочы на іх,

syne čalavečy! z′vârnì ablìčča tvaë da garadoǔ Ìzraìlevyh ì praročy na ìh,

3. і скажы: горы Ізраілевыя! слухайце слова Госпада Бога. Так кажа Гасподзь Бог горам і пагоркам, далінам і лагчынам: вось, Я навяду на вас меч, і разбуру вышыні вашыя;

ì skažy: gory Ìzraìlevyâ! sluhajce slova Gospada Boga. Tak kaža Gaspodz′ Bog goram ì pagorkam, dalìnam ì lagčynam: vos′, Â navâdu na vas meč, ì razburu vyšynì vašyâ;

4. і ахвярнікі вашыя будуць спустошаны, слупы вашыя ў гонар сонца будуць разьбіты, і кіну забітых вашых перад ідаламі вашымі;

ì ahvârnìkì vašyâ buduc′ spustošany, slupy vašyâ ǔ gonar sonca buduc′ raz′bìty, ì kìnu zabìtyh vašyh perad ìdalamì vašymì;

5. і пакладу сыноў Ізраілевых перад ідаламі іхнімі, і рассыплю косткі вашыя вакол ахвярнікаў вашых.

ì pakladu synoǔ Ìzraìlevyh perad ìdalamì ìhnìmì, ì rassyplû kostkì vašyâ vakol ahvârnìkaǔ vašyh.

6. Ва ўсіх мясьцінах вашага жыхарства гарады будуць спустошаны і вышыні разбураны дзеля таго, каб спустошаны і разбураны былі ахвярнікі вашыя, каб струшчаны і зьнішчаны былі ідалы вашыя, і разьбіты сонечныя слупы вашыя, і згладзіліся ўтворы вашыя.

Va ǔsìh mâs′cìnah vašaga žyharstva garady buduc′ spustošany ì vyšynì razburany dzelâ tago, kab spustošany ì razburany bylì ahvârnìkì vašyâ, kab struščany ì z′nìščany bylì ìdaly vašyâ, ì raz′bìty sonečnyâ slupy vašyâ, ì zgladzìlìsâ ǔtvory vašyâ.

7. І будуць падаць сярод вас забітыя, і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

Ì buduc′ padac′ sârod vas zabìtyâ, ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

8. Але Я ашчаджу рэшту, так што будуць у вас сярод народаў ацалелыя ад меча, калі вы будзеце расьсеяны па землях.

Ale Â aščadžu rèštu, tak što buduc′ u vas sârod narodaǔ acalelyâ ad meča, kalì vy budzece ras′seâny pa zemlâh.

9. І згадаюць мяне ацалелыя вашыя сярод народаў, куды будзеце зьведзены ў няволю, калі Я прывяду ў скруху распуснае сэрца іхняе, адпалае ад Мяне, і вочы іх, якія блудзілі сьледам за ідалам; і яны да саміх сябе адчуюць агіду за тое ліха, якое яны ўчынялі ва ўсіх гнюсотах сваіх;

Ì zgadaûc′ mâne acalelyâ vašyâ sârod narodaǔ, kudy budzece z′vedzeny ǔ nâvolû, kalì Â pryvâdu ǔ skruhu raspusnae sèrca ìhnâe, adpalae ad Mâne, ì vočy ìh, âkìâ bludzìlì s′ledam za ìdalam; ì âny da samìh sâbe adčuûc′ agìdu za toe lìha, âkoe âny ǔčynâlì va ǔsìh gnûsotah svaìh;

10. і ўведаюць, што Я - Гасподзь; нездарма казаў Я, што навяду на іх такое бедства.

ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′; nezdarma kazaǔ Â, što navâdu na ìh takoe bedstva.

11. Так кажа Гасподзь Бог: плясьні рукамі тваімі і тупні нагою тваёю, і скажы: гора за ўсе агідныя зладзействы дому Ізраілевага! загінуць яны ад меча, голаду і згубнай пошасьці.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: plâs′nì rukamì tvaìmì ì tupnì nagoû tvaëû, ì skažy: gora za ǔse agìdnyâ zladzejstvy domu Ìzraìlevaga! zagìnuc′ âny ad meča, goladu ì zgubnaj pošas′cì.

12. Хто далёка, той памрэ ад згубнай пошасьці; а хто блізка, той загіне ад меча; а хто застанецца і ацалее, памрэ ад голаду; так зьдзейсьню над ім гнеў Мой.

Hto dalëka, toj pamrè ad zgubnaj pošas′cì; a hto blìzka, toj zagìne ad meča; a hto zastanecca ì acalee, pamrè ad goladu; tak z′dzejs′nû nad ìm gneǔ Moj.

13. І ўведаеце, што Я - Гасподзь, калі забітыя будуць ляжаць паміж ідаламі сваімі вакол ахвярнікаў іхніх, на кожным высокім пагорку, на ўсіх вяршынях гор, і пад кожным зялёным дрэвам, і пад кожным галінастым дубам, і на тым месцы, дзе яны прыносілі духмяныя пахошчы ўсім ідалам сваім.

Ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′, kalì zabìtyâ buduc′ lâžac′ pamìž ìdalamì svaìmì vakol ahvârnìkaǔ ìhnìh, na kožnym vysokìm pagorku, na ǔsìh vâršynâh gor, ì pad kožnym zâlënym drèvam, ì pad kožnym galìnastym dubam, ì na tym mescy, dze âny prynosìlì duhmânyâ pahoščy ǔsìm ìdalam svaìm.

14. І працягну на іх руку Маю і зраблю зямлю пустыняю і стэпам, ад пустыні Дыўлат, ва ўсіх мясьцінах іхняга жыхарства, і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

Ì pracâgnu na ìh ruku Maû ì zrablû zâmlû pustynâû ì stèpam, ad pustynì Dyǔlat, va ǔsìh mâs′cìnah ìhnâga žyharstva, ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

7 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. І ты, сын чалавечы, скажы: так кажа Гасподзь Бог: зямлі Ізраілевай канец, - канец прыйшоў на чатыры краі зямлі.

Ì ty, syn čalavečy, skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog: zâmlì Ìzraìlevaj kanec, - kanec pryjšoǔ na čatyry kraì zâmlì.

3. Вось - канец табе; і пашлю на цябе гнеў Мой, і буду судзіць цябе паводле шляхоў тваіх, і ўскладу на цябе ўсе гідоты твае.

Vos′ - kanec tabe; ì pašlû na câbe gneǔ Moj, ì budu sudzìc′ câbe pavodle šlâhoǔ tvaìh, ì ǔskladu na câbe ǔse gìdoty tvae.

4. І не ўмілажаліцца зь цябе вока Маё, і не памілую, і аддам табе паводле шляхоў тваіх, і гідоты твае з табою будуць, і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

Ì ne ǔmìlažalìcca z′ câbe voka Maë, ì ne pamìluû, ì addam tabe pavodle šlâhoǔ tvaìh, ì gìdoty tvae z taboû buduc′, ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

5. Так кажа Гасподзь Бог: бяда адзіная, вось, ідзе бяда.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: bâda adzìnaâ, vos′, ìdze bâda.

6. Канец прыйшоў, прыйшоў канец, стаў на цябе; вось дайшла,

Kanec pryjšoǔ, pryjšoǔ kanec, staǔ na câbe; vos′ dajšla,

7. дайшла ліхата да цябе, жыхар зямлі! прыходзіць час, набліжаецца дзень смуты, а не вясёлых гуканьняў у горах.

dajšla lìhata da câbe, žyhar zâmlì! pryhodzìc′ čas, nablìžaecca dzen′ smuty, a ne vâsëlyh gukan′nâǔ u gorah.

8. Вось, неўзабаве вылью на цябе лютасьць Маю і зьдзейсьню над табою гнеў Мой, і буду судзіць цябе паводле ўчынкаў тваіх і ўскладу на цябе ўсе гідоты твае.

Vos′, neǔzabave vyl′û na câbe lûtas′c′ Maû ì z′dzejs′nû nad taboû gneǔ Moj, ì budu sudzìc′ câbe pavodle ǔčynkaǔ tvaìh ì ǔskladu na câbe ǔse gìdoty tvae.

9. І не ўмілажаліцца зь цябе вока Маё, і не памілую. Паводле ўчынкаў тваіх дам табе, і гідоты твае з табою будуць; і ўведаеце, што Я - Гасподзь каральнік.

Ì ne ǔmìlažalìcca z′ câbe voka Maë, ì ne pamìluû. Pavodle ǔčynkaǔ tvaìh dam tabe, ì gìdoty tvae z taboû buduc′; ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′ karal′nìk.

10. Вось дзень! вось прыйшла, настала ліхата! жазло вырасла, ганарлівасьць разраслася.

Vos′ dzen′! vos′ pryjšla, nastala lìhata! žazlo vyrasla, ganarlìvas′c′ razraslasâ.

11. Паўстае сіла на жазло няверства; нічога не застанецца ад іх, і ад багацьця іхняга і ад шуму іхняга, і ад пышнаты іхняй.

Paǔstae sìla na žazlo nâverstva; nìčoga ne zastanecca ad ìh, ì ad bagac′câ ìhnâga ì ad šumu ìhnâga, ì ad pyšnaty ìhnâj.

12. Прыйшоў час, настаў дзень; хто купіў, ня радуйся, і хто прадаў, ня плач, бо гнеў - над усім мноствам іх.

Pryjšoǔ čas, nastaǔ dzen′; hto kupìǔ, nâ radujsâ, ì hto pradaǔ, nâ plač, bo gneǔ - nad usìm mnostvam ìh.

13. Бо, хто прадаў, ня вернецца да прададзенага, хоць бы і засталіся яны жывыя; бо прарочая ўява пра ўсё мноства іх не адменіцца, і ніхто сваім беззаконьнем не ўмацуе свайго жыцьця.

Bo, hto pradaǔ, nâ vernecca da pradadzenaga, hoc′ by ì zastalìsâ âny žyvyâ; bo praročaâ ǔâva pra ǔsë mnostva ìh ne admenìcca, ì nìhto svaìm bezzakon′nem ne ǔmacue svajgo žyc′câ.

14. Затрубяць у трубу, і ўсё рыхтуецца, але ніхто ня йдзе на вайну; бо гнеў Мой над усім мноствам іх.

Zatrubâc′ u trubu, ì ǔsë ryhtuecca, ale nìhto nâ jdze na vajnu; bo gneǔ Moj nad usìm mnostvam ìh.

15. Па-за домам меч, а ў доме - пошасьць і голад. Хто ў полі, той памрэ ад меча; а хто ў горадзе, таго зжаруць голад і згубная пошасьць.

Pa-za domam meč, a ǔ dome - pošas′c′ ì golad. Hto ǔ polì, toj pamrè ad meča; a hto ǔ goradze, tago zžaruc′ golad ì zgubnaâ pošas′c′.

16. А ацалелыя зь іх уцякуць і будуць на горах, як галубы далін; усе яны будуць стагнаць, кожны за сваё беззаконьне.

A acalelyâ z′ ìh ucâkuc′ ì buduc′ na gorah, âk galuby dalìn; use âny buduc′ stagnac′, kožny za svaë bezzakon′ne.

17. Ва ўсіх рукі апусьцяцца, і ва ўсіх калені задрыжаць, як вада.

Va ǔsìh rukì apus′câcca, ì va ǔsìh kalenì zadryžac′, âk vada.

18. Тады яны апярэжуцца вярэтаю, і ахопіць іх трымценьне: і ва ўсіх на тварах будзе сорам, і ва ўсіх на галовах плешына.

Tady âny apârèžucca vârètaû, ì ahopìc′ ìh trymcen′ne: ì va ǔsìh na tvarah budze soram, ì va ǔsìh na galovah plešyna.

19. Срэбра сваё яны выкінуць на вуліцы, і золата ў іх будзе ў пагардзе. Срэбра іхняе і золата іхняе ня мецьме сілы выратаваць іх у дзень лютасьці Госпада. Яны не насыцяць імі душаў сваіх і не напоўняць нутробаў сваіх, бо яно было прычынаю беззаконьня іхняга.

Srèbra svaë âny vykìnuc′ na vulìcy, ì zolata ǔ ìh budze ǔ pagardze. Srèbra ìhnâe ì zolata ìhnâe nâ mec′me sìly vyratavac′ ìh u dzen′ lûtas′cì Gospada. Âny ne nasycâc′ ìmì dušaǔ svaìh ì ne napoǔnâc′ nutrobaǔ svaìh, bo âno bylo pryčynaû bezzakon′nâ ìhnâga.

20. І ў чырвоных уборах сваіх яны ператваралі яго ў гонар і рабілі зь яго выявы гнюсных сваіх ідалаў; затое і зраблю яго нячыстым для іх.

Ì ǔ čyrvonyh uborah svaìh âny peratvaralì âgo ǔ gonar ì rabìlì z′ âgo vyâvy gnûsnyh svaìh ìdalaǔ; zatoe ì zrablû âgo nâčystym dlâ ìh.

21. і аддам яго ў рукі чужым на здабычу і беззаконцам землі на рабаваньне, і яны апаганяць яго.

ì addam âgo ǔ rukì čužym na zdabyču ì bezzakoncam zemlì na rabavan′ne, ì âny apaganâc′ âgo.

22. І адвярну ад іх аблічча Маё, і апаганяць запаветнае Маё; і прыйдуць туды рабаўнікі і апаганяць яго.

Ì advârnu ad ìh ablìčča Maë, ì apaganâc′ zapavetnae Maë; ì pryjduc′ tudy rabaǔnìkì ì apaganâc′ âgo.

23. Зрабі ланцуг, бо зямля гэтая напоўнена крывавымі зладзействамі, і горад поўны гвалту.

Zrabì lancug, bo zâmlâ gètaâ napoǔnena kryvavymì zladzejstvamì, ì gorad poǔny gvaltu.

24. Я прывяду найзлосьнейшых з народаў, і завалодаюць дамамі іхнімі. І пакладу канец пагардлівасьці моцных, і будуць апаганены сьвятыні іхнія.

Â pryvâdu najzlos′nejšyh z narodaǔ, ì zavalodaûc′ damamì ìhnìmì. Ì pakladu kanec pagardlìvas′cì mocnyh, ì buduc′ apaganeny s′vâtynì ìhnìâ.

25. Ідзе пагібель: будуць шукаць міру, і ня знойдуць.

Ìdze pagìbel′: buduc′ šukac′ mìru, ì nâ znojduc′.

26. Бяда пойдзе за бядою і вестка за весткаю; і будуць прасіць у прарока ўявы, і ня будзе вучэньня ў сьвятара і рады ў старцаў.

Bâda pojdze za bâdoû ì vestka za vestkaû; ì buduc′ prasìc′ u praroka ǔâvy, ì nâ budze vučèn′nâ ǔ s′vâtara ì rady ǔ starcaǔ.

27. Цар будзе бедаваць, і князь апранецца ў жудасьць, і ў народу зямлі будуць дрыжаць рукі. Учыню зь імі паводле ўчынкаў іхніх, паводле судоў іхніх буду судзіць іх; і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

Car budze bedavac′, ì knâz′ apranecca ǔ žudas′c′, ì ǔ narodu zâmlì buduc′ dryžac′ rukì. Učynû z′ ìmì pavodle ǔčynkaǔ ìhnìh, pavodle sudoǔ ìhnìh budu sudzìc′ ìh; ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

8 Кіраўнік

1. І было на шостым годзе, на шостым месяцы, у пяты дзень месяца, сядзеў я ў доме маім, і старэйшыны Юдэйскія сядзелі перад абліччам маім, і сышла на мяне там рука Госпада Бога.

Ì bylo na šostym godze, na šostym mesâcy, u pâty dzen′ mesâca, sâdzeǔ â ǔ dome maìm, ì starèjšyny Ûdèjskìâ sâdzelì perad ablìččam maìm, ì syšla na mâne tam ruka Gospada Boga.

2. І ўбачыў я: і вось падабенства, як бы вогненнае, і ад сьцёгнаў яго і ніжэй - агонь, і ад сьцёгнаў яго і вышэй - як бы зьзяньне, як бы сьвятло полымя.

Ì ǔbačyǔ â: ì vos′ padabenstva, âk by vognennae, ì ad s′cëgnaǔ âgo ì nìžèj - agon′, ì ad s′cëgnaǔ âgo ì vyšèj - âk by z′zân′ne, âk by s′vâtlo polymâ.

3. І працягнуў Ён як бы руку і ўзяў мяне за валасы галавы маёй, і падняў мяне Дух паміж зямлёю і небам і прынёс мяне ва ўявах Божых у Ерусалім да ўваходу ўнутранае брамы, павернутай на поўнач, дзе пастаўлены быў ідал рупнасьці, які абуджае рупнасьць.

Ì pracâgnuǔ Ën âk by ruku ì ǔzâǔ mâne za valasy galavy maëj, ì padnâǔ mâne Duh pamìž zâmlëû ì nebam ì prynës mâne va ǔâvah Božyh u Erusalìm da ǔvahodu ǔnutranae bramy, pavernutaj na poǔnač, dze pastaǔleny byǔ ìdal rupnas′cì, âkì abudžae rupnas′c′.

4. І вось там была слава Бога Ізраілевага, падобная на тую, якую я бачыў на полі.

Ì vos′ tam byla slava Boga Ìzraìlevaga, padobnaâ na tuû, âkuû â bačyǔ na polì.

5. І сказаў мне: сыне чалавечы! падымі вочы твае на поўнач, і я падняў вочы мае на поўнач, і вось, з паўночнага боку каля брамы ахвярніка - той ідал рупнасьці пры ўваходзе.

Ì skazaǔ mne: syne čalavečy! padymì vočy tvae na poǔnač, ì â padnâǔ vočy mae na poǔnač, ì vos′, z paǔnočnaga boku kalâ bramy ahvârnìka - toj ìdal rupnas′cì pry ǔvahodze.

6. І сказаў Ён мне: сыне чалавечы! ці бачыш ты, што яны робяць? вялікія гідоты, якія робіць дом Ізраілеў тут, каб Я адышоў ад сьвятыні Маёй? Але павярніся, і ты ўбачыш яшчэ большыя гідоты.

Ì skazaǔ Ën mne: syne čalavečy! cì bačyš ty, što âny robâc′? vâlìkìâ gìdoty, âkìâ robìc′ dom Ìzraìleǔ tut, kab Â adyšoǔ ad s′vâtynì Maëj? Ale pavârnìsâ, ì ty ǔbačyš âščè bol′šyâ gìdoty.

7. І прывёў мяне да ўваходу ў двор, і я зірнуў, і вось у сьцяне - адтуліна.

Ì pryvëǔ mâne da ǔvahodu ǔ dvor, ì â zìrnuǔ, ì vos′ u s′câne - adtulìna.

8. І сказаў мне: сыне чалавечы! пракапай сьцяну; і я пракапаў сьцяну і вось нейкія дзьверы.

Ì skazaǔ mne: syne čalavečy! prakapaj s′cânu; ì â prakapaǔ s′cânu ì vos′ nejkìâ dz′very.

9. І сказаў мне: увайдзі і паглядзі на агідныя гнюсоты, якія яны робяць тут.

Ì skazaǔ mne: uvajdzì ì paglâdzì na agìdnyâ gnûsoty, âkìâ âny robâc′ tut.

10. І я ўвайшоў, і бачу, і вось усялякія выявы паўзуноў і нячыстых жывёл і ўсялякія ідалы дома Ізраілевага, напісаныя на сьценах навакол.

Ì â ǔvajšoǔ, ì baču, ì vos′ usâlâkìâ vyâvy paǔzunoǔ ì nâčystyh žyvël ì ǔsâlâkìâ ìdaly doma Ìzraìlevaga, napìsanyâ na s′cenah navakol.

11. І семдзесят мужоў са старэйшынаў дома Ізраілевага стаяць перад імі і Езанія, сын Сафанаў, сярод іх; і ў кожнага ў руцэ - сваё кадзіла, і густое воблака пахошчаў узносіцца ўгору.

Ì semdzesât mužoǔ sa starèjšynaǔ doma Ìzraìlevaga staâc′ perad ìmì ì Ezanìâ, syn Safanaǔ, sârod ìh; ì ǔ kožnaga ǔ rucè - svaë kadzìla, ì gustoe voblaka pahoščaǔ uznosìcca ǔgoru.

12. І сказаў мне: бачыш, сыне чалавечы, што робяць старэйшыны дому Ізраілевага ў цемры, кожны ў сваім расьпісаным пакоі? бо кажуць: "ня бачыць нас Гасподзь, пакінуў Гасподзь зямлю гэтую".

Ì skazaǔ mne: bačyš, syne čalavečy, što robâc′ starèjšyny domu Ìzraìlevaga ǔ cemry, kožny ǔ svaìm ras′pìsanym pakoì? bo kažuc′: "nâ bačyc′ nas Gaspodz′, pakìnuǔ Gaspodz′ zâmlû gètuû".

13. І сказаў мне: абярніся, і ўбачыш яшчэ большыя гідоты, якія яны робяць.

Ì skazaǔ mne: abârnìsâ, ì ǔbačyš âščè bol′šyâ gìdoty, âkìâ âny robâc′.

14. І прывёў мяне да ўваходу ў браму дома Гасподняга, якая на поўнач, і вось, там сядзяць жанчыны і плачуць па Тамузе,

Ì pryvëǔ mâne da ǔvahodu ǔ bramu doma Gaspodnâga, âkaâ na poǔnač, ì vos′, tam sâdzâc′ žančyny ì plačuc′ pa Tamuze,

15. і сказаў мне: бачыш, сыне чалавечы? абярніся, і ўбачыш яшчэ большыя гідоты.

ì skazaǔ mne: bačyš, syne čalavečy? abârnìsâ, ì ǔbačyš âščè bol′šyâ gìdoty.

16. І ўвёў мяне ва ўнутраны двор дома Гасподняга, і вось, каля брамы храма Гасподняга, паміж бабінцам і ахвярнікам, каля трыццаці пяці мужоў стаяць сьпінамі сваімі да Гасподняга храма, а тварамі сваімі да ўсходу, і кланяюцца на ўсход сонцу.

Ì ǔvëǔ mâne va ǔnutrany dvor doma Gaspodnâga, ì vos′, kalâ bramy hrama Gaspodnâga, pamìž babìncam ì ahvârnìkam, kalâ tryccacì pâcì mužoǔ staâc′ s′pìnamì svaìmì da Gaspodnâga hrama, a tvaramì svaìmì da ǔshodu, ì klanâûcca na ǔshod soncu.

17. І сказаў мне: бачыш, сыне чалавечы? ці мала дому Юдаваму, каб рабіць такія гідоты, якія яны робяць тут? але яны яшчэ зямлю напоўнілі крыўдаю, і тым болей гневаюць Мяне, і вось, яны галінкі падносяць да насоў сваіх.

Ì skazaǔ mne: bačyš, syne čalavečy? cì mala domu Ûdavamu, kab rabìc′ takìâ gìdoty, âkìâ âny robâc′ tut? ale âny âščè zâmlû napoǔnìlì kryǔdaû, ì tym bolej gnevaûc′ Mâne, ì vos′, âny galìnkì padnosâc′ da nasoǔ svaìh.

18. Затое і Я пачну дзейнічаць люта; не пашкадуе вока Маё, і не памілую; і хай хоць бы крычалі ў вушы Мае моцным голасам, - не пачую іх.

Zatoe ì Â pačnu dzejnìčac′ lûta; ne paškadue voka Maë, ì ne pamìluû; ì haj hoc′ by kryčalì ǔ vušy Mae mocnym golasam, - ne pačuû ìh.

9 Кіраўнік

1. І абвясьціў у вушы мае вялікім голасам, кажучы: хай наблізяцца карнікі горада, кожны са сваёю згубнаю прыладаю ў руцэ сваёй.

Ì abvâs′cìǔ u vušy mae vâlìkìm golasam, kažučy: haj nablìzâcca karnìkì gorada, kožny sa svaëû zgubnaû pryladaû ǔ rucè svaëj.

2. І вось, шэсьць чалавек ідуць ад верхняе брамы, павернутае да поўначы, і ў кожнага ў руцэ пагібельная прылада ягоная, і сярод іх адзін, апрануты ў ільняную вопратку, у якога на поясе пісцовыя прылады. І прыйшлі і сталі каля меднага ахвярніка.

Ì vos′, šès′c′ čalavek ìduc′ ad verhnâe bramy, pavernutae da poǔnačy, ì ǔ kožnaga ǔ rucè pagìbel′naâ prylada âgonaâ, ì sârod ìh adzìn, apranuty ǔ ìl′nânuû vopratku, u âkoga na poâse pìscovyâ prylady. Ì pryjšlì ì stalì kalâ mednaga ahvârnìka.

3. І слава Бога Ізраілевага сышла з херувіма, на якім была, да парога Дома. І паклікаў Ён чалавека, апранутага ў ільняную вопратку, у якога на поясе пісцовыя прылады.

Ì slava Boga Ìzraìlevaga syšla z heruvìma, na âkìm byla, da paroga Doma. Ì paklìkaǔ Ën čalaveka, apranutaga ǔ ìl′nânuû vopratku, u âkoga na poâse pìscovyâ prylady.

4. І сказаў яму Гасподзь: прайдзі пасярод горада, пасярод Ерусаліма, і на ілбах людзей, якія смуткуюць і ўбольваюцца праз усе гідоты, што чыняцца сярод яго, зрабі знак.

Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: prajdzì pasârod gorada, pasârod Erusalìma, ì na ìlbah lûdzej, âkìâ smutkuûc′ ì ǔbol′vaûcca praz use gìdoty, što čynâcca sârod âgo, zrabì znak.

5. А тым сказаў у слых мой: ідзеце за ім па горадзе і беце; хай не шкадуе вока ваша, і ня літуйце;

A tym skazaǔ u slyh moj: ìdzece za ìm pa goradze ì bece; haj ne škadue voka vaša, ì nâ lìtujce;

6. старога, юнака і дзяўчыну, і дзіця і жанчын беце да сьмерці, але не чапайце ніводнага чалавека, на якім знак, і пачнеце ад сьвятыні Маёй. І пачалі яны з тых старэйшынаў, якія былі перад Домам.

staroga, ûnaka ì dzâǔčynu, ì dzìcâ ì žančyn bece da s′mercì, ale ne čapajce nìvodnaga čalaveka, na âkìm znak, ì pačnece ad s′vâtynì Maëj. Ì pačalì âny z tyh starèjšynaǔ, âkìâ bylì perad Domam.

7. І сказаў ім: апаганьце Дом і напоўніце двары забітымі, і выйдзіце. І выйшлі і пачалі забіваць у горадзе.

Ì skazaǔ ìm: apagan′ce Dom ì napoǔnìce dvary zabìtymì, ì vyjdzìce. Ì vyjšlì ì pačalì zabìvac′ u goradze.

8. І калі яны іх забілі, а я застаўся, тады я ўпаў на аблічча сваё і закрычаў, і сказаў: о Госпадзе Божа! няўжо Ты загубіш усю рэшту Ізраіля, выліваючы гнеў Твой на Ерусалім?

Ì kalì âny ìh zabìlì, a â zastaǔsâ, tady â ǔpaǔ na ablìčča svaë ì zakryčaǔ, ì skazaǔ: o Gospadze Boža! nâǔžo Ty zagubìš usû rèštu Ìzraìlâ, vylìvaûčy gneǔ Tvoj na Erusalìm?

9. І сказаў Ён мне: бязбожнасьць дому Ізраілевага і Юдавага вялікая, вельмі вялікая; і зямля гэтая поўная крыві, і горад поўны крыўды; бо яны кажуць: "пакінуў Гасподзь зямлю гэтую, і ня бачыць Гасподзь".

Ì skazaǔ Ën mne: bâzbožnas′c′ domu Ìzraìlevaga ì Ûdavaga vâlìkaâ, vel′mì vâlìkaâ; ì zâmlâ gètaâ poǔnaâ kryvì, ì gorad poǔny kryǔdy; bo âny kažuc′: "pakìnuǔ Gaspodz′ zâmlû gètuû, ì nâ bačyc′ Gaspodz′".

10. Затое і Маё вока не ўмілажаліцца, і не памілую; абярну іх паводзіны на іхнюю галаву.

Zatoe ì Maë voka ne ǔmìlažalìcca, ì ne pamìluû; abârnu ìh pavodzìny na ìhnûû galavu.

11. І вось, чалавек, апрануты ў ільняную вопратку, у якога на поясе пісцовыя прылады, даў адказ і сказаў: я зрабіў, як Ты загадаў мне.

Ì vos′, čalavek, apranuty ǔ ìl′nânuû vopratku, u âkoga na poâse pìscovyâ prylady, daǔ adkaz ì skazaǔ: â zrabìǔ, âk Ty zagadaǔ mne.

10 Кіраўнік

1. І бачыў я: і вось на скляпеньні, якое над галовамі ў херувімаў, як бы камень сапфір, як бы нешта падобнае на прастол відаць было над імі.

Ì bačyǔ â: ì vos′ na sklâpen′nì, âkoe nad galovamì ǔ heruvìmaǔ, âk by kamen′ sapfìr, âk by nešta padobnae na prastol vìdac′ bylo nad ìmì.

2. І гаварыў Ён чалавеку, які быў апрануты ў ільняную вопратку, і сказаў: увайдзі паміж калёсамі херувімаў і вазьмі поўныя прыгаршчы жару, і кінь на горад; і ён увайшоў на маіх вачах.

Ì gavaryǔ Ën čalaveku, âkì byǔ apranuty ǔ ìl′nânuû vopratku, ì skazaǔ: uvajdzì pamìž kalësamì heruvìmaǔ ì vaz′mì poǔnyâ prygarščy žaru, ì kìn′ na gorad; ì ën uvajšoǔ na maìh vačah.

3. А херувімы стаялі па правы бок Дома, калі ўвайшоў той чалавек, і воблака напаўняла ўнутраны двор.

A heruvìmy staâlì pa pravy bok Doma, kalì ǔvajšoǔ toj čalavek, ì voblaka napaǔnâla ǔnutrany dvor.

4. І паднялася слава Гасподняя з херувіма да парога Дома, і дом напоўніўся воблакам, і двор напоўніўся зьзяньнем славы Госпада.

Ì padnâlasâ slava Gaspodnââ z heruvìma da paroga Doma, ì dom napoǔnìǔsâ voblakam, ì dvor napoǔnìǔsâ z′zân′nem slavy Gospada.

5. І шум ад крылаў херувімаў чутны быў нават на зьнешнім двары, як бы голас Бога ‹семагутнага, калі Ён гаворыць.

Ì šum ad krylaǔ heruvìmaǔ čutny byǔ navat na z′nešnìm dvary, âk by golas Boga ‹semagutnaga, kalì Ën gavoryc′.

6. І калі Ён даў загад чалавеку, апранутаму ў ільняную вопратку, сказаўшы: "вазьмі агню паміж коламі, паміж херувімамі", і калі ён увайшоў і стаяў каля кола,

Ì kalì Ën daǔ zagad čalaveku, apranutamu ǔ ìl′nânuû vopratku, skazaǔšy: "vaz′mì agnû pamìž kolamì, pamìž heruvìmamì", ì kalì ën uvajšoǔ ì staâǔ kalâ kola,

7. тады спасярод херувімаў адзін херувім працягнуў руку сваю да агню, які паміж херувімамі, і ўзяў і даў у прыгаршчы апранутаму ў ільняную вопратку. Ён узяў, і выйшаў.

tady spasârod heruvìmaǔ adzìn heruvìm pracâgnuǔ ruku svaû da agnû, âkì pamìž heruvìmamì, ì ǔzâǔ ì daǔ u prygarščy apranutamu ǔ ìl′nânuû vopratku. Ën uzâǔ, ì vyjšaǔ.

8. І відаць было ў херувімаў падабенства рук чалавечых пад крыламі іхнімі.

Ì vìdac′ bylo ǔ heruvìmaǔ padabenstva ruk čalavečyh pad krylamì ìhnìmì.

9. І бачыў я: вось чатыры колы каля херувімаў, па адным коле каля кожнага херувіма, і колы з выгляду - як бы з каменя тапаза.

Ì bačyǔ â: vos′ čatyry koly kalâ heruvìmaǔ, pa adnym kole kalâ kožnaga heruvìma, ì koly z vyglâdu - âk by z kamenâ tapaza.

10. І з выгляду ўсе чатыры падобныя, быццам кола было ў коле.

Ì z vyglâdu ǔse čatyry padobnyâ, byccam kola bylo ǔ kole.

11. Калі ішлі яны, дык ішлі па чатыры свае бакі; падчас шэсьця свайго не азіраліся, але да таго месца, куды павернута была галава, і яны туды ішлі; падчас шэсьця свайго не азіраліся.

Kalì ìšlì âny, dyk ìšlì pa čatyry svae bakì; padčas šès′câ svajgo ne azìralìsâ, ale da tago mesca, kudy pavernuta byla galava, ì âny tudy ìšlì; padčas šès′câ svajgo ne azìralìsâ.

12. І ўсё цела іх і сьпіна іх, і рукі іх і крылы іх, і колы навокал былі поўныя вачэй, - усе чатыры колы іхнія.

Ì ǔsë cela ìh ì s′pìna ìh, ì rukì ìh ì kryly ìh, ì koly navokal bylì poǔnyâ vačèj, - use čatyry koly ìhnìâ.

13. Колы гэтыя, як я чуў, былі названы: "галгал"(Віхура).

Koly gètyâ, âk â čuǔ, bylì nazvany: "galgal"(Vìhura).

14. І ў кожнае жывёліны чатыры твары: першы твар - твар херувімавы, другі твар - твар чалавечы, трэці твар - ільвіны і чацьвёрты - твар арліны.

Ì ǔ kožnae žyvëlìny čatyry tvary: peršy tvar - tvar heruvìmavy, drugì tvar - tvar čalavečy, trècì tvar - ìl′vìny ì čac′vërty - tvar arlìny.

15. Херувімы падняліся. Гэта былі тыя самыя жывёліны, якіх бачыў я каля ракі Хавар.

Heruvìmy padnâlìsâ. Gèta bylì tyâ samyâ žyvëlìny, âkìh bačyǔ â kalâ rakì Havar.

16. І калі ішлі херувімы, тады ішлі каля іх і колы; і калі херувімы падымалі крылы свае, каб падняцца ад зямлі, і колы не аддзяляліся, а былі каля іх.

Ì kalì ìšlì heruvìmy, tady ìšlì kalâ ìh ì koly; ì kalì heruvìmy padymalì kryly svae, kab padnâcca ad zâmlì, ì koly ne addzâlâlìsâ, a bylì kalâ ìh.

17. Калі тыя стаялі, стаялі і яны; калі тыя падымаліся, падымаліся і яны, бо ў іх быў дух жывёлін.

Kalì tyâ staâlì, staâlì ì âny; kalì tyâ padymalìsâ, padymalìsâ ì âny, bo ǔ ìh byǔ duh žyvëlìn.

18. І адышла слава Гасподняя ад парога Дома і стала над херувімамі.

Ì adyšla slava Gaspodnââ ad paroga Doma ì stala nad heruvìmamì.

19. І паднялі херувімы крылы свае і падняліся на маіх вачах ад зямлі; калі яны адыходзілі, дык і колы каля іх; і сталі каля ўваходу ва ўсходнюю браму Дома Гасподняга, і слава Бога Ізраілевага ўгары над імі.

Ì padnâlì heruvìmy kryly svae ì padnâlìsâ na maìh vačah ad zâmlì; kalì âny adyhodzìlì, dyk ì koly kalâ ìh; ì stalì kalâ ǔvahodu va ǔshodnûû bramu Doma Gaspodnâga, ì slava Boga Ìzraìlevaga ǔgary nad ìmì.

20. Гэта былі тыя самыя жывёліны, якіх бачыў я каля падножжа Бога Ізраілевага каля ракі Хавар. І я пазнаў, што гэта - херувімы.

Gèta bylì tyâ samyâ žyvëlìny, âkìh bačyǔ â kalâ padnožža Boga Ìzraìlevaga kalâ rakì Havar. Ì â paznaǔ, što gèta - heruvìmy.

21. У кожнага - па чатыры твары, і ў кожнага - па чатыры крылы, і пад крыламі ў іх падабенства рук чалавечых.

U kožnaga - pa čatyry tvary, ì ǔ kožnaga - pa čatyry kryly, ì pad krylamì ǔ ìh padabenstva ruk čalavečyh.

22. А падабенства твараў іхніх - тое самае, якія твары бачыў я каля ракі Хавар, - і выгляд у іх, і самыя яны. Кожны ішоў проста ў той бок, які быў перад абліччам ягоным.

A padabenstva tvaraǔ ìhnìh - toe samae, âkìâ tvary bačyǔ â kalâ rakì Havar, - ì vyglâd u ìh, ì samyâ âny. Kožny ìšoǔ prosta ǔ toj bok, âkì byǔ perad ablìččam âgonym.

11 Кіраўнік

1. І падняў мяне Дух і прывёў мяне да ўсходняе брамы Дома Гасподняга, якая павернута на ўсход. І вось, - каля ўваходу ў браму дваццаць пяць чалавек; і сярод іх я бачыў Язанію, сына Азуравага, і Фалтыю, сына Ванэевага, князёў народу.

Ì padnâǔ mâne Duh ì pryvëǔ mâne da ǔshodnâe bramy Doma Gaspodnâga, âkaâ pavernuta na ǔshod. Ì vos′, - kalâ ǔvahodu ǔ bramu dvaccac′ pâc′ čalavek; ì sârod ìh â bačyǔ Âzanìû, syna Azuravaga, ì Faltyû, syna Vanèevaga, knâzëǔ narodu.

2. І Ён сказаў мне: сыне чалавечы! вось людзі, якім наўме беззаконнасьць, і якія даюць благую раду ў горадзе гэтым,

Ì Ën skazaǔ mne: syne čalavečy! vos′ lûdzì, âkìm naǔme bezzakonnas′c′, ì âkìâ daûc′ blaguû radu ǔ goradze gètym,

3. кажучы: "яшчэ ня блізка; будзем будаваць дамы; ён (Горад) кацёл, а мы мяса".

kažučy: "âščè nâ blìzka; budzem budavac′ damy; ën (Gorad) kacël, a my mâsa".

4. Таму вымаві на іх прароцтва, прароч, сыне чалавечы.

Tamu vymavì na ìh praroctva, praroč, syne čalavečy.

5. І сышоў на мяне Дух Гасподні і сказаў мне: скажы, так кажа Гасподзь: што кажаце вы, доме Ізраілеў, і што наўме вам, гэта Я ведаю.

Ì syšoǔ na mâne Duh Gaspodnì ì skazaǔ mne: skažy, tak kaža Gaspodz′: što kažace vy, dome Ìzraìleǔ, ì što naǔme vam, gèta Â vedaû.

6. Шмат забітых вашых вы паклалі ў горадзе гэтым, і вуліцы яго напоўнілі трупамі.

Šmat zabìtyh vašyh vy paklalì ǔ goradze gètym, ì vulìcy âgo napoǔnìlì trupamì.

7. Таму так кажа Гасподзь Бог: забітыя вашыя, якіх вы паклалі сярод яго, гэта мяса, а ён - кацёл; але вас Я выведу зь яго.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: zabìtyâ vašyâ, âkìh vy paklalì sârod âgo, gèta mâsa, a ën - kacël; ale vas Â vyvedu z′ âgo.

8. Вы баіцеся меча, і Я навяду на вас меч, кажа Гасподзь Бог.

Vy baìcesâ meča, ì Â navâdu na vas meč, kaža Gaspodz′ Bog.

9. І выведу вас зь яго, і аддам вас у руку чужым, і ўчыню над вамі суд.

Ì vyvedu vas z′ âgo, ì addam vas u ruku čužym, ì ǔčynû nad vamì sud.

10. Ад меча загінеце; на межах Ізраілевых буду судзіць вас, і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

Ad meča zagìnece; na mežah Ìzraìlevyh budu sudzìc′ vas, ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

11. Ён ня будзе вам катлом, і вы ня будзеце ў ім мясам; на межах Ізраілевых буду судзіць вас.

Ën nâ budze vam katlom, ì vy nâ budzece ǔ ìm mâsam; na mežah Ìzraìlevyh budu sudzìc′ vas.

12. І ўведаеце, што Я - Гасподзь; бо паводле запаведзяў Маіх вы не хадзілі, і пастановаў Маіх ня выконвалі, а дзейнічалі паводле пастановаў народаў, якія акружаюць вас.

Ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′; bo pavodle zapavedzâǔ Maìh vy ne hadzìlì, ì pastanovaǔ Maìh nâ vykonvalì, a dzejnìčalì pavodle pastanovaǔ narodaǔ, âkìâ akružaûc′ vas.

13. І было, калі я прарочыў, Фалтыя, сын Ванэеў, памёр. І ўпаў я на аблічча і залямантаваў гучным голасам, і сказаў: о, Госпадзе Божа! няўжо Ты хочаш да канца вынішчыць рэшту Ізраіля?

Ì bylo, kalì â praročyǔ, Faltyâ, syn Vanèeǔ, pamër. Ì ǔpaǔ â na ablìčča ì zalâmantavaǔ gučnym golasam, ì skazaǔ: o, Gospadze Boža! nâǔžo Ty hočaš da kanca vynìščyc′ rèštu Ìzraìlâ?

14. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

15. сыне чалавечы! тваім братам, тваім братам, тваім адзінакроўным і ўсяму дому Ізраілеваму, усім ім гавораць жыхары Ерусаліма: "жывеце далёка ад Госпада; нам на ўладаньне аддадзена гэтая зямля".

syne čalavečy! tvaìm bratam, tvaìm bratam, tvaìm adzìnakroǔnym ì ǔsâmu domu Ìzraìlevamu, usìm ìm gavorac′ žyhary Erusalìma: "žyvece dalëka ad Gospada; nam na ǔladan′ne addadzena gètaâ zâmlâ".

16. На гэта скажы: так кажа Гасподзь Бог: хоць Я і выслаў іх да народаў, і хоць расьсеяў іх па землях, але Я буду ім нейкай сьвятыняй у тых землях, куды пайшлі яны.

Na gèta skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog: hoc′ Â ì vyslaǔ ìh da narodaǔ, ì hoc′ ras′seâǔ ìh pa zemlâh, ale Â budu ìm nejkaj s′vâtynâj u tyh zemlâh, kudy pajšlì âny.

17. Пасьля скажы: так кажа Гасподзь Бог: Я зьбяру вас з народаў, і вярну вас зь земляў, у якія вы расьсеяны; і дам вам зямлю Ізраілевую.

Pas′lâ skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog: Â z′bâru vas z narodaǔ, ì vârnu vas z′ zemlâǔ, u âkìâ vy ras′seâny; ì dam vam zâmlû Ìzraìlevuû.

18. І прыйдуць туды, і выкінуць зь яе ўсе гнюсоты яе і ўсе гідоты яе.

Ì pryjduc′ tudy, ì vykìnuc′ z′ âe ǔse gnûsoty âe ì ǔse gìdoty âe.

19. І дам ім сэрца адзінае, і дух новы пакладу ў іх, і вазьму з плоці іхняй сэрца каменнае, і дам ім сэрца плацяное,

Ì dam ìm sèrca adzìnae, ì duh novy pakladu ǔ ìh, ì vaz′mu z plocì ìhnâj sèrca kamennae, ì dam ìm sèrca placânoe,

20. каб яны хадзілі паводле запаведзяў Маіх і трымаліся пастановаў Маіх, і выконвалі іх; і будуць Маім народам, а Я буду іхнім Богам.

kab âny hadzìlì pavodle zapavedzâǔ Maìh ì trymalìsâ pastanovaǔ Maìh, ì vykonvalì ìh; ì buduc′ Maìm narodam, a Â budu ìhnìm Bogam.

21. А чыё сэрца памкнецца сьледам за гнюсотамі іхнімі і гідотамі іхнімі, паводзіны тых абярну на іхнія ж галовы, кажа Гасподзь Бог.

A čyë sèrca pamknecca s′ledam za gnûsotamì ìhnìmì ì gìdotamì ìhnìmì, pavodzìny tyh abârnu na ìhnìâ ž galovy, kaža Gaspodz′ Bog.

22. Тады херувімы паднялі крылы свае і колы каля іх; і слава Бога Ізраілевага ўгары над імі.

Tady heruvìmy padnâlì kryly svae ì koly kalâ ìh; ì slava Boga Ìzraìlevaga ǔgary nad ìmì.

23. І паднялася слава Госпада зь сярэдзіны горада і спынілася над гарою, якая на ўсход ад горада.

Ì padnâlasâ slava Gospada z′ sârèdzìny gorada ì spynìlasâ nad garoû, âkaâ na ǔshod ad gorada.

24. І дух падняў мяне і перанёс мяне ў Халдэю да перасяленцаў, ва ўяве, Духам Божым, і адышла ад мяне ўява, якую я бачыў.

Ì duh padnâǔ mâne ì peranës mâne ǔ Haldèû da perasâlencaǔ, va ǔâve, Duham Božym, ì adyšla ad mâne ǔâva, âkuû â bačyǔ.

25. І я пераказаў перасяленцам усе словы Госпада, якія Ён адкрыў мне.

Ì â perakazaǔ perasâlencam use slovy Gospada, âkìâ Ën adkryǔ mne.

12 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! ты жывеш сярод дому мяцежнага; у іх ёсьць вочы, каб бачыць, а ня бачаць; у іх ёсьць вушы, каб слухаць, а ня чуюць; бо яны - мяцежны дом.

syne čalavečy! ty žyveš sârod domu mâcežnaga; u ìh ës′c′ vočy, kab bačyc′, a nâ bačac′; u ìh ës′c′ vušy, kab sluhac′, a nâ čuûc′; bo âny - mâcežny dom.

3. А ты, сыне чалавечы, падрыхтуй сабе патрэбнае для перасяленьня, і сярод дня перасяляйся на вачах у іх, і перасяляйся зь месца твайго ў іншае месца на вачах у іх; магчыма, яны ўразумеюць, хоць яны - дом мяцежны;

A ty, syne čalavečy, padryhtuj sabe patrèbnae dlâ perasâlen′nâ, ì sârod dnâ perasâlâjsâ na vačah u ìh, ì perasâlâjsâ z′ mesca tvajgo ǔ ìnšae mesca na vačah u ìh; magčyma, âny ǔrazumeûc′, hoc′ âny - dom mâcežny;

4. і рэчы твае вынесі, як рэчы, патрэбныя пры перасяленьні, удзень, на вачах у іх, і сам выйдзі ўвечары на вачах у іх, як выходзяць для перасяленьня.

ì rèčy tvae vynesì, âk rèčy, patrèbnyâ pry perasâlen′nì, udzen′, na vačah u ìh, ì sam vyjdzì ǔvečary na vačah u ìh, âk vyhodzâc′ dlâ perasâlen′nâ.

5. На вачах у іх праламі сабе дзіру ў сьцяне, і вынесі празь яе.

Na vačah u ìh pralamì sabe dzìru ǔ s′câne, ì vynesì praz′ âe.

6. На вачах у іх вазьмі ношку на плечы, упоцемках вынесі яе, твар твой захіні, каб ня бачыць зямлі; бо Я паставіў цябе азнакаю дому Ізраілеваму.

Na vačah u ìh vaz′mì nošku na plečy, upocemkah vynesì âe, tvar tvoj zahìnì, kab nâ bačyc′ zâmlì; bo Â pastavìǔ câbe aznakaû domu Ìzraìlevamu.

7. І зрабіў я, як было мне загадана; рэчы мае, як рэчы, патрэбныя пры перасяленьні, вынес удзень, а ўвечары праламаў сабе рукою дзірку ў сьцяне, упоцемках вынес ношку і падняў на плечы на вачах у іх.

Ì zrabìǔ â, âk bylo mne zagadana; rèčy mae, âk rèčy, patrèbnyâ pry perasâlen′nì, vynes udzen′, a ǔvečary pralamaǔ sabe rukoû dzìrku ǔ s′câne, upocemkah vynes nošku ì padnâǔ na plečy na vačah u ìh.

8. І было мне слова Гасподняе раніцай:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe ranìcaj:

9. сыне чалавечы! ці не казаў табе дом Ізраілеў, дом мяцежны: што ты робіш?

syne čalavečy! cì ne kazaǔ tabe dom Ìzraìleǔ, dom mâcežny: što ty robìš?

10. Скажы ім: так кажа Гасподзь Бог: гэта - прадвесьце таму, хто ўзначальвае ў Ерусаліме, і ўсяму дому Ізраілеваму, які там.

Skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog: gèta - pradves′ce tamu, hto ǔznačal′vae ǔ Erusalìme, ì ǔsâmu domu Ìzraìlevamu, âkì tam.

11. Скажы: я азнака вам; што раблю я, тое будзе зь імі, - на перасяленьне, у палон пойдуць яны.

Skažy: â aznaka vam; što rablû â, toe budze z′ ìmì, - na perasâlen′ne, u palon pojduc′ âny.

12. І той, хто ўзначальвае, які сярод іх, упоцемках падыме ношку на плечы і выйдзе. Сьцяну праломяць, каб выправіць яго празь яе; ён захіне твар свой, так што ня ўбачыць вачыма зямлі гэтай.

Ì toj, hto ǔznačal′vae, âkì sârod ìh, upocemkah padyme nošku na plečy ì vyjdze. S′cânu pralomâc′, kab vypravìc′ âgo praz′ âe; ën zahìne tvar svoj, tak što nâ ǔbačyc′ vačyma zâmlì gètaj.

13. І раскіну на яго сетку Маю, і будзе злоўлены ў цянёты Мае, і завяду яго ў Вавілон, у зямлю Халдэйскую, але ён ня ўбачыць яе, і там памрэ.

Ì raskìnu na âgo setku Maû, ì budze zloǔleny ǔ cânëty Mae, ì zavâdu âgo ǔ Vavìlon, u zâmlû Haldèjskuû, ale ën nâ ǔbačyc′ âe, ì tam pamrè.

14. А ўсіх, што вакол яго, спаборнікаў ягоных і ўсё войска ягонае разьвею па ўсіх вятрах, і агалю ўсьлед ім меч.

A ǔsìh, što vakol âgo, spabornìkaǔ âgonyh ì ǔsë vojska âgonae raz′veû pa ǔsìh vâtrah, ì agalû ǔs′led ìm meč.

15. І ўведаюць, што Я - Гасподзь, калі расьсею іх па народах і разьвею іх па землях.

Ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′, kalì ras′seû ìh pa narodah ì raz′veû ìh pa zemlâh.

16. Але невялікую лічбу іх Я захаваю ад меча, голаду і пошасьці, каб яны расказалі народам, да якіх пойдуць, пра ўсе свае гідоты: і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

Ale nevâlìkuû lìčbu ìh Â zahavaû ad meča, goladu ì pošas′cì, kab âny raskazalì narodam, da âkìh pojduc′, pra ǔse svae gìdoty: ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

17. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

18. сыне чалавечы! хлеб твой еж з трапятаньнем, і ваду тваю пі з дрыжаньнем і смуткам.

syne čalavečy! hleb tvoj ež z trapâtan′nem, ì vadu tvaû pì z dryžan′nem ì smutkam.

19. І скажы народу зямлі: так кажа Гасподзь Бог пра жыхароў Ерусаліма, пра зямлю Ізраілевую: яны хлеб свой будуць есьці і ваду сваю будуць піць у маркоце, бо зямля яго будзе пазбаўлена шчадротаў за няпраўды ўсіх, хто жыве на ёй.

Ì skažy narodu zâmlì: tak kaža Gaspodz′ Bog pra žyharoǔ Erusalìma, pra zâmlû Ìzraìlevuû: âny hleb svoj buduc′ es′cì ì vadu svaû buduc′ pìc′ u markoce, bo zâmlâ âgo budze pazbaǔlena ščadrotaǔ za nâpraǔdy ǔsìh, hto žyve na ëj.

20. І будуць спустошаны населеныя гарады, і зямля зробіцца пустою, і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

Ì buduc′ spustošany naselenyâ garady, ì zâmlâ zrobìcca pustoû, ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

21. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

22. сыне чалавечы! якая прымаўка ў вас, у зямлі Ізраілевай: "шмат дзён пройдзе, і ўсякая прарочая ўява зьнікне"?

syne čalavečy! âkaâ prymaǔka ǔ vas, u zâmlì Ìzraìlevaj: "šmat dzën projdze, ì ǔsâkaâ praročaâ ǔâva z′nìkne"?

23. Таму скажы ім; так кажа Гасподзь Бог: зьнішчу гэтую прымаўку, і ня будуць ужо ўжываць такой прымаўкі ў Ізраіля; але скажы ім: блізкія дні, калі збудзецца кожная ўява прарочая.

Tamu skažy ìm; tak kaža Gaspodz′ Bog: z′nìšču gètuû prymaǔku, ì nâ buduc′ užo ǔžyvac′ takoj prymaǔkì ǔ Ìzraìlâ; ale skažy ìm: blìzkìâ dnì, kalì zbudzecca kožnaâ ǔâva praročaâ.

24. Бо ўжо не застанецца марнай ніякая ўява прарочая, і ніводнае прадвесьце ня будзе ілжывым у доме Ізраілевым.

Bo ǔžo ne zastanecca marnaj nìâkaâ ǔâva praročaâ, ì nìvodnae pradves′ce nâ budze ìlžyvym u dome Ìzraìlevym.

25. Бо Я Гасподзь кажу, збудзецца і ня будзе адкладзена; у вашыя дні, мяцежны дом, Я прамовіў слова, і выканаю яго, кажа Гасподзь Бог.

Bo Â Gaspodz′ kažu, zbudzecca ì nâ budze adkladzena; u vašyâ dnì, mâcežny dom, Â pramovìǔ slova, ì vykanaû âgo, kaža Gaspodz′ Bog.

26. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

27. сыне чалавечы! вось, дом Ізраілеў кажа: "прарочая ўява, якую бачыў ён, збудзецца пасьля многіх дзён, і ён прарочыць пра далёкія часіны".

syne čalavečy! vos′, dom Ìzraìleǔ kaža: "praročaâ ǔâva, âkuû bačyǔ ën, zbudzecca pas′lâ mnogìh dzën, ì ën praročyc′ pra dalëkìâ časìny".

28. Таму скажы ім: так кажа Гасподзь Бог: ніводнае з слоў Маіх ужо ня будзе адкладзена, але слова, якое Я скажу, збудзецца, кажа Гасподзь Бог.

Tamu skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog: nìvodnae z sloǔ Maìh užo nâ budze adkladzena, ale slova, âkoe Â skažu, zbudzecca, kaža Gaspodz′ Bog.

13 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! вымаві прароцтва на прарокаў Ізраілевых, якія прарочаць, і скажы прарокам ад свайго сэрца: слухайце слова Гасподняе!

syne čalavečy! vymavì praroctva na prarokaǔ Ìzraìlevyh, âkìâ praročac′, ì skažy prarokam ad svajgo sèrca: sluhajce slova Gaspodnâe!

3. Так кажа Гасподзь Бог: гора неразумным прарокам, якія водзяцца сваім духам, і нічога ня бачылі!

Tak kaža Gaspodz′ Bog: gora nerazumnym prarokam, âkìâ vodzâcca svaìm duham, ì nìčoga nâ bačylì!

4. Прарокі твае, Ізраіле, як лісы ў руінах.

Prarokì tvae, Ìzraìle, âk lìsy ǔ ruìnah.

5. У праломіны вы не ўваходзіце і не агароджваеце сьцяною дому Ізраілевага, каб цьвёрда стаяць у бітве ў дзень Госпада.

U pralomìny vy ne ǔvahodzìce ì ne agarodžvaece s′cânoû domu Ìzraìlevaga, kab c′vërda staâc′ u bìtve ǔ dzen′ Gospada.

6. Яны бачаць пустое і наперад узьвяшчаюць ілжу, кажучы: "Гасподзь сказаў"; а Гасподзь не пасылаў іх; і абнадзейваюць, што слова спраўдзіцца.

Âny bačac′ pustoe ì naperad uz′vâščaûc′ ìlžu, kažučy: "Gaspodz′ skazaǔ"; a Gaspodz′ ne pasylaǔ ìh; ì abnadzejvaûc′, što slova spraǔdzìcca.

7. Ці ня пустую ўяву бачылі вы? І ці ня ілжывае прадвесьце вымаўляеце, кажучы: "Гасподзь сказаў", а Я не казаў?

Cì nâ pustuû ǔâvu bačylì vy? Ì cì nâ ìlžyvae pradves′ce vymaǔlâece, kažučy: "Gaspodz′ skazaǔ", a Â ne kazaǔ?

8. Таму так кажа Гасподзь Бог: як што вы гаворыце пустое і бачыце ва ўявах ілжу, за гэта вось Я - на вас, кажа Гасподзь Бог.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: âk što vy gavoryce pustoe ì bačyce va ǔâvah ìlžu, za gèta vos′ Â - na vas, kaža Gaspodz′ Bog.

9. І будзе рука Мая супроць гэтых прарокаў, якія бачаць пустое і наперад абвяшчаюць ілжу; на радзе народу Майго яны ня будуць і ў сьпіс дому Ізраілевага ня ўпішуцца, і ў зямлю Ізраілевую ня ўвойдуць; і ўведаеце, што Я - Гасподзь Бог.

Ì budze ruka Maâ suproc′ gètyh prarokaǔ, âkìâ bačac′ pustoe ì naperad abvâščaûc′ ìlžu; na radze narodu Majgo âny nâ buduc′ ì ǔ s′pìs domu Ìzraìlevaga nâ ǔpìšucca, ì ǔ zâmlû Ìzraìlevuû nâ ǔvojduc′; ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′ Bog.

10. За тое, што яны ўводзяць народ Мой у зман, кажучы: "мір", тым часам як міру няма; і калі ён будуе сьцяну, яны пэцкаюць яе брудам,

Za toe, što âny ǔvodzâc′ narod Moj u zman, kažučy: "mìr", tym časam âk mìru nâma; ì kalì ën budue s′cânu, âny pèckaûc′ âe brudam,

11. скажы тым, якія пэцкаюць сьцяну брудам, што яна ўпадзе. Пачнецца зьліва, і вы, каменныя градзіны, упадзяце, і бурлівы вецер парве яе.

skažy tym, âkìâ pèckaûc′ s′cânu brudam, što âna ǔpadze. Pačnecca z′lìva, ì vy, kamennyâ gradzìny, upadzâce, ì burlìvy vecer parve âe.

12. І вось, абваліцца сьцяна; тады ці ня скажуць вам: "дзе тая абмазка, якою вы абмазвалі?"

Ì vos′, abvalìcca s′câna; tady cì nâ skažuc′ vam: "dze taâ abmazka, âkoû vy abmazvalì?"

13. Таму так кажа Гасподзь Бог: Я пушчу бурлівы вецер у гневе Маім, і пачнецца зьліва ў лютасьці Маёй, і камяні граду ў абурэньні Маім, на вынішчэньне.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: Â pušču burlìvy vecer u gneve Maìm, ì pačnecca z′lìva ǔ lûtas′cì Maëj, ì kamânì gradu ǔ aburèn′nì Maìm, na vynìščèn′ne.

14. І разбуру сьцяну, якую вы пэцкалі брудам, абвалю яе на зямлю, і адкрыецца аснова яе, і ўпадзе, і вы разам зь ёю загінеце; і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

Ì razburu s′cânu, âkuû vy pèckalì brudam, abvalû âe na zâmlû, ì adkryecca asnova âe, ì ǔpadze, ì vy razam z′ ëû zagìnece; ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

15. І вычарпаю лютасьць Маю на сьцяне і на тых, што пэцкаюць яе брудам, і скажу вам: няма сьцяны, і няма тых, што пэцкаюць яе

Ì vyčarpaû lûtas′c′ Maû na s′câne ì na tyh, što pèckaûc′ âe brudam, ì skažu vam: nâma s′câny, ì nâma tyh, što pèckaûc′ âe

16. прарокаў Ізраілевых, якія прарочылі Ерусаліму і абвяшчалі яму ўявы міру, тым часам як міру няма, кажа Гасподзь Бог.

prarokaǔ Ìzraìlevyh, âkìâ praročylì Erusalìmu ì abvâščalì âmu ǔâvy mìru, tym časam âk mìru nâma, kaža Gaspodz′ Bog.

17. А ты, сыне чалавечы, павярні аблічча тваё да дочак народу твайго, якія прарочаць ад уласнага сэрца свайго, і прамові на іх прароцтва,

A ty, syne čalavečy, pavârnì ablìčča tvaë da dočak narodu tvajgo, âkìâ praročac′ ad ulasnaga sèrca svajgo, ì pramovì na ìh praroctva,

18. і скажы: так кажа Гасподзь Бог: гора тым, якія шыюць чарадзейныя мяшэчкі пад пахі і робяць пакрывалы на галаву ўсякага росту, каб лавіць душы! Няўжо, ловячы душы народу Майго, вы ўратуеце вашыя душы?

ì skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog: gora tym, âkìâ šyûc′ čaradzejnyâ mâšèčkì pad pahì ì robâc′ pakryvaly na galavu ǔsâkaga rostu, kab lavìc′ dušy! Nâǔžo, lovâčy dušy narodu Majgo, vy ǔratuece vašyâ dušy?

19. І няславіце Мяне перад народам Маім за прыгаршчы ячменю і за кавалкі хлеба, усьмерчваючы душы, якія не павінны памерці, і пакідаючы жыцьцё душам, якія не павінны жыць, ашукваючы народ, які слухае ману.

Ì nâslavìce Mâne perad narodam Maìm za prygarščy âčmenû ì za kavalkì hleba, us′merčvaûčy dušy, âkìâ ne pavìnny pamercì, ì pakìdaûčy žyc′cë dušam, âkìâ ne pavìnny žyc′, ašukvaûčy narod, âkì sluhae manu.

20. Таму так кажа Гасподзь Бог: вось, Я на вашыя чарадзейныя мяшэчкі, якімі вы там ловіце душы, каб яны прыляталі, і вырву іх з-пад мышцаў вашых і пушчу на свабоду душы, якія вы ловіце, каб прыляталі да вас.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â na vašyâ čaradzejnyâ mâšèčkì, âkìmì vy tam lovìce dušy, kab âny prylâtalì, ì vyrvu ìh z-pad myšcaǔ vašyh ì pušču na svabodu dušy, âkìâ vy lovìce, kab prylâtalì da vas.

21. І разьдзяру пакрывалы вашыя і выбаўлю народ Мой ад рук вашых і ня будуць ужо ў руках вашых здабычаю, і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

Ì raz′dzâru pakryvaly vašyâ ì vybaǔlû narod Moj ad ruk vašyh ì nâ buduc′ užo ǔ rukah vašyh zdabyčaû, ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

22. За тое, што вы хлусьнёю засмучаеце сэрца праведніка, якое Я не захацеў засмучаць, і падтрымліваеце рукі беззаконьніка, каб ён ня збочыў з заганнага шляху свайго і не захаваў жыцьця свайго,

Za toe, što vy hlus′nëû zasmučaece sèrca pravednìka, âkoe Â ne zahaceǔ zasmučac′, ì padtrymlìvaece rukì bezzakon′nìka, kab ën nâ zbočyǔ z zagannaga šlâhu svajgo ì ne zahavaǔ žyc′câ svajgo,

23. за гэта ўжо ня будзеце мець пустых уяваў і наперад ня будзеце варажыць: і Я выбаўлю народ Мой ад рук вашых, і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

za gèta ǔžo nâ budzece mec′ pustyh uâvaǔ ì naperad nâ budzece varažyc′: ì Â vybaǔlû narod Moj ad ruk vašyh, ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

14 Кіраўнік

1. І прыйшлі да мяне некалькі чалавек з старэйшынаў Ізраілевых і селі перад абліччам Маім.

Ì pryjšlì da mâne nekal′kì čalavek z starèjšynaǔ Ìzraìlevyh ì selì perad ablìččam Maìm.

2. І было мне слова Гасподняе;

Ì bylo mne slova Gaspodnâe;

3. сыне чалавечы! Гэтыя людзі дапусьцілі ідалаў сваіх у сэрца сваё і паставілі спакусу бязбожнасьці сваёй перад абліччам сваім: ці магу Я адказваць ім?

syne čalavečy! Gètyâ lûdzì dapus′cìlì ìdalaǔ svaìh u sèrca svaë ì pastavìlì spakusu bâzbožnas′cì svaëj perad ablìččam svaìm: cì magu Â adkazvac′ ìm?

4. Таму гавары зь імі і скажы ім: так кажа Гасподзь Бог, калі хто з дому Ізраілевага дапусьціць ідалаў сваіх у сэрца сваё і паставіць спакусу бязбожнасьці сваёй перад абліччам сваім і прыйдзе да прарока, - дык Я, Гасподзь, ці магу, пры мностве ідалаў ягоных, даць яму адказ?

Tamu gavary z′ ìmì ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog, kalì hto z domu Ìzraìlevaga dapus′cìc′ ìdalaǔ svaìh u sèrca svaë ì pastavìc′ spakusu bâzbožnas′cì svaëj perad ablìččam svaìm ì pryjdze da praroka, - dyk Â, Gaspodz′, cì magu, pry mnostve ìdalaǔ âgonyh, dac′ âmu adkaz?

5. Няхай дом Ізраілеў уразумее ў сэрцы сваім, што ўсе яны праз сваіх ідалаў зрабіліся чужымі Мне.

Nâhaj dom Ìzraìleǔ urazumee ǔ sèrcy svaìm, što ǔse âny praz svaìh ìdalaǔ zrabìlìsâ čužymì Mne.

6. Таму скажы дому Ізраілеваму: так кажа Гасподзь Бог: навярнецеся і адвярнецеся ад ідалаў вашых, і ад усіх мярзотаў вашых адвярнеце аблічча ваша.

Tamu skažy domu Ìzraìlevamu: tak kaža Gaspodz′ Bog: navârnecesâ ì advârnecesâ ad ìdalaǔ vašyh, ì ad usìh mârzotaǔ vašyh advârnece ablìčča vaša.

7. Бо калі хто з дому Ізраілевага і з прыхадняў, якія жывуць у Ізраіля, адпадзе ад Мяне і дапусьціць ідалаў сваіх у сэрца сваё, і паставіць спакусу бязбожнасьці сваёй перад абліччам сваім і прыйдзе да прарока папытацца ў Мяне празь яго, - дык Я, Гасподзь, ці дам яму адказ ад Сябе?

Bo kalì hto z domu Ìzraìlevaga ì z pryhadnâǔ, âkìâ žyvuc′ u Ìzraìlâ, adpadze ad Mâne ì dapus′cìc′ ìdalaǔ svaìh u sèrca svaë, ì pastavìc′ spakusu bâzbožnas′cì svaëj perad ablìččam svaìm ì pryjdze da praroka papytacca ǔ Mâne praz′ âgo, - dyk Â, Gaspodz′, cì dam âmu adkaz ad Sâbe?

8. Я павярну аблічча Маё супроць таго чалавека і скрышу яго ў азнаку і прыклад і вынішчу яго з народу Майго, і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

Â pavârnu ablìčča Maë suproc′ tago čalaveka ì skryšu âgo ǔ aznaku ì pryklad ì vynìšču âgo z narodu Majgo, ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

9. А калі прарок дапусьціць змусьціць сябе і скажа слова так, як бы Я, Гасподзь, навучыў гэтага прарока, дык Я працягну на яго руку Маю і зьнішчу яго з народу Майго, Ізраіля.

A kalì prarok dapus′cìc′ zmus′cìc′ sâbe ì skaža slova tak, âk by Â, Gaspodz′, navučyǔ gètaga praroka, dyk Â pracâgnu na âgo ruku Maû ì z′nìšču âgo z narodu Majgo, Ìzraìlâ.

10. І панясуць віну беззаконьня свайго. Якая віна таго, хто пытаецца, такая будзе віна і прарока,

Ì panâsuc′ vìnu bezzakon′nâ svajgo. Âkaâ vìna tago, hto pytaecca, takaâ budze vìna ì praroka,

11. каб наперад дом Ізраілеў ня ўхіляўся ад Мяне і каб больш не апаганьвалі сябе ўсякімі беззаконьнямі сваімі, а каб былі Маім народам, і Я быў іх Богам, кажа Гасподзь Бог.

kab naperad dom Ìzraìleǔ nâ ǔhìlâǔsâ ad Mâne ì kab bol′š ne apagan′valì sâbe ǔsâkìmì bezzakon′nâmì svaìmì, a kab bylì Maìm narodam, ì Â byǔ ìh Bogam, kaža Gaspodz′ Bog.

12. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

13. сыне чалавечы! калі б якая зямля зграшыла перад Мною, вераломна адступіўшыся ад Мяне, і Я працягнуў на яе руку Маю і зьнішчыў у ёй хлебную апору і паслаў на яе голад і пачаў губіць на ёй людзей і быдла,

syne čalavečy! kalì b âkaâ zâmlâ zgrašyla perad Mnoû, veralomna adstupìǔšysâ ad Mâne, ì Â pracâgnuǔ na âe ruku Maû ì z′nìščyǔ u ëj hlebnuû aporu ì paslaǔ na âe golad ì pačaǔ gubìc′ na ëj lûdzej ì bydla,

14. і калі б знайшліся ў ёй гэтыя тры мужы: Ной, Данііл і Ёў, - дык яны праведнасьцю сваёю выратавалі б толькі свае душы, кажа Гасподзь Бог.

ì kalì b znajšlìsâ ǔ ëj gètyâ try mužy: Noj, Danììl ì Ëǔ, - dyk âny pravednas′cû svaëû vyratavalì b tol′kì svae dušy, kaža Gaspodz′ Bog.

15. Альбо, калі б Я паслаў на гэтую зямлю лютых зьвяроў, якія асірацілі б яе, і яна ад тых зьвяроў зрабілася б пустою і непраходнаю,

Al′bo, kalì b Â paslaǔ na gètuû zâmlû lûtyh z′vâroǔ, âkìâ asìracìlì b âe, ì âna ad tyh z′vâroǔ zrabìlasâ b pustoû ì neprahodnaû,

16. дык гэтыя тры мужы сярод яе, - жыву Я, кажа Гасподзь Бог, - ня выратавалі б ні сыноў, ні дочак, а яны, толькі яны ўратаваліся б, зямля ж зрабілася б пустыняю.

dyk gètyâ try mužy sârod âe, - žyvu Â, kaža Gaspodz′ Bog, - nâ vyratavalì b nì synoǔ, nì dočak, a âny, tol′kì âny ǔratavalìsâ b, zâmlâ ž zrabìlasâ b pustynâû.

17. Альбо, калі б я навёў на тую зямлю меч і сказаў: "меч, прайдзі па зямлі!" і пачаў зьнішчаць на ёй людзей і быдла,

Al′bo, kalì b â navëǔ na tuû zâmlû meč ì skazaǔ: "meč, prajdzì pa zâmlì!" ì pačaǔ z′nìščac′ na ëj lûdzej ì bydla,

18. дык гэтыя тры мужы сярод яе, - жыву Я, кажа Гасподзь, - ня выратавалі б ні сыноў, ні дочак, а яны толькі ўратаваліся б.

dyk gètyâ try mužy sârod âe, - žyvu Â, kaža Gaspodz′, - nâ vyratavalì b nì synoǔ, nì dočak, a âny tol′kì ǔratavalìsâ b.

19. Альбо, калі б Я паслаў на тую зямлю згубную пошасьць і выліў на яе лютасьць Маю ў праліваньні крыві, каб зьнішчыць на ёй людзей і быдла,

Al′bo, kalì b Â paslaǔ na tuû zâmlû zgubnuû pošas′c′ ì vylìǔ na âe lûtas′c′ Maû ǔ pralìvan′nì kryvì, kab z′nìščyc′ na ëj lûdzej ì bydla,

20. дык Ной, Данііл і Ёў сярод яе, - жыву Я, кажа Гасподзь Бог, - не ўратавалі б ні сыноў, ні дочак; праведнасьцю сваёй яны ўратавалі б толькі свае душы.

dyk Noj, Danììl ì Ëǔ sârod âe, - žyvu Â, kaža Gaspodz′ Bog, - ne ǔratavalì b nì synoǔ, nì dočak; pravednas′cû svaëj âny ǔratavalì b tol′kì svae dušy.

21. Бо так кажа Гасподзь Бог: калі і чатыры кары Мае - меч і голад, і лютых зьвяроў і згубную пошасьць - пашлю на Ерусалім, каб зьнішчыць у ім людзей і быдла,

Bo tak kaža Gaspodz′ Bog: kalì ì čatyry kary Mae - meč ì golad, ì lûtyh z′vâroǔ ì zgubnuû pošas′c′ - pašlû na Erusalìm, kab z′nìščyc′ u ìm lûdzej ì bydla,

22. і тады застанецца ў ім рэшта, сыны і дочкі, якія будуць выведзены адтуль; вось, яны выйдуць да вас, і вы ўбачыце паводзіны іх і дзеі іхнія і суцешыцеся ў тым бедстве, якое Я навёў на Ерусалім, ва ўсім, што Я навёў на яго.

ì tady zastanecca ǔ ìm rèšta, syny ì dočkì, âkìâ buduc′ vyvedzeny adtul′; vos′, âny vyjduc′ da vas, ì vy ǔbačyce pavodzìny ìh ì dzeì ìhnìâ ì sucešycesâ ǔ tym bedstve, âkoe Â navëǔ na Erusalìm, va ǔsìm, što Â navëǔ na âgo.

23. Яны суцешаць вас, калі вы ўбачыце паводзіны іх і дзеі іхнія; і ўведаеце, што Я ня марна зрабіў усё тое, што зрабіў у ім, кажа Гасподзь Бог.

Âny sucešac′ vas, kalì vy ǔbačyce pavodzìny ìh ì dzeì ìhnìâ; ì ǔvedaece, što Â nâ marna zrabìǔ usë toe, što zrabìǔ u ìm, kaža Gaspodz′ Bog.

15 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! якую перавагу мае дрэва вінаграднай лазы перад усякім іншым дрэвам і вецьце вінаграднай лазы - сярод дрэў у лесе?

syne čalavečy! âkuû peravagu mae drèva vìnagradnaj lazy perad usâkìm ìnšym drèvam ì vec′ce vìnagradnaj lazy - sârod drèǔ u lese?

3. Ці бяруць ад яго кавалак на які-небудзь выраб? Ці бяруць ад яго хоць на цьвік, каб вешаць на ім якую-небудзь рэч?

Cì bâruc′ ad âgo kavalak na âkì-nebudz′ vyrab? Cì bâruc′ ad âgo hoc′ na c′vìk, kab vešac′ na ìm âkuû-nebudz′ rèč?

4. Вось, яно аддаецца агню, каб зьеў яго; абодва канцы яго агонь зьеў, і абгарэла сэрца яго; ці прыдатнае яно на які-небудзь выраб?

Vos′, âno addaecca agnû, kab z′eǔ âgo; abodva kancy âgo agon′ z′eǔ, ì abgarèla sèrca âgo; cì prydatnae âno na âkì-nebudz′ vyrab?

5. І тады, як яно было цэлае, не прыдавалася ні на які выраб; тым болей, калі агонь зьеў яго, і яно абгарэла, ці прыдатнае яно на які-небудзь выраб?

Ì tady, âk âno bylo cèlae, ne prydavalasâ nì na âkì vyrab; tym bolej, kalì agon′ z′eǔ âgo, ì âno abgarèla, cì prydatnae âno na âkì-nebudz′ vyrab?

6. Таму так кажа Гасподзь Бог: як дрэва вінаграднай лазы сярод дрэваў лясных Я аддаў агню, каб зьеў яго, так аддам яму і жыхароў Ерусаліма.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: âk drèva vìnagradnaj lazy sârod drèvaǔ lâsnyh Â addaǔ agnû, kab z′eǔ âgo, tak addam âmu ì žyharoǔ Erusalìma.

7. І павярну аблічча Маё супроць іх; з аднаго агню выйдуць, і другі агонь зжарэ іх, - і ўведаеце, што Я - Гасподзь, калі павярну супроць іх аблічча Маё.

Ì pavârnu ablìčča Maë suproc′ ìh; z adnago agnû vyjduc′, ì drugì agon′ zžarè ìh, - ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′, kalì pavârnu suproc′ ìh ablìčča Maë.

8. І зраблю гэтую зямлю пустыняю за тое, што яны вераломна ўчынялі, кажа Гасподзь Бог.

Ì zrablû gètuû zâmlû pustynâû za toe, što âny veralomna ǔčynâlì, kaža Gaspodz′ Bog.

16 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! выкажы Ерусаліму гідоты ягоныя

syne čalavečy! vykažy Erusalìmu gìdoty âgonyâ

3. і скажы: так кажа Гасподзь Бог дачцэ Ерусаліма: твой корань і твая радзіма - у зямлі Ханаанскай; бацька твой - Амарэй, і маці твая - Хэтэянка;

ì skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog dačcè Erusalìma: tvoj koran′ ì tvaâ radzìma - u zâmlì Hanaanskaj; bac′ka tvoj - Amarèj, ì macì tvaâ - Hètèânka;

4. пры нараджэньні тваім - у дзень, калі ты нарадзілася, - пупа твайго не адрэзалі, і вадою ты ня была абмыта дзеля ачышчэньня і сольлю ня была асолена і пялюшкамі не спавіта.

pry naradžèn′nì tvaìm - u dzen′, kalì ty naradzìlasâ, - pupa tvajgo ne adrèzalì, ì vadoû ty nâ byla abmyta dzelâ ačyščèn′nâ ì sol′lû nâ byla asolena ì pâlûškamì ne spavìta.

5. Нічыё вока не ўмілажалілася зь цябе, каб зь літасьці да цябе зрабіць табе што-небудзь з гэтага; але ты выкінута была на поле, паводле пагарды да жыцьця твайго, у дзень нараджэньня твайго.

Nìčyë voka ne ǔmìlažalìlasâ z′ câbe, kab z′ lìtas′cì da câbe zrabìc′ tabe što-nebudz′ z gètaga; ale ty vykìnuta byla na pole, pavodle pagardy da žyc′câ tvajgo, u dzen′ naradžèn′nâ tvajgo.

6. І праходзіў Я міма цябе і ўгледзеў цябе, кінутую на патаптаньне ў крыві тваёй, і сказаў табе: "у крыві тваёй жыві!" Так Я сказаў табе: "у крыві тваёй жыві!"

Ì prahodzìǔ Â mìma câbe ì ǔgledzeǔ câbe, kìnutuû na pataptan′ne ǔ kryvì tvaëj, ì skazaǔ tabe: "u kryvì tvaëj žyvì!" Tak Â skazaǔ tabe: "u kryvì tvaëj žyvì!"

7. Памножыў цябе як польныя расьліны; ты вырасла і зрабілася вялікая, і дасягнула найвыдатнейшай прыгажосьці; падняліся грудзі, і валасы ў цябе вырасьлі; але ты была голая і ненакрытая.

Pamnožyǔ câbe âk pol′nyâ ras′lìny; ty vyrasla ì zrabìlasâ vâlìkaâ, ì dasâgnula najvydatnejšaj prygažos′cì; padnâlìsâ grudzì, ì valasy ǔ câbe vyras′lì; ale ty byla golaâ ì nenakrytaâ.

8. І праходзіў Я міма цябе, і вось, гэта быў час твой, час любові; і раскінуў Я раскрыльле шатаў Маіх на цябе і накрыў галізну тваю; і прысягнуў табе і ўступіў у спрымірэнства з табою, кажа Гасподзь Бог, - і ты стала Маёю.

Ì prahodzìǔ Â mìma câbe, ì vos′, gèta byǔ čas tvoj, čas lûbovì; ì raskìnuǔ Â raskryl′le šataǔ Maìh na câbe ì nakryǔ galìznu tvaû; ì prysâgnuǔ tabe ì ǔstupìǔ u sprymìrènstva z taboû, kaža Gaspodz′ Bog, - ì ty stala Maëû.

9. Абмыў Я цябе вадою і змыў зь цябе кроў тваю і памазаў цябе алеем.

Abmyǔ Â câbe vadoû ì zmyǔ z′ câbe kroǔ tvaû ì pamazaǔ câbe aleem.

10. І надзеў на цябе ўзорыстую сукенку і абуў цябе ў саф'янавыя сандалі, і аперазаў цябе вісонам і накрыў цябе шаўковым пакрывалам.

Ì nadzeǔ na câbe ǔzorystuû sukenku ì abuǔ câbe ǔ saf'ânavyâ sandalì, ì aperazaǔ câbe vìsonam ì nakryǔ câbe šaǔkovym pakryvalam.

11. І ўбраў цябе ў строі і паклаў на рукі твае запясьці і на шыю тваю - пацеркі.

Ì ǔbraǔ câbe ǔ stroì ì paklaǔ na rukì tvae zapâs′cì ì na šyû tvaû - pacerkì.

12. І даў табе колца на твой нос і завушніцы - да вушэй тваіх і на галаву тваю - цудоўны вянок.

Ì daǔ tabe kolca na tvoj nos ì zavušnìcy - da vušèj tvaìh ì na galavu tvaû - cudoǔny vânok.

13. Так упрыгожвалася ты золатам і срэбрам, і вопратка твая была вісон і шоўк і ўзорыстая тканіна; кармілася ты хлебам з найлепшай пшанічнай мукі, мёдам і алеем, і была вельмі-вельмі прыгожая і дасягнула царскай велічы.

Tak uprygožvalasâ ty zolatam ì srèbram, ì vopratka tvaâ byla vìson ì šoǔk ì ǔzorystaâ tkanìna; karmìlasâ ty hlebam z najlepšaj pšanìčnaj mukì, mëdam ì aleem, ì byla vel′mì-vel′mì prygožaâ ì dasâgnula carskaj velìčy.

14. І пранеслася па народах слава твая дзеля прыгажосьці тваёй, бо яна была цалкам дасканалая пры тых цудоўных строях, якія Я ўсклаў на цябе, кажа Гасподзь Бог.

Ì praneslasâ pa narodah slava tvaâ dzelâ prygažos′cì tvaëj, bo âna byla calkam daskanalaâ pry tyh cudoǔnyh stroâh, âkìâ Â ǔsklaǔ na câbe, kaža Gaspodz′ Bog.

15. Але ты паспадзявалася на прыгажосьць тваю і, карыстаючыся славаю тваёю, пачала блудадзейнічаць і накідала блудадзейства тваё на кожнага, хто праходзіў міма, аддаючыся яму.

Ale ty paspadzâvalasâ na prygažos′c′ tvaû ì, karystaûčysâ slavaû tvaëû, pačala bludadzejnìčac′ ì nakìdala bludadzejstva tvaë na kožnaga, hto prahodzìǔ mìma, addaûčysâ âmu.

16. І ўзяла з вопраткі тваёй і зрабіла сабе каляровыя ўзвышэньні і блудадзеяла на іх, як ніколі ня здарыцца і ня будзе.

Ì ǔzâla z vopratkì tvaëj ì zrabìla sabe kalârovyâ ǔzvyšèn′nì ì bludadzeâla na ìh, âk nìkolì nâ zdarycca ì nâ budze.

17. І ўзяла строевыя твае рэчы з Майго золата і з Майго срэбра, якія Я даў табе, і зрабіла сабе мужчынскія выявы і блудадзейнічала зь імі.

Ì ǔzâla stroevyâ tvae rèčy z Majgo zolata ì z Majgo srèbra, âkìâ Â daǔ tabe, ì zrabìla sabe mužčynskìâ vyâvy ì bludadzejnìčala z′ ìmì.

18. І ўзяла ўзорыстыя сукенкі твае і апранула іх у іх, і ставіла перад імі алей Мой і фіміям Мой,

Ì ǔzâla ǔzorystyâ sukenkì tvae ì apranula ìh u ìh, ì stavìla perad ìmì alej Moj ì fìmìâm Moj,

19. і хлеб Мой, які Я даваў табе, пшанічную муку і алей і мёд, якімі Я карміў цябе, ты ставіла перад імі ў прыемныя пахошчы; і гэта было, кажа Гасподзь Бог.

ì hleb Moj, âkì Â davaǔ tabe, pšanìčnuû muku ì alej ì mëd, âkìmì Â karmìǔ câbe, ty stavìla perad ìmì ǔ pryemnyâ pahoščy; ì gèta bylo, kaža Gaspodz′ Bog.

20. І ўзяла сыноў тваіх і дочак тваіх, якіх ты нарадзіла Мне, і прыносіла ў ахвяру, каб яны іх зьелі. Ці мала было табе блудадзейнічаць?

Ì ǔzâla synoǔ tvaìh ì dočak tvaìh, âkìh ty naradzìla Mne, ì prynosìla ǔ ahvâru, kab âny ìh z′elì. Cì mala bylo tabe bludadzejnìčac′?

21. Але ты і сыноў Маіх заколвала і аддавала ім, праводзячы іх праз агонь.

Ale ty ì synoǔ Maìh zakolvala ì addavala ìm, pravodzâčy ìh praz agon′.

22. І пры ўсіх тваіх гідотах і блудадзействах тваіх ты не ўзгадала пра дні маладосьці тваёй, калі ты была голая і ненакрытая і кінутая ў крыві тваёй на патаптаньне.

Ì pry ǔsìh tvaìh gìdotah ì bludadzejstvah tvaìh ty ne ǔzgadala pra dnì malados′cì tvaëj, kalì ty byla golaâ ì nenakrytaâ ì kìnutaâ ǔ kryvì tvaëj na pataptan′ne.

23. І пасьля ўсіх зладзействаў тваіх, - гора, гора табе! кажа Гасподзь Бог,

Ì pas′lâ ǔsìh zladzejstvaǔ tvaìh, - gora, gora tabe! kaža Gaspodz′ Bog,

24. ты збудавала сабе блудзільні і нарабіла сабе ўзвышэньняў на кожнай плошчы;

ty zbudavala sabe bludzìl′nì ì narabìla sabe ǔzvyšèn′nâǔ na kožnaj ploščy;

25. на пачатку кожнай дарогі нарабіла сабе ўзвышэньняў, ганьбіла прыгажосьць тваю і раскідвала ногі твае кожнаму, хто праходзіў міма, і памножыла блудадзействы твае.

na pačatku kožnaj darogì narabìla sabe ǔzvyšèn′nâǔ, gan′bìla prygažos′c′ tvaû ì raskìdvala nogì tvae kožnamu, hto prahodzìǔ mìma, ì pamnožyla bludadzejstvy tvae.

26. Блудадзеяла з сынамі Егіпта - суседзямі тваімі, людзьмі рослымі - і памножыла блудадзействы твае, гневаючы Мяне.

Bludadzeâla z synamì Egìpta - susedzâmì tvaìmì, lûdz′mì roslymì - ì pamnožyla bludadzejstvy tvae, gnevaûčy Mâne.

27. І вось, Я працягнуў на цябе руку Маю і паменшыў назначанае табе і аддаў цябе сваволі дачок Філістымскіх, якія ненавідзяць цябе і пасаромеліся саромных паводзінаў тваіх.

Ì vos′, Â pracâgnuǔ na câbe ruku Maû ì pamenšyǔ naznačanae tabe ì addaǔ câbe svavolì dačok Fìlìstymskìh, âkìâ nenavìdzâc′ câbe ì pasaromelìsâ saromnyh pavodzìnaǔ tvaìh.

28. І блудадзеяла ты з сынамі Асура - і не насыцілася, блудадзеяла зь імі, але тым не задаволілася;

Ì bludadzeâla ty z synamì Asura - ì ne nasycìlasâ, bludadzeâla z′ ìmì, ale tym ne zadavolìlasâ;

29. і памножыла блудадзействы твае ў зямлі Ханаанскай да Халдэі, але і там не задаволілася.

ì pamnožyla bludadzejstvy tvae ǔ zâmlì Hanaanskaj da Haldèì, ale ì tam ne zadavolìlasâ.

30. Як стомлена павінна быць сэрца тваё, кажа Гасподзь Бог, калі ты ўсё гэта рабіла, бы неакілзаная блудадзейка!

Âk stomlena pavìnna byc′ sèrca tvaë, kaža Gaspodz′ Bog, kalì ty ǔsë gèta rabìla, by neakìlzanaâ bludadzejka!

31. Калі ты будавала сабе блудзільні на пачатку кожнай дарогі і рабіла сабе ўзвышэньні на кожнай плошчы, ты была не як блудадзейка, бо ты адхіляла дарункі,

Kalì ty budavala sabe bludzìl′nì na pačatku kožnaj darogì ì rabìla sabe ǔzvyšèn′nì na kožnaj ploščy, ty byla ne âk bludadzejka, bo ty adhìlâla darunkì,

32. а як жанчына-пералюбніца, якая прымае замест свайго мужа чужых.

a âk žančyna-peralûbnìca, âkaâ prymae zamest svajgo muža čužyh.

33. Усім блудадзейкам даюць дарункі, а ты сама давала дарункі ўсім палюбоўнікам тваім і падкупляла іх, каб яны з усіх бакоў прыходзілі да цябе блудадзеяць з табою.

Usìm bludadzejkam daûc′ darunkì, a ty sama davala darunkì ǔsìm palûboǔnìkam tvaìm ì padkuplâla ìh, kab âny z usìh bakoǔ pryhodzìlì da câbe bludadzeâc′ z taboû.

34. У цябе ў блудадзействах тваіх было супраціўнае таму, што бывае з жанчынамі: не за табою ганяліся, а ты давала дарункі, а табе не давалі дарункаў; і таму ты рабіла супраціўна іншым.

U câbe ǔ bludadzejstvah tvaìh bylo supracìǔnae tamu, što byvae z žančynamì: ne za taboû ganâlìsâ, a ty davala darunkì, a tabe ne davalì darunkaǔ; ì tamu ty rabìla supracìǔna ìnšym.

35. Таму паслухай, блудадзейка, слова Гасподняе!

Tamu pasluhaj, bludadzejka, slova Gaspodnâe!

36. Так кажа Гасподзь Бог: за тое, што ты так сыпала грошы твае і ў блудадзействах тваіх адкрывалася галізна твая перад палюбоўнікамі тваімі і перад усімі мярзотнымі ідаламі тваімі, і за кроў сыноў тваіх, якіх ты аддавала ім,

Tak kaža Gaspodz′ Bog: za toe, što ty tak sypala grošy tvae ì ǔ bludadzejstvah tvaìh adkryvalasâ galìzna tvaâ perad palûboǔnìkamì tvaìmì ì perad usìmì mârzotnymì ìdalamì tvaìmì, ì za kroǔ synoǔ tvaìh, âkìh ty addavala ìm,

37. за тое вось, Я зьбяру ўсіх палюбоўнікаў тваіх, якімі ты распацешвалася і якіх ты кахала, з усімі тымі, якіх ненавідзела, і зьбяру іх адусюль супроць цябе і адкрыю перад імі галізну тваю - і ўбачаць усю сарамату тваю.

za toe vos′, Â z′bâru ǔsìh palûboǔnìkaǔ tvaìh, âkìmì ty raspacešvalasâ ì âkìh ty kahala, z usìmì tymì, âkìh nenavìdzela, ì z′bâru ìh adusûl′ suproc′ câbe ì adkryû perad ìmì galìznu tvaû - ì ǔbačac′ usû saramatu tvaû.

38. Я буду судзіць цябе судом пералюбніц і тых, што праліваюць кроў, - і аддам цябе крывавай лютасьці і рэўнасьці;

Â budu sudzìc′ câbe sudom peralûbnìc ì tyh, što pralìvaûc′ kroǔ, - ì addam câbe kryvavaj lûtas′cì ì rèǔnas′cì;

39. аддам цябе ў рукі іх, - і яны разбураць блудзільні твае, і раскідаюць узвышэньні твае, і сарвуць зь цябе вопратку тваю, і возьмуць уборы твае, і пакінуць цябе голую і ненакрытую.

addam câbe ǔ rukì ìh, - ì âny razburac′ bludzìl′nì tvae, ì raskìdaûc′ uzvyšèn′nì tvae, ì sarvuc′ z′ câbe vopratku tvaû, ì voz′muc′ ubory tvae, ì pakìnuc′ câbe goluû ì nenakrytuû.

40. І склічуць на цябе сход і паб'юць цябе камянямі і перасякуць цябе мечамі сваімі,

Ì sklìčuc′ na câbe shod ì pab'ûc′ câbe kamânâmì ì perasâkuc′ câbe mečamì svaìmì,

41. спаляць дамы твае агнём і ўчыняць над табою суд на вачах у многіх жанчын; і пакладу канец блудадзейству твайму, і ня будзеш ужо даваць дарункаў.

spalâc′ damy tvae agnëm ì ǔčynâc′ nad taboû sud na vačah u mnogìh žančyn; ì pakladu kanec bludadzejstvu tvajmu, ì nâ budzeš užo davac′ darunkaǔ.

42. І спатолю табою гнеў Мой, і адступіць ад цябе абурэньне Маё, і супакоюся і ўжо ня буду гневацца.

Ì spatolû taboû gneǔ Moj, ì adstupìc′ ad câbe aburèn′ne Maë, ì supakoûsâ ì ǔžo nâ budu gnevacca.

43. За тое, што ты не ўзгадала пра дні маладосьці тваёй і ўсім гэтым раздражняла Мяне, вось, і Я паводзіны твае абярну на галаву тваю, кажа Гасподзь Бог, каб ты не аддавалася болей распусьце пасьля ўсіх тваіх мярзотаў.

Za toe, što ty ne ǔzgadala pra dnì malados′cì tvaëj ì ǔsìm gètym razdražnâla Mâne, vos′, ì Â pavodzìny tvae abârnu na galavu tvaû, kaža Gaspodz′ Bog, kab ty ne addavalasâ bolej raspus′ce pas′lâ ǔsìh tvaìh mârzotaǔ.

44. Вось, кожны, хто гаворыць выслоўямі, можа сказаць пра цябе: "якая маці, такая і дачка".

Vos′, kožny, hto gavoryc′ vysloǔâmì, moža skazac′ pra câbe: "âkaâ macì, takaâ ì dačka".

45. Ты - дачка ў маці твае, якая кінула мужа свайго і дзяцей сваіх, і ты - сястра ў сёстраў тваіх, якія кінулі мужоў сваіх. Маці ваша Хэтэянка, і бацька ваш Амарэй.

Ty - dačka ǔ macì tvae, âkaâ kìnula muža svajgo ì dzâcej svaìh, ì ty - sâstra ǔ sëstraǔ tvaìh, âkìâ kìnulì mužoǔ svaìh. Macì vaša Hètèânka, ì bac′ka vaš Amarèj.

46. А большая сястра твая - Самарыя, якая з дочкамі сваімі жыве зьлева ад цябе; а меншая сястра твая, якая жыве справа ад цябе, ёсьць Садома з дочкамі яе.

A bol′šaâ sâstra tvaâ - Samaryâ, âkaâ z dočkamì svaìmì žyve z′leva ad câbe; a menšaâ sâstra tvaâ, âkaâ žyve sprava ad câbe, ës′c′ Sadoma z dočkamì âe.

47. Але ты і ня іхнімі шляхамі хадзіла і не паводле іхніх мярзотаў чыніла; гэтага было мала; ты паводзілася распусьней за іх на ўсіх шляхах тваіх.

Ale ty ì nâ ìhnìmì šlâhamì hadzìla ì ne pavodle ìhnìh mârzotaǔ čynìla; gètaga bylo mala; ty pavodzìlasâ raspus′nej za ìh na ǔsìh šlâhah tvaìh.

48. Жыву Я, кажа Гасподзь Бог; Садома, сястра твая, не рабіла таго сама і яе дочкі, што рабіла ты і дочкі твае.

Žyvu Â, kaža Gaspodz′ Bog; Sadoma, sâstra tvaâ, ne rabìla tago sama ì âe dočkì, što rabìla ty ì dočkì tvae.

49. Вось, у чым была беззаконнасьць Садомы, сястры тваёй і дочак яе: у ганарлівасьці, перасычанасьці і гультайстве, і яна рук беднага і ўбогага не падтрымлівала,

Vos′, u čym byla bezzakonnas′c′ Sadomy, sâstry tvaëj ì dočak âe: u ganarlìvas′cì, perasyčanas′cì ì gul′tajstve, ì âna ruk bednaga ì ǔbogaga ne padtrymlìvala,

50. І заганарыліся яны і рабілі мярзоты перад абліччам Маім, і, убачыўшы гэта, Я адкінуў іх.

Ì zaganarylìsâ âny ì rabìlì mârzoty perad ablìččam Maìm, ì, ubačyǔšy gèta, Â adkìnuǔ ìh.

51. І Самарыя палавіны грахоў тваіх не награшыла; ты пераўзышла іх мярзотамі тваімі, і праз твае мярзоты, якія рабіла ты, сёстры твае апынуліся справядлівейшыя за цябе.

Ì Samaryâ palavìny grahoǔ tvaìh ne nagrašyla; ty peraǔzyšla ìh mârzotamì tvaìmì, ì praz tvae mârzoty, âkìâ rabìla ty, sëstry tvae apynulìsâ spravâdlìvejšyâ za câbe.

52. Нясі ж пасаромленьне тваё і ты, якая асуджала сёстраў тваіх; паводле грахоў тваіх, якімі ты зганьбіла сябе больш за іх, яны справядлівейшыя за цябе. Чырваней жа ад сораму і ты, і нясі пасарамленьне тваё, як апраўданьне сёстраў тваіх.

Nâsì ž pasaromlen′ne tvaë ì ty, âkaâ asudžala sëstraǔ tvaìh; pavodle grahoǔ tvaìh, âkìmì ty zgan′bìla sâbe bol′š za ìh, âny spravâdlìvejšyâ za câbe. Čyrvanej ža ad soramu ì ty, ì nâsì pasaramlen′ne tvaë, âk apraǔdan′ne sëstraǔ tvaìh.

53. Але Я вярну іхні палон, палон Садомы і дочак яе, палон Самарыі і дочак яе, і паміж імі палон паланёных тваіх,

Ale Â vârnu ìhnì palon, palon Sadomy ì dočak âe, palon Samaryì ì dočak âe, ì pamìž ìmì palon palanënyh tvaìh,

54. каб ты несла пасарамленьне тваё і саромелася ўсяго таго, што рабіла, служачы ім суцяшэньнем.

kab ty nesla pasaramlen′ne tvaë ì saromelasâ ǔsâgo tago, što rabìla, služačy ìm sucâšèn′nem.

55. І сёстры твае, Садома і дочкі яе, вернуцца ў ранейшы свой стан; і Самарыя і дочкі яе вернуцца ў ранейшы стан свой, і ты і дочкі твае вернецеся ў ранейшы стан ваш.

Ì sëstry tvae, Sadoma ì dočkì âe, vernucca ǔ ranejšy svoj stan; ì Samaryâ ì dočkì âe vernucca ǔ ranejšy stan svoj, ì ty ì dočkì tvae vernecesâ ǔ ranejšy stan vaš.

56. Пра сястру тваю Садому і згадкі ня было ў вуснах тваіх у дні ганарлівасьці тваёй,

Pra sâstru tvaû Sadomu ì zgadkì nâ bylo ǔ vusnah tvaìh u dnì ganarlìvas′cì tvaëj,

57. пакуль не адкрыта была бязбожнасьць твая, як у час пасарамленьня ад дочак Сірыі і ўсіх навакольных яе, ад дочак Філістымы, якія глядзелі на цябе з пагардай з усіх бакоў.

pakul′ ne adkryta byla bâzbožnas′c′ tvaâ, âk u čas pasaramlen′nâ ad dočak Sìryì ì ǔsìh navakol′nyh âe, ad dočak Fìlìstymy, âkìâ glâdzelì na câbe z pagardaj z usìh bakoǔ.

58. За распусту тваю і за мярзоты твае церпіш ты, кажа Гасподзь.

Za raspustu tvaû ì za mârzoty tvae cerpìš ty, kaža Gaspodz′.

59. Бо так кажа Гасподзь Бог: Я зраблю з табою, як рабіла ты, патаптаўшы прысягу парушэньнем спрымірэнства.

Bo tak kaža Gaspodz′ Bog: Â zrablû z taboû, âk rabìla ty, pataptaǔšy prysâgu parušèn′nem sprymìrènstva.

60. Але Я прыгадаю спрымірэнства Маё з табою ў дні маладосьці тваёй, і аднаўлю з табою вечнае спрымірэнства.

Ale Â prygadaû sprymìrènstva Maë z taboû ǔ dnì malados′cì tvaëj, ì adnaǔlû z taboû večnae sprymìrènstva.

61. І ты ўзгадаеш пра шляхі твае, і будзе сорамна табе, калі пачнеш прымаць да сябе сёстраў тваіх, большых за цябе, як і меншых за цябе, і калі Я буду даваць табе іх у дочкі, а не ад твайго спрымірэнства.

Ì ty ǔzgadaeš pra šlâhì tvae, ì budze soramna tabe, kalì pačneš prymac′ da sâbe sëstraǔ tvaìh, bol′šyh za câbe, âk ì menšyh za câbe, ì kalì Â budu davac′ tabe ìh u dočkì, a ne ad tvajgo sprymìrènstva.

62. Я аднаўлю спрымірэнства Маё з табою, і ўведаеш, што Я - Гасподзь,

Â adnaǔlû sprymìrènstva Maë z taboû, ì ǔvedaeš, što Â - Gaspodz′,

63. дзеля таго, каб ты памятала і саромелася, і каб наперад нельга было табе і рота разьзявіць ад сораму, калі Я дарую табе ўсё, што ты рабіла, кажа Гасподзь Бог.

dzelâ tago, kab ty pamâtala ì saromelasâ, ì kab naperad nel′ga bylo tabe ì rota raz′zâvìc′ ad soramu, kalì Â daruû tabe ǔsë, što ty rabìla, kaža Gaspodz′ Bog.

17 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! прапануй загадку і скажы прыпавесьць дому Ізраілеваму.

syne čalavečy! prapanuj zagadku ì skažy prypaves′c′ domu Ìzraìlevamu.

3. Скажы: так кажа Гасподзь Бог: вялікі арол зь вялікімі крыламі, з доўгімі пёрамі, пушысты, перысты прыляцеў на Ліван і зьняў з кедра вяршаліну,

Skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog: vâlìkì arol z′ vâlìkìmì krylamì, z doǔgìmì përamì, pušysty, perysty prylâceǔ na Lìvan ì z′nâǔ z kedra vâršalìnu,

4. сарваў верхні малады парастак і прынёс яго ў зямлю Ханаанскую, у горадзе гандляроў пасадзіў яго;

sarvaǔ verhnì malady parastak ì prynës âgo ǔ zâmlû Hanaanskuû, u goradze gandlâroǔ pasadzìǔ âgo;

5. і ўзяў з насеньня гэтай зямлі і пасадзіў на зямлі насеньня, разьмясьціў каля вялікіх водаў, як садзяць вярбу.

ì ǔzâǔ z nasen′nâ gètaj zâmlì ì pasadzìǔ na zâmlì nasen′nâ, raz′mâs′cìǔ kalâ vâlìkìh vodaǔ, âk sadzâc′ vârbu.

6. І яно вырасла і зрабілася вінаграднаю лазою, шырокаю, нізкаю ростам, гольле якое хілілася да яе, і карані яе былі пад ёю, і зрабілася вінаграднаю лазою - і дало парасьці і пусьціла вецьце.

Ì âno vyrasla ì zrabìlasâ vìnagradnaû lazoû, šyrokaû, nìzkaû rostam, gol′le âkoe hìlìlasâ da âe, ì karanì âe bylì pad ëû, ì zrabìlasâ vìnagradnaû lazoû - ì dalo paras′cì ì pus′cìla vec′ce.

7. І яшчэ быў арол зь вялікімі крыламі і пушысты; і вось, гэтая вінаградная лаза пацягнулася да яго сваімі каранямі і працягнула да яго галіны свае, каб ён паліваў яе з барознаў расадніка свайго.

Ì âščè byǔ arol z′ vâlìkìmì krylamì ì pušysty; ì vos′, gètaâ vìnagradnaâ laza pacâgnulasâ da âgo svaìmì karanâmì ì pracâgnula da âgo galìny svae, kab ën palìvaǔ âe z baroznaǔ rasadnìka svajgo.

8. Яна была пасаджана на добрым полі, каля вялікіх водаў, так што магла пускаць вецьце і радзіць плод, зрабіцца лазою цудоўнаю.

Âna byla pasadžana na dobrym polì, kalâ vâlìkìh vodaǔ, tak što magla puskac′ vec′ce ì radzìc′ plod, zrabìcca lazoû cudoǔnaû.

9. Скажы: так кажа Гасподзь Бог: ці будзе ёй посьпех? Ці ня вырвуць карэньне яе і ці не абарвуць плады яе, так што яна ўсохне? усе маладыя галіны, што адрасьлі ад яе, усохнуць. І не зь вялікаю сілаю і ня з многімі людзьмі сарвуць яе з каранёў яе.

Skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog: cì budze ëj pos′peh? Cì nâ vyrvuc′ karèn′ne âe ì cì ne abarvuc′ plady âe, tak što âna ǔsohne? use maladyâ galìny, što adras′lì ad âe, usohnuc′. Ì ne z′ vâlìkaû sìlaû ì nâ z mnogìmì lûdz′mì sarvuc′ âe z karanëǔ âe.

10. І вось, хоць яна пасаджана, але ці будзе посьпех? ці ня высахне яна, як толькі дыхне на яе ўсходні вецер? высахне на градах, дзе вырасла.

Ì vos′, hoc′ âna pasadžana, ale cì budze pos′peh? cì nâ vysahne âna, âk tol′kì dyhne na âe ǔshodnì vecer? vysahne na gradah, dze vyrasla.

11. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

12. скажы мяцежнаму дому: хіба ня ведаеце, што гэта азначае? - Скажы: прыйшоў цар Вавілонскі ў Ерусалім, і ўзяў цара ягонага і князёў ягоных і прывёў іх да сябе ў Вавілон.

skažy mâcežnamu domu: hìba nâ vedaece, što gèta aznačae? - Skažy: pryjšoǔ car Vavìlonskì ǔ Erusalìm, ì ǔzâǔ cara âgonaga ì knâzëǔ âgonyh ì pryvëǔ ìh da sâbe ǔ Vavìlon.

13. І ўзяў іншага з царскага роду і ўчыніў зь ім спрымірэнства, і абавязаў яго клятваю і ўзяў моцных зямлі той з сабою,

Ì ǔzâǔ ìnšaga z carskaga rodu ì ǔčynìǔ z′ ìm sprymìrènstva, ì abavâzaǔ âgo klâtvaû ì ǔzâǔ mocnyh zâmlì toj z saboû,

14. каб царства было пакорлівае, каб не магло падняцца, каб захоўвалася спрымірэнства і стаяла цьвёрда.

kab carstva bylo pakorlìvae, kab ne maglo padnâcca, kab zahoǔvalasâ sprymìrènstva ì staâla c′vërda.

15. Але той адпаў ад яго, паслаўшы паслоў сваіх у Егіпет, каб далі яму коней і шмат людзей. Ці будзе яму посьпех? Ці ацалее той, хто гэта робіць? Ён парушыў спрымірэнства - і ці ацалее?

Ale toj adpaǔ ad âgo, paslaǔšy pasloǔ svaìh u Egìpet, kab dalì âmu konej ì šmat lûdzej. Cì budze âmu pos′peh? Cì acalee toj, hto gèta robìc′? Ën parušyǔ sprymìrènstva - ì cì acalee?

16. Жыву Я, кажа Гасподзь Бог: у месцы, дзе цар, які паставіў яго царом, і дадзеную яму клятву ён пагардзіў і парушыў спрымірэнства сваё зь ім, ён памрэ ў яго ў Вавілоне.

Žyvu Â, kaža Gaspodz′ Bog: u mescy, dze car, âkì pastavìǔ âgo carom, ì dadzenuû âmu klâtvu ën pagardzìǔ ì parušyǔ sprymìrènstva svaë z′ ìm, ën pamrè ǔ âgo ǔ Vavìlone.

17. Зь вялікаю сілаю і шматлікім народам фараон нічога ня зробіць дзеля яго ў гэтай вайне, калі будзе насыпаны вал і пабудаваны будуць абложныя вежы на пагібель многіх душаў.

Z′ vâlìkaû sìlaû ì šmatlìkìm narodam faraon nìčoga nâ zrobìc′ dzelâ âgo ǔ gètaj vajne, kalì budze nasypany val ì pabudavany buduc′ abložnyâ vežy na pagìbel′ mnogìh dušaǔ.

18. Ён пагардзіў клятваю, каб парушыць спрымірэнства, і вось, даў руку сваю і зрабіў усё гэта; ён не ацалее.

Ën pagardzìǔ klâtvaû, kab parušyc′ sprymìrènstva, ì vos′, daǔ ruku svaû ì zrabìǔ usë gèta; ën ne acalee.

19. Таму так кажа Гасподзь Бог: жыву Я! клятву Маю, якою ён пагардзіў, і спрымірэнства Маё, якое ён парушыў, Я абярну на яго галаву.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: žyvu Â! klâtvu Maû, âkoû ën pagardzìǔ, ì sprymìrènstva Maë, âkoe ën parušyǔ, Â abârnu na âgo galavu.

20. І закіну на яго сетку Маю, і злоўлены будзе ў цянёты Мае; і прывяду яго ў Вавілон і там буду судзіцца зь ім за вераломства яго супроць Мяне.

Ì zakìnu na âgo setku Maû, ì zloǔleny budze ǔ cânëty Mae; ì pryvâdu âgo ǔ Vavìlon ì tam budu sudzìcca z′ ìm za veralomstva âgo suproc′ Mâne.

21. І ўсе ўцекачы ягоныя з усіх рушэньняў ягоных загінуць ад меча, а хто застанецца, разьвеяныя будуць па ўсіх вятрах; і ўведаеце, што Я, Гасподзь, сказаў гэта.

Ì ǔse ǔcekačy âgonyâ z usìh rušèn′nâǔ âgonyh zagìnuc′ ad meča, a hto zastanecca, raz′veânyâ buduc′ pa ǔsìh vâtrah; ì ǔvedaece, što Â, Gaspodz′, skazaǔ gèta.

22. Так кажа Гасподзь Бог: і вазьму я зь верху высокага кедра - і пасаджу; зь верхніх парасткаў ягоных адарву пяшчотную парасьліну і пасаджу на высокай і велічнай гары.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: ì vaz′mu â z′ verhu vysokaga kedra - ì pasadžu; z′ verhnìh parastkaǔ âgonyh adarvu pâščotnuû paras′lìnu ì pasadžu na vysokaj ì velìčnaj gary.

23. На высокай гары Ізраілевай пасаджу яго, - і пусьціць вецьце і ўродзіць плод і зробіцца велічным кедрам, і будуць вадзіцца пад ім усякія птушкі, усякія крылатыя будуць вадзіцца ў цяні гольля яго.

Na vysokaj gary Ìzraìlevaj pasadžu âgo, - ì pus′cìc′ vec′ce ì ǔrodzìc′ plod ì zrobìcca velìčnym kedram, ì buduc′ vadzìcca pad ìm usâkìâ ptuškì, usâkìâ krylatyâ buduc′ vadzìcca ǔ cânì gol′lâ âgo.

24. І ўведаюць усе дрэвы польныя, што Я, Гасподзь, высокае дрэва паніжаю, нізкае дрэва павышаю, зялёнае дрэва сушу, а сухое дрэва раблю квяцістым: Я, Гасподзь, сказаў і зраблю.

Ì ǔvedaûc′ use drèvy pol′nyâ, što Â, Gaspodz′, vysokae drèva panìžaû, nìzkae drèva pavyšaû, zâlënae drèva sušu, a suhoe drèva rablû kvâcìstym: Â, Gaspodz′, skazaǔ ì zrablû.

18 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. навошта вы ўжываеце ў зямлі Ізраілевай гэтую прымаўку, кажучы: "бацькі елі кіслы вінаград, а ў дзяцей на зубах аскома"?

navošta vy ǔžyvaece ǔ zâmlì Ìzraìlevaj gètuû prymaǔku, kažučy: "bac′kì elì kìsly vìnagrad, a ǔ dzâcej na zubah askoma"?

3. Жыву Я! кажа Гасподзь Бог, ня будуць наперад казаць прымаўку гэтую ў Ізраілі.

Žyvu Â! kaža Gaspodz′ Bog, nâ buduc′ naperad kazac′ prymaǔku gètuû ǔ Ìzraìlì.

4. Бо вось, усе душы - Мае: як бацькава душа, так і душа сынава - Мае; душа, якая грэшыць, памрэ.

Bo vos′, use dušy - Mae: âk bac′kava duša, tak ì duša synava - Mae; duša, âkaâ grèšyc′, pamrè.

5. Калі хто праведны і чыніць суд і праўду,

Kalì hto pravedny ì čynìc′ sud ì praǔdu,

6. на горах ахвярнага ня есьць і да ідалаў дому Ізраілевага не зьвяртае вачэй сваіх, жонкі блізкага свайго не апаганьвае і да свае жонкі ў час ачышчэньня яе нячыстотаў не набліжаецца,

na gorah ahvârnaga nâ es′c′ ì da ìdalaǔ domu Ìzraìlevaga ne z′vârtae vačèj svaìh, žonkì blìzkaga svajgo ne apagan′vae ì da svae žonkì ǔ čas ačyščèn′nâ âe nâčystotaǔ ne nablìžaecca,

7. нікога ня ўціскае, пазычэнцу вяртае заклад ягоны, захопаў ня робіць, хлеб свой дае галоднаму і голага накрываае вопраткай,

nìkoga nâ ǔcìskae, pazyčèncu vârtae zaklad âgony, zahopaǔ nâ robìc′, hleb svoj dae galodnamu ì golaga nakryvaae vopratkaj,

8. у ліхву не дае і ліхвы не бярэ, ад няпраўды стрымлівае руку сваю, суд чалавеку з чалавекам учыняе правільна,

u lìhvu ne dae ì lìhvy ne bârè, ad nâpraǔdy strymlìvae ruku svaû, sud čalaveku z čalavekam učynâe pravìl′na,

9. учыняе паводле запаведзяў Маіх і трымаецца пастановаў Маіх шчыра; дык ён - праведнік, ён напэўна будзе жывы, кажа Гасподзь Бог.

učynâe pavodle zapavedzâǔ Maìh ì trymaecca pastanovaǔ Maìh ščyra; dyk ën - pravednìk, ën napèǔna budze žyvy, kaža Gaspodz′ Bog.

10. але калі ў яго нарадзіўся сын разбойнік, які пралівае кроў і робіць што-колечы з таго,

ale kalì ǔ âgo naradzìǔsâ syn razbojnìk, âkì pralìvae kroǔ ì robìc′ što-kolečy z tago,

11. чаго ён сам зусім не рабіў: і на горах есьць ахвярнае і жонку блізкага свайго апаганьвае.

čago ën sam zusìm ne rabìǔ: ì na gorah es′c′ ahvârnae ì žonku blìzkaga svajgo apagan′vae.

12. беднага і ўбогага ўціскае, гвалтам адбірае, закладу не вяртае і да ідалаў зьвяртае вочы свае, робіць гідоту,

bednaga ì ǔbogaga ǔcìskae, gvaltam adbìrae, zakladu ne vârtae ì da ìdalaǔ z′vârtae vočy svae, robìc′ gìdotu,

13. у рост дае і бярэ ліхву, - дык ці ж будзе ён жывы. Не, ён ня будзе жывы. Хто робіць усе такія гідоты, той мусова памрэ, кроў яго будзе на ім.

u rost dae ì bârè lìhvu, - dyk cì ž budze ën žyvy. Ne, ën nâ budze žyvy. Hto robìc′ use takìâ gìdoty, toj musova pamrè, kroǔ âgo budze na ìm.

14. Але калі ў каго нарадзіўся сын, які, бачачы грахі бацькі свайго, як ён робіць, бачыць - і ня робіць падобна, як яны:

Ale kalì ǔ kago naradzìǔsâ syn, âkì, bačačy grahì bac′kì svajgo, âk ën robìc′, bačyc′ - ì nâ robìc′ padobna, âk âny:

15. на горах ахвярнага ня есьць, да ідалаў дому Ізраілевага не зьвяртае вачэй сваіх, жонкі блізкага свайго не апаганьвае

na gorah ahvârnaga nâ es′c′, da ìdalaǔ domu Ìzraìlevaga ne z′vârtae vačèj svaìh, žonkì blìzkaga svajgo ne apagan′vae

16. і чалавека ня ўціскае, закладу не бярэ і гвалтам не адбірае, хлеб свой дае галоднаму і голага накрывае вопраткай,

ì čalaveka nâ ǔcìskae, zakladu ne bârè ì gvaltam ne adbìrae, hleb svoj dae galodnamu ì golaga nakryvae vopratkaj,

17. ад крыўды беднаму стрымлівае руку сваю, росту і ліхвы не бярэ, выконвае Мае загады і паводзіцца паводле запаведзяў Маіх, - дык гэты не памрэ за беззаконнасьць бацькі свайго; ён будзе жывы.

ad kryǔdy bednamu strymlìvae ruku svaû, rostu ì lìhvy ne bârè, vykonvae Mae zagady ì pavodzìcca pavodle zapavedzâǔ Maìh, - dyk gèty ne pamrè za bezzakonnas′c′ bac′kì svajgo; ën budze žyvy.

18. А бацька ягоны, як што ён жорстка ўціскаў, рабаваў брата і нядобрае рабіў сярод свайго, вось, - ён памрэ за сваё беззаконьне.

A bac′ka âgony, âk što ën žorstka ǔcìskaǔ, rabavaǔ brata ì nâdobrae rabìǔ sârod svajgo, vos′, - ën pamrè za svaë bezzakon′ne.

19. Вы кажаце: "чаму ж сын не нясе віны бацькі свайго?" Бо сын робіць законна і справядліва, усе пастановы Мае шануе і выконвае іх; ён будзе жывы.

Vy kažace: "čamu ž syn ne nâse vìny bac′kì svajgo?" Bo syn robìc′ zakonna ì spravâdlìva, use pastanovy Mae šanue ì vykonvae ìh; ën budze žyvy.

20. Душа, якая грэшыць, яна памрэ; сын не панясе віны бацькі і бацька не панясе віны сына, праўда справядлівага пры ім і застаецца і беззаконнасьць беззаконнага пры ім і застаецца.

Duša, âkaâ grèšyc′, âna pamrè; syn ne panâse vìny bac′kì ì bac′ka ne panâse vìny syna, praǔda spravâdlìvaga pry ìm ì zastaecca ì bezzakonnas′c′ bezzakonnaga pry ìm ì zastaecca.

21. І беззаконьнік, калі адвернецца ад усіх грахоў сваіх, якія рабіў, і будзе трымацца ўсіх пастановаў Маіх і паводзіцца законна і праведна, жывы будзе, не памрэ.

Ì bezzakon′nìk, kalì advernecca ad usìh grahoǔ svaìh, âkìâ rabìǔ, ì budze trymacca ǔsìh pastanovaǔ Maìh ì pavodzìcca zakonna ì pravedna, žyvy budze, ne pamrè.

22. Усе злачынствы ягоныя, якія рабіў ён, не папомняцца яму; у праўдзе сваёй, якую будзе рабіць, ён жывы будзе.

Use zlačynstvy âgonyâ, âkìâ rabìǔ ën, ne papomnâcca âmu; u praǔdze svaëj, âkuû budze rabìc′, ën žyvy budze.

23. Хіба Я хачу сьмерці беззаконьніка? кажа Гасподзь Бог. Ці ж не таго, каб ён адвярнуўся ад шляхоў сваіх і быў жывы?

Hìba Â haču s′mercì bezzakon′nìka? kaža Gaspodz′ Bog. Cì ž ne tago, kab ën advârnuǔsâ ad šlâhoǔ svaìh ì byǔ žyvy?

24. І праведнік, калі адступіцца ад праўды сваёй і будзе паводзіцца няправедна, будзе рабіць усе тыя мярзоты, якія робіць беззаконьнік, ці будзе ён жывы? усе добрыя ўчынкі ягоныя, якія ён рабіў, не папомняцца; за беззаконьне сваё, якое робіць, і за грахі свае, у якіх грэшны, ён памрэ.

Ì pravednìk, kalì adstupìcca ad praǔdy svaëj ì budze pavodzìcca nâpravedna, budze rabìc′ use tyâ mârzoty, âkìâ robìc′ bezzakon′nìk, cì budze ën žyvy? use dobryâ ǔčynkì âgonyâ, âkìâ ën rabìǔ, ne papomnâcca; za bezzakon′ne svaë, âkoe robìc′, ì za grahì svae, u âkìh grèšny, ën pamrè.

25. Але вы кажаце: "няправільны шлях Госпада". Паслухайце, доме Ізраілеў! Ці мой шлях няправільны? ці ж ня вашыя шляхі няправільныя?

Ale vy kažace: "nâpravìl′ny šlâh Gospada". Pasluhajce, dome Ìzraìleǔ! Cì moj šlâh nâpravìl′ny? cì ž nâ vašyâ šlâhì nâpravìl′nyâ?

26. Калі праведнік адступаецца ад праўды сваёй і ўчыняе беззаконьне і за гэта памірае, дык ён памірае за беззаконьне сваё, якое ўчыніў.

Kalì pravednìk adstupaecca ad praǔdy svaëj ì ǔčynâe bezzakon′ne ì za gèta pamìrae, dyk ën pamìrae za bezzakon′ne svaë, âkoe ǔčynìǔ.

27. І беззаконьнік, калі адварочваецца ад беззаконьня свайго, якое ўчыняе, і чыніць суд і праўду, - да жыцьця верне душу сваю.

Ì bezzakon′nìk, kalì advaročvaecca ad bezzakon′nâ svajgo, âkoe ǔčynâe, ì čynìc′ sud ì praǔdu, - da žyc′câ verne dušu svaû.

28. Бо ён убачыў і адвярнуўся ад усіх злачынстваў сваіх, якія ўчыняў; ён будзе жывы, не памрэ.

Bo ën ubačyǔ ì advârnuǔsâ ad usìh zlačynstvaǔ svaìh, âkìâ ǔčynâǔ; ën budze žyvy, ne pamrè.

29. А дом Ізраілеў кажа: "няправільны шлях Госпада!" Ці ж Мае шляхі няправільныя, доме Ізраілеў? ці ж ня вашыя шляхі няправільныя?

A dom Ìzraìleǔ kaža: "nâpravìl′ny šlâh Gospada!" Cì ž Mae šlâhì nâpravìl′nyâ, dome Ìzraìleǔ? cì ž nâ vašyâ šlâhì nâpravìl′nyâ?

30. Таму Я буду судзіць вас, доме Ізраілеў, кожнага паводле шляхоў ягоных, кажа Гасподзь Бог; пакайцеся і адвярнецеся ад усіх злачынстваў вашых, каб бязбожнасьць ня сталася вам на спатыкненьне.

Tamu Â budu sudzìc′ vas, dome Ìzraìleǔ, kožnaga pavodle šlâhoǔ âgonyh, kaža Gaspodz′ Bog; pakajcesâ ì advârnecesâ ad usìh zlačynstvaǔ vašyh, kab bâzbožnas′c′ nâ stalasâ vam na spatyknen′ne.

31. Адкіньце ад сябе ўсе грахі вашыя, якімі грашылі вы, і стварэце сабе новае сэрца і новы дух: і навошта вам паміраць, доме Ізраілеў?

Adkìn′ce ad sâbe ǔse grahì vašyâ, âkìmì grašylì vy, ì stvarèce sabe novae sèrca ì novy duh: ì navošta vam pamìrac′, dome Ìzraìleǔ?

32. Бо Я не хачу сьмерці таму, хто памірае, кажа Гасподзь Бог; а навярнецеся - і жывеце!

Bo Â ne haču s′mercì tamu, hto pamìrae, kaža Gaspodz′ Bog; a navârnecesâ - ì žyvece!

19 Кіраўнік

1. А ты падымі плач па князях Ізраіля

A ty padymì plač pa knâzâh Ìzraìlâ

2. і скажы: што за львіца маці твая? разьмясьцілася сярод ільвоў, сярод маладых ільвоў гадавала ільвянятаў сваіх.

ì skažy: što za l′vìca macì tvaâ? raz′mâs′cìlasâ sârod ìl′voǔ, sârod maladyh ìl′voǔ gadavala ìl′vânâtaǔ svaìh.

3. І выгадавала адно ільвяня сваё; яно зрабілася маладым ільвом, і навучыўся лавіць здабычу, еў людзей.

Ì vygadavala adno ìl′vânâ svaë; âno zrabìlasâ maladym ìl′vom, ì navučyǔsâ lavìc′ zdabyču, eǔ lûdzej.

4. І пачулі пра яго народы; ён быў злоўлены ў яму іхнюю, і ў ланцугах завялі яго ў зямлю Егіпецкую.

Ì pačulì pra âgo narody; ën byǔ zloǔleny ǔ âmu ìhnûû, ì ǔ lancugah zavâlì âgo ǔ zâmlû Egìpeckuû.

5. І калі пачакаўшы яна ўбачыла, што надзея яе прапала, тады ўзяла другое сваё ільвяня і зрабіла яго маладым ільвом.

Ì kalì pačakaǔšy âna ǔbačyla, što nadzeâ âe prapala, tady ǔzâla drugoe svaë ìl′vânâ ì zrabìla âgo maladym ìl′vom.

6. І, зрабіўшыся маладым ільвом, ён пачаў хадзіць сярод ільвоў і навучыўся лавіць здабычу, еў людзей

Ì, zrabìǔšysâ maladym ìl′vom, ën pačaǔ hadzìc′ sârod ìl′voǔ ì navučyǔsâ lavìc′ zdabyču, eǔ lûdzej

7. і апаганьваў удоваў іхніх і гарады іхнія спусташаў; і апусьцела зямля і ўсе селішчы яе ад рыку ягонага.

ì apagan′vaǔ udovaǔ ìhnìh ì garady ìhnìâ spustašaǔ; ì apus′cela zâmlâ ì ǔse selìščy âe ad ryku âgonaga.

8. Тады паўсталі на яго народы з навакольных мясьцінаў і раскінулі на яго сетку сваю; ён злоўлены быў у яму іхнюю.

Tady paǔstalì na âgo narody z navakol′nyh mâs′cìnaǔ ì raskìnulì na âgo setku svaû; ën zloǔleny byǔ u âmu ìhnûû.

9. І пасадзілі яго ў клетку на ланцуг і завялі яго да цара Вавілонскага; завялі яго ў крэпасьць, каб ня чуцён ужо быў голас ягоны на горах Ізраілевых.

Ì pasadzìlì âgo ǔ kletku na lancug ì zavâlì âgo da cara Vavìlonskaga; zavâlì âgo ǔ krèpas′c′, kab nâ čucën užo byǔ golas âgony na gorah Ìzraìlevyh.

10. Твая маці была - як вінаградная лаза, пасаджаная каля вады; пладавітая і галінастая была яна ад багацьця вады.

Tvaâ macì byla - âk vìnagradnaâ laza, pasadžanaâ kalâ vady; pladavìtaâ ì galìnastaâ byla âna ad bagac′câ vady.

11. І былі ў яе галіны моцныя для скіпетраў валадароў, і высока падняўся камель яе сярод густых галін; і выдзялялася яна вышынёю сваёю з мноствам галінаў сваіх.

Ì bylì ǔ âe galìny mocnyâ dlâ skìpetraǔ valadaroǔ, ì vysoka padnâǔsâ kamel′ âe sârod gustyh galìn; ì vydzâlâlasâ âna vyšynëû svaëû z mnostvam galìnaǔ svaìh.

12. Але ў гневе вырвана, кінута на зямлю, і ўсходні вецер высушыў плод яе; адарваны і высахлі галіны яе, агонь зжэр іх.

Ale ǔ gneve vyrvana, kìnuta na zâmlû, ì ǔshodnì vecer vysušyǔ plod âe; adarvany ì vysahlì galìny âe, agon′ zžèr ìh.

13. А цяпер яна перасаджана ў пустыню, у зямлю сухую і сьмяглую.

A câper âna perasadžana ǔ pustynû, u zâmlû suhuû ì s′mâgluû.

14. І выйшаў агонь з камля галін яе, зжэр плады яе, і не засталося на ёй галін моцных для скіпетра валадара. Гэта - сьлёзная песьня, і застанецца для плачу.

Ì vyjšaǔ agon′ z kamlâ galìn âe, zžèr plady âe, ì ne zastalosâ na ëj galìn mocnyh dlâ skìpetra valadara. Gèta - s′lëznaâ pes′nâ, ì zastanecca dlâ plaču.

20 Кіраўнік

1. І на сёмым годзе, пятым месяцы, у дзясяты дзень месяца прыйшлі мужы са старэйшынаў Ізраілевых спытацца ў Госпада і селі перад абліччам маім.

Ì na sëmym godze, pâtym mesâcy, u dzâsâty dzen′ mesâca pryjšlì mužy sa starèjšynaǔ Ìzraìlevyh spytacca ǔ Gospada ì selì perad ablìččam maìm.

2. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

3. сыне чалавечы! гавары са старэйшынамі Ізраілевымі і скажы ім: так кажа Гасподзь Бог: вы прыйшлі спытацца ў Мяне? Жыву Я - ня дам вам адказу, кажа Гасподзь Бог.

syne čalavečy! gavary sa starèjšynamì Ìzraìlevymì ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog: vy pryjšlì spytacca ǔ Mâne? Žyvu Â - nâ dam vam adkazu, kaža Gaspodz′ Bog.

4. Ці хочаш судзіцца зь імі, ці хочаш судзіцца, сыне чалавечы? выкажы ім гнюсоты бацькоў іхніх

Cì hočaš sudzìcca z′ ìmì, cì hočaš sudzìcca, syne čalavečy? vykažy ìm gnûsoty bac′koǔ ìhnìh

5. і скажы ім: так кажа Гасподзь Бог: у той дзень, калі Я выбраў Ізраіля і, падняўшы руку Маю, прысягнуў племю дому Якаўлевага, і адкрыў Сябе ім у зямлі Егіпецкай і, падняўшы руку, сказаў ім: "Я - Гасподзь Бог ваш",

ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog: u toj dzen′, kalì Â vybraǔ Ìzraìlâ ì, padnâǔšy ruku Maû, prysâgnuǔ plemû domu Âkaǔlevaga, ì adkryǔ Sâbe ìm u zâmlì Egìpeckaj ì, padnâǔšy ruku, skazaǔ ìm: "Â - Gaspodz′ Bog vaš",

6. у той дзень, падняўшы руку Маю, Я прысягнуў ім вывесьці іх зь зямлі Егіпецкай у зямлю, якую Я нагледзеў ім, якая сочыцца малаком і мёдам, красу ўсіх земляў,

u toj dzen′, padnâǔšy ruku Maû, Â prysâgnuǔ ìm vyves′cì ìh z′ zâmlì Egìpeckaj u zâmlû, âkuû Â nagledzeǔ ìm, âkaâ sočycca malakom ì mëdam, krasu ǔsìh zemlâǔ,

7. і сказаў ім: адкіньце кожны мярзоты ад вачэй вашых і не апаганьвайце сябе ідаламі Егіпецкімі: Я - Гасподзь Бог ваш!

ì skazaǔ ìm: adkìn′ce kožny mârzoty ad vačèj vašyh ì ne apagan′vajce sâbe ìdalamì Egìpeckìmì: Â - Gaspodz′ Bog vaš!

8. Але яны ўзбурыліся супроць Мяне і не хацелі слухаць Мяне; ніхто не адкінуў мярзотаў ад вачэй сваіх і не пакінуў ідалаў Егіпецкіх. І Я сказаў: вылью на іх гнеў Мой, вычарпаю на іх лютасьць Маю сярод зямлі Егіпецкай.

Ale âny ǔzburylìsâ suproc′ Mâne ì ne hacelì sluhac′ Mâne; nìhto ne adkìnuǔ mârzotaǔ ad vačèj svaìh ì ne pakìnuǔ ìdalaǔ Egìpeckìh. Ì Â skazaǔ: vyl′û na ìh gneǔ Moj, vyčarpaû na ìh lûtas′c′ Maû sârod zâmlì Egìpeckaj.

9. Але Я зрабіў дзеля імя Майго, каб яно ня ганілася перад народамі, сярод якіх былі яны, і на вачах у якіх Я адкрыў Сябе ім, каб вывесьці іх зь зямлі Егіпецкай.

Ale Â zrabìǔ dzelâ ìmâ Majgo, kab âno nâ ganìlasâ perad narodamì, sârod âkìh bylì âny, ì na vačah u âkìh Â adkryǔ Sâbe ìm, kab vyves′cì ìh z′ zâmlì Egìpeckaj.

10. І Я вывеў іх зь зямлі Егіпецкай і прывёў іх у пустыню,

Ì Â vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj ì pryvëǔ ìh u pustynû,

11. І даў ім запаведзі Мае і абвясьціў ім Мае пастановы, выконваючы, якія чалавек быў бы жывы дзякуючы ім;

Ì daǔ ìm zapavedzì Mae ì abvâs′cìǔ ìm Mae pastanovy, vykonvaûčy, âkìâ čalavek byǔ by žyvy dzâkuûčy ìm;

12. даў ім таксама суботы Мае, каб яны былі азнакаю паміж Мною і імі, каб ведалі, што Я - Гасподзь, Які асьвячае іх.

daǔ ìm taksama suboty Mae, kab âny bylì aznakaû pamìž Mnoû ì ìmì, kab vedalì, što Â - Gaspodz′, Âkì as′vâčae ìh.

13. Але дом Ізраілеў узбурыўся супроць Мяне ў пустыні: паводле запаведзяў Маіх не паводзіліся і адкінулі пастановы Мае, выконваючы, якія чалавек быў бы жывы дзякуючы ім, і суботы Мае парушалі, - і Я сказаў: вылью на іх лютасьць Маю ў пустыні, каб вынішчыць іх.

Ale dom Ìzraìleǔ uzburyǔsâ suproc′ Mâne ǔ pustynì: pavodle zapavedzâǔ Maìh ne pavodzìlìsâ ì adkìnulì pastanovy Mae, vykonvaûčy, âkìâ čalavek byǔ by žyvy dzâkuûčy ìm, ì suboty Mae parušalì, - ì Â skazaǔ: vyl′û na ìh lûtas′c′ Maû ǔ pustynì, kab vynìščyc′ ìh.

14. Але Я зрабіў дзеля імя Майго, каб яно ня ганілася перад народамі, на вачах у якіх Я вывеў іх.

Ale Â zrabìǔ dzelâ ìmâ Majgo, kab âno nâ ganìlasâ perad narodamì, na vačah u âkìh Â vyveǔ ìh.

15. Нават Я, падняўшы руку Маю супроць іх у пустыні, прысягнуў, што не ўвяду іх у зямлю, якую Я пазначыў, - якая сочыцца малаком і мёдам, красу ўсіх земляў,

Navat Â, padnâǔšy ruku Maû suproc′ ìh u pustynì, prysâgnuǔ, što ne ǔvâdu ìh u zâmlû, âkuû Â paznačyǔ, - âkaâ sočycca malakom ì mëdam, krasu ǔsìh zemlâǔ,

16. за тое, што яны адкінулі пастановы Мае, і не паводзіліся паводле запаведзяў Маіх і парушалі суботы Мае; бо сэрца іхняе імкнулася да ідалаў іхніх.

za toe, što âny adkìnulì pastanovy Mae, ì ne pavodzìlìsâ pavodle zapavedzâǔ Maìh ì parušalì suboty Mae; bo sèrca ìhnâe ìmknulasâ da ìdalaǔ ìhnìh.

17. Але вока Маё пашкадавала загубіць іх; і Я ня вынішчыў іх у пустыні.

Ale voka Maë paškadavala zagubìc′ ìh; ì Â nâ vynìščyǔ ìh u pustynì.

18. І казаў Я сынам іхнім у пустыні: не хадзеце паводле правілаў бацькоў вашых і ня трымайцеся пастановаў іхніх і не апаганьвайце сябе ідаламі іхнімі.

Ì kazaǔ Â synam ìhnìm u pustynì: ne hadzece pavodle pravìlaǔ bac′koǔ vašyh ì nâ trymajcesâ pastanovaǔ ìhnìh ì ne apagan′vajce sâbe ìdalamì ìhnìmì.

19. Я - Гасподзь Бог ваш: паводле Маіх запаведзяў паводзьцеся, і Мае пастановы захоўвайце і выконвайце іх.

Â - Gaspodz′ Bog vaš: pavodle Maìh zapavedzâǔ pavodz′cesâ, ì Mae pastanovy zahoǔvajce ì vykonvajce ìh.

20. І асьвячайце суботы Мае, каб яны былі азнакаю паміж мною і вамі, каб вы ведалі, што Я - Гасподзь Бог ваш.

Ì as′vâčajce suboty Mae, kab âny bylì aznakaû pamìž mnoû ì vamì, kab vy vedalì, što Â - Gaspodz′ Bog vaš.

21. Але і сыны ўзбурыліся супроць Мяне: паводле запаведзяў Маіх ня дзеялі і пастановаў Маіх ня трымаліся, ня выконвалі таго, што выконваючы, чалавек быў бы жывы, парушалі суботы Мае, - і Я сказаў: вылью на іх гнеў Мой, вычарпаю на іх лютасьць Маю ў пустыні;

Ale ì syny ǔzburylìsâ suproc′ Mâne: pavodle zapavedzâǔ Maìh nâ dzeâlì ì pastanovaǔ Maìh nâ trymalìsâ, nâ vykonvalì tago, što vykonvaûčy, čalavek byǔ by žyvy, parušalì suboty Mae, - ì Â skazaǔ: vyl′û na ìh gneǔ Moj, vyčarpaû na ìh lûtas′c′ Maû ǔ pustynì;

22. але Я ўхіліў руку Маю і зрабіў дзеля імя Майго, каб яно ня ганілася перад народамі, на вачах у якіх Я вывеў іх.

ale Â ǔhìlìǔ ruku Maû ì zrabìǔ dzelâ ìmâ Majgo, kab âno nâ ganìlasâ perad narodamì, na vačah u âkìh Â vyveǔ ìh.

23. Таксама, падняўшы руку Маю ў пустыні, Я прысягнуўся расьсеяць іх па народах і разьвеяць іх па землях

Taksama, padnâǔšy ruku Maû ǔ pustynì, Â prysâgnuǔsâ ras′seâc′ ìh pa narodah ì raz′veâc′ ìh pa zemlâh

24. за тое, што яны пастановаў Маіх ня выконвалі, і парушалі суботы Мае і вочы іхнія зьвярталіся да ідалаў бацькоў іхніх.

za toe, što âny pastanovaǔ Maìh nâ vykonvalì, ì parušalì suboty Mae ì vočy ìhnìâ z′vârtalìsâ da ìdalaǔ bac′koǔ ìhnìh.

25. І дапусьціў ім установы нядобрыя і пастановы, ад якіх яны не маглі быць жывыя,

Ì dapus′cìǔ ìm ustanovy nâdobryâ ì pastanovy, ad âkìh âny ne maglì byc′ žyvyâ,

26. і дапусьціў ім апаганіцца прынашэньнямі ахвяраў іхніх, калі яны пачалі праводзіць праз агонь кожны першы плод нутробы, каб спустошыць іх, каб ведалі, што Я - Гасподзь.

ì dapus′cìǔ ìm apaganìcca prynašèn′nâmì ahvâraǔ ìhnìh, kalì âny pačalì pravodzìc′ praz agon′ kožny peršy plod nutroby, kab spustošyc′ ìh, kab vedalì, što Â - Gaspodz′.

27. Таму кажы дому Ізраілеваму, сыне чалавечы, і скажы ім: так кажа Гасподзь Бог: вось, чым яшчэ ганілі Мяне бацькі вашыя, вераломна выступаючы супроць Мяне:

Tamu kažy domu Ìzraìlevamu, syne čalavečy, ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, čym âščè ganìlì Mâne bac′kì vašyâ, veralomna vystupaûčy suproc′ Mâne:

28. Я прывёў іх у зямлю, якую з клятваю абяцаў даць ім, падняўшы руку Маю, - нагледзеўшы сабе любы высокі пагорак і любое галінастае дрэва, пачалі калоць там ахвяры свае, і ставілі там абразьлівыя для Мяне прынашэньні свае, духмяныя пахошчы свае і лілі там паліваньні свае.

Â pryvëǔ ìh u zâmlû, âkuû z klâtvaû abâcaǔ dac′ ìm, padnâǔšy ruku Maû, - nagledzeǔšy sabe lûby vysokì pagorak ì lûboe galìnastae drèva, pačalì kaloc′ tam ahvâry svae, ì stavìlì tam abraz′lìvyâ dlâ Mâne prynašèn′nì svae, duhmânyâ pahoščy svae ì lìlì tam palìvan′nì svae.

29. І Я казаў ім: што гэта за вышыня, куды ходзіце вы? таму імем Бама называецца яна і да сёньняшняга дня.

Ì Â kazaǔ ìm: što gèta za vyšynâ, kudy hodzìce vy? tamu ìmem Bama nazyvaecca âna ì da sën′nâšnâga dnâ.

30. Таму скажы дому Ізраілеваму: так кажа Гасподзь Бог: ці не апаганьваеце вы сябе на прыклад бацькоў вашых і ці не блудадзейнічаеце сьледам за мярзотамі іхнімі?

Tamu skažy domu Ìzraìlevamu: tak kaža Gaspodz′ Bog: cì ne apagan′vaece vy sâbe na pryklad bac′koǔ vašyh ì cì ne bludadzejnìčaece s′ledam za mârzotamì ìhnìmì?

31. Прыносячы дарункі вашыя і праводзячы сыноў вашых праз агонь, вы і апаганьваеце сябе ўсімі ідаламі вашымі да сёньняшняга дня - і хочаце спытацца ў Мяне, доме Ізраілеў? жыву Я, кажа Гасподзь Бог, ня дам вам адказу.

Prynosâčy darunkì vašyâ ì pravodzâčy synoǔ vašyh praz agon′, vy ì apagan′vaece sâbe ǔsìmì ìdalamì vašymì da sën′nâšnâga dnâ - ì hočace spytacca ǔ Mâne, dome Ìzraìleǔ? žyvu Â, kaža Gaspodz′ Bog, nâ dam vam adkazu.

32. І што прыходзіць вам у галаву, зусім ня збудзецца. Вы кажаце: будзем, як язычнікі, як плямёны іншаземныя, служыць дрэву і каменю.

Ì što pryhodzìc′ vam u galavu, zusìm nâ zbudzecca. Vy kažace: budzem, âk âzyčnìkì, âk plâmëny ìnšazemnyâ, služyc′ drèvu ì kamenû.

33. Жыву Я, кажа Гасподзь Бог; рукою моцнаю, мышцаю прасьцертаю і выліваньнем лютасьці буду валадарыць над вамі.

Žyvu Â, kaža Gaspodz′ Bog; rukoû mocnaû, myšcaû pras′certaû ì vylìvan′nem lûtas′cì budu valadaryc′ nad vamì.

34. І выведу вас з народаў і з краінаў, па якіх вы расьсеяны, і зьбяру вас рукою моцнаю і мышцаю прасьцертаю і выліваньнем лютасьці.

Ì vyvedu vas z narodaǔ ì z kraìnaǔ, pa âkìh vy ras′seâny, ì z′bâru vas rukoû mocnaû ì myšcaû pras′certaû ì vylìvan′nem lûtas′cì.

35. І прывяду вас у пустыню народаў і там буду судзіцца з вамі тварам да твару.

Ì pryvâdu vas u pustynû narodaǔ ì tam budu sudzìcca z vamì tvaram da tvaru.

36. Як Я судзіўся з бацькамі вашымі ў пустыні зямлі Егіпецкай, так буду судзіцца з вамі, кажа Гасподзь Бог.

Âk Â sudzìǔsâ z bac′kamì vašymì ǔ pustynì zâmlì Egìpeckaj, tak budu sudzìcca z vamì, kaža Gaspodz′ Bog.

37. І правяду вас пад жазлом і ўвяду вас у повязі запавета.

Ì pravâdu vas pad žazlom ì ǔvâdu vas u povâzì zapaveta.

38. І выдзелю з вас мяцежнікаў і непакорлівых Мне. Зь зямлі пражываньня іхняга выведу іх, але ў зямлю Ізраілевую яны ня ўвойдуць, - і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

Ì vydzelû z vas mâcežnìkaǔ ì nepakorlìvyh Mne. Z′ zâmlì pražyvan′nâ ìhnâga vyvedu ìh, ale ǔ zâmlû Ìzraìlevuû âny nâ ǔvojduc′, - ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

39. А вы, доме Ізраілеў, - так кажа Гасподзь Бог, - ідзеце кожны да сваіх ідалаў і служэце ім, калі Мяне ня слухаецеся, але не апаганьвайце болей сьвятога імя Майго дарункамі вашымі і ідаламі вашымі,

A vy, dome Ìzraìleǔ, - tak kaža Gaspodz′ Bog, - ìdzece kožny da svaìh ìdalaǔ ì služèce ìm, kalì Mâne nâ sluhaecesâ, ale ne apagan′vajce bolej s′vâtoga ìmâ Majgo darunkamì vašymì ì ìdalamì vašymì,

40. бо на Маёй сьвятой гары, на гары высокай Ізраілевай, - кажа Гасподзь Бог, - там будзе служыць Мне ўвесь дом Ізраілеў - увесь, колькі яго ёсьць на зямлі; там Я з добрым упадабаньнем прыму іх, і там запатрабую прынашэньняў вашых і пачаткаў вашых з усімі сьвятымі вашымі.

bo na Maëj s′vâtoj gary, na gary vysokaj Ìzraìlevaj, - kaža Gaspodz′ Bog, - tam budze služyc′ Mne ǔves′ dom Ìzraìleǔ - uves′, kol′kì âgo ës′c′ na zâmlì; tam Â z dobrym upadaban′nem prymu ìh, ì tam zapatrabuû prynašèn′nâǔ vašyh ì pačatkaǔ vašyh z usìmì s′vâtymì vašymì.

41. Прыму вас, як духмяныя пахошчы, калі выведу вас з народаў і зьбяру вас з краін, па якіх вы расьсеяны, - і буду сьвяціцца ў вас на вачах у народаў.

Prymu vas, âk duhmânyâ pahoščy, kalì vyvedu vas z narodaǔ ì z′bâru vas z kraìn, pa âkìh vy ras′seâny, - ì budu s′vâcìcca ǔ vas na vačah u narodaǔ.

42. І ўведаеце, што Я - Гасподзь, калі ўвяду вас у зямлю Ізраілевую - у зямлю, якую Я прысягнуўся даць бацькам вашым, падняўшы руку Маю.

Ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′, kalì ǔvâdu vas u zâmlû Ìzraìlevuû - u zâmlû, âkuû Â prysâgnuǔsâ dac′ bac′kam vašym, padnâǔšy ruku Maû.

43. І ўзгадаеце там пра шляхі вашыя і пра ўсе дзеі вашыя, якімі вы апаганьвалі сябе, і пагардзіце самімі сабою за ўсе зладзействы вашыя, якія вы рабілі.

Ì ǔzgadaece tam pra šlâhì vašyâ ì pra ǔse dzeì vašyâ, âkìmì vy apagan′valì sâbe, ì pagardzìce samìmì saboû za ǔse zladzejstvy vašyâ, âkìâ vy rabìlì.

44. І ўведаеце, што Я - Гасподзь, калі ўчыняцьму з вамі дзеля імя Майго, не паводле ліхіх вашых шляхоў і вашых учынкаў распусных, доме Ізраілеў, - кажа Гасподзь Бог.

Ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′, kalì ǔčynâc′mu z vamì dzelâ ìmâ Majgo, ne pavodle lìhìh vašyh šlâhoǔ ì vašyh učynkaǔ raspusnyh, dome Ìzraìleǔ, - kaža Gaspodz′ Bog.

45. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

46. сыне чалавечы! зьвярні аблічча тваё на дарогі на поўдзень, і вымаві слова на поўдзень і мові прароцтва на лес паўднёвага поля.

syne čalavečy! z′vârnì ablìčča tvaë na darogì na poǔdzen′, ì vymavì slova na poǔdzen′ ì movì praroctva na les paǔdnëvaga polâ.

47. І скажы паўднёваму лесу: слухай слова Госпада; так кажа Гасподзь Бог: вось, Я запалю ў табе агонь, і ён зжарэ ў табе кожнае дрэва зялёнае і кожнае дрэва сухое; не патухне палаючае полымя, і ўсё будзе апалена ім ад поўдня да поўначы.

Ì skažy paǔdnëvamu lesu: sluhaj slova Gospada; tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â zapalû ǔ tabe agon′, ì ën zžarè ǔ tabe kožnae drèva zâlënae ì kožnae drèva suhoe; ne patuhne palaûčae polymâ, ì ǔsë budze apalena ìm ad poǔdnâ da poǔnačy.

48. І ўбачыць кожная плоць, што Я Гасподзь запаліў яго, і ён не патухне.

Ì ǔbačyc′ kožnaâ ploc′, što Â Gaspodz′ zapalìǔ âgo, ì ën ne patuhne.

49. І сказаў я: о, Госпадзе Божа! яны кажуць пра мяне: "ці не гаворыць ён прыпавесьці?"

Ì skazaǔ â: o, Gospadze Boža! âny kažuc′ pra mâne: "cì ne gavoryc′ ën prypaves′cì?"

21 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! зьвярні аблічча тваё да Ерусаліма і вымаві слова на сьвятыні і мові прароцтва на зямлю Ізраілевую

syne čalavečy! z′vârnì ablìčča tvaë da Erusalìma ì vymavì slova na s′vâtynì ì movì praroctva na zâmlû Ìzraìlevuû

3. і скажы зямлі Ерусалімавай: так кажа Гасподзь Бог: вось, Я на цябе, і дастану меч Мой з похваў яго і зьнішчу ў цябе праведнага і бязбожнага.

ì skažy zâmlì Erusalìmavaj: tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â na câbe, ì dastanu meč Moj z pohvaǔ âgo ì z′nìšču ǔ câbe pravednaga ì bâzbožnaga.

4. А каб зьнішчыць у цябе праведнага і бязбожнага, меч мой з похваў сваіх пойдзе на ўсякую плоць ад поўдня да поўначы.

A kab z′nìščyc′ u câbe pravednaga ì bâzbožnaga, meč moj z pohvaǔ svaìh pojdze na ǔsâkuû ploc′ ad poǔdnâ da poǔnačy.

5. І ўведае ўсякая плоць, што Я, Гасподзь, дастаў меч Мой з похваў яго, і ён ужо ня вернецца.

Ì ǔvedae ǔsâkaâ ploc′, što Â, Gaspodz′, dastaǔ meč Moj z pohvaǔ âgo, ì ën užo nâ vernecca.

6. А ты, сыне чалавечы, стагні, ламаючы сьцёгны твае, і ў гароце стагні на вачах у іх.

A ty, syne čalavečy, stagnì, lamaûčy s′cëgny tvae, ì ǔ garoce stagnì na vačah u ìh.

7. І калі скажуць табе: "чаго ты стогнеш?", скажы: "ад чуткі, што ідзе", - і растане любое сэрца, і ўсе рукі апусьцяцца, і ўсякі дух зьняможацца, і ўсе калені задрыжаць, як вада. Вось гэта прыйдзе і збудзецца, кажа Гасподзь Бог.

Ì kalì skažuc′ tabe: "čago ty stogneš?", skažy: "ad čutkì, što ìdze", - ì rastane lûboe sèrca, ì ǔse rukì apus′câcca, ì ǔsâkì duh z′nâmožacca, ì ǔse kalenì zadryžac′, âk vada. Vos′ gèta pryjdze ì zbudzecca, kaža Gaspodz′ Bog.

8. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

9. сыне чалавечы! мові прароцтва і скажы: так кажа Гасподзь Бог: скажы: меч, меч навостраны і вычышчаны;

syne čalavečy! movì praroctva ì skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog: skažy: meč, meč navostrany ì vyčyščany;

10. навостраны, каб болей калоць; вычышчаны, каб зьзяў, як маланка. Ці радавацца нам, што жазло сына Майго пагарджае ўсякім дрэвам?

navostrany, kab bolej kaloc′; vyčyščany, kab z′zâǔ, âk malanka. Cì radavacca nam, što žazlo syna Majgo pagardžae ǔsâkìm drèvam?

11. Я даў яго вычысьціць, каб узяць у руку; ужо навостраны гэты меч і вычышчаны, каб аддаць яго ў рукі забойцу.

Â daǔ âgo vyčys′cìc′, kab uzâc′ u ruku; užo navostrany gèty meč ì vyčyščany, kab addac′ âgo ǔ rukì zabojcu.

12. Стагні і галасі, сыне чалавечы, бо ён - на народ Мой, на ўсіх князёў Ізраіля: яны аддадзены будуць пад меч з народам Маім; таму бі сябе па сьцёгнах.

Stagnì ì galasì, syne čalavečy, bo ën - na narod Moj, na ǔsìh knâzëǔ Ìzraìlâ: âny addadzeny buduc′ pad meč z narodam Maìm; tamu bì sâbe pa s′cëgnah.

13. Бо ён ужо выпрабаваны. І што, калі ён пагарджае і жазло гэта ня выстаіць, кажа Гасподзь Бог.

Bo ën užo vyprabavany. Ì što, kalì ën pagardžae ì žazlo gèta nâ vystaìc′, kaža Gaspodz′ Bog.

14. А ты, сыне чалавечы, прароч і пляскай у ладкі, - і падвоіцца меч і патроіцца: меч на забіваных, меч на забіваньне вялікага, які пранікае ўсярэдзіну жытла іхняга.

A ty, syne čalavečy, praroč ì plâskaj u ladkì, - ì padvoìcca meč ì patroìcca: meč na zabìvanyh, meč na zabìvan′ne vâlìkaga, âkì pranìkae ǔsârèdzìnu žytla ìhnâga.

15. Каб расталі сэрцы і каб забітых было болей, Я каля ўсіх варотаў іхніх пастаўлю грозны меч, ах! бліскучы, як маланка, навостраны на закол.

Kab rastalì sèrcy ì kab zabìtyh bylo bolej, Â kalâ ǔsìh varotaǔ ìhnìh pastaǔlû grozny meč, ah! blìskučy, âk malanka, navostrany na zakol.

16. Зьбярыся і ідзі направа альбо ідзі налева, куды б ні павярнулася аблічча тваё.

Z′bârysâ ì ìdzì naprava al′bo ìdzì naleva, kudy b nì pavârnulasâ ablìčča tvaë.

17. І Я буду пляскаць у далоні і спатолю гнеў Мой; Я, Гасподзь, сказаў.

Ì Â budu plâskac′ u dalonì ì spatolû gneǔ Moj; Â, Gaspodz′, skazaǔ.

18. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

19. і ты, сыне чалавечы, уяві сабе дзьве дарогі, па якіх мае ісьці меч цара Вавілонскага, - абедзьве яны павінны выходзіць з адной зямлі, - і накрэсьлі руку, накрэсьлі на пачатку дарог у гарады.

ì ty, syne čalavečy, uâvì sabe dz′ve darogì, pa âkìh mae ìs′cì meč cara Vavìlonskaga, - abedz′ve âny pavìnny vyhodzìc′ z adnoj zâmlì, - ì nakrès′lì ruku, nakrès′lì na pačatku darog u garady.

20. Уяві сабе дарогу, па якой меч ішоў бы ў Раву сыноў Амонавых і ў Юдэю, ва ўмацаваны Ерусалім,

Uâvì sabe darogu, pa âkoj meč ìšoǔ by ǔ Ravu synoǔ Amonavyh ì ǔ Ûdèû, va ǔmacavany Erusalìm,

21. бо цар Вавілонскі спыніўся на ростані, на пачатку дзьвюх дарог, для варажбы: трасе стрэлы, пытаецца ў тэрафімаў, разглядвае печань.

bo car Vavìlonskì spynìǔsâ na rostanì, na pačatku dz′vûh darog, dlâ varažby: trase strèly, pytaecca ǔ tèrafìmaǔ, razglâdvae pečan′.

22. У правай руцэ ў яго варажба: "у Ерусалім", дзе трэба паставіць тараны, разамкнуць на пабоішча вусны, узьнесьці голас на ваенны крык, падвесьці тараны пад брамы, насыпаць вал, пабудаваць абложныя вежы.

U pravaj rucè ǔ âgo varažba: "u Erusalìm", dze trèba pastavìc′ tarany, razamknuc′ na paboìšča vusny, uz′nes′cì golas na vaenny kryk, padves′cì tarany pad bramy, nasypac′ val, pabudavac′ abložnyâ vežy.

23. Гэтая варажба здалася іхнім вачам ілжывай; але як што яны прысягалі прысягаю, дык ён, згадаўшы такое іхняе вераломства, пастанавіў узяць яго.

Gètaâ varažba zdalasâ ìhnìm vačam ìlžyvaj; ale âk što âny prysâgalì prysâgaû, dyk ën, zgadaǔšy takoe ìhnâe veralomstva, pastanavìǔ uzâc′ âgo.

24. Таму так кажа Гасподзь Бог: як што вы самі ўзгадваеце беззаконьне вашае, робячы яўнымі злачынствы вашыя, выстаўляючы напаказ грахі вашыя ва ўсіх учынках вашых, і самі ўзгадваеце гэта, дык вы будзеце ўзяты рукамі.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: âk što vy samì ǔzgadvaece bezzakon′ne vašae, robâčy âǔnymì zlačynstvy vašyâ, vystaǔlâûčy napakaz grahì vašyâ va ǔsìh učynkah vašyh, ì samì ǔzgadvaece gèta, dyk vy budzece ǔzâty rukamì.

25. І ты, нягодны, злачынны правадыр Ізраіля, дзень якога настаў цяпер, калі грахоўнасьці ягонай будзе пакладзены канец!

Ì ty, nâgodny, zlačynny pravadyr Ìzraìlâ, dzen′ âkoga nastaǔ câper, kalì grahoǔnas′cì âgonaj budze pakladzeny kanec!

26. так кажа Гасподзь Бог: здымі зь сябе дыядэму і складзі вянок: гэтага ўжо ня будзе: прыніжанае ўзвысіцца і высокае прынізіцца.

tak kaža Gaspodz′ Bog: zdymì z′ sâbe dyâdèmu ì skladzì vânok: gètaga ǔžo nâ budze: prynìžanae ǔzvysìcca ì vysokae prynìzìcca.

27. Скіну, скіну, скіну, - і яго ня будзе, пакуль ня прыйдзе Той, Каму належыць ён, і Я дам Яму.

Skìnu, skìnu, skìnu, - ì âgo nâ budze, pakul′ nâ pryjdze Toj, Kamu naležyc′ ën, ì Â dam Âmu.

28. І ты, сыне чалавечы, вымаві прароцтва і скажы: так кажа Гасподзь Бог пра сыноў Амонавых і пра паглумленьне іхняе, і скажы: меч, меч аголены на закол, вычышчаны на зьнішчэньне, каб зьзяў, як маланка,

Ì ty, syne čalavečy, vymavì praroctva ì skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog pra synoǔ Amonavyh ì pra paglumlen′ne ìhnâe, ì skažy: meč, meč agoleny na zakol, vyčyščany na z′nìščèn′ne, kab z′zâǔ, âk malanka,

29. каб тады, калі паказваюць табе пустыя ўявы і ілжыва варожаць табе, і цябе прыклаў да абезгалоўленых бязбожнікам, дзень якіх настаў, калі бязбожнасьці іхняй будзе пакладзены канец.

kab tady, kalì pakazvaûc′ tabe pustyâ ǔâvy ì ìlžyva varožac′ tabe, ì câbe pryklaǔ da abezgaloǔlenyh bâzbožnìkam, dzen′ âkìh nastaǔ, kalì bâzbožnas′cì ìhnâj budze pakladzeny kanec.

30. Ці верне яго ў похвы ягоныя? На месцы, дзе ты створаны, на зямлі паходжаньня твайго судзіцьму цябе:

Cì verne âgo ǔ pohvy âgonyâ? Na mescy, dze ty stvorany, na zâmlì pahodžan′nâ tvajgo sudzìc′mu câbe:

31. і вылью на цябе абурэньне Маё, дыхну на цябе агнём лютасьці Маёй і аддам цябе ў рукі людзей разьюшаных, спрактыкаваных у забойстве.

ì vyl′û na câbe aburèn′ne Maë, dyhnu na câbe agnëm lûtas′cì Maëj ì addam câbe ǔ rukì lûdzej raz′ûšanyh, spraktykavanyh u zabojstve.

32. Ты будзеш ежаю агню, кроў твая застанецца на зямлі; ня будуць і згадваць пра цябе; бо Я, Гасподзь, сказаў гэта.

Ty budzeš ežaû agnû, kroǔ tvaâ zastanecca na zâmlì; nâ buduc′ ì zgadvac′ pra câbe; bo Â, Gaspodz′, skazaǔ gèta.

22 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. і ты, сыне чалавечы, ці хочаш судзіць, судзіць горад крыві? выкажы яму ўсе гідоты ягоныя

ì ty, syne čalavečy, cì hočaš sudzìc′, sudzìc′ gorad kryvì? vykažy âmu ǔse gìdoty âgonyâ

3. і скажы: так кажа Гасподзь Бог: о, горадзе, што праліваеш кроў сярод цябе, каб настаў час твой, што робіш у сябе ідалаў, каб апаганьваць сябе!

ì skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog: o, goradze, što pralìvaeš kroǔ sârod câbe, kab nastaǔ čas tvoj, što robìš u sâbe ìdalaǔ, kab apagan′vac′ sâbe!

4. Крывёю, якую ты праліў, ты зрабіў сябе вінаватым, і ідаламі, якіх ты нарабіў, ты апаганіў сябе і наблізіў дні твае і дасягнуў часу гадоў тваіх. За гэта аддам цябе на сьмех народам, на паглум ўсім землям.

Kryvëû, âkuû ty pralìǔ, ty zrabìǔ sâbe vìnavatym, ì ìdalamì, âkìh ty narabìǔ, ty apaganìǔ sâbe ì nablìzìǔ dnì tvae ì dasâgnuǔ času gadoǔ tvaìh. Za gèta addam câbe na s′meh narodam, na paglum ǔsìm zemlâm.

5. Блізкія і далёкія ад цябе будуць глуміцца зь цябе, што ты апаганіў імя тваё, праславіўся буянствам.

Blìzkìâ ì dalëkìâ ad câbe buduc′ glumìcca z′ câbe, što ty apaganìǔ ìmâ tvaë, praslavìǔsâ buânstvam.

6. Вось начальнікі ў Ізраіля, кожны ў меру сілы сваёй, былі ў цябе, каб праліваць кроў.

Vos′ načal′nìkì ǔ Ìzraìlâ, kožny ǔ meru sìly svaëj, bylì ǔ câbe, kab pralìvac′ kroǔ.

7. У цябе бацьку і маці ліхасловяць прыхадню, чыняць крыўду сярод цябе, сірату і ўдаву ўціскаюць у цябе.

U câbe bac′ku ì macì lìhaslovâc′ pryhadnû, čynâc′ kryǔdu sârod câbe, sìratu ì ǔdavu ǔcìskaûc′ u câbe.

8. Сьвятыняў Маіх ты не паважаеш і суботы Мае парушаеш.

S′vâtynâǔ Maìh ty ne pavažaeš ì suboty Mae parušaeš.

9. Паклёпнікі знаходзяцца ў цябе, каб праліваць кроў, і на горах ядуць у цябе ідалаахвярнае, сярод цябе чыняць мярзоту.

Paklëpnìkì znahodzâcca ǔ câbe, kab pralìvac′ kroǔ, ì na gorah âduc′ u câbe ìdalaahvârnae, sârod câbe čynâc′ mârzotu.

10. Галізну бацькі адкрываюць у цябе, жанчыну ў час ачышчэньня нячыстасьці яе гвалцяць у цябе.

Galìznu bac′kì adkryvaûc′ u câbe, žančynu ǔ čas ačyščèn′nâ nâčystas′cì âe gvalcâc′ u câbe.

11. Той чыніць мярзоту з жонкаю блізкага свайго, той апаганьвае нявестку сваю, той гвалціць сястру сваю, дачку бацькі свайго.

Toj čynìc′ mârzotu z žonkaû blìzkaga svajgo, toj apagan′vae nâvestku svaû, toj gvalcìc′ sâstru svaû, dačku bac′kì svajgo.

12. Хабар бяруць у цябе, каб праліваць кроў; ты бярэш рост і ліхву і гвалтам вымагаеш карысьлівае ў блізкага твайго, а Мяне забыў, кажа Гасподзь Бог.

Habar bâruc′ u câbe, kab pralìvac′ kroǔ; ty bârèš rost ì lìhvu ì gvaltam vymagaeš karys′lìvae ǔ blìzkaga tvajgo, a Mâne zabyǔ, kaža Gaspodz′ Bog.

13. І вось, Я пляснуў рукамі Маімі ад карысталюбства твайго, якое выяўляецца ў цябе, і ад праліваньня крыві, якое чыніцца сярод цябе.

Ì vos′, Â plâsnuǔ rukamì Maìmì ad karystalûbstva tvajgo, âkoe vyâǔlâecca ǔ câbe, ì ad pralìvan′nâ kryvì, âkoe čynìcca sârod câbe.

14. Ці ўстоіць сэрца тваё, ці будуць цьвёрдыя рукі твае ў тыя дні, у якія будуць дзеяць супроць цябе? Я, Гасподзь, сказаў - і зраблю.

Cì ǔstoìc′ sèrca tvaë, cì buduc′ c′vërdyâ rukì tvae ǔ tyâ dnì, u âkìâ buduc′ dzeâc′ suproc′ câbe? Â, Gaspodz′, skazaǔ - ì zrablû.

15. Я расьсею цябе па народах - і разьвею цябе па землях, і пакладу канец гідотам тваім сярод цябе.

Â ras′seû câbe pa narodah - ì raz′veû câbe pa zemlâh, ì pakladu kanec gìdotam tvaìm sârod câbe.

16. І зробіш сам сябе пагарджаным у вачах народаў, і ўведаеш, што Я - Гасподзь.

Ì zrobìš sam sâbe pagardžanym u vačah narodaǔ, ì ǔvedaeš, što Â - Gaspodz′.

17. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

18. сыне чалавечы! дом Ізраілеў зрабіўся ў Мяне мяшанцам; усе яны - волава, медзь і жалеза і сьвінец у гарніле; зрабіліся, як мяшанка срэбра.

syne čalavečy! dom Ìzraìleǔ zrabìǔsâ ǔ Mâne mâšancam; use âny - volava, medz′ ì žaleza ì s′vìnec u garnìle; zrabìlìsâ, âk mâšanka srèbra.

19. Таму так кажа Гасподзь Бог: як што ўсе вы зрабіліся мяшанкаю, за тое вось Я зьбяру вас у Ерусалім.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: âk što ǔse vy zrabìlìsâ mâšankaû, za toe vos′ Â z′bâru vas u Erusalìm.

20. Як у гарніла кладуць разам срэбра, і медзь і жалеза, і сьвінец і волава, каб разьдзьмуць у іх агонь і расплавіць: так Я ў гневе Маім і ў лютасьці Маёй зьбяру і пакладу і расплаўлю вас.

Âk u garnìla kladuc′ razam srèbra, ì medz′ ì žaleza, ì s′vìnec ì volava, kab raz′dz′muc′ u ìh agon′ ì rasplavìc′: tak Â ǔ gneve Maìm ì ǔ lûtas′cì Maëj z′bâru ì pakladu ì rasplaǔlû vas.

21. Зьбяру вас і дыхну на вас агнём абурэньня Майго, і расплавіцеся сярод яго.

Z′bâru vas ì dyhnu na vas agnëm aburèn′nâ Majgo, ì rasplavìcesâ sârod âgo.

22. Як срэбра плавіцца ў гарніле, расплавіцеся і вы сярод яго, і ўведаеце, што Я, Гасподзь, выліў лютасьць Маю на вас.

Âk srèbra plavìcca ǔ garnìle, rasplavìcesâ ì vy sârod âgo, ì ǔvedaece, što Â, Gaspodz′, vylìǔ lûtas′c′ Maû na vas.

23. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

24. сыне чалавечы! скажы яму: ты - зямля неачышчаная, не арашаная дажджом у дзень гневу!

syne čalavečy! skažy âmu: ty - zâmlâ neačyščanaâ, ne arašanaâ daždžom u dzen′ gnevu!

25. Змова прарокаў яе сярод яе, як леў рыклівы, які турзае здабычу; зьядаюць душы, абіраюць маёмасьць і каштоўнасьці, і памнажаюць лік удоваў.

Zmova prarokaǔ âe sârod âe, âk leǔ ryklìvy, âkì turzae zdabyču; z′âdaûc′ dušy, abìraûc′ maëmas′c′ ì kaštoǔnas′cì, ì pamnažaûc′ lìk udovaǔ.

26. Сьвятары яе парушаюць закон Мой і апаганьваюць сьвятыні Мае, не аддзяляюць сьвятога ад несьвятога і не паказваюць розьніцы паміж чыстым і нячыстым, і ад суботаў Маіх яны засланілі вочы свае, і Я прыніжаны ў іх.

S′vâtary âe parušaûc′ zakon Moj ì apagan′vaûc′ s′vâtynì Mae, ne addzâlâûc′ s′vâtoga ad nes′vâtoga ì ne pakazvaûc′ roz′nìcy pamìž čystym ì nâčystym, ì ad subotaǔ Maìh âny zaslanìlì vočy svae, ì Â prynìžany ǔ ìh.

27. Князі ў яе як ваўкі, якія вырываюць здабычу; праліваюць кроў, глумяць душы, каб здабыць карысьць.

Knâzì ǔ âe âk vaǔkì, âkìâ vyryvaûc′ zdabyču; pralìvaûc′ kroǔ, glumâc′ dušy, kab zdabyc′ karys′c′.

28. А прарокі яе ўсё пэцкаюць брудам, бачаць пустое і прадказваюць ім ілжывае, кажучы: "так кажа Гасподзь Бог", тым часам як не казаў Гасподзь.

A prarokì âe ǔsë pèckaûc′ brudam, bačac′ pustoe ì pradkazvaûc′ ìm ìlžyvae, kažučy: "tak kaža Gaspodz′ Bog", tym časam âk ne kazaǔ Gaspodz′.

29. А ў народзе прыгнятаюць адзін аднаго, рабуюць і ўціскаюць беднага і гаротнага, і прыхадня прыгнятаюць несправядліва.

A ǔ narodze prygnâtaûc′ adzìn adnago, rabuûc′ ì ǔcìskaûc′ bednaga ì garotnaga, ì pryhadnâ prygnâtaûc′ nespravâdlìva.

30. Шукаў Я ў іх чалавека, які паставіў бы сьцяну і стаў бы перад Мною ў праломіне за гэтую зямлю, каб Я не загубіў яе, але не знайшоў.

Šukaǔ Â ǔ ìh čalaveka, âkì pastavìǔ by s′cânu ì staǔ by perad Mnoû ǔ pralomìne za gètuû zâmlû, kab Â ne zagubìǔ âe, ale ne znajšoǔ.

31. Дык вось вылью на іх абурэньне Маё, агнём лютасьці Маёй вынішчу іх, паводзіны іхнія абярну ім на галаву, кажа Гасподзь Бог.

Dyk vos′ vyl′û na ìh aburèn′ne Maë, agnëm lûtas′cì Maëj vynìšču ìh, pavodzìny ìhnìâ abârnu ìm na galavu, kaža Gaspodz′ Bog.

23 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! былі дзьве жанчыны, дочкі адной маці,

syne čalavečy! bylì dz′ve žančyny, dočkì adnoj macì,

3. і блудадзеялі яны ў Егіпце, блудадзеялі ў сваёй маладосьці; там памятыя грудзі іхнія, і там разбэсьцілі дзявоцкія смочкі іхнія.

ì bludadzeâlì âny ǔ Egìpce, bludadzeâlì ǔ svaëj malados′cì; tam pamâtyâ grudzì ìhnìâ, ì tam razbès′cìlì dzâvockìâ smočkì ìhnìâ.

4. Імёны іх: вялікай - Агола, а сястры яе - Агаліва. І былі яны Мае, і нараджалі сыноў і дочак; і называліся - Агола Самарыяй, а Агаліна Ерусалімам.

Ìmëny ìh: vâlìkaj - Agola, a sâstry âe - Agalìva. Ì bylì âny Mae, ì naradžalì synoǔ ì dočak; ì nazyvalìsâ - Agola Samaryâj, a Agalìna Erusalìmam.

5. і пачала Агола блудадзеяць ад Мяне і прынадзілася да сваіх каханкаў, да Асірыянаў, і да суседзяў сваіх,

ì pačala Agola bludadzeâc′ ad Mâne ì prynadzìlasâ da svaìh kahankaǔ, da Asìryânaǔ, ì da susedzâǔ svaìh,

6. да тых, што апраналіся ў адзеньне яхантавага колеру, да начальнікаў вобласьцяў і кіроўцаў гарадоў, да ўсіх прыгожых хлопцаў, вершнікаў, што езьдзілі на конях;

da tyh, što apranalìsâ ǔ adzen′ne âhantavaga koleru, da načal′nìkaǔ voblas′câǔ ì kìroǔcaǔ garadoǔ, da ǔsìh prygožyh hlopcaǔ, veršnìkaǔ, što ez′dzìlì na konâh;

7. і шчодрылася ў блудадзействах сваіх з усімі адборнымі з сыноў Асура і апаганьвала сябе ўсімі ідаламі тых, да каго ні прынаджвалася;

ì ščodrylasâ ǔ bludadzejstvah svaìh z usìmì adbornymì z synoǔ Asura ì apagan′vala sâbe ǔsìmì ìdalamì tyh, da kago nì prynadžvalasâ;

8. не пераставала блудадзейнічаць і зь Егіпцянамі, бо яны зь ёю спалі ў маладосьці яе і разбэшчвалі дзявоцкія смочкі яе, і вылівалі на яе пажаду сваю.

ne perastavala bludadzejnìčac′ ì z′ Egìpcânamì, bo âny z′ ëû spalì ǔ malados′cì âe ì razbèščvalì dzâvockìâ smočkì âe, ì vylìvalì na âe pažadu svaû.

9. За тое Я і аддаў яе ў рукі каханкаў яе, у рукі сыноў Асура, да якіх яна прынадзілася.

Za toe Â ì addaǔ âe ǔ rukì kahankaǔ âe, u rukì synoǔ Asura, da âkìh âna prynadzìlasâ.

10. Яны адкрылі галізну яе і дочак яе, а яе забілі мечам. І яна зрабілася ганьбаю сярод жанчын, калі ўчынілі над ёю сьмяротную кару.

Âny adkrylì galìznu âe ì dočak âe, a âe zabìlì mečam. Ì âna zrabìlasâ gan′baû sârod žančyn, kalì ǔčynìlì nad ëû s′mârotnuû karu.

11. Сястра яе, Агаліва, бачыла гэта, і яшчэ больш распусная была ў каханьні сваім, і блуд яе пераўзышоў блуд сястры яе.

Sâstra âe, Agalìva, bačyla gèta, ì âščè bol′š raspusnaâ byla ǔ kahan′nì svaìm, ì blud âe peraǔzyšoǔ blud sâstry âe.

12. Яна прынадзілася да сыноў Асуравых, да начальнікаў вобласьцяў і кіроўцаў гарадоў, суседзяў яе, раскошна апранутых, да вершнікаў, што езьдзяць на конях, да ўсіх адборных хлопцаў.

Âna prynadzìlasâ da synoǔ Asuravyh, da načal′nìkaǔ voblas′câǔ ì kìroǔcaǔ garadoǔ, susedzâǔ âe, raskošna apranutyh, da veršnìkaǔ, što ez′dzâc′ na konâh, da ǔsìh adbornyh hlopcaǔ.

13. І Я бачыў, што яна апаганіла сябе, і што ў абедзьвюх іх - адна дарога.

Ì Â bačyǔ, što âna apaganìla sâbe, ì što ǔ abedz′vûh ìh - adna daroga.

14. Але гэтая яшчэ больш прымножыла блудадзействы свае, бо, убачыўшы выразаных на сьцяне мужчын, фарбамі намаляваныя выявы Халдэяў,

Ale gètaâ âščè bol′š prymnožyla bludadzejstvy svae, bo, ubačyǔšy vyrazanyh na s′câne mužčyn, farbamì namalâvanyâ vyâvy Haldèâǔ,

15. перапаясаных па паясьніцах сваіх поясам, з раскошнымі на галаве іх павязкамі, з выгляду ваенных правадыроў, падобных на сыноў Вавілона, чыя радзіма - зямля Халдэйская,

perapaâsanyh pa paâs′nìcah svaìh poâsam, z raskošnymì na galave ìh pavâzkamì, z vyglâdu vaennyh pravadyroǔ, padobnyh na synoǔ Vavìlona, čyâ radzìma - zâmlâ Haldèjskaâ,

16. яна закахалася ў іх з аднаго зірку вачэй і паслала да іх у Халдэю пасланцоў.

âna zakahalasâ ǔ ìh z adnago zìrku vačèj ì paslala da ìh u Haldèû paslancoǔ.

17. І прыйшлі да яе сыны Вавілона на любоўны ложак і апаганілі яе блудадзействам сваім, і яна апаганіла сябе імі; і адвярнулася ад іх душа яе.

Ì pryjšlì da âe syny Vavìlona na lûboǔny ložak ì apaganìlì âe bludadzejstvam svaìm, ì âna apaganìla sâbe ìmì; ì advârnulasâ ad ìh duša âe.

18. Калі ж яна яўна аддалася блудадзействам сваім і адкрыла галізну сваю, тады і ад яе адвярнулася душа Мая, як адвярнулася душа Мая ад сястры яе.

Kalì ž âna âǔna addalasâ bludadzejstvam svaìm ì adkryla galìznu svaû, tady ì ad âe advârnulasâ duša Maâ, âk advârnulasâ duša Maâ ad sâstry âe.

19. І яна памножыла блудадзействы свае, успамінаючы дні маладосьці сваёй, калі блудадзеяла ў зямлі Егіпецкай.

Ì âna pamnožyla bludadzejstvy svae, uspamìnaûčy dnì malados′cì svaëj, kalì bludadzeâla ǔ zâmlì Egìpeckaj.

20. і прынадзілася да каханкаў сваіх, у якіх плоць - плоць асьліная, і пажада, як у жарабцоў.

ì prynadzìlasâ da kahankaǔ svaìh, u âkìh ploc′ - ploc′ as′lìnaâ, ì pažada, âk u žarabcoǔ.

21. Так ты ўспомніла распусту маладосьці тваёй, калі Егіпцяне ціскалі смочкі твае за дзявоцкасьць грудзей тваіх.

Tak ty ǔspomnìla raspustu malados′cì tvaëj, kalì Egìpcâne cìskalì smočkì tvae za dzâvockas′c′ grudzej tvaìh.

22. Таму, Агаліва, так кажа Гасподзь Бог: вось, Я абуджу супроць цябе каханкаў тваіх, ад якіх адвярнулася душа твая, і прывяду іх супроць цябе з усіх бакоў:

Tamu, Agalìva, tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â abudžu suproc′ câbe kahankaǔ tvaìh, ad âkìh advârnulasâ duša tvaâ, ì pryvâdu ìh suproc′ câbe z usìh bakoǔ:

23. сыноў Вавілона і ўсіх Халдэяў, з Пэхода, з Шоа і Коа, і зь імі ўсіх сыноў Асура, прыгожых хлопцаў, начальнікаў вобласьцяў і кіроўцаў гарадоў, санавітых і знакамітых, усіх умельскіх вершнікаў.

synoǔ Vavìlona ì ǔsìh Haldèâǔ, z Pèhoda, z Šoa ì Koa, ì z′ ìmì ǔsìh synoǔ Asura, prygožyh hlopcaǔ, načal′nìkaǔ voblas′câǔ ì kìroǔcaǔ garadoǔ, sanavìtyh ì znakamìtyh, usìh umel′skìh veršnìkaǔ.

24. І прыйдуць на цябе са зброяю, з конямі і калясьніцамі і з мноствам люду і абступяць цябе вакол у латах, са шчытамі і ў шаломах, і аддам ім цябе на суд, і будуць судзіць цябе сваім судом.

Ì pryjduc′ na câbe sa zbroâû, z konâmì ì kalâs′nìcamì ì z mnostvam lûdu ì abstupâc′ câbe vakol u latah, sa ščytamì ì ǔ šalomah, ì addam ìm câbe na sud, ì buduc′ sudzìc′ câbe svaìm sudom.

25. І абярну рупнасьць Маю супроць цябе, і абыдуцца з табою люта: адрэжуць табе нос і вушы, а астатняе тваё ад меча адпадзе; возьмуць сыноў тваіх і дочак тваіх, а астатняе тваё агнём будзе зжэрта;

Ì abârnu rupnas′c′ Maû suproc′ câbe, ì abyducca z taboû lûta: adrèžuc′ tabe nos ì vušy, a astatnâe tvaë ad meča adpadze; voz′muc′ synoǔ tvaìh ì dočak tvaìh, a astatnâe tvaë agnëm budze zžèrta;

26. і здымуць зь цябе вопратку тваю, возьмуць строі твае.

ì zdymuc′ z′ câbe vopratku tvaû, voz′muc′ stroì tvae.

27. І пакладу канец распусьце тваёй і блуду твайму, прынесенаму зь зямлі Егіпецкай, і ня будзеш зьвяртаць да іх вачэй тваіх, і пра Егіпет ужо ня ўспомніш.

Ì pakladu kanec raspus′ce tvaëj ì bludu tvajmu, prynesenamu z′ zâmlì Egìpeckaj, ì nâ budzeš z′vârtac′ da ìh vačèj tvaìh, ì pra Egìpet užo nâ ǔspomnìš.

28. Бо так кажа Гасподзь Бог: вось, Я аддаю цябе ў рукі тым, якіх ты ўзьненавідзела, у рукі тым, ад якіх адвярнулася душа твая.

Bo tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â addaû câbe ǔ rukì tym, âkìh ty ǔz′nenavìdzela, u rukì tym, ad âkìh advârnulasâ duša tvaâ.

29. І ўчыняць з сабою жорстка, і возьмуць у цябе ўсё, нажытае працаю, і пакінуць цябе голую і ненакрытую, і адкрытая будзе сараматная галізна твая і распуста твая і блудадзейства тваё.

Ì ǔčynâc′ z saboû žorstka, ì voz′muc′ u câbe ǔsë, nažytae pracaû, ì pakìnuc′ câbe goluû ì nenakrytuû, ì adkrytaâ budze saramatnaâ galìzna tvaâ ì raspusta tvaâ ì bludadzejstva tvaë.

30. Гэта будзе зроблена з табою за блудадзейства тваё з народамі, ідаламі якіх ты апаганіла сябе.

Gèta budze zroblena z taboû za bludadzejstva tvaë z narodamì, ìdalamì âkìh ty apaganìla sâbe.

31. Ты хадзіла дарогаю сястры тваёй; затое і дам у руку табе чашу яе.

Ty hadzìla darogaû sâstry tvaëj; zatoe ì dam u ruku tabe čašu âe.

32. Так кажа Гаспаодзь Бог; ты будзеш піць чашу сястрынскую глыбокую і шырокую і падпадзеш пад асьмяяньне і ганьбу, па вялізарнай умяшчальнасьці яе.

Tak kaža Gaspaodz′ Bog; ty budzeš pìc′ čašu sâstrynskuû glybokuû ì šyrokuû ì padpadzeš pad as′mâân′ne ì gan′bu, pa vâlìzarnaj umâščal′nas′cì âe.

33. Ап'яненьня і гаркоты будзеш поўная: чара жудасьці і спусташэньня - чара сястры тваёй, Самарыі!

Ap'ânen′nâ ì garkoty budzeš poǔnaâ: čara žudas′cì ì spustašèn′nâ - čara sâstry tvaëj, Samaryì!

34. І вып'еш яе і спарожніш, і чарапкі яе абліжаш, і грудзі твае стурзаеш: бо Я сказаў гэта, кажа Гасподзь Бог.

Ì vyp'eš âe ì sparožnìš, ì čarapkì âe ablìžaš, ì grudzì tvae sturzaeš: bo Â skazaǔ gèta, kaža Gaspodz′ Bog.

35. Таму так кажа Гасподзь Бог: як што ты забыла Мяне і адвярнулася ад Мяне, дык і цярпі за беззаконьне тваё і за блудадзейства тваё.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: âk što ty zabyla Mâne ì advârnulasâ ad Mâne, dyk ì cârpì za bezzakon′ne tvaë ì za bludadzejstva tvaë.

36. І сказаў мне Гасподзь: сыне чалавечы! ці хочаш ты судзіць Аголу і Агаліву? выкажы ім мярзоты іхнія;

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: syne čalavečy! cì hočaš ty sudzìc′ Agolu ì Agalìvu? vykažy ìm mârzoty ìhnìâ;

37. бо яны пералюбнічалі, і сыноў сваіх, якіх нарадзілі Мне, праз агонь праводзілі, як ежу ім.

bo âny peralûbnìčalì, ì synoǔ svaìh, âkìh naradzìlì Mne, praz agon′ pravodzìlì, âk ežu ìm.

38. Яшчэ вось, што яны рабілі Мне: апаганьвалі сьвятыню Маю ў той самы дзень, і парушалі суботы Мае;

Âščè vos′, što âny rabìlì Mne: apagan′valì s′vâtynû Maû ǔ toj samy dzen′, ì parušalì suboty Mae;

39. бо, калі яны калолі дзяцей сваіх дзеля ідалаў сваіх, таго ж самага дня прыходзілі ў сьвятыню Маю, каб апаганьваць яе: вось, як рабілі яны ў доме Маім!

bo, kalì âny kalolì dzâcej svaìh dzelâ ìdalaǔ svaìh, tago ž samaga dnâ pryhodzìlì ǔ s′vâtynû Maû, kab apagan′vac′ âe: vos′, âk rabìlì âny ǔ dome Maìm!

40. Акрамя гэтага пасылалі па людзей, што прыходзілі здалёк; да іх адпраўлялі пасланцоў, і вось, яны прыходзілі, і дзеля іх умывалася, сурміла вочы твае і ўпрыгожвалася акрасамі,

Akramâ gètaga pasylalì pa lûdzej, što pryhodzìlì zdalëk; da ìh adpraǔlâlì paslancoǔ, ì vos′, âny pryhodzìlì, ì dzelâ ìh umyvalasâ, surmìla vočy tvae ì ǔprygožvalasâ akrasamì,

41. і садзілася на цудоўны ложак, перад якім накрывалі стол, і на якім прапаноўвала ты духмяныя пахошчы Мае і алей Мой.

ì sadzìlasâ na cudoǔny ložak, perad âkìm nakryvalì stol, ì na âkìm prapanoǔvala ty duhmânyâ pahoščy Mae ì alej Moj.

42. І чуўся голас народу, які радаваўся ў яе, і да людзей з натоўпу народнага ўводзілі п'яніц з пустыні; і яны клалі на рукі іх бранзалеткі і на галовы іх прыгожыя вянкі.

Ì čuǔsâ golas narodu, âkì radavaǔsâ ǔ âe, ì da lûdzej z natoǔpu narodnaga ǔvodzìlì p'ânìc z pustynì; ì âny klalì na rukì ìh branzaletkì ì na galovy ìh prygožyâ vânkì.

43. Тады сказаў Я пра зьлядашчаную ў пералюбстве: цяпер канчаюцца блудадзействы яе разам зь ёю.

Tady skazaǔ Â pra z′lâdaščanuû ǔ peralûbstve: câper kančaûcca bludadzejstvy âe razam z′ ëû.

44. Але прыходзілі да яе: як прыходзяць да жанчыны-блудадзейкі, так прыходзілі да Аголы і Агалівы, да распусных жанчын.

Ale pryhodzìlì da âe: âk pryhodzâc′ da žančyny-bludadzejkì, tak pryhodzìlì da Agoly ì Agalìvy, da raspusnyh žančyn.

45. А мужы праведныя будуць судзіць іх; яны будуць судзіць іх судом пералюбніц і судом тых, хто пралівае кроў, бо яны пералюбніцы, і ў іх кроў на руках.

A mužy pravednyâ buduc′ sudzìc′ ìh; âny buduc′ sudzìc′ ìh sudom peralûbnìc ì sudom tyh, hto pralìvae kroǔ, bo âny peralûbnìcy, ì ǔ ìh kroǔ na rukah.

46. Бо так сказаў Гасподзь Бог: склікаць на іх сход і аддаць іх азлабеньню і рабунку.

Bo tak skazaǔ Gaspodz′ Bog: sklìkac′ na ìh shod ì addac′ ìh azlaben′nû ì rabunku.

47. І сход паб'е іх камянямі і парубае іх мечамі сваімі, і заб'е сыноў іх і дочак іх і дамы іхнія спаліць агнём.

Ì shod pab'e ìh kamânâmì ì parubae ìh mečamì svaìmì, ì zab'e synoǔ ìh ì dočak ìh ì damy ìhnìâ spalìc′ agnëm.

48. Так пакладу канец распусьце на гэтай зямлі, і ўсе жанчыны мецьмуць навуку і ня будуць рабіць сараматных учынкаў падобна вам;

Tak pakladu kanec raspus′ce na gètaj zâmlì, ì ǔse žančyny mec′muc′ navuku ì nâ buduc′ rabìc′ saramatnyh učynkaǔ padobna vam;

49. і ўскладуць на вас вашу распусту, і панесяце кару за грахі зь ідаламі вашымі, і ўведаеце, што Я - Гасподзь Бог.

ì ǔskladuc′ na vas vašu raspustu, ì panesâce karu za grahì z′ ìdalamì vašymì, ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′ Bog.

24 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе ў дзявятым годзе, у дзясятым месяцы, на дзявятым дні месяца:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe ǔ dzâvâtym godze, u dzâsâtym mesâcy, na dzâvâtym dnì mesâca:

2. сыне чалавечы! запішы сабе імя гэтага дня, гэтага самага дня: у гэты самы дзень цар Вавілонскі падступіў да Ерусаліма.

syne čalavečy! zapìšy sabe ìmâ gètaga dnâ, gètaga samaga dnâ: u gèty samy dzen′ car Vavìlonskì padstupìǔ da Erusalìma.

3. І вымаві на мяцежны дом прыпавесьць, і скажы ім: так кажа Гасподзь Бог: пастаў кацёл, пастаў і налі ў яго вады;

Ì vymavì na mâcežny dom prypaves′c′, ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog: pastaǔ kacël, pastaǔ ì nalì ǔ âgo vady;

4. складзі ў яго кавалкі мяса, усе найлепшыя кавалкі, сьцягна і лапаткі, і напоўні адборнымі касьцямі;

skladzì ǔ âgo kavalkì mâsa, use najlepšyâ kavalkì, s′câgna ì lapatkì, ì napoǔnì adbornymì kas′câmì;

5. адборных авечак вазьмі, і запалі пад ім косткі і гатуй датуль, пакуль косткі разварацца ў ім.

adbornyh avečak vaz′mì, ì zapalì pad ìm kostkì ì gatuj datul′, pakul′ kostkì razvaracca ǔ ìm.

6. Таму так кажа Гасподзь Бог: гора гораду крыві! гора катлу, у якім ёсьць накіп і зь якога накіп яго ня сыходзіць! кавалак за кавалкам яго выкідайце зь яго, ня выбіраючы па жэрабі.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: gora goradu kryvì! gora katlu, u âkìm ës′c′ nakìp ì z′ âkoga nakìp âgo nâ syhodzìc′! kavalak za kavalkam âgo vykìdajce z′ âgo, nâ vybìraûčy pa žèrabì.

7. Бо кроў яго сярод яго; ён пакінуў яе на голай скале: не на зямлю праліваў яе, дзе яна магла б пакрыцца пылам.

Bo kroǔ âgo sârod âgo; ën pakìnuǔ âe na golaj skale: ne na zâmlû pralìvaǔ âe, dze âna magla b pakrycca pylam.

8. Каб абудзіць гнеў на ўчыненьне помсты, Я пакінуў кроў яго на голай скале, каб яна не схавалася.

Kab abudzìc′ gneǔ na ǔčynen′ne pomsty, Â pakìnuǔ kroǔ âgo na golaj skale, kab âna ne shavalasâ.

9. Таму так кажа Гасподзь Бог: гора гораду крыві! і Я раскладу вялікае вогнішча.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: gora goradu kryvì! ì Â raskladu vâlìkae vognìšča.

10. Дадай дроў, раскладзі агонь, вывары мяса; хай усё загусьне і косткі перагараць.

Dadaj droǔ, raskladzì agon′, vyvary mâsa; haj usë zagus′ne ì kostkì peragarac′.

11. І калі кацёл будзе пусты, пастаў яго на жар, каб ён разагрэўся, і каб медзь яго напалілася, і расплавілася ў ім нечысьць яго, і ўвесь накіп яго зьнік.

Ì kalì kacël budze pusty, pastaǔ âgo na žar, kab ën razagrèǔsâ, ì kab medz′ âgo napalìlasâ, ì rasplavìlasâ ǔ ìm nečys′c′ âgo, ì ǔves′ nakìp âgo z′nìk.

12. Праца будзе цяжкая; але вялікі накіп яго ня сыдзе зь яго: і ў агні застанецца на ім накіп яго.

Praca budze câžkaâ; ale vâlìkì nakìp âgo nâ sydze z′ âgo: ì ǔ agnì zastanecca na ìm nakìp âgo.

13. У нечысьці тваёй такая мярзота, што колькі я ні чышчу цябе, ты ўсё нячысты; ад нечысьці тваёй ты і далей не ачысьцішся, пакуль лютасьці Маёй Я не спатолю над табою.

U nečys′cì tvaëj takaâ mârzota, što kol′kì â nì čyšču câbe, ty ǔsë nâčysty; ad nečys′cì tvaëj ty ì dalej ne ačys′cìšsâ, pakul′ lûtas′cì Maëj Â ne spatolû nad taboû.

14. Я Гасподзь, Я кажу: гэта прыйдзе і Я зраблю; не адмяню і не пашкадую і не памілую. Паводле шляхоў тваіх і паводле ўчынкаў тваіх судзіць буду цябе, кажа Гасподзь Бог.

Â Gaspodz′, Â kažu: gèta pryjdze ì Â zrablû; ne admânû ì ne paškaduû ì ne pamìluû. Pavodle šlâhoǔ tvaìh ì pavodle ǔčynkaǔ tvaìh sudzìc′ budu câbe, kaža Gaspodz′ Bog.

15. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

16. сыне чалавечы! вось, Я вазьму ў цябе пошасьцю ўцеху вачэй тваіх; але ты не наракай і ня плач, і сьлёзы хай ня выступаюць у цябе;

syne čalavečy! vos′, Â vaz′mu ǔ câbe pošas′cû ǔcehu vačèj tvaìh; ale ty ne narakaj ì nâ plač, ì s′lëzy haj nâ vystupaûc′ u câbe;

17. уздыхай у маўчаньні, плачу па памерлых ня ўчыняй; а абвязвай сябе павязкаю і абувай ногі твае ў абутак твой, і барады не захінай і хлеба ад чужых ня еж.

uzdyhaj u maǔčan′nì, plaču pa pamerlyh nâ ǔčynâj; a abvâzvaj sâbe pavâzkaû ì abuvaj nogì tvae ǔ abutak tvoj, ì barady ne zahìnaj ì hleba ad čužyh nâ ež.

18. І пасьля таго як сказаў я раніцай слова народу, увечары памерла жонка мая, і на другі дзень я зрабіў так, як загадана было мне.

Ì pas′lâ tago âk skazaǔ â ranìcaj slova narodu, uvečary pamerla žonka maâ, ì na drugì dzen′ â zrabìǔ tak, âk zagadana bylo mne.

19. І сказаў мне народ: ці ня скажаш нам, якое нам значэньне ў тым, што ты робіш?

Ì skazaǔ mne narod: cì nâ skažaš nam, âkoe nam značèn′ne ǔ tym, što ty robìš?

20. І сказаў я ім: мне было слова Гасподняе:

Ì skazaǔ â ìm: mne bylo slova Gaspodnâe:

21. скажы дому Ізраілеваму: так кажа Гасподзь Бог: вось, Я аддам на паглум сьвятыню Маю, апору сілы вашай, уцеху вачэй вашых і радасьць душы вашай, а сыны вашыя і дочкі вашыя, якіх вы пакінулі, загінуць ад меча.

skažy domu Ìzraìlevamu: tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â addam na paglum s′vâtynû Maû, aporu sìly vašaj, ucehu vačèj vašyh ì radas′c′ dušy vašaj, a syny vašyâ ì dočkì vašyâ, âkìh vy pakìnulì, zagìnuc′ ad meča.

22. І вы рабіцьмеце тое самае, што рабіў я: барады захінаць ня будзеце, і хлеба ад чужых есьці ня будзеце;

Ì vy rabìc′mece toe samae, što rabìǔ â: barady zahìnac′ nâ budzece, ì hleba ad čužyh es′cì nâ budzece;

23. і павязкі вашыя будуць на галовах вашых, і абутак ваш - на нагах вашых; ня будзеце наракаць і плакаць, а будзеце раставаць ад грахоў вашых і ўздыхаць адзін перад адным.

ì pavâzkì vašyâ buduc′ na galovah vašyh, ì abutak vaš - na nagah vašyh; nâ budzece narakac′ ì plakac′, a budzece rastavac′ ad grahoǔ vašyh ì ǔzdyhac′ adzìn perad adnym.

24. І будзе вам Езэкііль азнакаю: усё, што ён рабіў, збудзецца, уведаеце, што Я - Гасподзь Бог.

Ì budze vam Ezèkììl′ aznakaû: usë, što ën rabìǔ, zbudzecca, uvedaece, što Â - Gaspodz′ Bog.

25. А што да цябе, сыне чалавечы, дык у той дзень, калі Я вазьму ў іх акрасу славы іхняй, сыноў іхніх і дочак іхніх,

A što da câbe, syne čalavečy, dyk u toj dzen′, kalì Â vaz′mu ǔ ìh akrasu slavy ìhnâj, synoǔ ìhnìh ì dočak ìhnìh,

26. у той дзень прыйдзе да цябе адтуль той, хто выратаваўся, каб падаць вестку ў вушы твае.

u toj dzen′ pryjdze da câbe adtul′ toj, hto vyratavaǔsâ, kab padac′ vestku ǔ vušy tvae.

27. У той дзень пры гэтым выратаваным разамкнуцца вусны твае, і ты будзеш гаварыць і не застанешся ўжо бязмоўны, і будзеш азнакаю ім, і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

U toj dzen′ pry gètym vyratavanym razamknucca vusny tvae, ì ty budzeš gavaryc′ ì ne zastanešsâ ǔžo bâzmoǔny, ì budzeš aznakaû ìm, ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

25 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! павярні аблічча тваё да сыноў Амонавых і вымаві на іх прароцтва,

syne čalavečy! pavârnì ablìčča tvaë da synoǔ Amonavyh ì vymavì na ìh praroctva,

3. і скажы сынам Амонавым: слухайце слова Госпада Бога: за тое, што ты пра сьвятыню Маю гаворыш: ага! ага! бо яно паганьбена, - і пра зямлю Ізраілевую, бо яна спустошана, і пра дом Юдаў, бо яны пайшлі ў палон,

ì skažy synam Amonavym: sluhajce slova Gospada Boga: za toe, što ty pra s′vâtynû Maû gavoryš: aga! aga! bo âno pagan′bena, - ì pra zâmlû Ìzraìlevuû, bo âna spustošana, ì pra dom Ûdaǔ, bo âny pajšlì ǔ palon,

4. за тое вось, Я аддам цябе ў спадчыну сынам усходу, і паставяць у цябе кашары свае, і паставяць у цябе намёты свае, і будуць есьці плады твае і піць малако тваё.

za toe vos′, Â addam câbe ǔ spadčynu synam ushodu, ì pastavâc′ u câbe kašary svae, ì pastavâc′ u câbe namëty svae, ì buduc′ es′cì plady tvae ì pìc′ malako tvaë.

5. Я зраблю Раву стойлам вярблюдам, і сыноў Амонавых - пастухамі авечак, і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

Â zrablû Ravu stojlam vârblûdam, ì synoǔ Amonavyh - pastuhamì avečak, ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

6. Бо так кажа Гасподзь Бог: за тое, што ты пляскаў у далоні і тупаў нагою, і з усёю пагардаю да зямлі Ізраілевай душэўна радаваўся,

Bo tak kaža Gaspodz′ Bog: za toe, što ty plâskaǔ u dalonì ì tupaǔ nagoû, ì z usëû pagardaû da zâmlì Ìzraìlevaj dušèǔna radavaǔsâ,

7. за тое вось, Я працягну руку Маю на цябе і аддам цябе на рабунак народам, і вынішчу цябе зь ліку народаў і згладжу цябе зь ліку земляў; зламаю цябе, і ўведаеш, што Я - Гасподзь.

za toe vos′, Â pracâgnu ruku Maû na câbe ì addam câbe na rabunak narodam, ì vynìšču câbe z′ lìku narodaǔ ì zgladžu câbe z′ lìku zemlâǔ; zlamaû câbe, ì ǔvedaeš, što Â - Gaspodz′.

8. Так кажа Гасподзь Бог: за тое, што Мааў і Сэір кажуць: "вось і дом Юдаў, як усе народы!"

Tak kaža Gaspodz′ Bog: za toe, što Maaǔ ì Sèìr kažuc′: "vos′ ì dom Ûdaǔ, âk use narody!"

9. за тое, вось Я, пачынаючы ад гарадоў, ад усіх памежных гарадоў ягоных, красы зямлі, ад Бэт-Ешымота, Ваалмэона і Кірыятыма, адкрыю бок Маава

za toe, vos′ Â, pačynaûčy ad garadoǔ, ad usìh pamežnyh garadoǔ âgonyh, krasy zâmlì, ad Bèt-Ešymota, Vaalmèona ì Kìryâtyma, adkryû bok Maava

10. сынам усходу і аддам яго ў спадчыну ім, разам з сынамі Амонавымі, каб сыны Амона ня згадваліся болей сярод народаў.

synam ushodu ì addam âgo ǔ spadčynu ìm, razam z synamì Amonavymì, kab syny Amona nâ zgadvalìsâ bolej sârod narodaǔ.

11. І над Маавам учыню суд, і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

Ì nad Maavam učynû sud, ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

12. Так кажа Гасподзь Бог: за тое, што Эдом жорстка помсьціў дому Юдаваму і цяжка зграшыў, учыняючы над ім помсту,

Tak kaža Gaspodz′ Bog: za toe, što Èdom žorstka poms′cìǔ domu Ûdavamu ì câžka zgrašyǔ, učynâûčy nad ìm pomstu,

13. за тое, так кажа Гасподзь Бог: працягну руку Маю на Эдома і вынішчу ў яго людзей і быдла, і зраблю яго пустыняю; ад Тэмана да Дэдана ўсе загінуць ад меча.

za toe, tak kaža Gaspodz′ Bog: pracâgnu ruku Maû na Èdoma ì vynìšču ǔ âgo lûdzej ì bydla, ì zrablû âgo pustynâû; ad Tèmana da Dèdana ǔse zagìnuc′ ad meča.

14. І ўчыню помсту Маю над Эдомам рукою народу Майго, Ізраіля; і яны будуць дзейнічаць у Ідумэі згодна з Маім гневам і Маім абурэньнем, і ўведаюць помсту Маю, кажа Гасподзь Бог.

Ì ǔčynû pomstu Maû nad Èdomam rukoû narodu Majgo, Ìzraìlâ; ì âny buduc′ dzejnìčac′ u Ìdumèì zgodna z Maìm gnevam ì Maìm aburèn′nem, ì ǔvedaûc′ pomstu Maû, kaža Gaspodz′ Bog.

15. Так кажа Гасподзь Бог: за тое, што Філістымляне ўчынілі помсьліва і помсьцілі з пагардаю ў душы, на пагібель, паводле вечнай няпрыязнасьці,

Tak kaža Gaspodz′ Bog: za toe, što Fìlìstymlâne ǔčynìlì poms′lìva ì poms′cìlì z pagardaû ǔ dušy, na pagìbel′, pavodle večnaj nâpryâznas′cì,

16. за тое, так кажа Гасподзь Бог: вось, Я працягну руку Маю на Філістымлянаў і зьнішчу Крыцянаў, і вынішчу рэшту іх на беразе мора;

za toe, tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â pracâgnu ruku Maû na Fìlìstymlânaǔ ì z′nìšču Krycânaǔ, ì vynìšču rèštu ìh na beraze mora;

17. і ўчыню над імі вялікую помсту карамі лютымі; і ўведаюць, што Я - Гасподзь, калі ўчыню над імі Маю помсту.

ì ǔčynû nad ìmì vâlìkuû pomstu karamì lûtymì; ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′, kalì ǔčynû nad ìmì Maû pomstu.

26 Кіраўнік

1. У адзінаццатым годзе, у першы дзень першага месяца было мне слова Гасподняе:

U adzìnaccatym godze, u peršy dzen′ peršaga mesâca bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! за тое, што Тыр гаворыць пра Ерусалім: "ага! ага! ён скрышаны - брама народаў; ён зьвяртаецца да мяне; напоўнюся, ён спустошаны,"

syne čalavečy! za toe, što Tyr gavoryc′ pra Erusalìm: "aga! aga! ën skryšany - brama narodaǔ; ën z′vârtaecca da mâne; napoǔnûsâ, ën spustošany,"

3. за тое, так кажа Гасподзь Бог: вось Я на цябе, Тыру, і падыму на цябе многія народы, як мора падымае хвалі свае.

za toe, tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′ Â na câbe, Tyru, ì padymu na câbe mnogìâ narody, âk mora padymae hvalì svae.

4. І разаб'юць муры Тыра і разбураць вежы ягоныя; і вымяту зь яго пыл яго і зраблю яго голаю скалою.

Ì razab'ûc′ mury Tyra ì razburac′ vežy âgonyâ; ì vymâtu z′ âgo pyl âgo ì zrablû âgo golaû skaloû.

5. Месцам на расьсціланьне сетак будзе ён сярод мора; бо Я сказаў гэта, кажа Гасподзь Бог: і будзе ён на разрабаваньне народам.

Mescam na ras′scìlan′ne setak budze ën sârod mora; bo Â skazaǔ gèta, kaža Gaspodz′ Bog: ì budze ën na razrabavan′ne narodam.

6. А дочкі ягоныя, якія на зямлі, забітыя будуць мечам, і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

A dočkì âgonyâ, âkìâ na zâmlì, zabìtyâ buduc′ mečam, ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

7. Бо так кажа Гасподзь Бог: вось, Я прывяду супроць Тыра з поўначы Навухаданосара, цара Вавілонскага, цара цароў, з конямі і з калясьніцамі, і зь вершнікамі, і з войскам і са шматлікім народам.

Bo tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â pryvâdu suproc′ Tyra z poǔnačy Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, cara caroǔ, z konâmì ì z kalâs′nìcamì, ì z′ veršnìkamì, ì z vojskam ì sa šmatlìkìm narodam.

8. Дочак тваіх на зямлі ён заб'е мечам і збудуе супроць цябе абложныя вежы, і насыпле супроць цябе вал і паставіць супроць цябе шчыты;

Dočak tvaìh na zâmlì ën zab'e mečam ì zbudue suproc′ câbe abložnyâ vežy, ì nasyple suproc′ câbe val ì pastavìc′ suproc′ câbe ščyty;

9. і да сьценаў тваіх пасуне сьценабітныя машыны і вежы твае разбурыць сякерамі сваімі.

ì da s′cenaǔ tvaìh pasune s′cenabìtnyâ mašyny ì vežy tvae razburyc′ sâkeramì svaìmì.

10. Ад мноства коней яго накрые цябе пыл, ад шуму верхаўцоў і колаў і калясьніц затрасуцца сьцены твае, калі ён будзе ўваходзіць у браму тваю, як уваходзяць у разьбіты горад.

Ad mnostva konej âgo nakrye câbe pyl, ad šumu verhaǔcoǔ ì kolaǔ ì kalâs′nìc zatrasucca s′ceny tvae, kalì ën budze ǔvahodzìc′ u bramu tvaû, âk uvahodzâc′ u raz′bìty gorad.

11. Капытамі коней сваіх ён патопча ўсе вуліцы твае, народ твой паб'е мечам і помнікі магутнасьці тваёй скіне на зямлю.

Kapytamì konej svaìh ën patopča ǔse vulìcy tvae, narod tvoj pab'e mečam ì pomnìkì magutnas′cì tvaëj skìne na zâmlû.

12. І зрабуюць багацьце тваё і расхапаюць тавары твае, і разбураць муры твае і разаб'юць прыгожыя дамы твае і камяні твае і дрэвы твае, і зямлю тваю кінуць у ваду.

Ì zrabuûc′ bagac′ce tvaë ì rashapaûc′ tavary tvae, ì razburac′ mury tvae ì razab'ûc′ prygožyâ damy tvae ì kamânì tvae ì drèvy tvae, ì zâmlû tvaû kìnuc′ u vadu.

13. І спыню гучаньне песьняў тваіх, і гук цытраў тваіх больш ня будзе чуцен.

Ì spynû gučan′ne pes′nâǔ tvaìh, ì guk cytraǔ tvaìh bol′š nâ budze čucen.

14. І зраблю цябе голаю скалою, будзеш месцам для расьсьціланьня сетак: ня будзеш зноў пабудаваны, бо Я Гасподзь сказаў гэта, кажа Гасподзь Бог.

Ì zrablû câbe golaû skaloû, budzeš mescam dlâ ras′s′cìlan′nâ setak: nâ budzeš znoǔ pabudavany, bo Â Gaspodz′ skazaǔ gèta, kaža Gaspodz′ Bog.

15. Так кажа Гасподзь Бог Тыру: ад шуму падзеньня твайго, ад стогну параненых, калі будзе пабоішча сярод цябе, ці ж не задрыжаць выспы?

Tak kaža Gaspodz′ Bog Tyru: ad šumu padzen′nâ tvajgo, ad stognu paranenyh, kalì budze paboìšča sârod câbe, cì ž ne zadryžac′ vyspy?

16. І сыдуць усе князі мора з прастолаў сваіх і скінуць зь сябе мантыі свае, і здымуць зь сябе ўзорыстую вопратку сваю, апрануцца ў трымценьне, сядуць на зямлю, і кожную хвіліну будуць дрыжаць і зьдзіўляцца зь цябе.

Ì syduc′ use knâzì mora z prastolaǔ svaìh ì skìnuc′ z′ sâbe mantyì svae, ì zdymuc′ z′ sâbe ǔzorystuû vopratku svaû, apranucca ǔ trymcen′ne, sâduc′ na zâmlû, ì kožnuû hvìlìnu buduc′ dryžac′ ì z′dzìǔlâcca z′ câbe.

17. І падымуць плач па табе і скажуць табе: "як загінуў ты, населены мараходамі, горад славуты, які быў моцны на моры, сам і жыхары ягоныя, што наводзілі страх на ўсіх насельнікаў яго!

Ì padymuc′ plač pa tabe ì skažuc′ tabe: "âk zagìnuǔ ty, naseleny marahodamì, gorad slavuty, âkì byǔ mocny na mory, sam ì žyhary âgonyâ, što navodzìlì strah na ǔsìh nasel′nìkaǔ âgo!

18. Сёньня, у дзень падзеньня твайго, задрыжалі выспы; выспы на моры жахнуліся ад пагібелі тваёй.

Sën′nâ, u dzen′ padzen′nâ tvajgo, zadryžalì vyspy; vyspy na mory žahnulìsâ ad pagìbelì tvaëj.

19. Бо так кажа Гасподзь Бог: калі Я зраблю цябе горадам апусьцелым, падобным на гарады незаселеныя, калі падыму на цябе багну, і накрыюць цябе вялікія воды;

Bo tak kaža Gaspodz′ Bog: kalì Â zrablû câbe goradam apus′celym, padobnym na garady nezaselenyâ, kalì padymu na câbe bagnu, ì nakryûc′ câbe vâlìkìâ vody;

20. тады зьвяду цябе з тымі, што ідуць у магілу да народу даўно былога і зьмяшчу цябе ў самым сподзе зямлі, у пустынях вечных, з тымі, што адышлі ў магілу, каб ты больш ня быў заселены; і яўлю табе славу на зямлі жывых.

tady z′vâdu câbe z tymì, što ìduc′ u magìlu da narodu daǔno byloga ì z′mâšču câbe ǔ samym spodze zâmlì, u pustynâh večnyh, z tymì, što adyšlì ǔ magìlu, kab ty bol′š nâ byǔ zaseleny; ì âǔlû tabe slavu na zâmlì žyvyh.

21. Жудасьцю зраблю цябе, і ня будзе цябе, і будуць шукаць цябе, але ўжо ня знойдуць цябе вавекі, кажа Гасподзь Бог.

Žudas′cû zrablû câbe, ì nâ budze câbe, ì buduc′ šukac′ câbe, ale ǔžo nâ znojduc′ câbe vavekì, kaža Gaspodz′ Bog.

27 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. і ты, сыне чалавечы, падымі плач па Тыры

ì ty, syne čalavečy, padymì plač pa Tyry

3. і кажы Тыру, які пасяліўся на выступах у моры і гандлюе з народамі на многіх выспах: так кажа Гасподзь Бог: Тыру! ты кажаш: "я дасканаласьць прыгажосьці!"

ì kažy Tyru, âkì pasâlìǔsâ na vystupah u mory ì gandlûe z narodamì na mnogìh vyspah: tak kaža Gaspodz′ Bog: Tyru! ty kažaš: "â daskanalas′c′ prygažos′cì!"

4. Межы твае - у сэрцы мораў: будаўнікі твае ўдасканалілі прыгажосьць тваю:

Mežy tvae - u sèrcy moraǔ: budaǔnìkì tvae ǔdaskanalìlì prygažos′c′ tvaû:

5. з Сэнірскіх кіпарысаў зладзілі ўсе памосты твае: бралі зь Лівана кедр, каб зрабіць на табе мачты;

z Sènìrskìh kìparysaǔ zladzìlì ǔse pamosty tvae: bralì z′ Lìvana kedr, kab zrabìc′ na tabe mačty;

6. з дубоў Васанскіх рабілі вёслы твае; услоны твае рабілі з букавага дрэва, з аправаю з слановай касьці з астравоў Кітымскіх;

z duboǔ Vasanskìh rabìlì vësly tvae; uslony tvae rabìlì z bukavaga drèva, z apravaû z slanovaj kas′cì z astravoǔ Kìtymskìh;

7. узорыстыя палотны зь Егіпта ўжываліся на ветразі твае і служылі сьцягам; блакітнага і пурпуровага колеру тканіны з астравоў Элісы былі пакрывалам тваім.

uzorystyâ palotny z′ Egìpta ǔžyvalìsâ na vetrazì tvae ì služylì s′câgam; blakìtnaga ì purpurovaga koleru tkanìny z astravoǔ Èlìsy bylì pakryvalam tvaìm.

8. Жыхары Сідона і Арвада былі ў цябе за весьляроў; свае знаўцы былі ў цябе, Тыру; яны былі ў цябе за стырнавых.

Žyhary Sìdona ì Arvada bylì ǔ câbe za ves′lâroǔ; svae znaǔcy bylì ǔ câbe, Tyru; âny bylì ǔ câbe za styrnavyh.

9. Старэйшыны з Гевала і знаўцы ягоныя былі ў цябе, каб закрываць прабоіны твае. Усякія марскія караблі і карабельнікі іх былі ў цябе, каб ладзіць гандаль твой.

Starèjšyny z Gevala ì znaǔcy âgonyâ bylì ǔ câbe, kab zakryvac′ praboìny tvae. Usâkìâ marskìâ karablì ì karabel′nìkì ìh bylì ǔ câbe, kab ladzìc′ gandal′ tvoj.

10. Перс і Лідзянін і Лівіец былі ў тваім войску і былі ў цябе ратнікамі, вешалі на табе шчыт і шлем; яны надавалі табе велічы.

Pers ì Lìdzânìn ì Lìvìec bylì ǔ tvaìm vojsku ì bylì ǔ câbe ratnìkamì, vešalì na tabe ščyt ì šlem; âny nadavalì tabe velìčy.

11. Сыны Арвада з тваім уласным войскам вакол на сьценах тваіх, і Гамадымы былі на вежах тваіх; навокал на сьценах тваіх яны вешалі калчаны свае; яны давяршылі тваю красу.

Syny Arvada z tvaìm ulasnym vojskam vakol na s′cenah tvaìh, ì Gamadymy bylì na vežah tvaìh; navokal na s′cenah tvaìh âny vešalì kalčany svae; âny davâršylì tvaû krasu.

12. Тарсіс, твой гандлёвец, паводле мноства рознага багацьця, плаціў за твае тавары срэбрам, жалезам, сьвінцом і волавам.

Tarsìs, tvoj gandlëvec, pavodle mnostva roznaga bagac′câ, placìǔ za tvae tavary srèbram, žalezam, s′vìncom ì volavam.

13. Яван, Тувал і Мэшэх гандлявалі з табою, выменьвалі твае тавары на чалавечыя душы і медны посуд.

Âvan, Tuval ì Mèšèh gandlâvalì z taboû, vymen′valì tvae tavary na čalavečyâ dušy ì medny posud.

14. З дома Тагарма за твае тавары дастаўлялі табе коней і страявых коней і мулаў.

Z doma Tagarma za tvae tavary dastaǔlâlì tabe konej ì straâvyh konej ì mulaǔ.

15. Сыны Дэдана гандлявалі з табою; многія астравы рабілі з табою мены, на плату табе дастаўлялі слонавую косьць і чорнае дрэва.

Syny Dèdana gandlâvalì z taboû; mnogìâ astravy rabìlì z taboû meny, na platu tabe dastaǔlâlì slonavuû kos′c′ ì čornae drèva.

16. З прычыны тваёй вялікай гандлёвай вытворчасьці гандлявалі з табою Арамэяне; за твае тавары яны плацілі карбункуламі, тканінай пурпуровай, узорыстай і вісонамі, і караламі і рубінамі.

Z pryčyny tvaëj vâlìkaj gandlëvaj vytvorčas′cì gandlâvalì z taboû Aramèâne; za tvae tavary âny placìlì karbunkulamì, tkanìnaj purpurovaj, uzorystaj ì vìsonamì, ì karalamì ì rubìnamì.

17. Юдэя і зямля Ізраілевая гандлявалі з табою; за тавар твой плацілі пшаніцаю Мінініцкаю і прысмакамі і мёдам, і драўнінным алеем і бальзамам.

Ûdèâ ì zâmlâ Ìzraìlevaâ gandlâvalì z taboû; za tavar tvoj placìlì pšanìcaû Mìnìnìckaû ì prysmakamì ì mëdam, ì draǔnìnnym aleem ì bal′zamam.

18. Дамаск, з прычыны тваёй вялікай гандлёвай вытворчасьці, у надмер усякага багацьця, гандляваў з табою віном Хэлбонскім і белаю воўнаю.

Damask, z pryčyny tvaëj vâlìkaj gandlëvaj vytvorčas′cì, u nadmer usâkaga bagac′câ, gandlâvaǔ z taboû vìnom Hèlbonskìm ì belaû voǔnaû.

19. Дан і Яван з Узала плацілі табе за тавары твае вырабленым жалезам; касія і пахучая трысьціна ішлі табе на абмен.

Dan ì Âvan z Uzala placìlì tabe za tavary tvae vyrablenym žalezam; kasìâ ì pahučaâ trys′cìna ìšlì tabe na abmen.

20. Дэдан гандляваў з табою каштоўнымі гунькамі для верхавой язды.

Dèdan gandlâvaǔ z taboû kaštoǔnymì gun′kamì dlâ verhavoj âzdy.

21. Аравія і ўсе князі Кідарскія рабілі мену з табою: ягнят і бараноў і казлоў выменьвалі табе.

Aravìâ ì ǔse knâzì Kìdarskìâ rabìlì menu z taboû: âgnât ì baranoǔ ì kazloǔ vymen′valì tabe.

22. Купцы з Савы і Ратмы гандлявалі з табою ўсякімі найлепшымі пахошчамі і ўсякімі дарагімі камянямі, і золатам плацілі за тавары твае.

Kupcy z Savy ì Ratmy gandlâvalì z taboû ǔsâkìmì najlepšymì pahoščamì ì ǔsâkìmì daragìmì kamânâmì, ì zolatam placìlì za tavary tvae.

23. Харан і Ханэ і Эдэн, купцы Савэйскія, Асур і Хілмад гандлявалі з табою.

Haran ì Hanè ì Èdèn, kupcy Savèjskìâ, Asur ì Hìlmad gandlâvalì z taboû.

24. Яны гандлявалі з табою каштоўнаю вопраткаю, шаўковым і ўзорыстым палатном, якое яны прывозілі на твае рынкі ў дарагіх скрынях, зробленых з кедра і добра ўпакаваных.

Âny gandlâvalì z taboû kaštoǔnaû vopratkaû, šaǔkovym ì ǔzorystym palatnom, âkoe âny pryvozìlì na tvae rynkì ǔ daragìh skrynâh, zroblenyh z kedra ì dobra ǔpakavanyh.

25. Тарсіскія караблі былі тваімі караванамі ў тваім гандлі, і ты зрабіўся багатым і даволі славутым сярод мораў.

Tarsìskìâ karablì bylì tvaìmì karavanamì ǔ tvaìm gandlì, ì ty zrabìǔsâ bagatym ì davolì slavutym sârod moraǔ.

26. Весьляры твае завялі цябе ў вялікія воды; усходні вецер разьбіў цябе сярод мораў.

Ves′lâry tvae zavâlì câbe ǔ vâlìkìâ vody; ushodnì vecer raz′bìǔ câbe sârod moraǔ.

27. Тваё багацьце і твае тавары, усе твае склады, карабельнікі твае і твае стырнікі, што закладвалі твае прабоіны і кіравалі тваім гандлем, і ўсе ратнікі твае, якія ў цябе былі, і ўсё мноства народу ў табе ў дзень твайго падзеньня ўпадзе ў сэрца мораў.

Tvaë bagac′ce ì tvae tavary, use tvae sklady, karabel′nìkì tvae ì tvae styrnìkì, što zakladvalì tvae praboìny ì kìravalì tvaìm gandlem, ì ǔse ratnìkì tvae, âkìâ ǔ câbe bylì, ì ǔsë mnostva narodu ǔ tabe ǔ dzen′ tvajgo padzen′nâ ǔpadze ǔ sèrca moraǔ.

28. Ад ляманту стырнікаў тваіх задрыжаць ваколіцы.

Ad lâmantu styrnìkaǔ tvaìh zadryžac′ vakolìcy.

29. І з караблёў сваіх сыдуць усе весьляры, карабельнікі, усе стырнікі мора стануць на зямлю;

Ì z karablëǔ svaìh syduc′ use ves′lâry, karabel′nìkì, use styrnìkì mora stanuc′ na zâmlû;

30. І загалосяць па табе моцным голасам і горка застогнуць, пасыпаўшы попелам свае галовы, і качаючыся ў пыле;

Ì zagalosâc′ pa tabe mocnym golasam ì gorka zastognuc′, pasypaǔšy popelam svae galovy, ì kačaûčysâ ǔ pyle;

31. і астрыгуць па табе валасы нагола і апяражуцца вярэтамі і заплачуць па табе ад душэўнай скрухі горкім плачам;

ì astryguc′ pa tabe valasy nagola ì apâražucca vârètamì ì zaplačuc′ pa tabe ad dušèǔnaj skruhì gorkìm plačam;

32. і ў жальбе сваёй узьнясуць сьлёзную песьню па табе, і так загалосяць па табе: "хто як Тыр, так разбураны сярод мора!

ì ǔ žal′be svaëj uz′nâsuc′ s′lëznuû pes′nû pa tabe, ì tak zagalosâc′ pa tabe: "hto âk Tyr, tak razburany sârod mora!

33. Калі прыходзілі з мора твае тавары, ты карміў многія народы; мноствам багацьця твайго і тваім гандлем узбагачаў цароў зямлі.

Kalì pryhodzìlì z mora tvae tavary, ty karmìǔ mnogìâ narody; mnostvam bagac′câ tvajgo ì tvaìm gandlem uzbagačaǔ caroǔ zâmlì.

34. А калі ты разьбіты морамі ў бездані водаў, твае тавары і ўсё, што ў табе тлумілася, упала.

A kalì ty raz′bìty moramì ǔ bezdanì vodaǔ, tvae tavary ì ǔsë, što ǔ tabe tlumìlasâ, upala.

35. Усе насельнікі астравоў жахнуліся па табе і цары іхнія здрыгануліся, зьмяніліся ў твары.

Use nasel′nìkì astravoǔ žahnulìsâ pa tabe ì cary ìhnìâ zdryganulìsâ, z′mânìlìsâ ǔ tvary.

36. Гандляры іншых народаў сьвіснулі па табе; ты зрабіўся жахам, - і ня будзе цябе вавекі".

Gandlâry ìnšyh narodaǔ s′vìsnulì pa tabe; ty zrabìǔsâ žaham, - ì nâ budze câbe vavekì".

28 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! скажы начальніку ў Тыры: так кажа Гасподзь Бог: за тое, што ўзьнеслася сэрца тваё і ты кажаш: "я бог, сяджу на пасадзе божым, у сэрцы мораў", і, як што я чалавек, а ня Бог, ставіш розум твой нароўні з розумам Божым,

syne čalavečy! skažy načal′nìku ǔ Tyry: tak kaža Gaspodz′ Bog: za toe, što ǔz′neslasâ sèrca tvaë ì ty kažaš: "â bog, sâdžu na pasadze božym, u sèrcy moraǔ", ì, âk što â čalavek, a nâ Bog, stavìš rozum tvoj naroǔnì z rozumam Božym,

3. і вось, ты мудрэйшы за Данііла, няма таямніцы, схаванай ад цябе;

ì vos′, ty mudrèjšy za Danììla, nâma taâmnìcy, shavanaj ad câbe;

4. твёй мудрасьцю і тваім розумам ты здабыў сабе багацьце і ў свае скарбніцы сабраў золата і срэбра;

tvëj mudras′cû ì tvaìm rozumam ty zdabyǔ sabe bagac′ce ì ǔ svae skarbnìcy sabraǔ zolata ì srèbra;

5. вялікай тваёй мудрасьцю, шляхам твайго гандлю, ты памножыў сваё багацьце, і твой розум заганарыўся тваім багацьцем,

vâlìkaj tvaëj mudras′cû, šlâham tvajgo gandlû, ty pamnožyǔ svaë bagac′ce, ì tvoj rozum zaganaryǔsâ tvaìm bagac′cem,

6. за тое так кажа Гасподзь Бог: як што ты свой розум ставіш нароўні з розумам Божым,

za toe tak kaža Gaspodz′ Bog: âk što ty svoj rozum stavìš naroǔnì z rozumam Božym,

7. вось, Я навяду на цябе іншаземцаў, самых лютых з народаў, і яны аголяць свае мечы супроць красы тваёй мудрасьці і запамрочаць твой бляск;

vos′, Â navâdu na câbe ìnšazemcaǔ, samyh lûtyh z narodaǔ, ì âny agolâc′ svae mečy suproc′ krasy tvaëj mudras′cì ì zapamročac′ tvoj blâsk;

8. зьвядуць цябе ў магілу, і памрэш у сэрцы мораў сьмерцю забітых.

z′vâduc′ câbe ǔ magìlu, ì pamrèš u sèrcy moraǔ s′mercû zabìtyh.

9. Ці скажаш тады перад тваім забойцам: "я бог", тым часам як у руцэ ў таго, хто цябе пабівае, ты будзеш чалавек, а ня бог?

Cì skažaš tady perad tvaìm zabojcam: "â bog", tym časam âk u rucè ǔ tago, hto câbe pabìvae, ty budzeš čalavek, a nâ bog?

10. Ты памрэш ад рукі іншаземцаў сьмерцю неабрэзаных; бо я сказаў гэта, кажа Гасподзь Бог.

Ty pamrèš ad rukì ìnšazemcaǔ s′mercû neabrèzanyh; bo â skazaǔ gèta, kaža Gaspodz′ Bog.

11. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

12. сыне чалавечы! плач па цары Тырскім і скажы яму: так кажа Гасподзь Бог: ты пячатка дасканаласьці, паўната мудрасьці і вянок прыгажосьці.

syne čalavečy! plač pa cary Tyrskìm ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′ Bog: ty pâčatka daskanalas′cì, paǔnata mudras′cì ì vânok prygažos′cì.

13. Ты быў у Эдэме, у садзе Божым; твая вопратка была ўпрыгожана рознымі каштоўнымі камянямі; рубін, тапаз і алмаз, хрызаліт, анікс, ясьпіс, сапфір, карбункул і смарагд і золата, усё па-майстэрску пасаджанае ў цябе ў гнязьдзечках і нанізанае на цябе, прыгатавана было ў дзень твайго стварэньня.

Ty byǔ u Èdème, u sadze Božym; tvaâ vopratka byla ǔprygožana roznymì kaštoǔnymì kamânâmì; rubìn, tapaz ì almaz, hryzalìt, anìks, âs′pìs, sapfìr, karbunkul ì smaragd ì zolata, usë pa-majstèrsku pasadžanae ǔ câbe ǔ gnâz′dzečkah ì nanìzanae na câbe, prygatavana bylo ǔ dzen′ tvajgo stvarèn′nâ.

14. Ты быў памазаны херувім, каб асяняць, і Я паставіў цябе на тое; ты быў на сьвятой гары Божай, хадзіў сярод агнявых камянёў.

Ty byǔ pamazany heruvìm, kab asânâc′, ì Â pastavìǔ câbe na toe; ty byǔ na s′vâtoj gary Božaj, hadzìǔ sârod agnâvyh kamânëǔ.

15. Ты беззаганны быў на шляхах тваіх з дня твайго стварэньня, пакуль не знайшлося ў табе пахібы.

Ty bezzaganny byǔ na šlâhah tvaìh z dnâ tvajgo stvarèn′nâ, pakul′ ne znajšlosâ ǔ tabe pahìby.

16. Ад пашыранасьці гандлю твайго сярэдзіна твая напоўнілася няпраўдаю, і ты зграшыў; і Я скінуў цябе, як нячыстага, з гары Божай, выгнаў цябе, херувіме асяняльны, з асяродзьдзя агністых камянёў.

Ad pašyranas′cì gandlû tvajgo sârèdzìna tvaâ napoǔnìlasâ nâpraǔdaû, ì ty zgrašyǔ; ì Â skìnuǔ câbe, âk nâčystaga, z gary Božaj, vygnaǔ câbe, heruvìme asânâl′ny, z asârodz′dzâ agnìstyh kamânëǔ.

17. Ад прыгажосьці тваёй заганарылася сэрца тваё, ад славалюбства твайго загубіў сваю мудрасьць; за тое Я скіну цябе на зямлю, перад царамі аддам цябе на ганьбу.

Ad prygažos′cì tvaëj zaganarylasâ sèrca tvaë, ad slavalûbstva tvajgo zagubìǔ svaû mudras′c′; za toe Â skìnu câbe na zâmlû, perad caramì addam câbe na gan′bu.

18. Мноствам пахібаў тваіх у няправедным тваім гандлі ты апаганіў свае сьвятыні; і Я дастану спасярод цябе агонь, які і зжарэ цябе: і Я ператвару цябе ў попел на зямлі перад вачыма ўсіх, хто цябе бачыць.

Mnostvam pahìbaǔ tvaìh u nâpravednym tvaìm gandlì ty apaganìǔ svae s′vâtynì; ì Â dastanu spasârod câbe agon′, âkì ì zžarè câbe: ì Â peratvaru câbe ǔ popel na zâmlì perad vačyma ǔsìh, hto câbe bačyc′.

19. Усе, хто ведаў цябе сярод народаў, дзіву дадуцца зь цябе; ты зробішся жахам, і ня будзе цябе вавекі.

Use, hto vedaǔ câbe sârod narodaǔ, dzìvu daducca z′ câbe; ty zrobìšsâ žaham, ì nâ budze câbe vavekì.

20. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

21. сыне чалавечы! павярні аблічча тваё да Сідона і вымаві на яго прароцтва,

syne čalavečy! pavârnì ablìčča tvaë da Sìdona ì vymavì na âgo praroctva,

22. і скажы: вось, Я на цябе, Сідоне, і праслаўлюся сярод цябе, і ўведаюць, што Я - Гасподзь, калі ўчыню суд над ім і яўлю ў ім сьвятасьць Маю;

ì skažy: vos′, Â na câbe, Sìdone, ì praslaǔlûsâ sârod câbe, ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′, kalì ǔčynû sud nad ìm ì âǔlû ǔ ìm s′vâtas′c′ Maû;

23. і пашлю на яго згубную пошасьць і праліцьцё крыві на вуліцы яго, і ўпадуць сярод яго забітыя мечам, які пажырацьме яго адусюль; і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

ì pašlû na âgo zgubnuû pošas′c′ ì pralìc′cë kryvì na vulìcy âgo, ì ǔpaduc′ sârod âgo zabìtyâ mečam, âkì pažyrac′me âgo adusûl′; ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

24. І ня будзе ён больш дому Ізраілеваму калючым цернем і болепрычынным ваўчком, больш за ўсіх суседзяў зласьлівым да яго, і ўведаюць, што Я - Гасподзь Бог.

Ì nâ budze ën bol′š domu Ìzraìlevamu kalûčym cernem ì bolepryčynnym vaǔčkom, bol′š za ǔsìh susedzâǔ zlas′lìvym da âgo, ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′ Bog.

25. Так кажа Гасподзь Бог: калі я зьбяру дом Ізраілеў з народаў, сярод якіх яны расьсеяныя, і аб'яўлю сярод іх сьвятасьць Маю перад вачыма плямёнаў, і яны будуць жыць на сваёй зямлі, якую Я даў рабу Майму Якаву;

Tak kaža Gaspodz′ Bog: kalì â z′bâru dom Ìzraìleǔ z narodaǔ, sârod âkìh âny ras′seânyâ, ì ab'âǔlû sârod ìh s′vâtas′c′ Maû perad vačyma plâmënaǔ, ì âny buduc′ žyc′ na svaëj zâmlì, âkuû Â daǔ rabu Majmu Âkavu;

26. тады яны будуць жыць на ёй ў бясьпецы і пабудуюць дамы, і насадзяць вінаграднікі і жыцьмуць у бясьпецы, бо Я ўчыню суд над усімі зласьліўцамі іхнімі і вакол іх, і ўведаюць, што Я - Гасподзь Бог іхні.

tady âny buduc′ žyc′ na ëj ǔ bâs′pecy ì pabuduûc′ damy, ì nasadzâc′ vìnagradnìkì ì žyc′muc′ u bâs′pecy, bo Â ǔčynû sud nad usìmì zlas′lìǔcamì ìhnìmì ì vakol ìh, ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′ Bog ìhnì.

29 Кіраўнік

1. У дзясятым годзе, у дзясятым месяцы, на дваццаты дзень месяца, было мне слова Гасподняе:

U dzâsâtym godze, u dzâsâtym mesâcy, na dvaccaty dzen′ mesâca, bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! павярні аблічча тваё да фараона, цара Егіпецкага, і вымаві прароцтва на яго і на ўвесь Егіпет.

syne čalavečy! pavârnì ablìčča tvaë da faraona, cara Egìpeckaga, ì vymavì praroctva na âgo ì na ǔves′ Egìpet.

3. Маўляй і скажы: "так кажа Гасподзь Бог: вось, Я на цябе, фараоне, цару Егіпецкі, вялікі кракадзіл, які, лежачы сярод сваіх рэк, кажаш: "мая рака, і я стварыў яе сабе".

Maǔlâj ì skažy: "tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â na câbe, faraone, caru Egìpeckì, vâlìkì krakadzìl, âkì, ležačy sârod svaìh rèk, kažaš: "maâ raka, ì â stvaryǔ âe sabe".

4. Але Я ўкладу крук у сківіцы твае і да лускі тваёй прыляплю рыб з тваіх рэк, і выцягну цябе з тваіх рэк з усёю рыбаю рэк тваіх, прыляплю да тваёй лускі;

Ale Â ǔkladu kruk u skìvìcy tvae ì da luskì tvaëj prylâplû ryb z tvaìh rèk, ì vycâgnu câbe z tvaìh rèk z usëû rybaû rèk tvaìh, prylâplû da tvaëj luskì;

5. і кіну цябе ў пустыні, цябе і ўсю рыбу з тваіх рэк, ты ўпадзеш на адкрытае поле, не прыбяруць і ня прымуць цябе; аддам цябе на поед зьвярам зямным і птушкам нябесным.

ì kìnu câbe ǔ pustynì, câbe ì ǔsû rybu z tvaìh rèk, ty ǔpadzeš na adkrytae pole, ne prybâruc′ ì nâ prymuc′ câbe; addam câbe na poed z′vâram zâmnym ì ptuškam nâbesnym.

6. І ўведаюць усе насельнікі Егіпта, што Я - Гасподзь; бо яны дому Ізраілеваму былі падпораю трысьняговаю.

Ì ǔvedaûc′ use nasel′nìkì Egìpta, što Â - Gaspodz′; bo âny domu Ìzraìlevamu bylì padporaû trys′nâgovaû.

7. Калі яны ўхапіліся за цябе рукою, ты расшчапіўся і ўсё плячо пакалоў ім; і калі яны абаперліся на цябе, ты зламаўся і параніў усе сьцёгны ім.

Kalì âny ǔhapìlìsâ za câbe rukoû, ty rasščapìǔsâ ì ǔsë plâčo pakaloǔ ìm; ì kalì âny abaperlìsâ na câbe, ty zlamaǔsâ ì paranìǔ use s′cëgny ìm.

8. Таму так кажа Гасподзь Бог: вось, Я навяду на цябе меч, і вынішчу ў цябе людзей і быдла.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â navâdu na câbe meč, ì vynìšču ǔ câbe lûdzej ì bydla.

9. І зробіцца зямля Егіпецкая пустыняю і стэпам; і ўведаюць, што Я - Гасподзь. Бо ён кажа: мая рака, і я стварыў яе;

Ì zrobìcca zâmlâ Egìpeckaâ pustynâû ì stèpam; ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′. Bo ën kaža: maâ raka, ì â stvaryǔ âe;

10. дык вось, Я - на рэкі твае, і зраблю зямлю Егіпецкую пустыняю пустыняў ад Мігдола да Сіены, да самай мяжы Эфіопіі.

dyk vos′, Â - na rèkì tvae, ì zrablû zâmlû Egìpeckuû pustynâû pustynâǔ ad Mìgdola da Sìeny, da samaj mâžy Èfìopìì.

11. Ня будзе ступаць па ёй нага чалавечая, і нага быдла ня будзе праходзіць па ёй, і ня жыцьмуць на ёй сорак гадоў.

Nâ budze stupac′ pa ëj naga čalavečaâ, ì naga bydla nâ budze prahodzìc′ pa ëj, ì nâ žyc′muc′ na ëj sorak gadoǔ.

12. І зраблю зямлю Егіпецкую пустыняю сярод земляў спустошаных; і гарады яе сярод апусьцелых гарадоў будуць пустыя сорак гадоў, і расьсею Егіпцянаў па народах, і разьвею іх па землях.

Ì zrablû zâmlû Egìpeckuû pustynâû sârod zemlâǔ spustošanyh; ì garady âe sârod apus′celyh garadoǔ buduc′ pustyâ sorak gadoǔ, ì ras′seû Egìpcânaǔ pa narodah, ì raz′veû ìh pa zemlâh.

13. Бо так кажа Гасподзь Бог: як пройдзе сорак гадоў, Я зьбяру Егіпцянаў з народаў, сярод якіх яны будуць расьсеяны;

Bo tak kaža Gaspodz′ Bog: âk projdze sorak gadoǔ, Â z′bâru Egìpcânaǔ z narodaǔ, sârod âkìh âny buduc′ ras′seâny;

14. і вярну палон Егіпта і назад прывяду іх у зямлю Патрос, у зямлю паходжаньня іхняга, і там яны будуць царствам слабым.

ì vârnu palon Egìpta ì nazad pryvâdu ìh u zâmlû Patros, u zâmlû pahodžan′nâ ìhnâga, ì tam âny buduc′ carstvam slabym.

15. Яно будзе слабейшае за іншыя царствы і ня будзе болей узносіцца над народамі: Я паменшу іх, каб яны не валадарылі над народамі.

Âno budze slabejšae za ìnšyâ carstvy ì nâ budze bolej uznosìcca nad narodamì: Â pamenšu ìh, kab âny ne valadarylì nad narodamì.

16. І ня будуць болей дому Ізраілеваму апораю, што нагадвае пра пахібнасьць іхнюю, калі яны зьвярталіся да яго: і ўведаюць, што я - Гасподзь Бог.

Ì nâ buduc′ bolej domu Ìzraìlevamu aporaû, što nagadvae pra pahìbnas′c′ ìhnûû, kalì âny z′vârtalìsâ da âgo: ì ǔvedaûc′, što â - Gaspodz′ Bog.

17. У дваццаць сёмым годзе, у першым месяцы, у першы дзень месяца, было мне слова Гасподняе:

U dvaccac′ sëmym godze, u peršym mesâcy, u peršy dzen′ mesâca, bylo mne slova Gaspodnâe:

18. сыне чалавечы! Навухаданосар, цар Вавілонскі, стаміў сваё войска вялікаю працаю каля Тыра; усе галовы аблыселі і ўсе плечы сьцёртыя; а ні яму, а ні войску ягонаму няма ўзнагароды ад Тыра за працу, якую ён паклаў супроць яго.

syne čalavečy! Navuhadanosar, car Vavìlonskì, stamìǔ svaë vojska vâlìkaû pracaû kalâ Tyra; use galovy ablyselì ì ǔse plečy s′cërtyâ; a nì âmu, a nì vojsku âgonamu nâma ǔznagarody ad Tyra za pracu, âkuû ën paklaǔ suproc′ âgo.

19. Таму так кажа Гасподзь Бог: вось, Я Навухаданосару, цару Вавілонскаму, даю зямлю Егіпецкую, каб ён абабраў багацьце яе і ўчыніў рабунак у ёй, і адабраў нарабаванае ёю, і гэта будзе ўзнагарода войску ягонаму.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â Navuhadanosaru, caru Vavìlonskamu, daû zâmlû Egìpeckuû, kab ën ababraǔ bagac′ce âe ì ǔčynìǔ rabunak u ëj, ì adabraǔ narabavanae ëû, ì gèta budze ǔznagaroda vojsku âgonamu.

20. Як узнагароду за дзею, якую ён учыніў у ім, Я аддаю яму зямлю Егіпецкую, бо яны рабілі гэта дзеля Мяне, сказаў Гасподзь Бог.

Âk uznagarodu za dzeû, âkuû ën učynìǔ u ìm, Â addaû âmu zâmlû Egìpeckuû, bo âny rabìlì gèta dzelâ Mâne, skazaǔ Gaspodz′ Bog.

21. У той дзень узгадую рог дому Ізраілеваму, і табе разамкну вусны сярод іх, і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

U toj dzen′ uzgaduû rog domu Ìzraìlevamu, ì tabe razamknu vusny sârod ìh, ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

30 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! вымаві прароцтва і скажы: так кажа Гасподзь Бог: галасеце! о, ліхашчасны дзень!

syne čalavečy! vymavì praroctva ì skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog: galasece! o, lìhaščasny dzen′!

3. Бо блізкі дзень, так! блізкі дзень Госпада, дзень змрочны; гадзіна народаў настае.

Bo blìzkì dzen′, tak! blìzkì dzen′ Gospada, dzen′ zmročny; gadzìna narodaǔ nastae.

4. І пойдзе меч на Егіпет, і жудасьць пашырыцца па Эфіопіі, калі ў Егіпце будуць падаць пабітыя, калі возьмуць багацьце яго, і асновы яго будуць разбураны;

Ì pojdze meč na Egìpet, ì žudas′c′ pašyrycca pa Èfìopìì, kalì ǔ Egìpce buduc′ padac′ pabìtyâ, kalì voz′muc′ bagac′ce âgo, ì asnovy âgo buduc′ razburany;

5. Эфіопія і Лівія і Лідыя і ўвесь зьмешаны народ і Хуб, і сыны зямлі запавету разам зь імі ўпадуць ад меча.

Èfìopìâ ì Lìvìâ ì Lìdyâ ì ǔves′ z′mešany narod ì Hub, ì syny zâmlì zapavetu razam z′ ìmì ǔpaduc′ ad meča.

6. Так кажа Гасподзь: упадуць падпоры Егіпта, і ўпадзе пыха магутнасьці яго; ад Мігдола да Сіены будуць падаць у ім ад меча, сказаў Гасподзь Бог.

Tak kaža Gaspodz′: upaduc′ padpory Egìpta, ì ǔpadze pyha magutnas′cì âgo; ad Mìgdola da Sìeny buduc′ padac′ u ìm ad meča, skazaǔ Gaspodz′ Bog.

7. І апусьцее ён сярод спустошаных земляў, і гарады яго будуць сярод спустошаных гарадоў.

Ì apus′cee ën sârod spustošanyh zemlâǔ, ì garady âgo buduc′ sârod spustošanyh garadoǔ.

8. І ўведаюць, што Я - Гасподзь, калі пашлю агонь на Егіпет, і ўсе падпоры яго будуць скрышаны.

Ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′, kalì pašlû agon′ na Egìpet, ì ǔse padpory âgo buduc′ skryšany.

9. У той дзень пойдуць ад мяне вястуны на караблях, каб запалохаць бястурботных Эфіопаў, і распаўсюдзіцца ў ім жах, як у дзень Егіпта; бо вось, ён ідзе.

U toj dzen′ pojduc′ ad mâne vâstuny na karablâh, kab zapalohac′ bâsturbotnyh Èfìopaǔ, ì raspaǔsûdzìcca ǔ ìm žah, âk u dzen′ Egìpta; bo vos′, ën ìdze.

10. Так кажа Гасподзь Бог: пакладу канец шматлюдству Егіпта рукою Навухаданосара, цара Вавілонскага.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: pakladu kanec šmatlûdstvu Egìpta rukoû Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga.

11. Ён і зь ім народ ягоны, самы люты з народаў, будуць прыведзены на пагібель гэтай зямлі, і аголяць мечы свае на Егіпет, і напоўняць зямлю пабітымі.

Ën ì z′ ìm narod âgony, samy lûty z narodaǔ, buduc′ pryvedzeny na pagìbel′ gètaj zâmlì, ì agolâc′ mečy svae na Egìpet, ì napoǔnâc′ zâmlû pabìtymì.

12. І рэкі зраблю сушаю і аддам зямлю ў рукі ліхім, і рукою іншаземцаў спустошу зямлю і ўсё, што запаўняе яе. Я Гасподзь сказаў гэта.

Ì rèkì zrablû sušaû ì addam zâmlû ǔ rukì lìhìm, ì rukoû ìnšazemcaǔ spustošu zâmlû ì ǔsë, što zapaǔnâe âe. Â Gaspodz′ skazaǔ gèta.

13. Так кажа Гасподзь Бог: вынішчу ідалаў і зьнішчу ілжэбагоў у Мэмфісе, і зь зямлі Егіпецкай ня будзе ўжо валадара, і навяду страх на зямлю Егіпецкую.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: vynìšču ìdalaǔ ì z′nìšču ìlžèbagoǔ u Mèmfìse, ì z′ zâmlì Egìpeckaj nâ budze ǔžo valadara, ì navâdu strah na zâmlû Egìpeckuû.

14. І спустошу Патрос і пашлю агонь на Цаан, і ўчыню суд над Но.

Ì spustošu Patros ì pašlû agon′ na Caan, ì ǔčynû sud nad No.

15. І вылью лютасьць Маю на Сін, крэпасьць Егіпта, і зьнішчу шматлюдства ў Но.

Ì vyl′û lûtas′c′ Maû na Sìn, krèpas′c′ Egìpta, ì z′nìšču šmatlûdstva ǔ No.

16. І пашлю агонь на Егіпет; затрымціць Сін, і Но рухне, і на Мэмфіс нападуць ворагі сярод дня.

Ì pašlû agon′ na Egìpet; zatrymcìc′ Sìn, ì No ruhne, ì na Mèmfìs napaduc′ voragì sârod dnâ.

17. Маладыя людзі Она і Бубаста ўпадуць ад меча, а астатнія пойдуць у палон.

Maladyâ lûdzì Ona ì Bubasta ǔpaduc′ ad meča, a astatnìâ pojduc′ u palon.

18. І ў Тафнісе памеркне дзень, калі Я скрышу там ярмо Егіпта, і спыніцца ў ім ганарыстая магутнасьць яго. Хмара заслоніць яго, і дочкі яго пойдуць у палон.

Ì ǔ Tafnìse pamerkne dzen′, kalì Â skryšu tam ârmo Egìpta, ì spynìcca ǔ ìm ganarystaâ magutnas′c′ âgo. Hmara zaslonìc′ âgo, ì dočkì âgo pojduc′ u palon.

19. Так учыню я суд над Егіптам, і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

Tak učynû â sud nad Egìptam, ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

20. У адзінаццатым годзе, у першы месяц, на сёмы дзень месяца, было мне слова Гасподняе:

U adzìnaccatym godze, u peršy mesâc, na sëmy dzen′ mesâca, bylo mne slova Gaspodnâe:

21. сыне чалавечы! Я ўжо скрышыў мышцу фараону, цару Егіпецкаму; і вось, яна яшчэ не абвязана на гаеньне яе і не спавіта лекарскімі перавязкамі, ад якіх бы яна атрымала сілу трымаць меч.

syne čalavečy! Â ǔžo skryšyǔ myšcu faraonu, caru Egìpeckamu; ì vos′, âna âščè ne abvâzana na gaen′ne âe ì ne spavìta lekarskìmì peravâzkamì, ad âkìh by âna atrymala sìlu trymac′ meč.

22. Таму так кажа Гасподзь Бог: вось, Я - на фараона, цара Егіпецкага, і скрышу мышцы яго, здаровую і паламаную, так што меч выпадзе з рукі ягонай.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â - na faraona, cara Egìpeckaga, ì skryšu myšcy âgo, zdarovuû ì palamanuû, tak što meč vypadze z rukì âgonaj.

23. І расьсею Егіпцянаў па народах, і разьвею іх па землях.

Ì ras′seû Egìpcânaǔ pa narodah, ì raz′veû ìh pa zemlâh.

24. А мышцы цара Вавілонскага зраблю моцнымі, і дам яму меч Мой у руку, а мышцы фараона скрышу, і ён змушаны будзе моцна енчыць перад ім.

A myšcy cara Vavìlonskaga zrablû mocnymì, ì dam âmu meč Moj u ruku, a myšcy faraona skryšu, ì ën zmušany budze mocna enčyc′ perad ìm.

25. Умацую мышцы цара Вавілонскага, а мышцы ў фараона апусьцяцца; і ўведаюць, што Я - Гасподзь, калі меч Мой дам у руку цару Вавілонскаму, і ён працягне яго на зямлю Егіпецкую.

Umacuû myšcy cara Vavìlonskaga, a myšcy ǔ faraona apus′câcca; ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′, kalì meč Moj dam u ruku caru Vavìlonskamu, ì ën pracâgne âgo na zâmlû Egìpeckuû.

26. І расьсею Егіпцянаў па народах, і разьвею іх па землях і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

Ì ras′seû Egìpcânaǔ pa narodah, ì raz′veû ìh pa zemlâh ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

31 Кіраўнік

1. У адзінаццатым годзе, у трэцім месяцы, у першы дзень месяца было мне слова Гасподняе:

U adzìnaccatym godze, u trècìm mesâcy, u peršy dzen′ mesâca bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! скажы фараону, цару Егіпецкаму, і народу ягонаму: з кім ты раўняеш сябе ў велічы тваёй?

syne čalavečy! skažy faraonu, caru Egìpeckamu, ì narodu âgonamu: z kìm ty raǔnâeš sâbe ǔ velìčy tvaëj?

3. Вось, Асур быў кедр на Ліване з прыгожымі галінамі і цяністаю лістотаю і высокі ростам: вяршаліна ягоная была сярод тоўстых сукоў.

Vos′, Asur byǔ kedr na Lìvane z prygožymì galìnamì ì cânìstaû lìstotaû ì vysokì rostam: vâršalìna âgonaâ byla sârod toǔstyh sukoǔ.

4. Воды гадавалі яго, бездань падымала яго, рэкі яе абмывалі гадавальнік ягоны, і яна пратокі свае пасылала да ўсіх дрэў польных.

Vody gadavalì âgo, bezdan′ padymala âgo, rèkì âe abmyvalì gadaval′nìk âgony, ì âna pratokì svae pasylala da ǔsìh drèǔ pol′nyh.

5. Таму вышыня яго перавысіла ўсе дрэвы польныя, і сукоў на ім было многа, і галіны яго памножыліся, і сукі яго рабіліся доўгімі ад мноства вады, калі ён разрастаўся.

Tamu vyšynâ âgo peravysìla ǔse drèvy pol′nyâ, ì sukoǔ na ìm bylo mnoga, ì galìny âgo pamnožylìsâ, ì sukì âgo rabìlìsâ doǔgìmì ad mnostva vady, kalì ën razrastaǔsâ.

6. На суках яго вілі гнёзды ўсякія птушкі нябесныя, пад галінамі яго выводзілі дзяцей ўсякія зьвяры польныя, і пад ценем яго жылі ўсякія шматлікія народы.

Na sukah âgo vìlì gnëzdy ǔsâkìâ ptuškì nâbesnyâ, pad galìnamì âgo vyvodzìlì dzâcej ǔsâkìâ z′vâry pol′nyâ, ì pad cenem âgo žylì ǔsâkìâ šmatlìkìâ narody.

7. Ён красаваўся вышынёю свайго росту, даўжынёю галін сваіх, бо корань яго быў каля вялікіх водаў.

Ën krasavaǔsâ vyšynëû svajgo rostu, daǔžynëû galìn svaìh, bo koran′ âgo byǔ kalâ vâlìkìh vodaǔ.

8. Кедры ў садзе Божым ня засьцілі яго; кіпарысы не раўняліся з сукамі ягонымі, і каштаны ня былі велічынёю з галіны ягоныя, ніводнае дрэва ў садзе Божым не раўнялася зь ім прыгажосьцю сваёю.

Kedry ǔ sadze Božym nâ zas′cìlì âgo; kìparysy ne raǔnâlìsâ z sukamì âgonymì, ì kaštany nâ bylì velìčynëû z galìny âgonyâ, nìvodnae drèva ǔ sadze Božym ne raǔnâlasâ z′ ìm prygažos′cû svaëû.

9. Я ўпрыгожыў яго мноствам галін яго, так што ўсе дрэвы Эдэмскія ў садзе Божым зайздросьцілі яму.

Â ǔprygožyǔ âgo mnostvam galìn âgo, tak što ǔse drèvy Èdèmskìâ ǔ sadze Božym zajzdros′cìlì âmu.

10. Таму так сказаў Гасподзь Бог: за тое, што ты высокі зрабіўся ростам і вяршаліну сваю выставіў сярод тоўстых сукоў, і сэрца ягонае заганарылася веліччу яго,

Tamu tak skazaǔ Gaspodz′ Bog: za toe, što ty vysokì zrabìǔsâ rostam ì vâršalìnu svaû vystavìǔ sârod toǔstyh sukoǔ, ì sèrca âgonae zaganarylasâ velìčču âgo,

11. за тое Я аддаў яго ў рукі валадару народаў; ён зрабіў зь ім, як трэба: за пахібнасьць яго Я адкінуў яго.

za toe Â addaǔ âgo ǔ rukì valadaru narodaǔ; ën zrabìǔ z′ ìm, âk trèba: za pahìbnas′c′ âgo Â adkìnuǔ âgo.

12. І сьсеклі яго чужаземцы, самыя лютыя з народаў, і скінулі яго на горы: і на ўсе даліны ўпалі галіны яго; і сукі яго паламаліся на ўсіх лагчынах зямлі, і з-пад ценю яго сышлі ўсе народы зямлі і пакінулі яго.

Ì s′seklì âgo čužazemcy, samyâ lûtyâ z narodaǔ, ì skìnulì âgo na gory: ì na ǔse dalìny ǔpalì galìny âgo; ì sukì âgo palamalìsâ na ǔsìh lagčynah zâmlì, ì z-pad cenû âgo syšlì ǔse narody zâmlì ì pakìnulì âgo.

13. На руінах яго пасяліліся ўсякія птушкі нябесныя, і ў суках былі ўсякія польныя зьвяры.

Na ruìnah âgo pasâlìlìsâ ǔsâkìâ ptuškì nâbesnyâ, ì ǔ sukah bylì ǔsâkìâ pol′nyâ z′vâry.

14. Гэта на тое, каб ніякія дрэвы каля водаў ня пышаліся высокім ростам сваім і не падымалі вяршалін сваіх спасярод тоўстых сукоў, і каб не ляпіліся да іх праз вышыню іх дрэвы, якія п'юць ваду, бо ўсе яны будуць аддадзены сьмерці, у апраметную краіну разам з сынамі чалавечымі, што сышлі ў магілу.

Gèta na toe, kab nìâkìâ drèvy kalâ vodaǔ nâ pyšalìsâ vysokìm rostam svaìm ì ne padymalì vâršalìn svaìh spasârod toǔstyh sukoǔ, ì kab ne lâpìlìsâ da ìh praz vyšynû ìh drèvy, âkìâ p'ûc′ vadu, bo ǔse âny buduc′ addadzeny s′mercì, u aprametnuû kraìnu razam z synamì čalavečymì, što syšlì ǔ magìlu.

15. Так кажа Гасподзь Бог у той дзень, калі ён сышоў у магілу, Я ўчыніў бедаваньне па ім, загаварыў дзеля яго бездань і спыніў рэкі яе, і затрымаў вялікія воды і запамрочыў па ім Ліван, і ўсе дрэвы польныя былі ў маркоце па ім.

Tak kaža Gaspodz′ Bog u toj dzen′, kalì ën syšoǔ u magìlu, Â ǔčynìǔ bedavan′ne pa ìm, zagavaryǔ dzelâ âgo bezdan′ ì spynìǔ rèkì âe, ì zatrymaǔ vâlìkìâ vody ì zapamročyǔ pa ìm Lìvan, ì ǔse drèvy pol′nyâ bylì ǔ markoce pa ìm.

16. Шумам падзеньня яго Я прывёў у трымценьне народы, калі зьвёў яго ў апраметную, да тых, што адышлі ў магілу, і ўзрадаваліся ў апраметнай краіне ўсе дрэвы Эдэма, адметныя і самыя лепшыя ў Ліване, якія ўсе п'юць ваду;

Šumam padzen′nâ âgo Â pryvëǔ u trymcen′ne narody, kalì z′vëǔ âgo ǔ aprametnuû, da tyh, što adyšlì ǔ magìlu, ì ǔzradavalìsâ ǔ aprametnaj kraìne ǔse drèvy Èdèma, admetnyâ ì samyâ lepšyâ ǔ Lìvane, âkìâ ǔse p'ûc′ vadu;

17. бо і яны зь ім адышлі ў апраметную да пабітых мечам, і супольнікі ягоныя, што жылі пад ягоным ценем, сярод народаў.

bo ì âny z′ ìm adyšlì ǔ aprametnuû da pabìtyh mečam, ì supol′nìkì âgonyâ, što žylì pad âgonym cenem, sârod narodaǔ.

18. Дык вось, зь якім дрэвам Эдэмскім раўняўся ты ў славе і велічы? Але цяпер нароўні з дрэвамі Эдэмскімі ты будзеш зьведзены ў апраметную, будзеш ляжаць сярод неабрэзаных, з пабітымі мечам. Гэта фараон і ўсё мноства народу яго, кажа Гасподзь Бог.

Dyk vos′, z′ âkìm drèvam Èdèmskìm raǔnâǔsâ ty ǔ slave ì velìčy? Ale câper naroǔnì z drèvamì Èdèmskìmì ty budzeš z′vedzeny ǔ aprametnuû, budzeš lâžac′ sârod neabrèzanyh, z pabìtymì mečam. Gèta faraon ì ǔsë mnostva narodu âgo, kaža Gaspodz′ Bog.

32 Кіраўнік

1. У дванаццатым годзе, у дванаццатым месяцы, у першы дзень месяца, было мне слова Гасподняе:

U dvanaccatym godze, u dvanaccatym mesâcy, u peršy dzen′ mesâca, bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! узьнясі плач па фараоне, цары Егіпецкім, і скажы яму: ты, як малады леў сярод народаў і як пачварына ў морах, кідаешся ў рэках тваіх і каламуціш нагамі тваімі воды, і топчаш патокі іх.

syne čalavečy! uz′nâsì plač pa faraone, cary Egìpeckìm, ì skažy âmu: ty, âk malady leǔ sârod narodaǔ ì âk pačvaryna ǔ morah, kìdaešsâ ǔ rèkah tvaìh ì kalamucìš nagamì tvaìmì vody, ì topčaš patokì ìh.

3. Так кажа Гасподзь Бог: Я закіну на цябе сетку Маю на сходзе многіх народаў, і яны выцягнуць цябе Маёю мярэжаю.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: Â zakìnu na câbe setku Maû na shodze mnogìh narodaǔ, ì âny vycâgnuc′ câbe Maëû mârèžaû.

4. І выкіну цябе на зямлю, у чыстым полі кіну цябе, і будуць садзіцца на цябе ўсякія нябесныя птушкі і насычацца табою зьвяры ўсёй зямлі.

Ì vykìnu câbe na zâmlû, u čystym polì kìnu câbe, ì buduc′ sadzìcca na câbe ǔsâkìâ nâbesnyâ ptuškì ì nasyčacca taboû z′vâry ǔsëj zâmlì.

5. І раскідаю мяса тваё па горах, і даліны напоўню тваімі трупамі.

Ì raskìdaû mâsa tvaë pa gorah, ì dalìny napoǔnû tvaìmì trupamì.

6. І зямлю плаваньня твайго напаю крывёю тваёю да самых гор: і калдобіны будуць напоўнены табою.

Ì zâmlû plavan′nâ tvajgo napaû kryvëû tvaëû da samyh gor: ì kaldobìny buduc′ napoǔneny taboû.

7. І калі ты патухнеш, зачыню нябёсы і зоркі на іх зацьмлю, сонца засланю хмараю, і месяц ня будзе сьвяціцца сьвятлом сваім.

Ì kalì ty patuhneš, začynû nâbësy ì zorkì na ìh zac′mlû, sonca zaslanû hmaraû, ì mesâc nâ budze s′vâcìcca s′vâtlom svaìm.

8. Усе сьвяцілы, што сьвецяцца на нябёсах, запамрочу над табою і на зямлю тваю навяду цемру, кажа Гасподзь Бог.

Use s′vâcìly, što s′vecâcca na nâbësah, zapamroču nad taboû ì na zâmlû tvaû navâdu cemru, kaža Gaspodz′ Bog.

9. Зьбянтэжу сэрца многіх народаў, калі агалашу пра падзеньне тваё паміж народаў па землях, якіх ты ня ведаў.

Z′bântèžu sèrca mnogìh narodaǔ, kalì agalašu pra padzen′ne tvaë pamìž narodaǔ pa zemlâh, âkìh ty nâ vedaǔ.

10. І зжахну табою многія народы, і цары іхнія скалануцца па табе ад страху, калі мечам Маім страсяну перад абліччам іхнім, і штохвіліны будуць трымцець кожны за душу сваю ў дзень падзеньня твайго.

Ì zžahnu taboû mnogìâ narody, ì cary ìhnìâ skalanucca pa tabe ad strahu, kalì mečam Maìm strasânu perad ablìččam ìhnìm, ì štohvìlìny buduc′ trymcec′ kožny za dušu svaû ǔ dzen′ padzen′nâ tvajgo.

11. Бо так кажа Гасподзь Бог: меч цара Вавілонскага прыйдзе на цябе.

Bo tak kaža Gaspodz′ Bog: meč cara Vavìlonskaga pryjdze na câbe.

12. Ад мечаў дужых загіне народ твой; усе яны - самыя лютыя з народаў, і зьнішчаць гонар Егіпта, і загіне ўсё мноства ягонае.

Ad mečaǔ dužyh zagìne narod tvoj; use âny - samyâ lûtyâ z narodaǔ, ì z′nìščac′ gonar Egìpta, ì zagìne ǔsë mnostva âgonae.

13. І вынішчу ўсё быдла яго каля вялікіх водаў, і наперад ня будзе каламуціць іх нага чалавечая, і капыты быдла ня будуць каламуціць іх.

Ì vynìšču ǔsë bydla âgo kalâ vâlìkìh vodaǔ, ì naperad nâ budze kalamucìc′ ìh naga čalavečaâ, ì kapyty bydla nâ buduc′ kalamucìc′ ìh.

14. Тады дам спакой водам іхнім, і зраблю, што рэкі іхнія пацякуць, як алей, кажа Гасподзь Бог.

Tady dam spakoj vodam ìhnìm, ì zrablû, što rèkì ìhnìâ pacâkuc′, âk alej, kaža Gaspodz′ Bog.

15. Калі зраблю зямлю Егіпецкую пустыняю, і калі пазбудзецца зямля ўсяго, што напаўняе яе; калі паб'ю ўсіх, хто жыве на ёй, тады ўведаюць, што Я - Гасподзь.

Kalì zrablû zâmlû Egìpeckuû pustynâû, ì kalì pazbudzecca zâmlâ ǔsâgo, što napaǔnâe âe; kalì pab'û ǔsìh, hto žyve na ëj, tady ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

16. Вось сьлёзная песьня, якую будуць сьпяваць; дочкі народаў будуць сьпяваць яе; па Егіпце і па ўсім мностве яго будуць сьпяваць яе, кажа Гасподзь Бог.

Vos′ s′lëznaâ pes′nâ, âkuû buduc′ s′pâvac′; dočkì narodaǔ buduc′ s′pâvac′ âe; pa Egìpce ì pa ǔsìm mnostve âgo buduc′ s′pâvac′ âe, kaža Gaspodz′ Bog.

17. У дванаццатым годзе, у пятнаццаты дзень таго самага месяца, было мне слова Гасподняе:

U dvanaccatym godze, u pâtnaccaty dzen′ tago samaga mesâca, bylo mne slova Gaspodnâe:

18. сыне чалавечы! аплач народ Егіпецкі, і скінь яго, яго і дочак славутых народаў у апраметную, з тымі, што адыходзяць у магілу.

syne čalavečy! aplač narod Egìpeckì, ì skìn′ âgo, âgo ì dočak slavutyh narodaǔ u aprametnuû, z tymì, što adyhodzâc′ u magìlu.

19. Каго ты пераўзыходзіш? сыдзі, і ляжы зь неабрэзанымі.

Kago ty peraǔzyhodzìš? sydzì, ì lâžy z′ neabrèzanymì.

20. Тыя ўпадуць сярод забітых мечам, і ён аддадзены мечу; цягнеце яго і ўсё мноства яго.

Tyâ ǔpaduc′ sârod zabìtyh mečam, ì ën addadzeny meču; câgnece âgo ì ǔsë mnostva âgo.

21. Сярод апраметнай будуць гаварыць пра яго і пра спрымірэнцаў ягоных першыя з герояў; яны загінулі і ляжаць там сярод неабрэзаных, пабітыя мечам.

Sârod aprametnaj buduc′ gavaryc′ pra âgo ì pra sprymìrèncaǔ âgonyh peršyâ z geroâǔ; âny zagìnulì ì lâžac′ tam sârod neabrèzanyh, pabìtyâ mečam.

22. Там Асур і ўсё полчышча ягонае, вакол яго труны іхнія, усе пабітыя, зваяваныя мечам.

Tam Asur ì ǔsë polčyšča âgonae, vakol âgo truny ìhnìâ, use pabìtyâ, zvaâvanyâ mečam.

23. Труны яго пастаўлены ў самай глыбіні апраметнай, і полчышча яго вакол грабніцы ягонай, усе пабітыя, што загінулі ад меча, тыя, якія пашыралі жудасьць на зямлі жывых.

Truny âgo pastaǔleny ǔ samaj glybìnì aprametnaj, ì polčyšča âgo vakol grabnìcy âgonaj, use pabìtyâ, što zagìnulì ad meča, tyâ, âkìâ pašyralì žudas′c′ na zâmlì žyvyh.

24. Там Элам з усім мноствам сваім вакол магільніцы ягонай, усе яны - пабітыя, што загінулі ад меча, якія неабрэзанымі сышлі ў апраметную, якія распаўсюдзілі сабою жах на землі жывых і нясуць ганьбу сваю з тымі, што адышлі ў магілу.

Tam Èlam z usìm mnostvam svaìm vakol magìl′nìcy âgonaj, use âny - pabìtyâ, što zagìnulì ad meča, âkìâ neabrèzanymì syšlì ǔ aprametnuû, âkìâ raspaǔsûdzìlì saboû žah na zemlì žyvyh ì nâsuc′ gan′bu svaû z tymì, što adyšlì ǔ magìlu.

25. Сярод пабітых далі ложак яму з усім мноствам ягоным; вакол яго - труны іхнія, усе неабрэзаныя, пабітыя мечам: і як ён пашыраў жах на зямлі жывых, дык і нясуць на сабе ганьбу нароўні з тымі, што адышлі ў магілу і пакладзены сярод пабітых.

Sârod pabìtyh dalì ložak âmu z usìm mnostvam âgonym; vakol âgo - truny ìhnìâ, use neabrèzanyâ, pabìtyâ mečam: ì âk ën pašyraǔ žah na zâmlì žyvyh, dyk ì nâsuc′ na sabe gan′bu naroǔnì z tymì, što adyšlì ǔ magìlu ì pakladzeny sârod pabìtyh.

26. Там Мэшэх і Тувал з усім мноствам сваім; вакол яго - труны іхнія, усе неабрэзаныя, пабітыя мечам, бо яны разносілі жах па зямлі жывых.

Tam Mèšèh ì Tuval z usìm mnostvam svaìm; vakol âgo - truny ìhnìâ, use neabrèzanyâ, pabìtyâ mečam, bo âny raznosìlì žah pa zâmlì žyvyh.

27. Ці не павінны і яны ляжаць зь мёртвымі неабрэзанымі героямі, якія з вайсковай зброяй сваёю сышлі ў апраметную і мечы свае паклалі сабе пад галовы, і засталася пахібнасьць іхняя на касьцях іхніх, бо яны, як дужыя, былі жудасьцю на зямлі жывых.

Cì ne pavìnny ì âny lâžac′ z′ mërtvymì neabrèzanymì geroâmì, âkìâ z vajskovaj zbroâj svaëû syšlì ǔ aprametnuû ì mečy svae paklalì sabe pad galovy, ì zastalasâ pahìbnas′c′ ìhnââ na kas′câh ìhnìh, bo âny, âk dužyâ, bylì žudas′cû na zâmlì žyvyh.

28. І ты будзеш зламаны сярод неабрэзаных і ляжаць з пабітымі мечам.

Ì ty budzeš zlamany sârod neabrèzanyh ì lâžac′ z pabìtymì mečam.

29. Там - Эдом і цары яго і ўсе князі яго, якія пры ўсёй сваёй адвазе пакладзены сярод пабітых мечам; яны ляжаць зь неабрэзанымі, што сышлі ў магілу.

Tam - Èdom ì cary âgo ì ǔse knâzì âgo, âkìâ pry ǔsëj svaëj advaze pakladzeny sârod pabìtyh mečam; âny lâžac′ z′ neabrèzanymì, što syšlì ǔ magìlu.

30. Там уладары поўначы, усе яны і ўсе Сіданяне, якія сышлі туды з пабітымі, бо былі пасаромленыя ў магутнасьці сваёй, што наводзіла жах, - і ляжаць яны зь неабрэзанымі, пабітымі мечам, і нясуць ганьбу сваю з тымі, што адышлі ў магілу.

Tam uladary poǔnačy, use âny ì ǔse Sìdanâne, âkìâ syšlì tudy z pabìtymì, bo bylì pasaromlenyâ ǔ magutnas′cì svaëj, što navodzìla žah, - ì lâžac′ âny z′ neabrèzanymì, pabìtymì mečam, ì nâsuc′ gan′bu svaû z tymì, što adyšlì ǔ magìlu.

31. Убачыць іх фараон і суцешыцца ўсім мноствам сваім, пабітым мечам, фараон і ўсё войска ягонае, кажа Гасподзь Бог.

Ubačyc′ ìh faraon ì sucešycca ǔsìm mnostvam svaìm, pabìtym mečam, faraon ì ǔsë vojska âgonae, kaža Gaspodz′ Bog.

32. Бо Я пашыру страх Мой на зямлі жывых, і пакладзены будзе фараон і ўсё мноства ягонае сярод неабрэзаных з пабітымі мечам, кажа Гасподзь Бог.

Bo Â pašyru strah Moj na zâmlì žyvyh, ì pakladzeny budze faraon ì ǔsë mnostva âgonae sârod neabrèzanyh z pabìtymì mečam, kaža Gaspodz′ Bog.

33 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! прамові слова да сыноў народу твайго і скажы ім: калі Я на якую-небудзь зямлю навяду меч, і народ той зямлі возьме спасярод сябе чалавека і паставіць яго ў сябе вартаўніком,

syne čalavečy! pramovì slova da synoǔ narodu tvajgo ì skažy ìm: kalì Â na âkuû-nebudz′ zâmlû navâdu meč, ì narod toj zâmlì voz′me spasârod sâbe čalaveka ì pastavìc′ âgo ǔ sâbe vartaǔnìkom,

3. і ён, як убачыць меч, што ідзе на зямлю, затрубіць у трубу і асьцеражэ народ,

ì ën, âk ubačyc′ meč, što ìdze na zâmlû, zatrubìc′ u trubu ì as′ceražè narod,

4. і калі хто будзе слухаць голас трубы, але не асьцеражэ цябе; дык калі меч прыйдзе і захопіць яго, кроў ягоная будзе на яго галаве.

ì kalì hto budze sluhac′ golas truby, ale ne as′ceražè câbe; dyk kalì meč pryjdze ì zahopìc′ âgo, kroǔ âgonaâ budze na âgo galave.

5. Голас трубы ён чуў, але не асьцярогся, кроў ягоная на ім будзе; а хто асьцярогся, той выратуе жыцьцё сваё.

Golas truby ën čuǔ, ale ne as′cârogsâ, kroǔ âgonaâ na ìm budze; a hto as′cârogsâ, toj vyratue žyc′cë svaë.

6. Калі ж вартаўнік бачыў, як ішоў меч, і не затрубіў у трубу, і народ ня быў перасьцярожаны, дык калі прыйдзе меч і адбярэ ў каго зь іх жыцьцё, гэты будзе схоплены за грахі свае, але кроў ягоную спагоняць з рук вартаўніка.

Kalì ž vartaǔnìk bačyǔ, âk ìšoǔ meč, ì ne zatrubìǔ u trubu, ì narod nâ byǔ peras′cârožany, dyk kalì pryjdze meč ì adbârè ǔ kago z′ ìh žyc′cë, gèty budze shopleny za grahì svae, ale kroǔ âgonuû spagonâc′ z ruk vartaǔnìka.

7. І цябе, сыне чалавечы, Я паставіў вартавым дому Ізраілеваму, і ты будзеш чуць з вуснаў Маіх слова і настаўляць іх на розум ад Мяне.

Ì câbe, syne čalavečy, Â pastavìǔ vartavym domu Ìzraìlevamu, ì ty budzeš čuc′ z vusnaǔ Maìh slova ì nastaǔlâc′ ìh na rozum ad Mâne.

8. Калі Я скажу беззаконьніку: "пахібнік! ты сьмерцю памрэш", а ты ня будзеш нічога казаць, каб асьцерагчы пахібніка ад шляху ягонага, дык пахібнік той памрэ за грэх свой, але кроў ягоную спаганю з рукі тваёй.

Kalì Â skažu bezzakon′nìku: "pahìbnìk! ty s′mercû pamrèš", a ty nâ budzeš nìčoga kazac′, kab as′ceragčy pahìbnìka ad šlâhu âgonaga, dyk pahìbnìk toj pamrè za grèh svoj, ale kroǔ âgonuû spaganû z rukì tvaëj.

9. Калі ж ты асьцерагаў пахібніка ад шляху ягонага, каб ён адвярнуўся ад яго, але ён ад шляху свайго не адвярнуўся, дык ён памірае за грэх свой, а ты выратаваў душу тваю.

Kalì ž ty as′ceragaǔ pahìbnìka ad šlâhu âgonaga, kab ën advârnuǔsâ ad âgo, ale ën ad šlâhu svajgo ne advârnuǔsâ, dyk ën pamìrae za grèh svoj, a ty vyratavaǔ dušu tvaû.

10. І ты, сыне чалавечы, скажы дому Ізраілеваму: вы кажаце так: "злачынствы нашыя і грахі нашыя на нас, і мы растаем у іх: як жа мы можам жыць?"

Ì ty, syne čalavečy, skažy domu Ìzraìlevamu: vy kažace tak: "zlačynstvy našyâ ì grahì našyâ na nas, ì my rastaem u ìh: âk ža my možam žyc′?"

11. Скажы ім: жыву Я, кажа Гасподзь Бог: не хачу сьмерці грэшніка, а каб грэшнік адвярнуўся ад шляху свайго і жывы быў. Адвярнецеся, адвярнецеся ад ліхіх шляхоў вашых; і навошта паміраць вам, доме Ізраілеў?

Skažy ìm: žyvu Â, kaža Gaspodz′ Bog: ne haču s′mercì grèšnìka, a kab grèšnìk advârnuǔsâ ad šlâhu svajgo ì žyvy byǔ. Advârnecesâ, advârnecesâ ad lìhìh šlâhoǔ vašyh; ì navošta pamìrac′ vam, dome Ìzraìleǔ?

12. І ты, сыне чалавечы, скажы сынам народу твайго: праведнасьць праведніка не ўратуе ў дзень злачынства ягонага, і пахібнік за пахібнасьць сваю не загіне ў дзень, калі адвернецца ад пахібнасьці сваёй, гэтак сама як і праведнік у дзень зграшэньня свайго ня можа застацца жывы за сваю праведнасьць.

Ì ty, syne čalavečy, skažy synam narodu tvajgo: pravednas′c′ pravednìka ne ǔratue ǔ dzen′ zlačynstva âgonaga, ì pahìbnìk za pahìbnas′c′ svaû ne zagìne ǔ dzen′, kalì advernecca ad pahìbnas′cì svaëj, gètak sama âk ì pravednìk u dzen′ zgrašèn′nâ svajgo nâ moža zastacca žyvy za svaû pravednas′c′.

13. Калі Я скажу праведніку, што ён будзе жывы, а ён паспадзяецца на сваю праведнасьць і ўчыніць няпраўду, дык усе праведныя ўчынкі яго не ўзгадаюцца, - і ён памрэ ад няпраўды сваёй, якую ўчыніў.

Kalì Â skažu pravednìku, što ën budze žyvy, a ën paspadzâecca na svaû pravednas′c′ ì ǔčynìc′ nâpraǔdu, dyk use pravednyâ ǔčynkì âgo ne ǔzgadaûcca, - ì ën pamrè ad nâpraǔdy svaëj, âkuû ǔčynìǔ.

14. А калі скажу пахібніку: "ты сьмерцю памрэш", і ён адвернецца ад грахоў сваіх і будзе чыніць справядлівасьць і праўду,

A kalì skažu pahìbnìku: "ty s′mercû pamrèš", ì ën advernecca ad grahoǔ svaìh ì budze čynìc′ spravâdlìvas′c′ ì praǔdu,

15. калі гэты пахібнік верне заклад, за адабранае заплаціць, будзе хадзіць паводле законаў жыцьця, ня робячы нічога благога, - дык ён будзе жывы, не памрэ.

kalì gèty pahìbnìk verne zaklad, za adabranae zaplacìc′, budze hadzìc′ pavodle zakonaǔ žyc′câ, nâ robâčy nìčoga blagoga, - dyk ën budze žyvy, ne pamrè.

16. Ніводзін грэх ягоны, якія ён зрабіў, не ўзгадаецца яму; ён пачаў чыніць справядлівасьць і праўду, ён будзе жывы.

Nìvodzìn grèh âgony, âkìâ ën zrabìǔ, ne ǔzgadaecca âmu; ën pačaǔ čynìc′ spravâdlìvas′c′ ì praǔdu, ën budze žyvy.

17. А сыны народу твайго кажуць: "няправільны шлях Госпада", тым часам як іхні шлях няправільны.

A syny narodu tvajgo kažuc′: "nâpravìl′ny šlâh Gospada", tym časam âk ìhnì šlâh nâpravìl′ny.

18. Калі праведнік адступіўся ад праведнасьці сваёй і пачаў чыніць пахібна, дык ён памрэ за тое.

Kalì pravednìk adstupìǔsâ ad pravednas′cì svaëj ì pačaǔ čynìc′ pahìbna, dyk ën pamrè za toe.

19. І калі пахібнік адвярнуўся ад пахібнасьці сваёй і пачаў чыніць справядлівасьць і праўду, ён будзе за тое жывы.

Ì kalì pahìbnìk advârnuǔsâ ad pahìbnas′cì svaëj ì pačaǔ čynìc′ spravâdlìvas′c′ ì praǔdu, ën budze za toe žyvy.

20. А вы кажаце: "няправільны шлях Госпада!" Я буду судзіць вас, доме Ізраілеў, кожнага паводле шляхоў ягоных.

A vy kažace: "nâpravìl′ny šlâh Gospada!" Â budu sudzìc′ vas, dome Ìzraìleǔ, kožnaga pavodle šlâhoǔ âgonyh.

21. У дванаццатым годзе нашага перасяленьня, у дзясятым месяцы, у пяты дзень месяца, прыйшоў да мяне адзін з тых, што выратаваліся, зь Ерусаліма і сказаў: "разбураны горад!"

U dvanaccatym godze našaga perasâlen′nâ, u dzâsâtym mesâcy, u pâty dzen′ mesâca, pryjšoǔ da mâne adzìn z tyh, što vyratavalìsâ, z′ Erusalìma ì skazaǔ: "razburany gorad!"

22. Але яшчэ да прыходу гэтага ўратаванага ўвечары была на мне рука Госпада, і Ён разамкнуў мне вусны, перш чым той прыйшоў да мяне раніцай. І разамкнуліся вусны мае, і я ўжо ня быў бязмоўны.

Ale âščè da pryhodu gètaga ǔratavanaga ǔvečary byla na mne ruka Gospada, ì Ën razamknuǔ mne vusny, perš čym toj pryjšoǔ da mâne ranìcaj. Ì razamknulìsâ vusny mae, ì â ǔžo nâ byǔ bâzmoǔny.

23. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

24. сыне чалавечы! тыя, што жывуць на апусьцелых мясьцінах у зямлі Ізраілевай, кажуць: Абрагам быў адзін - і атрымаў на валоданьне зямлю гэтую, а нас многа; дык вось, нам дадзена зямля гэтая на валоданьне.

syne čalavečy! tyâ, što žyvuc′ na apus′celyh mâs′cìnah u zâmlì Ìzraìlevaj, kažuc′: Abragam byǔ adzìn - ì atrymaǔ na valodan′ne zâmlû gètuû, a nas mnoga; dyk vos′, nam dadzena zâmlâ gètaâ na valodan′ne.

25. Таму скажы ім: так кажа Гасподзь Бог: вы ясьце з крывёю і падымаеце вочы вашыя да ідалаў вашых і праліваеце кроў, - і хочаце валодаць зямлёю?

Tamu skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog: vy âs′ce z kryvëû ì padymaece vočy vašyâ da ìdalaǔ vašyh ì pralìvaece kroǔ, - ì hočace valodac′ zâmlëû?

26. Вы абапіраецеся на меч ваш, робіце гідоты, апаганьваеце жонку адзін у аднаго, і хочаце валодаць зямлёю?

Vy abapìraecesâ na meč vaš, robìce gìdoty, apagan′vaece žonku adzìn u adnago, ì hočace valodac′ zâmlëû?

27. Вось, што скажы ім: так кажа Гасподзь Бог: жыву Я! тыя, якія - на мясьцінах спустошаных, загінуць ад меча, а хто - у полі, таго аддам, каб зьелі зьвяры; а якія - ва ўмацаваньнях і ў пячорах, тыя памруць ад згубнай пошасьці.

Vos′, što skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog: žyvu Â! tyâ, âkìâ - na mâs′cìnah spustošanyh, zagìnuc′ ad meča, a hto - u polì, tago addam, kab z′elì z′vâry; a âkìâ - va ǔmacavan′nâh ì ǔ pâčorah, tyâ pamruc′ ad zgubnaj pošas′cì.

28. І зраблю зямлю пустыняю з пустынь, і ганарлівая магутнасьць яе спыніцца, і горы Ізраілевыя апусьцеюць, так што ня будзе праходжых.

Ì zrablû zâmlû pustynâû z pustyn′, ì ganarlìvaâ magutnas′c′ âe spynìcca, ì gory Ìzraìlevyâ apus′ceûc′, tak što nâ budze prahodžyh.

29. І ўведаюць, што Я - Гасподзь, калі зраблю замлю пустыняю з пустынь за ўсе гідоты іхнія, якія яны рабілі.

Ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′, kalì zrablû zamlû pustynâû z pustyn′ za ǔse gìdoty ìhnìâ, âkìâ âny rabìlì.

30. А пра цябе, сыне чалавечы, сыны народу твайго гавораць каля сьцен і ў дзьвярах дамоў і кажуць адзін аднаму, брат брату: ідзеце і паслухайце, якое слова выйшла ад Госпада.

A pra câbe, syne čalavečy, syny narodu tvajgo gavorac′ kalâ s′cen ì ǔ dz′vârah damoǔ ì kažuc′ adzìn adnamu, brat bratu: ìdzece ì pasluhajce, âkoe slova vyjšla ad Gospada.

31. І яны прыходзяць да цябе, як на народную сходню, і сядае перад абліччам тваім народ Мой, і слухаюць словы твае, але ня выконваюць іх; бо яны ў вуснах сваіх робяць з гэтага забаўку, сэрца іхняе цягнецца за карысьлівасьцю іхняю.

Ì âny pryhodzâc′ da câbe, âk na narodnuû shodnû, ì sâdae perad ablìččam tvaìm narod Moj, ì sluhaûc′ slovy tvae, ale nâ vykonvaûc′ ìh; bo âny ǔ vusnah svaìh robâc′ z gètaga zabaǔku, sèrca ìhnâe câgnecca za karys′lìvas′cû ìhnâû.

32. І вось, ты для іх - як забаўны сьпявак з прыемным голасам і добра граеш; яны слухаюць словы твае, але ня выконваюць іх.

Ì vos′, ty dlâ ìh - âk zabaǔny s′pâvak z pryemnym golasam ì dobra graeš; âny sluhaûc′ slovy tvae, ale nâ vykonvaûc′ ìh.

33. Але калі збудзецца - вось, ужо і збываецца, - тады ўведаюць, што сярод іх быў прарок.

Ale kalì zbudzecca - vos′, užo ì zbyvaecca, - tady ǔvedaûc′, što sârod ìh byǔ prarok.

34 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! вымаві прароцтва на пастыраў Ізраілевых, вымаві прароцтва і скажы ім, пастырам: так кажа Гасподзь Бог: гора пастырам Ізраілевым, якія пасьвілі саміх сябе! ці ж ня статак павінны пасьвіць пастыры?

syne čalavečy! vymavì praroctva na pastyraǔ Ìzraìlevyh, vymavì praroctva ì skažy ìm, pastyram: tak kaža Gaspodz′ Bog: gora pastyram Ìzraìlevym, âkìâ pas′vìlì samìh sâbe! cì ž nâ statak pavìnny pas′vìc′ pastyry?

3. Вы елі тлушч і воўнаю апраналіся, укормленых авечак калолі, а статак ня пасьвілі.

Vy elì tlušč ì voǔnaû apranalìsâ, ukormlenyh avečak kalolì, a statak nâ pas′vìlì.

4. Слабых не мацавалі і хворай авечкі ня лекавалі і параненай не перавязвалі, і сагнанай не вярталі і згубленай ня шукалі, а кіравалі імі з гвалтам і жорсткасьцю.

Slabyh ne macavalì ì hvoraj avečkì nâ lekavalì ì paranenaj ne peravâzvalì, ì sagnanaj ne vârtalì ì zgublenaj nâ šukalì, a kìravalì ìmì z gvaltam ì žorstkas′cû.

5. І расьсеяліся яны бяз пастыра і расьсеяўшыся парабіліся ежаю ўсякаму зьверу польнаму.

Ì ras′seâlìsâ âny bâz pastyra ì ras′seâǔšysâ parabìlìsâ ežaû ǔsâkamu z′veru pol′namu.

6. Блукаюць авечкі Мае па ўсіх горах і па ўсякіх высокіх пагорках, і па ўсім улоньні зямлі расьсеяліся авечкі Мае, і ніхто не разьведвае пра іх і ніхто ня шукае іх.

Blukaûc′ avečkì Mae pa ǔsìh gorah ì pa ǔsâkìh vysokìh pagorkah, ì pa ǔsìm ulon′nì zâmlì ras′seâlìsâ avečkì Mae, ì nìhto ne raz′vedvae pra ìh ì nìhto nâ šukae ìh.

7. Таму, пастыры, выслухайце слова Гасподняе.

Tamu, pastyry, vysluhajce slova Gaspodnâe.

8. Жыву Я! кажа Гасподзь Бог; за тое, што авечкі Мае былі пакінутыя, каб іх пахапалі, і бяз пастыра зрабіліся авечкі Мае ежаю ўсякаму зьверу польнаму, і пастыры Мае ня шукалі авечак Маіх і пасьвілі пастыры саміх сябе, а авечак Маіх ня пасьвілі,

Žyvu Â! kaža Gaspodz′ Bog; za toe, što avečkì Mae bylì pakìnutyâ, kab ìh pahapalì, ì bâz pastyra zrabìlìsâ avečkì Mae ežaû ǔsâkamu z′veru pol′namu, ì pastyry Mae nâ šukalì avečak Maìh ì pas′vìlì pastyry samìh sâbe, a avečak Maìh nâ pas′vìlì,

9. за тое, пастыры, паслухайце слова Гасподняе.

za toe, pastyry, pasluhajce slova Gaspodnâe.

10. Так кажа Гасподзь Бог: вось Я - на пастыраў, і спаганю авечак Маіх з рук іхніх і ня дам ім болей пасьвіць авечак, і ня будуць болей пастыры пасьвіць саміх сябе, і вырву авечак Маіх з пашчанак іхніх, і ня будуць яны ежаю ім.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′ Â - na pastyraǔ, ì spaganû avečak Maìh z ruk ìhnìh ì nâ dam ìm bolej pas′vìc′ avečak, ì nâ buduc′ bolej pastyry pas′vìc′ samìh sâbe, ì vyrvu avečak Maìh z paščanak ìhnìh, ì nâ buduc′ âny ežaû ìm.

11. Бо так кажа Гасподзь Бог: вось Я Сам знайду авечак Маіх і агледжу іх.

Bo tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′ Â Sam znajdu avečak Maìh ì agledžu ìh.

12. Як пастух правярае статак свой у той дзень, калі ён сярод статку свайго расьсеянага, так Я перагледжу авечак Маіх і вызвалю іх з усіх мясьцінаў, у якія яны былі расьсеяны ў дзень хмарны і змрочны.

Âk pastuh pravârae statak svoj u toj dzen′, kalì ën sârod statku svajgo ras′seânaga, tak Â peragledžu avečak Maìh ì vyzvalû ìh z usìh mâs′cìnaǔ, u âkìâ âny bylì ras′seâny ǔ dzen′ hmarny ì zmročny.

13. І выведу іх з народаў і зьбяру іх з краін, і прывяду іх у зямлю іхнюю і буду пасьвіць іх на горах Ізраілевых, каля патокаў і на ўсіх населеных мясьцінах зямлі гэтай.

Ì vyvedu ìh z narodaǔ ì z′bâru ìh z kraìn, ì pryvâdu ìh u zâmlû ìhnûû ì budu pas′vìc′ ìh na gorah Ìzraìlevyh, kalâ patokaǔ ì na ǔsìh naselenyh mâs′cìnah zâmlì gètaj.

14. Буду пасьвіць іх на добрай пашы, і кашара іхняя будзе на высокіх горах Ізраілевых; там яны будуць адпачываць у добрым загоне і будуць пасьвіцца на сакавітай пашы - на горах Ізраілевых.

Budu pas′vìc′ ìh na dobraj pašy, ì kašara ìhnââ budze na vysokìh gorah Ìzraìlevyh; tam âny buduc′ adpačyvac′ u dobrym zagone ì buduc′ pas′vìcca na sakavìtaj pašy - na gorah Ìzraìlevyh.

15. Я буду пасьвіць авечкі Мае і Я буду пакоіць іх, кажа Гасподзь Бог.

Â budu pas′vìc′ avečkì Mae ì Â budu pakoìc′ ìh, kaža Gaspodz′ Bog.

16. Якая згубілася, тую знайду і адагнаную вярну, і параненую перавяжу і хворую ўмацую, і ўтлусьцелую і буйную зьнішчу; буду пасьвіць іх па праўдзе.

Âkaâ zgubìlasâ, tuû znajdu ì adagnanuû vârnu, ì paranenuû peravâžu ì hvoruû ǔmacuû, ì ǔtlus′celuû ì bujnuû z′nìšču; budu pas′vìc′ ìh pa praǔdze.

17. А вас, авечкі Мае, - так кажа Гасподзь Бог, - вось, Я буду судзіць паміж авечкаю і авечкаю, паміж бараном і казлом.

A vas, avečkì Mae, - tak kaža Gaspodz′ Bog, - vos′, Â budu sudzìc′ pamìž avečkaû ì avečkaû, pamìž baranom ì kazlom.

18. Хіба мала вам таго, што пасьвіцеся на добрай пашы, а між тым астатняе на пашы вашай дратуеце нагамі вашымі, п'яце чыстую ваду, а астатнюю каламуціце нагамі вашымі,

Hìba mala vam tago, što pas′vìcesâ na dobraj pašy, a mìž tym astatnâe na pašy vašaj dratuece nagamì vašymì, p'âce čystuû vadu, a astatnûû kalamucìce nagamì vašymì,

19. так што авечкі Мае павінны карміцца тым, што патаптана нагамі вашымі, і піць тое, што скаламучана нагамі вашымі?

tak što avečkì Mae pavìnny karmìcca tym, što pataptana nagamì vašymì, ì pìc′ toe, što skalamučana nagamì vašymì?

20. Таму так кажа ім Гасподзь Бог: вось, Я Сам буду судзіць паміж авечкаю тлустаю і авечкаю худою.

Tamu tak kaža ìm Gaspodz′ Bog: vos′, Â Sam budu sudzìc′ pamìž avečkaû tlustaû ì avečkaû hudoû.

21. Як што вы штурхаеце бокам і плячом, і рагамі сваімі бораце ўсіх слабых, пакуль ня выштурхнеце іх вонкі,

Âk što vy šturhaece bokam ì plâčom, ì ragamì svaìmì borace ǔsìh slabyh, pakul′ nâ vyšturhnece ìh vonkì,

22. дык Я ўратую авечкі Мае, і іх ня будуць ужо расьцягваць, і рассуджу паміж авечкаю і авечкаю.

dyk Â ǔratuû avečkì Mae, ì ìh nâ buduc′ užo ras′câgvac′, ì rassudžu pamìž avečkaû ì avečkaû.

23. І пастаўлю над імі аднаго пастыра, які будзе пасьвіць іх, раба Майго Давіда; ён будзе пасьвіць іх і ён будзе ў іх за пастыра.

Ì pastaǔlû nad ìmì adnago pastyra, âkì budze pas′vìc′ ìh, raba Majgo Davìda; ën budze pas′vìc′ ìh ì ën budze ǔ ìh za pastyra.

24. І Я Гасподзь буду іхнім Богам, і раб Мой Давід будзе князем сярод іх. Я Гасподзь сказаў гэта.

Ì Â Gaspodz′ budu ìhnìm Bogam, ì rab Moj Davìd budze knâzem sârod ìh. Â Gaspodz′ skazaǔ gèta.

25. І заключу зь імі запавет міру і выдалю зь зямлі лютых зьвяроў, так што ў бясьпецы жыцьмць у стэпе і спацьмуць у лясах.

Ì zaklûču z′ ìmì zapavet mìru ì vydalû z′ zâmlì lûtyh z′vâroǔ, tak što ǔ bâs′pecy žyc′mc′ u stèpe ì spac′muc′ u lâsah.

26. Дам ім і ваколіцам пагорка Майго дабраславеньне, і дождж буду пасылаць у свой час; гэта будзе дождж дабраславеньня.

Dam ìm ì vakolìcam pagorka Majgo dabraslaven′ne, ì doždž budu pasylac′ u svoj čas; gèta budze doždž dabraslaven′nâ.

27. І палявое дрэва будзе даваць плод свой, і зямля будзе даваць утворы свае; і будуць яны ўбясьпечаны на зямлі сваёй, і ўведаюць, што Я - Гасподзь, калі паламаю сувязі ярма іхняга і вызвалю іх з рукі рабаўніка іхняга.

Ì palâvoe drèva budze davac′ plod svoj, ì zâmlâ budze davac′ utvory svae; ì buduc′ âny ǔbâs′pečany na zâmlì svaëj, ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′, kalì palamaû suvâzì ârma ìhnâga ì vyzvalû ìh z rukì rabaǔnìka ìhnâga.

28. Яны ня будуць ужо здабычаю народаў, і палявыя зьвяры ня будуць жэрці іх; яны будуць жыць убясьпечана, і ніхто ня будзе палохаць іх.

Âny nâ buduc′ užo zdabyčaû narodaǔ, ì palâvyâ z′vâry nâ buduc′ žèrcì ìh; âny buduc′ žyc′ ubâs′pečana, ì nìhto nâ budze palohac′ ìh.

29. І ўчыню ў іх пасадку слаўную, і ня будуць ужо гінуць ад голаду на зямлі і цярпець ганьбаваньне ад народаў.

Ì ǔčynû ǔ ìh pasadku slaǔnuû, ì nâ buduc′ užo gìnuc′ ad goladu na zâmlì ì cârpec′ gan′bavan′ne ad narodaǔ.

30. І ўведаюць, што Я, Гасподзь Бог іхні - зь імі, і яны, дом Ізраілеў - Мой народ, кажа Гасподзь Бог,

Ì ǔvedaûc′, što Â, Gaspodz′ Bog ìhnì - z′ ìmì, ì âny, dom Ìzraìleǔ - Moj narod, kaža Gaspodz′ Bog,

31. і што вы - авечкі Мае, авечкі паствы Маёй; вы - людзі, а Я - Бог ваш, кажа Гасподзь Бог.

ì što vy - avečkì Mae, avečkì pastvy Maëj; vy - lûdzì, a Â - Bog vaš, kaža Gaspodz′ Bog.

35 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыны чалавечыя! павярні аблічча тваё да гары Сэір і вымаві на яе прароцтва

syny čalavečyâ! pavârnì ablìčča tvaë da gary Sèìr ì vymavì na âe praroctva

3. і скажы ёй: так кажа Гасподзь Бог: вось Я - на цябе, гара Сэір! і працягну на цябе руку Маю і зраблю цябе пустою і незаселенаю.

ì skažy ëj: tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′ Â - na câbe, gara Sèìr! ì pracâgnu na câbe ruku Maû ì zrablû câbe pustoû ì nezaselenaû.

4. Гарады твае ператвару ў разваліны, і ты сама апусьцееш і ўведаеш, што Я - Гасподзь.

Garady tvae peratvaru ǔ razvalìny, ì ty sama apus′ceeš ì ǔvedaeš, što Â - Gaspodz′.

5. Як што ў цябе вечная варожасьць, і ты аддавала сыноў Ізраілевых у рукі мечу ў час няшчасьця іхняга, у час канчатковай пагібелі,

Âk što ǔ câbe večnaâ varožas′c′, ì ty addavala synoǔ Ìzraìlevyh u rukì meču ǔ čas nâščas′câ ìhnâga, u čas kančatkovaj pagìbelì,

6. за гэта, жыву Я! кажа Гасподзь Бог, зраблю цябе крывёю, і кроў будзе перасьледаваць цябе; як што ты не ненавідзела крыві, дык кроў і будзе перасьледаваць цябе.

za gèta, žyvu Â! kaža Gaspodz′ Bog, zrablû câbe kryvëû, ì kroǔ budze peras′ledavac′ câbe; âk što ty ne nenavìdzela kryvì, dyk kroǔ ì budze peras′ledavac′ câbe.

7. І зраблю гару Сэір пустым і бязьлюдным стэпам і вынішчу на ёй прыхадня і вяртанца.

Ì zrablû garu Sèìr pustym ì bâz′lûdnym stèpam ì vynìšču na ëj pryhadnâ ì vârtanca.

8. І напоўню вышыні яе забітымі яе: на пагорках тваіх і ў далінах тваіх і ва ўсіх калдобінах тваіх будуць падаць пабітыя мечам.

Ì napoǔnû vyšynì âe zabìtymì âe: na pagorkah tvaìh ì ǔ dalìnah tvaìh ì va ǔsìh kaldobìnah tvaìh buduc′ padac′ pabìtyâ mečam.

9. Зраблю цябе пустыняю вечнаю, і ў гарадах тваіх ня будуць жыць, і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

Zrablû câbe pustynâû večnaû, ì ǔ garadah tvaìh nâ buduc′ žyc′, ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

10. Так, як ты казала: гэтыя два народы і гэтыя дзьве зямлі будуць мае, і мы завалодаем імі, хоць і Гасподзь быў там,

Tak, âk ty kazala: gètyâ dva narody ì gètyâ dz′ve zâmlì buduc′ mae, ì my zavalodaem ìmì, hoc′ ì Gaspodz′ byǔ tam,

11. за тое, жыву Я! кажа Гасподзь Бог, зраблю з табою ў меру нянавісьці тваёй, якую ты выказала зь нянавісьці тваёй да іх, і яўлю Сябе ім, калі буду судзіць цябе.

za toe, žyvu Â! kaža Gaspodz′ Bog, zrablû z taboû ǔ meru nânavìs′cì tvaëj, âkuû ty vykazala z′ nânavìs′cì tvaëj da ìh, ì âǔlû Sâbe ìm, kalì budu sudzìc′ câbe.

12. І ўведаеш, што Я Гасподзь чуў усе глумленьні твае, якія ты вымаўляла на горы Ізраілевыя, кажучы: "апусьцелі! нам аддадзены, каб мы зьелі!"

Ì ǔvedaeš, što Â Gaspodz′ čuǔ use glumlen′nì tvae, âkìâ ty vymaǔlâla na gory Ìzraìlevyâ, kažučy: "apus′celì! nam addadzeny, kab my z′elì!"

13. Вы пышыліся перада Мною языком вашым і памнажалі прамовы вашыя супроць Мяне; я чуў гэта.

Vy pyšylìsâ perada Mnoû âzykom vašym ì pamnažalì pramovy vašyâ suproc′ Mâne; â čuǔ gèta.

14. Так кажа Гасподзь Бог: калі ўся зямля будзе радавацца, Я зраблю цябе пустыняю.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: kalì ǔsâ zâmlâ budze radavacca, Â zrablû câbe pustynâû.

15. Як ты радавалася таму, што доля дому Ізраілевага апусьцела, так зраблю Я і з табою: спустошана будзеш, гара Сэір, і ўся Ідумэя разам, - і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

Âk ty radavalasâ tamu, što dolâ domu Ìzraìlevaga apus′cela, tak zrablû Â ì z taboû: spustošana budzeš, gara Sèìr, ì ǔsâ Ìdumèâ razam, - ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

36 Кіраўнік

1. І ты, сыне чалавечы, вымаві прароцтва на горы Ізраілевыя і скажы: горы Ізраілевыя! слухайце слова Гасподняе.

Ì ty, syne čalavečy, vymavì praroctva na gory Ìzraìlevyâ ì skažy: gory Ìzraìlevyâ! sluhajce slova Gaspodnâe.

2. Так кажа Гасподзь Бог: як што вораг гаворыць пра вас: "ага! ага! і вечныя вышыні дасталіся нам на долю",

Tak kaža Gaspodz′ Bog: âk što vorag gavoryc′ pra vas: "aga! aga! ì večnyâ vyšynì dastalìsâ nam na dolû",

3. дык вымаві прароцтва і скажы, так кажа Гасподзь Бог: за тое, менавіта за тое, што спусташаюць вас і паглынаюць вас з усіх бакоў, каб вы зрабіліся здабыткам іншых народаў і былі зьліхаслоўлены і перасуджаны людзьмі,

dyk vymavì praroctva ì skažy, tak kaža Gaspodz′ Bog: za toe, menavìta za toe, što spustašaûc′ vas ì paglynaûc′ vas z usìh bakoǔ, kab vy zrabìlìsâ zdabytkam ìnšyh narodaǔ ì bylì z′lìhasloǔleny ì perasudžany lûdz′mì,

4. за гэта, горы Ізраілевыя, выслухайце слова Госпада Бога: так кажа Гасподзь Бог горам і пагоркам, лагчынам і далінам, і апусьцелым развалінам і пакінутым гарадам, якія зрабіліся здабычаю і паглумішчам іншым навакольным народам;

za gèta, gory Ìzraìlevyâ, vysluhajce slova Gospada Boga: tak kaža Gaspodz′ Bog goram ì pagorkam, lagčynam ì dalìnam, ì apus′celym razvalìnam ì pakìnutym garadam, âkìâ zrabìlìsâ zdabyčaû ì paglumìščam ìnšym navakol′nym narodam;

5. за гэта так кажа Гасподзь Бог: у агні клопату Майго Я вымавіў слова на іншыя народы і на ўсю Ідумэю, якія назначылі зямлю Маю на валоданьне сабе, з сардэчнай радасьцю і з пагардай у душы асуджаючы яе на здабычу сабе.

za gèta tak kaža Gaspodz′ Bog: u agnì klopatu Majgo Â vymavìǔ slova na ìnšyâ narody ì na ǔsû Ìdumèû, âkìâ naznačylì zâmlû Maû na valodan′ne sabe, z sardèčnaj radas′cû ì z pagardaj u dušy asudžaûčy âe na zdabyču sabe.

6. Таму вымаві прароцтва пра зямлю Ізраілевую і скажы горам і пагоркам, лагчынам і далінам: так кажа Гасподзь Бог: вось, Я вымавіў гэта ў клопаце Маім, бо вы несяце на сабе паглум ад народаў.

Tamu vymavì praroctva pra zâmlû Ìzraìlevuû ì skažy goram ì pagorkam, lagčynam ì dalìnam: tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â vymavìǔ gèta ǔ klopace Maìm, bo vy nesâce na sabe paglum ad narodaǔ.

7. Таму так кажа Гасподзь Бог: Я падняў руку Маю з прысягаю, што народы, якія вакол вас, самі панясуць сорам свой.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: Â padnâǔ ruku Maû z prysâgaû, što narody, âkìâ vakol vas, samì panâsuc′ soram svoj.

8. А вы, горы Ізраілевыя, распусьцеце гольле ваша і будзеце радзіць плады вашыя народу Майму Ізраілю; бо яны скора прыйдуць.

A vy, gory Ìzraìlevyâ, raspus′cece gol′le vaša ì budzece radzìc′ plady vašyâ narodu Majmu Ìzraìlû; bo âny skora pryjduc′.

9. Бо вось, Я да вас зьвярнуся, і вас будуць урабляць і засяваць.

Bo vos′, Â da vas z′vârnusâ, ì vas buduc′ urablâc′ ì zasâvac′.

10. І пасялю на вас мноства людзей, і ўвесь дом Ізраілеў, увесь, і заселеныя будуць гарады і забудаваныя разваліны.

Ì pasâlû na vas mnostva lûdzej, ì ǔves′ dom Ìzraìleǔ, uves′, ì zaselenyâ buduc′ garady ì zabudavanyâ razvalìny.

11. І памножу на вас людзей і яны будуць пладзіцца і множыцца, і засялю вас, як было ў ранейшыя часы вашыя, і буду чыніць вам дабра болей, чым у ранейшыя часы вашыя, - і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

Ì pamnožu na vas lûdzej ì âny buduc′ pladzìcca ì množycca, ì zasâlû vas, âk bylo ǔ ranejšyâ časy vašyâ, ì budu čynìc′ vam dabra bolej, čym u ranejšyâ časy vašyâ, - ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

12. І прывяду на вас людзей, народ Мой, Ізраіля, і яны будуць валодаць табою, зямля! і ты будзеш спадчынай іхняй і ня будзеш болей рабіць іх бязьдзетнымі.

Ì pryvâdu na vas lûdzej, narod Moj, Ìzraìlâ, ì âny buduc′ valodac′ taboû, zâmlâ! ì ty budzeš spadčynaj ìhnâj ì nâ budzeš bolej rabìc′ ìh bâz′dzetnymì.

13. Так кажа Гасподзь Бог: за тое, што кажуць пра вас: "ты - зямля, якая есьць людзей і робіць народ твой бязьдзетным,"

Tak kaža Gaspodz′ Bog: za toe, što kažuc′ pra vas: "ty - zâmlâ, âkaâ es′c′ lûdzej ì robìc′ narod tvoj bâz′dzetnym,"

14. затое ўжо ня будзеш больш есьці людзей і народу твайго ня будзеш наперад рабіць бязьдзетным, кажа Гасподзь Бог.

zatoe ǔžo nâ budzeš bol′š es′cì lûdzej ì narodu tvajgo nâ budzeš naperad rabìc′ bâz′dzetnym, kaža Gaspodz′ Bog.

15. І больш ня будзеш чуць зьдзеку ад народаў, паглуму ад плямёнаў не панясеш ужо на сабе, і народу твайго больш ня будзеш рабіць бязьдзетным, кажа Гасподзь Бог.

Ì bol′š nâ budzeš čuc′ z′dzeku ad narodaǔ, paglumu ad plâmënaǔ ne panâseš užo na sabe, ì narodu tvajgo bol′š nâ budzeš rabìc′ bâz′dzetnym, kaža Gaspodz′ Bog.

16. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

17. сыне чалавечы! калі дом Ізраілеў жыў на зямлі сваёй, ён апаганьваў яе паводзінамі сваімі і ўчынкамі сваімі; шлях іх перад абліччам Маім быў як нячыстасьць жанчыны ў час ачышчэньня яе.

syne čalavečy! kalì dom Ìzraìleǔ žyǔ na zâmlì svaëj, ën apagan′vaǔ âe pavodzìnamì svaìmì ì ǔčynkamì svaìmì; šlâh ìh perad ablìččam Maìm byǔ âk nâčystas′c′ žančyny ǔ čas ačyščèn′nâ âe.

18. І Я выліў на іх гнеў Мой за кроў, якую яны пралівалі на гэтай зямлі, і за тое, што яны апаганьвалі яе ідаламі сваімі.

Ì Â vylìǔ na ìh gneǔ Moj za kroǔ, âkuû âny pralìvalì na gètaj zâmlì, ì za toe, što âny apagan′valì âe ìdalamì svaìmì.

19. І Я расьсеяў іх па народах, і яны разьвеяны па землях; Я судзіў іх паводле шляхоў іхніх і паводле ўчынкаў іхніх.

Ì Â ras′seâǔ ìh pa narodah, ì âny raz′veâny pa zemlâh; Â sudzìǔ ìh pavodle šlâhoǔ ìhnìh ì pavodle ǔčynkaǔ ìhnìh.

20. І прыйшлі яны да народаў, куды пайшлі, і зьняславілі сьвятое імя Маё, бо пра іх кажуць: "яны - народ Госпада і выйшлі зь зямлі Ягонай";

Ì pryjšlì âny da narodaǔ, kudy pajšlì, ì z′nâslavìlì s′vâtoe ìmâ Maë, bo pra ìh kažuc′: "âny - narod Gospada ì vyjšlì z′ zâmlì Âgonaj";

21. І пашкадаваў Я сьвятое імя Маё, якое зьняславіў дом Ізраілеў у народаў, куды прыйшоў.

Ì paškadavaǔ Â s′vâtoe ìmâ Maë, âkoe z′nâslavìǔ dom Ìzraìleǔ u narodaǔ, kudy pryjšoǔ.

22. Таму скажы дому Ізраілеваму: так кажа Гасподзь Бог: ня вам Я зрабіў гэта, доме Ізраілеў, а дзеля сьвятога імя Майго, якое вы зьняславілі ў народаў, куды прыйшлі.

Tamu skažy domu Ìzraìlevamu: tak kaža Gaspodz′ Bog: nâ vam Â zrabìǔ gèta, dome Ìzraìleǔ, a dzelâ s′vâtoga ìmâ Majgo, âkoe vy z′nâslavìlì ǔ narodaǔ, kudy pryjšlì.

23. І асьвячу вялікае імя Маё, неславёнае ў народаў, сярод якіх вы зьняславілі яго, і ўведаюць народы, што Я - Гасподзь, кажа Гасподзь Бог, калі яўлю на вас сьвятасьць Маю перад вачыма іхнімі.

Ì as′vâču vâlìkae ìmâ Maë, neslavënae ǔ narodaǔ, sârod âkìh vy z′nâslavìlì âgo, ì ǔvedaûc′ narody, što Â - Gaspodz′, kaža Gaspodz′ Bog, kalì âǔlû na vas s′vâtas′c′ Maû perad vačyma ìhnìmì.

24. І вазьму вас з народаў і зьбяру вас з усіх краін і прывяду вас у зямлю вашу.

Ì vaz′mu vas z narodaǔ ì z′bâru vas z usìh kraìn ì pryvâdu vas u zâmlû vašu.

25. І акраплю вас чыстаю вадою, - і вы ачысьціцеся ад усіх пахібаў вашых, і ад усіх ідалаў вашых ачышчу вас.

Ì akraplû vas čystaû vadoû, - ì vy ačys′cìcesâ ad usìh pahìbaǔ vašyh, ì ad usìh ìdalaǔ vašyh ačyšču vas.

26. І дам вам сэрца новае і дух новы дам вам; і вазьму з плоці вашай сэрца каменнае і дам вам сэрца плацяное.

Ì dam vam sèrca novae ì duh novy dam vam; ì vaz′mu z plocì vašaj sèrca kamennae ì dam vam sèrca placânoe.

27. Укладу ўсярэдзіну вас дух Мой і зраблю так, што вы хадзіцьмеце ў запаведзях Маіх і пастановы Мае будзеце захоўваць і выконваць.

Ukladu ǔsârèdzìnu vas duh Moj ì zrablû tak, što vy hadzìc′mece ǔ zapavedzâh Maìh ì pastanovy Mae budzece zahoǔvac′ ì vykonvac′.

28. І будзеце жыць на зямлі, якую Я даў бацькам вашым, і будзеце Маім народам, і Я буду вашым Богам.

Ì budzece žyc′ na zâmlì, âkuû Â daǔ bac′kam vašym, ì budzece Maìm narodam, ì Â budu vašym Bogam.

29. І вызвалю вас ад усіх нечысьцяў вашых, і наклічу хлеб і памножу яго, і ня дам вам цярпець голад.

Ì vyzvalû vas ad usìh nečys′câǔ vašyh, ì naklìču hleb ì pamnožu âgo, ì nâ dam vam cârpec′ golad.

30. І памножу плады на дрэвах і ўтворы палёў, каб болей не цярпець вам паглуму ад народаў праз голад.

Ì pamnožu plady na drèvah ì ǔtvory palëǔ, kab bolej ne cârpec′ vam paglumu ad narodaǔ praz golad.

31. Тады згадаеце пра ліхія шляхі вашыя і благія ўчынкі вашыя і адчуеце агіду да саміх сябе за пахібнасьці вашыя і гнюсоты вашыя.

Tady zgadaece pra lìhìâ šlâhì vašyâ ì blagìâ ǔčynkì vašyâ ì adčuece agìdu da samìh sâbe za pahìbnas′cì vašyâ ì gnûsoty vašyâ.

32. Ня дзеля вас Я зраблю гэта, кажа Гасподзь Бог, хай будзе вам вядома. Чырванейце і саромейцеся шляхоў вашых, доме Ізраілеў.

Nâ dzelâ vas Â zrablû gèta, kaža Gaspodz′ Bog, haj budze vam vâdoma. Čyrvanejce ì saromejcesâ šlâhoǔ vašyh, dome Ìzraìleǔ.

33. Так кажа Гасподзь Бог: у той дзень, калі ачышчу вас ад усіх пахібнасьцяў вашых і насялю гарады, адбудаваныя будуць разваліны,

Tak kaža Gaspodz′ Bog: u toj dzen′, kalì ačyšču vas ad usìh pahìbnas′câǔ vašyh ì nasâlû garady, adbudavanyâ buduc′ razvalìny,

34. і будзе ўрабляцца спустошаная зямля, якая была пустыняю ў вачах у кожнага, хто праходзіў міма,

ì budze ǔrablâcca spustošanaâ zâmlâ, âkaâ byla pustynâû ǔ vačah u kožnaga, hto prahodzìǔ mìma,

35. тады скажуць: "гэтая апусьцелая зямля зрабілася як сад Эдэмскі і гэтыя разваленыя і апусьцелыя і спустошаныя гарады ўмацаваны і населены".

tady skažuc′: "gètaâ apus′celaâ zâmlâ zrabìlasâ âk sad Èdèmskì ì gètyâ razvalenyâ ì apus′celyâ ì spustošanyâ garady ǔmacavany ì naseleny".

36. І ўведаюць народы, якія застануцца вакол вас, што Я Гасподзь зноў будую разбуранае, засаджваю апусьцелае. Я Гасподзь сказаў - і зрабіў.

Ì ǔvedaûc′ narody, âkìâ zastanucca vakol vas, što Â Gaspodz′ znoǔ buduû razburanae, zasadžvaû apus′celae. Â Gaspodz′ skazaǔ - ì zrabìǔ.

37. Так кажа Гасподзь Бог: вось, яшчэ і ў тым яўлю міласьць Маю дому Ізраілеваму, памножу іх людзьмі, як статак.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, âščè ì ǔ tym âǔlû mìlas′c′ Maû domu Ìzraìlevamu, pamnožu ìh lûdz′mì, âk statak.

38. Як многа бывае ахвярных авечак у Ерусаліме ў часы сьвятаў ягоных, так поўныя будуць людзьмі апусьцелыя гарады, і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

Âk mnoga byvae ahvârnyh avečak u Erusalìme ǔ časy s′vâtaǔ âgonyh, tak poǔnyâ buduc′ lûdz′mì apus′celyâ garady, ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

37 Кіраўнік

1. Была на мне рука Госпада, і Гасподзь вывеў мяне духам і паставіў мяне пасярод поля, і яно было поўнае касьцей,

Byla na mne ruka Gospada, ì Gaspodz′ vyveǔ mâne duham ì pastavìǔ mâne pasârod polâ, ì âno bylo poǔnae kas′cej,

2. і абвёў мяне вакол каля іх, і вось даволі шмат іх на паверхні поля, і вось яны даволі сухія.

ì abvëǔ mâne vakol kalâ ìh, ì vos′ davolì šmat ìh na paverhnì polâ, ì vos′ âny davolì suhìâ.

3. І сказаў мне: сыне чалавечы! ці ажывуць косьці гэтыя? Я сказаў: Госпадзе Божа! Ты ведаеш гэта.

Ì skazaǔ mne: syne čalavečy! cì ažyvuc′ kos′cì gètyâ? Â skazaǔ: Gospadze Boža! Ty vedaeš gèta.

4. І сказаў мне: вымаві прароцтва на косьці гэтыя і скажы ім: "косьці сухія! слухайце слова Гасподняе!"

Ì skazaǔ mne: vymavì praroctva na kos′cì gètyâ ì skažy ìm: "kos′cì suhìâ! sluhajce slova Gaspodnâe!"

5. Так кажа Гасподзь Бог касьцям гэтым: вось, Я ўвяду ў вас дух, і ажывяце.

Tak kaža Gaspodz′ Bog kas′câm gètym: vos′, Â ǔvâdu ǔ vas duh, ì ažyvâce.

6. І абкладу вас жыламі, і выгадую на вас плоць, і пакрыю вас скураю, і ўвяду ў вас дух, і ажывяце, і ўведаеце, што Я - Гасподзь.

Ì abkladu vas žylamì, ì vygaduû na vas ploc′, ì pakryû vas skuraû, ì ǔvâdu ǔ vas duh, ì ažyvâce, ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′.

7. Я вымавіў прароцтва, як загадана было мне; і калі я прарочыў, адбыўся шум, і вось рух, і пачалі збліжацца косьці, костка з косткаю сваёю.

Â vymavìǔ praroctva, âk zagadana bylo mne; ì kalì â praročyǔ, adbyǔsâ šum, ì vos′ ruh, ì pačalì zblìžacca kos′cì, kostka z kostkaû svaëû.

8. І бачыў я, і вось, жылы былі на іх, і плоць нарасла, і скура пакрыла іх зьверху, а духа ня было ў іх.

Ì bačyǔ â, ì vos′, žyly bylì na ìh, ì ploc′ narasla, ì skura pakryla ìh z′verhu, a duha nâ bylo ǔ ìh.

9. Тады сказаў Ён мне: вымаві прароцтва духу, вымаві прароцтва, сыне чалавечы, і скажы духу: так кажа Гасподзь Бог: ад чатырох вятроў прыйдзі, дух, і дыхні на гэтых забітых, і яны ажывуць.

Tady skazaǔ Ën mne: vymavì praroctva duhu, vymavì praroctva, syne čalavečy, ì skažy duhu: tak kaža Gaspodz′ Bog: ad čatyroh vâtroǔ pryjdzì, duh, ì dyhnì na gètyh zabìtyh, ì âny ažyvuc′.

10. І я вымавіў прароцтва, як Ён загадаў мне, і ўвайшоў у іх дух, - і яны ажылі і сталі на ногі свае - досыць, вялікае полчышча.

Ì â vymavìǔ praroctva, âk Ën zagadaǔ mne, ì ǔvajšoǔ u ìh duh, - ì âny ažylì ì stalì na nogì svae - dosyc′, vâlìkae polčyšča.

11. І сказаў Ён мне: сыне чалавечы! косьці гэтыя - увесь дом Ізраілеў. Вось, яны кажуць: "высахлі косьці нашыя, і загінула надзея нашая: мы адарваныя ад кораня".

Ì skazaǔ Ën mne: syne čalavečy! kos′cì gètyâ - uves′ dom Ìzraìleǔ. Vos′, âny kažuc′: "vysahlì kos′cì našyâ, ì zagìnula nadzeâ našaâ: my adarvanyâ ad koranâ".

12. Таму вымаві прароцтва і скажы ім: так кажа Гасподзь Бог: вось, я адчыню труны вашыя і выведу вас, народзе Мой, з трунаў вашых і ўвяду вас у зямлю Ізраілевую.

Tamu vymavì praroctva ì skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, â adčynû truny vašyâ ì vyvedu vas, narodze Moj, z trunaǔ vašyh ì ǔvâdu vas u zâmlû Ìzraìlevuû.

13. І ўведаеце, што Я - Гасподзь, калі адчыню труны вашыя і выведу вас, народзе Мой, з трунаў вашых,

Ì ǔvedaece, što Â - Gaspodz′, kalì adčynû truny vašyâ ì vyvedu vas, narodze Moj, z trunaǔ vašyh,

14. і ўкладу ў вас дух Мой, і ажывяце, і зьмяшчу вас на зямлі вашай - і ўведаеце, што Я Гасподзь сказаў гэта - і зрабіў, кажа Гасподзь.

ì ǔkladu ǔ vas duh Moj, ì ažyvâce, ì z′mâšču vas na zâmlì vašaj - ì ǔvedaece, što Â Gaspodz′ skazaǔ gèta - ì zrabìǔ, kaža Gaspodz′.

15. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

16. а ты, сыне чалавечы, вазьмі сабе адно жазло і напішы на ім: "Юду і сынам Ізраілевым, што ў спрымірэнстве зь ім"; і яшчэ вазьмі жазло і напішы на ім: "Язэпу", гэта - жазло Яфрэмава і ўсяго дому Ізраілевага, што ў спрымірэнстве зь ім.

a ty, syne čalavečy, vaz′mì sabe adno žazlo ì napìšy na ìm: "Ûdu ì synam Ìzraìlevym, što ǔ sprymìrènstve z′ ìm"; ì âščè vaz′mì žazlo ì napìšy na ìm: "Âzèpu", gèta - žazlo Âfrèmava ì ǔsâgo domu Ìzraìlevaga, što ǔ sprymìrènstve z′ ìm.

17. І складзі іх у сябе адзін з адным у адно жазло, каб яны ў руцэ тваёй былі адно.

Ì skladzì ìh u sâbe adzìn z adnym u adno žazlo, kab âny ǔ rucè tvaëj bylì adno.

18. І калі спытаюцца ў цябе сыны народу твайго: "ці не растлумачыш нам, што гэта ў цябе?"

Ì kalì spytaûcca ǔ câbe syny narodu tvajgo: "cì ne rastlumačyš nam, što gèta ǔ câbe?"

19. Тады скажы ім: так кажа Гасподзь Бог: вось, Я вазьму жазло Язэпава, якое ў руцэ ў Яфрэма і спрыміраных зь ім плямёнаў Ізраілевых, і прыкладу іх да яго, да жазла Юдавага, і зраблю іх адным жазлом, і будуць адно ў руцэ Маёй.

Tady skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â vaz′mu žazlo Âzèpava, âkoe ǔ rucè ǔ Âfrèma ì sprymìranyh z′ ìm plâmënaǔ Ìzraìlevyh, ì prykladu ìh da âgo, da žazla Ûdavaga, ì zrablû ìh adnym žazlom, ì buduc′ adno ǔ rucè Maëj.

20. Калі ж абодва жэзлы, на якіх ты напішаш, будуць у руцэ тваёй перад вачыма іхнімі,

Kalì ž abodva žèzly, na âkìh ty napìšaš, buduc′ u rucè tvaëj perad vačyma ìhnìmì,

21. дык скажы ім: так кажа Гасподзь Бог: вось, Я вазьму сыноў Ізраілевых спасярод народаў, сярод якіх яны жывуць, і зьбяру іх адусюль і прывяду іх у зямлю іхнюю.

dyk skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â vaz′mu synoǔ Ìzraìlevyh spasârod narodaǔ, sârod âkìh âny žyvuc′, ì z′bâru ìh adusûl′ ì pryvâdu ìh u zâmlû ìhnûû.

22. На гэтай зямлі, на горах Ізраіля Я зраблю іх адным народам, і адзін Цар будзе царом ва ўсіх іх, і ня будуць болей двума народамі і ўжо ня будуць наперад дзяліцца на два царствы.

Na gètaj zâmlì, na gorah Ìzraìlâ Â zrablû ìh adnym narodam, ì adzìn Car budze carom va ǔsìh ìh, ì nâ buduc′ bolej dvuma narodamì ì ǔžo nâ buduc′ naperad dzâlìcca na dva carstvy.

23. І ня будуць ужо апаганьваць сябе ідаламі сваімі і рознымі заганамі сваімі, і вызвалю іх з усіх мясьцінаў, дзе яны жывуць, дзе яны грашылі, і ачышчу іх, - і будуць Маім народам, і Я буду іх Богам.

Ì nâ buduc′ užo apagan′vac′ sâbe ìdalamì svaìmì ì roznymì zaganamì svaìmì, ì vyzvalû ìh z usìh mâs′cìnaǔ, dze âny žyvuc′, dze âny grašylì, ì ačyšču ìh, - ì buduc′ Maìm narodam, ì Â budu ìh Bogam.

24. А раб Мой Давід будзе царом над імі і пастырам усіх іх, і яны будуць хадзіць паводле запаведзяў Маіх і пастановы Мае будуць захоўваць і выконваць іх.

A rab Moj Davìd budze carom nad ìmì ì pastyram usìh ìh, ì âny buduc′ hadzìc′ pavodle zapavedzâǔ Maìh ì pastanovy Mae buduc′ zahoǔvac′ ì vykonvac′ ìh.

25. І будуць жыць на зямлі, якую Я даў рабу Майму Якаву, на якой жылі бацькі іхнія: там будуць жыць яны і дзеці іхнія і дзеці дзяцей іхніх вавекі; і раб Мой Давід будзе князем у іх вечна.

Ì buduc′ žyc′ na zâmlì, âkuû Â daǔ rabu Majmu Âkavu, na âkoj žylì bac′kì ìhnìâ: tam buduc′ žyc′ âny ì dzecì ìhnìâ ì dzecì dzâcej ìhnìh vavekì; ì rab Moj Davìd budze knâzem u ìh večna.

26. І заключу зь імі запавет міру, запавет вечны будзе зь імі. І ўладкую іх і памножу іх і пастаўлю сярод іх сьвятыню Маю навекі.

Ì zaklûču z′ ìmì zapavet mìru, zapavet večny budze z′ ìmì. Ì ǔladkuû ìh ì pamnožu ìh ì pastaǔlû sârod ìh s′vâtynû Maû navekì.

27. І будзе ў іх жытло Маё, і буду іхнім Богам, а яны будуць Маім народам.

Ì budze ǔ ìh žytlo Maë, ì budu ìhnìm Bogam, a âny buduc′ Maìm narodam.

28. І ўведаюць народы, што Я - Гасподзь, Які асьвячае Ізраіля, калі сьвятыня Мая будзе сярод іх вавекі.

Ì ǔvedaûc′ narody, što Â - Gaspodz′, Âkì as′vâčae Ìzraìlâ, kalì s′vâtynâ Maâ budze sârod ìh vavekì.

38 Кіраўнік

1. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

2. сыне чалавечы! павярні аблічча тваё да Гога ў зямлі Магог, князя Роша, Мэшэха і Тувала, і вымаві на яго прароцтва

syne čalavečy! pavârnì ablìčča tvaë da Goga ǔ zâmlì Magog, knâzâ Roša, Mèšèha ì Tuvala, ì vymavì na âgo praroctva

3. і скажы: так кажа Гасподзь Бог: вось Я - на цябе, Гог, князь Роша, Мэшэха і Тувала!

ì skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′ Â - na câbe, Gog, knâz′ Roša, Mèšèha ì Tuvala!

4. І павярну цябе і ўкладу цуглі ў сківіцы твае і выведу цябе і ўсё войска тваё, коней і верхаўцоў, усіх пры поўнай зброі, вялікае полчышча, у брані і з шчытамі, усіх узброеных мечамі,

Ì pavârnu câbe ì ǔkladu cuglì ǔ skìvìcy tvae ì vyvedu câbe ì ǔsë vojska tvaë, konej ì verhaǔcoǔ, usìh pry poǔnaj zbroì, vâlìkae polčyšča, u branì ì z ščytamì, usìh uzbroenyh mečamì,

5. Персаў, Эфіопаў і Лівійцаў зь імі, усіх з шчытамі і ў шаломах,

Persaǔ, Èfìopaǔ ì Lìvìjcaǔ z′ ìmì, usìh z ščytamì ì ǔ šalomah,

6. Гамэра з усімі ягонымі атрадамі, дом Тагарма, ад паўночных межаў, з усімі ягонымі атрадамі, многія народы з табою.

Gamèra z usìmì âgonymì atradamì, dom Tagarma, ad paǔnočnyh mežaǔ, z usìmì âgonymì atradamì, mnogìâ narody z taboû.

7. Рыхтуйся і зьбірайся - ты і ўсе полчышчы твае, што пазьбіраліся да цябе, - і будзь ім за правадыра.

Ryhtujsâ ì z′bìrajsâ - ty ì ǔse polčyščy tvae, što paz′bìralìsâ da câbe, - ì budz′ ìm za pravadyra.

8. Праз многа дзён ты спатрэбішся; у апошнія гады ты прыйдзеш у зямлю, збаўленую ад меча, сабраную з многіх гарадоў, на горы Ізраілевыя, якія былі ў пастаянным запусьценьні, але цяпер жыхары яе будуць вернуты з народаў і ўсе яны будуць жыць у бясьпецы.

Praz mnoga dzën ty spatrèbìšsâ; u apošnìâ gady ty pryjdzeš u zâmlû, zbaǔlenuû ad meča, sabranuû z mnogìh garadoǔ, na gory Ìzraìlevyâ, âkìâ bylì ǔ pastaânnym zapus′cen′nì, ale câper žyhary âe buduc′ vernuty z narodaǔ ì ǔse âny buduc′ žyc′ u bâs′pecy.

9. І падымешся як бура, пойдзеш як хмара, каб накрыць зямлю, - і ты і ўсе полчышчы твае і многія народы з табою.

Ì padymešsâ âk bura, pojdzeš âk hmara, kab nakryc′ zâmlû, - ì ty ì ǔse polčyščy tvae ì mnogìâ narody z taboû.

10. Так кажа Гасподзь Бог: у той дзень прыйдуць табе на сэрца думкі, і ты намысьліш ліхі ўчынак

Tak kaža Gaspodz′ Bog: u toj dzen′ pryjduc′ tabe na sèrca dumkì, ì ty namys′lìš lìhì ǔčynak

11. і скажаш: падымуся я на зямлю неабгароджаную, пайду на бястурботных, якія жывуць у бясьпецы, - усе яны жывуць бязь сьцен, і няма ў іх ні замкоў, ні дзьвярэй,

ì skažaš: padymusâ â na zâmlû neabgarodžanuû, pajdu na bâsturbotnyh, âkìâ žyvuc′ u bâs′pecy, - use âny žyvuc′ bâz′ s′cen, ì nâma ǔ ìh nì zamkoǔ, nì dz′vârèj,

12. каб учыніць рабунак і набраць здабычы, накласьці руку на зноў заселеныя руіны і на народ, сабраны з народаў, які вядзе гаспадарку і гандаль, які жыве на вяршыні зямлі.

kab učynìc′ rabunak ì nabrac′ zdabyčy, naklas′cì ruku na znoǔ zaselenyâ ruìny ì na narod, sabrany z narodaǔ, âkì vâdze gaspadarku ì gandal′, âkì žyve na vâršynì zâmlì.

13. Сава і Дэдан і купцы Тарсіскія з усімі іхнімі маладымі львамі скажуць табе: ты прыйшоў, каб учыніць рабунак, сабраў полчышча тваё, каб набраць здабычы, узяць срэбра і золата, адабраць быдла і маёмасьць, захапіць вялікую здабычу?

Sava ì Dèdan ì kupcy Tarsìskìâ z usìmì ìhnìmì maladymì l′vamì skažuc′ tabe: ty pryjšoǔ, kab učynìc′ rabunak, sabraǔ polčyšča tvaë, kab nabrac′ zdabyčy, uzâc′ srèbra ì zolata, adabrac′ bydla ì maëmas′c′, zahapìc′ vâlìkuû zdabyču?

14. Таму вымаві прароцтва, сыне чалавечы, і скажы Гогу: так кажа Гасподзь Бог: ці ж не? таго дня, калі народ Мой Ізраіль будзе жыць у бясьпецы, ты ўведаеш гэта;

Tamu vymavì praroctva, syne čalavečy, ì skažy Gogu: tak kaža Gaspodz′ Bog: cì ž ne? tago dnâ, kalì narod Moj Ìzraìl′ budze žyc′ u bâs′pecy, ty ǔvedaeš gèta;

15. і пойдзеш зь месца твайго ад паўночных межаў, - і ты і многія народы з табою, усе, хто сядзіць на конях, зборня вялікая і войска шматлікае.

ì pojdzeš z′ mesca tvajgo ad paǔnočnyh mežaǔ, - ì ty ì mnogìâ narody z taboû, use, hto sâdzìc′ na konâh, zbornâ vâlìkaâ ì vojska šmatlìkae.

16. І падымешся на народ Мой, на Ізраіля, як хмара, каб накрыць зямлю: гэта будзе ў апошнія дні, і Я прывяду цябе на зямлю Маю, каб народы ўведалі Мяне, калі Я над табою, Гог, яўлю сьвятасьць Маю перад іх вачамі.

Ì padymešsâ na narod Moj, na Ìzraìlâ, âk hmara, kab nakryc′ zâmlû: gèta budze ǔ apošnìâ dnì, ì Â pryvâdu câbe na zâmlû Maû, kab narody ǔvedalì Mâne, kalì Â nad taboû, Gog, âǔlû s′vâtas′c′ Maû perad ìh vačamì.

17. Так кажа Гасподзь Бог: ці ня ты - той самы, пра якога Я гаварыў у старадаўнія дні праз рабоў Маіх, прарокаў Ізраілевых, якія прарочылі ў тыя часы, што Я прывяду цябе на іх.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: cì nâ ty - toj samy, pra âkoga Â gavaryǔ u staradaǔnìâ dnì praz raboǔ Maìh, prarokaǔ Ìzraìlevyh, âkìâ praročylì ǔ tyâ časy, što Â pryvâdu câbe na ìh.

18. І будзе ў той дзень, калі Гог прыйдзе на зямлю Ізраілевую, кажа Гасподзь Бог, гнеў Мой запалае ў лютасьці Маёй.

Ì budze ǔ toj dzen′, kalì Gog pryjdze na zâmlû Ìzraìlevuû, kaža Gaspodz′ Bog, gneǔ Moj zapalae ǔ lûtas′cì Maëj.

19. І ў рэўнасьці Маёй, у агні абурэньня Майго Я сказаў: сапраўды ў той дзень адбудзецца вялікае патрасеньне на зямлі Ізраілевай.

Ì ǔ rèǔnas′cì Maëj, u agnì aburèn′nâ Majgo Â skazaǔ: sapraǔdy ǔ toj dzen′ adbudzecca vâlìkae patrasen′ne na zâmlì Ìzraìlevaj.

20. І затрымцяць ад аблічча Майго рыбы марскія і птушкі нябесныя, і зьвяры польныя і ўсе паўзуны, якія поўзаюць па зямлі, і ўсе людзі, якія на ўлоньні зямлі, і абваляцца горы і ўпадуць уцёсы, і ўсе сьцены ўпадуць на зямлю.

Ì zatrymcâc′ ad ablìčča Majgo ryby marskìâ ì ptuškì nâbesnyâ, ì z′vâry pol′nyâ ì ǔse paǔzuny, âkìâ poǔzaûc′ pa zâmlì, ì ǔse lûdzì, âkìâ na ǔlon′nì zâmlì, ì abvalâcca gory ì ǔpaduc′ ucësy, ì ǔse s′ceny ǔpaduc′ na zâmlû.

21. І па ўсіх горах Маіх заклічу меч супроць яго, кажа Гасподзь Бог; меч кожнага чалавека будзе супроць брата ягонага.

Ì pa ǔsìh gorah Maìh zaklìču meč suproc′ âgo, kaža Gaspodz′ Bog; meč kožnaga čalaveka budze suproc′ brata âgonaga.

22. І буду судзіцца зь ім згубнаю пошасьцю і праліцьцём крыві, і вылью на яго і на ягоныя палкі і на многія народы, якія зь ім, усепатопны дождж і каменны град, агонь і серку;

Ì budu sudzìcca z′ ìm zgubnaû pošas′cû ì pralìc′cëm kryvì, ì vyl′û na âgo ì na âgonyâ palkì ì na mnogìâ narody, âkìâ z′ ìm, usepatopny doždž ì kamenny grad, agon′ ì serku;

23. І пакажу Маю веліч і сьвятасьць Маю і яўлю Сябе перад вачыма многіх гарадоў, - і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

Ì pakažu Maû velìč ì s′vâtas′c′ Maû ì âǔlû Sâbe perad vačyma mnogìh garadoǔ, - ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

39 Кіраўнік

1. А ты, сыне чалавечы, прамові прароцтва на Гога і скажы: так кажа Гасподзь Бог: вось Я - на цябе, Гог, князь Роша, Мэшэха і Тувала!

A ty, syne čalavečy, pramovì praroctva na Goga ì skažy: tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′ Â - na câbe, Gog, knâz′ Roša, Mèšèha ì Tuvala!

2. І павярну цябе і павяду цябе, і выведу цябе ад краёў поўначы і прывяду цябе на горы Ізраілевыя.

Ì pavârnu câbe ì pavâdu câbe, ì vyvedu câbe ad kraëǔ poǔnačy ì pryvâdu câbe na gory Ìzraìlevyâ.

3. І выб'ю лук твой зь левай рукі тваёй і выкіну стрэлы твае з правай рукі тваёй.

Ì vyb'û luk tvoj z′ levaj rukì tvaëj ì vykìnu strèly tvae z pravaj rukì tvaëj.

4. Упадзеш ты на горах Ізраілевых, і ты і ўсе палкі твае і народы, якія з табою; і аддам цябе, каб зьелі, розным драпежным птушкам і зьвярам польным.

Upadzeš ty na gorah Ìzraìlevyh, ì ty ì ǔse palkì tvae ì narody, âkìâ z taboû; ì addam câbe, kab z′elì, roznym drapežnym ptuškam ì z′vâram pol′nym.

5. На адкрытым полі ўпадзеш, бо Я сказаў гэта, кажа Гасподзь Бог.

Na adkrytym polì ǔpadzeš, bo Â skazaǔ gèta, kaža Gaspodz′ Bog.

6. І пашлю агонь на зямлю Магог і на жыхароў астравоў, якія жывуць у бясьпецы, і ўведаюць, што Я - Гасподзь.

Ì pašlû agon′ na zâmlû Magog ì na žyharoǔ astravoǔ, âkìâ žyvuc′ u bâs′pecy, ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′.

7. І яўлю сьвятое імя Маё сярод народу Майго, Ізраіля, і ня дам наперад няславіць сьвятога імя Майго, - і ўведаюць народы, што Я - Гасподзь, Сьвяты ў Ізраілі.

Ì âǔlû s′vâtoe ìmâ Maë sârod narodu Majgo, Ìzraìlâ, ì nâ dam naperad nâslavìc′ s′vâtoga ìmâ Majgo, - ì ǔvedaûc′ narody, što Â - Gaspodz′, S′vâty ǔ Ìzraìlì.

8. Вось гэта і прыйдзе і збудзецца, кажа Гасподзь Бог, гэта той дзень, пра які Я сказаў.

Vos′ gèta ì pryjdze ì zbudzecca, kaža Gaspodz′ Bog, gèta toj dzen′, pra âkì Â skazaǔ.

9. Тады жыхары гарадоў Ізраілевых выйдуць і раскладуць агонь і будуць паліць зброю, шчыты і латы, лукі і стрэлы, і булавы і дзіды, сем гадоў будуць паліць іх.

Tady žyhary garadoǔ Ìzraìlevyh vyjduc′ ì raskladuc′ agon′ ì buduc′ palìc′ zbroû, ščyty ì laty, lukì ì strèly, ì bulavy ì dzìdy, sem gadoǔ buduc′ palìc′ ìh.

10. І ня будуць насіць дроў з поля, ані сячы іх у лясах, а будуць паліць толькі зброю; і абрабуюць рабаўнікоў сваіх і абяруць абіральнікаў сваіх, кажа Гасподзь Бог.

Ì nâ buduc′ nasìc′ droǔ z polâ, anì sâčy ìh u lâsah, a buduc′ palìc′ tol′kì zbroû; ì abrabuûc′ rabaǔnìkoǔ svaìh ì abâruc′ abìral′nìkaǔ svaìh, kaža Gaspodz′ Bog.

11. І будзе ў той дзень: дам Гогу месца на магілу ў Ізраілі, даліну, па якой праходзяць на ўсход ад мора, і яна будзе затрымліваць праходняў; і пахаваюць там Гога і ўсё полчышча ягонае і называцьмуць яе далінаю полчышча Гогавага.

Ì budze ǔ toj dzen′: dam Gogu mesca na magìlu ǔ Ìzraìlì, dalìnu, pa âkoj prahodzâc′ na ǔshod ad mora, ì âna budze zatrymlìvac′ prahodnâǔ; ì pahavaûc′ tam Goga ì ǔsë polčyšča âgonae ì nazyvac′muc′ âe dalìnaû polčyšča Gogavaga.

12. І дом Ізраілеў сем месяцаў будзе хаваць іх, каб ачысьціць зямлю.

Ì dom Ìzraìleǔ sem mesâcaǔ budze havac′ ìh, kab ačys′cìc′ zâmlû.

13. І ўвесь народ зямлі будзе хаваць іх, і славуты будзе ў іх дзень, калі Я праслаўлю Сябе, кажа Гасподзь Бог.

Ì ǔves′ narod zâmlì budze havac′ ìh, ì slavuty budze ǔ ìh dzen′, kalì Â praslaǔlû Sâbe, kaža Gaspodz′ Bog.

14. І назначаць людзей, якія ўвесь час будуць абыходзіць зямлю і з дапамогаю прахожых хавацьмуць тых, што засталіся на паверхні зямлі - дзеля ачышчэньня яе: а як пройдзе сем месяцаў яны пачнуць рабіць пошукі,

Ì naznačac′ lûdzej, âkìâ ǔves′ čas buduc′ abyhodzìc′ zâmlû ì z dapamogaû prahožyh havac′muc′ tyh, što zastalìsâ na paverhnì zâmlì - dzelâ ačyščèn′nâ âe: a âk projdze sem mesâcaǔ âny pačnuc′ rabìc′ pošukì,

15. і калі хто з тых, што абыходзяць зямлю, убачыць костку чалавечую, той паставіць каля яе знак, пакуль пахавальнікі не пахаваюць яе ў даліне полчышча Гогавага

ì kalì hto z tyh, što abyhodzâc′ zâmlû, ubačyc′ kostku čalavečuû, toj pastavìc′ kalâ âe znak, pakul′ pahaval′nìkì ne pahavaûc′ âe ǔ dalìne polčyšča Gogavaga

16. І будзе імя гораду: Гамона (Полчышча). І так ачысьцяць яны зямлю.

Ì budze ìmâ goradu: Gamona (Polčyšča). Ì tak ačys′câc′ âny zâmlû.

17. А ты, сыне чалавечы, - так кажа Гасподзь Бог, скажы розным птушкам і ўсім зьвярам польным: зьбірайцеся і йдзеце, з усіх бакоў сыходзьцеся да ахвяры Маёй, якую Я закалю вам, да вялікай ахвяры на горах Ізраілевых, - і есьцімеце мяса і піцьмеце кроў:

A ty, syne čalavečy, - tak kaža Gaspodz′ Bog, skažy roznym ptuškam ì ǔsìm z′vâram pol′nym: z′bìrajcesâ ì jdzece, z usìh bakoǔ syhodz′cesâ da ahvâry Maëj, âkuû Â zakalû vam, da vâlìkaj ahvâry na gorah Ìzraìlevyh, - ì es′cìmece mâsa ì pìc′mece kroǔ:

18. мяса мужоў дужых будзеце есьці і будзеце піць кроў князёў зямлі, бараноў, ягнят, казлоў і цялят, усіх выкармленых на Васане;

mâsa mužoǔ dužyh budzece es′cì ì budzece pìc′ kroǔ knâzëǔ zâmlì, baranoǔ, âgnât, kazloǔ ì câlât, usìh vykarmlenyh na Vasane;

19. і будзеце есьці тлушч удосыць і піць кроў дап'яна з ахвяры Маёй, якую Я закалю вам.

ì budzece es′cì tlušč udosyc′ ì pìc′ kroǔ dap'âna z ahvâry Maëj, âkuû Â zakalû vam.

20. І насыціцеся за сталом Маім конямі і коньнікамі, мужамі дужымі і ўсякімі людзьмі вайсковымі, кажа Гасподзь Бог.

Ì nasycìcesâ za stalom Maìm konâmì ì kon′nìkamì, mužamì dužymì ì ǔsâkìmì lûdz′mì vajskovymì, kaža Gaspodz′ Bog.

21. І яўлю славу Маю паміж народамі, і ўсе народы ўбачаць суд Мой, які Я ўчыню, і руку Маю, якую Я накладу на іх.

Ì âǔlû slavu Maû pamìž narodamì, ì ǔse narody ǔbačac′ sud Moj, âkì Â ǔčynû, ì ruku Maû, âkuû Â nakladu na ìh.

22. І будзе ведаць дом Ізраілеў, што Я - Гасподзь Бог іхні, ад сёньня і далей.

Ì budze vedac′ dom Ìzraìleǔ, što Â - Gaspodz′ Bog ìhnì, ad sën′nâ ì dalej.

23. І ўведаюць народы, што дом Ізраілеў быў пераселены за няпраўду сваю; за тое, што яны паводзіліся вераломна перада Мною, Я схаваў ад іх аблічча Маё і аддаў іх у рукі ворагам іхнім, - і ўсе яны загінулі ад меча.

Ì ǔvedaûc′ narody, što dom Ìzraìleǔ byǔ peraseleny za nâpraǔdu svaû; za toe, što âny pavodzìlìsâ veralomna perada Mnoû, Â shavaǔ ad ìh ablìčča Maë ì addaǔ ìh u rukì voragam ìhnìm, - ì ǔse âny zagìnulì ad meča.

24. За нячыстасьць іхнюю і за іх пахібнасьць Я зрабіў гэта зь імі і схаваў ад іх аблічча Маё.

Za nâčystas′c′ ìhnûû ì za ìh pahìbnas′c′ Â zrabìǔ gèta z′ ìmì ì shavaǔ ad ìh ablìčča Maë.

25. Таму так кажа Гасподзь Бог: сёньня вярну палон Якаваў і памілую ўвесь дом Ізраілеў і падбаю паводле сьвятога імя Майго.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: sën′nâ vârnu palon Âkavaǔ ì pamìluû ǔves′ dom Ìzraìleǔ ì padbaû pavodle s′vâtoga ìmâ Majgo.

26. І адчуюць яны няславу сваю і ўсе пахібы свае, якія рабілі перада Мною, калі жыцьмуць на зямлі сваёй у бясьпецы і ніхто ня будзе запалохваць іх,

Ì adčuûc′ âny nâslavu svaû ì ǔse pahìby svae, âkìâ rabìlì perada Mnoû, kalì žyc′muc′ na zâmlì svaëj u bâs′pecy ì nìhto nâ budze zapalohvac′ ìh,

27. калі Я вярну іх з народаў і зьбяру іх зь земляў ворагаў іхніх і яўлю ў іх сьвятасьць Маю перад вачамі многіх народаў.

kalì Â vârnu ìh z narodaǔ ì z′bâru ìh z′ zemlâǔ voragaǔ ìhnìh ì âǔlû ǔ ìh s′vâtas′c′ Maû perad vačamì mnogìh narodaǔ.

28. І ўведаюць, што Я - Гасподзь Бог іхні, калі, расьсеяўшы іх сярод народаў, зноў зьбяру іх у зямлю іхнюю і не пакіну ўжо там ніводнага зь іх.

Ì ǔvedaûc′, što Â - Gaspodz′ Bog ìhnì, kalì, ras′seâǔšy ìh sârod narodaǔ, znoǔ z′bâru ìh u zâmlû ìhnûû ì ne pakìnu ǔžo tam nìvodnaga z′ ìh.

29. І ня будуць ужо хаваць ад іх твару Майго, бо Я вылью дух Мой на дом Ізраілеў, кажа Гасподзь Бог.

Ì nâ buduc′ užo havac′ ad ìh tvaru Majgo, bo Â vyl′û duh Moj na dom Ìzraìleǔ, kaža Gaspodz′ Bog.

40 Кіраўнік

1. У дваццаць пятым годзе пасьля перасяленьня нашага, на пачатку года, у дзясяты дзень месяца, у чатырнаццатым годзе пасьля разбурэньня горада, у той самы дзень была на мне рука Госпада, і Ён павёў мяне туды.

U dvaccac′ pâtym godze pas′lâ perasâlen′nâ našaga, na pačatku goda, u dzâsâty dzen′ mesâca, u čatyrnaccatym godze pas′lâ razburèn′nâ gorada, u toj samy dzen′ byla na mne ruka Gospada, ì Ën pavëǔ mâne tudy.

2. Ва ўявах Божых, прывёў Ён мяне ў зямлю Ізраілевую і паставіў мяне на даволі высокай гары, і на ёй з паўднёвага боку былі як бы гарадскія будынкі,

Va ǔâvah Božyh, pryvëǔ Ën mâne ǔ zâmlû Ìzraìlevuû ì pastavìǔ mâne na davolì vysokaj gary, ì na ëj z paǔdnëvaga boku bylì âk by garadskìâ budynkì,

3. і прывёў мяне туды. І вось муж, выгляд у якога як бы выгляд бліскучай медзі, і льняная вяроўка ў руцэ ў яго і трысьціна для вымярэньня, і стаяў ён каля брамы.

ì pryvëǔ mâne tudy. Ì vos′ muž, vyglâd u âkoga âk by vyglâd blìskučaj medzì, ì l′nânaâ vâroǔka ǔ rucè ǔ âgo ì trys′cìna dlâ vymârèn′nâ, ì staâǔ ën kalâ bramy.

4. І сказаў мне гэты муж: сыне чалавечы! глядзі вачыма тваімі і слухай вушамі тваімі, і прыкладвай сэрца тваё да ўсяго, што я буду паказваць табе, бо ты на тое і прыведзены сюды, каб я паказаў табе гэта; усё, што ўгледзіш, абвясьці дому Ізраілеваму.

Ì skazaǔ mne gèty muž: syne čalavečy! glâdzì vačyma tvaìmì ì sluhaj vušamì tvaìmì, ì prykladvaj sèrca tvaë da ǔsâgo, što â budu pakazvac′ tabe, bo ty na toe ì pryvedzeny sûdy, kab â pakazaǔ tabe gèta; usë, što ǔgledzìš, abvâs′cì domu Ìzraìlevamu.

5. І вось, па-за храмам - мур з усіх бакоў яго, і ў руцэ ў таго мужа - трысьціна для вымярэньня ў шэсьць локцяў, калі лічыць кожны локаць локцем з далоню; і намерыў ён у гэтым будынку адну трысьціну таўшчыні і адну трысьціну вышыні.

Ì vos′, pa-za hramam - mur z usìh bakoǔ âgo, ì ǔ rucè ǔ tago muža - trys′cìna dlâ vymârèn′nâ ǔ šès′c′ lokcâǔ, kalì lìčyc′ kožny lokac′ lokcem z dalonû; ì nameryǔ ën u gètym budynku adnu trys′cìnu taǔščynì ì adnu trys′cìnu vyšynì.

6. Потым пайшоў да брамы, тварам на ўсход, і падняўся па прыступках яе і знайшоў меры ў адным парозе брамы адну трысьціну шырыні і ў другім парозе адну трысьціну шырыні.

Potym pajšoǔ da bramy, tvaram na ǔshod, ì padnâǔsâ pa prystupkah âe ì znajšoǔ mery ǔ adnym paroze bramy adnu trys′cìnu šyrynì ì ǔ drugìm paroze adnu trys′cìnu šyrynì.

7. І ў кожным бакавым пакоі адна трысьціна даўжыні і адна трысьціна шырыні, а паміж пакоямі пяць локцяў, і ў парозе брамы каля бабінца брамы ўсярэдзіне адна трысьціна.

Ì ǔ kožnym bakavym pakoì adna trys′cìna daǔžynì ì adna trys′cìna šyrynì, a pamìž pakoâmì pâc′ lokcâǔ, ì ǔ paroze bramy kalâ babìnca bramy ǔsârèdzìne adna trys′cìna.

8. І зьмерыў ён у бабінцы брамы ўсярэдзіне адну трысьціну,

Ì z′meryǔ ën u babìncy bramy ǔsârèdzìne adnu trys′cìnu,

9. а ў бабінцы каля брамы намерыў восем локцяў і два локці ў слупах. Гэты бабінец каля брамы - з боку храма.

a ǔ babìncy kalâ bramy nameryǔ vosem lokcâǔ ì dva lokcì ǔ slupah. Gèty babìnec kalâ bramy - z boku hrama.

10. Бакавых пакояў каля ўсходняй брамы: тры - з аднаго боку і тры - з другога; адна мера ва ўсіх трох і адна мера ў слупах з таго і з другога боку.

Bakavyh pakoâǔ kalâ ǔshodnâj bramy: try - z adnago boku ì try - z drugoga; adna mera va ǔsìh troh ì adna mera ǔ slupah z tago ì z drugoga boku.

11. Шырыні ў пройме брамы ён намерыў дзесяць локцяў, а даўжыні брамы - трынаццаць локцяў.

Šyrynì ǔ projme bramy ën nameryǔ dzesâc′ lokcâǔ, a daǔžynì bramy - trynaccac′ lokcâǔ.

12. А перад пакоямі выступ у адзін локаць, і ў адзін локаць - з другога боку выступ; гэтыя пакоі з аднаго боку мелі шэсьць локцяў і шэсьць локцяў з другога боку.

A perad pakoâmì vystup u adzìn lokac′, ì ǔ adzìn lokac′ - z drugoga boku vystup; gètyâ pakoì z adnago boku melì šès′c′ lokcâǔ ì šès′c′ lokcâǔ z drugoga boku.

13. Потым намерыў ён у браме ад даху аднаго пакоя да даху другога дваццаць пяць локцяў шырыні; дзьверы былі насупраць дзьвярэй.

Potym nameryǔ ën u brame ad dahu adnago pakoâ da dahu drugoga dvaccac′ pâc′ lokcâǔ šyrynì; dz′very bylì nasuprac′ dz′vârèj.

14. А ў слупах ён налічыў шасьцьдзясят локцяў - у кожным слупе каля двара і каля брамы,

A ǔ slupah ën nalìčyǔ šas′c′dzâsât lokcâǔ - u kožnym slupe kalâ dvara ì kalâ bramy,

15. і ад пярэдняга боку ўваходу ў браму да пярэдняга боку ўнутранае брамы - пяцьдзясят локцяў.

ì ad pârèdnâga boku ǔvahodu ǔ bramu da pârèdnâga boku ǔnutranae bramy - pâc′dzâsât lokcâǔ.

16. Кратаваныя вокны былі і ў бакавых пакоях і ў слупах іх, усярэдзіну брамы вакол, таксама і ў бабінцах вокны былі вакол на зьнешні бок, і на слупах - пальмы.

Kratavanyâ vokny bylì ì ǔ bakavyh pakoâh ì ǔ slupah ìh, usârèdzìnu bramy vakol, taksama ì ǔ babìncah vokny bylì vakol na z′nešnì bok, ì na slupah - pal′my.

17. І прывёў ён мяне на зьнешні двор, і вось там - пакоі і каменны памост вакол двара; трыццаць пакояў на тым памосьце.

Ì pryvëǔ ën mâne na z′nešnì dvor, ì vos′ tam - pakoì ì kamenny pamost vakol dvara; tryccac′ pakoâǔ na tym pamos′ce.

18. І памост гэты быў абапал брамы, адпаведна даўжыні брамы; гэты памост быў ніжэй.

Ì pamost gèty byǔ abapal bramy, adpavedna daǔžynì bramy; gèty pamost byǔ nìžèj.

19. І намерыў ён у шырыню ад ніжняе брамы да зьнешняга краю ўнутранага двара сто локцяў - на ўсход і на поўнач.

Ì nameryǔ ën u šyrynû ad nìžnâe bramy da z′nešnâga kraû ǔnutranaga dvara sto lokcâǔ - na ǔshod ì na poǔnač.

20. Ён зьмерыў таксама даўжыню і шырыню брамы зьнешняга двара, які выходзіў на поўнач,

Ën z′meryǔ taksama daǔžynû ì šyrynû bramy z′nešnâga dvara, âkì vyhodzìǔ na poǔnač,

21. і бакавыя пакоі пры іх, тры з аднаго боку і тры з другога; і слупы іх і выступы іх былі такой самай меры, як у ранейшае брамы: даўжыня іх - пяцьдзясят локцяў, а шырыня - дваццаць пяць локцяў.

ì bakavyâ pakoì pry ìh, try z adnago boku ì try z drugoga; ì slupy ìh ì vystupy ìh bylì takoj samaj mery, âk u ranejšae bramy: daǔžynâ ìh - pâc′dzâsât lokcâǔ, a šyrynâ - dvaccac′ pâc′ lokcâǔ.

22. І вокны іх і выступы іх і пальмы іх - той самай меры, як у брамы, якая выходзіць на ўсход; і ўваходзяць у яе па сямі прыступках, і перад імі выступы.

Ì vokny ìh ì vystupy ìh ì pal′my ìh - toj samaj mery, âk u bramy, âkaâ vyhodzìc′ na ǔshod; ì ǔvahodzâc′ u âe pa sâmì prystupkah, ì perad ìmì vystupy.

23. І ва ўнутраны двор ёсьць брама насупраць брамаў паўночнай і ўсходняй; і намерыў ён ад брамы да брамы сто локцяў.

Ì va ǔnutrany dvor ës′c′ brama nasuprac′ bramaǔ paǔnočnaj ì ǔshodnâj; ì nameryǔ ën ad bramy da bramy sto lokcâǔ.

24. І павёў мяне на поўдзень, і вось там - брама паўднёвая; і намерыў ён у слупах і выступах такую самую меру.

Ì pavëǔ mâne na poǔdzen′, ì vos′ tam - brama paǔdnëvaâ; ì nameryǔ ën u slupah ì vystupah takuû samuû meru.

25. І вокны ў іх і перад дзьвярыма ў іх - такія самыя, як тыя вокны: даўжыні пяцьдзясят локцяў, а шырыні дваццаць пяць локцяў.

Ì vokny ǔ ìh ì perad dz′vâryma ǔ ìh - takìâ samyâ, âk tyâ vokny: daǔžynì pâc′dzâsât lokcâǔ, a šyrynì dvaccac′ pâc′ lokcâǔ.

26. Пад'ём да іх - у сем прыступак, і пераддзьвер'е перад імі; і пальмавыя акрасы - адно з аднаго боку і адно з другога - на слупах іх.

Pad'ëm da ìh - u sem prystupak, ì peraddz′ver'e perad ìmì; ì pal′mavyâ akrasy - adno z adnago boku ì adno z drugoga - na slupah ìh.

27. І ва ўнутраны двор была паўднёвая брама; і намерыў ён ад брамы да брамы паўднёвай сто локцяў.

Ì va ǔnutrany dvor byla paǔdnëvaâ brama; ì nameryǔ ën ad bramy da bramy paǔdnëvaj sto lokcâǔ.

28. І прывёў ён мяне праз паўднёвую браму ва ўнутраны двор; і намерыў у паўднёвай браме тую самую меру.

Ì pryvëǔ ën mâne praz paǔdnëvuû bramu va ǔnutrany dvor; ì nameryǔ u paǔdnëvaj brame tuû samuû meru.

29. І бакавыя пакоі іх і слупы іх і бабінцы іх - той самай меры, і вокны ў іх і ў бабінцах іх былі вакол; усяго ў даўжыню - пацьдзясят локцяў, а ў шырыню - дваццаць пяць локцяў.

Ì bakavyâ pakoì ìh ì slupy ìh ì babìncy ìh - toj samaj mery, ì vokny ǔ ìh ì ǔ babìncah ìh bylì vakol; usâgo ǔ daǔžynû - pac′dzâsât lokcâǔ, a ǔ šyrynû - dvaccac′ pâc′ lokcâǔ.

30. Бабінцы былі вакол у дваццаць пяць локцяў, а шырынёю ў пяць локцяў.

Babìncy bylì vakol u dvaccac′ pâc′ lokcâǔ, a šyrynëû ǔ pâc′ lokcâǔ.

31. І бабінцы былі ў іх на зьнешні двор, і пальмы былі на слупах іх; пад'ём да іх - на восем прыступак.

Ì babìncy bylì ǔ ìh na z′nešnì dvor, ì pal′my bylì na slupah ìh; pad'ëm da ìh - na vosem prystupak.

32. І павёў мяне ўсходняю брамаю на ўнутраны двор; і намерыў у гэтай браме тую самую меру.

Ì pavëǔ mâne ǔshodnâû bramaû na ǔnutrany dvor; ì nameryǔ u gètaj brame tuû samuû meru.

33. І бакавыя пакоі іх і слупы іх былі вакол; даўжыня на пяцьдзясят локцяў, і шырыня - дваццаць пяць локцяў.

Ì bakavyâ pakoì ìh ì slupy ìh bylì vakol; daǔžynâ na pâc′dzâsât lokcâǔ, ì šyrynâ - dvaccac′ pâc′ lokcâǔ.

34. Бабінцы ў іх былі на зьнешні двор, і пальмы на слупах іх з таго і другога боку; пад'ём да іх, на восем прыступак.

Babìncy ǔ ìh bylì na z′nešnì dvor, ì pal′my na slupah ìh z tago ì drugoga boku; pad'ëm da ìh, na vosem prystupak.

35. Потым прывёў мяне да паўночнае брамы і намерыў у ёй тую самую меру.

Potym pryvëǔ mâne da paǔnočnae bramy ì nameryǔ u ëj tuû samuû meru.

36. Бакавыя пакоі пры ёй, слупы яе былі вакол; усяго ў даўжыню - пяцьдзясят локцяў і ў шырыню - дваццаць пяць локцяў.

Bakavyâ pakoì pry ëj, slupy âe bylì vakol; usâgo ǔ daǔžynû - pâc′dzâsât lokcâǔ ì ǔ šyrynû - dvaccac′ pâc′ lokcâǔ.

37. Бабінцы ў ёй былі на зьнешні двор і пальмы на слупах яе з таго і з другога боку; пад'ём да яе - на восем прыступак.

Babìncy ǔ ëj bylì na z′nešnì dvor ì pal′my na slupah âe z tago ì z drugoga boku; pad'ëm da âe - na vosem prystupak.

38. Быў таксама пакой, з уваходам у яго, каля слупоў брамы: там абмываюць ахвяры цэласпаленьня.

Byǔ taksama pakoj, z uvahodam u âgo, kalâ slupoǔ bramy: tam abmyvaûc′ ahvâry cèlaspalen′nâ.

39. А ў бабінцы каля брамы два сталы - з аднаго боку і два - з другога боку, каб калоць на іх ахвяры цэласпаленьня і ахвяры за грэх і ахвяры за злачынства.

A ǔ babìncy kalâ bramy dva staly - z adnago boku ì dva - z drugoga boku, kab kaloc′ na ìh ahvâry cèlaspalen′nâ ì ahvâry za grèh ì ahvâry za zlačynstva.

40. І са зьнешняга боку каля ўваходу ў праёміну паўночнае брамы былі два сталы, і з другога боку каля бабінца пад брамай - два сталы.

Ì sa z′nešnâga boku kalâ ǔvahodu ǔ praëmìnu paǔnočnae bramy bylì dva staly, ì z drugoga boku kalâ babìnca pad bramaj - dva staly.

41. Чатыры сталы - з аднаго боку і чатыры сталы - з другога боку і абапал брамы: усяго восем сталоў, на якіх колюць ахвяры.

Čatyry staly - z adnago boku ì čatyry staly - z drugoga boku ì abapal bramy: usâgo vosem staloǔ, na âkìh kolûc′ ahvâry.

42. І чатыры сталы для прыгатаваньня цэласпаленьня былі з часаных камянёў, даўжынёю ў паўтара локця і шырынёю ў паўтара локця, а вышынёю ў адзін локаць; на іх кладуць прылады для заколу ахвяры цэласпаленьня і іншыя ахвяры.

Ì čatyry staly dlâ prygatavan′nâ cèlaspalen′nâ bylì z časanyh kamânëǔ, daǔžynëû ǔ paǔtara lokcâ ì šyrynëû ǔ paǔtara lokcâ, a vyšynëû ǔ adzìn lokac′; na ìh kladuc′ prylady dlâ zakolu ahvâry cèlaspalen′nâ ì ìnšyâ ahvâry.

43. І гакі ў адну далоню ўроблены былі ў сьцены будынка вакол, а на сталах клалі ахвярнае мяса.

Ì gakì ǔ adnu dalonû ǔrobleny bylì ǔ s′ceny budynka vakol, a na stalah klalì ahvârnae mâsa.

44. Звонку ўнутранае брамы былі пакоі для сьпевакоў; на ўнутраным двары, з боку паўночнае брамы, адна на поўдзень, а другая, з боку паўднёвае брамы, на поўнач.

Zvonku ǔnutranae bramy bylì pakoì dlâ s′pevakoǔ; na ǔnutranym dvary, z boku paǔnočnae bramy, adna na poǔdzen′, a drugaâ, z boku paǔdnëvae bramy, na poǔnač.

45. І сказаў ён мне: гэты пакой, які выходзіць на поўдзень - для сьвятароў, якія чуваюць на варце храма;

Ì skazaǔ ën mne: gèty pakoj, âkì vyhodzìc′ na poǔdzen′ - dlâ s′vâtaroǔ, âkìâ čuvaûc′ na varce hrama;

46. а пакой, які выходзіць на поўнач - для сьвятароў, якія чуваюць на варце ахвярніка: гэта сыны Садока, якія адны з сыноў Лявія набліжаюцца да Госпада, каб служыць Яму.

a pakoj, âkì vyhodzìc′ na poǔnač - dlâ s′vâtaroǔ, âkìâ čuvaûc′ na varce ahvârnìka: gèta syny Sadoka, âkìâ adny z synoǔ Lâvìâ nablìžaûcca da Gospada, kab služyc′ Âmu.

47. І намерыў ён у двары сто локцяў даўжыні і сто локцяў шырыні: ён быў чатырохкутны: а перад храмам стаяў ахвярнік.

Ì nameryǔ ën u dvary sto lokcâǔ daǔžynì ì sto lokcâǔ šyrynì: ën byǔ čatyrohkutny: a perad hramam staâǔ ahvârnìk.

48. І прывёў ён мяне да бабінца храма і намерыў у слупах бабінца пяць локцяў з аднаго боку і пяць локцяў з другога; а ў браме - тры локці шырыні з аднаго боку і тры локці з другога.

Ì pryvëǔ ën mâne da babìnca hrama ì nameryǔ u slupah babìnca pâc′ lokcâǔ z adnago boku ì pâc′ lokcâǔ z drugoga; a ǔ brame - try lokcì šyrynì z adnago boku ì try lokcì z drugoga.

49. Даўжыня бабінца - дваццаць локцяў, а шырыня - адзінаццаць локцяў, і ўзыходзяць у яго па дзесяці прыступках; і былі падпоры ў слупоў: адна - з аднаго боку, а другая - з другога.

Daǔžynâ babìnca - dvaccac′ lokcâǔ, a šyrynâ - adzìnaccac′ lokcâǔ, ì ǔzyhodzâc′ u âgo pa dzesâcì prystupkah; ì bylì padpory ǔ slupoǔ: adna - z adnago boku, a drugaâ - z drugoga.

41 Кіраўнік

1. Потым увёў мяне ў храм і намерыў у слупах шэсьць локцяў шырыні з аднаго боку і шэсьць локцяў шырыні з другога боку, у шырыню скініі.

Potym uvëǔ mâne ǔ hram ì nameryǔ u slupah šès′c′ lokcâǔ šyrynì z adnago boku ì šès′c′ lokcâǔ šyrynì z drugoga boku, u šyrynû skìnìì.

2. У дзьвярах - дзесяць локцяў шырыні, і абапал дзьвярэй - пяць локцяў з аднаго боку і пяць локцяў з другога боку; і намерыў даўжыні ў храме сорак локцяў, а шырыні дваццаць локцяў.

U dz′vârah - dzesâc′ lokcâǔ šyrynì, ì abapal dz′vârèj - pâc′ lokcâǔ z adnago boku ì pâc′ lokcâǔ z drugoga boku; ì nameryǔ daǔžynì ǔ hrame sorak lokcâǔ, a šyrynì dvaccac′ lokcâǔ.

3. І пайшоў усярэдзіну, і намерыў у слупах каля дзьвярэй два локці і ў дзьвярах шэсьць локцяў, а шырыня дзьвярэй - у сем локцяў.

Ì pajšoǔ usârèdzìnu, ì nameryǔ u slupah kalâ dz′vârèj dva lokcì ì ǔ dz′vârah šès′c′ lokcâǔ, a šyrynâ dz′vârèj - u sem lokcâǔ.

4. І адмерыў у ім дваццаць локцяў у даўжыню і дваццаць локцяў у шырыню храма, і сказаў мне: гэта Сьвятое Сьвятых.

Ì admeryǔ u ìm dvaccac′ lokcâǔ u daǔžynû ì dvaccac′ lokcâǔ u šyrynû hrama, ì skazaǔ mne: gèta S′vâtoe S′vâtyh.

5. І намерыў у сьцяне храма шэсьць локцяў, а шырыні ў бакавых пакоях вакол храма па чатыры локці.

Ì nameryǔ u s′câne hrama šès′c′ lokcâǔ, a šyrynì ǔ bakavyh pakoâh vakol hrama pa čatyry lokcì.

6. Бакавых пакояў было трыццаць тры, пакой каля пакоя; яны ўдаюцца ў сьцяну, якая ў храма для пакояў вакол, так што яны ў сувязі зь ёю, але сьцяны самога храма не кранаюць.

Bakavyh pakoâǔ bylo tryccac′ try, pakoj kalâ pakoâ; âny ǔdaûcca ǔ s′cânu, âkaâ ǔ hrama dlâ pakoâǔ vakol, tak što âny ǔ suvâzì z′ ëû, ale s′câny samoga hrama ne kranaûc′.

7. І ён болей і болей расшыраўся вакол угору бакавымі пакоямі, бо акруглівасьць храма падымалася вышэй і вышэй вакол храма, і таму храм меў большую шырыню ўгары, і зь ніжняга паверха падымаліся ў верхні празь сярэдні.

Ì ën bolej ì bolej rasšyraǔsâ vakol ugoru bakavymì pakoâmì, bo akruglìvas′c′ hrama padymalasâ vyšèj ì vyšèj vakol hrama, ì tamu hram meǔ bol′šuû šyrynû ǔgary, ì z′ nìžnâga paverha padymalìsâ ǔ verhnì praz′ sârèdnì.

8. І я бачыў верх Дома ва ўсю акругласьць; бакавыя пакоі каля асновы мелі там меры цэлую трысьціну, шэсьць поўных локцяў.

Ì â bačyǔ verh Doma va ǔsû akruglas′c′; bakavyâ pakoì kalâ asnovy melì tam mery cèluû trys′cìnu, šès′c′ poǔnyh lokcâǔ.

9. Шырыня сьцяны бакавых пакояў, якія выходзілі вонкі, пяць локцяў, і адкрытая прастора ёсьць каля бакавых пакояў храма.

Šyrynâ s′câny bakavyh pakoâǔ, âkìâ vyhodzìlì vonkì, pâc′ lokcâǔ, ì adkrytaâ prastora ës′c′ kalâ bakavyh pakoâǔ hrama.

10. І паміж пакоямі адлегласьць дваццаць локцяў вакол усяго храма.

Ì pamìž pakoâmì adleglas′c′ dvaccac′ lokcâǔ vakol usâgo hrama.

11. Дзьверы бакавых пакояў вядуць на адкрытую прастору, адны дзьверы - на паўночны бок, а другія - на паўднёвы бок; а шырыня гэтай адкрытай прасторы - пяць локцяў вакол.

Dz′very bakavyh pakoâǔ vâduc′ na adkrytuû prastoru, adny dz′very - na paǔnočny bok, a drugìâ - na paǔdnëvy bok; a šyrynâ gètaj adkrytaj prastory - pâc′ lokcâǔ vakol.

12. Будынак перад плошчаю на заходнім баку шырынёю ў семдзесят локцяў; а сьцяна гэтага будынка ў пяць локцяў шырыні вакол, а даўжыня яе дзевяноста локцяў.

Budynak perad ploščaû na zahodnìm baku šyrynëû ǔ semdzesât lokcâǔ; a s′câna gètaga budynka ǔ pâc′ lokcâǔ šyrynì vakol, a daǔžynâ âe dzevânosta lokcâǔ.

13. І намерыў ён у храме сто локцяў даўжыні, і ў плошчы і ў прыбудове, і ў сьценах яго таксама сто локцяў даўжыні.

Ì nameryǔ ën u hrame sto lokcâǔ daǔžynì, ì ǔ ploščy ì ǔ prybudove, ì ǔ s′cenah âgo taksama sto lokcâǔ daǔžynì.

14. І шырыня храма па франтонным боку і плошчы на ўсход сто локцяў таксама.

Ì šyrynâ hrama pa frantonnym boku ì ploščy na ǔshod sto lokcâǔ taksama.

15. І ў даўжыні будынка перад плошчаю на тыльным баку яе з бакавымі пакоямі яго па той і другі бок ён намерыў сто локцяў, з унутранасьцю храма і бабінцамі двара.

Ì ǔ daǔžynì budynka perad ploščaû na tyl′nym baku âe z bakavymì pakoâmì âgo pa toj ì drugì bok ën nameryǔ sto lokcâǔ, z unutranas′cû hrama ì babìncamì dvara.

16. Брусы дзьвярэй і кратаваныя вокны, і бакавыя пакоі вакол, ва ўсіх трох паверхах, насупраць парогаў ашаляваныя дрэвам і ад падлогі па вокны; вокны былі зачыненыя.

Brusy dz′vârèj ì kratavanyâ vokny, ì bakavyâ pakoì vakol, va ǔsìh troh paverhah, nasuprac′ parogaǔ ašalâvanyâ drèvam ì ad padlogì pa vokny; vokny bylì začynenyâ.

17. Ад верху дзьвярэй як усярэдзіне храма, так і звонку, і па ўсёй сьцяне вакол, усярэдзіне і звонку, былі і разьбёныя выявы,

Ad verhu dz′vârèj âk usârèdzìne hrama, tak ì zvonku, ì pa ǔsëj s′câne vakol, usârèdzìne ì zvonku, bylì ì raz′bënyâ vyâvy,

18. зроблены былі херувімы і пальмы; пальма паміж двума херувімамі, і ў кожнага херувіма - два твары.

zrobleny bylì heruvìmy ì pal′my; pal′ma pamìž dvuma heruvìmamì, ì ǔ kožnaga heruvìma - dva tvary.

19. З аднаго боку да пальмы павернуты твар чалавечы, а з другога боку - да пальмы твар ільвіны; так зроблена ва ўсім храме вакол.

Z adnago boku da pal′my pavernuty tvar čalavečy, a z drugoga boku - da pal′my tvar ìl′vìny; tak zroblena va ǔsìm hrame vakol.

20. Ад падлогі да верху дзьвярэй зроблены былі херувімы і пальмы, так і па сьцяне храма.

Ad padlogì da verhu dz′vârèj zrobleny bylì heruvìmy ì pal′my, tak ì pa s′câne hrama.

21. У храме былі чатырохкутныя вушакі, і сьвятыня мела такі самы выгляд, як я бачыў.

U hrame bylì čatyrohkutnyâ vušakì, ì s′vâtynâ mela takì samy vyglâd, âk â bačyǔ.

22. Ахвярнік быў з дрэва ў тры локці вышыні і ў два локці даўжыні; і вуглы яго і падножжа яго, і сьцены яго - з дрэва; і сказаў ён мне: гэта трапеза, якая перад Госпадам.

Ahvârnìk byǔ z drèva ǔ try lokcì vyšynì ì ǔ dva lokcì daǔžynì; ì vugly âgo ì padnožža âgo, ì s′ceny âgo - z drèva; ì skazaǔ ën mne: gèta trapeza, âkaâ perad Gospadam.

23. І дзьверы гэтыя на дзьве дошкі, абедзьве дошкі рухомыя, дзьве каля адных дзьвярэй і дзьве каля другіх:

Ì dz′very gètyâ na dz′ve doškì, abedz′ve doškì ruhomyâ, dz′ve kalâ adnyh dz′vârèj ì dz′ve kalâ drugìh:

24. і зроблены на іх, на дзьвярах храма, херувімы і пальмы такія самыя, якія зроблены на сьценах; а перад бабінцам звонку быў памост з дрэва.

ì zrobleny na ìh, na dz′vârah hrama, heruvìmy ì pal′my takìâ samyâ, âkìâ zrobleny na s′cenah; a perad babìncam zvonku byǔ pamost z drèva.

25. І кратаваныя вокны з пальмамі па той і другі бок былі абапал бабінца і ў бакавых пакоях храма і на драўлянай шалёўцы.

Ì kratavanyâ vokny z pal′mamì pa toj ì drugì bok bylì abapal babìnca ì ǔ bakavyh pakoâh hrama ì na draǔlânaj šalëǔcy.

42 Кіраўнік

1. І вывеў мяне да зьнешняга двара паўночнаю дарогаю і прывёў мяне да пакояў, якія насупраць плошчы і насупраць будынка на поўнач.

Ì vyveǔ mâne da z′nešnâga dvara paǔnočnaû darogaû ì pryvëǔ mâne da pakoâǔ, âkìâ nasuprac′ ploščy ì nasuprac′ budynka na poǔnač.

2. да таго месца, якое каля паўночных дзьвярэй мае ў даўжыню сто локцяў, а ў шырыню пяцьдзясят локцяў.

da tago mesca, âkoe kalâ paǔnočnyh dz′vârèj mae ǔ daǔžynû sto lokcâǔ, a ǔ šyrynû pâc′dzâsât lokcâǔ.

3. Насупраць дваццаці локцяў унутранага двара і насупраць памоста, які на зьнешнім двары, былі галярэя супраць галярэі ў тры ярусы.

Nasuprac′ dvaccacì lokcâǔ unutranaga dvara ì nasuprac′ pamosta, âkì na z′nešnìm dvary, bylì galârèâ suprac′ galârèì ǔ try ârusy.

4. А перад пакоямі - ход у дзесяць локцяў шырыні, а ўсярэдзіну адзін локаць; дзьверы іх выходзяць на поўнач.

A perad pakoâmì - hod u dzesâc′ lokcâǔ šyrynì, a ǔsârèdzìnu adzìn lokac′; dz′very ìh vyhodzâc′ na poǔnač.

5. Верхнія пакоі - вузейшыя, бо галярэя забірае ў іх крыху адносна ніжніх і сярэдніх пакояў гэтага будынка.

Verhnìâ pakoì - vuzejšyâ, bo galârèâ zabìrae ǔ ìh kryhu adnosna nìžnìh ì sârèdnìh pakoâǔ gètaga budynka.

6. Яны - у тры ярусы, і такіх слупоў, якія на дварах, няма ў іх; таму яны і зроблены вузей за ніжнія і сярэднія пакоі, пачынаючы ад дарогі.

Âny - u try ârusy, ì takìh slupoǔ, âkìâ na dvarah, nâma ǔ ìh; tamu âny ì zrobleny vuzej za nìžnìâ ì sârèdnìâ pakoì, pačynaûčy ad darogì.

7. А вонкавая сьцяна насупраць гэтых пакояў ад зьнешняга двара, якая складае франтальны бок пакояў, мае даўжыні пяцьдзясят локцяў;

A vonkavaâ s′câna nasuprac′ gètyh pakoâǔ ad z′nešnâga dvara, âkaâ skladae frantal′ny bok pakoâǔ, mae daǔžynì pâc′dzâsât lokcâǔ;

8. бо і пакоі на зьнешнім двары займаюць даўжыні толькі пяцьдзясят локцяў, і вось, перад храмам сто локцяў.

bo ì pakoì na z′nešnìm dvary zajmaûc′ daǔžynì tol′kì pâc′dzâsât lokcâǔ, ì vos′, perad hramam sto lokcâǔ.

9. А зьнізу - ход да гэтых пакояў з усходняга боку, калі падыходзяць да іх са зьнешняга двара.

A z′nìzu - hod da gètyh pakoâǔ z ushodnâga boku, kalì padyhodzâc′ da ìh sa z′nešnâga dvara.

10. У шырыню сьцены двара на ўсход перад плошчаю і перад будынкам былі пакоі.

U šyrynû s′ceny dvara na ǔshod perad ploščaû ì perad budynkam bylì pakoì.

11. І ход перад імі - такі самы, як і ў тых пакоях, якія выходзяць да поўначы, такая самая даўжыня, як і ў тых, і такая самая шырыня, і ўсе выхады зь іх і будова іхняя і дзьверы ў іх такія самыя, як і ў тых.

Ì hod perad ìmì - takì samy, âk ì ǔ tyh pakoâh, âkìâ vyhodzâc′ da poǔnačy, takaâ samaâ daǔžynâ, âk ì ǔ tyh, ì takaâ samaâ šyrynâ, ì ǔse vyhady z′ ìh ì budova ìhnââ ì dz′very ǔ ìh takìâ samyâ, âk ì ǔ tyh.

12. Такія самыя дзьверы, як і ў пакоях, якія на поўдзень, і для ўваходу ў іх - дзьверы каля самай дарогі, якая ішла проста ўздоўж сьцяны на ўсход.

Takìâ samyâ dz′very, âk ì ǔ pakoâh, âkìâ na poǔdzen′, ì dlâ ǔvahodu ǔ ìh - dz′very kalâ samaj darogì, âkaâ ìšla prosta ǔzdoǔž s′câny na ǔshod.

13. І сказаў ён мне: пакоі на поўнач і пакоі на поўдзень, якія перад плошчаю, ёсьць пакоі сьвяшчэнныя, у якіх сьвятары, якія набліжаюцца да Госпада, ядуць самыя сьвятыя ахвяры; там сама яны кладуць самыя сьвятыя ахвяры і хлебнае прынашэньне, і ахвяру за грэх і ахвяру за злачынства, бо гэта месца сьвятое.

Ì skazaǔ ën mne: pakoì na poǔnač ì pakoì na poǔdzen′, âkìâ perad ploščaû, ës′c′ pakoì s′vâščènnyâ, u âkìh s′vâtary, âkìâ nablìžaûcca da Gospada, âduc′ samyâ s′vâtyâ ahvâry; tam sama âny kladuc′ samyâ s′vâtyâ ahvâry ì hlebnae prynašèn′ne, ì ahvâru za grèh ì ahvâru za zlačynstva, bo gèta mesca s′vâtoe.

14. Калі ўвойдуць туды сьвятары, дык яны не павінны выходзіць з гэтага сьвятога месца на зьнешні двор, пакуль не пакінуць там вопраткі сваёй, у якой служылі, бо яна сьвяшчэнная; яны павінны апрануцца ў іншае адзеньне, і тады выходзіць да людзей.

Kalì ǔvojduc′ tudy s′vâtary, dyk âny ne pavìnny vyhodzìc′ z gètaga s′vâtoga mesca na z′nešnì dvor, pakul′ ne pakìnuc′ tam vopratkì svaëj, u âkoj služylì, bo âna s′vâščènnaâ; âny pavìnny apranucca ǔ ìnšae adzen′ne, ì tady vyhodzìc′ da lûdzej.

15. Калі ён закончыў мерыць унутраны храм, дык вывеў мяне праз браму, якая выходзіць на ўсход, і пачаў мерыць яе вакол.

Kalì ën zakončyǔ meryc′ unutrany hram, dyk vyveǔ mâne praz bramu, âkaâ vyhodzìc′ na ǔshod, ì pačaǔ meryc′ âe vakol.

16. Ён абмерыў усходні бок мернаю трысьцінаю і намераў мернаю трысьцінаю ўсяго пяцьсот трысьцін;

Ën abmeryǔ ushodnì bok mernaû trys′cìnaû ì nameraǔ mernaû trys′cìnaû ǔsâgo pâc′sot trys′cìn;

17. з паўночнага боку тою самаю мернаю трысьцінаю намераў усяго пяцьсот трысьцін;

z paǔnočnaga boku toû samaû mernaû trys′cìnaû nameraǔ usâgo pâc′sot trys′cìn;

18. з паўднёвага боку намераў мернаю трысьцінаю таксама пяцьсот трысьцін.

z paǔdnëvaga boku nameraǔ mernaû trys′cìnaû taksama pâc′sot trys′cìn.

19. Павярнуўшыся на заходні бок, намераў мернаю трысьцінаю пяцьсот трысьцін.

Pavârnuǔšysâ na zahodnì bok, nameraǔ mernaû trys′cìnaû pâc′sot trys′cìn.

20. З усіх чатырох бакоў ён вымерыў яго; вакол яго быў мур даўжынёю ў пяцьсот трысьцін і ў пяцьсот трысьцін шырынёю, каб аддзяліць сьвятое месца ад несьвятога.

Z usìh čatyroh bakoǔ ën vymeryǔ âgo; vakol âgo byǔ mur daǔžynëû ǔ pâc′sot trys′cìn ì ǔ pâc′sot trys′cìn šyrynëû, kab addzâlìc′ s′vâtoe mesca ad nes′vâtoga.

43 Кіраўнік

1. І прывёў мяне да брамы, да той брамы, якая выходзіць на ўсход.

Ì pryvëǔ mâne da bramy, da toj bramy, âkaâ vyhodzìc′ na ǔshod.

2. І вось, слава Бога Ізраілевага ішла з усходу, і голас Яго - як шум многіх водаў, і зямля асьвяцілася ад славы Яго.

Ì vos′, slava Boga Ìzraìlevaga ìšla z ushodu, ì golas Âgo - âk šum mnogìh vodaǔ, ì zâmlâ as′vâcìlasâ ad slavy Âgo.

3. Гэтая ўява была такая самая, якую я бачыў раней, такая ж самая, якую я бачыў, калі прыходзіў абвясьціць пагібель гораду, і ўявы, падобныя да ўяваў, якія бачыў я каля ракі Ховара. І я ўпаў на аблічча маё.

Gètaâ ǔâva byla takaâ samaâ, âkuû â bačyǔ ranej, takaâ ž samaâ, âkuû â bačyǔ, kalì pryhodzìǔ abvâs′cìc′ pagìbel′ goradu, ì ǔâvy, padobnyâ da ǔâvaǔ, âkìâ bačyǔ â kalâ rakì Hovara. Ì â ǔpaǔ na ablìčča maë.

4. І слава Госпада ўвайшла ў храм праз браму, што выходзіць на ўсход.

Ì slava Gospada ǔvajšla ǔ hram praz bramu, što vyhodzìc′ na ǔshod.

5. І падняў мяне дух і ўвёў мяне ва ўнутраны двор, і вось слава Госпада напоўніла ўвесь храм.

Ì padnâǔ mâne duh ì ǔvëǔ mâne va ǔnutrany dvor, ì vos′ slava Gospada napoǔnìla ǔves′ hram.

6. І я чуў кагосьці, які гаварыў мне з храма, а той муж стаяў каля мяне,

Ì â čuǔ kagos′cì, âkì gavaryǔ mne z hrama, a toj muž staâǔ kalâ mâne,

7. і сказаў мне: сыне чалавечы! гэта месца трона Майго і месца ступакам ног Маіх, дзе Я буду жыць сярод сыноў Ізраілевых вавекі; і дом Ізраілеў ня будзе больш апаганьваць сьвятога імя Майго, ні яны, ні цары іхнія, блудадзействам сваім і трупамі цароў сваіх на вышынях іхніх.

ì skazaǔ mne: syne čalavečy! gèta mesca trona Majgo ì mesca stupakam nog Maìh, dze Â budu žyc′ sârod synoǔ Ìzraìlevyh vavekì; ì dom Ìzraìleǔ nâ budze bol′š apagan′vac′ s′vâtoga ìmâ Majgo, nì âny, nì cary ìhnìâ, bludadzejstvam svaìm ì trupamì caroǔ svaìh na vyšynâh ìhnìh.

8. Яны ставілі парог свой каля парога Майго і вяроўкі дзьвярэй сваіх каля пераддзьвер'я Майго, так што адна сьцяна была паміж Мною і імі, і апаганьвалі сьвятое імя Маё мярзотамі сваімі, якія рабілі, і за тое Я пагубіў іх у гневе Маім.

Âny stavìlì parog svoj kalâ paroga Majgo ì vâroǔkì dz′vârèj svaìh kalâ peraddz′ver'â Majgo, tak što adna s′câna byla pamìž Mnoû ì ìmì, ì apagan′valì s′vâtoe ìmâ Maë mârzotamì svaìmì, âkìâ rabìlì, ì za toe Â pagubìǔ ìh u gneve Maìm.

9. А цяпер яны адвядуць ад Мяне блудадзейства сваё і трупы цароў сваіх, і Я буду жыць сярод іх вавекі.

A câper âny advâduc′ ad Mâne bludadzejstva svaë ì trupy caroǔ svaìh, ì Â budu žyc′ sârod ìh vavekì.

10. Ты, сыне чалавечы, абвясьці дому Ізраілеваму пра храм гэты, каб яны пасаромеліся пахібаў сваіх, і каб зьнялі зь яго меру.

Ty, syne čalavečy, abvâs′cì domu Ìzraìlevamu pra hram gèty, kab âny pasaromelìsâ pahìbaǔ svaìh, ì kab z′nâlì z′ âgo meru.

11. І калі яны пасаромлеюцца ўсяго таго, што рабілі, дык пакажы ім выгляд храма і разьмяшчэньне яго, і выхады яго і ўваходы яго, і ўсе абрысы яго і ўсе статуты яго, і ўсе вобразы яго і ўсе законы яго, і напішы на вачах у іх, каб яны захавалі ўсе абрысы яго і ўсе статуты яго і дзеялі згодна зь імі.

Ì kalì âny pasaromleûcca ǔsâgo tago, što rabìlì, dyk pakažy ìm vyglâd hrama ì raz′mâščèn′ne âgo, ì vyhady âgo ì ǔvahody âgo, ì ǔse abrysy âgo ì ǔse statuty âgo, ì ǔse vobrazy âgo ì ǔse zakony âgo, ì napìšy na vačah u ìh, kab âny zahavalì ǔse abrysy âgo ì ǔse statuty âgo ì dzeâlì zgodna z′ ìmì.

12. Вось закон храма: на вяршыні гары ўся прастора яго вакол - Сьвятое Сьвятых; вось закон храма!

Vos′ zakon hrama: na vâršynì gary ǔsâ prastora âgo vakol - S′vâtoe S′vâtyh; vos′ zakon hrama!

13. І вось памеры ахвярніка ў локцях, лічачы локаць у локаць з далоняю: аснова ў локаць, шырыня ў локаць таксама, і пояс па ўсіх краях яго ў адну пядзю; і вось задні бок ахвярніка.

Ì vos′ pamery ahvârnìka ǔ lokcâh, lìčačy lokac′ u lokac′ z dalonâû: asnova ǔ lokac′, šyrynâ ǔ lokac′ taksama, ì poâs pa ǔsìh kraâh âgo ǔ adnu pâdzû; ì vos′ zadnì bok ahvârnìka.

14. Ад асновы, што ў зямлі, да ніжняга выступу два локці, а шырынёю ён у адзін локаць; ад малога выступа чатыры локці, а шырыня яго ў адзін локаць.

Ad asnovy, što ǔ zâmlì, da nìžnâga vystupu dva lokcì, a šyrynëû ën u adzìn lokac′; ad maloga vystupa čatyry lokcì, a šyrynâ âgo ǔ adzìn lokac′.

15. Сам ахвярнік вышынёю ў чатыры локці; і з ахвярніка падымаюцца ўгору чатыры рагі.

Sam ahvârnìk vyšynëû ǔ čatyry lokcì; ì z ahvârnìka padymaûcca ǔgoru čatyry ragì.

16. Ахвярнік мае дванаццаць локцяў даўжыні і дванаццаць шырыні; ён чатырохвугольны на ўсе свае чатыры бакі.

Ahvârnìk mae dvanaccac′ lokcâǔ daǔžynì ì dvanaccac′ šyrynì; ën čatyrohvugol′ny na ǔse svae čatyry bakì.

17. А ў пляцоўцы чатырнаццаць локцяў даўжыні і чатырнаццаць шырыні на ўсе чатыры бакі яе, і вакол яе пояс у паўлокця, а аснова яе ў локаць вакол, а прыступкі да яе з усходу.

A ǔ plâcoǔcy čatyrnaccac′ lokcâǔ daǔžynì ì čatyrnaccac′ šyrynì na ǔse čatyry bakì âe, ì vakol âe poâs u paǔlokcâ, a asnova âe ǔ lokac′ vakol, a prystupkì da âe z ushodu.

18. І сказаў ён мне: сыне чалавечы! так кажа Гасподзь Бог; вось статуты ахвярніка на той дзень, калі ён будзе зроблены для прынашэньня на ім цэласпаленьняў і для крапленьня на Яго крывёю.

Ì skazaǔ ën mne: syne čalavečy! tak kaža Gaspodz′ Bog; vos′ statuty ahvârnìka na toj dzen′, kalì ën budze zrobleny dlâ prynašèn′nâ na ìm cèlaspalen′nâǔ ì dlâ kraplen′nâ na Âgo kryvëû.

19. Сьвятарам ад калена Лявіінага, якія з племя Садока, якія набліжаюцца да Мяне, каб служыць Мне, кажа Гасподзь Бог, дай цяля са статку валоў у ахвяру за грэх;

S′vâtaram ad kalena Lâvììnaga, âkìâ z plemâ Sadoka, âkìâ nablìžaûcca da Mâne, kab služyc′ Mne, kaža Gaspodz′ Bog, daj câlâ sa statku valoǔ u ahvâru za grèh;

20. і вазьмі крыві ягонай, і пакрапі на чатыры рагі яго і на рагі пляцоўкі, і на пояс вакол, і так ачысьці яго і асьвяці яго.

ì vaz′mì kryvì âgonaj, ì pakrapì na čatyry ragì âgo ì na ragì plâcoǔkì, ì na poâs vakol, ì tak ačys′cì âgo ì as′vâcì âgo.

21. І вазьмі цяля ў ахвяру за грэх і спалі яго на назначаным месцы Дома па-за сьвяцілішчам.

Ì vaz′mì câlâ ǔ ahvâru za grèh ì spalì âgo na naznačanym mescy Doma pa-za s′vâcìlìščam.

22. А на другі дзень у ахвяру за грэх прынясі з казінага статку казла без заганы, і няхай ачысьцяць ахвярнік гэтак сама, як ачышчалі цялём.

A na drugì dzen′ u ahvâru za grèh prynâsì z kazìnaga statku kazla bez zagany, ì nâhaj ačys′câc′ ahvârnìk gètak sama, âk ačyščalì câlëm.

23. Калі ж закончыш ачышчэньне, прывядзі са стаку авечак - барана без заганы, і са статку авечак - барана без заганы;

Kalì ž zakončyš ačyščèn′ne, pryvâdzì sa staku avečak - barana bez zagany, ì sa statku avečak - barana bez zagany;

24. і прынясі іх перад аблічча Госпада; і сьвятары кінуць на іх солі і ўзьнясуць іх на цэласпаленьне Госпаду.

ì prynâsì ìh perad ablìčča Gospada; ì s′vâtary kìnuc′ na ìh solì ì ǔz′nâsuc′ ìh na cèlaspalen′ne Gospadu.

25. Сем дзён прынось у ахвяру за грэх па казлу ў дзень; гэтак сама хай прыносяць у ахвяру па цяляці са статку валоў і па баране са статку авечак без заганы.

Sem dzën prynos′ u ahvâru za grèh pa kazlu ǔ dzen′; gètak sama haj prynosâc′ u ahvâru pa câlâcì sa statku valoǔ ì pa barane sa statku avečak bez zagany.

26. Сем дзён яны павінны ачышчаць ахвярнік і асьвячаць яго, і напаўняць рукі свае.

Sem dzën âny pavìnny ačyščac′ ahvârnìk ì as′vâčac′ âgo, ì napaǔnâc′ rukì svae.

27. Пасьля гэтых дзён, у восьмы дзень і далей, сьвятары будуць узносіць на ахвярніку вашыя цэласпаленьні і падзякавальныя ахвяры; і Я буду літасьцівы да вас, кажа Гасподзь Бог.

Pas′lâ gètyh dzën, u vos′my dzen′ ì dalej, s′vâtary buduc′ uznosìc′ na ahvârnìku vašyâ cèlaspalen′nì ì padzâkaval′nyâ ahvâry; ì Â budu lìtas′cìvy da vas, kaža Gaspodz′ Bog.

44 Кіраўнік

1. І прывёў ён мяне назад да зьнешняй брамы сьвятыні, якая выходзіла на ўсход, і яна была зачыненая.

Ì pryvëǔ ën mâne nazad da z′nešnâj bramy s′vâtynì, âkaâ vyhodzìla na ǔshod, ì âna byla začynenaâ.

2. І сказаў мне Гасподзь: брама гэтая будзе зачыненая, не адчыніцца, і ніякі чалавек ня ўвойдзе празь яе, бо Гасподзь Бог Ізраілеў увайшоў празь яе, і яна будзе зачыненая.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: brama gètaâ budze začynenaâ, ne adčynìcca, ì nìâkì čalavek nâ ǔvojdze praz′ âe, bo Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ uvajšoǔ praz′ âe, ì âna budze začynenaâ.

3. Што да князя, ён, як князь, сядзе ў ёй, каб есьці хлеб перад Госпадам; увойдзе праз бабінец гэтай брамы, і той самай дарогаю выйдзе.

Što da knâzâ, ën, âk knâz′, sâdze ǔ ëj, kab es′cì hleb perad Gospadam; uvojdze praz babìnec gètaj bramy, ì toj samaj darogaû vyjdze.

4. Потым прывёў мяне праз браму паўночную перад аблічча храма, і я бачыў, і вось, слава Госпада напаўняла дом Госпада, і я ўпаў на аблічча маё.

Potym pryvëǔ mâne praz bramu paǔnočnuû perad ablìčča hrama, ì â bačyǔ, ì vos′, slava Gospada napaǔnâla dom Gospada, ì â ǔpaǔ na ablìčča maë.

5. І сказаў мне Гасподзь: сыне чалавечы! прыкладвай сэрца тваё да ўсяго і глядзі вачыма тваімі і слухай вушамі тваімі ўсё, што Я кажу табе пра ўсе пастановы Дома Госпада і ўсе законы яго; і прыкладвай сэрца тваё да ўваходу ў храм і да ўсіх выхадаў са сьвятыні.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: syne čalavečy! prykladvaj sèrca tvaë da ǔsâgo ì glâdzì vačyma tvaìmì ì sluhaj vušamì tvaìmì ǔsë, što Â kažu tabe pra ǔse pastanovy Doma Gospada ì ǔse zakony âgo; ì prykladvaj sèrca tvaë da ǔvahodu ǔ hram ì da ǔsìh vyhadaǔ sa s′vâtynì.

6. І скажы мяцежнаму дому Ізраілеваму: так кажа Гасподзь Бог: годзе вам, доме Ізраілеў, рабіць усе мярзоты вашыя,

Ì skažy mâcežnamu domu Ìzraìlevamu: tak kaža Gaspodz′ Bog: godze vam, dome Ìzraìleǔ, rabìc′ use mârzoty vašyâ,

7. уводзіць сыноў чужое, неабрэзаных сэрцам і неабрэзаных плоцьцю, каб яны былі ў Маёй сьвятыні і апаганьвалі храм Мой, падносіць хлеб Мой, тлушч і кроў, і разбураць запавет Мой рознымі мярзотамі вашымі.

uvodzìc′ synoǔ čužoe, neabrèzanyh sèrcam ì neabrèzanyh ploc′cû, kab âny bylì ǔ Maëj s′vâtynì ì apagan′valì hram Moj, padnosìc′ hleb Moj, tlušč ì kroǔ, ì razburac′ zapavet Moj roznymì mârzotamì vašymì.

8. Вы ня несьлі варты каля сьвятыняў Маіх, а ставілі замест сябе іх на варту ў Маім сьвяцілішчы.

Vy nâ nes′lì varty kalâ s′vâtynâǔ Maìh, a stavìlì zamest sâbe ìh na vartu ǔ Maìm s′vâcìlìščy.

9. Так кажа Гасподзь Бог: ніякі сын чужое, неабрэзаны сэрцам і неабрэзаны плоцьцю, не павінен уваходзіць у сьвяцілішча Маё, нават і той сын чужое, які жыве сярод сыноў Ізраіля.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: nìâkì syn čužoe, neabrèzany sèrcam ì neabrèzany ploc′cû, ne pavìnen uvahodzìc′ u s′vâcìlìšča Maë, navat ì toj syn čužoe, âkì žyve sârod synoǔ Ìzraìlâ.

10. Гэтак сама і Лявіты, якія адышлі ад Мяне падчас адступніцтва Ізраілевага, якія, пакінуўшы Мяне, блукалі сьледам за ідаламі сваімі, панясуць кару за віну сваю.

Gètak sama ì Lâvìty, âkìâ adyšlì ad Mâne padčas adstupnìctva Ìzraìlevaga, âkìâ, pakìnuǔšy Mâne, blukalì s′ledam za ìdalamì svaìmì, panâsuc′ karu za vìnu svaû.

11. Яны будуць служыць у сьвяцілішчы Маім, як вартаўнікі каля брамы храма і прыслужнікі каля храма; яны будуць калоць народу цэласпаленьне і іншыя ахвяры і будуць стаяць перад імі дзеля слугаваньня ім.

Âny buduc′ služyc′ u s′vâcìlìščy Maìm, âk vartaǔnìkì kalâ bramy hrama ì pryslužnìkì kalâ hrama; âny buduc′ kaloc′ narodu cèlaspalen′ne ì ìnšyâ ahvâry ì buduc′ staâc′ perad ìmì dzelâ slugavan′nâ ìm.

12. За тое, што яны слугавалі ім перад ідаламі іхнімі і былі дому Ізраілеваму спакусай да бязбожнасьці, Я падняў на іх руку Маю, кажа Гасподзь Бог, і яны панясуць кару за віну сваю;

Za toe, što âny slugavalì ìm perad ìdalamì ìhnìmì ì bylì domu Ìzraìlevamu spakusaj da bâzbožnas′cì, Â padnâǔ na ìh ruku Maû, kaža Gaspodz′ Bog, ì âny panâsuc′ karu za vìnu svaû;

13. яны ня будуць набліжацца да Мяне, каб сьвяшчэнадзеяць перад Мною і прыступаць да ўсіх сьвятыняў Маіх, да Сьвятога Сьвятых, а будуць несьці на сабе няславу сваю і мярзоты свае, якія рабілі.

âny nâ buduc′ nablìžacca da Mâne, kab s′vâščènadzeâc′ perad Mnoû ì prystupac′ da ǔsìh s′vâtynâǔ Maìh, da S′vâtoga S′vâtyh, a buduc′ nes′cì na sabe nâslavu svaû ì mârzoty svae, âkìâ rabìlì.

14. Зраблю іх вартаўнікамі храма на ўсе службы ягоныя і дзеля ўсяго, што ўчыняецца ў ім.

Zrablû ìh vartaǔnìkamì hrama na ǔse služby âgonyâ ì dzelâ ǔsâgo, što ǔčynâecca ǔ ìm.

15. А сьвятары з племя Лявіінага, сына Садока, якія падчас адступленьня сыноў Ізраілевых ад Мяне, увесь час стаялі на варце сьвяцілішча Майго, тыя будуць набліжацца да Мяне, каб служыць Мне, і будуць стаяць наперадзе перад абліччам Маім, каб прыносіць Мне тлушч і кроў, кажа Гасподзь Бог.

A s′vâtary z plemâ Lâvììnaga, syna Sadoka, âkìâ padčas adstuplen′nâ synoǔ Ìzraìlevyh ad Mâne, uves′ čas staâlì na varce s′vâcìlìšča Majgo, tyâ buduc′ nablìžacca da Mâne, kab služyc′ Mne, ì buduc′ staâc′ naperadze perad ablìččam Maìm, kab prynosìc′ Mne tlušč ì kroǔ, kaža Gaspodz′ Bog.

16. Яны будуць уваходзіць у сьвяцілішча Маё і набліжацца да трапезы Маёй, каб служыць Мне і захоўваць варту Маю.

Âny buduc′ uvahodzìc′ u s′vâcìlìšča Maë ì nablìžacca da trapezy Maëj, kab služyc′ Mne ì zahoǔvac′ vartu Maû.

17. Калі прыйдуць да брамы ўнутранага двара, тады апрануцца ў вопратку льняную, а ваўнянае не павінна быць на іх падчас іх служэньня ў браме ўнутранага двара і ўсярэдзіне храма.

Kalì pryjduc′ da bramy ǔnutranaga dvara, tady apranucca ǔ vopratku l′nânuû, a vaǔnânae ne pavìnna byc′ na ìh padčas ìh služèn′nâ ǔ brame ǔnutranaga dvara ì ǔsârèdzìne hrama.

18. павязкі на іхніх галовах павінны быць таксама льняныя; і сподняе на сьцёгнах іхніх павінна быць таксама льняное; у поце яны не павінны падпяразвацца.

pavâzkì na ìhnìh galovah pavìnny byc′ taksama l′nânyâ; ì spodnâe na s′cëgnah ìhnìh pavìnna byc′ taksama l′nânoe; u poce âny ne pavìnny padpârazvacca.

19. А калі трэба будзе выйсьці на зьнешні двор, на зьнешні двор да народу, тады яны павінны будуць зьняць вопратку сваю, у якой яны служылі і пакінуць яе ў сьвяшчэнных пакоях і апрануцца ў іншую вопратку, каб сьвяшчэнным адзеньнем сваім не дакранацца да народу.

A kalì trèba budze vyjs′cì na z′nešnì dvor, na z′nešnì dvor da narodu, tady âny pavìnny buduc′ z′nâc′ vopratku svaû, u âkoj âny služylì ì pakìnuc′ âe ǔ s′vâščènnyh pakoâh ì apranucca ǔ ìnšuû vopratku, kab s′vâščènnym adzen′nem svaìm ne dakranacca da narodu.

20. І галавы сваёй не павінны яны галіць і не павінны запускаць валасоў, а няхай мусова стрыгуць галовы свае.

Ì galavy svaëj ne pavìnny âny galìc′ ì ne pavìnny zapuskac′ valasoǔ, a nâhaj musova stryguc′ galovy svae.

21. І віна не павінен піць ніводзін сьвятар, калі ідзе ва ўнутраны двор.

Ì vìna ne pavìnen pìc′ nìvodzìn s′vâtar, kalì ìdze va ǔnutrany dvor.

22. Ні ўдавы, ні разьведзенай з мужам сваім яны не павінны браць сабе за жонку, а толькі могуць браць сабе дзяўчат з племя дома Ізраілевага і ўдаву, якая засталася ўдавою ад сьвятара.

Nì ǔdavy, nì raz′vedzenaj z mužam svaìm âny ne pavìnny brac′ sabe za žonku, a tol′kì moguc′ brac′ sabe dzâǔčat z plemâ doma Ìzraìlevaga ì ǔdavu, âkaâ zastalasâ ǔdavoû ad s′vâtara.

23. Яны павінны вучыць народ Мой адрозьніваць сьвяшчэннае ад несьвяшчэннага і тлумачыць ім, што нячыста і што чыста.

Âny pavìnny vučyc′ narod Moj adroz′nìvac′ s′vâščènnae ad nes′vâščènnaga ì tlumačyc′ ìm, što nâčysta ì što čysta.

24. Пры спрэчных справах яны павінны прысутнічаць у судзе і паводле статутаў Маіх судзіць іх, і сачыць за законамі Маімі і за пастановамі Маімі пра ўсе сьвяты Мае і сьвята захоўваць суботы Мае.

Pry sprèčnyh spravah âny pavìnny prysutnìčac′ u sudze ì pavodle statutaǔ Maìh sudzìc′ ìh, ì sačyc′ za zakonamì Maìmì ì za pastanovamì Maìmì pra ǔse s′vâty Mae ì s′vâta zahoǔvac′ suboty Mae.

25. Да мёртвага чалавека ніхто зь іх не павінен падыходзіць, каб не зрабіцца нячыстым; толькі дзеля бацькі і маці, дзеля сына і дачкі, брата і сястры, якая ня была замужам, можна ім зрабіць сябе нячыстымі.

Da mërtvaga čalaveka nìhto z′ ìh ne pavìnen padyhodzìc′, kab ne zrabìcca nâčystym; tol′kì dzelâ bac′kì ì macì, dzelâ syna ì dačkì, brata ì sâstry, âkaâ nâ byla zamužam, možna ìm zrabìc′ sâbe nâčystymì.

26. А пасьля ачышчэньня такога, яшчэ сем дзён належыць адлічыць яму.

A pas′lâ ačyščèn′nâ takoga, âščè sem dzën naležyc′ adlìčyc′ âmu.

27. І ў той дзень, калі яму трэба будзе прыступаць да сьвятыні ва ўнутраным двары, каб служыць пры сьвятыні, ён павінен прынесьці ахвяру за грэх, кажа Гасподзь Бог.

Ì ǔ toj dzen′, kalì âmu trèba budze prystupac′ da s′vâtynì va ǔnutranym dvary, kab služyc′ pry s′vâtynì, ën pavìnen prynes′cì ahvâru za grèh, kaža Gaspodz′ Bog.

28. А што да іхняй долі, дык Я - доля іхняя. І валоданьня не давайце ім у Ізраілі: Я - іхняе валоданьне.

A što da ìhnâj dolì, dyk Â - dolâ ìhnââ. Ì valodan′nâ ne davajce ìm u Ìzraìlì: Â - ìhnâe valodan′ne.

29. Яны будуць есьці ад хлебнага прынашэньня, ад ахвяры за грэх і ахвяры за злачынства; і ўсё заклятае ў Ізраіля ім жа і належыць.

Âny buduc′ es′cì ad hlebnaga prynašèn′nâ, ad ahvâry za grèh ì ahvâry za zlačynstva; ì ǔsë zaklâtae ǔ Ìzraìlâ ìm ža ì naležyc′.

30. І пачаткі з усіх пладоў вашых, і ўсякага роду прынашэньні, з чаго б ні складаліся прынашэньні вашыя, належаць сьвятарам; і пачаткі мліва вашага аддавайце сьвятару, каб над домам тваім пакоілася дабраславеньне.

Ì pačatkì z usìh pladoǔ vašyh, ì ǔsâkaga rodu prynašèn′nì, z čago b nì skladalìsâ prynašèn′nì vašyâ, naležac′ s′vâtaram; ì pačatkì mlìva vašaga addavajce s′vâtaru, kab nad domam tvaìm pakoìlasâ dabraslaven′ne.

31. Ніякай мярцьвячыны і нічога з разадранага зьверам, ні з птушак, ні з быдла, не павінны есьці сьвятары.

Nìâkaj mârc′vâčyny ì nìčoga z razadranaga z′veram, nì z ptušak, nì z bydla, ne pavìnny es′cì s′vâtary.

45 Кіраўнік

1. Калі будзеце па жэрабі дзяліць зямлю на дзялянкі, тады аддзялеце сьвяшчэнны пляц Госпаду ў дваццаць пяць тысяч трысьцін даўжыні і дзесяць тысяч шырыні; хай будзе сьвятое месца ва ўсёй поўніцы сваёй, навакол.

Kalì budzece pa žèrabì dzâlìc′ zâmlû na dzâlânkì, tady addzâlece s′vâščènny plâc Gospadu ǔ dvaccac′ pâc′ tysâč trys′cìn daǔžynì ì dzesâc′ tysâč šyrynì; haj budze s′vâtoe mesca va ǔsëj poǔnìcy svaëj, navakol.

2. Ад яго да сьвяцілішча адыдзе чатырохкутнік па пяцьсот трысьцін вакол, і вакол яго пляц у пяцьдзясят локцяў.

Ad âgo da s′vâcìlìšča adydze čatyrohkutnìk pa pâc′sot trys′cìn vakol, ì vakol âgo plâc u pâc′dzâsât lokcâǔ.

3. З гэтай меры адмер дваццаць пяць тысяч трысьцін у даўжыню і дзесяць тысяч у шырыню, дзе будзе сьвяцілішча, Сьвятое Сьвятых.

Z gètaj mery admer dvaccac′ pâc′ tysâč trys′cìn u daǔžynû ì dzesâc′ tysâč u šyrynû, dze budze s′vâcìlìšča, S′vâtoe S′vâtyh.

4. Гэта сьвяшчэнная частка зямлі належыць будзе сьвятарам, службітам сьвяцілішча, якія прыступаюць да служэньня Госпаду: гэта будзе ім месцам для дамоў і сьвятыняю для сьвяцілішча.

Gèta s′vâščènnaâ častka zâmlì naležyc′ budze s′vâtaram, službìtam s′vâcìlìšča, âkìâ prystupaûc′ da služèn′nâ Gospadu: gèta budze ìm mescam dlâ damoǔ ì s′vâtynâû dlâ s′vâcìlìšča.

5. Дваццаць пяць тысяч трысьцін даўжыні і дзесяць тысяч шырыні будуць належаць Лявітам, службітам храма, як іх валоданьне для пражытку іхняга.

Dvaccac′ pâc′ tysâč trys′cìn daǔžynì ì dzesâc′ tysâč šyrynì buduc′ naležac′ Lâvìtam, službìtam hrama, âk ìh valodan′ne dlâ pražytku ìhnâga.

6. І на валоданьне гораду дайце пяць тысяч шырыні і дваццаць пяць тысяч даўжыні, насупраць сьвяшчэннага месца, выдзеленага Госпаду; гэта належыць павінна ўсяму дому Гасподняму.

Ì na valodan′ne goradu dajce pâc′ tysâč šyrynì ì dvaccac′ pâc′ tysâč daǔžynì, nasuprac′ s′vâščènnaga mesca, vydzelenaga Gospadu; gèta naležyc′ pavìnna ǔsâmu domu Gaspodnâmu.

7. І князю дайце долю па той і другі бок, як каля сьвяшчэннага месца, выдзеленага Госпаду, так і каля гарадскога валоданьня, на захад з заходняга боку і на ўсход з усходняга боку, даўжынёю нароўні з адным з гэтых надзелаў ад заходняй мяжы да ўсходняй.

Ì knâzû dajce dolû pa toj ì drugì bok, âk kalâ s′vâščènnaga mesca, vydzelenaga Gospadu, tak ì kalâ garadskoga valodan′nâ, na zahad z zahodnâga boku ì na ǔshod z ushodnâga boku, daǔžynëû naroǔnì z adnym z gètyh nadzelaǔ ad zahodnâj mâžy da ǔshodnâj.

8. Гэта ягоная зямля, яго валоданьне ў Ізраілі, каб князі Мае наперад ня ўціскалі народу Майго, і каб далі зямлю дому Ізраілеваму паводле плямёнаў яго.

Gèta âgonaâ zâmlâ, âgo valodan′ne ǔ Ìzraìlì, kab knâzì Mae naperad nâ ǔcìskalì narodu Majgo, ì kab dalì zâmlû domu Ìzraìlevamu pavodle plâmënaǔ âgo.

9. Так кажа Гасподзь Бог: годзе вам, князі Ізраілевыя! адкладзеце крыўды і ўціскі і чынеце справядлівасьць і праўду, перастаньце выцясьняць народ Мой з валоданьняў ягоных, кажа Гасподзь Бог.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: godze vam, knâzì Ìzraìlevyâ! adkladzece kryǔdy ì ǔcìskì ì čynece spravâdlìvas′c′ ì praǔdu, perastan′ce vycâs′nâc′ narod Moj z valodan′nâǔ âgonyh, kaža Gaspodz′ Bog.

10. Хай будуць у вас правільныя вагі і правільная эфа і правільны бат.

Haj buduc′ u vas pravìl′nyâ vagì ì pravìl′naâ èfa ì pravìl′ny bat.

11. Эфа і бат павінны быць аднолькавай меры, так каб бат умяшчаў у сябе дзясятую частку хомэра і эфа дзясятую частку хомэра; мера іх павінна вызначацца па хомэры.

Èfa ì bat pavìnny byc′ adnol′kavaj mery, tak kab bat umâščaǔ u sâbe dzâsâtuû častku homèra ì èfa dzâsâtuû častku homèra; mera ìh pavìnna vyznačacca pa homèry.

12. У сіклі дваццаць гераў; а дваццаць сікляў, дваццаць пяць сікляў і пятнаццаць сікляў складаць будуць у вас міну.

U sìklì dvaccac′ geraǔ; a dvaccac′ sìklâǔ, dvaccac′ pâc′ sìklâǔ ì pâtnaccac′ sìklâǔ skladac′ buduc′ u vas mìnu.

13. Вось даніна, якую вы павінны даваць князю: шостую частку эфы ад хомэра пшаніцы і шостую частку эфы ад хомэра ячменю;

Vos′ danìna, âkuû vy pavìnny davac′ knâzû: šostuû častku èfy ad homèra pšanìcy ì šostuû častku èfy ad homèra âčmenû;

14. пастанова пра алей: ад кора алею дзясятую частку бата: дзесяць батаў складаюць хомэр, бо ў хомэры дзесяць батаў;

pastanova pra alej: ad kora aleû dzâsâtuû častku bata: dzesâc′ bataǔ skladaûc′ homèr, bo ǔ homèry dzesâc′ bataǔ;

15. адну авечку ад статку ў дзьвесьце авечак з тлустай пашы Ізраіля: усё гэта дзеля хлебнага прынашэньня і падзякавальнай ахвяры, на ачышчэньне іх, кажа Гасподзь Бог.

adnu avečku ad statku ǔ dz′ves′ce avečak z tlustaj pašy Ìzraìlâ: usë gèta dzelâ hlebnaga prynašèn′nâ ì padzâkaval′naj ahvâry, na ačyščèn′ne ìh, kaža Gaspodz′ Bog.

16. Увесь народ зямлі абавязваецца рабіць гэтае прынашэньне князю ў Ізраіле.

Uves′ narod zâmlì abavâzvaecca rabìc′ gètae prynašèn′ne knâzû ǔ Ìzraìle.

17. А ў абавязках князя будуць ляжаць цэласпаленьне і хлебнае прынашэньне, і выліваньне на сьвяты і на маладзіка і ў суботы, падчас усіх урачыстасьцяў дома Ізраілевага; ён павінен будзе прыносіць ахвяру за грэх і хлебнае прынашэньне, і цэласпаленьне і ахвяру падзякавальную, на ачышчэньне дому Ізраілевага.

A ǔ abavâzkah knâzâ buduc′ lâžac′ cèlaspalen′ne ì hlebnae prynašèn′ne, ì vylìvan′ne na s′vâty ì na maladzìka ì ǔ suboty, padčas usìh uračystas′câǔ doma Ìzraìlevaga; ën pavìnen budze prynosìc′ ahvâru za grèh ì hlebnae prynašèn′ne, ì cèlaspalen′ne ì ahvâru padzâkaval′nuû, na ačyščèn′ne domu Ìzraìlevaga.

18. Так кажа Гасподзь Бог: у першым месяцы, у першы дзень месяца вазьмі са статку валоў цялушку без заганы і ачысьці сьвяцілішча.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: u peršym mesâcy, u peršy dzen′ mesâca vaz′mì sa statku valoǔ câlušku bez zagany ì ačys′cì s′vâcìlìšča.

19. Сьвятар няхай возьме крыві ад гэтай ахвяры за грахі і пакропіць ёю на вяроўкі храма і на чатыры куты пляцоўкі каля ахвярніка, і на вяроўкі брамы ўнутранага двара.

S′vâtar nâhaj voz′me kryvì ad gètaj ahvâry za grahì ì pakropìc′ ëû na vâroǔkì hrama ì na čatyry kuty plâcoǔkì kalâ ahvârnìka, ì na vâroǔkì bramy ǔnutranaga dvara.

20. Тое самае зрабі і ў сёмы дзень месяца за тых, што грэшаць наўмысна і з прастадушнасьці, і так ачышчайце храм.

Toe samae zrabì ì ǔ sëmy dzen′ mesâca za tyh, što grèšac′ naǔmysna ì z prastadušnas′cì, ì tak ačyščajce hram.

21. У першым месяцы, у чатырнаццаты дзень месяца павінна быць у вас Пасха, сьвята сямідзённае, калі павіны быць праснакі.

U peršym mesâcy, u čatyrnaccaty dzen′ mesâca pavìnna byc′ u vas Pasha, s′vâta sâmìdzënnae, kalì pavìny byc′ prasnakì.

22. У гэты дзень князь за сябе і за ўвесь народ зямлі прынясе цяля ў ахвяру за грэх.

U gèty dzen′ knâz′ za sâbe ì za ǔves′ narod zâmlì prynâse câlâ ǔ ahvâru za grèh.

23. У гэтыя сем дзён сьвята ён павінен прыносіць на цэласпаленьне Госпаду кожны дзень па сем цялят і па сем бараноў без заганы і ў ахвяру за грэх кожны дзень па казлу з казінага статку.

U gètyâ sem dzën s′vâta ën pavìnen prynosìc′ na cèlaspalen′ne Gospadu kožny dzen′ pa sem câlât ì pa sem baranoǔ bez zagany ì ǔ ahvâru za grèh kožny dzen′ pa kazlu z kazìnaga statku.

24. Хлебнага прынашэньня ён павінен прыносіць па эфе на цяля і па эфе на барана, і па гіне алею на эфу.

Hlebnaga prynašèn′nâ ën pavìnen prynosìc′ pa èfe na câlâ ì pa èfe na barana, ì pa gìne aleû na èfu.

25. У сёмым месяцы, у пятнаццаты дзень месяца, у сьвята, на працягу сямі дзён ён павінен прыносіць тое самае: такую самую ахвяру за грэх, такое самае цэласпаленьне, і столькі сама хлебнага прынашэньня і столькі сама алею.

U sëmym mesâcy, u pâtnaccaty dzen′ mesâca, u s′vâta, na pracâgu sâmì dzën ën pavìnen prynosìc′ toe samae: takuû samuû ahvâru za grèh, takoe samae cèlaspalen′ne, ì stol′kì sama hlebnaga prynašèn′nâ ì stol′kì sama aleû.

46 Кіраўнік

1. Так кажа Гасподзь Бог: брама ўнутранага двара, якая выходзіць на ўсход, павінна быць замкнутая шэсьць дзён, а ў суботні дзень яна павінна быць адчыненая і ў дзень маладзіка павінна быць адчыненая.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: brama ǔnutranaga dvara, âkaâ vyhodzìc′ na ǔshod, pavìnna byc′ zamknutaâ šès′c′ dzën, a ǔ subotnì dzen′ âna pavìnna byc′ adčynenaâ ì ǔ dzen′ maladzìka pavìnna byc′ adčynenaâ.

2. Князь пойдзе празь зьнешні бабінец брамы і стане каля вяроўкі гэтае брамы; і сьвятары ўчыняць ягонае цэласпаленьне і ягоную падзякавальную ахвяру; і ён каля парога брамы паклоніцца Госпаду і выйдзе, а брама застанецца незамкнутая да вечара.

Knâz′ pojdze praz′ z′nešnì babìnec bramy ì stane kalâ vâroǔkì gètae bramy; ì s′vâtary ǔčynâc′ âgonae cèlaspalen′ne ì âgonuû padzâkaval′nuû ahvâru; ì ën kalâ paroga bramy paklonìcca Gospadu ì vyjdze, a brama zastanecca nezamknutaâ da večara.

3. І народ зямлі будзе пакланяцца перад Госпадам пры ўваходзе ў браму, у суботы і ў дні маладзіка.

Ì narod zâmlì budze paklanâcca perad Gospadam pry ǔvahodze ǔ bramu, u suboty ì ǔ dnì maladzìka.

4. Цэласпаленьне, якое князь прынясе Госпаду ў суботні дзень, павінна быць з шасьці ягнят без заганы і з барана без заганы;

Cèlaspalen′ne, âkoe knâz′ prynâse Gospadu ǔ subotnì dzen′, pavìnna byc′ z šas′cì âgnât bez zagany ì z barana bez zagany;

5. хлебнага прынашэньня эфа на барана, а на ягнят хлебнага прынашэньня, колькі рука ягоная падасьць, а алею гін на эфу.

hlebnaga prynašèn′nâ èfa na barana, a na âgnât hlebnaga prynašèn′nâ, kol′kì ruka âgonaâ padas′c′, a aleû gìn na èfu.

6. У дзень маладзіка будуць прыносіцца ім са статку валоў цяля без заганы, таксама шэсьць ягнят і баран без заганы.

U dzen′ maladzìka buduc′ prynosìcca ìm sa statku valoǔ câlâ bez zagany, taksama šès′c′ âgnât ì baran bez zagany.

7. Хлебнага прынашэньня ён прынясе эфу на цяля і эфу на барана, а на ягнят, колькі рука ягоная падасьць, і алею гін на эфу.

Hlebnaga prynašèn′nâ ën prynâse èfu na câlâ ì èfu na barana, a na âgnât, kol′kì ruka âgonaâ padas′c′, ì aleû gìn na èfu.

8. І калі будзе прыходзіць князь, дык павінен уваходзіць праз бабінец брамы і тою ж дарогаю выходзіць.

Ì kalì budze pryhodzìc′ knâz′, dyk pavìnen uvahodzìc′ praz babìnec bramy ì toû ž darogaû vyhodzìc′.

9. А калі народ зямлі будзе прыходзіць перад аблічча Госпада на сьвяты, дык той, хто ўвойдзе праз паўночную браму на пакланеньне, павінен выходзіць паўднёваю брамаю, а хто ўвайшоў праз паўднёвую браму, павінен выходзіць паўночнаю брамаю; ён не павінен выходзіць праз тую самую браму, праз якую ўвайшоў, а павінен выходзіць у процілеглую.

A kalì narod zâmlì budze pryhodzìc′ perad ablìčča Gospada na s′vâty, dyk toj, hto ǔvojdze praz paǔnočnuû bramu na paklanen′ne, pavìnen vyhodzìc′ paǔdnëvaû bramaû, a hto ǔvajšoǔ praz paǔdnëvuû bramu, pavìnen vyhodzìc′ paǔnočnaû bramaû; ën ne pavìnen vyhodzìc′ praz tuû samuû bramu, praz âkuû ǔvajšoǔ, a pavìnen vyhodzìc′ u procìlegluû.

10. І князь павінен быць сярод іх; калі яны ўваходзяць, уваходзіць і ён; і калі яны выходзяць, выходзіць і ён.

Ì knâz′ pavìnen byc′ sârod ìh; kalì âny ǔvahodzâc′, uvahodzìc′ ì ën; ì kalì âny vyhodzâc′, vyhodzìc′ ì ën.

11. І на сьвяты і ва ўрачыстыя дні хлебнага прынашэньня ад яго павінна быць па эфе на цяля і па эфе на барана, і на ягнят, колькі падасьць рука ягоная, і алею па гіну на эфу.

Ì na s′vâty ì va ǔračystyâ dnì hlebnaga prynašèn′nâ ad âgo pavìnna byc′ pa èfe na câlâ ì pa èfe na barana, ì na âgnât, kol′kì padas′c′ ruka âgonaâ, ì aleû pa gìnu na èfu.

12. А калі князь, у меру дбаньня свайго, захоча прынесьці цэласпаленьне альбо падзякавальную ахвяру Госпаду, дык павінен адчыніць яму ўсходнюю браму, і ён учыніць сваё цэласпаленьне і сваю падзякавальную ахвяру гэтак сама, як учыніў у суботні дзень, і пасьля гэтага ён выйдзе, і пасьля выхаду яго брама зачыніцца.

A kalì knâz′, u meru dban′nâ svajgo, zahoča prynes′cì cèlaspalen′ne al′bo padzâkaval′nuû ahvâru Gospadu, dyk pavìnen adčynìc′ âmu ǔshodnûû bramu, ì ën učynìc′ svaë cèlaspalen′ne ì svaû padzâkaval′nuû ahvâru gètak sama, âk učynìǔ u subotnì dzen′, ì pas′lâ gètaga ën vyjdze, ì pas′lâ vyhadu âgo brama začynìcca.

13. Кожны дзень прынось Госпаду на цэласпаленьне гадавалае ягня без заганы; кожнае раніцы прынось яго.

Kožny dzen′ prynos′ Gospadu na cèlaspalen′ne gadavalae âgnâ bez zagany; kožnae ranìcy prynos′ âgo.

14. А хлебнага прынашэньня дадавай да яго кожнае раніцы шостую частку эфы і алею трэцюю частку гіна, каб распусьціць муку; такая вечная пастанова пра хлебнае прынашэньне Госпаду, назаўсёды.

A hlebnaga prynašèn′nâ dadavaj da âgo kožnae ranìcy šostuû častku èfy ì aleû trècûû častku gìna, kab raspus′cìc′ muku; takaâ večnaâ pastanova pra hlebnae prynašèn′ne Gospadu, nazaǔsëdy.

15. Хай прыносяць на цэласпаленьне ягня і хлебнае прынашэньне і алей кожнае раніцы пастаянна.

Haj prynosâc′ na cèlaspalen′ne âgnâ ì hlebnae prynašèn′ne ì alej kožnae ranìcy pastaânna.

16. Так кажа Гасподзь Бог: калі князь дае каму з сыноў сваіх дарунак, дык гэта павінна пайсьці ў спадчыну і ягоным сынам; гэта валоданьне іх павінна быць спадчынным.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: kalì knâz′ dae kamu z synoǔ svaìh darunak, dyk gèta pavìnna pajs′cì ǔ spadčynu ì âgonym synam; gèta valodan′ne ìh pavìnna byc′ spadčynnym.

17. Калі ж ён дасьць са спадчыны сваёй каму-небудзь з рабоў свой дарунак, дык гэта будзе належаць яму толькі да году вызваленьня, і тады вернецца да князя. Толькі да сыноў ягоных павінна пераходзіць спадчына ягоная.

Kalì ž ën das′c′ sa spadčyny svaëj kamu-nebudz′ z raboǔ svoj darunak, dyk gèta budze naležac′ âmu tol′kì da godu vyzvalen′nâ, ì tady vernecca da knâzâ. Tol′kì da synoǔ âgonyh pavìnna perahodzìc′ spadčyna âgonaâ.

18. Але князь ня можа браць са спадчыннай дзялянкі народу, выцясьняючы іх з валоданьняў іхніх; са свайго толькі валоданьня ён можа выдзяляць дзецям сваім, каб ніхто з народу Майго ня быў гнаны са свайго валоданьня.

Ale knâz′ nâ moža brac′ sa spadčynnaj dzâlânkì narodu, vycâs′nâûčy ìh z valodan′nâǔ ìhnìh; sa svajgo tol′kì valodan′nâ ën moža vydzâlâc′ dzecâm svaìm, kab nìhto z narodu Majgo nâ byǔ gnany sa svajgo valodan′nâ.

19. І прывёў ён мяне тым ходам, які з боку брамы, да сьвяшчэнных пакояў для сьвятароў, што на поўнач, і вось там адно месца на краі на захад.

Ì pryvëǔ ën mâne tym hodam, âkì z boku bramy, da s′vâščènnyh pakoâǔ dlâ s′vâtaroǔ, što na poǔnač, ì vos′ tam adno mesca na kraì na zahad.

20. І сказаў мне; гэта месца, дзе сьвятары павінны гатаваць ахвяру за злачынства і ахвяру за грэх, дзе павінны пячы хлебнае прынашэньне, ня выносячы яго на зьнешні двор, для асьвячэньня народу.

Ì skazaǔ mne; gèta mesca, dze s′vâtary pavìnny gatavac′ ahvâru za zlačynstva ì ahvâru za grèh, dze pavìnny pâčy hlebnae prynašèn′ne, nâ vynosâčy âgo na z′nešnì dvor, dlâ as′vâčèn′nâ narodu.

21. І вывеў мяне на зьнешні двор і правёў мяне па чатырох рагах двара, і вось у кожным куце двара яшчэ двор.

Ì vyveǔ mâne na z′nešnì dvor ì pravëǔ mâne pa čatyroh ragah dvara, ì vos′ u kožnym kuce dvara âščè dvor.

22. Ва ўсіх чатырох кутах двара былі пакрытыя двары ў сорак локцяў даўжыні і трыццаць шырыні, адной меры ва ўсіх чатырох кутах.

Va ǔsìh čatyroh kutah dvara bylì pakrytyâ dvary ǔ sorak lokcâǔ daǔžynì ì tryccac′ šyrynì, adnoj mery va ǔsìh čatyroh kutah.

23. І вакол усіх чатырох - сьцены, а каля сьцен зроблены агмені вакол.

Ì vakol usìh čatyroh - s′ceny, a kalâ s′cen zrobleny agmenì vakol.

24. І сказаў мне: вось кухні, у якіх службіты храма гатуюць ахвяры народныя.

Ì skazaǔ mne: vos′ kuhnì, u âkìh službìty hrama gatuûc′ ahvâry narodnyâ.

47 Кіраўнік

1. Потым прывёў ён мяне назад да дзьвярэй храма, і вось, з-пад парога храма цячэ вада на ўсход: бо храм стаяў на ўсход, і вада цякла з-пад правага боку храма, па паўднёвы бок ахвярніка.

Potym pryvëǔ ën mâne nazad da dz′vârèj hrama, ì vos′, z-pad paroga hrama câčè vada na ǔshod: bo hram staâǔ na ǔshod, ì vada câkla z-pad pravaga boku hrama, pa paǔdnëvy bok ahvârnìka.

2. І вывеў мяне паўночнаю брамаю, і вонкавай дарогай абвёў мяне да зьнешняе брамы, дарогаю, што на ўсход; і вось, вада цячэ па правы бок.

Ì vyveǔ mâne paǔnočnaû bramaû, ì vonkavaj darogaj abvëǔ mâne da z′nešnâe bramy, darogaû, što na ǔshod; ì vos′, vada câčè pa pravy bok.

3. Калі той муж пайшоў на ўсход, дык у руцэ трымаў шнурок, і адмерыў тысячу локцяў, і павёў мяне па вадзе; вады было па костачкі.

Kalì toj muž pajšoǔ na ǔshod, dyk u rucè trymaǔ šnurok, ì admeryǔ tysâču lokcâǔ, ì pavëǔ mâne pa vadze; vady bylo pa kostačkì.

4. І яшчэ адмерыў тысячу, і павёў мяне па вадзе; вады было па калені. І яшчэ адмерыў тысячу, і павёў мяне; вады было па паясьніцу.

Ì âščè admeryǔ tysâču, ì pavëǔ mâne pa vadze; vady bylo pa kalenì. Ì âščè admeryǔ tysâču, ì pavëǔ mâne; vady bylo pa paâs′nìcu.

5. І яшчэ адмерыў тысячу, і ўжо тут быў такі паток, празь які я ня мог ісьці, бо вада была так высока, што трэба было плысьці, а пераходзіць нельга было гэты паток.

Ì âščè admeryǔ tysâču, ì ǔžo tut byǔ takì patok, praz′ âkì â nâ mog ìs′cì, bo vada byla tak vysoka, što trèba bylo plys′cì, a perahodzìc′ nel′ga bylo gèty patok.

6. І сказаў мне: бачыў, сыне чалавечы? і павёў мяне назад да берагу гэтага патоку.

Ì skazaǔ mne: bačyǔ, syne čalavečy? ì pavëǔ mâne nazad da beragu gètaga patoku.

7. І калі я прыйшоў назад, і вось, на берагах патока многа было дрэў па той і па другі бок.

Ì kalì â pryjšoǔ nazad, ì vos′, na beragah patoka mnoga bylo drèǔ pa toj ì pa drugì bok.

8. І сказаў мне: гэтая вада цячэ ва ўсходні бок зямлі, сыдзе на раўніну і ўвойдзе ў мора: і воды яго зробяцца здаровымі.

Ì skazaǔ mne: gètaâ vada câčè va ǔshodnì bok zâmlì, sydze na raǔnìnu ì ǔvojdze ǔ mora: ì vody âgo zrobâcca zdarovymì.

9. І ўсякая жывая істота, якая поўзае там, дзе ўвойдуць два струмяні, будзе жывая; і рыбы будзе даволі многа, бо ўвойдзе туды гэтая вада, і воды ў моры зробяцца здаровымі, і куды ўвойдзе гэты паток, усё будзе жывое там.

Ì ǔsâkaâ žyvaâ ìstota, âkaâ poǔzae tam, dze ǔvojduc′ dva strumânì, budze žyvaâ; ì ryby budze davolì mnoga, bo ǔvojdze tudy gètaâ vada, ì vody ǔ mory zrobâcca zdarovymì, ì kudy ǔvojdze gèty patok, usë budze žyvoe tam.

10. І будуць стаяць каля яго рыбаловы ад Эн-Гадзі да Эглайма, будуць закідваць сеткі. Рыба будзе ў сваім выглядзе і, як у вялікім моры, рыбы будзе даволі многа.

Ì buduc′ staâc′ kalâ âgo rybalovy ad Èn-Gadzì da Èglajma, buduc′ zakìdvac′ setkì. Ryba budze ǔ svaìm vyglâdze ì, âk u vâlìkìm mory, ryby budze davolì mnoga.

11. Балоты яго і лужыны яго, якія ня зробяцца здаровымі, будуць пакінуты пад соль.

Baloty âgo ì lužyny âgo, âkìâ nâ zrobâcca zdarovymì, buduc′ pakìnuty pad sol′.

12. Каля патока па берагах яго з таго і другога боку будуць расьці ўсякія дрэвы, якія даюць ежу; лістота іх ня будзе вянуць, і плады на іх ня будуць прападаць; кожны месяц будуць сьпець новыя, бо вада ім цячэ са сьвяцілішча; плады іх будуць ужывацца ў ежу, а лісьце на лекаваньне.

Kalâ patoka pa beragah âgo z tago ì drugoga boku buduc′ ras′cì ǔsâkìâ drèvy, âkìâ daûc′ ežu; lìstota ìh nâ budze vânuc′, ì plady na ìh nâ buduc′ prapadac′; kožny mesâc buduc′ s′pec′ novyâ, bo vada ìm câčè sa s′vâcìlìšča; plady ìh buduc′ užyvacca ǔ ežu, a lìs′ce na lekavan′ne.

13. Так кажа Гасподзь Бог: вось разьмеркаваньне, паводле якога вы павінны разьдзяліць зямлю ў спадчыну дванаццаці плямёнам Ізраілевым: Язэпу два надзелы.

Tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′ raz′merkavan′ne, pavodle âkoga vy pavìnny raz′dzâlìc′ zâmlû ǔ spadčynu dvanaccacì plâmënam Ìzraìlevym: Âzèpu dva nadzely.

14. І спадкуйце яе, як адзін, так і другі; бо Я, падняўшы руку Маю, прысягнуўся аддаць яе бацькам вашым, дык і будзе зямля гэтая спадчынай вашай.

Ì spadkujce âe, âk adzìn, tak ì drugì; bo Â, padnâǔšy ruku Maû, prysâgnuǔsâ addac′ âe bac′kam vašym, dyk ì budze zâmlâ gètaâ spadčynaj vašaj.

15. І вось перадзел зямлі: на паўночным канцы, пачынаючы ад вялікага мора, праз Хэтлон, па дарозе ў Цэдал,

Ì vos′ peradzel zâmlì: na paǔnočnym kancy, pačynaûčy ad vâlìkaga mora, praz Hètlon, pa daroze ǔ Cèdal,

16. Эмат, Бэрот, Сіўраім, што паміж Дамаскаю і Эмацкаю абласьцямі Гацар - Тыхон, які на мяжы Аўрана.

Èmat, Bèrot, Sìǔraìm, što pamìž Damaskaû ì Èmackaû ablas′câmì Gacar - Tyhon, âkì na mâžy Aǔrana.

17. І будзе мяжа ад мора да Гацар - Энон, мяжа з Дамаскам, і далей на поўначы вобласьць Эмат; і вось паўночны край.

Ì budze mâža ad mora da Gacar - Ènon, mâža z Damaskam, ì dalej na poǔnačy voblas′c′ Èmat; ì vos′ paǔnočny kraj.

18. Рысу ўсходняга краю вядзеце паміж Аўранам і Дамаскам, паміж Галаадам і зямлёю Ізраільскаю, па Ярдане, ад паўночнага краю да ўсходняга мора: гэта ўсходні край.

Rysu ǔshodnâga kraû vâdzece pamìž Aǔranam ì Damaskam, pamìž Galaadam ì zâmlëû Ìzraìl′skaû, pa Ârdane, ad paǔnočnaga kraû da ǔshodnâga mora: gèta ǔshodnì kraj.

19. А паўднёвы край з паўднёвага боку ад Тамары да водаў пры Кадысе, і па цячэньні патоку да вялікага мора; гэта паўднёвы край на поўдні.

A paǔdnëvy kraj z paǔdnëvaga boku ad Tamary da vodaǔ pry Kadyse, ì pa câčèn′nì patoku da vâlìkaga mora; gèta paǔdnëvy kraj na poǔdnì.

20. А заходні надзел - вялікае мора, ад паўднёвай мяжы да месца насупраць Эмата; гэта заходні край.

A zahodnì nadzel - vâlìkae mora, ad paǔdnëvaj mâžy da mesca nasuprac′ Èmata; gèta zahodnì kraj.

21. І падзялеце сабе зямлю гэтую на надзелы паводле каленаў Ізраілевых.

Ì padzâlece sabe zâmlû gètuû na nadzely pavodle kalenaǔ Ìzraìlevyh.

22. І падзялеце яе па жэрабі ў спадчыну сабе і іншаземцам, якія жывуць у вас, якія нарадзілі ў вас дзяцей; і яны сярод сыноў Ізраілевых павінны лічыцца нароўні з прыроднымі жыхарамі, і яны з вамі ўвойдуць у долю сярод плямёнаў Ізраілевых.

Ì padzâlece âe pa žèrabì ǔ spadčynu sabe ì ìnšazemcam, âkìâ žyvuc′ u vas, âkìâ naradzìlì ǔ vas dzâcej; ì âny sârod synoǔ Ìzraìlevyh pavìnny lìčycca naroǔnì z pryrodnymì žyharamì, ì âny z vamì ǔvojduc′ u dolû sârod plâmënaǔ Ìzraìlevyh.

23. У якім племі жыве іншаземец, у тым і дайце яму спадчыну ягоную, кажа Гасподзь Бог.

U âkìm plemì žyve ìnšazemec, u tym ì dajce âmu spadčynu âgonuû, kaža Gaspodz′ Bog.

48 Кіраўнік

1. Вось імёны плямёнаў. На паўночным краі дарогі ад Хэтлона, якая вядзе ў Эмат, Гацар-Энон, ад паўночнай мяжы Дамаска па дарозе да Эмата: усё гэта ад усходу да мора адзін надзел Дану.

Vos′ ìmëny plâmënaǔ. Na paǔnočnym kraì darogì ad Hètlona, âkaâ vâdze ǔ Èmat, Gacar-Ènon, ad paǔnočnaj mâžy Damaska pa daroze da Èmata: usë gèta ad ushodu da mora adzìn nadzel Danu.

2. Каля мяжы Дана, ад усходняга краю да заходняга, гэта адзін надзел Асіру.

Kalâ mâžy Dana, ad ushodnâga kraû da zahodnâga, gèta adzìn nadzel Asìru.

3. Каля мяжы Асіра, ад усходняга краю да заходняга, гэта адзін надзел Нэфталіму.

Kalâ mâžy Asìra, ad ushodnâga kraû da zahodnâga, gèta adzìn nadzel Nèftalìmu.

4. Каля мяжы Нэфталіма, ад усходняга краю да заходняга, гэта адзін надзел Манасіі.

Kalâ mâžy Nèftalìma, ad ushodnâga kraû da zahodnâga, gèta adzìn nadzel Manasìì.

5. Каля мяжы Манасіі, ад усходняга краю да заходняга, гэта адзін надзел Яфрэму.

Kalâ mâžy Manasìì, ad ushodnâga kraû da zahodnâga, gèta adzìn nadzel Âfrèmu.

6. Каля мяжы Яфрэма, ад усходняга краю да заходняга, гэта адзін надзел Рувіму.

Kalâ mâžy Âfrèma, ad ushodnâga kraû da zahodnâga, gèta adzìn nadzel Ruvìmu.

7. Каля мяжы Рувіма, ад усходняга краю да заходняга, гэта адзін надзел Юду.

Kalâ mâžy Ruvìma, ad ushodnâga kraû da zahodnâga, gèta adzìn nadzel Ûdu.

8. А каля мяжы Юды, ад усходняга краю да заходняга, сьвяшчэнная дзялянка, шырынёю ў дваццаць пяць тысяч трысьцін, а даўжынёю нароўні зь іншымі надзеламі, ад усходняга краю да заходняга; сярод яго будзе сьвяцілішча.

A kalâ mâžy Ûdy, ad ushodnâga kraû da zahodnâga, s′vâščènnaâ dzâlânka, šyrynëû ǔ dvaccac′ pâc′ tysâč trys′cìn, a daǔžynëû naroǔnì z′ ìnšymì nadzelamì, ad ushodnâga kraû da zahodnâga; sârod âgo budze s′vâcìlìšča.

9. Дзялянка, якую вы прысьвеціце Госпаду, даўжынёю будзе ў дваццаць пяць тысяч, а шырынёю ў дзесяць тысяч трысьцін.

Dzâlânka, âkuû vy prys′vecìce Gospadu, daǔžynëû budze ǔ dvaccac′ pâc′ tysâč, a šyrynëû ǔ dzesâc′ tysâč trys′cìn.

10. І гэтая сьвяшчэнная дзялянка павінна належаць сьвятарам, на поўнач дваццаць пяць тысяч і да мора ў шырыню дзесяць тысяч, і на ўсход у шырыню дзесяць тысяч, а на поўдзень у даўжыню дваццаць пяць тысяч трысьцін, і сярод яго будзе сьвяцілішча Гасподняе.

Ì gètaâ s′vâščènnaâ dzâlânka pavìnna naležac′ s′vâtaram, na poǔnač dvaccac′ pâc′ tysâč ì da mora ǔ šyrynû dzesâc′ tysâč, ì na ǔshod u šyrynû dzesâc′ tysâč, a na poǔdzen′ u daǔžynû dvaccac′ pâc′ tysâč trys′cìn, ì sârod âgo budze s′vâcìlìšča Gaspodnâe.

11. Гэта сьвяцілішча сьвятарам з сыноў Садока, якія стаялі на варце Маёй, якія падчас адступніцтва сыноў Ізраілевых не адступіліся ад Мяне, як адступіліся іншыя Лявіты.

Gèta s′vâcìlìšča s′vâtaram z synoǔ Sadoka, âkìâ staâlì na varce Maëj, âkìâ padčas adstupnìctva synoǔ Ìzraìlevyh ne adstupìlìsâ ad Mâne, âk adstupìlìsâ ìnšyâ Lâvìty.

12. Ім будзе належаць гэтая частка зямлі са сьвяшчэннай дзялянкі, сьвятыня са сьвятынь, каля мяжы Лявітаў.

Ìm budze naležac′ gètaâ častka zâmlì sa s′vâščènnaj dzâlânkì, s′vâtynâ sa s′vâtyn′, kalâ mâžy Lâvìtaǔ.

13. І Лявіты атрымаюць таксама каля сьвятарскай мяжы дваццаць пяць тысяч у даўжыню і дзесяць тысяч трысьцін у шырыню; уся даўжыня дваццаць пяць тысяч, а шырыня дзесяць тысяч трысьцін.

Ì Lâvìty atrymaûc′ taksama kalâ s′vâtarskaj mâžy dvaccac′ pâc′ tysâč u daǔžynû ì dzesâc′ tysâč trys′cìn u šyrynû; usâ daǔžynâ dvaccac′ pâc′ tysâč, a šyrynâ dzesâc′ tysâč trys′cìn.

14. І з гэтай часткі яны ня могуць ні прадаць, ні памяняць; і пачаткі зямлі ня могуць пераходзіць да іншых, бо гэта сьвятыня Гасподняя.

Ì z gètaj častkì âny nâ moguc′ nì pradac′, nì pamânâc′; ì pačatkì zâmlì nâ moguc′ perahodzìc′ da ìnšyh, bo gèta s′vâtynâ Gaspodnââ.

15. А астатнія пяць тысяч у шырыню з дваццацьцю пяцьцю тысячамі ў даўжыню назначаюцца гораду на агульны ўжытак, на засяленьне і на прадмесьці; горад будзе ўсярэдзіне.

A astatnìâ pâc′ tysâč u šyrynû z dvaccac′cû pâc′cû tysâčamì ǔ daǔžynû naznačaûcca goradu na agul′ny ǔžytak, na zasâlen′ne ì na pradmes′cì; gorad budze ǔsârèdzìne.

16. І вось памеры яго: паўночны бок чатыры тысячы пяцьсот і паўднёвы бок чатыры тысячы пяцьсот, усходні бок чатыры тысячы пяцьсот і заходні бок чатыры тысячы пяцьсот трысьцін.

Ì vos′ pamery âgo: paǔnočny bok čatyry tysâčy pâc′sot ì paǔdnëvy bok čatyry tysâčy pâc′sot, ushodnì bok čatyry tysâčy pâc′sot ì zahodnì bok čatyry tysâčy pâc′sot trys′cìn.

17. А прадмесьці горада на поўнач дзьвесьце пяцьдзясят, і на ўсход дзьвесьце пяцьдзясят, і на поўдзень дзьвесьце пяцьдзясят, і на захад дзьвесьце пяцьдзясят трысьцін.

A pradmes′cì gorada na poǔnač dz′ves′ce pâc′dzâsât, ì na ǔshod dz′ves′ce pâc′dzâsât, ì na poǔdzen′ dz′ves′ce pâc′dzâsât, ì na zahad dz′ves′ce pâc′dzâsât trys′cìn.

18. А што застаецца з даўжыні супроць сьвяшчэннай дзялянкі - дзесяць тысяч на ўсход і дзесяць тысяч на захад насупраць сьвяшчэннай дзялянкі, творы з гэтай зямлі павінны быць для прадуктаў гарадскім работнікам.

A što zastaecca z daǔžynì suproc′ s′vâščènnaj dzâlânkì - dzesâc′ tysâč na ǔshod ì dzesâc′ tysâč na zahad nasuprac′ s′vâščènnaj dzâlânkì, tvory z gètaj zâmlì pavìnny byc′ dlâ praduktaǔ garadskìm rabotnìkam.

19. Працаваць жа ў горадзе могуць работнікі з усіх каленаў Ізраілевых.

Pracavac′ ža ǔ goradze moguc′ rabotnìkì z usìh kalenaǔ Ìzraìlevyh.

20. Уся аддзеленая дзялянка ў дваццаць пяць тысяч даўжыні і ў дваццаць пяць тысяч шырыні, чатырохкутная, выдзеліце пад сьвяшчэнны надзел, уключаючы валоданьні горада:

Usâ addzelenaâ dzâlânka ǔ dvaccac′ pâc′ tysâč daǔžynì ì ǔ dvaccac′ pâc′ tysâč šyrynì, čatyrohkutnaâ, vydzelìce pad s′vâščènny nadzel, uklûčaûčy valodan′nì gorada:

21. а астатняе князю. Як з боку сьвяшчэннай дзялянкі, так і з боку валоданьняў горада, насупраць дваццаці пяці тысяч трысьцін да ўсходняй мяжы дзялянкі, і на захад супраць дваццаці пяці тысяч каля заходняй мяжы суразьмерна з гэтымі надзеламі, надзел князю, так што сьвяшчэнная дзялянка і сьвяцілішча будзе ўсярэдзіне яго.

a astatnâe knâzû. Âk z boku s′vâščènnaj dzâlânkì, tak ì z boku valodan′nâǔ gorada, nasuprac′ dvaccacì pâcì tysâč trys′cìn da ǔshodnâj mâžy dzâlânkì, ì na zahad suprac′ dvaccacì pâcì tysâč kalâ zahodnâj mâžy suraz′merna z gètymì nadzelamì, nadzel knâzû, tak što s′vâščènnaâ dzâlânka ì s′vâcìlìšča budze ǔsârèdzìne âgo.

22. І тое, што ад валоданьняў Лявітаў і ад валоданьняў горада застаецца ў прамежку, належыць таксама князю; прамежак паміж граніцаю Юды і паміж граніцаю Веньяміна будзе належаць князю.

Ì toe, što ad valodan′nâǔ Lâvìtaǔ ì ad valodan′nâǔ gorada zastaecca ǔ pramežku, naležyc′ taksama knâzû; pramežak pamìž granìcaû Ûdy ì pamìž granìcaû Ven′âmìna budze naležac′ knâzû.

23. А астатняе ад плямёнаў, ад усходняга краю да заходняга - адзін надзел Веньяміну.

A astatnâe ad plâmënaǔ, ad ushodnâga kraû da zahodnâga - adzìn nadzel Ven′âmìnu.

24. Каля мяжы Веньяміна, ад усходняга краю да заходняга - адзін надзел Сымону.

Kalâ mâžy Ven′âmìna, ad ushodnâga kraû da zahodnâga - adzìn nadzel Symonu.

25. Каля мяжы Сымона, ад усходняга краю да заходняга - адзін надзел Ісахару.

Kalâ mâžy Symona, ad ushodnâga kraû da zahodnâga - adzìn nadzel Ìsaharu.

26. Каля мяжы Ісахара, ад усходняга краю да заходняга - адзін надзел Завулону.

Kalâ mâžy Ìsahara, ad ushodnâga kraû da zahodnâga - adzìn nadzel Zavulonu.

27. Каля мяжы Завулона, ад усходняга краю да заходняга - адзін надзел Гаду.

Kalâ mâžy Zavulona, ad ushodnâga kraû da zahodnâga - adzìn nadzel Gadu.

28. А каля мяжы Гада на паўднёвым баку ідзе паўднёвая мяжа ад Тамара да водаў міжрэчча каля Кадыса, уздоўж патоку да вялікага мора.

A kalâ mâžy Gada na paǔdnëvym baku ìdze paǔdnëvaâ mâža ad Tamara da vodaǔ mìžrèčča kalâ Kadysa, uzdoǔž patoku da vâlìkaga mora.

29. Вось зямля, якую вы па жэрабі падзялеце плямёнам Ізраілевым, і вось дзялянкі іх, кажа Гасподзь Бог.

Vos′ zâmlâ, âkuû vy pa žèrabì padzâlece plâmënam Ìzraìlevym, ì vos′ dzâlânkì ìh, kaža Gaspodz′ Bog.

30. І вось выхады горада: з паўночнага боку меры чатыры тысячы пяцьсот;

Ì vos′ vyhady gorada: z paǔnočnaga boku mery čatyry tysâčy pâc′sot;

31. і брамы горада называюцца імёнамі плямёнаў Ізраілевых; на поўнач тры брамы: брама Рувімава адна, брама Юдава адна, брама Лявііна адна.

ì bramy gorada nazyvaûcca ìmënamì plâmënaǔ Ìzraìlevyh; na poǔnač try bramy: brama Ruvìmava adna, brama Ûdava adna, brama Lâvììna adna.

32. І з усходняга боку меры чатыры тысячы пяцьсот, і тры брамы: брама Язэпава адна, брама Веньямінава адна, брама Данава адна;

Ì z ushodnâga boku mery čatyry tysâčy pâc′sot, ì try bramy: brama Âzèpava adna, brama Ven′âmìnava adna, brama Danava adna;

33. і з паўднёвага боку меры чатыры тысячы пяцьсот, і тры брамы: брама Сымонава адна, брама Ісахарава адна, брама Завулонава адна.

ì z paǔdnëvaga boku mery čatyry tysâčy pâc′sot, ì try bramy: brama Symonava adna, brama Ìsaharava adna, brama Zavulonava adna.

34. З марскога боку меры чатыры тысячы пяцьсот; брам тут таксама тры: брама Гадава адна, брама Асірава адна, брама Нэфталімава адна.

Z marskoga boku mery čatyry tysâčy pâc′sot; bram tut taksama try: brama Gadava adna, brama Asìrava adna, brama Nèftalìmava adna.

35. Усяго вакол васямнаццаць тысяч. А імя гораду з таго дня будзе: Гасподзь-там.

Usâgo vakol vasâmnaccac′ tysâč. A ìmâ goradu z tago dnâ budze: Gaspodz′-tam.

ДАНІІЛА DANÌÌLA

1 Кіраўнік

1. На трэцім годзе цараваньня Ёакіма, цара Юдэйскага, прыйшоў Навухаданосар, цар Вавілонскі, да Ерусаліма і атачыў яго аблогаю.

Na trècìm godze caravan′nâ Ëakìma, cara Ûdèjskaga, pryjšoǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, da Erusalìma ì atačyǔ âgo ablogaû.

2. І аддаў Гасподзь у рукі ягоныя Ёакіма, цара Юдэйскага, і частку посуду Божага дома, і ён адправіў іх у зямлю Сэнаар, у дом свайго бога, і ўнёс гэты посуд у скарбніцу бога свайго.

Ì addaǔ Gaspodz′ u rukì âgonyâ Ëakìma, cara Ûdèjskaga, ì častku posudu Božaga doma, ì ën adpravìǔ ìh u zâmlû Sènaar, u dom svajgo boga, ì ǔnës gèty posud u skarbnìcu boga svajgo.

3. І сказаў цар Асфэназу, начальніку сваіх еўнухаў, каб ён з сыноў Ізраілевых, з роду царскага і княскага, прывёў

Ì skazaǔ car Asfènazu, načal′nìku svaìh eǔnuhaǔ, kab ën z synoǔ Ìzraìlevyh, z rodu carskaga ì knâskaga, pryvëǔ

4. хлопчыкаў, у якіх няма ніякай цялеснай хібы, прыгожых сабою і цямных да ўсякай мудрасьці, і здатных да навук і кемлівых і здольных служыць у царскіх харомах, і каб навучыў іх кнігам і мове Халдэйскай.

hlopčykaǔ, u âkìh nâma nìâkaj câlesnaj hìby, prygožyh saboû ì câmnyh da ǔsâkaj mudras′cì, ì zdatnyh da navuk ì kemlìvyh ì zdol′nyh služyc′ u carskìh haromah, ì kab navučyǔ ìh knìgam ì move Haldèjskaj.

5. І прызначыў ім цар штодзённую ежу з царскага стала і віно, якое сам піў, і загадаў выхоўваць іх тры гады, па сканчэньні якіх яны меліся стаць перад царом.

Ì pryznačyǔ ìm car štodzënnuû ežu z carskaga stala ì vìno, âkoe sam pìǔ, ì zagadaǔ vyhoǔvac′ ìh try gady, pa skančèn′nì âkìh âny melìsâ stac′ perad carom.

6. Сярод іх былі і зь Юдавых сыноў Данііл, Ананія, Місаіл і Азарыя.

Sârod ìh bylì ì z′ Ûdavyh synoǔ Danììl, Ananìâ, Mìsaìl ì Azaryâ.

7. І пераназваў іх начальнік еўнухаў - Данііла Валтасарам, Ананію Сэдрахам, Місаіла Місахам і Азарыю Аўдэнагам.

Ì peranazvaǔ ìh načal′nìk eǔnuhaǔ - Danììla Valtasaram, Ananìû Sèdraham, Mìsaìla Mìsaham ì Azaryû Aǔdènagam.

8. Данііл паклаў сабе на сэрца не апаганьвацца прысмакамі з царскага стала і віном, якое п'е цар, і таму прасіў у начальніка еўнухаў, каб не апаганьвацца яму.

Danììl paklaǔ sabe na sèrca ne apagan′vacca prysmakamì z carskaga stala ì vìnom, âkoe p'e car, ì tamu prasìǔ u načal′nìka eǔnuhaǔ, kab ne apagan′vacca âmu.

9. Бог даў Даніілу ласку і добрую прыхільнасьць начальніка еўнухаў;

Bog daǔ Danììlu lasku ì dobruû pryhìl′nas′c′ načal′nìka eǔnuhaǔ;

10. і начальнік еўнухаў сказаў Даніілу: "баюся я гаспадара майго, цара, які сам вызначыў вам ежу і пітво: калі ён убачыць вашыя твары худзейшымі, чым у хлопчыкаў, вашых равесьнікаў, дык вы зробіце галаву маю вінаватаю перад царом".

ì načal′nìk eǔnuhaǔ skazaǔ Danììlu: "baûsâ â gaspadara majgo, cara, âkì sam vyznačyǔ vam ežu ì pìtvo: kalì ën ubačyc′ vašyâ tvary hudzejšymì, čym u hlopčykaǔ, vašyh raves′nìkaǔ, dyk vy zrobìce galavu maû vìnavataû perad carom".

11. Тады сказаў Данііл Амэлсару, якога начальнік еўнухаў прыставіў да Данііла, Ананіі, Місаіла і Азарыя:

Tady skazaǔ Danììl Amèlsaru, âkoga načal′nìk eǔnuhaǔ prystavìǔ da Danììla, Ananìì, Mìsaìla ì Azaryâ:

12. зрабі выпрабаваньне рабам тваім: дзесяць дзён няхай даюць нам на ежу гародніну, а піць - ваду;

zrabì vyprabavan′ne rabam tvaìm: dzesâc′ dzën nâhaj daûc′ nam na ežu garodnìnu, a pìc′ - vadu;

13. і потым няхай явяцца перад табою нашыя твары і твары тых хлопчыкаў, якія кормяцца царскаю ежаю, і потым рабі з тваімі рабамі, як убачыш".

ì potym nâhaj âvâcca perad taboû našyâ tvary ì tvary tyh hlopčykaǔ, âkìâ kormâcca carskaû ežaû, ì potym rabì z tvaìmì rabamì, âk ubačyš".

14. Той паслухаўся іх у гэтым і выпрабоўваў іх дзесяць дзён.

Toj pasluhaǔsâ ìh u gètym ì vypraboǔvaǔ ìh dzesâc′ dzën.

15. А як прайшло дзесяць дзён, твары іх былі прыгажэйшыя, і зь цела яны былі здаравейшыя за ўсіх тых хлопчыкаў, якія карміліся царскімі прысмакамі.

A âk prajšlo dzesâc′ dzën, tvary ìh bylì prygažèjšyâ, ì z′ cela âny bylì zdaravejšyâ za ǔsìh tyh hlopčykaǔ, âkìâ karmìlìsâ carskìmì prysmakamì.

16. Тады Амэлсар забіраў іхнюю ежу і віно на пітво, а даваў ім гародніну.

Tady Amèlsar zabìraǔ ìhnûû ežu ì vìno na pìtvo, a davaǔ ìm garodnìnu.

17. І даў Бог чатыром гэтым падлеткам веданьне і разуменьне ўсякай кнігі і мудрасьці, а Даніілу яшчэ даў разумець і ўсякія ўявы і сны.

Ì daǔ Bog čatyrom gètym padletkam vedan′ne ì razumen′ne ǔsâkaj knìgì ì mudras′cì, a Danììlu âščè daǔ razumec′ ì ǔsâkìâ ǔâvy ì sny.

18. Як мінуліся тыя дні, калі цар загадаў прывесьці іх, начальнік еўнухаў прывёў іх да Навухаданосара.

Âk mìnulìsâ tyâ dnì, kalì car zagadaǔ pryves′cì ìh, načal′nìk eǔnuhaǔ pryvëǔ ìh da Navuhadanosara.

19. І цар гаварыў зь імі, і з усіх хлопчыкаў не знайшлося падобных на Данііла, Ананію, Місаіла і Азарыю, і пачалі яны служыць перад царом.

Ì car gavaryǔ z′ ìmì, ì z usìh hlopčykaǔ ne znajšlosâ padobnyh na Danììla, Ananìû, Mìsaìla ì Azaryû, ì pačalì âny služyc′ perad carom.

20. І ў кожнай справе мудрага ўразуменьня, пра што ні пытаўся ў іх цар, ён знаходзіў у іх дзесяць разоў вышэй за ўсіх чарадзеяў і заклінальнікаў, якія былі ва ўсім яго царстве.

Ì ǔ kožnaj sprave mudraga ǔrazumen′nâ, pra što nì pytaǔsâ ǔ ìh car, ën znahodzìǔ u ìh dzesâc′ razoǔ vyšèj za ǔsìh čaradzeâǔ ì zaklìnal′nìkaǔ, âkìâ bylì va ǔsìm âgo carstve.

21. І быў там Данііл да першага года цара Кіра.

Ì byǔ tam Danììl da peršaga goda cara Kìra.

2 Кіраўнік

1. На другі год цараваньня Навухаданосара сьніліся Навухаданосару сны, і ўстрывожыўся дух ягоны і сон адышоў ад яго.

Na drugì god caravan′nâ Navuhadanosara s′nìlìsâ Navuhadanosaru sny, ì ǔstryvožyǔsâ duh âgony ì son adyšoǔ ad âgo.

2. І загадаў цар паклікаць мудрацоў і варажбітоў, і чарадзеяў і Халдэяў, каб яны разгадалі цару ягоныя сьненьні. Яны прыйшлі і сталі перад царом.

Ì zagadaǔ car paklìkac′ mudracoǔ ì varažbìtoǔ, ì čaradzeâǔ ì Haldèâǔ, kab âny razgadalì caru âgonyâ s′nen′nì. Âny pryjšlì ì stalì perad carom.

3. І сказаў ім цар: "сьніўся мне сон, і трывожыцца дух мой; хачу ведаць гэты сон".

Ì skazaǔ ìm car: "s′nìǔsâ mne son, ì tryvožycca duh moj; haču vedac′ gèty son".

4. І сказалі Халдэі цару па-Арамэйску: "цару! вавекі жыві! раскажы сон рабам тваім, і мы разгадаем сутнасьць яго".

Ì skazalì Haldèì caru pa-Aramèjsku: "caru! vavekì žyvì! raskažy son rabam tvaìm, ì my razgadaem sutnas′c′ âgo".

5. Адказваў цар і сказаў Халдэям: "маё слова канчатковае; калі вы не раскажаце мне сну і сутнасьці яго, будзеце на кавалкі пасечаны, і дамы вашыя абернуцца ў руіны;

Adkazvaǔ car ì skazaǔ Haldèâm: "maë slova kančatkovae; kalì vy ne raskažace mne snu ì sutnas′cì âgo, budzece na kavalkì pasečany, ì damy vašyâ abernucca ǔ ruìny;

6. а як разгадаеце сон і сутнасьць яго, атрымаеце ад мяне дарункі, узнагароду і вялікую чту; дык вось, раскажэце мне сон і сутнасьць яго".

a âk razgadaece son ì sutnas′c′ âgo, atrymaece ad mâne darunkì, uznagarodu ì vâlìkuû čtu; dyk vos′, raskažèce mne son ì sutnas′c′ âgo".

7. Яны другі раз адказвалі і сказалі: "хай цар раскажа сваім рабам сон, і мы разгадаем яго сутнасьць".

Âny drugì raz adkazvalì ì skazalì: "haj car raskaža svaìm rabam son, ì my razgadaem âgo sutnas′c′".

8. Адказваў цар і сказаў: "добра ведаю, што вы хочаце выйграць час, бо бачыце, што слова маё канчатковае.

Adkazvaǔ car ì skazaǔ: "dobra vedaû, što vy hočace vyjgrac′ čas, bo bačyce, što slova maë kančatkovae.

9. Як што вы не разгадаеце мне сну, дык у вас адзін намысел: вы змовіліся сказаць мне ілжу і няпраўду, пакуль зьменіцца час; дык вось раскажэце мне сон і тады я ўпэўнюся, што вы можаце разгадаць мне і сутнасьць яго".

Âk što vy ne razgadaece mne snu, dyk u vas adzìn namysel: vy zmovìlìsâ skazac′ mne ìlžu ì nâpraǔdu, pakul′ z′menìcca čas; dyk vos′ raskažèce mne son ì tady â ǔpèǔnûsâ, što vy možace razgadac′ mne ì sutnas′c′ âgo".

10. Халдэі адказвалі цару і сказалі: "няма на зямлі чалавека, які мог бы адкрыць цару гэтую справу, і ніводзін цар, вялікі і магутны, не патрабаваў такога ад ніводнага чарадзея, вяшчуна і Халдэя.

Haldèì adkazvalì caru ì skazalì: "nâma na zâmlì čalaveka, âkì mog by adkryc′ caru gètuû spravu, ì nìvodzìn car, vâlìkì ì magutny, ne patrabavaǔ takoga ad nìvodnaga čaradzeâ, vâščuna ì Haldèâ.

11. Чын, якога цар патрабуе, такі цяжкі, што ніхто іншы ня можа адкрыць яго цару, акрамя багоў, якія ня жывуць з плоцьцю".

Čyn, âkoga car patrabue, takì câžkì, što nìhto ìnšy nâ moža adkryc′ âgo caru, akramâ bagoǔ, âkìâ nâ žyvuc′ z ploc′cû".

12. Разгневаўся цар і моцна раз'юшыўся за гэта і загадаў перабіць усіх Вавілонскіх мудрацоў.

Razgnevaǔsâ car ì mocna raz'ûšyǔsâ za gèta ì zagadaǔ perabìc′ usìh Vavìlonskìh mudracoǔ.

13. Калі выйшаў гэты загад забіваць мудрацоў, шукалі Данііла і яго сяброў, каб забіць іх.

Kalì vyjšaǔ gèty zagad zabìvac′ mudracoǔ, šukalì Danììla ì âgo sâbroǔ, kab zabìc′ ìh.

14. Тады Данііл зьвярнуўся разважна і мудра да Арыоха, начальніка царскіх целаахоўцаў, які выйшаў забіваць Вавілонскіх мудрацоў,

Tady Danììl z′vârnuǔsâ razvažna ì mudra da Aryoha, načal′nìka carskìh celaahoǔcaǔ, âkì vyjšaǔ zabìvac′ Vavìlonskìh mudracoǔ,

15. і спытаўся ў Арыоха, уладнага пры цары: "чаму такі жорсткі загад ад цара?" Тады Арыох расказаў Даніілу ўсю справу.

ì spytaǔsâ ǔ Aryoha, uladnaga pry cary: "čamu takì žorstkì zagad ad cara?" Tady Aryoh raskazaǔ Danììlu ǔsû spravu.

16. І Данііл увайшоў і ўпрасіў цара даць яму часу, і ён аб'явіць цару разгадку сну.

Ì Danììl uvajšoǔ ì ǔprasìǔ cara dac′ âmu času, ì ën ab'âvìc′ caru razgadku snu.

17. Данііл прыйшоў у свой дом і расказаў справу Ананію, Місаілу і Азарыю - сябрам сваім,

Danììl pryjšoǔ u svoj dom ì raskazaǔ spravu Ananìû, Mìsaìlu ì Azaryû - sâbram svaìm,

18. каб яны прасілі міласьці ў Бога Нябеснага на гэтую таямніцу, каб Данііл і сябры яго не загінулі з астатнімі Вавілонскімі мудрацамі.

kab âny prasìlì mìlas′cì ǔ Boga Nâbesnaga na gètuû taâmnìcu, kab Danììl ì sâbry âgo ne zagìnulì z astatnìmì Vavìlonskìmì mudracamì.

19. Тады адкрыта была Даніілу таямніца начное ўявы, і Данііл уславіў Нябеснага Бога.

Tady adkryta byla Danììlu taâmnìca načnoe ǔâvy, ì Danììl uslavìǔ Nâbesnaga Boga.

20. І сказаў Данііл: "хай будзе дабраславёна імя Госпада ад веку і да веку, бо ў Яго мудрасьць і сіла;

Ì skazaǔ Danììl: "haj budze dabraslavëna ìmâ Gospada ad veku ì da veku, bo ǔ Âgo mudras′c′ ì sìla;

21. Ён мяняе часіны і поры, скідае цароў і ставіць цароў, дае мудрасьць мудрым і спазнаньне разумным;

Ën mânâe časìny ì pory, skìdae caroǔ ì stavìc′ caroǔ, dae mudras′c′ mudrym ì spaznan′ne razumnym;

22. Ён адкрывае глыбокае і схаванае, ведае, што ў мораку, і сьвятло жыве зь Ім.

Ën adkryvae glybokae ì shavanae, vedae, što ǔ moraku, ì s′vâtlo žyve z′ Ìm.

23. Слаўлю і вялічаю Цябе, Божа бацькоў маіх, што Ты даў мне мудрасьць і сілу і адкрыў мне і тое, пра што мы малілі Цябе; бо Ты адкрыў нам царовую справу".

Slaǔlû ì vâlìčaû Câbe, Boža bac′koǔ maìh, što Ty daǔ mne mudras′c′ ì sìlu ì adkryǔ mne ì toe, pra što my malìlì Câbe; bo Ty adkryǔ nam carovuû spravu".

24. Пасьля гэтага Данііл прайшоў да Арыоха, якому цар загадаў перабіць Вавілонскіх мудрацоў, прыйшоў і сказаў Яму: "не забівай мудрацоў Вавілонскіх; увядзі мяне да цара, і я адкрыю разгадку сну".

Pas′lâ gètaga Danììl prajšoǔ da Aryoha, âkomu car zagadaǔ perabìc′ Vavìlonskìh mudracoǔ, pryjšoǔ ì skazaǔ Âmu: "ne zabìvaj mudracoǔ Vavìlonskìh; uvâdzì mâne da cara, ì â adkryû razgadku snu".

25. Тады Арыох без адкладу прывёў Данііла да цара і сказаў яму: "я знайшоў сярод палонных сыноў Юдэі чалавека, які можа адкрыць цару разгадку сну".

Tady Aryoh bez adkladu pryvëǔ Danììla da cara ì skazaǔ âmu: "â znajšoǔ sârod palonnyh synoǔ Ûdèì čalaveka, âkì moža adkryc′ caru razgadku snu".

26. Цар сказаў Даніілу, які названы быў Валтасарам: "ці можаш ты расказаць мне сон, які я бачыў, і разгадку яго?"

Car skazaǔ Danììlu, âkì nazvany byǔ Valtasaram: "cì možaš ty raskazac′ mne son, âkì â bačyǔ, ì razgadku âgo?"

27. Данііл адказваў цару і сказаў: "таямніцы, пра якую пытаецца цар, ня могуць адкрыць цару ні мудрацы, ні заклінальнікі, ні чарадзеі, ні вяшчуны.

Danììl adkazvaǔ caru ì skazaǔ: "taâmnìcy, pra âkuû pytaecca car, nâ moguc′ adkryc′ caru nì mudracy, nì zaklìnal′nìkì, nì čaradzeì, nì vâščuny.

28. Але ёсьць на нябёсах Бог, Які адкрывае таямніцы; і Ён паведаміў цару Навухаданосару, што будзе ў апошнія дні. Сон твой і ўявы тваёй галавы на ложку былі такія:

Ale ës′c′ na nâbësah Bog, Âkì adkryvae taâmnìcy; ì Ën pavedamìǔ caru Navuhadanosaru, što budze ǔ apošnìâ dnì. Son tvoj ì ǔâvy tvaëj galavy na ložku bylì takìâ:

29. ты, цару, на тваім ложку думаў пра тое, што будзе потым, і Адкрывальнік таямніц паказаў табе тое, што будзе.

ty, caru, na tvaìm ložku dumaǔ pra toe, što budze potym, ì Adkryval′nìk taâmnìc pakazaǔ tabe toe, što budze.

30. А мне таямніца гэтая адкрыта ня дзеля таго, каб я быў мудрэйшы за ўсіх жывых, а дзеля таго, каб адкрыць цару разгадку, і каб ты пазнаў намыслы свайго сэрца.

A mne taâmnìca gètaâ adkryta nâ dzelâ tago, kab â byǔ mudrèjšy za ǔsìh žyvyh, a dzelâ tago, kab adkryc′ caru razgadku, ì kab ty paznaǔ namysly svajgo sèrca.

31. Табе, цару, была такая ўява: вось, нейкі вялікі ідал; вялізарны быў гэты ідал, у нязвычайным бляску стаяў ён перад табою, і страшны быў выгляд у яго.

Tabe, caru, byla takaâ ǔâva: vos′, nejkì vâlìkì ìdal; vâlìzarny byǔ gèty ìdal, u nâzvyčajnym blâsku staâǔ ën perad taboû, ì strašny byǔ vyglâd u âgo.

32. У гэтага ідала галава была з чыстага золата, грудзі ў яго і рукі ў яго - з срэбра, чэрава ў яго і клубы ў яго - медныя,

U gètaga ìdala galava byla z čystaga zolata, grudzì ǔ âgo ì rukì ǔ âgo - z srèbra, čèrava ǔ âgo ì kluby ǔ âgo - mednyâ,

33. галені ў яго жалезныя, часткова гліняныя.

galenì ǔ âgo žaleznyâ, častkova glìnânyâ.

34. Ты бачыў яго, пакуль не адарваўся камень ад гары, сам бяз рук, ударыў ідала, у жалезныя і гліняныя ногі яго, і раструшчыў іх.

Ty bačyǔ âgo, pakul′ ne adarvaǔsâ kamen′ ad gary, sam bâz ruk, udaryǔ ìdala, u žaleznyâ ì glìnânyâ nogì âgo, ì rastruščyǔ ìh.

35. Тады ўсё разам раструшчылася: жалеза, гліна, медзь, срэбра і золата зрабіліся як пыл на летніх гумнах, і вецер разьвеяў іх, што і сьледу не засталося ад іх; а камень, які разьбіў ідала, зрабіўся вялікаю гарою і напоўніў усю зямлю.

Tady ǔsë razam rastruščylasâ: žaleza, glìna, medz′, srèbra ì zolata zrabìlìsâ âk pyl na letnìh gumnah, ì vecer raz′veâǔ ìh, što ì s′ledu ne zastalosâ ad ìh; a kamen′, âkì raz′bìǔ ìdala, zrabìǔsâ vâlìkaû garoû ì napoǔnìǔ usû zâmlû.

36. Вось той сон! Скажам перад царом і разгадку яго.

Vos′ toj son! Skažam perad carom ì razgadku âgo.

37. Ты, цару, цар над царамі, якому Бог Нябесны даў царства, уладу і славу,

Ty, caru, car nad caramì, âkomu Bog Nâbesny daǔ carstva, uladu ì slavu,

38. і ўсіх сыноў чалавечых, дзе б яны ні жылі, зьвярыну зямную і птушак нябесных Ён аддаў у твае рукі і паставіў цябе Ўладаром над усімі імі; ты - гэтая залатая галава!

ì ǔsìh synoǔ čalavečyh, dze b âny nì žylì, z′vârynu zâmnuû ì ptušak nâbesnyh Ën addaǔ u tvae rukì ì pastavìǔ câbe Ǔladarom nad usìmì ìmì; ty - gètaâ zalataâ galava!

39. Пасьля цябе паўстане другое царства, ніжэйшае за тваё, і яшчэ трэцяе царства, меднае, якое будзе панаваць над усёю зямлёю.

Pas′lâ câbe paǔstane drugoe carstva, nìžèjšae za tvaë, ì âščè trècâe carstva, mednae, âkoe budze panavac′ nad usëû zâmlëû.

40. А чацьвёртае царства будзе моцнае, як жалеза; бо як жалеза разьбівае і трушчыць усё, так і яно падобна да жалеза, якое ўсё зьнішчае, будзе трушчыць і нішчыць.

A čac′vërtae carstva budze mocnae, âk žaleza; bo âk žaleza raz′bìvae ì truščyc′ usë, tak ì âno padobna da žaleza, âkoe ǔsë z′nìščae, budze truščyc′ ì nìščyc′.

41. А што ты бачыў ногі і пальцы на нагах часткова з гліны ганчарнай, а часткова з жалеза, то будзе падзеленае царства, і ў ім застанецца крыху жалезнае моцы, бо ты бачыў жалеза, зьмяшанае з ганчарнаю глінаю.

A što ty bačyǔ nogì ì pal′cy na nagah častkova z glìny gančarnaj, a častkova z žaleza, to budze padzelenae carstva, ì ǔ ìm zastanecca kryhu žaleznae mocy, bo ty bačyǔ žaleza, z′mâšanae z gančarnaû glìnaû.

42. І як пальцы ног былі часткова з жалеза, а часткова з гліны, так і царства будзе часткова моцнае, часткова крохкае.

Ì âk pal′cy nog bylì častkova z žaleza, a častkova z glìny, tak ì carstva budze častkova mocnae, častkova krohkae.

43. А што ты бачыў жалеза, зьмяшанае з ганчарнаю глінаю, гэта азначае, што яны зьмяшаюцца празь семя чалавечае, але ня зьліпнуцца адно з адным, як жалеза ня зьмешваецца з глінаю.

A što ty bačyǔ žaleza, z′mâšanae z gančarnaû glìnaû, gèta aznačae, što âny z′mâšaûcca praz′ semâ čalavečae, ale nâ z′lìpnucca adno z adnym, âk žaleza nâ z′mešvaecca z glìnaû.

44. І ў дні тых царстваў Бог Нябесны паставіць царства, якое вавек ня зруйнуецца, і царства гэтае ня будзе перададзена другому народу; яно струшчыць і разбурыць усе царствы, а самое будзе стаяць вечна,

Ì ǔ dnì tyh carstvaǔ Bog Nâbesny pastavìc′ carstva, âkoe vavek nâ zrujnuecca, ì carstva gètae nâ budze peradadzena drugomu narodu; âno struščyc′ ì razburyc′ use carstvy, a samoe budze staâc′ večna,

45. бо ты бачыў, што камень адарваўся ад гары сам, не рукамі, і струшчыў жалеза, медзь, гліну, срэбра і золата. Вялікі Бог даў знак цару, што станецца пасьля гэтага. І гэты сон пэўны, і разгадка яго правільная!"

bo ty bačyǔ, što kamen′ adarvaǔsâ ad gary sam, ne rukamì, ì struščyǔ žaleza, medz′, glìnu, srèbra ì zolata. Vâlìkì Bog daǔ znak caru, što stanecca pas′lâ gètaga. Ì gèty son pèǔny, ì razgadka âgo pravìl′naâ!"

46. Тады цар Навухаданосар упаў на аблічча сваё і пакланіўся Даніілу і загадаў прынесьці яму дарункі і ўсякія пахошчы;

Tady car Navuhadanosar upaǔ na ablìčča svaë ì paklanìǔsâ Danììlu ì zagadaǔ prynes′cì âmu darunkì ì ǔsâkìâ pahoščy;

47. і сказаў цар Даніілу: "сапраўды ваш Бог ёсьць Бог над багамі і Валадар над царамі, Які адкрывае таямніцы, калі ты здолеў адкрыць гэтую таямніцу!"

ì skazaǔ car Danììlu: "sapraǔdy vaš Bog ës′c′ Bog nad bagamì ì Valadar nad caramì, Âkì adkryvae taâmnìcy, kalì ty zdoleǔ adkryc′ gètuû taâmnìcu!"

48. Тады ўзвысіў цар Данііла і даў яму многа вялікіх дарункаў і паставіў яго над усім Вавілонскім краем і галоўным начальнікам над усімі мудрацамі Вавілонскімі.

Tady ǔzvysìǔ car Danììla ì daǔ âmu mnoga vâlìkìh darunkaǔ ì pastavìǔ âgo nad usìm Vavìlonskìm kraem ì galoǔnym načal′nìkam nad usìmì mudracamì Vavìlonskìmì.

49. Але Данііл прасіў у цара, і ён паставіў Сэдраха, Місаха і Аўдэнага над справамі Вавілонскага краю, а Данііл застаўся пры царскім двары.

Ale Danììl prasìǔ u cara, ì ën pastavìǔ Sèdraha, Mìsaha ì Aǔdènaga nad spravamì Vavìlonskaga kraû, a Danììl zastaǔsâ pry carskìm dvary.

3 Кіраўнік

1. Цар Навухаданосар зрабіў залатога ідала, у вышыню шэсьцьдзясят локцяў, у шырыню шэсьць локцяў, паставіў яго ў даліне Дэіра, у Вавілонскім краі,

Car Navuhadanosar zrabìǔ zalatoga ìdala, u vyšynû šès′c′dzâsât lokcâǔ, u šyrynû šès′c′ lokcâǔ, pastavìǔ âgo ǔ dalìne Dèìra, u Vavìlonskìm kraì,

2. і паслаў цар Навухаданосар сабраць сатрапаў, намесьнікаў, ваяводаў, вышэйшых судоўцаў, скарбоўцаў, законазнаўцаў, судаўпраўцаў, і ўсіх акруговых валадароў, каб яны прыйшлі на ўрачыстае пасьвячэньне ідала, якога паставіў цар Навухаданосар.

ì paslaǔ car Navuhadanosar sabrac′ satrapaǔ, names′nìkaǔ, vaâvodaǔ, vyšèjšyh sudoǔcaǔ, skarboǔcaǔ, zakonaznaǔcaǔ, sudaǔpraǔcaǔ, ì ǔsìh akrugovyh valadaroǔ, kab âny pryjšlì na ǔračystae pas′vâčèn′ne ìdala, âkoga pastavìǔ car Navuhadanosar.

3. І сабраліся сатрапы, намесьнікі, ваеначальнікі, вышэйшыя судоўцы, скарбоўцы, законазнаўцы, судаўпраўцы і ўсе акруговыя валадары на пасьвячэньне ідала, якога паставіў цар Навухаданосар, і сталі перад ідалам, якога паставіў Навухаданосар.

Ì sabralìsâ satrapy, names′nìkì, vaenačal′nìkì, vyšèjšyâ sudoǔcy, skarboǔcy, zakonaznaǔcy, sudaǔpraǔcy ì ǔse akrugovyâ valadary na pas′vâčèn′ne ìdala, âkoga pastavìǔ car Navuhadanosar, ì stalì perad ìdalam, âkoga pastavìǔ Navuhadanosar.

4. Тады спавесьнік голасна ўсклікнуў: "абвяшчаецца вам, народы, плямёны і роды:

Tady spaves′nìk golasna ǔsklìknuǔ: "abvâščaecca vam, narody, plâmëny ì rody:

5. у той час, як пачуеце гук трубы, жалейкі, цытры, цаўніцы, гусьляў і псалтыра, і ўсякай іншай музыкі, упадзеце і пакланецеся залатому ідалу, якога паставіў цар Навухаданосар,

u toj čas, âk pačuece guk truby, žalejkì, cytry, caǔnìcy, gus′lâǔ ì psaltyra, ì ǔsâkaj ìnšaj muzykì, upadzece ì paklanecesâ zalatomu ìdalu, âkoga pastavìǔ car Navuhadanosar,

6. а хто не ўпадзе і не паклоніцца, адразу ўкінуты будзе ў распаленую вогненную печ".

a hto ne ǔpadze ì ne paklonìcca, adrazu ǔkìnuty budze ǔ raspalenuû vognennuû peč".

7. Пасьля таго, як усе народы пачулі голас трубы, жалейкі, цытры, цаўніцы, гусьляў і ўсякага роду музыкі, пападалі ўсе народы, плямёны і роды і пакланіліся залатому ідалу, якога паставіў цар Навухаданосар.

Pas′lâ tago, âk use narody pačulì golas truby, žalejkì, cytry, caǔnìcy, gus′lâǔ ì ǔsâkaga rodu muzykì, papadalì ǔse narody, plâmëny ì rody ì paklanìlìsâ zalatomu ìdalu, âkoga pastavìǔ car Navuhadanosar.

8. У гэты самы час падступіліся некаторыя Халдэі і данесьлі на Юдэяў.

U gèty samy čas padstupìlìsâ nekatoryâ Haldèì ì danes′lì na Ûdèâǔ.

9. Яны сказалі цару Навухаданосару: "цару, вавек жыві!

Âny skazalì caru Navuhadanosaru: "caru, vavek žyvì!

10. Ты, цару, выдаў загад, каб кожны чалавек, які пачуе голас трубы, жалейкі, цытры, цаўніцы, гусьляў і псалтыра і ўсякага роду музыкі, упаў і пакланіўся залатому ідалу;

Ty, caru, vydaǔ zagad, kab kožny čalavek, âkì pačue golas truby, žalejkì, cytry, caǔnìcy, gus′lâǔ ì psaltyra ì ǔsâkaga rodu muzykì, upaǔ ì paklanìǔsâ zalatomu ìdalu;

11. а хто не ўпадзе і не паклоніцца, той будзе ўкінуты ў распаленую вогненную печ".

a hto ne ǔpadze ì ne paklonìcca, toj budze ǔkìnuty ǔ raspalenuû vognennuû peč".

12. Ёсьць мужы Юдэйскія, якіх ты паставіў над справамі Вавілонскага краю, Сэдрах, Місах і Аўдэнага; гэтыя мужы не паслухаліся твайго загаду, цару, багам тваім ня служаць і залатому ідалу, якога ты паставіў, не пакланяюцца".

Ës′c′ mužy Ûdèjskìâ, âkìh ty pastavìǔ nad spravamì Vavìlonskaga kraû, Sèdrah, Mìsah ì Aǔdènaga; gètyâ mužy ne pasluhalìsâ tvajgo zagadu, caru, bagam tvaìm nâ služac′ ì zalatomu ìdalu, âkoga ty pastavìǔ, ne paklanâûcca".

13. Тады Навухаданосар у гневе і лютасьці загадаў прывесьці Сэдраха, Місаха і Аўдэнага; і прывялі гэтых мужоў да цара.

Tady Navuhadanosar u gneve ì lûtas′cì zagadaǔ pryves′cì Sèdraha, Mìsaha ì Aǔdènaga; ì pryvâlì gètyh mužoǔ da cara.

14. Навухаданосар сказаў ім: "ці з намыслам вы, Сэдрах, Місах і Аўдэнага, багам маім ня служыце і залатому ідалу, якога я паставіў, не пакланяецеся?

Navuhadanosar skazaǔ ìm: "cì z namyslam vy, Sèdrah, Mìsah ì Aǔdènaga, bagam maìm nâ služyce ì zalatomu ìdalu, âkoga â pastavìǔ, ne paklanâecesâ?

15. Ад сёньня, калі вы гатовыя, як толькі пачуеце голас трубы, жалейкі, цытры, цаўніцы, гусьляў, псалтыра і ўсякага роду музыкі, упадзеце і пакланецеся ідалу, якога я зрабіў; а як не паклоніцеся, дык у той самы час будзеце ўкінуты ў печ распаленую, вогненнную печ, і тады хто той Бог, Які ўратуе вас ад маёй рукі?"

Ad sën′nâ, kalì vy gatovyâ, âk tol′kì pačuece golas truby, žalejkì, cytry, caǔnìcy, gus′lâǔ, psaltyra ì ǔsâkaga rodu muzykì, upadzece ì paklanecesâ ìdalu, âkoga â zrabìǔ; a âk ne paklonìcesâ, dyk u toj samy čas budzece ǔkìnuty ǔ peč raspalenuû, vognennnuû peč, ì tady hto toj Bog, Âkì ǔratue vas ad maëj rukì?"

16. І адказвалі Сэдрах, Місах і Аўдэнага і сказалі цару Навухаданосару: "няма нам патрэбы адказваць табе на гэта.

Ì adkazvalì Sèdrah, Mìsah ì Aǔdènaga ì skazalì caru Navuhadanosaru: "nâma nam patrèby adkazvac′ tabe na gèta.

17. Бог наш, Якому мы служым, мае сілу ўратаваць нас ад распаленай вогненнай печы, і ад тваёй рукі, цару, выбавіць.

Bog naš, Âkomu my služym, mae sìlu ǔratavac′ nas ad raspalenaj vognennaj pečy, ì ad tvaëj rukì, caru, vybavìc′.

18. Калі ж і ня будзе таго, дык хай будзе вядома табе, цару, што мы багам тваім служыць ня будзем і залатому ідалу, якога ты паставіў, не паклонімся".

Kalì ž ì nâ budze tago, dyk haj budze vâdoma tabe, caru, što my bagam tvaìm služyc′ nâ budzem ì zalatomu ìdalu, âkoga ty pastavìǔ, ne paklonìmsâ".

19. Тады Навухаданосар напоўніўся лютасьцю, і выгляд ягонага твару зьмяніўся перад Сэдрахам, Місахам і Аўдэнагам, і ён загадаў напаліць печ у сем разоў мацней, чым як трэба было напаліць яе,

Tady Navuhadanosar napoǔnìǔsâ lûtas′cû, ì vyglâd âgonaga tvaru z′mânìǔsâ perad Sèdraham, Mìsaham ì Aǔdènagam, ì ën zagadaǔ napalìc′ peč u sem razoǔ macnej, čym âk trèba bylo napalìc′ âe,

20. і самым дужым мужам з войска свайго загадаў зьвязаць Сэдраха, Місаха і Аўдэнага і ўкінуць іх у распаленую вогненную печ.

ì samym dužym mužam z vojska svajgo zagadaǔ z′vâzac′ Sèdraha, Mìsaha ì Aǔdènaga ì ǔkìnuc′ ìh u raspalenuû vognennuû peč.

21. Тады мужы гэтыя былі зьвязаны ў сваім споднім і верхнім адзеньні, у галаўных павязках і ў іншым убраньні і ўкінуты ў распаленую вогненную печ.

Tady mužy gètyâ bylì z′vâzany ǔ svaìm spodnìm ì verhnìm adzen′nì, u galaǔnyh pavâzkah ì ǔ ìnšym ubran′nì ì ǔkìnuty ǔ raspalenuû vognennuû peč.

22. І як загад цара быў строгі, і печ напалена была вельмі моцна, дык вогненнае полымя забіла тых людзей, якія ўкідалі Сэдраха, Місаха і Аўдэнага.

Ì âk zagad cara byǔ strogì, ì peč napalena byla vel′mì mocna, dyk vognennae polymâ zabìla tyh lûdzej, âkìâ ǔkìdalì Sèdraha, Mìsaha ì Aǔdènaga.

23. А гэтыя тры мужы - Сэдрах, Місах і Аўдэнага - упалі ў распаленую вогненную печ зьвязаныя.

A gètyâ try mužy - Sèdrah, Mìsah ì Aǔdènaga - upalì ǔ raspalenuû vognennuû peč z′vâzanyâ.

24. Навухаданосар цар вельмі зьдзівіўся і пасьпешна ўстаў і сказаў сваім вяльможам: "ці ня трох зьвязаных мужоў укінулі мы ў агонь?" Яны ў адказ сказалі цару: "сапраўды так, цару!"

Navuhadanosar car vel′mì z′dzìvìǔsâ ì pas′pešna ǔstaǔ ì skazaǔ svaìm vâl′možam: "cì nâ troh z′vâzanyh mužoǔ ukìnulì my ǔ agon′?" Âny ǔ adkaz skazalì caru: "sapraǔdy tak, caru!"

25. На гэта Ён сказаў: "вось, я бачу чатырох мужоў нязьвязаных, якія ходзяць сярод агню, і шкоды ім няма; а чацьвёртага выглядам падобнага да сына Божага".

Na gèta Ën skazaǔ: "vos′, â baču čatyroh mužoǔ nâz′vâzanyh, âkìâ hodzâc′ sârod agnû, ì škody ìm nâma; a čac′vërtaga vyglâdam padobnaga da syna Božaga".

26. Тады Навухаданосар падышоў да вусьця распаленай вогненнай печы, і сказаў: "Сэдрах, Місах і Аўдэнага, рабы Бога Ўсявышняга! выйдзіце і падыдзеце!" Тады Сэдрах, Місах і Аўдэнага выйшлі зь сярэдзіны агню.

Tady Navuhadanosar padyšoǔ da vus′câ raspalenaj vognennaj pečy, ì skazaǔ: "Sèdrah, Mìsah ì Aǔdènaga, raby Boga Ǔsâvyšnâga! vyjdzìce ì padydzece!" Tady Sèdrah, Mìsah ì Aǔdènaga vyjšlì z′ sârèdzìny agnû.

27. І сабраўшыся, сатрапы, намесьнікі і царовыя радцы ўгледзелі, што над целамі гэтых мужоў агонь ня меў сілы, і валасы на галаве не абпалены, і вопратка іх не зьмянілася, і нават паху агню ня было ад іх.

Ì sabraǔšysâ, satrapy, names′nìkì ì carovyâ radcy ǔgledzelì, što nad celamì gètyh mužoǔ agon′ nâ meǔ sìly, ì valasy na galave ne abpaleny, ì vopratka ìh ne z′mânìlasâ, ì navat pahu agnû nâ bylo ad ìh.

28. Тады Навухаданосар сказаў: "дабраславёны Бог Сэдраха, Місаха і Аўдэнага, Які паслаў Свайго анёла і ўратаваў Сваіх рабоў, якія спадзяваліся на Яго і не паслухаліся царскага загаду і аддалі свае целы ў агонь, абы ня служыць і не пакланяцца іншаму богу, акрамя Бога свайго!

Tady Navuhadanosar skazaǔ: "dabraslavëny Bog Sèdraha, Mìsaha ì Aǔdènaga, Âkì paslaǔ Svajgo anëla ì ǔratavaǔ Svaìh raboǔ, âkìâ spadzâvalìsâ na Âgo ì ne pasluhalìsâ carskaga zagadu ì addalì svae cely ǔ agon′, aby nâ služyc′ ì ne paklanâcca ìnšamu bogu, akramâ Boga svajgo!

29. І ад мяне даецца загад, каб з кожнага народу, племя і роду, хто скажа агуднае на Бога Сэдраха, Місаха і Аўдэнага, быў пасечаны на кавалкі, а дом яго ператвораны ў руіны, бо няма іншага Бога, Які мог бы так ратаваць".

Ì ad mâne daecca zagad, kab z kožnaga narodu, plemâ ì rodu, hto skaža agudnae na Boga Sèdraha, Mìsaha ì Aǔdènaga, byǔ pasečany na kavalkì, a dom âgo peratvorany ǔ ruìny, bo nâma ìnšaga Boga, Âkì mog by tak ratavac′".

30. Тады ж цар узвысіў Сэдраха, Місаха і Аўдэнага ў Вавілонскім краі.

Tady ž car uzvysìǔ Sèdraha, Mìsaha ì Aǔdènaga ǔ Vavìlonskìm kraì.

31. Навухаданосар цар усім народам, плямёнам і родам, якія жывуць на ўсёй зямлі: хай вам мір памножыцца!

Navuhadanosar car usìm narodam, plâmënam ì rodam, âkìâ žyvuc′ na ǔsëj zâmlì: haj vam mìr pamnožycca!

32. Азнакі і цуды, якія ўчыніў над мною Ўсявышні Бог, заўгодна мне абвясьціць вам.

Aznakì ì cudy, âkìâ ǔčynìǔ nad mnoû Ǔsâvyšnì Bog, zaǔgodna mne abvâs′cìc′ vam.

33. Якія вялікія азнакі Яго і якія магутныя цуды Яго! Царства Яго - царства вечнае, а валадарства Яго - у роды і роды".

Âkìâ vâlìkìâ aznakì Âgo ì âkìâ magutnyâ cudy Âgo! Carstva Âgo - carstva večnae, a valadarstva Âgo - u rody ì rody".

4 Кіраўнік

1. Я, Навухаданосар, быў спакойны ў сваім доме і дабрашчасьціўся ў харомах маіх.

Â, Navuhadanosar, byǔ spakojny ǔ svaìm dome ì dabraščas′cìǔsâ ǔ haromah maìh.

2. Але бачыў я сон, які напалохаў мяне, і роздум на ложку маім і ўявы маёй галавы зьбянтэжылі мяне.

Ale bačyǔ â son, âkì napalohaǔ mâne, ì rozdum na ložku maìm ì ǔâvy maëj galavy z′bântèžylì mâne.

3. І дадзены быў мною загад прывесьці да мяне Вавілонскіх мудрацоў, каб яны разгадалі мне сутнасьць сну.

Ì dadzeny byǔ mnoû zagad pryves′cì da mâne Vavìlonskìh mudracoǔ, kab âny razgadalì mne sutnas′c′ snu.

4. Тады прыйшлі чарадзеі, заклінальнікі, Халдэі і вяшчуны; я расказаў ім сон, але яны не маглі мне разгадаць сутнасьць яго.

Tady pryjšlì čaradzeì, zaklìnal′nìkì, Haldèì ì vâščuny; â raskazaǔ ìm son, ale âny ne maglì mne razgadac′ sutnas′c′ âgo.

5. Нарэшце ўвайшоў да мяне Данііл, якому імя было Валтасар - як імя майго бога і ў якім дух Сьвятога Бога; якому я расказаў сон.

Narèšce ǔvajšoǔ da mâne Danììl, âkomu ìmâ bylo Valtasar - âk ìmâ majgo boga ì ǔ âkìm duh S′vâtoga Boga; âkomu â raskazaǔ son.

6. Валтасар, начальнік мудрацоў! я ведаю, што ў табе дух Сьвятога Бога, і ніякая таямніца ня цяжкая табе; растлумач мне ўявы майго сну, які бачыў я, і разгадай сутнасьць яго.

Valtasar, načal′nìk mudracoǔ! â vedaû, što ǔ tabe duh S′vâtoga Boga, ì nìâkaâ taâmnìca nâ câžkaâ tabe; rastlumač mne ǔâvy majgo snu, âkì bačyǔ â, ì razgadaj sutnas′c′ âgo.

7. А ўявы маёй галавы на маім ложку былі такія: бачыў я - вось пасярод зямлі дрэва, досыць высокае.

A ǔâvy maëj galavy na maìm ložku bylì takìâ: bačyǔ â - vos′ pasârod zâmlì drèva, dosyc′ vysokae.

8. Вялікае было гэтае дрэва і моцнае, і вышыня яго сягала да неба, і яно відно было да краёў усёй зямлі.

Vâlìkae bylo gètae drèva ì mocnae, ì vyšynâ âgo sâgala da neba, ì âno vìdno bylo da kraëǔ usëj zâmlì.

9. Лісьце яго цудоўнае, і пладоў на ім мноства, і ежы на ім на ўсіх; пад ім знаходзіла цень палявая зьвярына, і ў гольлі яго гнезадаваліся птушкі нябесныя, і ад яго кармілася ўсякая плоць.

Lìs′ce âgo cudoǔnae, ì pladoǔ na ìm mnostva, ì ežy na ìm na ǔsìh; pad ìm znahodzìla cen′ palâvaâ z′vâryna, ì ǔ gol′lì âgo gnezadavalìsâ ptuškì nâbesnyâ, ì ad âgo karmìlasâ ǔsâkaâ ploc′.

10. І бачыў я ва ўявах маёй галавы на маім ложку, вось, сышоў зь нябёсаў Чувальны і Сьвяты.

Ì bačyǔ â va ǔâvah maëj galavy na maìm ložku, vos′, syšoǔ z′ nâbësaǔ Čuval′ny ì S′vâty.

11. Усклікнуўшы голасна, Ён сказаў: "сьсячэце гэта дрэва, абсячэце гольле яго, абтрасеце лісьце зь яго і раскідайце плады яго; няхай сыйдуць зьвяры з-пад яго і птушкі з гольля яго;

Usklìknuǔšy golasna, Ën skazaǔ: "s′sâčèce gèta drèva, absâčèce gol′le âgo, abtrasece lìs′ce z′ âgo ì raskìdajce plady âgo; nâhaj syjduc′ z′vâry z-pad âgo ì ptuškì z gol′lâ âgo;

12. але галоўны корань яго пакіньце ў зямлі, і няхай ён у кайданах жалезных і медных сярод польнай травы аброшваецца нябеснаю расою, і з жывёламі няхай будзе частка яго ў траве зямной.

ale galoǔny koran′ âgo pakìn′ce ǔ zâmlì, ì nâhaj ën u kajdanah žaleznyh ì mednyh sârod pol′naj travy abrošvaecca nâbesnaû rasoû, ì z žyvëlamì nâhaj budze častka âgo ǔ trave zâmnoj.

13. Сэрца чалавечае адымецца ў яго і дасца яму сэрца зьвярынае, і сем часінаў пройдуць над ім.

Sèrca čalavečae adymecca ǔ âgo ì dasca âmu sèrca z′vârynae, ì sem časìnaǔ projduc′ nad ìm.

14. Загадам Чувальнага гэта пастаноўлена, і паводле прыгавору Сьвятога назначана, каб ведалі жывыя, што Ўсявышні валадарыць над царствам чалавечым і дае яго, каму хоча, і становіць над ім нізкага зь людзей".

Zagadam Čuval′naga gèta pastanoǔlena, ì pavodle prygavoru S′vâtoga naznačana, kab vedalì žyvyâ, što Ǔsâvyšnì valadaryc′ nad carstvam čalavečym ì dae âgo, kamu hoča, ì stanovìc′ nad ìm nìzkaga z′ lûdzej".

15. Такі сон бачыў я, цар Навухаданосар; а ты, Валтасару, скажы разгадку яго, бо ніхто з мудрацоў у маім царстве ня мог растлумачыць яго сэнсу, а ты можаш, бо ў табе дух сьвятога Бога.

Takì son bačyǔ â, car Navuhadanosar; a ty, Valtasaru, skažy razgadku âgo, bo nìhto z mudracoǔ u maìm carstve nâ mog rastlumačyc′ âgo sènsu, a ty možaš, bo ǔ tabe duh s′vâtoga Boga.

16. Тады Данііл, якому імя Валтасар, каля гадзіны быў у зьдзіўленьні, і думкі яго бянтэжылі яго. Цар загаварыў і сказаў: "Валтасару! хай не бянтэжыць цябе гэты сон і разгадка яго". Валтасар адказваў і сказаў: "гаспадару мой! каб жа на тваіх ненавісьнікаў гэты сон, і на ворагаў тваіх разгадка яго!

Tady Danììl, âkomu ìmâ Valtasar, kalâ gadzìny byǔ u z′dzìǔlen′nì, ì dumkì âgo bântèžylì âgo. Car zagavaryǔ ì skazaǔ: "Valtasaru! haj ne bântèžyc′ câbe gèty son ì razgadka âgo". Valtasar adkazvaǔ ì skazaǔ: "gaspadaru moj! kab ža na tvaìh nenavìs′nìkaǔ gèty son, ì na voragaǔ tvaìh razgadka âgo!

17. Дрэва, якое ты бачыў, якое было вялікае і моцнае, вышынёю сваёю сягала да нябёсаў і відно было на ўсю зямлю,

Drèva, âkoe ty bačyǔ, âkoe bylo vâlìkae ì mocnae, vyšynëû svaëû sâgala da nâbësaǔ ì vìdno bylo na ǔsû zâmlû,

18. а лісьце было цудоўнае, і мноства пладоў і ежа на ўсіх, а пад ім жыла зьвярына польная і ў гольлі гнездаваліся птушкі нябесныя,

a lìs′ce bylo cudoǔnae, ì mnostva pladoǔ ì eža na ǔsìh, a pad ìm žyla z′vâryna pol′naâ ì ǔ gol′lì gnezdavalìsâ ptuškì nâbesnyâ,

19. гэта - ты, цару, які ўзьвялічаны і магутны, і веліч твая вырасла і сягнула да нябёсаў і ўлада твая - да краёў зямлі.

gèta - ty, caru, âkì ǔz′vâlìčany ì magutny, ì velìč tvaâ vyrasla ì sâgnula da nâbësaǔ ì ǔlada tvaâ - da kraëǔ zâmlì.

20. А што цар бачыў Чувальнага і Сьвятога, Які сыходзіў зь нябёсаў і Які сказаў: сьсячэце дрэва і зьнішчыце яго, толькі галоўны корань яго пакіньце ў зямлі, і няхай ён у кайданах жалезных і медных сярод польнай травы арашаецца расою нябеснаю, і з польнай зьвярыною няхай будзе частка яго, пакуль ня пройдуць над ім сем часінаў,

A što car bačyǔ Čuval′naga ì S′vâtoga, Âkì syhodzìǔ z′ nâbësaǔ ì Âkì skazaǔ: s′sâčèce drèva ì z′nìščyce âgo, tol′kì galoǔny koran′ âgo pakìn′ce ǔ zâmlì, ì nâhaj ën u kajdanah žaleznyh ì mednyh sârod pol′naj travy arašaecca rasoû nâbesnaû, ì z pol′naj z′vârynoû nâhaj budze častka âgo, pakul′ nâ projduc′ nad ìm sem časìnaǔ,

21. дык вось сутнасьць гэтага, цару, і вось вызначэньне Ўсявышняга, якое спасьцігне гаспадара майго, цара:

dyk vos′ sutnas′c′ gètaga, caru, ì vos′ vyznačèn′ne Ǔsâvyšnâga, âkoe spas′cìgne gaspadara majgo, cara:

22. цябе адлучаць ад людзей, і пражываньне тваё будзе з польнай зьвярыною; травою карміцьмуць цябе, як вала, расою нябеснаю ты будзеш аброшаны, і сем часінаў пройдзе над табою, пакуль уведаеш, што Ўсявышні валадарыць над царствам чалавечым і дае яго, каму хоча.

câbe adlučac′ ad lûdzej, ì pražyvan′ne tvaë budze z pol′naj z′vârynoû; travoû karmìc′muc′ câbe, âk vala, rasoû nâbesnaû ty budzeš abrošany, ì sem časìnaǔ projdze nad taboû, pakul′ uvedaeš, što Ǔsâvyšnì valadaryc′ nad carstvam čalavečym ì dae âgo, kamu hoča.

23. А што загадана было пакінуць галоўны корань дрэва, гэта азначае, што царства тваё застанецца пры табе, калі ты спазнаеш над сабою ўладу нябесную.

A što zagadana bylo pakìnuc′ galoǔny koran′ drèva, gèta aznačae, što carstva tvaë zastanecca pry tabe, kalì ty spaznaeš nad saboû ǔladu nâbesnuû.

24. Таму, цару, хай будзе даспадобы табе парада мая: акупі грахі твае праўдаю і твае правіны мілажалем да бедных; вось, чым можа падоўжыцца мір твой".

Tamu, caru, haj budze daspadoby tabe parada maâ: akupì grahì tvae praǔdaû ì tvae pravìny mìlažalem da bednyh; vos′, čym moža padoǔžycca mìr tvoj".

25. Усё гэта збылося ў цара Навухаданосара.

Usë gèta zbylosâ ǔ cara Navuhadanosara.

26. Як прайшло дванаццаць месяцаў, пахаджаючы па царскіх харомах у Вавілоне,

Âk prajšlo dvanaccac′ mesâcaǔ, pahadžaûčy pa carskìh haromah u Vavìlone,

27. цар сказаў: "ці ня гэта велічны Вавілон, які пабудаваў я домам царства моцай маёй магутнасьці і на славу маёй велічы!"

car skazaǔ: "cì nâ gèta velìčny Vavìlon, âkì pabudavaǔ â domam carstva mocaj maëj magutnas′cì ì na slavu maëj velìčy!"

28. Яшчэ гэтыя словы былі на вуснах у цара, калі быў зь неба голас: "табе кажуць, цару Навухаданосар: царства адышло ад цябе!

Âščè gètyâ slovy bylì na vusnah u cara, kalì byǔ z′ neba golas: "tabe kažuc′, caru Navuhadanosar: carstva adyšlo ad câbe!

29. І адлучаць цябе ад людзей, і будзе пражываньне тваё з польнай зьвярыною; травою карміцьмуць цябе, як вала, і сем часінаў пройдуць над табою, аж пакуль ня ўведаеш, што Ўсявышні валадарыць над царствам чалавечым і дае яго, каму хоча!"

Ì adlučac′ câbe ad lûdzej, ì budze pražyvan′ne tvaë z pol′naj z′vârynoû; travoû karmìc′muc′ câbe, âk vala, ì sem časìnaǔ projduc′ nad taboû, až pakul′ nâ ǔvedaeš, što Ǔsâvyšnì valadaryc′ nad carstvam čalavečym ì dae âgo, kamu hoča!"

30. Адразу ж і спраўдзілася гэта слова над Навухаданосарам, і адлучаны быў ён ад людзей, еў траву, як вол, і аброшвалася цела ягонае расою нябеснаю, так што валасы ў яго вырасьлі як у льва, і пазногці яго - як у птушкі.

Adrazu ž ì spraǔdzìlasâ gèta slova nad Navuhadanosaram, ì adlučany byǔ ën ad lûdzej, eǔ travu, âk vol, ì abrošvalasâ cela âgonae rasoû nâbesnaû, tak što valasy ǔ âgo vyras′lì âk u l′va, ì paznogcì âgo - âk u ptuškì.

31. А як скончыліся тыя дні, я, Навухаданосар, узьвёў вочы мае да неба, і мой розум вярнуўся да мяне; і дабраславіў я Ўсявышняга, пахваліў і праславіў Вечнаіснага, валадарства Якога - валадарства вечнае і царства Якога - у роды і роды.

A âk skončylìsâ tyâ dnì, â, Navuhadanosar, uz′vëǔ vočy mae da neba, ì moj rozum vârnuǔsâ da mâne; ì dabraslavìǔ â Ǔsâvyšnâga, pahvalìǔ ì praslavìǔ Večnaìsnaga, valadarstva Âkoga - valadarstva večnae ì carstva Âkoga - u rody ì rody.

32. І ўсе жывыя на зямлі ня значаць нічога; па волі Сваёй Ён чыніць як у нябесным войску, так і сярод жывых на зямлі, і няма нікога, хто мог бы ўсупрацівіцца Ягонай руцэ і сказаць Яму: што Ты зрабіў?

Ì ǔse žyvyâ na zâmlì nâ značac′ nìčoga; pa volì Svaëj Ën čynìc′ âk u nâbesnym vojsku, tak ì sârod žyvyh na zâmlì, ì nâma nìkoga, hto mog by ǔsupracìvìcca Âgonaj rucè ì skazac′ Âmu: što Ty zrabìǔ?

33. У той час вярнуўся да мяне мой розум, і я вярнуўся да славы царства свайго, і вярнуліся да мяне самавітасьць і ранейшы мой выгляд; і знайшлі мяне мае радцы і вяльможы мае, і я быў зноў пастаўлены на царства маё, і веліч мая яшчэ больш узвысілася.

U toj čas vârnuǔsâ da mâne moj rozum, ì â vârnuǔsâ da slavy carstva svajgo, ì vârnulìsâ da mâne samavìtas′c′ ì ranejšy moj vyglâd; ì znajšlì mâne mae radcy ì vâl′možy mae, ì â byǔ znoǔ pastaǔleny na carstva maë, ì velìč maâ âščè bol′š uzvysìlasâ.

34. Цяпер я, Навухаданосар, слаўлю, узношу і вялічаю Цара Нябеснага, у Якога ўсе дзеі ў ісьціне і шляхі праведныя, і Які Мае сілу ўпакорыць тых, якія ходзяць ганарыста".

Câper â, Navuhadanosar, slaǔlû, uznošu ì vâlìčaû Cara Nâbesnaga, u Âkoga ǔse dzeì ǔ ìs′cìne ì šlâhì pravednyâ, ì Âkì Mae sìlu ǔpakoryc′ tyh, âkìâ hodzâc′ ganarysta".

5 Кіраўнік

1. Цар Валтасар справіў вялікую гасьціну тысячам вяльможаў і на вачах у тысячы піў віно.

Car Valtasar spravìǔ vâlìkuû gas′cìnu tysâčam vâl′možaǔ ì na vačah u tysâčy pìǔ vìno.

2. Скаштаваўшы віна, Валтасар загадаў прынесьці залаты і срэбраны посуд, які Навухаданосар, бацька ягоны, вынес з храма ў Ерусаліме, каб пілі зь яго цар, вяльможы ягоныя, ягоныя жонкі і ягоныя наложніцы.

Skaštavaǔšy vìna, Valtasar zagadaǔ prynes′cì zalaty ì srèbrany posud, âkì Navuhadanosar, bac′ka âgony, vynes z hrama ǔ Erusalìme, kab pìlì z′ âgo car, vâl′možy âgonyâ, âgonyâ žonkì ì âgonyâ naložnìcy.

3. Тады прынесьлі залаты посуд, які вынесьлі з храма Дома Божага ў Ерусаліме; і пілі зь яго цар і вяльможы яго, ягоныя жонкі і ягоныя наложніцы,

Tady prynes′lì zalaty posud, âkì vynes′lì z hrama Doma Božaga ǔ Erusalìme; ì pìlì z′ âgo car ì vâl′možy âgo, âgonyâ žonkì ì âgonyâ naložnìcy,

4. пілі віно, і славілі багоў залатых і срэбных, медных, жалезных, драўняных і каменных.

pìlì vìno, ì slavìlì bagoǔ zalatyh ì srèbnyh, mednyh, žaleznyh, draǔnânyh ì kamennyh.

5. У той самы час выйшлі пальцы рукі чалавечай і пісалі насупраць сьвечніка на вапне сьцяны царскіх харомаў, і цар бачыў пясьць рукі, што пісала.

U toj samy čas vyjšlì pal′cy rukì čalavečaj ì pìsalì nasuprac′ s′večnìka na vapne s′câny carskìh haromaǔ, ì car bačyǔ pâs′c′ rukì, što pìsala.

6. Тады цар перамяніўся з твару свайго; думкі ягоныя зьбянтэжылі яго, суглобы паясьніцы ягонай паслабіліся, і калені яго біліся адно аб адно.

Tady car peramânìǔsâ z tvaru svajgo; dumkì âgonyâ z′bântèžylì âgo, sugloby paâs′nìcy âgonaj paslabìlìsâ, ì kalenì âgo bìlìsâ adno ab adno.

7. Моцна закрычаў цар, каб прывялі і заклінальнікаў, Халдэяў і вяшчуноў; цар загаварыў і сказаў мудрацам Вавілонскім: "хто прачытае гэта напісанае і разгадае мне сутнасьць яго, той будзе апрануты ў пурпуру, і залаты ланцуг атрымае на шыю сваю, і трэцім валадаром будзе ў царстве".

Mocna zakryčaǔ car, kab pryvâlì ì zaklìnal′nìkaǔ, Haldèâǔ ì vâščunoǔ; car zagavaryǔ ì skazaǔ mudracam Vavìlonskìm: "hto pračytae gèta napìsanae ì razgadae mne sutnas′c′ âgo, toj budze apranuty ǔ purpuru, ì zalaty lancug atrymae na šyû svaû, ì trècìm valadarom budze ǔ carstve".

8. І ўвайшлі ўсе царовыя мудрацы, але не маглі прачытаць пісаньня і разгадаць цару сутнасьць яго.

Ì ǔvajšlì ǔse carovyâ mudracy, ale ne maglì pračytac′ pìsan′nâ ì razgadac′ caru sutnas′c′ âgo.

9. Цар Валтасар над меру ўстрывожыўся, і выгляд ягонага твару зьмяніўся, і вяльможы ягоныя сумеліся.

Car Valtasar nad meru ǔstryvožyǔsâ, ì vyglâd âgonaga tvaru z′mânìǔsâ, ì vâl′možy âgonyâ sumelìsâ.

10. На словы цара і яго вяльможаў увайшла ў пакой гасьціны царыца; загаварыла царыца і сказала: "цару, вавекі жыві! хай цябе не бянтэжаць думкі твае, і хай не мяняецца выгляд твару твайго.

Na slovy cara ì âgo vâl′možaǔ uvajšla ǔ pakoj gas′cìny caryca; zagavaryla caryca ì skazala: "caru, vavekì žyvì! haj câbe ne bântèžac′ dumkì tvae, ì haj ne mânâecca vyglâd tvaru tvajgo.

11. Ёсьць у тваім царстве муж, у якім дух сьвятога Бога; у дні твайго бацькі былі ў ім яснасьць, розум і мудрасьць, роўная мудрасьці багоў, і цар Навухаданосар, твой бацька, паставіў яго начальнікам чарадзеяў, Халдэяў і вяшчуноў, - сам бацька твой, цар,

Ës′c′ u tvaìm carstve muž, u âkìm duh s′vâtoga Boga; u dnì tvajgo bac′kì bylì ǔ ìm âsnas′c′, rozum ì mudras′c′, roǔnaâ mudras′cì bagoǔ, ì car Navuhadanosar, tvoj bac′ka, pastavìǔ âgo načal′nìkam čaradzeâǔ, Haldèâǔ ì vâščunoǔ, - sam bac′ka tvoj, car,

12. бо ў ім, у Данііле, якога цар пераназваў Валтасарам, выявіліся высокі дух, веданьне і розум, здольны разгадваць сны, тлумачыць загадкі і разблытваць вузлы. Дык вось, няхай паклічуць Данііла, - і ён разгадае сутнасьць".

bo ǔ ìm, u Danììle, âkoga car peranazvaǔ Valtasaram, vyâvìlìsâ vysokì duh, vedan′ne ì rozum, zdol′ny razgadvac′ sny, tlumačyc′ zagadkì ì razblytvac′ vuzly. Dyk vos′, nâhaj paklìčuc′ Danììla, - ì ën razgadae sutnas′c′".

13. Тады ўведзены быў Данііл да цара, і цар пачаў слова і сказаў Даніілу: "ці ты Данііл, адзін з палонных сыноў Юдэйскіх, якіх мой бацька, цар, прывёў зь Юдэі?

Tady ǔvedzeny byǔ Danììl da cara, ì car pačaǔ slova ì skazaǔ Danììlu: "cì ty Danììl, adzìn z palonnyh synoǔ Ûdèjskìh, âkìh moj bac′ka, car, pryvëǔ z′ Ûdèì?

14. Я чуў пра цябе, што дух Божы ў табе і сьвятло і розум, і высокая мудрасьць выяўлена ў табе.

Â čuǔ pra câbe, što duh Božy ǔ tabe ì s′vâtlo ì rozum, ì vysokaâ mudras′c′ vyâǔlena ǔ tabe.

15. І вось, прыведзены былі да мяне мудрацы і заклінальнікі, каб прачытаць гэта напісанае і разгадаць мне сутнасьць яго; але яны не маглі абвясьціць мне гэтага.

Ì vos′, pryvedzeny bylì da mâne mudracy ì zaklìnal′nìkì, kab pračytac′ gèta napìsanae ì razgadac′ mne sutnas′c′ âgo; ale âny ne maglì abvâs′cìc′ mne gètaga.

16. І я чуў пра цябе, што ты можаш тлумачыць загадкі і разблытваць вузлы; дык вось, калі можаш прачытаць гэта пісаньне і разгадаць мне сутнасьць яго, дык будзеш апрануты ў пурпуру, і залаты ланцуг атрымаеш на шыю сваю, і трэцім валадаром будзеш у царстве".

Ì â čuǔ pra câbe, što ty možaš tlumačyc′ zagadkì ì razblytvac′ vuzly; dyk vos′, kalì možaš pračytac′ gèta pìsan′ne ì razgadac′ mne sutnas′c′ âgo, dyk budzeš apranuty ǔ purpuru, ì zalaty lancug atrymaeš na šyû svaû, ì trècìm valadarom budzeš u carstve".

17. Тады адказваў Даніііл і сказаў цару: "дары твае хай будуць табе, і пашану аддай каму іншаму; а пісаньне я прачытаю цару і разгадку скажу яму.

Tady adkazvaǔ Danìììl ì skazaǔ caru: "dary tvae haj buduc′ tabe, ì pašanu addaj kamu ìnšamu; a pìsan′ne â pračytaû caru ì razgadku skažu âmu.

18. Цару! Усявышні Бог даў твайму бацьку Навухаданосару царства, веліч, гонар і славу.

Caru! Usâvyšnì Bog daǔ tvajmu bac′ku Navuhadanosaru carstva, velìč, gonar ì slavu.

19. Перад веліччу, якую Ён даў яму, усе народы, плямёны і роды трымцелі і баяліся яго; каго ён хацеў, забіваў, і каго хацеў, пакідаў жывога; каго хацеў, узвышаў, і каго хацеў, паніжаў.

Perad velìčču, âkuû Ën daǔ âmu, use narody, plâmëny ì rody trymcelì ì baâlìsâ âgo; kago ën haceǔ, zabìvaǔ, ì kago haceǔ, pakìdaǔ žyvoga; kago haceǔ, uzvyšaǔ, ì kago haceǔ, panìžaǔ.

20. Але калі сэрца ягонае заганарылася і дух ажарсьцвеў да дзёрзкасьці, ён быў скінуты з царскага трона свайго і пазбаўлены славы сваёй,

Ale kalì sèrca âgonae zaganarylasâ ì duh ažars′cveǔ da dzërzkas′cì, ën byǔ skìnuty z carskaga trona svajgo ì pazbaǔleny slavy svaëj,

21. і адлучаны быў ад сыноў чалавечых, і сэрца яго прыпадобнілася да зьвярынага, і жыў ён зь дзікімі асламі; кармілі яго травою, як вала, і цела яго аброшана было нябеснаю расою, пакуль ён ня ўведаў, што над царствам чалавечым валадарыць Усявышні Бог і становіць над ім, каго хоча.

ì adlučany byǔ ad synoǔ čalavečyh, ì sèrca âgo prypadobnìlasâ da z′vârynaga, ì žyǔ ën z′ dzìkìmì aslamì; karmìlì âgo travoû, âk vala, ì cela âgo abrošana bylo nâbesnaû rasoû, pakul′ ën nâ ǔvedaǔ, što nad carstvam čalavečym valadaryc′ Usâvyšnì Bog ì stanovìc′ nad ìm, kago hoča.

22. І ты, сыне яго Валтасар, не ўпакорыў сэрца твайго, хоць ведаў усё гэта,

Ì ty, syne âgo Valtasar, ne ǔpakoryǔ sèrca tvajgo, hoc′ vedaǔ usë gèta,

23. узьнёсься супроць Госпада нябёсаў, і посуд храма Яго прынесьлі табе, і ты і твае вяльможы і наложніцы твае пілі зь яго віно, і ты славіў багоў срэбраных і залатых, медных, жалезных, драўляных і каменных, якія ня бачаць, і ня чуюць, і не разумеюць; а Бога, у руцэ ў Якога душа твая і ў Якога твае ўсе шляхі, ты не праславіў.

uz′nës′sâ suproc′ Gospada nâbësaǔ, ì posud hrama Âgo prynes′lì tabe, ì ty ì tvae vâl′možy ì naložnìcy tvae pìlì z′ âgo vìno, ì ty slavìǔ bagoǔ srèbranyh ì zalatyh, mednyh, žaleznyh, draǔlânyh ì kamennyh, âkìâ nâ bačac′, ì nâ čuûc′, ì ne razumeûc′; a Boga, u rucè ǔ Âkoga duša tvaâ ì ǔ Âkoga tvae ǔse šlâhì, ty ne praslavìǔ.

24. За гэта і паслана ад Яго пясьць рукі, і накрэсьлена гэта пісаньне.

Za gèta ì paslana ad Âgo pâs′c′ rukì, ì nakrès′lena gèta pìsan′ne.

25. І вось што накрэсьлена: мэнэ, мэнэ, тэкэл, упарсін.

Ì vos′ što nakrès′lena: mènè, mènè, tèkèl, uparsìn.

26. Вось і разгадка слоў: мэнэ - вылічыў Бог царства тваё і паклаў канец яму;

Vos′ ì razgadka sloǔ: mènè - vylìčyǔ Bog carstva tvaë ì paklaǔ kanec âmu;

27. тэкэл - ты ўзважаны на вагах і важыш вельмі мала;

tèkèl - ty ǔzvažany na vagah ì važyš vel′mì mala;

28. пэрэс - падзелена царства тваё і аддадзена Мідзянам і Персам".

pèrès - padzelena carstva tvaë ì addadzena Mìdzânam ì Persam".

29. Тады па загадзе Валтасара апранулі Данііла ў пурпуру і павесілі залаты ланцуг на шыю яму і абвясьцілі яго трэцім валадаром у царстве.

Tady pa zagadze Valtasara apranulì Danììla ǔ purpuru ì pavesìlì zalaty lancug na šyû âmu ì abvâs′cìlì âgo trècìm valadarom u carstve.

30. Тае самае ночы Валтасар, цар Халдэйскі, быў забіты,

Tae samae nočy Valtasar, car Haldèjskì, byǔ zabìty,

31. і Дарый Мідзянін, якому было шэсьцьдзясят два гады, прыняў царства.

ì Daryj Mìdzânìn, âkomu bylo šès′c′dzâsât dva gady, prynâǔ carstva.

6

Кіраўнік

1. Заўгодна было Дарыю паставіць над царствам сто дваццаць сатрапаў, каб яны былі ва ўсім царстве,

Zaǔgodna bylo Daryû pastavìc′ nad carstvam sto dvaccac′ satrapaǔ, kab âny bylì va ǔsìm carstve,

2. а над імі трох князёў, - адзін зь якіх быў Данііл, - каб сатрапы давалі ім адказ, і каб цару ня было ніякага клопату.

a nad ìmì troh knâzëǔ, - adzìn z′ âkìh byǔ Danììl, - kab satrapy davalì ìm adkaz, ì kab caru nâ bylo nìâkaga klopatu.

3. Данііл пераўзыходзіў астатніх князёў і сатрапаў, бо ў ім быў высокі дух, і цар задумваў ужо паставіць яго над усім царствам.

Danììl peraǔzyhodzìǔ astatnìh knâzëǔ ì satrapaǔ, bo ǔ ìm byǔ vysokì duh, ì car zadumvaǔ užo pastavìc′ âgo nad usìm carstvam.

4. Тады князі і сатрапы пачалі шукаць зачэпкі, каб абскаржыць Данііла ў кіраваньні царствам; але ніякай зачэпкі і пахібы знайсьці не маглі, бо ён быў верны, і някай пахібы альбо віны не аказвалася на ім.

Tady knâzì ì satrapy pačalì šukac′ začèpkì, kab abskaržyc′ Danììla ǔ kìravan′nì carstvam; ale nìâkaj začèpkì ì pahìby znajs′cì ne maglì, bo ën byǔ verny, ì nâkaj pahìby al′bo vìny ne akazvalasâ na ìm.

5. І гэтыя людзі сказалі: "не знайсьці нам зачэпкі супроць Данііла, калі мы ня знойдзем яе супроць яго ў законе ягонага Бога".

Ì gètyâ lûdzì skazalì: "ne znajs′cì nam začèpkì suproc′ Danììla, kalì my nâ znojdzem âe suproc′ âgo ǔ zakone âgonaga Boga".

6. Тады гэтыя князі і сатрапы падступіліся да цара і так сказалі яму: "цар Дарый, вавекі жыві!

Tady gètyâ knâzì ì satrapy padstupìlìsâ da cara ì tak skazalì âmu: "car Daryj, vavekì žyvì!

7. Усе князі царства, намесьнікі, сатрапы, дарадцы і ваеначальнікі згадзіліся паміж сабою, каб была зроблена царская пастанова і выдадзены загад, каб, хто трыццаць дзён будзе прасіць якога-небудзь іншага бога альбо чалавека, акрамя цябе, цару, таго кінуць у львіную яму.

Use knâzì carstva, names′nìkì, satrapy, daradcy ì vaenačal′nìkì zgadzìlìsâ pamìž saboû, kab byla zroblena carskaâ pastanova ì vydadzeny zagad, kab, hto tryccac′ dzën budze prasìc′ âkoga-nebudz′ ìnšaga boga al′bo čalaveka, akramâ câbe, caru, tago kìnuc′ u l′vìnuû âmu.

8. Дык вось, сьцьвердзі, цару, гэтую забарону і падпішы ўказ, каб ён быў нескасавальны, як закон Мідыйскі і Персідскі, і каб ён ня быў парушаны".

Dyk vos′, s′c′verdzì, caru, gètuû zabaronu ì padpìšy ǔkaz, kab ën byǔ neskasaval′ny, âk zakon Mìdyjskì ì Persìdskì, ì kab ën nâ byǔ parušany".

9. Цар Дарый падпісаў указ і гэтую забарону.

Car Daryj padpìsaǔ ukaz ì gètuû zabaronu.

10. А Данііл, калі даведаўся, што падпісаны такі ўказ, пайшоў у свой дом; а вокны ў сьвяцёлцы ягонай былі адчынены супроць Ерусаліма, і ён тры разы на дзень схіляў калені і маліўся свайму Богу і славіў Яго, як ён рабіў гэта і да таго.

A Danììl, kalì davedaǔsâ, što padpìsany takì ǔkaz, pajšoǔ u svoj dom; a vokny ǔ s′vâcëlcy âgonaj bylì adčyneny suproc′ Erusalìma, ì ën try razy na dzen′ shìlâǔ kalenì ì malìǔsâ svajmu Bogu ì slavìǔ Âgo, âk ën rabìǔ gèta ì da tago.

11. Тады гэтыя людзі падсачылі і знайшлі Данііла, як ён маліўся і прасіў свайго Бога,

Tady gètyâ lûdzì padsačylì ì znajšlì Danììla, âk ën malìǔsâ ì prasìǔ svajgo Boga,

12. потым прыйшлі і сказалі цару пра царскую забарону: "ці ня ты падпісаў указ, каб кожнага чалавека, які трыццаць дзён будзе прасіць якога-небудзь іншага бога альбо чалавека акрамя цябе, цару, у львоўнік?" Цар адказаў і сказаў: "гэта слова цьвёрдае, як закон Мідзянаў і Персаў, што ня можа быць зьменены".

potym pryjšlì ì skazalì caru pra carskuû zabaronu: "cì nâ ty padpìsaǔ ukaz, kab kožnaga čalaveka, âkì tryccac′ dzën budze prasìc′ âkoga-nebudz′ ìnšaga boga al′bo čalaveka akramâ câbe, caru, u l′voǔnìk?" Car adkazaǔ ì skazaǔ: "gèta slova c′vërdae, âk zakon Mìdzânaǔ ì Persaǔ, što nâ moža byc′ z′meneny".

13. Тады адказвалі яны і сказалі цару, што "Данііл, які - з палонных сыноў Юдэі, не зважае ні на цябе, цару, ні на ўказ, табою падпісаны, а тры разы на дзень моліцца сваімі малітвамі".

Tady adkazvalì âny ì skazalì caru, što "Danììl, âkì - z palonnyh synoǔ Ûdèì, ne zvažae nì na câbe, caru, nì na ǔkaz, taboû padpìsany, a try razy na dzen′ molìcca svaìmì malìtvamì".

14. Цар, пачуўшы гэта, моцна засмуціўся і паклаў сабе на сэрца ўратаваць Данііла, і аж да захаду сонца вельмі намагаўся вызваліць яго.

Car, pačuǔšy gèta, mocna zasmucìǔsâ ì paklaǔ sabe na sèrca ǔratavac′ Danììla, ì až da zahadu sonca vel′mì namagaǔsâ vyzvalìc′ âgo.

15. А тыя людзі падступіліся да цара і сказалі яму: "ведай, цару, што паводле закона Мідзянаў і Персаў ніякая забарона або пастанова, зацьверджаная царом, ня можа быць зьменена".

A tyâ lûdzì padstupìlìsâ da cara ì skazalì âmu: "vedaj, caru, što pavodle zakona Mìdzânaǔ ì Persaǔ nìâkaâ zabarona abo pastanova, zac′verdžanaâ carom, nâ moža byc′ z′menena".

16. Тады цар загадаў, і прывялі Данііла і ўкінулі ў львіную яму: пры гэтым цар сказаў Даніілу: "твой Бог, Якому ты заўсёды служыш, Ён выратуе цябе!"

Tady car zagadaǔ, ì pryvâlì Danììla ì ǔkìnulì ǔ l′vìnuû âmu: pry gètym car skazaǔ Danììlu: "tvoj Bog, Âkomu ty zaǔsëdy služyš, Ën vyratue câbe!"

17. І прынесьлі камень і паклалі на атворыну ямы, і цар запячатаў яе сваім пярсьцёнкам і пярсьцёнкамі вяльможаў сваіх, каб нішто не перамянілася ў распарадзе пра Данііла.

Ì prynes′lì kamen′ ì paklalì na atvorynu âmy, ì car zapâčataǔ âe svaìm pârs′cënkam ì pârs′cënkamì vâl′možaǔ svaìh, kab nìšto ne peramânìlasâ ǔ rasparadze pra Danììla.

18. Пасьля цар пайшоў у свой палац, лёг спаць не вячэраўшы і нават не дазволіў уносіць яму ежу, і сон ня йшоў да яго.

Pas′lâ car pajšoǔ u svoj palac, lëg spac′ ne vâčèraǔšy ì navat ne dazvolìǔ unosìc′ âmu ežu, ì son nâ jšoǔ da âgo.

19. Раніцай цар устаў на сьвітаньні і пасьпешліва пайшоў да львоўніка

Ranìcaj car ustaǔ na s′vìtan′nì ì pas′pešlìva pajšoǔ da l′voǔnìka

20. і, падышоўшы да рова, жаласным голасам клікнуў Данііла, і сказаў цар Даніілу: "Данііле, рабе Бога жывога! Бог твой, Якому ты заўсёды служыш, ці мог цябе ўратаваць ад ільвоў?"

ì, padyšoǔšy da rova, žalasnym golasam klìknuǔ Danììla, ì skazaǔ car Danììlu: "Danììle, rabe Boga žyvoga! Bog tvoj, Âkomu ty zaǔsëdy služyš, cì mog câbe ǔratavac′ ad ìl′voǔ?"

21. Тады Данііл сказаў цару: "цару, вавекі жыві!

Tady Danììl skazaǔ caru: "caru, vavekì žyvì!

22. Бог мой паслаў Свайго анёла і замкнуў пашчы львам, і яны не пашкодзілі мне, бо я быў перад Ім чысты, ды і перад табою, цару, я не зрабіў злачынства".

Bog moj paslaǔ Svajgo anëla ì zamknuǔ paščy l′vam, ì âny ne paškodzìlì mne, bo â byǔ perad Ìm čysty, dy ì perad taboû, caru, â ne zrabìǔ zlačynstva".

23. Тады цар дужа ўзрадаваўся за яго і загадаў падняць Данііла зь ямы; і ніякай пашкоды ня знойдзена на ім, бо ён верыў у Бога свайго.

Tady car duža ǔzradavaǔsâ za âgo ì zagadaǔ padnâc′ Danììla z′ âmy; ì nìâkaj paškody nâ znojdzena na ìm, bo ën veryǔ u Boga svajgo.

24. І загадаў цар, і прывялі тых людзей, якія абскардзілі Данііла, і ўкінулі ў львоўнік, як іх самых, так і дзяцей іхніх і жонак іхніх; і не дасталі яны яшчэ да дна ямы, як ільвы пахапалі іх і патрушчылі ўсе іх косьці.

Ì zagadaǔ car, ì pryvâlì tyh lûdzej, âkìâ abskardzìlì Danììla, ì ǔkìnulì ǔ l′voǔnìk, âk ìh samyh, tak ì dzâcej ìhnìh ì žonak ìhnìh; ì ne dastalì âny âščè da dna âmy, âk ìl′vy pahapalì ìh ì patruščylì ǔse ìh kos′cì.

25. Пасьля таго цар Дарый напісаў усім народам, плямёнам і родам, што жылі на ўсёй зямлі: "няхай мір вам памножыцца!

Pas′lâ tago car Daryj napìsaǔ usìm narodam, plâmënam ì rodam, što žylì na ǔsëj zâmlì: "nâhaj mìr vam pamnožycca!

26. Мною даецца загад, каб у кожнай мясьціне майго царства трымцелі і баяліся перад Богам Даніілавым, бо Ён ёсьць Бог Жывы і Вечнаісны, і царства Яго нязьнішчальнае, і валадарства Яго бясконцае.

Mnoû daecca zagad, kab u kožnaj mâs′cìne majgo carstva trymcelì ì baâlìsâ perad Bogam Danììlavym, bo Ën ës′c′ Bog Žyvy ì Večnaìsny, ì carstva Âgo nâz′nìščal′nae, ì valadarstva Âgo bâskoncae.

27. Ён выбаўляе і ратуе і ўчыняе цуды і азнакі на небе і на зямлі; Ён уратаваў Данііла ад ільвінае сілы".

Ën vybaǔlâe ì ratue ì ǔčynâe cudy ì aznakì na nebe ì na zâmlì; Ën uratavaǔ Danììla ad ìl′vìnae sìly".

28. І Данііл меў посьпех і ў цараваньне Дарыя і ў цараваньне Кіра Персідскага.

Ì Danììl meǔ pos′peh ì ǔ caravan′ne Daryâ ì ǔ caravan′ne Kìra Persìdskaga.

7 Кіраўнік

1. У першы год Валтасара, цара Вавілонскага, бачыў Данііл сон і прарочыя ўявы галавы сваёй на сваім ложку. Тады ж ён запісаў гэты сон, сказаўшы самае сутнае.

U peršy god Valtasara, cara Vavìlonskaga, bačyǔ Danììl son ì praročyâ ǔâvy galavy svaëj na svaìm ložku. Tady ž ën zapìsaǔ gèty son, skazaǔšy samae sutnae.

2. Данііл загаварыў і сказаў: бачыў я ў начной уяве маёй, і вось, чатыры вятры нябесныя ўдарылі на вялікае мора,

Danììl zagavaryǔ ì skazaǔ: bačyǔ â ǔ načnoj uâve maëj, ì vos′, čatyry vâtry nâbesnyâ ǔdarylì na vâlìkae mora,

3. і чатыры вялікія зьвяры выйшлі з мора, не падобныя адзін на аднаго.

ì čatyry vâlìkìâ z′vâry vyjšlì z mora, ne padobnyâ adzìn na adnago.

4. Першы - як леў, а ў яго крылы арліныя; і вось вырвалі ў яго крылы, і ён быў падняты ад зямлі і пастаўлены на ногі, як чалавек, і сэрца чалавечае было дадзена яму.

Peršy - âk leǔ, a ǔ âgo kryly arlìnyâ; ì vos′ vyrvalì ǔ âgo kryly, ì ën byǔ padnâty ad zâmlì ì pastaǔleny na nogì, âk čalavek, ì sèrca čalavečae bylo dadzena âmu.

5. І вось, яшчэ зьвер, другі, падобны да мядзьведзя, стаяў на адным баку, і тры іклы ў яго ў пашчы, паміж зубамі ягонымі; яму сказана так: "устань, еж многа мяса!"

Ì vos′, âščè z′ver, drugì, padobny da mâdz′vedzâ, staâǔ na adnym baku, ì try ìkly ǔ âgo ǔ paščy, pamìž zubamì âgonymì; âmu skazana tak: "ustan′, ež mnoga mâsa!"

6. Потым бачыў я: вось - яшчэ зьвер, як барс; на сьпіне ў яго чатыры птушыныя крылы, і чатыры галавы былі ў таго зьвера, і была яму дадзена ўлада.

Potym bačyǔ â: vos′ - âščè z′ver, âk bars; na s′pìne ǔ âgo čatyry ptušynyâ kryly, ì čatyry galavy bylì ǔ tago z′vera, ì byla âmu dadzena ǔlada.

7. Пасьля бачыў я ў начных уявах, і вось - зьвер чацьвёрты, страшэнны і жудасны і бязь меры моцны; у яго - вялікія жалезныя зубы; ён пажырае і трушчыць, а рэшту топча нагамі; ён адрозьніваўся ад усіх ранейшых зьвяроў, і дзесяць рагоў было ў яго.

Pas′lâ bačyǔ â ǔ načnyh uâvah, ì vos′ - z′ver čac′vërty, strašènny ì žudasny ì bâz′ mery mocny; u âgo - vâlìkìâ žaleznyâ zuby; ën pažyrae ì truščyc′, a rèštu topča nagamì; ën adroz′nìvaǔsâ ad usìh ranejšyh z′vâroǔ, ì dzesâc′ ragoǔ bylo ǔ âgo.

8. Я глядзеў на гэтыя рогі, і вось, выйшаў паміж імі яшчэ адзін невялікі рог, а тры ранейшыя рогі былі з коранем вырваны перад ім, і вось, у гэтым розе былі вочы, як вочы чалавечыя, і вусны, якія гаварылі пагардліва.

Â glâdzeǔ na gètyâ rogì, ì vos′, vyjšaǔ pamìž ìmì âščè adzìn nevâlìkì rog, a try ranejšyâ rogì bylì z koranem vyrvany perad ìm, ì vos′, u gètym roze bylì vočy, âk vočy čalavečyâ, ì vusny, âkìâ gavarylì pagardlìva.

9. Бачыў я нарэшце, што пастаўленыя былі троны, і сеў Спрадвечны днямі; адзеньне на Ім было белае, як сьнег, і валасы на галаве Яго - як чыстая воўна, трон Яго - як вогненнае полымя, колы ў ім - палымяны агонь.

Bačyǔ â narèšce, što pastaǔlenyâ bylì trony, ì seǔ Spradvečny dnâmì; adzen′ne na Ìm bylo belae, âk s′neg, ì valasy na galave Âgo - âk čystaâ voǔna, tron Âgo - âk vognennae polymâ, koly ǔ ìm - palymâny agon′.

10. Агнявая рака плыла і праходзіла перад Ім; тысяча тысяч служылі Яму і цьма цьмоў стаялі перад Ім; судзьдзі селі, і разгарнуліся кнігі.

Agnâvaâ raka plyla ì prahodzìla perad Ìm; tysâča tysâč služylì Âmu ì c′ma c′moǔ staâlì perad Ìm; sudz′dzì selì, ì razgarnulìsâ knìgì.

11. Бачыў я тады, што за маўленьне пагардлівых слоў, якія гаварыў рог, зьвер быў забіты на маіх вачах, і цела ягонае струшчана і аддадзена на спаленьне агню.

Bačyǔ â tady, što za maǔlen′ne pagardlìvyh sloǔ, âkìâ gavaryǔ rog, z′ver byǔ zabìty na maìh vačah, ì cela âgonae struščana ì addadzena na spalen′ne agnû.

12. І ў астатніх зьвяроў адабрана ўлада іхняя, і абсяг жыцьця дадзены ім толькі на час і на гадзіны.

Ì ǔ astatnìh z′vâroǔ adabrana ǔlada ìhnââ, ì absâg žyc′câ dadzeny ìm tol′kì na čas ì na gadzìny.

13. Бачыў я ў начных уявах, вось, з аблокамі нябеснымі ішоў як бы Сын Чалавечы, дайшоў да Спрадвечнага днямі і падведзены быў да Яго.

Bačyǔ â ǔ načnyh uâvah, vos′, z ablokamì nâbesnymì ìšoǔ âk by Syn Čalavečy, dajšoǔ da Spradvečnaga dnâmì ì padvedzeny byǔ da Âgo.

14. І Яму дадзена ўлада, слава і царства, каб усе народы, плямёны і роды служылі Яму; валадарства Ягонае - валадарства вечнае, яно ня мінецца, і царства Ягонае не разбурыцца.

Ì Âmu dadzena ǔlada, slava ì carstva, kab use narody, plâmëny ì rody služylì Âmu; valadarstva Âgonae - valadarstva večnae, âno nâ mìnecca, ì carstva Âgonae ne razburycca.

15. Затрапятаў дух мой, Даніілаў, ува мне, у целе маім, і ўявы галавы маёй зьбянтэжылі мяне.

Zatrapâtaǔ duh moj, Danììlaǔ, uva mne, u cele maìm, ì ǔâvy galavy maëj z′bântèžylì mâne.

16. Я падышоў да аднаго, што стаяў наперадзе, і спытаўся ў яго пра сапраўдную сутнасьць усяго гэтага, і ён пачаў гаварыць са мною і растлумачыў мне сэнс сказанага:

Â padyšoǔ da adnago, što staâǔ naperadze, ì spytaǔsâ ǔ âgo pra sapraǔdnuû sutnas′c′ usâgo gètaga, ì ën pačaǔ gavaryc′ sa mnoû ì rastlumačyǔ mne sèns skazanaga:

17. гэтыя вялікія зьвяры, якіх чатыры, азначаюць, што чатыры царствы паўстануць зь зямлі.

gètyâ vâlìkìâ z′vâry, âkìh čatyry, aznačaûc′, što čatyry carstvy paǔstanuc′ z′ zâmlì.

18. Потым прымуць царства сьвятыя Ўсявышняга і будуць валодаць царствам вавек і вавекі вякоў".

Potym prymuc′ carstva s′vâtyâ Ǔsâvyšnâga ì buduc′ valodac′ carstvam vavek ì vavekì vâkoǔ".

19. Тады пажадаў я дакладнага тлумачэньня пра чацьвёртага зьвера, які адрозьніваўся ад усіх і быў вельмі страшны, з зубамі жалезнымі і пазурамі меднымі, жэр і трушчыў, а рэшту таптаў нагамі,

Tady pažadaǔ â dakladnaga tlumačèn′nâ pra čac′vërtaga z′vera, âkì adroz′nìvaǔsâ ad usìh ì byǔ vel′mì strašny, z zubamì žaleznymì ì pazuramì mednymì, žèr ì truščyǔ, a rèštu taptaǔ nagamì,

20. і пра дзесяць рагоў, якія былі на галаве ў яго, і пра другі, што зноў выйшаў, перад якім выпалі тры, - пра той самы рог, у якога былі вочы і вусны, што гаварылі пагардліва, і які з выгляду стаў большы за астатнія.

ì pra dzesâc′ ragoǔ, âkìâ bylì na galave ǔ âgo, ì pra drugì, što znoǔ vyjšaǔ, perad âkìm vypalì try, - pra toj samy rog, u âkoga bylì vočy ì vusny, što gavarylì pagardlìva, ì âkì z vyglâdu staǔ bol′šy za astatnìâ.

21. пакуль ня прыйшоў Спрадвечны днямі, і суд дадзены быў сьвятым Усявышняга, і настаў час, каб царствам авалодалі сьвятыя.

pakul′ nâ pryjšoǔ Spradvečny dnâmì, ì sud dadzeny byǔ s′vâtym Usâvyšnâga, ì nastaǔ čas, kab carstvam avalodalì s′vâtyâ.

22. Пра гэта ён сказаў: "зьвер чацьвёрты - на зямлі будзе чацьвёртае царства, якое адрозьніваецца ад усіх царстваў, яно будзе пажыраць усю зямлю, таптаць і трушчыць яе.

Pra gèta ën skazaǔ: "z′ver čac′vërty - na zâmlì budze čac′vërtae carstva, âkoe adroz′nìvaecca ad usìh carstvaǔ, âno budze pažyrac′ usû zâmlû, taptac′ ì truščyc′ âe.

23. А дзесяць рагоў азначаюць, што з гэтага царства паўстануць дзесяць цароў, і пасьля іх паўстане іншы, не такі як ранейшыя, і зьнішчыць трох цароў,

A dzesâc′ ragoǔ aznačaûc′, što z gètaga carstva paǔstanuc′ dzesâc′ caroǔ, ì pas′lâ ìh paǔstane ìnšy, ne takì âk ranejšyâ, ì z′nìščyc′ troh caroǔ,

24. і супроць Усявышняга будзе гаварыць словы і прыгнятаць сьвятых Усявышняга; нават задумае адмяніць у іх сьвяты і закон, і яны аддазены будуць у руку яго да часу і часоў і паўчасу.

ì suproc′ Usâvyšnâga budze gavaryc′ slovy ì prygnâtac′ s′vâtyh Usâvyšnâga; navat zadumae admânìc′ u ìh s′vâty ì zakon, ì âny addazeny buduc′ u ruku âgo da času ì časoǔ ì paǔčasu.

25. Потым засядуць судзьдзі і адбяруць у яго ўладу губіць і зьнішчаць да канца,

Potym zasâduc′ sudz′dzì ì adbâruc′ u âgo ǔladu gubìc′ ì z′nìščac′ da kanca,

26. а царства і ўлада і веліч царская ва ўсёй паднябеснай дадзена будзе народу сьвятых Усявышняга, царства Якога - царства вечнае, і ўсе ўладары будуць служыць і слухацца Яго".

a carstva ì ǔlada ì velìč carskaâ va ǔsëj padnâbesnaj dadzena budze narodu s′vâtyh Usâvyšnâga, carstva Âkoga - carstva večnae, ì ǔse ǔladary buduc′ služyc′ ì sluhacca Âgo".

27. Тут канец слова. Мяне, Данііла, моцна турбавалі развагі мае, і аблічча маё зьмянілася на мне; але слова я захаваў у сэрцы маім.

Tut kanec slova. Mâne, Danììla, mocna turbavalì razvagì mae, ì ablìčča maë z′mânìlasâ na mne; ale slova â zahavaǔ u sèrcy maìm.

8 Кіраўнік

1. На трэці год цараваньня цара Валтасара явілася мне, Даніілу, уява пасьля той, якая явілася мне раней.

Na trècì god caravan′nâ cara Valtasara âvìlasâ mne, Danììlu, uâva pas′lâ toj, âkaâ âvìlasâ mne ranej.

2. І бачыў я ва ўяве, - і калі бачыў, я быў у Сузах, прастольным горадзе ў акрузе Эламскай, - і бачыў я ва ўяве, як бы я быў каля ракі Улай.

Ì bačyǔ â va ǔâve, - ì kalì bačyǔ, â byǔ u Suzah, prastol′nym goradze ǔ akruze Èlamskaj, - ì bačyǔ â va ǔâve, âk by â byǔ kalâ rakì Ulaj.

3. Узьвёў я вочы мае і ўбачыў: вось, адзін баран стаіць каля ракі; у яго два рогі, і рогі высокія, але адзін вышэйшы за другі, і вышэйшы вырас пасьля.

Uz′vëǔ â vočy mae ì ǔbačyǔ: vos′, adzìn baran staìc′ kalâ rakì; u âgo dva rogì, ì rogì vysokìâ, ale adzìn vyšèjšy za drugì, ì vyšèjšy vyras pas′lâ.

4. Бачыў я, як гэты баран бароў на захад і на поўнач і на поўдзень, і ніякі зьвер ня мог устояць супроць яго, і ніхто ня мог уратавацца ад яго; і ён рабіў, што хацеў і стаў велічны.

Bačyǔ â, âk gèty baran baroǔ na zahad ì na poǔnač ì na poǔdzen′, ì nìâkì z′ver nâ mog ustoâc′ suproc′ âgo, ì nìhto nâ mog uratavacca ad âgo; ì ën rabìǔ, što haceǔ ì staǔ velìčny.

5. Я ўважліва глядзеў на гэта, і вось, з захаду ішоў казёл па ўлоньні зямлі, не дакранаючыся да зямлі; у гэтага казла быў відаць рог паміж яго вачамі.

Â ǔvažlìva glâdzeǔ na gèta, ì vos′, z zahadu ìšoǔ kazël pa ǔlon′nì zâmlì, ne dakranaûčysâ da zâmlì; u gètaga kazla byǔ vìdac′ rog pamìž âgo vačamì.

6. Ён пайшоў да таго барана, які меў рогі, якога бачыў я, як ён стаяў каля ракі, і кінуўся на яго ў моцнай лютасьці сваёй.

Ën pajšoǔ da tago barana, âkì meǔ rogì, âkoga bačyǔ â, âk ën staâǔ kalâ rakì, ì kìnuǔsâ na âgo ǔ mocnaj lûtas′cì svaëj.

7. І бачыў я, як ён, дабегшы да барана, раз'ятрыўся на яго і ўдарыў барана і зламаў яму рогі; і ня стала сілы ў барана ўстояць супроць яго, і той паваліў яго на зямлю і патаптаў яго, і ня было нікога, хто мог бы адратаваць барана ад яго.

Ì bačyǔ â, âk ën, dabegšy da barana, raz'âtryǔsâ na âgo ì ǔdaryǔ barana ì zlamaǔ âmu rogì; ì nâ stala sìly ǔ barana ǔstoâc′ suproc′ âgo, ì toj pavalìǔ âgo na zâmlû ì pataptaǔ âgo, ì nâ bylo nìkoga, hto mog by adratavac′ barana ad âgo.

8. Тады казёл над меру ўзьвялічыўся; але калі ён узмацніўся, дык зламаўся вялікі рог, і замест яго вырасьлі чатыры, павернутыя на чатыры вятры нябесныя.

Tady kazël nad meru ǔz′vâlìčyǔsâ; ale kalì ën uzmacnìǔsâ, dyk zlamaǔsâ vâlìkì rog, ì zamest âgo vyras′lì čatyry, pavernutyâ na čatyry vâtry nâbesnyâ.

9. А з аднаго выйшаў малы рог, які нязвычайна вырас на поўдзень і на ўсход і да цудоўнай краіны,

A z adnago vyjšaǔ maly rog, âkì nâzvyčajna vyras na poǔdzen′ ì na ǔshod ì da cudoǔnaj kraìny,

10. і падняўся да войска нябеснага, і скінуў на зямлю частку гэтага войска і зорак і патаптаў іх,

ì padnâǔsâ da vojska nâbesnaga, ì skìnuǔ na zâmlû častku gètaga vojska ì zorak ì pataptaǔ ìh,

11. і нават падняўся на Правадыра таго войска, і адабрана была ў Яго штодзённая ахвяра, і паганьбавана было месца сьвятыні Ягонай,

ì navat padnâǔsâ na Pravadyra tago vojska, ì adabrana byla ǔ Âgo štodzënnaâ ahvâra, ì pagan′bavana bylo mesca s′vâtynì Âgonaj,

12. і войска аддадзена разам з штодзённаю ахвяраю за грэх, і ён, скідаючы ісьціну на зямлю, дзеяў і меў посьпех.

ì vojska addadzena razam z štodzënnaû ahvâraû za grèh, ì ën, skìdaûčy ìs′cìnu na zâmlû, dzeâǔ ì meǔ pos′peh.

13. І пачуў Я аднаго сьвятога, які гаварыў, і сказаў гэты сьвяты камусьці на пытаньне: "да якога часу сягае гэтая ўява пра штодзённую ахвяру і пра зьнішчальны грэх, калі сьвятыня і войска аддадзены на патаптаньне?"

Ì pačuǔ Â adnago s′vâtoga, âkì gavaryǔ, ì skazaǔ gèty s′vâty kamus′cì na pytan′ne: "da âkoga času sâgae gètaâ ǔâva pra štodzënnuû ahvâru ì pra z′nìščal′ny grèh, kalì s′vâtynâ ì vojska addadzeny na pataptan′ne?"

14. І сказаў мне: "да двух тысяч трохсот вечароў і раніц; і тады сьвятыня ачысьціцца".

Ì skazaǔ mne: "da dvuh tysâč trohsot večaroǔ ì ranìc; ì tady s′vâtynâ ačys′cìcca".

15. І было: калі я, Данііл, убачыў гэтую ўяву і шукаў сутнасьці яе, вось, стаў перад мною як бы воблік Мужа.

Ì bylo: kalì â, Danììl, ubačyǔ gètuû ǔâvu ì šukaǔ sutnas′cì âe, vos′, staǔ perad mnoû âk by voblìk Muža.

16. І пачуў я ад сярэдзіны Улая голас чалавечы, які заклікаў і сказаў: "Гаўрыіле! растлумач яму гэтую ўяву!"

Ì pačuǔ â ad sârèdzìny Ulaâ golas čalavečy, âkì zaklìkaǔ ì skazaǔ: "Gaǔryìle! rastlumač âmu gètuû ǔâvu!"

17. І ён падышоў туды, дзе я стаяў, і калі ён прыйшоў, я жахнуўся і ўпаў на аблічча маё; і сказаў ён мне: "ведай, сыне чалавечы, што пра часіну канца гэтая ўява!"

Ì ën padyšoǔ tudy, dze â staâǔ, ì kalì ën pryjšoǔ, â žahnuǔsâ ì ǔpaǔ na ablìčča maë; ì skazaǔ ën mne: "vedaj, syne čalavečy, što pra časìnu kanca gètaâ ǔâva!"

18. І калі ён гаварыў са мною, я самлеў і ляжаў сваім тварам на зямлі; але ён дакрануўся да мяне і паставіў мяне на маё месца

Ì kalì ën gavaryǔ sa mnoû, â samleǔ ì lâžaǔ svaìm tvaram na zâmlì; ale ën dakranuǔsâ da mâne ì pastavìǔ mâne na maë mesca

19. і сказаў: "вось, я адкрываю табе, што будзе ў апошнія дні гневу; бо пра часіну канца вызначанага часу гэтая ўява.

ì skazaǔ: "vos′, â adkryvaû tabe, što budze ǔ apošnìâ dnì gnevu; bo pra časìnu kanca vyznačanaga času gètaâ ǔâva.

20. Баран, якога ты бачыў з двума рагамі, гэта цары Мідыйскі і Персідскі.

Baran, âkoga ty bačyǔ z dvuma ragamì, gèta cary Mìdyjskì ì Persìdskì.

21. А казёл кашлаты - цар Грэцыі, а вялікі рог, які паміж вачэй у яго, гэта - яе першы цар;

A kazël kašlaty - car Grècyì, a vâlìkì rog, âkì pamìž vačèj u âgo, gèta - âe peršy car;

22. ён зламаўся, і замест яго вырасьлі іншыя чатыры: гэта - чатыры царствы паўстануць з гэтага народу, але не зь яго сілаю.

ën zlamaǔsâ, ì zamest âgo vyras′lì ìnšyâ čatyry: gèta - čatyry carstvy paǔstanuc′ z gètaga narodu, ale ne z′ âgo sìlaû.

23. А пад канец царства іх, калі адступнікі напоўняць меру беззаконьняў сваіх, паўстане цар нахабны і спрытны ў падступнасьці;

A pad kanec carstva ìh, kalì adstupnìkì napoǔnâc′ meru bezzakon′nâǔ svaìh, paǔstane car nahabny ì sprytny ǔ padstupnas′cì;

24. і ўмацуецца сіла ягоная, хоць і не яго сілаю, і ён будзе чыніць дзівосныя спусташэньні і мець посьпех і дзеяць і губіць моцных і народ сьвятых,

ì ǔmacuecca sìla âgonaâ, hoc′ ì ne âgo sìlaû, ì ën budze čynìc′ dzìvosnyâ spustašèn′nì ì mec′ pos′peh ì dzeâc′ ì gubìc′ mocnyh ì narod s′vâtyh,

25. і, пры яго розуме, падступнасьць будзе мець посьпех у руцэ ў яго, і сэрцам сваім ён узьнясецца і ў час міру загубіць многіх і супраць Уладара ўладароў паўстане, але будзе зламаны - ня рукою.

ì, pry âgo rozume, padstupnas′c′ budze mec′ pos′peh u rucè ǔ âgo, ì sèrcam svaìm ën uz′nâsecca ì ǔ čas mìru zagubìc′ mnogìh ì suprac′ Uladara ǔladaroǔ paǔstane, ale budze zlamany - nâ rukoû.

26. А ўява пра вечар і раніцу, пра якую сказана, сапраўдная; але ты схавай гэтую ўяву, бо яна пра далёкія часіны".

A ǔâva pra večar ì ranìcu, pra âkuû skazana, sapraǔdnaâ; ale ty shavaj gètuû ǔâvu, bo âna pra dalëkìâ časìny".

27. А я, Данііл, зьнямогся, і нядужыў некалькі дзён; потым устаў і пачаў займацца царскімі справамі; я вельмі зьдзіўлены быў уяваю гэтаю і не разумеў яе.

A â, Danììl, z′nâmogsâ, ì nâdužyǔ nekal′kì dzën; potym ustaǔ ì pačaǔ zajmacca carskìmì spravamì; â vel′mì z′dzìǔleny byǔ uâvaû gètaû ì ne razumeǔ âe.

9 Кіраўнік

1. У першы год Дарыя, сына Асуравага, з роду Мідыйскага, які пастаўлены быў царом над царствам Халдэйскім,

U peršy god Daryâ, syna Asuravaga, z rodu Mìdyjskaga, âkì pastaǔleny byǔ carom nad carstvam Haldèjskìm,

2. у першы год яго цараваньня я, Данііл, зразумеў па кнігах лічбу гадоў, пра якую было слова Гасподняе да Ераміі прарока, што семдзесят гадоў споўняцца над руінамі Ерусаліма.

u peršy god âgo caravan′nâ â, Danììl, zrazumeǔ pa knìgah lìčbu gadoǔ, pra âkuû bylo slova Gaspodnâe da Eramìì praroka, što semdzesât gadoǔ spoǔnâcca nad ruìnamì Erusalìma.

3. І зьвярнуў я сваё аблічча да Госпада Бога з малітваю і маленьнем, у посьце і ў вярэце і ў попеле,

Ì z′vârnuǔ â svaë ablìčča da Gospada Boga z malìtvaû ì malen′nem, u pos′ce ì ǔ vârèce ì ǔ popele,

4. і маліўся я Госпаду Богу майму і спавядаўся і сказаў: "малю Цябе, Госпадзе Божа вялікі і дзівосны, Ахавальнік запавету і міласьці да тых, якія любяць Цябе і захоўваюць Твае запаведзі!

ì malìǔsâ â Gospadu Bogu majmu ì spavâdaǔsâ ì skazaǔ: "malû Câbe, Gospadze Boža vâlìkì ì dzìvosny, Ahaval′nìk zapavetu ì mìlas′cì da tyh, âkìâ lûbâc′ Câbe ì zahoǔvaûc′ Tvae zapavedzì!

5. Грашылі мы, учынялі беззаконьне, рабілі несправядліва, упарціліся і адступалі ад запаведзяў Тваіх і ад пастановаў Тваіх

Grašylì my, učynâlì bezzakon′ne, rabìlì nespravâdlìva, uparcìlìsâ ì adstupalì ad zapavedzâǔ Tvaìh ì ad pastanovaǔ Tvaìh

6. і ня прыслухаліся да рабоў Тваіх прарокаў, якія Тваім імем гаварылі царам нашым і вяльможам нашым, і бацькам нашым і ўсяму народу краіны.

ì nâ prysluhalìsâ da raboǔ Tvaìh prarokaǔ, âkìâ Tvaìm ìmem gavarylì caram našym ì vâl′možam našym, ì bac′kam našym ì ǔsâmu narodu kraìny.

7. У Цябе, Госпадзе, праўда, а ў нас сорам на тварах, як сёньня ў кожнага Юдэя, і ў жыхароў Ерусаліма і ва ўсяго Ізраіля, і ў блізкіх і ў далёкіх, па ўсіх краях, куды Ты іх выгнаў за паняверства іхняе, зь якім яны адступіліся ад Цябе.

U Câbe, Gospadze, praǔda, a ǔ nas soram na tvarah, âk sën′nâ ǔ kožnaga Ûdèâ, ì ǔ žyharoǔ Erusalìma ì va ǔsâgo Ìzraìlâ, ì ǔ blìzkìh ì ǔ dalëkìh, pa ǔsìh kraâh, kudy Ty ìh vygnaǔ za panâverstva ìhnâe, z′ âkìm âny adstupìlìsâ ad Câbe.

8. Госпадзе! сорам на твары нам, царам нашым, князям нашым і нашым бацькам, бо мы зграшылі перад Табою!

Gospadze! soram na tvary nam, caram našym, knâzâm našym ì našym bac′kam, bo my zgrašylì perad Taboû!

9. А Госпаду Богу нашаму - міласэрнасьць і дараваньне, бо мы бунтаваліся супроць Яго,

A Gospadu Bogu našamu - mìlasèrnas′c′ ì daravan′ne, bo my buntavalìsâ suproc′ Âgo,

10. і ня слухаліся голасу Госпада Бога нашага, каб хадзіць паводле законаў Яго, якія Ён даў нам праз Сваіх рабоў, прарокаў.

ì nâ sluhalìsâ golasu Gospada Boga našaga, kab hadzìc′ pavodle zakonaǔ Âgo, âkìâ Ën daǔ nam praz Svaìh raboǔ, prarokaǔ.

11. І ўвесь Ізраіль пераступіў праз закон Твой і адвярнуўся, каб ня слухацца голасу Твайго; і за тое выліліся на нас праклён і прысяга, якія напісаны ў законе Майсея, раба Божага; бо мы зграшылі перад Ім.

Ì ǔves′ Ìzraìl′ perastupìǔ praz zakon Tvoj ì advârnuǔsâ, kab nâ sluhacca golasu Tvajgo; ì za toe vylìlìsâ na nas praklën ì prysâga, âkìâ napìsany ǔ zakone Majseâ, raba Božaga; bo my zgrašylì perad Ìm.

12. І Ён стрымаў Сваё слова, якое сказаў на нас і на судзьдзяў нашых, што судзілі нас, каб навесьці на нас вялікае ліха, якога ня бывала пад небам і якое сталася ў Ерусаліме.

Ì Ën strymaǔ Svaë slova, âkoe skazaǔ na nas ì na sudz′dzâǔ našyh, što sudzìlì nas, kab naves′cì na nas vâlìkae lìha, âkoga nâ byvala pad nebam ì âkoe stalasâ ǔ Erusalìme.

13. Як напісана ў законе Майсеевым, так усё гэта ліха спадобіла нас; але мы не ўпрасілі Госпада Бога нашага, каб вярнуцца нам ад правінаў нашых і паразумнець у ісьціне Тваёй.

Âk napìsana ǔ zakone Majseevym, tak usë gèta lìha spadobìla nas; ale my ne ǔprasìlì Gospada Boga našaga, kab vârnucca nam ad pravìnaǔ našyh ì parazumnec′ u ìs′cìne Tvaëj.

14. Бачыў Гасподзь ліха і навёў яго на нас, бо справядлівы Гасподзь Бог наш ва ўсіх чынах Сваіх, якія робіць, але мы ня слухалі голасу Ягонага.

Bačyǔ Gaspodz′ lìha ì navëǔ âgo na nas, bo spravâdlìvy Gaspodz′ Bog naš va ǔsìh čynah Svaìh, âkìâ robìc′, ale my nâ sluhalì golasu Âgonaga.

15. А цяпер, Госпадзе Божа наш, Які вывеў народ Свой зь зямлі Егіпецкай моцнаю рукою і явіў славу Сваю, як сёньня ! зграшылі мы, рабілі несправядліва.

A câper, Gospadze Boža naš, Âkì vyveǔ narod Svoj z′ zâmlì Egìpeckaj mocnaû rukoû ì âvìǔ slavu Svaû, âk sën′nâ ! zgrašylì my, rabìlì nespravâdlìva.

16. Госпадзе! па ўсёй праўдзе Тваёй хай адвернецца гнеў твой і абурэньне Тваё ад Твайго горада Ерусаліма, ад сьвятой гары Тваёй; бо за грахі нашыя і правіны бацькоў нашых Ерусалім і народ Твой у паганьбеньні ва ўсіх, хто нас атачае.

Gospadze! pa ǔsëj praǔdze Tvaëj haj advernecca gneǔ tvoj ì aburèn′ne Tvaë ad Tvajgo gorada Erusalìma, ad s′vâtoj gary Tvaëj; bo za grahì našyâ ì pravìny bac′koǔ našyh Erusalìm ì narod Tvoj u pagan′ben′nì va ǔsìh, hto nas atačae.

17. І сёньня пачуй, Божа наш, малітву раба Твайго і маленьне яго і паглядзі прасьветлым абліччам Тваім на спустошаную сьвятыню Тваю, дзеля Цябе, Госпадзе!

Ì sën′nâ pačuj, Boža naš, malìtvu raba Tvajgo ì malen′ne âgo ì paglâdzì pras′vetlym ablìččam Tvaìm na spustošanuû s′vâtynû Tvaû, dzelâ Câbe, Gospadze!

18. Прыхілі, Божа мой, вуха Тваё і паслухай, расплюшчы вочы Свае і паглядзі на спусташэньні нашыя і на горад, дзе названа імя Тваё; бо мы кладзем свае маленьні перад Табою, спадзяючыся не на справядлівасьць нашую, а на Тваю вялікую міласэрнасьць.

Pryhìlì, Boža moj, vuha Tvaë ì pasluhaj, rasplûščy vočy Svae ì paglâdzì na spustašèn′nì našyâ ì na gorad, dze nazvana ìmâ Tvaë; bo my kladzem svae malen′nì perad Taboû, spadzâûčysâ ne na spravâdlìvas′c′ našuû, a na Tvaû vâlìkuû mìlasèrnas′c′.

19. Госпадзе, выслухай! Госпадзе, даруй! Госпадзе, уважы і зьдзейсьні, не спазьніся дзеля Цябе Самога, Божа мой, бо Тваё імя названа над горадам Тваім і над народам Тваім!"

Gospadze, vysluhaj! Gospadze, daruj! Gospadze, uvažy ì z′dzejs′nì, ne spaz′nìsâ dzelâ Câbe Samoga, Boža moj, bo Tvaë ìmâ nazvana nad goradam Tvaìm ì nad narodam Tvaìm!"

20. І калі я яшчэ гаварыў і маліўся і спавядаўся ў грахах маіх і грахах народу майго, Ізраіля, і клаў маленьне маё перад Госпадам Богам маім за сьвятую гару майго Бога,

Ì kalì â âščè gavaryǔ ì malìǔsâ ì spavâdaǔsâ ǔ grahah maìh ì grahah narodu majgo, Ìzraìlâ, ì klaǔ malen′ne maë perad Gospadam Bogam maìm za s′vâtuû garu majgo Boga,

21. калі я яшчэ гаварыў на малітве, а муж Гаўрыіл, якога бачыў я раней ва ўяве, хутка прыляцеўшы, дакрануўся да мяне ў часіну вячэрняй ахвяры

kalì â âščè gavaryǔ na malìtve, a muž Gaǔryìl, âkoga bačyǔ â ranej va ǔâve, hutka prylâceǔšy, dakranuǔsâ da mâne ǔ časìnu vâčèrnâj ahvâry

22. і настаўляў на розум мяне, гаварыў са мною і сказаў: "Данііле! цяпер я прыйшоў, каб умудрыць цябе ў разуменьні.

ì nastaǔlâǔ na rozum mâne, gavaryǔ sa mnoû ì skazaǔ: "Danììle! câper â pryjšoǔ, kab umudryc′ câbe ǔ razumen′nì.

23. На пачатку маленьня твайго выйшла слова, і я прыйшоў абвясьціць яго табе, бо ты - муж жаданьняў; дык вось, пранікні ў слова і ўразумей уяву.

Na pačatku malen′nâ tvajgo vyjšla slova, ì â pryjšoǔ abvâs′cìc′ âgo tabe, bo ty - muž žadan′nâǔ; dyk vos′, pranìknì ǔ slova ì ǔrazumej uâvu.

24. Семдзесят тыдняў вызначана твайму народу і сьвятому гораду твайму, каб пакрыта было злачынства, мера грахоў перапоўнілася і спакутавана віна, і каб прыведзена была вечная праўда і спраўдзіліся ўява і прарок і каб памазаны быў Сьвяты Сьвятых.

Semdzesât tydnâǔ vyznačana tvajmu narodu ì s′vâtomu goradu tvajmu, kab pakryta bylo zlačynstva, mera grahoǔ perapoǔnìlasâ ì spakutavana vìna, ì kab pryvedzena byla večnaâ praǔda ì spraǔdzìlìsâ ǔâva ì prarok ì kab pamazany byǔ S′vâty S′vâtyh.

25. Дык ведай і разумей: ад часу, як выйдзе загад, каб адбудаваць Ерусалім, да Хрыста ‹ладара сем тыдняў і шэсьцьдзясят два тыдні; і вернецца народ і адбудуюцца вуліцы і муры, але ў цяжкія часіны.

Dyk vedaj ì razumej: ad času, âk vyjdze zagad, kab adbudavac′ Erusalìm, da Hrysta ‹ladara sem tydnâǔ ì šès′c′dzâsât dva tydnì; ì vernecca narod ì adbuduûcca vulìcy ì mury, ale ǔ câžkìâ časìny.

26. І як скончацца шэсьцьдзясят два тыдні, аддадзены будзе на сьмерць Хрыстос, і ня будзе; а горад і сьвятыню разбурыць народ правадыра, які прыйдзе, і канец яго будзе як ад паводкі, і да канца вайны будуць спусташэньні.

Ì âk skončacca šès′c′dzâsât dva tydnì, addadzeny budze na s′merc′ Hrystos, ì nâ budze; a gorad ì s′vâtynû razburyc′ narod pravadyra, âkì pryjdze, ì kanec âgo budze âk ad pavodkì, ì da kanca vajny buduc′ spustašèn′nì.

27. І зацьвердзіць запавет многім адзін тыдзень, а за паўтыдня спыніцца ахвяра і прынашэньне, і на крыле сьвятыні будзе гідота запусьценьня, пакуль канчатковая вызначаная пагібель не спадобіць спусташальніка".

Ì zac′verdzìc′ zapavet mnogìm adzìn tydzen′, a za paǔtydnâ spynìcca ahvâra ì prynašèn′ne, ì na kryle s′vâtynì budze gìdota zapus′cen′nâ, pakul′ kančatkovaâ vyznačanaâ pagìbel′ ne spadobìc′ spustašal′nìka".

10 Кіраўнік

1. У трэці год Кіра, цара Персідскага, было абвешчана слова Даніілу, які называўся імем Валтасар; і ў слове гэтым была ісьціна і вялікая сіла. Ён зразумеў гэтае адкрыцьцё і зразумеў гэтую ўяву.

U trècì god Kìra, cara Persìdskaga, bylo abveščana slova Danììlu, âkì nazyvaǔsâ ìmem Valtasar; ì ǔ slove gètym byla ìs′cìna ì vâlìkaâ sìla. Ën zrazumeǔ gètae adkryc′cë ì zrazumeǔ gètuû ǔâvu.

2. У тыя дні я, Данііл, быў у жалобе і тры тыдні часу.

U tyâ dnì â, Danììl, byǔ u žalobe ì try tydnì času.

3. Смачнага хлеба я ня еў; мяса і віно не ўваходзілі ў вусны мае, і масьцямі я не намашчваў сябе да завяршэньня трох тыдняў часу.

Smačnaga hleba â nâ eǔ; mâsa ì vìno ne ǔvahodzìlì ǔ vusny mae, ì mas′câmì â ne namaščvaǔ sâbe da zavâršèn′nâ troh tydnâǔ času.

4. А на дваццаць чацьвёрты дзень першага месяца быў я на беразе вялікай ракі Тыгра

A na dvaccac′ čac′vërty dzen′ peršaga mesâca byǔ â na beraze vâlìkaj rakì Tygra

5. і ўзьвёў вочы свае і ўбачыў: вось, адзін чалавек, апрануты ў ільняную вопратку, і сьцёгны яго перапяразаны золатам з Уфаза.

ì ǔz′vëǔ vočy svae ì ǔbačyǔ: vos′, adzìn čalavek, apranuty ǔ ìl′nânuû vopratku, ì s′cëgny âgo perapârazany zolatam z Ufaza.

6. Цела яго - як тапаз, твар яго - як выгляд маланкі; вочы яго - як запаленыя сьвяцільні, рукі яго і ногі яго з выгляду - як бліскучая медзь, і голас слоў ягоных - як голас мноства людзей.

Cela âgo - âk tapaz, tvar âgo - âk vyglâd malankì; vočy âgo - âk zapalenyâ s′vâcìl′nì, rukì âgo ì nogì âgo z vyglâdu - âk blìskučaâ medz′, ì golas sloǔ âgonyh - âk golas mnostva lûdzej.

7. І толькі адзін я, Данііл, бачыў гэтую ўяву, а людзі, якія былі са мною, ня бачылі гэтае ўявы; але моцны страх напаў на іх, і яны паўцякалі хавацца

Ì tol′kì adzìn â, Danììl, bačyǔ gètuû ǔâvu, a lûdzì, âkìâ bylì sa mnoû, nâ bačylì gètae ǔâvy; ale mocny strah napaǔ na ìh, ì âny paǔcâkalì havacca

8. і застаўся я адзін і бачыў гэтую вялікую ўяву, але ўва мне не засталося моцы і выгляд твару майго вельмі зьмяніўся, не засталося ўва мне бадзёрасьці.

ì zastaǔsâ â adzìn ì bačyǔ gètuû vâlìkuû ǔâvu, ale ǔva mne ne zastalosâ mocy ì vyglâd tvaru majgo vel′mì z′mânìǔsâ, ne zastalosâ ǔva mne badzëras′cì.

9. І пачуў я голас ягоных слоў: і як толькі пачуў голас ягоных слоў, самлеў і прыпаў тварам да зямлі.

Ì pačuǔ â golas âgonyh sloǔ: ì âk tol′kì pačuǔ golas âgonyh sloǔ, samleǔ ì prypaǔ tvaram da zâmlì.

10. Але вось, дакранулася да мяне рука і паставіла мяне на калені мае і на далоні маіх рук.

Ale vos′, dakranulasâ da mâne ruka ì pastavìla mâne na kalenì mae ì na dalonì maìh ruk.

11. І сказаў ён мне: "Данііле, муж любасны! пранікні ў словы, якія я скажу табе, і стань проста на ногі твае; бо да цябе я пасланы сёньня". Калі ён казаў мне гэтыя словы, я ўстаў і дрыжаў.

Ì skazaǔ ën mne: "Danììle, muž lûbasny! pranìknì ǔ slovy, âkìâ â skažu tabe, ì stan′ prosta na nogì tvae; bo da câbe â paslany sën′nâ". Kalì ën kazaǔ mne gètyâ slovy, â ǔstaǔ ì dryžaǔ.

12. Але ён сказаў мне: "ня бойся, Данііле; зь першага дня, як ты прыхіліў сваё сэрца, каб дасягнуць разуменьня і ўпакорыцца перад Богам тваім, словы твае пачуты, і я прыйшоў дзеля слоў тваіх,

Ale ën skazaǔ mne: "nâ bojsâ, Danììle; z′ peršaga dnâ, âk ty pryhìlìǔ svaë sèrca, kab dasâgnuc′ razumen′nâ ì ǔpakorycca perad Bogam tvaìm, slovy tvae pačuty, ì â pryjšoǔ dzelâ sloǔ tvaìh,

13. але князь Персідскага царства стаяў супроць мяне дваццаць адзін дзень; але вось, Міхаіл, адзін зь першых князёў, прыйшоў памагчы мне, і я заставаўся там пры царах Персідскіх.

ale knâz′ Persìdskaga carstva staâǔ suproc′ mâne dvaccac′ adzìn dzen′; ale vos′, Mìhaìl, adzìn z′ peršyh knâzëǔ, pryjšoǔ pamagčy mne, ì â zastavaǔsâ tam pry carah Persìdskìh.

14. А цяпер я прыйшоў абвясьціць табе, што станецца з народам тваім у апошнія часіны, бо ўява сягае да дзён далёкіх".

A câper â pryjšoǔ abvâs′cìc′ tabe, što stanecca z narodam tvaìm u apošnìâ časìny, bo ǔâva sâgae da dzën dalëkìh".

15. Калі ён гаварыў мне такія словы, я прынік маім тварам да зямлі і зьнямеў.

Kalì ën gavaryǔ mne takìâ slovy, â prynìk maìm tvaram da zâmlì ì z′nâmeǔ.

16. Але вось, нехта з выгляду падобны да сыноў чалавечых дакрануўся да вуснаў маіх, і я разамкнуў мае вусны, загаварыў і сказаў таму, які стаяў перад мною: "спадару мой! ад гэтай уявы вантробы мае павярнуліся ўва мне і не засталося ўва мне сілы.

Ale vos′, nehta z vyglâdu padobny da synoǔ čalavečyh dakranuǔsâ da vusnaǔ maìh, ì â razamknuǔ mae vusny, zagavaryǔ ì skazaǔ tamu, âkì staâǔ perad mnoû: "spadaru moj! ad gètaj uâvy vantroby mae pavârnulìsâ ǔva mne ì ne zastalosâ ǔva mne sìly.

17. І як можа гэты раб майго гаспадара гаварыць з гэтым гаспадаром маім, калі ўва мне няма сілы, і дыханьне перахапіла ўва мне".

Ì âk moža gèty rab majgo gaspadara gavaryc′ z gètym gaspadarom maìm, kalì ǔva mne nâma sìly, ì dyhan′ne perahapìla ǔva mne".

18. Тады зноў дакрануўся да мяне той, што як чалавечы воблік, і ўмацаваў мяне

Tady znoǔ dakranuǔsâ da mâne toj, što âk čalavečy voblìk, ì ǔmacavaǔ mâne

19. і сказаў: "ня бойся, муж любасны! мір табе, будзь мужны, будзь мужны!" І калі ён гаварыў са мною, я ўмацаваўся і сказаў: кажы, спадару мой; бо ты ўмацаваў мяне".

ì skazaǔ: "nâ bojsâ, muž lûbasny! mìr tabe, budz′ mužny, budz′ mužny!" Ì kalì ën gavaryǔ sa mnoû, â ǔmacavaǔsâ ì skazaǔ: kažy, spadaru moj; bo ty ǔmacavaǔ mâne".

20. І ён сказаў: "ці ведаеш ты, чаго я прыйшоў да цябе? Зараз я вярнуся, каб ваяваць зь Персідскім князем; а калі выйду, дык вось, прыйдзе князь Грэцыі.

Ì ën skazaǔ: "cì vedaeš ty, čago â pryjšoǔ da câbe? Zaraz â vârnusâ, kab vaâvac′ z′ Persìdskìm knâzem; a kalì vyjdu, dyk vos′, pryjdze knâz′ Grècyì.

21. Рэштаю я абвяшчу табе, што накрэсьлена ў кнізе праўды; і няма нікога, хто падтрымаў бы мяне ў гэтым, акрамя князя нашага Міхаіла.

Rèštaû â abvâšču tabe, što nakrès′lena ǔ knìze praǔdy; ì nâma nìkoga, hto padtrymaǔ by mâne ǔ gètym, akramâ knâzâ našaga Mìhaìla.

11 Кіраўнік

1. І вось я зь першага года Дарыя Мідзяніна стаўся апораю і падмацаваньнем.

Ì vos′ â z′ peršaga goda Daryâ Mìdzânìna staǔsâ aporaû ì padmacavan′nem.

2. А зараз абвяшчу табе праўду: вось, яшчэ тры цары паўстануць у Персіі; потым чацьвёрты перабольшыць усіх вялікім багацьцем, і калі падсіліцца багацьцем сваім, дык падыме ўсіх супроць царства Грэцкага.

A zaraz abvâšču tabe praǔdu: vos′, âščè try cary paǔstanuc′ u Persìì; potym čac′vërty perabol′šyc′ usìh vâlìkìm bagac′cem, ì kalì padsìlìcca bagac′cem svaìm, dyk padyme ǔsìh suproc′ carstva Grèckaga.

3. І паўстане цар магутны, які будзе валадарыць зь вялікаю ўладаю і будзе дзейнічаць па сваёй волі.

Ì paǔstane car magutny, âkì budze valadaryc′ z′ vâlìkaû ǔladaû ì budze dzejnìčac′ pa svaëj volì.

4. Але калі ён паўстане, царства яго разваліцца і падзеліцца па чатырох вятрах і не да ягоных нашчадкаў пяройдзе, і не з тою ўладаю, зь якою ён валадарыў, бо раздробніцца царства ягонае і дастанецца іншым, а ня ім.

Ale kalì ën paǔstane, carstva âgo razvalìcca ì padzelìcca pa čatyroh vâtrah ì ne da âgonyh naščadkaǔ pârojdze, ì ne z toû ǔladaû, z′ âkoû ën valadaryǔ, bo razdrobnìcca carstva âgonae ì dastanecca ìnšym, a nâ ìm.

5. І ўзмоцніцца паўднёвы цар, а адзін з князёў ягоных перасіліць яго і будзе валадарыць, і вялікае будзе валадарства ў яго.

Ì ǔzmocnìcca paǔdnëvy car, a adzìn z knâzëǔ âgonyh perasìlìc′ âgo ì budze valadaryc′, ì vâlìkae budze valadarstva ǔ âgo.

6. Але празь некалькі гадоў яны паяднаюцца, і дачка паўднёвага цара прыйдзе да цара паўночнага, каб устанавіць правільныя стасункі паміж імі; але яна ня ўтрымае сілы ў руках сваіх, ня ўстоіць і род яе, а здраджаны будуць як яна, так і тыя, што ішлі разам зь ёю, і народжаныя ёю, і што памагалі ёй у тыя часіны.

Ale praz′ nekal′kì gadoǔ âny paâdnaûcca, ì dačka paǔdnëvaga cara pryjdze da cara paǔnočnaga, kab ustanavìc′ pravìl′nyâ stasunkì pamìž ìmì; ale âna nâ ǔtrymae sìly ǔ rukah svaìh, nâ ǔstoìc′ ì rod âe, a zdradžany buduc′ âk âna, tak ì tyâ, što ìšlì razam z′ ëû, ì narodžanyâ ëû, ì što pamagalì ëj u tyâ časìny.

7. Але паўстане парастак ад кораня яе, выйдзе да войска і ўвойдзе ў цьвярдыні цара паўночнага, і будзе дзейнічаць у іх, і апануе іх,

Ale paǔstane parastak ad koranâ âe, vyjdze da vojska ì ǔvojdze ǔ c′vârdynì cara paǔnočnaga, ì budze dzejnìčac′ u ìh, ì apanue ìh,

8. і нават багоў іхніх, ідалаў іхніх з каштоўным посудам іхнім, срэбным і залатым, зьвязе ў няволю ў Егіпет і некалькі гадоў будзе стаяць вышэй за цара паўночнага.

ì navat bagoǔ ìhnìh, ìdalaǔ ìhnìh z kaštoǔnym posudam ìhnìm, srèbnym ì zalatym, z′vâze ǔ nâvolû ǔ Egìpet ì nekal′kì gadoǔ budze staâc′ vyšèj za cara paǔnočnaga.

9. Хоць ён і ўчыніць нашэсьце на царства паўднёвага цара, але вернецца ў сваю зямлю.

Hoc′ ën ì ǔčynìc′ našès′ce na carstva paǔdnëvaga cara, ale vernecca ǔ svaû zâmlû.

10. Потым узброяцца сыны ягоныя і зьбяруць шматлікае войска, і адзін зь іх хутка пойдзе, апануе і пройдзе, і потым, вяртаючыся, будзе ваяваць зь ім аж да яго цьвярдыні.

Potym uzbroâcca syny âgonyâ ì z′bâruc′ šmatlìkae vojska, ì adzìn z′ ìh hutka pojdze, apanue ì projdze, ì potym, vârtaûčysâ, budze vaâvac′ z′ ìm až da âgo c′vârdynì.

11. І раз'ятрыцца паўднёвы цар і выступіць, уступіць у бойку зь ім, царом паўночным, і выставіць вялікае войска, і аддадзена будзе войска ў рукі яго.

Ì raz'âtrycca paǔdnëvy car ì vystupìc′, ustupìc′ u bojku z′ ìm, carom paǔnočnym, ì vystavìc′ vâlìkae vojska, ì addadzena budze vojska ǔ rukì âgo.

12. І ўзбадзёрыцца войска, і сэрца царова ўзьнясецца; ён кіне многія тысячы, але ад гэтага ня будзе мацнейшы;

Ì ǔzbadzërycca vojska, ì sèrca carova ǔz′nâsecca; ën kìne mnogìâ tysâčy, ale ad gètaga nâ budze macnejšy;

13. бо паўночны цар вернецца і выставіць войска большае за ранейшае і празь некалькі гадоў мусова прыйдзе зь вялізарным войскам і вялікім багацьцем.

bo paǔnočny car vernecca ì vystavìc′ vojska bol′šae za ranejšae ì praz′ nekal′kì gadoǔ musova pryjdze z′ vâlìzarnym vojskam ì vâlìkìm bagac′cem.

14. У тыя часы многія паўстануць супроць паўднёвага цара, і мяцежнікі з сыноў твайго народу падымуцца, каб спраўдзілася ўява, і загінуць.

U tyâ časy mnogìâ paǔstanuc′ suproc′ paǔdnëvaga cara, ì mâcežnìkì z synoǔ tvajgo narodu padymucca, kab spraǔdzìlasâ ǔâva, ì zagìnuc′.

15. І прыйдзе цар паўночны, насыпле вал і авалодае ўмацаваным горадам, і ня ўстояць мышцы поўдня, ні адборнае войска яго; і ня хопіць сілы супроцьстаяць.

Ì pryjdze car paǔnočny, nasyple val ì avalodae ǔmacavanym goradam, ì nâ ǔstoâc′ myšcy poǔdnâ, nì adbornae vojska âgo; ì nâ hopìc′ sìly suproc′staâc′.

16. І хто выйдзе да яго, будзе дзейнічаць па волі ягонай, і ніхто ня ўстоіць перад ім; і на славутай зямлі паставіць стан свой, і будзе пагібель у ягонай руцэ.

Ì hto vyjdze da âgo, budze dzejnìčac′ pa volì âgonaj, ì nìhto nâ ǔstoìc′ perad ìm; ì na slavutaj zâmlì pastavìc′ stan svoj, ì budze pagìbel′ u âgonaj rucè.

17. І возьме намер увайсьці з усёю сілаю царства свайго, і праведныя зь ім, і ўчыніць гэта; і дачку за жонку аддасьць яму, на пагібель ягоную, але з гэтым намыслам не пашанцуе, і ня будзе яму карысьці з таго.

Ì voz′me namer uvajs′cì z usëû sìlaû carstva svajgo, ì pravednyâ z′ ìm, ì ǔčynìc′ gèta; ì dačku za žonku addas′c′ âmu, na pagìbel′ âgonuû, ale z gètym namyslam ne pašancue, ì nâ budze âmu karys′cì z tago.

18. Потым паверне аблічча сваё да астравоў і здабудзе многія; але нейкі правадыр спыніць учыненую ім ганьбу і нават сваю ганьбу аберне на яго.

Potym paverne ablìčča svaë da astravoǔ ì zdabudze mnogìâ; ale nejkì pravadyr spynìc′ učynenuû ìm gan′bu ì navat svaû gan′bu aberne na âgo.

19. Потым ён паверне аблічча сваё на цьвярдыні сваёй зямлі; але спатыкнецца, упадзе і ня станецца яго,

Potym ën paverne ablìčča svaë na c′vârdynì svaëj zâmlì; ale spatyknecca, upadze ì nâ stanecca âgo,

20. На яго месца стане той, які пашле зборшчыка падаткаў прайсьці на царства славы; але і ён празь некалькі дзён загіне, і не ад абурэньня і ня ў бітве.

Na âgo mesca stane toj, âkì pašle zborščyka padatkaǔ prajs′cì na carstva slavy; ale ì ën praz′ nekal′kì dzën zagìne, ì ne ad aburèn′nâ ì nâ ǔ bìtve.

21. І паўстане на месца яго пагарджаны, і не ўшануюць яго па-царску; але ён прыйдзе няпрыкметна і лёсткамі апануе царствам,

Ì paǔstane na mesca âgo pagardžany, ì ne ǔšanuûc′ âgo pa-carsku; ale ën pryjdze nâprykmetna ì lëstkamì apanue carstvam,

22. і ўсепатопныя войскі будуць патоплены і зьнішчаны ім, нават і сам правадыр запавету.

ì ǔsepatopnyâ vojskì buduc′ patopleny ì z′nìščany ìm, navat ì sam pravadyr zapavetu.

23. Бо пасьля таго, як ён уступіць у саюз зь ім, ён будзе дзейнічаць ашуканствам, і ўзыдзе і возьме верх з малым народам.

Bo pas′lâ tago, âk ën ustupìc′ u saûz z′ ìm, ën budze dzejnìčac′ ašukanstvam, ì ǔzydze ì voz′me verh z malym narodam.

24. Ён увойдзе ў мірныя і ўрадлівыя краіны і ўчыніць тое, чаго не рабілі бацькі яго і бацькі бацькоў яго; здабычу, нарабаваную маёмасьць і багацьце будзе раздаваць сваім і на цьвярдыні будзе мець свае намыслы, але толькі да часу.

Ën uvojdze ǔ mìrnyâ ì ǔradlìvyâ kraìny ì ǔčynìc′ toe, čago ne rabìlì bac′kì âgo ì bac′kì bac′koǔ âgo; zdabyču, narabavanuû maëmas′c′ ì bagac′ce budze razdavac′ svaìm ì na c′vârdynì budze mec′ svae namysly, ale tol′kì da času.

25. Потым абудзіць сілу сваю і дух свой зь вялізным войскам супроць паўднёвага цара, і цар паўднёвы выступіць на вайну зь вялікім і яшчэ мацнейшым войскам, але ня ўстоіць, бо намысьліцца супроць яго падступнасьць.

Potym abudzìc′ sìlu svaû ì duh svoj z′ vâlìznym vojskam suproc′ paǔdnëvaga cara, ì car paǔdnëvy vystupìc′ na vajnu z′ vâlìkìm ì âščè macnejšym vojskam, ale nâ ǔstoìc′, bo namys′lìcca suproc′ âgo padstupnas′c′.

26. І тыя трапезьнікі, што ядуць зь ім, загубяць яго, і войска ягонае разьліецца і многія будуць забітыя.

Ì tyâ trapez′nìkì, što âduc′ z′ ìm, zagubâc′ âgo, ì vojska âgonae raz′lìecca ì mnogìâ buduc′ zabìtyâ.

27. На сэрцы ў абодвух цароў гэтых будзе падступнасьць, і за адным сталом гаварыцьмуць няпраўду, але ня будзе посьпеху, бо канец яшчэ адкладзены да свайго часу.

Na sèrcy ǔ abodvuh caroǔ gètyh budze padstupnas′c′, ì za adnym stalom gavaryc′muc′ nâpraǔdu, ale nâ budze pos′pehu, bo kanec âščè adkladzeny da svajgo času.

28. І вернецца ён у свой край зь вялікім багацьцем і з варожым намыслам супроць сьвятога запавету, і ён выканае яго і вернецца на сваю зямлю.

Ì vernecca ën u svoj kraj z′ vâlìkìm bagac′cem ì z varožym namyslam suproc′ s′vâtoga zapavetu, ì ën vykanae âgo ì vernecca na svaû zâmlû.

29. І ў назначаны час зноў пойдзе ён на поўдзень; але апошні паход не такі будзе, як ранейшы,

Ì ǔ naznačany čas znoǔ pojdze ën na poǔdzen′; ale apošnì pahod ne takì budze, âk ranejšy,

30. бо ў адзін зь ім час прыйдуць Кітымскія караблі; і ён падупадзе духам і вернецца, і азлобіцца на сьвяты запавет і зьдзейсьніць свой намер і зноў увойдзе ў згоду з адступнікамі ад сьвятога запавету.

bo ǔ adzìn z′ ìm čas pryjduc′ Kìtymskìâ karablì; ì ën padupadze duham ì vernecca, ì azlobìcca na s′vâty zapavet ì z′dzejs′nìc′ svoj namer ì znoǔ uvojdze ǔ zgodu z adstupnìkamì ad s′vâtoga zapavetu.

31. І дадзена ім будзе частка войска, якая зьняславіць сьвятыню магутнасьці і спыніць штодзённую ахвяру і паставіць гідоту спустошанасьці.

Ì dadzena ìm budze častka vojska, âkaâ z′nâslavìc′ s′vâtynû magutnas′cì ì spynìc′ štodzënnuû ahvâru ì pastavìc′ gìdotu spustošanas′cì.

32. Тых, якія несправядліва ўчыняць супроць запавета, ён завабіць да сябе лёсткамі; а людзі, якія шануюць свайго Бога, узмоцняцца і будуць дзеяць.

Tyh, âkìâ nespravâdlìva ǔčynâc′ suproc′ zapaveta, ën zavabìc′ da sâbe lëstkamì; a lûdzì, âkìâ šanuûc′ svajgo Boga, uzmocnâcca ì buduc′ dzeâc′.

33. І разумныя з народу навядуць на розум многіх, хоць будуць некаторы час пакутаваць ад меча і агню, ад палону і рабунку;

Ì razumnyâ z narodu navâduc′ na rozum mnogìh, hoc′ buduc′ nekatory čas pakutavac′ ad meča ì agnû, ad palonu ì rabunku;

34. і ў час пакутніцтва свайго будуць мець пэўную дапамогу, і многія далучацца да іх, але няшчыра.

ì ǔ čas pakutnìctva svajgo buduc′ mec′ pèǔnuû dapamogu, ì mnogìâ dalučacca da ìh, ale nâščyra.

35. Пацерпяць некаторыя і з разумных, каб выпрабаваць сябе, каб ачысьціцца і каб адбяліцца да апошняга часу; бо ёсьць яшчэ час да вызначанага часу.

Pacerpâc′ nekatoryâ ì z razumnyh, kab vyprabavac′ sâbe, kab ačys′cìcca ì kab adbâlìcca da apošnâga času; bo ës′c′ âščè čas da vyznačanaga času.

36. І будзе рабіць цар той паводле свайго ўпадабаньня, і ўзьнясецца і ўзьвялічыцца вышэй за ўсякае божышча, і на Бога багоў гаварыцьме непатрэбнае і мецьме посьпех, пакуль не давершыцца гнеў: бо што наперад вызначана, тое споўніцца.

Ì budze rabìc′ car toj pavodle svajgo ǔpadaban′nâ, ì ǔz′nâsecca ì ǔz′vâlìčycca vyšèj za ǔsâkae božyšča, ì na Boga bagoǔ gavaryc′me nepatrèbnae ì mec′me pos′peh, pakul′ ne daveršycca gneǔ: bo što naperad vyznačana, toe spoǔnìcca.

37. І пра багоў сваіх бацькоў ён не падумае, ні пра пажадлівасьць жанчын; ні нават божышча ніякага ня ўважыць; бо ўзьвялічыць сябе над усімі.

Ì pra bagoǔ svaìh bac′koǔ ën ne padumae, nì pra pažadlìvas′c′ žančyn; nì navat božyšča nìâkaga nâ ǔvažyc′; bo ǔz′vâlìčyc′ sâbe nad usìmì.

38. Але богу цьвярдыняў на ягоным месцы ён будзе аддаваць пашану, і бога, якога ня ведалі ягоныя бацькі, будзе ўшаноўваць золатам і срэбрам, і дарагімі камянямі і рознымі рэчамі каштоўнымі,

Ale bogu c′vârdynâǔ na âgonym mescy ën budze addavac′ pašanu, ì boga, âkoga nâ vedalì âgonyâ bac′kì, budze ǔšanoǔvac′ zolatam ì srèbram, ì daragìmì kamânâmì ì roznymì rèčamì kaštoǔnymì,

39. і зладзіць цьвярдыню з чужым богам: хто прызнае яго, тым пабольшыць пашану і дасьць уладу над многімі, і зямлю раздасьць, як узнагароду.

ì zladzìc′ c′vârdynû z čužym bogam: hto pryznae âgo, tym pabol′šyc′ pašanu ì das′c′ uladu nad mnogìmì, ì zâmlû razdas′c′, âk uznagarodu.

40. А пад канец часу ўступіць у бой зь ім цар паўднёвы, і цар паўночны кінецца на яго, як бура, з калясьніцамі, вершнікамі і шматлікімі караблямі, і нападзе на землі, заліе іх і пройдзе церазь іх.

A pad kanec času ǔstupìc′ u boj z′ ìm car paǔdnëvy, ì car paǔnočny kìnecca na âgo, âk bura, z kalâs′nìcamì, veršnìkamì ì šmatlìkìmì karablâmì, ì napadze na zemlì, zalìe ìh ì projdze ceraz′ ìh.

41. І ўвойдзе ён у найцудоўнейшую зямлю, і многія вобласьці пацерпяць, і ўратуюцца ад рукі ягонай толькі Эдом, Мааў і большая частка сыноў Амонавых.

Ì ǔvojdze ën u najcudoǔnejšuû zâmlû, ì mnogìâ voblas′cì pacerpâc′, ì ǔratuûcca ad rukì âgonaj tol′kì Èdom, Maaǔ ì bol′šaâ častka synoǔ Amonavyh.

42. І працягне сваю руку на розныя краіны, не ўратуецца і зямля Егіпецкая.

Ì pracâgne svaû ruku na roznyâ kraìny, ne ǔratuecca ì zâmlâ Egìpeckaâ.

43. І завалодае ён скарбамі залатымі і срэбнымі і рознымі каштоўнасьцямі Егіпта; Лівійцы і Эфіопцы пойдуць за ім.

Ì zavalodae ën skarbamì zalatymì ì srèbnymì ì roznymì kaštoǔnas′câmì Egìpta; Lìvìjcy ì Èfìopcy pojduc′ za ìm.

44. Але чуткі з усходу і поўначы ўстрывожаць яго, і ён выйдзе зь вялікаю лютасьцю, каб нішчыць і забіваць многіх,

Ale čutkì z ushodu ì poǔnačy ǔstryvožac′ âgo, ì ën vyjdze z′ vâlìkaû lûtas′cû, kab nìščyc′ ì zabìvac′ mnogìh,

45. і паставіць ён царскія намёты свае паміж морам і гарою славутай сьвятыні; але прыйдзе да свайго канца, і ніхто не дапаможа яму.

ì pastavìc′ ën carskìâ namëty svae pamìž moram ì garoû slavutaj s′vâtynì; ale pryjdze da svajgo kanca, ì nìhto ne dapamoža âmu.

12 Кіраўнік

1. І паўстане ў той час Міхаіл, вялікі князь, які будзе стаяць за сыноў свайго народу; і настане цяжкі час, якога ня бывала з тых часоў, як існуюць людзі, да гэтага часу; і ўратуюцца ў гэты час з народу твайго ўсе, якія знойдзены будуць запісанымі ў кнізе.

Ì paǔstane ǔ toj čas Mìhaìl, vâlìkì knâz′, âkì budze staâc′ za synoǔ svajgo narodu; ì nastane câžkì čas, âkoga nâ byvala z tyh časoǔ, âk ìsnuûc′ lûdzì, da gètaga času; ì ǔratuûcca ǔ gèty čas z narodu tvajgo ǔse, âkìâ znojdzeny buduc′ zapìsanymì ǔ knìze.

2. І многія, якія сьпяць у пыле зямлі, прачнуцца, адны на жыцьцё вечнае, другія на вечнае паганьбеньне і пасарамленьне.

Ì mnogìâ, âkìâ s′pâc′ u pyle zâmlì, pračnucca, adny na žyc′cë večnae, drugìâ na večnae pagan′ben′ne ì pasaramlen′ne.

3. І разумныя будуць зьзяць, як сьвяцілы на цьвердзі, і тыя, што павярнулі людзей да праўды, - як зоркі, вавекі, назаўсёды.

Ì razumnyâ buduc′ z′zâc′, âk s′vâcìly na c′verdzì, ì tyâ, što pavârnulì lûdzej da praǔdy, - âk zorkì, vavekì, nazaǔsëdy.

4. А ты, Данііле, захавай гэтыя словы і запячатай гэтую кнігу да апошняга часу; многія прачытаюць яе, і памножацца веды".

A ty, Danììle, zahavaj gètyâ slovy ì zapâčataj gètuû knìgu da apošnâga času; mnogìâ pračytaûc′ âe, ì pamnožacca vedy".

5. Тады я, Данііл, паглядзеў, і вось, стаяць два другія, адзін па гэты бок ракі, другі па той бок ракі.

Tady â, Danììl, paglâdzeǔ, ì vos′, staâc′ dva drugìâ, adzìn pa gèty bok rakì, drugì pa toj bok rakì.

6. І адзін сказаў мужу ў ільняной вопратцы, які стаяў над водамі ракі: "калі будзе канец гэтых дзівосных здарэньняў?"

Ì adzìn skazaǔ mužu ǔ ìl′nânoj vopratcy, âkì staâǔ nad vodamì rakì: "kalì budze kanec gètyh dzìvosnyh zdarèn′nâǔ?"

7. І пачуў я, як муж у льняной вопратцы, які быў над водамі ракі, падняўшы правую і левую руку да неба, прысягнуў Жывым вавекі, што да канца часу і часоў і паўчасу і пасьля поўнага паламаньня сілы сьвятога народу ўсё гэта зьдзейсьніцца.

Ì pačuǔ â, âk muž u l′nânoj vopratcy, âkì byǔ nad vodamì rakì, padnâǔšy pravuû ì levuû ruku da neba, prysâgnuǔ Žyvym vavekì, što da kanca času ì časoǔ ì paǔčasu ì pas′lâ poǔnaga palaman′nâ sìly s′vâtoga narodu ǔsë gèta z′dzejs′nìcca.

8. Я чуў гэта, але не зразумеў і таму сказаў: "гаспадару мой! Што ж пасьля гэтага будзе?"

Â čuǔ gèta, ale ne zrazumeǔ ì tamu skazaǔ: "gaspadaru moj! Što ž pas′lâ gètaga budze?"

9. І адказаў ён: "ідзі, Данііле; бо захаваны і запячатаны словы гэтыя да апошняга часу.

Ì adkazaǔ ën: "ìdzì, Danììle; bo zahavany ì zapâčatany slovy gètyâ da apošnâga času.

10. Многія ачысьцяцца, адбеляцца і ператоплены будуць у спакушэньні; несправядлівыя будуць несправядлівымі, і не зразумее гэтага ніхто з несправядлівых, а мудрыя зразумеюць.

Mnogìâ ačys′câcca, adbelâcca ì peratopleny buduc′ u spakušèn′nì; nespravâdlìvyâ buduc′ nespravâdlìvymì, ì ne zrazumee gètaga nìhto z nespravâdlìvyh, a mudryâ zrazumeûc′.

11. З часу, калі будзе прыпынена штодзённая ахвяра і будзе пастаўлена гідота запусьценьня, пройдзе тысяча дзьвесьце дзевяноста дзён.

Z času, kalì budze prypynena štodzënnaâ ahvâra ì budze pastaǔlena gìdota zapus′cen′nâ, projdze tysâča dz′ves′ce dzevânosta dzën.

12. Шчасны той, хто чакае і дасягне тысячы трохсот трыццаці пяці дзён.

Ščasny toj, hto čakae ì dasâgne tysâčy trohsot tryccacì pâcì dzën.

13. А ты ідзі да твайго канца, і супакоішся і паўстанеш на атрыманьне тваёй долі ў канцы дзён".

A ty ìdzì da tvajgo kanca, ì supakoìšsâ ì paǔstaneš na atryman′ne tvaëj dolì ǔ kancy dzën".

АСІІ ASÌÌ

1 Глава.

1. Слово Господне, которое было к Осии, сыну Беериину, во дни Озии, Иоафама, Ахаза, Езекии, царей Иудейских, и во дни Иеровоама, сына Иоасова, царя Израильского

Slovo Gospodne, kotoroe bylo k Osii, synu Beeriinu, vo dni Ozii, Ioafama, Ahaza, Ezekii, carej Iudejskih, i vo dni Ierovoama, syna Ioasova, carâ Izrail’skogo.

2. Начало слова Господня к Осии. И сказал Господь Осии: иди, возьми себе жену блудницу и детей блуда; ибо сильно блудодействует земля сия, отступив от Господа

Načalo slova Gospodnâ k Osii. I skazal Gospod’ Osii: idi, voz’mi sebe ženu bludnicu i detej bluda; ibo sil’no bludodejstvuet zemlâ siâ, otstupiv ot Gospoda.

3. И пошел он и взял Гомерь, дочь Дивлаима; и она зачала и родила ему сына

I pošel on i vzâl Gomer’, doč’ Divlaima; i ona začala i rodila emu syna.

4. И Господь сказал ему: нареки ему имя Изреель, потому что еще немного пройдет, и Я взыщу кровь Изрееля с дома Ииуева, и положу конец царству дома Израилева,.

I Gospod’ skazal emu: nareki emu imâ Izreel’, potomu čto eŝe nemnogo projdet, i Â vzyŝu krov’ Izreelâ s doma Iiueva, i položu konec carstvu doma Izraileva,

5. И будет в тот день, Я сокрушу лук Израилев в долине Изреель

I budet v tot den’, Â sokrušu luk Izrailev v doline Izreel’.

6. И зачала еще, и родила дочь, и Он сказал ему: нареки ей имя Лорухама; ибо Я уже не буду более миловать дома Израилева, чтобы прощать им

I začala eŝe, i rodila doč’, i On skazal emu: nareki ej imâ Loruhama; ibo Â uže ne budu bolee milovat’ doma Izraileva, čtoby proŝat’ im.

7. А дом Иудин помилую и спасу их в Господе Боге их, спасу их ни луком, ни мечом, ни войною, ни конями и всадниками

A dom Iudin pomiluû i spasu ih v Gospode Boge ih, spasu ih ni lukom, ni mečom, ni vojnoû, ni konâmi i vsadnikami.

8. И, откормив грудью Непомилованную, она зачала, и родила сына

I, otkormiv grud’û Nepomilovannuû, ona začala, i rodila syna.

9. И сказал Он: нареки ему имя Лоамми, потому что вы не Мой народ, и Я не буду вашим Богом

I skazal On: nareki emu imâ Loammi, potomu čto vy ne Moj narod, i Â ne budu vašim Bogom .

10. Но будет число сынов Израилевых как песок морской, которого нельзя ни измерить, ни исчислить; и там, где говорили им: «вы не Мой народ», будут говорить им: «вы сыны Бога живого»

No budet čislo synov Izrailevyh kak pesok morskoj, kotorogo nel’zâ ni izmerit’, ni isčislit’; i tam, gde govorili im: «vy ne Moj narod», budut govorit’ im: «vy syny Boga živogo».

11. И соберутся сыны Иудины и сыны Израилевы вместе, и поставят себе одну главу, и выйдут из земли переселения ; ибо велик день Изрееля!.

I soberutsâ syny Iudiny i syny Izrailevy vmeste, i postavât sebe odnu glavu, i vyjdut iz zemli pereseleniâ ; ibo velik den’ Izreelâ!

2 Кіраўнік

1. Кажэце братам вашым: Мой народ, і сёстрам вашым: Памілаваная.

Kažèce bratam vašym: Moj narod, ì sëstram vašym: Pamìlavanaâ.

2. Судзецеся з вашаю маці, судзецеся; бо яна ня жонка Мая, і Я ня сужэнец яе; хай яна адвядзе блуд ад аблічча свайго і пералюб ад грудзей сваіх,

Sudzecesâ z vašaû macì, sudzecesâ; bo âna nâ žonka Maâ, ì Â nâ sužènec âe; haj âna advâdze blud ad ablìčča svajgo ì peralûb ad grudzej svaìh,

3. каб я не разьдзеў яе дагала і ня выставіў яе, як у дзень нараджэньня яе, не зрабіў яе пустэльняю, не ператварыў яе ў зямлю сухую і ня выснадзіў яе смагаю.

kab â ne raz′dzeǔ âe dagala ì nâ vystavìǔ âe, âk u dzen′ naradžèn′nâ âe, ne zrabìǔ âe pustèl′nâû, ne peratvaryǔ âe ǔ zâmlû suhuû ì nâ vysnadzìǔ âe smagaû.

4. І дзяцей яе не памілую, бо яны дзеці блуду.

Ì dzâcej âe ne pamìluû, bo âny dzecì bludu.

5. Бо блудадзейнічала маці іхняя і асарамаціла сябе тая, што зачала іх; бо казала: пайду за палюбоўнікамі маімі, якія даюць мне хлеб і ваду, воўну і лён, алей і пітво.

Bo bludadzejnìčala macì ìhnââ ì asaramacìla sâbe taâ, što začala ìh; bo kazala: pajdu za palûboǔnìkamì maìmì, âkìâ daûc′ mne hleb ì vadu, voǔnu ì lën, alej ì pìtvo.

6. За тое вось Я загараджу дарогу яе цернямі і абгараджу яе плотам і яна ня знойдзе сьцежак сваіх,

Za toe vos′ Â zagaradžu darogu âe cernâmì ì abgaradžu âe plotam ì âna nâ znojdze s′cežak svaìh,

7. і пагоніцца за палюбоўнікамі сваімі, але не здагоніць іх, і будзе шукаць іх, але ня знойдзе і скажа: пайду я і вярнуся да першага мужа майго; бо тады лепей было мне, чым цяпер.

ì pagonìcca za palûboǔnìkamì svaìmì, ale ne zdagonìc′ ìh, ì budze šukac′ ìh, ale nâ znojdze ì skaža: pajdu â ì vârnusâ da peršaga muža majgo; bo tady lepej bylo mne, čym câper.

8. А ня ведала яна, што Я, Я даваў ёй хлеб і віно і алей і памножыў у яе срэбра і золата, зь якога зрабілі ідала Ваала.

A nâ vedala âna, što Â, Â davaǔ ëj hleb ì vìno ì alej ì pamnožyǔ u âe srèbra ì zolata, z′ âkoga zrabìlì ìdala Vaala.

9. За тое Я вазьму назад хлеб Мой у ягоны час і віно Маё ў яго пару і адбяру воўну і лён Мой, чым пакрываецца галізна яе.

Za toe Â vaz′mu nazad hleb Moj u âgony čas ì vìno Maë ǔ âgo paru ì adbâru voǔnu ì lën Moj, čym pakryvaecca galìzna âe.

10. І сёньня адкрыю сарамату яе перад вачыма палюбоўнікаў яе, і ніхто ня вырве яе з рукі Маёй.

Ì sën′nâ adkryû saramatu âe perad vačyma palûboǔnìkaǔ âe, ì nìhto nâ vyrve âe z rukì Maëj.

11. І спыню ў яе ўсякую весялосьць, сьвяты яе і навамесяцы яе, і суботы яе і ўсе ўрачыстасьці яе.

Ì spynû ǔ âe ǔsâkuû vesâlos′c′, s′vâty âe ì navamesâcy âe, ì suboty âe ì ǔse ǔračystas′cì âe.

12. І спустошу вінаградныя лозы яе і смакоўніцы яе, пра якія яна кажа: гэта ў мяне дарункі, якіх надарылі мне палюбоўнікі мае; і Я ператвару іх у лес, і палявыя зьвяры зьядуць іх.

Ì spustošu vìnagradnyâ lozy âe ì smakoǔnìcy âe, pra âkìâ âna kaža: gèta ǔ mâne darunkì, âkìh nadarylì mne palûboǔnìkì mae; ì Â peratvaru ìh u les, ì palâvyâ z′vâry z′âduc′ ìh.

13. І пакараю яе за дні служэньня Ваалам, калі яна кадзіла ім і, упрыгожыўшы сябе завушніцамі і пацеркамі, хадзіла за палюбоўнікамі сваімі, а Мяне забывала, кажа Гасподзь.

Ì pakaraû âe za dnì služèn′nâ Vaalam, kalì âna kadzìla ìm ì, uprygožyǔšy sâbe zavušnìcamì ì pacerkamì, hadzìla za palûboǔnìkamì svaìmì, a Mâne zabyvala, kaža Gaspodz′.

14. Таму вось, і я панаджу яе, прывяду яе ў пустэльню і буду гаварыць у сэрца яе.

Tamu vos′, ì â panadžu âe, pryvâdu âe ǔ pustèl′nû ì budu gavaryc′ u sèrca âe.

15. І дам ёй адтуль вінаграднікі яе і даліну Ахор, напярэдадні надзеі; і яна будзе сьпяваць там, як у дні маладосьці сваёй і як у дзень выйсьця свайго зь зямлі Егіпецкай.

Ì dam ëj adtul′ vìnagradnìkì âe ì dalìnu Ahor, napârèdadnì nadzeì; ì âna budze s′pâvac′ tam, âk u dnì malados′cì svaëj ì âk u dzen′ vyjs′câ svajgo z′ zâmlì Egìpeckaj.

16. І будзе ў той дзень, кажа Гасподзь, ты будзеш зваць Мяне: муж мой, і ня будзеш больш зваць Мяне: Ваале.

Ì budze ǔ toj dzen′, kaža Gaspodz′, ty budzeš zvac′ Mâne: muž moj, ì nâ budzeš bol′š zvac′ Mâne: Vaale.

17. І адвяду імёны Ваалаў ад вуснаў яе, і ня будуць болей згадвацца імёны іхнія.

Ì advâdu ìmëny Vaalaǔ ad vusnaǔ âe, ì nâ buduc′ bolej zgadvacca ìmëny ìhnìâ.

18. І ўчыню тым часам ім згоду з польнымі зьвярамі і з птушкамі нябеснымі і з паўзунамі наземнымі; і лук, і меч, і вайну вынішчу зь зямлі той, і дам ім жыць у бясьпецы.

Ì ǔčynû tym časam ìm zgodu z pol′nymì z′vâramì ì z ptuškamì nâbesnymì ì z paǔzunamì nazemnymì; ì luk, ì meč, ì vajnu vynìšču z′ zâmlì toj, ì dam ìm žyc′ u bâs′pecy.

19. І заручу цябе Мне навек, і заручу цябе Мне ў праўдзе і судзе, у даброці і міласэрнасьці,

Ì zaruču câbe Mne navek, ì zaruču câbe Mne ǔ praǔdze ì sudze, u dabrocì ì mìlasèrnas′cì,

20. і заручу цябе Мне ў вернасьці, і ты спазнаеш Госпада.

ì zaruču câbe Mne ǔ vernas′cì, ì ty spaznaeš Gospada.

21. І будзе ў той дзень, Я пачую, кажа Гасподзь, пачую неба, і яно пачуе зямлю,

Ì budze ǔ toj dzen′, Â pačuû, kaža Gaspodz′, pačuû neba, ì âno pačue zâmlû,

22. і зямля пачуе хлеб і віно і алей; а гэтыя пачуюць Ізрэель.

ì zâmlâ pačue hleb ì vìno ì alej; a gètyâ pačuûc′ Ìzrèel′.

23. І пасею яе Сабе на зямлі і скажу і памілую Непамілаваную і скажу не Майму народу: ты - Мой народ, а ён скажа: Ты - мой Бог!"

Ì paseû âe Sabe na zâmlì ì skažu ì pamìluû Nepamìlavanuû ì skažu ne Majmu narodu: ty - Moj narod, a ën skaža: Ty - moj Bog!"

3 Кіраўнік

1. І сказаў мне Гасподзь: "ідзі яшчэ і пакахай жанчыну, каханую мужам, але пералюбніцу, падобна таму, як любіць Гасподзь сыноў Ізраілевых, а яны паварочваюцца да іншых багоў і любяць вінаградныя ляпёшкі іхнія".

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: "ìdzì âščè ì pakahaj žančynu, kahanuû mužam, ale peralûbnìcu, padobna tamu, âk lûbìc′ Gaspodz′ synoǔ Ìzraìlevyh, a âny pavaročvaûcca da ìnšyh bagoǔ ì lûbâc′ vìnagradnyâ lâpëškì ìhnìâ".

2. І набыў я яе сабе за пятнаццаць срэбранікаў і за хомер ячменю

Ì nabyǔ â âe sabe za pâtnaccac′ srèbranìkaǔ ì za homer âčmenû

3. і сказаў ёй: "шмат дзён заставайся ў мяне; не блудадзейнічай і ня будзь зь іншым; і я таксама буду для цябе.

ì skazaǔ ëj: "šmat dzën zastavajsâ ǔ mâne; ne bludadzejnìčaj ì nâ budz′ z′ ìnšym; ì â taksama budu dlâ câbe.

4. Бо доўгі час сыны Ізраілевыя будуць заставацца без цара і бяз князя і без ахвяры, без ахвярніка, бяз эфода і тэрафіма.

Bo doǔgì čas syny Ìzraìlevyâ buduc′ zastavacca bez cara ì bâz knâzâ ì bez ahvâry, bez ahvârnìka, bâz èfoda ì tèrafìma.

5. Пасьля гэтага навернуцца сыны Ізраілевыя і знойдуць Госпада Бога свайго і Давіда, цара свайго, і будуць богабаязныя перад Госпадам і даброцьцю Ягонай у апошнія дні".

Pas′lâ gètaga navernucca syny Ìzraìlevyâ ì znojduc′ Gospada Boga svajgo ì Davìda, cara svajgo, ì buduc′ bogabaâznyâ perad Gospadam ì dabroc′cû Âgonaj u apošnìâ dnì".

4 Кіраўнік

1. Слухайце слова Гасподняе, сыны Ізраілевыя; бо суд у Госпада з жыхарамі гэтай зямлі, бо няма ні праўды, ні міласэрнасьці, ні Богаспазнаньня на зямлі.

Sluhajce slova Gaspodnâe, syny Ìzraìlevyâ; bo sud u Gospada z žyharamì gètaj zâmlì, bo nâma nì praǔdy, nì mìlasèrnas′cì, nì Bogaspaznan′nâ na zâmlì.

2. Прысяга і падман, забойства і крадзёж і пералюбнасьць вельмі пашырыліся, і праліцьцё крыві ідзе сьледам за праліцьцём крыві.

Prysâga ì padman, zabojstva ì kradzëž ì peralûbnas′c′ vel′mì pašyrylìsâ, ì pralìc′cë kryvì ìdze s′ledam za pralìc′cëm kryvì.

3. За гэта заплача зямля гэтая і змогуцца ўсе, хто жыве на ёй, са зьвярамі польнымі і птушкамі нябеснымі, нават і рыбы марскія загінуць.

Za gèta zaplača zâmlâ gètaâ ì zmogucca ǔse, hto žyve na ëj, sa z′vâramì pol′nymì ì ptuškamì nâbesnymì, navat ì ryby marskìâ zagìnuc′.

4. Але ніхто не спрачайся, ніхто не выкрывай другога; і твой народ - як тыя, што спрачаюцца са сьвятаром.

Ale nìhto ne spračajsâ, nìhto ne vykryvaj drugoga; ì tvoj narod - âk tyâ, što spračaûcca sa s′vâtarom.

5. І ты загінеш удзень, і прарок загіне з табою ўначы, і зьнішчу маці тваю.

Ì ty zagìneš udzen′, ì prarok zagìne z taboû ǔnačy, ì z′nìšču macì tvaû.

6. Вынішчаны будзе народ Мой празь недахоп выданьня: як што ты адкінуў веданьні, дык і я адкіну цябе ад сьвяшчэнадзейства перада Мною; і як ты забыў закон Бога твайго, дык і Я забуду дзяцей тваіх.

Vynìščany budze narod Moj praz′ nedahop vydan′nâ: âk što ty adkìnuǔ vedan′nì, dyk ì â adkìnu câbe ad s′vâščènadzejstva perada Mnoû; ì âk ty zabyǔ zakon Boga tvajgo, dyk ì Â zabudu dzâcej tvaìh.

7. Чым болей яны памнажаюцца, тым болей грэшаць супроць Мяне; славу іхнюю абярну ў няславу.

Čym bolej âny pamnažaûcca, tym bolej grèšac′ suproc′ Mâne; slavu ìhnûû abârnu ǔ nâslavu.

8. Грахамі народу Майго кормяцца яны, і да беззаконьня яго імкнецца душа іхняя.

Grahamì narodu Majgo kormâcca âny, ì da bezzakon′nâ âgo ìmknecca duša ìhnââ.

9. І што будзе з народам, тое і са сьвятаром; і пакараю яго паводле шляхоў ягоных і аддам яму паводле ўчынкаў ягоных.

Ì što budze z narodam, toe ì sa s′vâtarom; ì pakaraû âgo pavodle šlâhoǔ âgonyh ì addam âmu pavodle ǔčynkaǔ âgonyh.

10. Будуць есьці - і не насыцяцца; будуць блудадзейнічаць - і не размножацца, бо пакінулі служэньні Госпаду.

Buduc′ es′cì - ì ne nasycâcca; buduc′ bludadzejnìčac′ - ì ne razmnožacca, bo pakìnulì služèn′nì Gospadu.

11. Блуд, віно і напоі завалодалі сэрцам іхнім.

Blud, vìno ì napoì zavalodalì sèrcam ìhnìm.

12. Народ Мой пытаецца ў свайго дрэва, і жазло ягонае дае яму адказ; бо дух блуду ўвёў іх у аблуду, і блудадзейнічаючы, яны адступіліся ад Бога свайго.

Narod Moj pytaecca ǔ svajgo drèva, ì žazlo âgonae dae âmu adkaz; bo duh bludu ǔvëǔ ìh u abludu, ì bludadzejnìčaûčy, âny adstupìlìsâ ad Boga svajgo.

13. На вяршынях гор яны прыносяць ахвяры і на пагорках кадзяць пад дубам і таполяй і тэрафімам, бо добры ад іх цень; таму любадзейнічаюць дочкі вашыя, і пералюбы чыняць нявесткі вашыя.

Na vâršynâh gor âny prynosâc′ ahvâry ì na pagorkah kadzâc′ pad dubam ì tapolâj ì tèrafìmam, bo dobry ad ìh cen′; tamu lûbadzejnìčaûc′ dočkì vašyâ, ì peralûby čynâc′ nâvestkì vašyâ.

14. Я пакіну караць дочак вашых, калі яны блудадзейнічаюць, а нявестак вашых, калі яны пералюбы чыняць, бо вы самыя - на баку блудадзеек і зь любадзейкамі прыносіце ахвяры, а невук-народ гіне.

Â pakìnu karac′ dočak vašyh, kalì âny bludadzejnìčaûc′, a nâvestak vašyh, kalì âny peralûby čynâc′, bo vy samyâ - na baku bludadzeek ì z′ lûbadzejkamì prynosìce ahvâry, a nevuk-narod gìne.

15. Калі ты, Ізраіле, блудадзейнічаеш, дык хай бы не грашыў Юда; і не хадзеце ў Галгал і ня ўзыходзьце ў Бэт-Авэн і не бажэцеся: жывы Гасподзь!

Kalì ty, Ìzraìle, bludadzejnìčaeš, dyk haj by ne grašyǔ Ûda; ì ne hadzece ǔ Galgal ì nâ ǔzyhodz′ce ǔ Bèt-Avèn ì ne bažècesâ: žyvy Gaspodz′!

16. Бо як упартае цяля, упарты стаў Ізраіль; ці будзе цяпер Гасподзь пасьвіць іх, як ягнят на шырокай пашы?!

Bo âk upartae câlâ, uparty staǔ Ìzraìl′; cì budze câper Gaspodz′ pas′vìc′ ìh, âk âgnât na šyrokaj pašy?!

17. Прывязаўся да ідалаў Яфрэм; пакінь яго!

Pryvâzaǔsâ da ìdalaǔ Âfrèm; pakìn′ âgo!

18. Агіднае п'янства іх, зусім аддаліся блудадзейству; князі іхнія любяць сараматнае.

Agìdnae p'ânstva ìh, zusìm addalìsâ bludadzejstvu; knâzì ìhnìâ lûbâc′ saramatnae.

19. Ахопіць іх вецер сваімі крыламі, і пасаромеюцца яны ахвяраў сваіх.

Ahopìc′ ìh vecer svaìmì krylamì, ì pasaromeûcca âny ahvâraǔ svaìh.

5 Кіраўнік

1. Слухайце гэта, сьвятары, і ўважайце, дом Ізраілеў, і прыхілеце вуха, дом цара; бо вам будзе суд, бо вы былі пасткаю ў Масіфе і сеткаю, раскінутаю ў Таворы.

Sluhajce gèta, s′vâtary, ì ǔvažajce, dom Ìzraìleǔ, ì pryhìlece vuha, dom cara; bo vam budze sud, bo vy bylì pastkaû ǔ Masìfe ì setkaû, raskìnutaû ǔ Tavory.

2. Глыбока загразлі ў распусьце яны; але Я пакараю ўсіх іх.

Glyboka zagrazlì ǔ raspus′ce âny; ale Â pakaraû ǔsìh ìh.

3. Яфрэма Я ведаю, і Ізраіль не схаваны ад Мяне; бо ты блудадзейнічаеш, Яфрэме, і Ізраіль апаганіўся.

Âfrèma Â vedaû, ì Ìzraìl′ ne shavany ad Mâne; bo ty bludadzejnìčaeš, Âfrème, ì Ìzraìl′ apaganìǔsâ.

4. Справы іхнія не дазваляюць ім зьвярнуцца да Бога свайго, бо дух распусты ўсярэдзіне ў іх, і Госпада яны не спазналі.

Spravy ìhnìâ ne dazvalâûc′ ìm z′vârnucca da Boga svajgo, bo duh raspusty ǔsârèdzìne ǔ ìh, ì Gospada âny ne spaznalì.

5. І гонар Ізраілеў прыніжаны ў вачах у іх; і Ізраіль і Яфрэм загінуць ад бязбожнасьці сваёй; упадзе і Юда зь імі.

Ì gonar Ìzraìleǔ prynìžany ǔ vačah u ìh; ì Ìzraìl′ ì Âfrèm zagìnuc′ ad bâzbožnas′cì svaëj; upadze ì Ûda z′ ìmì.

6. З авечкамі сваімі пойдуць шукаць Госпада і ня знойдуць Яго: Ён адыдзе ад іх.

Z avečkamì svaìmì pojduc′ šukac′ Gospada ì nâ znojduc′ Âgo: Ën adydze ad ìh.

7. Госпаду яны здрадзілі, бо нарадзілі чужых дзяцей; сёньня новы месяц зьесьць іх зь іхняй маёмасьцю.

Gospadu âny zdradzìlì, bo naradzìlì čužyh dzâcej; sën′nâ novy mesâc z′es′c′ ìh z′ ìhnâj maëmas′cû.

8. Затрубеце рогам у Гіне, трубою ў Раме; узвышайце голас у Бэтавэме: за табою, Веньяміне!

Zatrubece rogam u Gìne, truboû ǔ Rame; uzvyšajce golas u Bètavème: za taboû, Ven′âmìne!

9. Яфрэм зробіцца пустэльняю ў дзень пакараньня; паміж плямёнамі Ізраілевымі Я ўзьвясьціў гэта.

Âfrèm zrobìcca pustèl′nâû ǔ dzen′ pakaran′nâ; pamìž plâmënamì Ìzraìlevymì Â ǔz′vâs′cìǔ gèta.

10. Правадыры Юдавы сталі падобнымі на тых, што перасоўваюць межы: вылью на іх гнеў Мой, як ваду.

Pravadyry Ûdavy stalì padobnymì na tyh, što perasoǔvaûc′ mežy: vyl′û na ìh gneǔ Moj, âk vadu.

11. Прыгнечаны Яфрэм, уражаны судом; бо захацеў хадзіць сьледам за марнымі.

Prygnečany Âfrèm, uražany sudom; bo zahaceǔ hadzìc′ s′ledam za marnymì.

12. І буду як моль Яфрэму і як чарвяк дому Юдаваму.

Ì budu âk mol′ Âfrèmu ì âk čarvâk domu Ûdavamu.

13. І ўбачыў Яфрэм хваробу сваю і Юда - сваю рану, і пайшоў Яфрэм да Асура і паслаў да цара Ярэва; але ён ня можа ацаліць вас, і ня вылечыць вас ад раны.

Ì ǔbačyǔ Âfrèm hvarobu svaû ì Ûda - svaû ranu, ì pajšoǔ Âfrèm da Asura ì paslaǔ da cara Ârèva; ale ën nâ moža acalìc′ vas, ì nâ vylečyc′ vas ad rany.

14. Бо Я як леў Яфрэму і як ільвяня дому Юдаваму; Я, Я разарву і пайду; панясу - і ніхто ня выратуе.

Bo Â âk leǔ Âfrèmu ì âk ìl′vânâ domu Ûdavamu; Â, Â razarvu ì pajdu; panâsu - ì nìhto nâ vyratue.

15. Пайду, вярнуся ў Маё месца, пакуль яны ня прызнаюць сябе вінаватымі і ня знойдуць аблічча Майго.

Pajdu, vârnusâ ǔ Maë mesca, pakul′ âny nâ pryznaûc′ sâbe vìnavatymì ì nâ znojduc′ ablìčča Majgo.

6 Кіраўнік

1. У скрусе сваёй яны з раньняга рана будуць шукаць Мяне і казаць: хадзем і вернемся да Госпада! бо Ён параніў - і Ён ацаліць нас, уразіў - і перавяжа нашыя раны;

U skruse svaëj âny z ran′nâga rana buduc′ šukac′ Mâne ì kazac′: hadzem ì vernemsâ da Gospada! bo Ën paranìǔ - ì Ën acalìc′ nas, urazìǔ - ì peravâža našyâ rany;

2. ажывіць нас праз два дні, на трэці дзень паставіць нас, і мы будзем жыць перад абліччам Яго.

ažyvìc′ nas praz dva dnì, na trècì dzen′ pastavìc′ nas, ì my budzem žyc′ perad ablìččam Âgo.

3. Дык вось, спазнаем, будзем імкнуцца спазнаць Госпада; як ранішняя зара - зьяўленьні Яго, і Ён прыйдзе да нас як дождж, як позьні дождж абросіць зямлю.

Dyk vos′, spaznaem, budzem ìmknucca spaznac′ Gospada; âk ranìšnââ zara - z′âǔlen′nì Âgo, ì Ën pryjdze da nas âk doždž, âk poz′nì doždž abrosìc′ zâmlû.

4. Што зраблю табе, Яфрэме? што зраблю табе, Юдзе? пабожнасьць вашая як ранішні туман і як раса, хутка зьнікомая.

Što zrablû tabe, Âfrème? što zrablû tabe, Ûdze? pabožnas′c′ vašaâ âk ranìšnì tuman ì âk rasa, hutka z′nìkomaâ.

5. Таму Я ўражваў праз прарокаў і біў іх словамі вуснаў Маіх, і суд Мой як узыходнае сьвятло.

Tamu Â ǔražvaǔ praz prarokaǔ ì bìǔ ìh slovamì vusnaǔ Maìh, ì sud Moj âk uzyhodnae s′vâtlo.

6. Бо Я міласьці хачу, а не ахвяры, і Богаведаньня болей, чым усеспаленьняў.

Bo Â mìlas′cì haču, a ne ahvâry, ì Bogavedan′nâ bolej, čym usespalen′nâǔ.

7. А яны, падобна Адаму, парушылі запавет і там здрадзілі Мне.

A âny, padobna Adamu, parušylì zapavet ì tam zdradzìlì Mne.

8. Галаад - горад бязбожнікаў, запэцканы крывёю.

Galaad - gorad bâzbožnìkaǔ, zapèckany kryvëû.

9. Як рабаўнікі высочваюць чалавека, так зборню сьвятароў забіваюць на дарозе ў Сіхем і ўчыняюць мярзоты.

Âk rabaǔnìkì vysočvaûc′ čalaveka, tak zbornû s′vâtaroǔ zabìvaûc′ na daroze ǔ Sìhem ì ǔčynâûc′ mârzoty.

10. У доме Ізраіля Я бачу жудаснае; там блудадзейства ў Яфрэма, апаганіўся Ізраіль.

U dome Ìzraìlâ Â baču žudasnae; tam bludadzejstva ǔ Âfrèma, apaganìǔsâ Ìzraìl′.

11. І табе, Юдзе, вызначана жніво, калі Я вярну палон народу Майго.

Ì tabe, Ûdze, vyznačana žnìvo, kalì Â vârnu palon narodu Majgo.

7 Кіраўнік

1. Калі Я лекаваў Ізраіля, адкрылася няпраўда Яфрэмава і зладзейства Самарыі; бо яны паводзяцца ілжыва; і ўваходзіць злодзей, і разбойнік рабуе на вуліцах.

Kalì Â lekavaǔ Ìzraìlâ, adkrylasâ nâpraǔda Âfrèmava ì zladzejstva Samaryì; bo âny pavodzâcca ìlžyva; ì ǔvahodzìc′ zlodzej, ì razbojnìk rabue na vulìcah.

2. Ня думаюць яны ў сэрцы сваім, што Я памятаю ўсе ліхадзействы іхнія; цяпер вакол іх учынкі іхнія; яны - перад абліччам Маім.

Nâ dumaûc′ âny ǔ sèrcy svaìm, što Â pamâtaû ǔse lìhadzejstvy ìhnìâ; câper vakol ìh učynkì ìhnìâ; âny - perad ablìččam Maìm.

3. Ліхадзействам сваім яны вяселяць цара і падманамі сваімі - князёў.

Lìhadzejstvam svaìm âny vâselâc′ cara ì padmanamì svaìmì - knâzëǔ.

4. Усе яны палаюць пералюбствам, як печ, напаленая пекарам, які перастае паліць яе, калі замесіць цеста і яно ўкісьне.

Use âny palaûc′ peralûbstvam, âk peč, napalenaâ pekaram, âkì perastae palìc′ âe, kalì zamesìc′ cesta ì âno ǔkìs′ne.

5. "Дзень нашага цара!" кажуць князі, разгарачаныя да хваробы віном, а ён працягвае руку сваю да блюзьнераў.

"Dzen′ našaga cara!" kažuc′ knâzì, razgaračanyâ da hvaroby vìnom, a ën pracâgvae ruku svaû da blûz′neraǔ.

6. Бо яны хітрынай сваёю робяць сэрца сваё падобным да печы: пекар іхні сьпіць усю ноч, а раніцай яна гарыць як палымяны агонь.

Bo âny hìtrynaj svaëû robâc′ sèrca svaë padobnym da pečy: pekar ìhnì s′pìc′ usû noč, a ranìcaj âna garyc′ âk palymâny agon′.

7. Усе яны распалены, як печ, і пажыраюць судзьдзяў сваіх; усе цары іхнія падаюць, і ніхто зь іх не зьвяртаецца да Мяне.

Use âny raspaleny, âk peč, ì pažyraûc′ sudz′dzâǔ svaìh; use cary ìhnìâ padaûc′, ì nìhto z′ ìh ne z′vârtaecca da Mâne.

8. Яфрэм зьмяшаўся з народамі, Яфрэм стаў як непавернуты хлеб.

Âfrèm z′mâšaǔsâ z narodamì, Âfrèm staǔ âk nepavernuty hleb.

9. Чужыя пажыралі сілу ягоную, - і ён не заўважаў; сівізна пакрыла яго, а ён ня ведае.

Čužyâ pažyralì sìlu âgonuû, - ì ën ne zaǔvažaǔ; sìvìzna pakryla âgo, a ën nâ vedae.

10. І гонар Ізраіля прыніжаны ў вачах іхніх, - і пры ўсім гэтым яны не зьвярнуліся да Госпада Бога свайго і не знайшлі Яго.

Ì gonar Ìzraìlâ prynìžany ǔ vačah ìhnìh, - ì pry ǔsìm gètym âny ne z′vârnulìsâ da Gospada Boga svajgo ì ne znajšlì Âgo.

11. І зрабіўся Яфрэм, як дурны голуб, бяз сэрца: клічуць Егіпцянаў, ідуць у Асірыю.

Ì zrabìǔsâ Âfrèm, âk durny golub, bâz sèrca: klìčuc′ Egìpcânaǔ, ìduc′ u Asìryû.

12. Калі яны пойдуць, Я закіну на іх сетку Маю; як птушак нябесных скіну іх; пакараю іх, як чула зборня іхняя.

Kalì âny pojduc′, Â zakìnu na ìh setku Maû; âk ptušak nâbesnyh skìnu ìh; pakaraû ìh, âk čula zbornâ ìhnââ.

13. Гора ім, што яны адышлі ад Мяне; пагібель ім, што яны адпаліся ад Мяне! Я ратаваў іх, а яны ілжу казалі на Мяне.

Gora ìm, što âny adyšlì ad Mâne; pagìbel′ ìm, što âny adpalìsâ ad Mâne! Â ratavaǔ ìh, a âny ìlžu kazalì na Mâne.

14. І не зьвярталіся да Мяне сэрцам сваім, калі галасілі на ложках сваіх; зьбіраюцца дзеля хлеба і віна, а ад Мяне аддаляюцца.

Ì ne z′vârtalìsâ da Mâne sèrcam svaìm, kalì galasìlì na ložkah svaìh; z′bìraûcca dzelâ hleba ì vìna, a ad Mâne addalâûcca.

15. Я наводзіў іх на розум, а яны намышлялі ліхое супроць Мяне.

Â navodzìǔ ìh na rozum, a âny namyšlâlì lìhoe suproc′ Mâne.

16. Яны зьвярталіся, але не да ‹сявышняга, зрабіліся - як ненадзейны лук; загінуць ад меча князя іхняга за дзёрзкасьць языка свайго; гэта будзе пасьмяяньне зь іх у зямлі Егіпецкай.

Âny z′vârtalìsâ, ale ne da ‹sâvyšnâga, zrabìlìsâ - âk nenadzejny luk; zagìnuc′ ad meča knâzâ ìhnâga za dzërzkas′c′ âzyka svajgo; gèta budze pas′mâân′ne z′ ìh u zâmlì Egìpeckaj.

8 Кіраўнік

1. Трубу да вуснаў тваіх! Як арол наляціць на дом Гасподні за тое, што яны парушылі запавет Мой і пераступілі закон Мой!

Trubu da vusnaǔ tvaìh! Âk arol nalâcìc′ na dom Gaspodnì za toe, što âny parušylì zapavet Moj ì perastupìlì zakon Moj!

2. Мяне будуць заклікаць: "Божа мой! мы спазналі Цябе, мы - Ізраіль".

Mâne buduc′ zaklìkac′: "Boža moj! my spaznalì Câbe, my - Ìzraìl′".

3. Адкінуў Ізраіль добрае; вораг будзе перасьледаваць яго.

Adkìnuǔ Ìzraìl′ dobrae; vorag budze peras′ledavac′ âgo.

4. Пастаўлялі цароў самыя, безь Мяне; ставілі князёў, але без Майго ведаму; з срэбра свайго і золата свайго рабілі сабе ідалаў: адтуль - пагібель.

Pastaǔlâlì caroǔ samyâ, bez′ Mâne; stavìlì knâzëǔ, ale bez Majgo vedamu; z srèbra svajgo ì zolata svajgo rabìlì sabe ìdalaǔ: adtul′ - pagìbel′.

5. Пакінула цябе цяля тваё, Самарыя! запалаў гнеў Мой на іх; дакуль ня могуць яны ачысьціцца?

Pakìnula câbe câlâ tvaë, Samaryâ! zapalaǔ gneǔ Moj na ìh; dakul′ nâ moguc′ âny ačys′cìcca?

6. Бо і ён - справа Ізраіля. Мастак зрабіў яго, і таму ён - ня бог; у кавалкі ператворыцца цяля Самарыйскае!

Bo ì ën - sprava Ìzraìlâ. Mastak zrabìǔ âgo, ì tamu ën - nâ bog; u kavalkì peratvorycca câlâ Samaryjskae!

7. Як што яны сеялі вецер, дык і пажнуць буру: хлеба на корані ня будзе ў яго, зерне ня дасьць мукі, а калі і дасьць, дык чужыя праглынуць яе.

Âk što âny seâlì vecer, dyk ì pažnuc′ buru: hleba na koranì nâ budze ǔ âgo, zerne nâ das′c′ mukì, a kalì ì das′c′, dyk čužyâ praglynuc′ âe.

8. Праглынуты Ізраіль; цяпер яны будуць сярод народаў як няпрыдатны посуд.

Praglynuty Ìzraìl′; câper âny buduc′ sârod narodaǔ âk nâprydatny posud.

9. Яны пайшлі да Асура; як дзікі асёл, адзінокі бадзяга, Яфрэм здабываў добрую прыхільнасьць да сябе.

Âny pajšlì da Asura; âk dzìkì asël, adzìnokì badzâga, Âfrèm zdabyvaǔ dobruû pryhìl′nas′c′ da sâbe.

10. Хоць яны і пасылалі дарункі народам, але неўзабаве Я зьбяру іх, і яны пачнуць пакутаваць ад цяжару цара князёў;

Hoc′ âny ì pasylalì darunkì narodam, ale neǔzabave Â z′bâru ìh, ì âny pačnuc′ pakutavac′ ad câžaru cara knâzëǔ;

11. бо шмат ахвярнікаў набудаваў Яфрэм дзеля грэху, - у грэх паслужыліся яму гэтыя ахвярнікі.

bo šmat ahvârnìkaǔ nabudavaǔ Âfrèm dzelâ grèhu, - u grèh paslužylìsâ âmu gètyâ ahvârnìkì.

12. Напісаў Я яму важныя законы Мае, але яны палічаны ім як бы чужыя.

Napìsaǔ Â âmu važnyâ zakony Mae, ale âny palìčany ìm âk by čužyâ.

13. У ахвярапрынашэньнях Мне яны прыносяць мяса і ядуць яго; Госпаду не да спадобы яны; сёньня Ён згадае бязбожнасьць іхнюю і пакарае іх за грахі іхнія: яны вернуцца ў Егіпет.

U ahvâraprynašèn′nâh Mne âny prynosâc′ mâsa ì âduc′ âgo; Gospadu ne da spadoby âny; sën′nâ Ën zgadae bâzbožnas′c′ ìhnûû ì pakarae ìh za grahì ìhnìâ: âny vernucca ǔ Egìpet.

14. Забыў Ізраіль Садзецеля свайго і зладзіў капішчы, і Юда набудаваў шмат умацаваных гарадоў; але Я пашлю агонь на гарады яго, - і зжарэ харомы ягоныя.

Zabyǔ Ìzraìl′ Sadzecelâ svajgo ì zladzìǔ kapìščy, ì Ûda nabudavaǔ šmat umacavanyh garadoǔ; ale Â pašlû agon′ na garady âgo, - ì zžarè haromy âgonyâ.

9 Кіраўнік

1. Ня радуйся, Ізраіле, да захапленьня, як іншыя народы, бо ты блудадзейнічаеш, аддаліўшыся ад Бога твайго: любіш блудадзейныя дарункі на ўсіх гумнах.

Nâ radujsâ, Ìzraìle, da zahaplen′nâ, âk ìnšyâ narody, bo ty bludadzejnìčaeš, addalìǔšysâ ad Boga tvajgo: lûbìš bludadzejnyâ darunkì na ǔsìh gumnah.

2. Гумно і чавільня ня будзе карміць іх, і надзея на вінаградны сок ашукае іх.

Gumno ì čavìl′nâ nâ budze karmìc′ ìh, ì nadzeâ na vìnagradny sok ašukae ìh.

3. Ня будуць яны жыць на зямлі Гасподняй: Яфрэм вернецца ў Егіпет, і ў Асірыі будуць есьці нячыстае.

Nâ buduc′ âny žyc′ na zâmlì Gaspodnâj: Âfrèm vernecca ǔ Egìpet, ì ǔ Asìryì buduc′ es′cì nâčystae.

4. Ня будуць ліць Госпаду віна, і не да спадобы Яму будуць ахвяры іхнія; яны будуць ім, як хлеб хаўтурны: усе, што будуць есьці яго, апаганяцца, бо хлеб іхні - для душы іхняй, а ў дом Гасподні ён ня ўвойдзе.

Nâ buduc′ lìc′ Gospadu vìna, ì ne da spadoby Âmu buduc′ ahvâry ìhnìâ; âny buduc′ ìm, âk hleb haǔturny: use, što buduc′ es′cì âgo, apaganâcca, bo hleb ìhnì - dlâ dušy ìhnâj, a ǔ dom Gaspodnì ën nâ ǔvojdze.

5. Што рабіцьмеце ў дзень урачыстасьці і ў дзень сьвята Гасподняга?

Što rabìc′mece ǔ dzen′ uračystas′cì ì ǔ dzen′ s′vâta Gaspodnâga?

6. Бо вось, яны сыдуць з прычыны спусташэньня; Егіпет зьбярэ іх, Мэмфіс пахавае іх; каштоўнасьцямі іх з срэбра завалодае крапіва, калючае церне будзе ў намётах іхніх.

Bo vos′, âny syduc′ z pryčyny spustašèn′nâ; Egìpet z′bârè ìh, Mèmfìs pahavae ìh; kaštoǔnas′câmì ìh z srèbra zavalodae krapìva, kalûčae cerne budze ǔ namëtah ìhnìh.

7. Прыйшлі дні наведваньня, прыйшлі дні аддачы. Хай жа ўведае Ізраіль, што дурны прадказальнік, бяз розуму той, хто выдае сябе за натхнёнага, з прычыны мноства беззаконьняў тваіх і вялікай варожасьці!

Pryjšlì dnì navedvan′nâ, pryjšlì dnì addačy. Haj ža ǔvedae Ìzraìl′, što durny pradkazal′nìk, bâz rozumu toj, hto vydae sâbe za nathnënaga, z pryčyny mnostva bezzakon′nâǔ tvaìh ì vâlìkaj varožas′cì!

8. Яфрэм - вартаўнік каля Бога майго; прарок - сетка птушкалова на ўсіх дарогах ягоных; змуста - у доме Бога ягонага.

Âfrèm - vartaǔnìk kalâ Boga majgo; prarok - setka ptuškalova na ǔsìh darogah âgonyh; zmusta - u dome Boga âgonaga.

9. Глыбока ўпалі яны, разбэсьціліся, як за дзён Гівы; Ён успомніў бязбожнасьць іхнюю, пакарае іх за грахі іхнія.

Glyboka ǔpalì âny, razbès′cìlìsâ, âk za dzën Gìvy; Ën uspomnìǔ bâzbožnas′c′ ìhnûû, pakarae ìh za grahì ìhnìâ.

10. Як вінаград у пустыні, Я знайшоў Ізраіля; як першую ягадзіну на смакоўніцы, у першы час яе, убачыў я бацькоў вашых, - але яны пайшлі да Ваалфэгора і аддаліся ганебшчыне, і самі зрабіліся мярзотнымі, як тыя, якіх палюбілі.

Âk vìnagrad u pustynì, Â znajšoǔ Ìzraìlâ; âk peršuû âgadzìnu na smakoǔnìcy, u peršy čas âe, ubačyǔ â bac′koǔ vašyh, - ale âny pajšlì da Vaalfègora ì addalìsâ ganebščyne, ì samì zrabìlìsâ mârzotnymì, âk tyâ, âkìh palûbìlì.

11. У Яфрэмлянаў, як птушка, паляціць слава: ні нараджэньня, ні цяжарнасьці, ні зачацьця.

U Âfrèmlânaǔ, âk ptuška, palâcìc′ slava: nì naradžèn′nâ, nì câžarnas′cì, nì začac′câ.

12. А хоць бы яны і выхавалі дзяцей сваіх, адбяруць іх; бо гора ім, калі адыду ад іх!

A hoc′ by âny ì vyhavalì dzâcej svaìh, adbâruc′ ìh; bo gora ìm, kalì adydu ad ìh!

13. Яфрэм, як Я бачыў яго да Тыра, пасаджаны на цудоўнай мясцовасьці; аднак Яфрэм выведзе дзяцей сваіх да забойцы.

Âfrèm, âk Â bačyǔ âgo da Tyra, pasadžany na cudoǔnaj mâscovas′cì; adnak Âfrèm vyvedze dzâcej svaìh da zabojcy.

14. Дай ім, Госпадзе... што Ты дасі ім? Дай ім вантробу няплодную і сухія саскі.

Daj ìm, Gospadze... što Ty dasì ìm? Daj ìm vantrobu nâplodnuû ì suhìâ saskì.

15. Усё ліха іхняе - у Галгале: там Я зьненавідзеў іх за ліхія дзеі іхнія; выганю іх з дома Майго, ня буду болей любіць іх; усе князі іхнія - адступнікі.

Usë lìha ìhnâe - u Galgale: tam Â z′nenavìdzeǔ ìh za lìhìâ dzeì ìhnìâ; vyganû ìh z doma Majgo, nâ budu bolej lûbìc′ ìh; use knâzì ìhnìâ - adstupnìkì.

16. Пабіты Яфрэм; высах корань іх, - ня будуць прыносіць яны плоду, а калі і будуць радзіць, Я ўсьмерчу пахацінскі плод нутрыны іхняй.

Pabìty Âfrèm; vysah koran′ ìh, - nâ buduc′ prynosìc′ âny plodu, a kalì ì buduc′ radzìc′, Â ǔs′merču pahacìnskì plod nutryny ìhnâj.

17. Адкіне іх Бог мой, бо яны не паслухаліся Яго, - і будуць валацугамі паміж народамі.

Adkìne ìh Bog moj, bo âny ne pasluhalìsâ Âgo, - ì buduc′ valacugamì pamìž narodamì.

10 Кіраўнік

1. Ізраіль - галінасты вінаград, памнажае сабе плод; чым болей у яго пладоў, тым болей памнажае ахвярнікі; чым лепшая зямля ў яго, тым болей упрыгожваюць яны куміраў.

Ìzraìl′ - galìnasty vìnagrad, pamnažae sabe plod; čym bolej u âgo pladoǔ, tym bolej pamnažae ahvârnìkì; čym lepšaâ zâmlâ ǔ âgo, tym bolej uprygožvaûc′ âny kumìraǔ.

2. Падзялілася сэрца іхняе, за гэта яны і будуць пакараныя: Ён разбурыць ахвярнікі іхнія, скрышыць куміраў іхніх.

Padzâlìlasâ sèrca ìhnâe, za gèta âny ì buduc′ pakaranyâ: Ën razburyc′ ahvârnìkì ìhnìâ, skryšyc′ kumìraǔ ìhnìh.

3. Цяпер яны кажуць: "няма ў нас цара, бо мы не збаяліся - Госпада! а цар - што нам зробіць?"

Câper âny kažuc′: "nâma ǔ nas cara, bo my ne zbaâlìsâ - Gospada! a car - što nam zrobìc′?"

4. Кажуць словы пустыя, божацца ілжыва, заключаюць пагадненьні; за гэта явіцца суд над імі, як атрутная трава на барознах поля.

Kažuc′ slovy pustyâ, božacca ìlžyva, zaklûčaûc′ pagadnen′nì; za gèta âvìcca sud nad ìmì, âk atrutnaâ trava na baroznah polâ.

5. За цяля Бэт-Авэна затрымцяць жыхары Самарыі; заплача па ім народ, і жрацы яго, што радаваліся за яго, будуць плакаць па славе ягонай, бо яна адыдзе ад яго.

Za câlâ Bèt-Avèna zatrymcâc′ žyhary Samaryì; zaplača pa ìm narod, ì žracy âgo, što radavalìsâ za âgo, buduc′ plakac′ pa slave âgonaj, bo âna adydze ad âgo.

6. А сам ён аднесены будзе ў Асірыю - у дарунак цару Ярэву; пасаромлены будзе Яфрэм, і пасароміцца Ізраіль ад намыслу свайго.

A sam ën adneseny budze ǔ Asìryû - u darunak caru Ârèvu; pasaromleny budze Âfrèm, ì pasaromìcca Ìzraìl′ ad namyslu svajgo.

7. Зьнікне ў Самарыі цар яе - як шум на паверхні вады.

Z′nìkne ǔ Samaryì car âe - âk šum na paverhnì vady.

8. І вынішчаны будуць вышыні Авэна - за грэх Ізраіля; церне і ваўчкі вырастуць на ахвярніках іхніх, і скажуць яны горам: "пакрыйце нас", і пагоркам: "упадзеце на нас!"

Ì vynìščany buduc′ vyšynì Avèna - za grèh Ìzraìlâ; cerne ì vaǔčkì vyrastuc′ na ahvârnìkah ìhnìh, ì skažuc′ âny goram: "pakryjce nas", ì pagorkam: "upadzece na nas!"

9. Больш, чым у дні Гівы, грашыў ты, Ізраіле; там яны ўстоялі; вайна ў Гаваоне супроць сыноў бязбожнасьці не спасьцігла іх.

Bol′š, čym u dnì Gìvy, grašyǔ ty, Ìzraìle; tam âny ǔstoâlì; vajna ǔ Gavaone suproc′ synoǔ bâzbožnas′cì ne spas′cìgla ìh.

10. Паводле жаданьня Майго пакараю іх, - і зьбяруцца супроць іх народы, і яны будуць зьвязаныя за двайное злачынства іхняе.

Pavodle žadan′nâ Majgo pakaraû ìh, - ì z′bârucca suproc′ ìh narody, ì âny buduc′ z′vâzanyâ za dvajnoe zlačynstva ìhnâe.

11. Яфрэм - навучанае цяля, прывычнае да малацьбы, і Я сам, пакладу ярмо на тлустую шыю яго; на Яфрэме будуць вярхом езьдзіць, Юда будзе араць, Якаў будзе баранаваць.

Âfrèm - navučanae câlâ, pryvyčnae da malac′by, ì Â sam, pakladu ârmo na tlustuû šyû âgo; na Âfrème buduc′ vârhom ez′dzìc′, Ûda budze arac′, Âkaǔ budze baranavac′.

12. Сейце ў сабе праўду - і пажняце міласьць; разворвайце ў сябе навіну, бо час - знайсьці Госпада, каб Ён, калі прыйдзе, дажджом выліў на вас праўду.

Sejce ǔ sabe praǔdu - ì pažnâce mìlas′c′; razvorvajce ǔ sâbe navìnu, bo čas - znajs′cì Gospada, kab Ën, kalì pryjdze, daždžom vylìǔ na vas praǔdu.

13. Вы ўраблялі беззаконьні, ясьце плод ілжы, бо ты спадзяваўся на шлях твой, на мноства ваяроў тваіх.

Vy ǔrablâlì bezzakon′nì, âs′ce plod ìlžy, bo ty spadzâvaǔsâ na šlâh tvoj, na mnostva vaâroǔ tvaìh.

14. І адбудзецца розрух у народзе тваім, і ўсе цьвярдыні твае будуць разбураныя, як Салман разбурыў Бэт-Арбэл у дзень бітвы: маці была забітая зь дзецьмі.

Ì adbudzecca rozruh u narodze tvaìm, ì ǔse c′vârdynì tvae buduc′ razburanyâ, âk Salman razburyǔ Bèt-Arbèl u dzen′ bìtvy: macì byla zabìtaâ z′ dzec′mì.

15. Вось, што ўчыніў вам Вэтыль за край бязбожнасьці вашай.

Vos′, što ǔčynìǔ vam Vètyl′ za kraj bâzbožnas′cì vašaj.

11 Кіраўнік

1. І на золку загіне цар Ізраілеў! Калі Ізраіль быў малады, Я любіў яго і зь Егіпта выклікаў сына Майго.

Ì na zolku zagìne car Ìzraìleǔ! Kalì Ìzraìl′ byǔ malady, Â lûbìǔ âgo ì z′ Egìpta vyklìkaǔ syna Majgo.

2. Клікалі іх, а яны ішлі прэч ад аблічча іх; прыносілі ахвяру Ваалам і кадзілі ідалам.

Klìkalì ìh, a âny ìšlì prèč ad ablìčča ìh; prynosìlì ahvâru Vaalam ì kadzìlì ìdalam.

3. Я Сам прывучаў Яфрэма хадзіць, насіў яго на руках Сваіх, а яны не ўсьведамлялі, што я лекаваў іх.

Â Sam pryvučaǔ Âfrèma hadzìc′, nasìǔ âgo na rukah Svaìh, a âny ne ǔs′vedamlâlì, što â lekavaǔ ìh.

4. Путамі чалавечымі цягнуў Я іх, путамі любові, і быў ім як бы тым, хто падымае ярмо са сківіцаў іхніх, і ласкава падкладваў ежу ім.

Putamì čalavečymì câgnuǔ Â ìh, putamì lûbovì, ì byǔ ìm âk by tym, hto padymae ârmo sa skìvìcaǔ ìhnìh, ì laskava padkladvaǔ ežu ìm.

5. Ня вернецца ён у Егіпет; але Асур - ён будзе царом яго, бо яны не схацелі зьвярнуцца да Мяне. І ўпадзе меч на гарады яго - і зьнішчыць замкі ягоныя і зжарэ іх за намыслы іхнія.

Nâ vernecca ën u Egìpet; ale Asur - ën budze carom âgo, bo âny ne shacelì z′vârnucca da Mâne. Ì ǔpadze meč na garady âgo - ì z′nìščyc′ zamkì âgonyâ ì zžarè ìh za namysly ìhnìâ.

6. Народ Мой закасьцянеў у адпадзеньні ад Мяне, хоць і заклікаюць яго да вышэйшага, ён не ўзвышаецца аднадушна.

Narod Moj zakas′câneǔ u adpadzen′nì ad Mâne, hoc′ ì zaklìkaûc′ âgo da vyšèjšaga, ën ne ǔzvyšaecca adnadušna.

7. Што зраблю з табою, Яфрэме? як здраджу табе, Ізраіле? Ці зраблю з табою, як з Адамам, ці зраблю табе, як Сэваіму? Павярнулася ўва Мне сэрца Маё, загарэлася шкадоба Мая!

Što zrablû z taboû, Âfrème? âk zdradžu tabe, Ìzraìle? Cì zrablû z taboû, âk z Adamam, cì zrablû tabe, âk Sèvaìmu? Pavârnulasâ ǔva Mne sèrca Maë, zagarèlasâ škadoba Maâ!

8. Не зраблю паводле лютасьці гневу Майго, ня зьнішчу Яфрэма, бо Я - Бог, а не чалавек; сярод цябе - Сьвяты; Я не ўвайду ў горад.

Ne zrablû pavodle lûtas′cì gnevu Majgo, nâ z′nìšču Âfrèma, bo Â - Bog, a ne čalavek; sârod câbe - S′vâty; Â ne ǔvajdu ǔ gorad.

9. Сьледам за Госпадам пойдуць яны. Як леў, Ён дасьць голас Свой; дасьць голас Свой, - страпянуцца да Яго сыны з захаду,

S′ledam za Gospadam pojduc′ âny. Âk leǔ, Ën das′c′ golas Svoj; das′c′ golas Svoj, - strapânucca da Âgo syny z zahadu,

10. страпянуцца зь Егіпта як птушкі, і зь зямлі Асірыйскай, як галубы. і ўсялю іх у дамы іхнія, кажа Гасподзь.

strapânucca z′ Egìpta âk ptuškì, ì z′ zâmlì Asìryjskaj, âk galuby. ì ǔsâlû ìh u damy ìhnìâ, kaža Gaspodz′.

11. Акружыць Мяне Яфрэм маною і дом Ізраілеў - хітрынаю; Юда трымаўся яшчэ Бога і верны быў са сьвятымі.

Akružyc′ Mâne Âfrèm manoû ì dom Ìzraìleǔ - hìtrynaû; Ûda trymaǔsâ âščè Boga ì verny byǔ sa s′vâtymì.

12 Кіраўнік

1. Яфрэм пасьвіць вецер і ганяецца за ўсходнім ветрам, кожны дзень памнажае ілжу і спусташэньні; заключаюць яны саюз з Асурам, і ў Егіпет вывозіцца алей.

Âfrèm pas′vìc′ vecer ì ganâecca za ǔshodnìm vetram, kožny dzen′ pamnažae ìlžu ì spustašèn′nì; zaklûčaûc′ âny saûz z Asuram, ì ǔ Egìpet vyvozìcca alej.

2. Але і зь Юдам у Госпада суд, - і Ён наведае Якава па дарогах ягоных, аддасьць яму паводле дзеяў ягоных.

Ale ì z′ Ûdam u Gospada sud, - ì Ën navedae Âkava pa darogah âgonyh, addas′c′ âmu pavodle dzeâǔ âgonyh.

3. Яшчэ ў чэраве ў маці запыняў ён брата свайго, а ўзмужнеўшы змагаўся з Богам.

Âščè ǔ čèrave ǔ macì zapynâǔ ën brata svajgo, a ǔzmužneǔšy zmagaǔsâ z Bogam.

4. Ён змагаўся з анёлам - і перамог; плакаў і благаў Яго; у Віфляеме Ён знайшоў нас і там гутарыў з намі.

Ën zmagaǔsâ z anëlam - ì peramog; plakaǔ ì blagaǔ Âgo; u Vìflâeme Ën znajšoǔ nas ì tam gutaryǔ z namì.

5. А Гасподзь ёсьць Бог Саваоф; Сутны - імя Яго.

A Gaspodz′ ës′c′ Bog Savaof; Sutny - ìmâ Âgo.

6. Зьвярніся і ты да Бога твайго: назірай міласьць і суд і спадзявайся на Бога твайго заўсёды.

Z′vârnìsâ ì ty da Boga tvajgo: nazìraj mìlas′c′ ì sud ì spadzâvajsâ na Boga tvajgo zaǔsëdy.

7. Хананэянін зь няправільнымі вагамі ў руцэ любіць крыўдзіць;

Hananèânìn z′ nâpravìl′nymì vagamì ǔ rucè lûbìc′ kryǔdzìc′;

8. і Яфрэм кажа: "аднак я разбагацеў; назапасіў сабе маёмасьці, хоць ва ўсіх маіх працах ня знойдуць нічога незаконнага, што было б грэхам".

ì Âfrèm kaža: "adnak â razbagaceǔ; nazapasìǔ sabe maëmas′cì, hoc′ va ǔsìh maìh pracah nâ znojduc′ nìčoga nezakonnaga, što bylo b grèham".

9. А Я, Гасподзь Бог твой ад самай зямлі Егіпецкай, зноў пасялю цябе ў кушчах, як у дні сьвята.

A Â, Gaspodz′ Bog tvoj ad samaj zâmlì Egìpeckaj, znoǔ pasâlû câbe ǔ kuščah, âk u dnì s′vâta.

10. Я гаварыў прарокам і памнажаў уявы і праз прарокаў ужываў прытчы.

Â gavaryǔ prarokam ì pamnažaǔ uâvy ì praz prarokaǔ užyvaǔ prytčy.

11. Калі Галаад зрабіўся Авэнам, дык яны сталі марныя, у Галгалах калолі ў ахвяру цялят, і ахвярнікі іхнія стаялі як крушні на межах поля.

Kalì Galaad zrabìǔsâ Avènam, dyk âny stalì marnyâ, u Galgalah kalolì ǔ ahvâru câlât, ì ahvârnìkì ìhnìâ staâlì âk krušnì na mežah polâ.

12. Уцёк Якаў на палі Сірыйскія, і служыў Ізраіль за жонку і за жонку вартаваў авечак.

Ucëk Âkaǔ na palì Sìryjskìâ, ì služyǔ Ìzraìl′ za žonku ì za žonku vartavaǔ avečak.

13. Праз прарока вывеў Гасподзь Ізраіля зь Егіпта і праз прарока Ён ахоўваў яго.

Praz praroka vyveǔ Gaspodz′ Ìzraìlâ z′ Egìpta ì praz praroka Ën ahoǔvaǔ âgo.

14. Моцна раздражніў Яфрэм Госпада, і за тое кроў яго пакіне на ім і кляцьбу яго аберне Гасподзь на яго.

Mocna razdražnìǔ Âfrèm Gospada, ì za toe kroǔ âgo pakìne na ìm ì klâc′bu âgo aberne Gaspodz′ na âgo.

13 Кіраўнік

1. Калі Яфрэм гаварыў, усе трапяталі. Ён быў высокі ў Ізраілі; але зрабіўся вінаватым праз Ваала - і загінуў.

Kalì Âfrèm gavaryǔ, use trapâtalì. Ën byǔ vysokì ǔ Ìzraìlì; ale zrabìǔsâ vìnavatym praz Vaala - ì zagìnuǔ.

2. І сёньня дадалі яны да грэху: нарабілі сабе літых ідалаў з срэбра свайго паводле разуменьня свайго, - поўная праца мастакоў, - і кажуць яны людзям, якія прыносяць ахвяру: "цалуйце цяльцоў!"

Ì sën′nâ dadalì âny da grèhu: narabìlì sabe lìtyh ìdalaǔ z srèbra svajgo pavodle razumen′nâ svajgo, - poǔnaâ praca mastakoǔ, - ì kažuc′ âny lûdzâm, âkìâ prynosâc′ ahvâru: "calujce câl′coǔ!"

3. За тое яны будуць - як ранішні туман, як раса, што скора зьнікае, як мякіна, што зьвяваецца з гумна, і як дым з коміна.

Za toe âny buduc′ - âk ranìšnì tuman, âk rasa, što skora z′nìkae, âk mâkìna, što z′vâvaecca z gumna, ì âk dym z komìna.

4. Але Я - Гасподзь Бог твой ад зямлі Егіпецкай, - і ты не павінен ведаць іншага бога апрача Мяне, і няма Збаўцы апрача Мяне.

Ale Â - Gaspodz′ Bog tvoj ad zâmlì Egìpeckaj, - ì ty ne pavìnen vedac′ ìnšaga boga aprača Mâne, ì nâma Zbaǔcy aprača Mâne.

5. Я прызнаў цябе ў пустыні, у зямлі сасьмяглай.

Â pryznaǔ câbe ǔ pustynì, u zâmlì sas′mâglaj.

6. Маючы палеткі, яны былі сытныя; а калі насычаліся, дык узьвесялялася сэрца іхняе, і таму Яны забывалі Мяне

Maûčy paletkì, âny bylì sytnyâ; a kalì nasyčalìsâ, dyk uz′vesâlâlasâ sèrca ìhnâe, ì tamu Âny zabyvalì Mâne

7. І Я буду ім як леў, як ільвяня буду высочваць пры дарозе.

Ì Â budu ìm âk leǔ, âk ìl′vânâ budu vysočvac′ pry daroze.

8. Буду нападаць на іх, як пазбаўленая дзяцей мядзьведзіха, разьдзіраць змесьцішча сэрца іхняга, есьці іх там, як ільвіца; польныя зьвяры будуць ірваць іх.

Budu napadac′ na ìh, âk pazbaǔlenaâ dzâcej mâdz′vedzìha, raz′dzìrac′ zmes′cìšča sèrca ìhnâga, es′cì ìh tam, âk ìl′vìca; pol′nyâ z′vâry buduc′ ìrvac′ ìh.

9. Загубіў ты сябе, Ізраіле, бо толькі ўва Мне - апора твая!

Zagubìǔ ty sâbe, Ìzraìle, bo tol′kì ǔva Mne - apora tvaâ!

10. Дзе цар твой цяпер? Хай ён ратуе цябе ва ўсіх гарадах тваіх! Дзе судзьдзі твае, пра якіх казаў ты: "дай нам цара і начальнікаў?"

Dze car tvoj câper? Haj ën ratue câbe va ǔsìh garadah tvaìh! Dze sudz′dzì tvae, pra âkìh kazaǔ ty: "daj nam cara ì načal′nìkaǔ?"

11. І Я даў табе цара ў гневе Маім і забраў - у абурэньні.

Ì Â daǔ tabe cara ǔ gneve Maìm ì zabraǔ - u aburèn′nì.

12. Зьвязаны ў вузел беззаконьні Яфрэмава, захаваны ягоны грэх.

Z′vâzany ǔ vuzel bezzakon′nì Âfrèmava, zahavany âgony grèh.

13. Мукі парадзіхі спасьцігнуць яго; ён - сын неразумны, інакш не стаяў бы доўга ў становішчы, у якім нараджаюцца дзеці.

Mukì paradzìhì spas′cìgnuc′ âgo; ën - syn nerazumny, ìnakš ne staâǔ by doǔga ǔ stanovìščy, u âkìm naradžaûcca dzecì.

14. Ад улады пекла Я адкуплю іх, ад смерці выбаўлю іх. Смерць! дзе тваё джала? пекла! дзе твая перамога? раскаяньня ў гэтым ня будзе ў Мяне.

Ad ulady pekla Â adkuplû ìh, ad smercì vybaǔlû ìh. Smerc′! dze tvaë džala? pekla! dze tvaâ peramoga? raskaân′nâ ǔ gètym nâ budze ǔ Mâne.

15. Хоць Яфрэм пладавіты паміж братамі, але прыйдзе ўсходні вецер, падымецца вецер Гасподні з пустыні, - і высахне крыніца яго: ён спустошыць скарбніцу ўсіх каштоўных сасудаў.

Hoc′ Âfrèm pladavìty pamìž bratamì, ale pryjdze ǔshodnì vecer, padymecca vecer Gaspodnì z pustynì, - ì vysahne krynìca âgo: ën spustošyc′ skarbnìcu ǔsìh kaštoǔnyh sasudaǔ.

14 Кіраўнік

1. Спустошана будзе Самарыя, бо паўстала супраць Бога свайго: ад меча ўпадуць яны, дзеці іхнія будуць разьбіты, і цяжарныя іхнія будуць расьсечаныя.

Spustošana budze Samaryâ, bo paǔstala suprac′ Boga svajgo: ad meča ǔpaduc′ âny, dzecì ìhnìâ buduc′ raz′bìty, ì câžarnyâ ìhnìâ buduc′ ras′sečanyâ.

2. Зьвярніся, Ізраіле, да Бога твайго: бо ты ўпаў ад бязбожнасьці тваёй.

Z′vârnìsâ, Ìzraìle, da Boga tvajgo: bo ty ǔpaǔ ad bâzbožnas′cì tvaëj.

3. Вазьмеце з сабою малітоўныя словы і зьвярнецеся да Госпада; кажэце яму: "адбяры ўсякае беззаконьне і прымі на дабро, і мы прынясём ахвяру вуснаў нашых.

Vaz′mece z saboû malìtoǔnyâ slovy ì z′vârnecesâ da Gospada; kažèce âmu: "adbâry ǔsâkae bezzakon′ne ì prymì na dabro, ì my prynâsëm ahvâru vusnaǔ našyh.

4. Асур ня будзе ўжо ратаваць нас; ня будзем садзіцца на каня і ня будзем болей гаварыць вырабу рук нашых: багі нашыя; бо ў Цябе мілажальнасьць да сіротаў".

Asur nâ budze ǔžo ratavac′ nas; nâ budzem sadzìcca na kanâ ì nâ budzem bolej gavaryc′ vyrabu ruk našyh: bagì našyâ; bo ǔ Câbe mìlažal′nas′c′ da sìrotaǔ".

5. Улекую адпадзеньне іхняе, палюблю іх паводле ўпадабаньня; бо гнеў Мой адвярнуўся ад іх.

Ulekuû adpadzen′ne ìhnâe, palûblû ìh pavodle ǔpadaban′nâ; bo gneǔ Moj advârnuǔsâ ad ìh.

6. Я буду расою Ізраілю; ён расьцьвіце, як лілея, і пусьціць карэньне, як Ліван.

Â budu rasoû Ìzraìlû; ën ras′c′vìce, âk lìleâ, ì pus′cìc′ karèn′ne, âk Lìvan.

7. Расшырыцца гольле яго, - і будзе прыгажосьць ягоная, як масьліны, і пахошчы ад яго, як ад Лівана.

Rasšyrycca gol′le âgo, - ì budze prygažos′c′ âgonaâ, âk mas′lìny, ì pahoščy ad âgo, âk ad Lìvana.

8. Вернуцца тыя, якія сядзелі пад ценем ягоным, будуць багатыя хлебам - і расьцьвітуць, як вінаградная лаза, славутыя будуць, як віно Ліванскае.

Vernucca tyâ, âkìâ sâdzelì pad cenem âgonym, buduc′ bagatyâ hlebam - ì ras′c′vìtuc′, âk vìnagradnaâ laza, slavutyâ buduc′, âk vìno Lìvanskae.

9. "Што мне яшчэ да ідалаў?" скажа Яфрэм. - Я пачую яго і прыгледжу яго; Я буду як зялёны кіпарыс: ад Мяне будуць табе плады.

"Što mne âščè da ìdalaǔ?" skaža Âfrèm. - Â pačuû âgo ì prygledžu âgo; Â budu âk zâlëny kìparys: ad Mâne buduc′ tabe plady.

10. Хто мудры, каб разумець гэта? хто разумны, каб спазнаць гэта? бо правільныя шляхі Гасподнія, і праведнікі ходзяць па іх, а беззаконныя загінуць на іх.

Hto mudry, kab razumec′ gèta? hto razumny, kab spaznac′ gèta? bo pravìl′nyâ šlâhì Gaspodnìâ, ì pravednìkì hodzâc′ pa ìh, a bezzakonnyâ zagìnuc′ na ìh.

ЁІЛЯ ËÌLÂ

1 Кіраўнік

1. Слова Гасподняе, якое было Ёілю, сыну Ватуілаваму.

Slova Gaspodnâe, âkoe bylo Ëìlû, synu Vatuìlavamu.

2. Слухайце гэта, старцы, і ўважайце, усе жыхары зямлі гэтай: ці бывала такое ў дні вашыя альбо ў дні бацькоў вашых?

Sluhajce gèta, starcy, ì ǔvažajce, use žyhary zâmlì gètaj: cì byvala takoe ǔ dnì vašyâ al′bo ǔ dnì bac′koǔ vašyh?

3. Перадайце пра гэта дзецям вашым; а дзеці вашыя хай скажуць сваім дзецям, а іхнія дзеці - наступнаму роду;

Peradajce pra gèta dzecâm vašym; a dzecì vašyâ haj skažuc′ svaìm dzecâm, a ìhnìâ dzecì - nastupnamu rodu;

4. пазасталае ад вусеня ела саранча, пазасталае ад саранчы елі чэрві, а пазасталае ад чарвей даелі жукі.

pazastalae ad vusenâ ela saranča, pazastalae ad sarančy elì čèrvì, a pazastalae ad čarvej daelì žukì.

5. Прачнецеся, п'яніцы, і плачце і галасеце, усе, хто п'е віно, на вінаградным соку, бо ён адабраны ад вуснаў вашых!

Pračnecesâ, p'ânìcy, ì plačce ì galasece, use, hto p'e vìno, na vìnagradnym soku, bo ën adabrany ad vusnaǔ vašyh!

6. Бо прыйшоў на зямлю маю народ моцны і безьлічны; зубы ў яго - зубы ільвіныя, і сківіцы ў яго як у львіцы.

Bo pryjšoǔ na zâmlû maû narod mocny ì bez′lìčny; zuby ǔ âgo - zuby ìl′vìnyâ, ì skìvìcy ǔ âgo âk u l′vìcy.

7. Спустошыў ён вінаградную лазу маю, а смакоўніцу маю абламаў, абадраў яе нагола і кінуў; пабялелі галіны ў яе,

Spustošyǔ ën vìnagradnuû lazu maû, a smakoǔnìcu maû ablamaǔ, abadraǔ âe nagola ì kìnuǔ; pabâlelì galìny ǔ âe,

8. Галасі, як маладая жонка, аперазаўшыся вярэтаю, па мужы маладосьці сваёй!

Galasì, âk maladaâ žonka, aperazaǔšysâ vârètaû, pa mužy malados′cì svaëj!

9. Спынілася хлебнае прынашэньне і паліваньне ў доме Гасподнім; плачуць сьвятары, служкі Гасподнія.

Spynìlasâ hlebnae prynašèn′ne ì palìvan′ne ǔ dome Gaspodnìm; plačuc′ s′vâtary, služkì Gaspodnìâ.

10. Спустошана поле, наракае зямля; бо зьнішчаны хлеб, высах вінаградны сок, зьвяла масьліна.

Spustošana pole, narakae zâmlâ; bo z′nìščany hleb, vysah vìnagradny sok, z′vâla mas′lìna.

11. Чырванейце ад сораму, земляробы, галасеце, вінаградары, па пшаніцы і ячмені, бо загінула жніво ў полі,

Čyrvanejce ad soramu, zemlâroby, galasece, vìnagradary, pa pšanìcy ì âčmenì, bo zagìnula žnìvo ǔ polì,

12. засохла вінаградная лаза і смакоўніца зьвяла; гранатавае дрэва, пальма і яблыня - усе дрэвы ў полі пасохлі; таму і весялосьць у сыноў чалавечых зьнікла.

zasohla vìnagradnaâ laza ì smakoǔnìca z′vâla; granatavae drèva, pal′ma ì âblynâ - use drèvy ǔ polì pasohlì; tamu ì vesâlos′c′ u synoǔ čalavečyh z′nìkla.

13. Аперажэцеся вярэтаю і плачце, сьвятары! галасеце, служкі алтара! увайдзеце, начуйце ў вярэтах, службіты Бога майго! бо ня стала ў доме Бога вашага хлебнага прынашэньня і паліваньня.

Aperažècesâ vârètaû ì plačce, s′vâtary! galasece, služkì altara! uvajdzece, načujce ǔ vârètah, službìty Boga majgo! bo nâ stala ǔ dome Boga vašaga hlebnaga prynašèn′nâ ì palìvan′nâ.

14. Назначце пост, абвясьцеце ўрачысты сход, склічце старцаў і ўсіх жыхароў краіны гэтай у дом Госпада Бога вашага і заклікайце да Госпада.

Naznačce post, abvâs′cece ǔračysty shod, sklìčce starcaǔ ì ǔsìh žyharoǔ kraìny gètaj u dom Gospada Boga vašaga ì zaklìkajce da Gospada.

15. О, які дзень! бо дзень Гасподні блізкі: як спусташэньне ад Усемагутнага прыйдзе ён.

O, âkì dzen′! bo dzen′ Gaspodnì blìzkì: âk spustašèn′ne ad Usemagutnaga pryjdze ën.

16. Ці ня перад нашымі вачыма адбіраецца ежа, ад дома Бога нашага - весялосьць і радасьць?

Cì nâ perad našymì vačyma adbìraecca eža, ad doma Boga našaga - vesâlos′c′ ì radas′c′?

17. Стлелі зярнятамі пад камлыгамі сваімі, апусьцелі засекі, разбураны кладоўкі, бо ня стала хлеба.

Stlelì zârnâtamì pad kamlygamì svaìmì, apus′celì zasekì, razburany kladoǔkì, bo nâ stala hleba.

18. Як стогне быдла, паныла ходзяць статкі валоў, бо няма ім пашы! томяцца і статкі авечак.

Âk stogne bydla, panyla hodzâc′ statkì valoǔ, bo nâma ìm pašy! tomâcca ì statkì avečak.

19. Да Цябе, Госпадзе, заклікаю; бо агонь зжэр кормныя пашы пустыні, і полымя папаліла ўсе дрэвы ў полі.

Da Câbe, Gospadze, zaklìkaû; bo agon′ zžèr kormnyâ pašy pustynì, ì polymâ papalìla ǔse drèvy ǔ polì.

20. Нават і жывёлы на полі заклікаюць да Цябе, бо высахлі патокі водаў, і агонь зьнішчыў пашы пустыні.

Navat ì žyvëly na polì zaklìkaûc′ da Câbe, bo vysahlì patokì vodaǔ, ì agon′ z′nìščyǔ pašy pustynì.

2 Кіраўнік

1. Трубеце трубою на Сіёне і беце трывогу на сьвятой гары Маёй; хай трымцяць усе жыхары зямлі, бо настае дзень Гасподні, бо ён блізка -

Trubece truboû na Sìëne ì bece tryvogu na s′vâtoj gary Maëj; haj trymcâc′ use žyhary zâmlì, bo nastae dzen′ Gaspodnì, bo ën blìzka -

2. дзень цемры і мораку, дзень хмарны і туманны: як ранішняя зара пашыраецца па гарах народ шматлікі і моцны, якога ня бывала адвеку і пасьля таго ня будзе ў роды родаў.

dzen′ cemry ì moraku, dzen′ hmarny ì tumanny: âk ranìšnââ zara pašyraecca pa garah narod šmatlìkì ì mocny, âkoga nâ byvala adveku ì pas′lâ tago nâ budze ǔ rody rodaǔ.

3. Перад ім жарэ агонь, а за ім паліць полымя; перад ім зямля як сад Эдэмскі, а за ім будзе спустошаны стэп, і нікому ня будзе ратунку ад яго.

Perad ìm žarè agon′, a za ìm palìc′ polymâ; perad ìm zâmlâ âk sad Èdèmskì, a za ìm budze spustošany stèp, ì nìkomu nâ budze ratunku ad âgo.

4. Выгляд яго як выгляд у коней, і скачуць яны як коньнікі;

Vyglâd âgo âk vyglâd u konej, ì skačuc′ âny âk kon′nìkì;

5. скачуць па вяршынях гор як бы са стукам калясьніц, як бы з трэскам агнявога полымя, якое жарэ салому, як моцны народ, пастаўлены на бітву.

skačuc′ pa vâršynâh gor âk by sa stukam kalâs′nìc, âk by z trèskam agnâvoga polymâ, âkoe žarè salomu, âk mocny narod, pastaǔleny na bìtvu.

6. Убачыўшы яго, затрымцяць народы, ва ўсіх твары зьбялеюць.

Ubačyǔšy âgo, zatrymcâc′ narody, va ǔsìh tvary z′bâleûc′.

7. Як змагары бягуць яны і як адважныя воіны залазяць на сьцяну, і кожны ідзе сваёю дарогаю і ня зьбіваецца са шляхоў сваіх.

Âk zmagary bâguc′ âny ì âk advažnyâ voìny zalazâc′ na s′cânu, ì kožny ìdze svaëû darogaû ì nâ z′bìvaecca sa šlâhoǔ svaìh.

8. Ня душаць адзін аднаго, кожны ідзе сваёю сьцежкаю, і падаюць на дзіды, але застаюцца бяз шкоды.

Nâ dušac′ adzìn adnago, kožny ìdze svaëû s′cežkaû, ì padaûc′ na dzìdy, ale zastaûcca bâz škody.

9. Бегаюць па горадзе, падымаюцца на сьцены, залазяць на дамы, уваходзяць у вокны, як злодзей.

Begaûc′ pa goradze, padymaûcca na s′ceny, zalazâc′ na damy, uvahodzâc′ u vokny, âk zlodzej.

10. Перад імі затрасецца зямля, пахісьнецца неба, сонца і месяц запамрочацца, і зоркі страцяць сваё сьвятло.

Perad ìmì zatrasecca zâmlâ, pahìs′necca neba, sonca ì mesâc zapamročacca, ì zorkì stracâc′ svaë s′vâtlo.

11. І Гасподзь дасьць голас Свой перад войскам Сваім, бо досыць шматлікае полчышча Яго і магутны выканаўца слова Яго; бо вялікі дзень Гасподні і досыць страшны, і хто вытрымае яго?

Ì Gaspodz′ das′c′ golas Svoj perad vojskam Svaìm, bo dosyc′ šmatlìkae polčyšča Âgo ì magutny vykanaǔca slova Âgo; bo vâlìkì dzen′ Gaspodnì ì dosyc′ strašny, ì hto vytrymae âgo?

12. Але і сёньня яшчэ гаворыць Гасподзь: зьвярнецеся да Мяне ўсім сэрцам Сваім у посьце, плачы і галашэньні.

Ale ì sën′nâ âščè gavoryc′ Gaspodz′: z′vârnecesâ da Mâne ǔsìm sèrcam Svaìm u pos′ce, plačy ì galašèn′nì.

13. Разьдзірайце сэрцы вашыя, а ня вопратку сваю, і зьвярнецеся да Госпада Бога вашага; бо Ён добры і міласэрны, шматцярплівы і шматмілажальны і шкадуе пра бедства.

Raz′dzìrajce sèrcy vašyâ, a nâ vopratku svaû, ì z′vârnecesâ da Gospada Boga vašaga; bo Ën dobry ì mìlasèrny, šmatcârplìvy ì šmatmìlažal′ny ì škadue pra bedstva.

14. Хто ведае, ці не ўмілажаліцца Ён і ці не пакіне дабраславеньня, хлебнага прынашэньня і паліваньня Госпаду Богу вашаму?

Hto vedae, cì ne ǔmìlažalìcca Ën ì cì ne pakìne dabraslaven′nâ, hlebnaga prynašèn′nâ ì palìvan′nâ Gospadu Bogu vašamu?

15. Затрубеце трубою на Сіёне, назначце пост і абвясьцеце ўрачысты сход.

Zatrubece truboû na Sìëne, naznačce post ì abvâs′cece ǔračysty shod.

16. Зьбярэце народ, склічце сход, запрасеце старцаў, зьбярэце падлеткаў і грудных немаўлят; хай выйдзе малады з хароміны сваёй і маладая са сваёй сьвяцёлкі.

Z′bârèce narod, sklìčce shod, zaprasece starcaǔ, z′bârèce padletkaǔ ì grudnyh nemaǔlât; haj vyjdze malady z haromìny svaëj ì maladaâ sa svaëj s′vâcëlkì.

17. Паміж бабінцам і ахвярнікам хай плачуць сьвятары, службіты Гасподнія, і кажуць: "зьлітуйся, Госпадзе, з народу Твайго, не аддай спадчыны Тваёй на паганьбеньне, каб ня зьдзекаваліся зь яе народы! Дзеля чаго будуць гаварыць паміж народамі: дзе Бог іхні?"

Pamìž babìncam ì ahvârnìkam haj plačuc′ s′vâtary, službìty Gaspodnìâ, ì kažuc′: "z′lìtujsâ, Gospadze, z narodu Tvajgo, ne addaj spadčyny Tvaëj na pagan′ben′ne, kab nâ z′dzekavalìsâ z′ âe narody! Dzelâ čago buduc′ gavaryc′ pamìž narodamì: dze Bog ìhnì?"

18. І тады паклапоціцца Гасподзь пра зямлю Сваю і зьлітуецца з народу Свайго.

Ì tady paklapocìcca Gaspodz′ pra zâmlû Svaû ì z′lìtuecca z narodu Svajgo.

19. І адкажа Гасподзь і скажа народу Свайму: вось, я пашлю вам хлеб і віно і алей, і будзеце насычацца імі, і болей не аддам вас на паганьбеньне народам.

Ì adkaža Gaspodz′ ì skaža narodu Svajmu: vos′, â pašlû vam hleb ì vìno ì alej, ì budzece nasyčacca ìmì, ì bolej ne addam vas na pagan′ben′ne narodam.

20. І таго, што прыйшоў з поўначы, выдалю ад вас і выганю ў зямлю бязводную і пустую, папярэдняе полчышча яго - у мора ўсходняе, а задняе - у мора заходняе, і пойдзе ад яго смурод і патыхне ад яго смуродам, бо ён шмат нарабіў ліха.

Ì tago, što pryjšoǔ z poǔnačy, vydalû ad vas ì vyganû ǔ zâmlû bâzvodnuû ì pustuû, papârèdnâe polčyšča âgo - u mora ǔshodnâe, a zadnâe - u mora zahodnâe, ì pojdze ad âgo smurod ì patyhne ad âgo smurodam, bo ën šmat narabìǔ lìha.

21. Ня бойся, зямля: радуйся і весяліся, бо Гасподзь вялікі, каб учыніць гэта.

Nâ bojsâ, zâmlâ: radujsâ ì vesâlìsâ, bo Gaspodz′ vâlìkì, kab učynìc′ gèta.

22. Ня бойцеся, жывёлы, бо пашы пустыні дадуць росту траве, дрэва ўродзіць плод свой, смакоўніца і вінаградная лаза выявяць сваю сілу.

Nâ bojcesâ, žyvëly, bo pašy pustynì daduc′ rostu trave, drèva ǔrodzìc′ plod svoj, smakoǔnìca ì vìnagradnaâ laza vyâvâc′ svaû sìlu.

23. І вы, дзеці Сіёна, радуйцеся і весялецеся ў Госпадзе Богу вашым; бо Ён дасьць вам дождж у меру і будзе пасылаць вам дождж, дождж раньні і позьні, як раней.

Ì vy, dzecì Sìëna, radujcesâ ì vesâlecesâ ǔ Gospadze Bogu vašym; bo Ën das′c′ vam doždž u meru ì budze pasylac′ vam doždž, doždž ran′nì ì poz′nì, âk ranej.

24. І напоўняцца гумны хлебам і перапоўняцца чавільні вінаградным сокам і алеем.

Ì napoǔnâcca gumny hlebam ì perapoǔnâcca čavìl′nì vìnagradnym sokam ì aleem.

25. І заплачу вам за тыя гады, калі жэрлі саранча, чэрві, жукі і вусень - вялікае войска Маё, якое пасылаў Я на вас.

Ì zaplaču vam za tyâ gady, kalì žèrlì saranča, čèrvì, žukì ì vusen′ - vâlìkae vojska Maë, âkoe pasylaǔ Â na vas.

26. І ўдосыць будзеце есьці і насычацца і славіць імя Госпада Бога вашага, Які дзівосна ўчыніў з вамі, і не пасарамаціцца народ Мой вавек.

Ì ǔdosyc′ budzece es′cì ì nasyčacca ì slavìc′ ìmâ Gospada Boga vašaga, Âkì dzìvosna ǔčynìǔ z vamì, ì ne pasaramacìcca narod Moj vavek.

27. І ўведаеце, што Я - пасярод Ізраіля і Я - Гасподзь Бог ваш, і няма іншага, і Мой народ не пасарамаціцца вавек.

Ì ǔvedaece, što Â - pasârod Ìzraìlâ ì Â - Gaspodz′ Bog vaš, ì nâma ìnšaga, ì Moj narod ne pasaramacìcca vavek.

28. І будзе пасьля таго, вылью ад Духа Майго на ўсякую плоць, і будуць прарочыць сыны вашыя і дочкі вашыя; старцам вашым будуць сьніцца сны, і хлопцы вашыя будуць бачыць уявы.

Ì budze pas′lâ tago, vyl′û ad Duha Majgo na ǔsâkuû ploc′, ì buduc′ praročyc′ syny vašyâ ì dočkì vašyâ; starcam vašym buduc′ s′nìcca sny, ì hlopcy vašyâ buduc′ bačyc′ uâvy.

29. І таксама на рабоў і на рабыняў у тыя дні вылью ад Духа Майго.

Ì taksama na raboǔ ì na rabynâǔ u tyâ dnì vyl′û ad Duha Majgo.

30. І дам цуды на небе і на зямлі: кроў і агонь і слупы куродыму.

Ì dam cudy na nebe ì na zâmlì: kroǔ ì agon′ ì slupy kurodymu.

31. Сонца ператворыцца ў цемру, і месяц - у кроў, перш чым настане дзень Гасподні, вялікі і страшны.

Sonca peratvorycca ǔ cemru, ì mesâc - u kroǔ, perš čym nastane dzen′ Gaspodnì, vâlìkì ì strašny.

32. І будзе: кожны, хто пакліча імя Гасподняе, уратуецца; бо на гары Сіёне і ў Ерусаліме будзе ратунак, як сказаў Гасподзь, і ў астатніх, якіх пакліча Гасподзь.

Ì budze: kožny, hto paklìča ìmâ Gaspodnâe, uratuecca; bo na gary Sìëne ì ǔ Erusalìme budze ratunak, âk skazaǔ Gaspodz′, ì ǔ astatnìh, âkìh paklìča Gaspodz′.

3 Кіраўнік

1. Бо вось, у тыя дні і ў той самы час, як Я вярну палон Юды і Ерусаліма,

Bo vos′, u tyâ dnì ì ǔ toj samy čas, âk Â vârnu palon Ûdy ì Erusalìma,

2. Я зьбяру ўсе народы і прывяду іх у даліну Ёсафата і там учыню над імі суд за народ Мой і за спадчыну Маю, Ізраіля, якую яны расьсеялі паміж народамі, і зямлю Маю падзялілі.

Â z′bâru ǔse narody ì pryvâdu ìh u dalìnu Ësafata ì tam učynû nad ìmì sud za narod Moj ì za spadčynu Maû, Ìzraìlâ, âkuû âny ras′seâlì pamìž narodamì, ì zâmlû Maû padzâlìlì.

3. І на народ Мой яны кідалі жэрабя і аддавалі падлетка за блудадзейку, і прадавалі дзяўчынку за віно і пілі.

Ì na narod Moj âny kìdalì žèrabâ ì addavalì padletka za bludadzejku, ì pradavalì dzâǔčynku za vìno ì pìlì.

4. Што вы Мне, Тыр і Сідон і ўсе навакольлі Філістымскія? Ці хочаце заплаціць Мне помстай? ці хочаце адплаціць мне? лёгка і хутка Я абярну помсту вашую на галовы вашыя,

Što vy Mne, Tyr ì Sìdon ì ǔse navakol′lì Fìlìstymskìâ? Cì hočace zaplacìc′ Mne pomstaj? cì hočace adplacìc′ mne? lëgka ì hutka Â abârnu pomstu vašuû na galovy vašyâ,

5. бо вы ўзялі срэбра Маё і золата Маё, і найлепшыя каштоўнасьці Мае ўнесьлі ў капішчы вашыя,

bo vy ǔzâlì srèbra Maë ì zolata Maë, ì najlepšyâ kaštoǔnas′cì Mae ǔnes′lì ǔ kapìščy vašyâ,

6. і сыноў Юды і сыноў Ерусаліма прадавалі сынам Элінаў, каб аддаліць іх ад межаў іхніх.

ì synoǔ Ûdy ì synoǔ Erusalìma pradavalì synam Èlìnaǔ, kab addalìc′ ìh ad mežaǔ ìhnìh.

7. Вось, я падыму іх з таго месца, куды вы прадалі іх, і абярну адплату вашу на галаву вашу.

Vos′, â padymu ìh z tago mesca, kudy vy pradalì ìh, ì abârnu adplatu vašu na galavu vašu.

8. І аддам сыноў вашых і дачок вашых у рукі сыноў Юды, і яны прададуць іх Савэям, народу аддаленаму; так сказаў Гасподзь.

Ì addam synoǔ vašyh ì dačok vašyh u rukì synoǔ Ûdy, ì âny pradaduc′ ìh Savèâm, narodu addalenamu; tak skazaǔ Gaspodz′.

9. Абвясьцеце пра гэта паміж народамі, падрыхтуйцеся да вайны, разбудзеце адважных; хай выступяць, падымуцца ўсе ваяры.

Abvâs′cece pra gèta pamìž narodamì, padryhtujcesâ da vajny, razbudzece advažnyh; haj vystupâc′, padymucca ǔse vaâry.

10. Перакуйце аралы вашыя на мечы і сярпы вашыя - на дзіды; слабы хай гаворыць: я дужы.

Perakujce araly vašyâ na mečy ì sârpy vašyâ - na dzìdy; slaby haj gavoryc′: â dužy.

11. Сьпяшайцеся і сыходзьцеся; туды, Госпадзе, вядзі Тваіх герояў.

S′pâšajcesâ ì syhodz′cesâ; tudy, Gospadze, vâdzì Tvaìh geroâǔ.

12. Хай падымуцца народы і сыдуць у даліну Ёсафата; бо там Я сяду, каб судзіць усе народы адусюль.

Haj padymucca narody ì syduc′ u dalìnu Ësafata; bo tam Â sâdu, kab sudzìc′ use narody adusûl′.

13. Пусьцеце ў ход сярпы, бо жніва пасьпела; ідзеце, спусьцецеся, бо чавільня поўная і падчавільнік пераліваецца, бо злосьць іх вялікая.

Pus′cece ǔ hod sârpy, bo žnìva pas′pela; ìdzece, spus′cecesâ, bo čavìl′nâ poǔnaâ ì padčavìl′nìk peralìvaecca, bo zlos′c′ ìh vâlìkaâ.

14. Тлумы, тлумы ў даліне суду! бо блізкі день Гасподні да даліны суду!

Tlumy, tlumy ǔ dalìne sudu! bo blìzkì den′ Gaspodnì da dalìny sudu!

15. Сонца і месяц памеркнуць, і зоркі страцяць бляск свой.

Sonca ì mesâc pamerknuc′, ì zorkì stracâc′ blâsk svoj.

16. І загрыміць Гасподзь зь Сіёна і дасьць голас Свой зь Ерусаліма; здрыгануцца неба і зямля; але Гасподзь будзе абаронаю народу Свайму і абаронаю сынам Ізраілевым.

Ì zagrymìc′ Gaspodz′ z′ Sìëna ì das′c′ golas Svoj z′ Erusalìma; zdryganucca neba ì zâmlâ; ale Gaspodz′ budze abaronaû narodu Svajmu ì abaronaû synam Ìzraìlevym.

17. Тады ўведаеце, што Я - Гасподзь Бог ваш, Які жыве на Сіёне, на сьвятой гары Маёй; і будзе Ерусалім сьвятыняю, і ня будуць ужо іншапляменцы праходзіць празь яго.

Tady ǔvedaece, što Â - Gaspodz′ Bog vaš, Âkì žyve na Sìëne, na s′vâtoj gary Maëj; ì budze Erusalìm s′vâtynâû, ì nâ buduc′ užo ìnšaplâmency prahodzìc′ praz′ âgo.

18. І будуць у той дзень: горы будуць капаць віном і пагоркі пацякуць малаком і ўсе рэчышчы Юдэйскія напоўняцца вадою, а з дома Гасподняга выйдзе крыніца і будзе напойваць даліну Сітым.

Ì buduc′ u toj dzen′: gory buduc′ kapac′ vìnom ì pagorkì pacâkuc′ malakom ì ǔse rèčyščy Ûdèjskìâ napoǔnâcca vadoû, a z doma Gaspodnâga vyjdze krynìca ì budze napojvac′ dalìnu Sìtym.

19. Егіпет зробіцца пустыняю, і Эдом будзе пустым стэпам - за тое, што яны ўціскалі сыноў Юдавых і пралівалі невінаватую кроў у зямлі іхняй.

Egìpet zrobìcca pustynâû, ì Èdom budze pustym stèpam - za toe, što âny ǔcìskalì synoǔ Ûdavyh ì pralìvalì nevìnavatuû kroǔ u zâmlì ìhnâj.

20. А Юда будзе жыць вечна і Ерусалім - у роды родаў.

A Ûda budze žyc′ večna ì Erusalìm - u rody rodaǔ.

21. Я змыю кроў іх, якую ня змыў яшчэ, і Гасподзь будзе жыць на Сіёне.

Â zmyû kroǔ ìh, âkuû nâ zmyǔ âščè, ì Gaspodz′ budze žyc′ na Sìëne.

АМОСА AMOSA

1 Кіраўнік

1. Словы Амоса, аднаго пастуха Тэкойскага, якія ён чуў ва ўяве пра Ізраіля ў дні Азіі, цара Юдэйскага і ў дні Ераваама, сына Ёасавага, цара Ізраільскага, за два гады перад землятрусам.

Slovy Amosa, adnago pastuha Tèkojskaga, âkìâ ën čuǔ va ǔâve pra Ìzraìlâ ǔ dnì Azìì, cara Ûdèjskaga ì ǔ dnì Eravaama, syna Ëasavaga, cara Ìzraìl′skaga, za dva gady perad zemlâtrusam.

2. І сказаў ён: Гасподзь загрыміць зь Сіёна і дасьць голас Свой зь Ерусаліма, - і заплачуць халупы пастухоў, і высахне вяршыня Карміла.

Ì skazaǔ ën: Gaspodz′ zagrymìc′ z′ Sìëna ì das′c′ golas Svoj z′ Erusalìma, - ì zaplačuc′ halupy pastuhoǔ, ì vysahne vâršynâ Karmìla.

3. Так кажа Гасподзь: за тры злачынствы Дамаска і за чатыры не пашкадую яго, бо яны малацілі Галаад жалезнымі цапамі.

Tak kaža Gaspodz′: za try zlačynstvy Damaska ì za čatyry ne paškaduû âgo, bo âny malacìlì Galaad žaleznymì capamì.

4. І пашлю агонь на дом Азаіла, - і зжарэ ён харомы Вэнадада.

Ì pašlû agon′ na dom Azaìla, - ì zžarè ën haromy Vènadada.

5. І скрышу замкі Дамаска і зьнішчу жыхароў даліны Авэн і таго, хто трымае жазло - з дому Эдэнавага, і пойдзе народ Арамейскі ў палон у Кір, кажа Гасподзь.

Ì skryšu zamkì Damaska ì z′nìšču žyharoǔ dalìny Avèn ì tago, hto trymae žazlo - z domu Èdènavaga, ì pojdze narod Aramejskì ǔ palon u Kìr, kaža Gaspodz′.

6. Так кажа Гасподзь: за тры злачынствы Газы і за чатыры не пашкадую яе, бо яны вывелі ўсіх у палон, каб аддаць іх Эдому.

Tak kaža Gaspodz′: za try zlačynstvy Gazy ì za čatyry ne paškaduû âe, bo âny vyvelì ǔsìh u palon, kab addac′ ìh Èdomu.

7. І пашлю агонь у сьцены Газы, - і зжарэ харомы яе.

Ì pašlû agon′ u s′ceny Gazy, - ì zžarè haromy âe.

8. І зьнішчу жыхароў Азота і таго, які трымае жазло ў Аскалоне, і павярну руку Маю на Экрон, - і загіне рэшта Філістымлянаў, кажа Гасподзь Бог.

Ì z′nìšču žyharoǔ Azota ì tago, âkì trymae žazlo ǔ Askalone, ì pavârnu ruku Maû na Èkron, - ì zagìne rèšta Fìlìstymlânaǔ, kaža Gaspodz′ Bog.

9. Так кажа Гасподзь: за тры злачынствы Тыра і за чатыры не пашкадую яго, бо яны аддалі ўсіх палонных Эдому і не згадалі пра братэрскае спрымірэньне.

Tak kaža Gaspodz′: za try zlačynstvy Tyra ì za čatyry ne paškaduû âgo, bo âny addalì ǔsìh palonnyh Èdomu ì ne zgadalì pra bratèrskae sprymìrèn′ne.

10. Пашлю агонь у сьцены Тыра, - і зжарэ харомы яго.

Pašlû agon′ u s′ceny Tyra, - ì zžarè haromy âgo.

11. Так кажа Гасподзь: за тры злачынствы Эдома і за чатыры не пашкадую яго, бо ён перасьледаваў брата свайго мечам, прыдушыў пачуцьці роднасьці, лютаваў пастаянна ў гневе сваім і заўсёды захоўваў лютасьць сваю.

Tak kaža Gaspodz′: za try zlačynstvy Èdoma ì za čatyry ne paškaduû âgo, bo ën peras′ledavaǔ brata svajgo mečam, prydušyǔ pačuc′cì rodnas′cì, lûtavaǔ pastaânna ǔ gneve svaìm ì zaǔsëdy zahoǔvaǔ lûtas′c′ svaû.

12. І пашлю агонь на Тэман, - і зжарэ харомы Васора.

Ì pašlû agon′ na Tèman, - ì zžarè haromy Vasora.

13. Так кажа Гасподзь: за тры злачынствы сыноў Амонавых і за чатыры не пашкадую іх, бо яны расьціналі цяжарных у Галаадзе, каб пашырыць межы свае.

Tak kaža Gaspodz′: za try zlačynstvy synoǔ Amonavyh ì za čatyry ne paškaduû ìh, bo âny ras′cìnalì câžarnyh u Galaadze, kab pašyryc′ mežy svae.

14. І запалю агонь у сьценах Равы, - і зжарэ харомы яе сярод крыку ў дзень бітвы, зь віхураю ў дзень буры.

Ì zapalû agon′ u s′cenah Ravy, - ì zžarè haromy âe sârod kryku ǔ dzen′ bìtvy, z′ vìhuraû ǔ dzen′ bury.

15. І пойдзе цар іхні ў палон, ён і князі ягоныя разам зь ім, кажа Гасподзь.

Ì pojdze car ìhnì ǔ palon, ën ì knâzì âgonyâ razam z′ ìm, kaža Gaspodz′.

2 Кіраўнік

1. Так кажа Гасподзь: за тры злачынствы Маава і за чатыры не пашкадую яго, бо ён перапаліў косткі цара Эдомскага на вапну.

Tak kaža Gaspodz′: za try zlačynstvy Maava ì za čatyry ne paškaduû âgo, bo ën perapalìǔ kostkì cara Èdomskaga na vapnu.

2. І пашлю агонь на Маава, - і зжарэ харомы Карыота, і загіне Мааў сярод разгрому з шумам пад гук трубы.

Ì pašlû agon′ na Maava, - ì zžarè haromy Karyota, ì zagìne Maaǔ sârod razgromu z šumam pad guk truby.

3. Зьнішчу судзьдзю з асяродзьдзя яго і ўсьмерчу ўсіх князёў яго разам зь ім, кажа Гасподзь.

Z′nìšču sudz′dzû z asârodz′dzâ âgo ì ǔs′merču ǔsìh knâzëǔ âgo razam z′ ìm, kaža Gaspodz′.

4. Так кажа Гасподзь: за тры злачынствы Юды і за чатыры не пашкадую яго, бо адкінулі закон Гасподні і пастановаў Яго не захавалі, і ідалы іхнія, сьледам за якімі хадзілі бацькі іхнія, зьвярнулі іх з дарогі.

Tak kaža Gaspodz′: za try zlačynstvy Ûdy ì za čatyry ne paškaduû âgo, bo adkìnulì zakon Gaspodnì ì pastanovaǔ Âgo ne zahavalì, ì ìdaly ìhnìâ, s′ledam za âkìmì hadzìlì bac′kì ìhnìâ, z′vârnulì ìh z darogì.

5. І пашлю агонь на Юду, - і зжарэ харомы Ерусаліма.

Ì pašlû agon′ na Ûdu, - ì zžarè haromy Erusalìma.

6. Так кажа Гасподзь: за тры злачынствы Ізраіля і за чатыры не пашкадую яго, бо прадаюць праўдзівага за срэбра і беднага - за пару сандаляў.

Tak kaža Gaspodz′: za try zlačynstvy Ìzraìlâ ì za čatyry ne paškaduû âgo, bo pradaûc′ praǔdzìvaga za srèbra ì bednaga - za paru sandalâǔ.

7. Прагнуць, каб пыл зямны быў на галаве ў бедных, і шлях паслухмяных скрыўляюць; нават бацька і сын ходзяць да адной жанчыны, каб няславіць сьвятое імя Маё.

Pragnuc′, kab pyl zâmny byǔ na galave ǔ bednyh, ì šlâh pasluhmânyh skryǔlâûc′; navat bac′ka ì syn hodzâc′ da adnoj žančyny, kab nâslavìc′ s′vâtoe ìmâ Maë.

8. На вопратцы, узятай пад заклад, ляжаць каля кожнага ахвярніка, і віно, спаганянае з абвінавачаных, п'юць у доме багоў сваіх.

Na vopratcy, uzâtaj pad zaklad, lâžac′ kalâ kožnaga ahvârnìka, ì vìno, spaganânae z abvìnavačanyh, p'ûc′ u dome bagoǔ svaìh.

9. А Я зьнішчыў перад абліччам іх Амарэя, вышыня якога была як вышыня кедра, і які быў моцны як дуб; Я зьнішчыў плод яго наверсе і карэньне яго ўнізе.

A Â z′nìščyǔ perad ablìččam ìh Amarèâ, vyšynâ âkoga byla âk vyšynâ kedra, ì âkì byǔ mocny âk dub; Â z′nìščyǔ plod âgo naverse ì karèn′ne âgo ǔnìze.

10. А вас Я вывеў зь зямлі Егіпецкай і вадзіў вас у пустыні сорак гадоў, каб вы ўспадкавалі зямлю Амарэйскую.

A vas Â vyveǔ z′ zâmlì Egìpeckaj ì vadzìǔ vas u pustynì sorak gadoǔ, kab vy ǔspadkavalì zâmlû Amarèjskuû.

11. З сыноў вашых Я выбіраў у прарокі і з хлопцаў вашых - у назарэі; ці ж ня так гэта, сыны Ізраіля? кажа Гасподзь.

Z synoǔ vašyh Â vybìraǔ u prarokì ì z hlopcaǔ vašyh - u nazarèì; cì ž nâ tak gèta, syny Ìzraìlâ? kaža Gaspodz′.

12. А вы назарэяў паілі віном і прарокам загадвалі, кажучы: не прарочце.

A vy nazarèâǔ paìlì vìnom ì prarokam zagadvalì, kažučy: ne praročce.

13. Вось, Я прыцісну вас, як цісьне калясьніца, накладзеная снапамі, -

Vos′, Â prycìsnu vas, âk cìs′ne kalâs′nìca, nakladzenaâ snapamì, -

14. і ва ўвішнага ня станецца сілы бегчы, і моцны ня ўтрымае крэпасьці сваёй і адважны не ўратуе свайго жыцьця,

ì va ǔvìšnaga nâ stanecca sìly begčy, ì mocny nâ ǔtrymae krèpas′cì svaëj ì advažny ne ǔratue svajgo žyc′câ,

15. ні стралец з лука ня ўстоіць, ні скараход не ўцячэ, ні кожны верхавец не ўратуе свайго жыцьця.

nì stralec z luka nâ ǔstoìc′, nì skarahod ne ǔcâčè, nì kožny verhavec ne ǔratue svajgo žyc′câ.

16. І самы адважны з адважных уцячэ голы ў той дзень, кажа Гасподзь.

Ì samy advažny z advažnyh ucâčè goly ǔ toj dzen′, kaža Gaspodz′.

3 Кіраўнік

1. Слухайце слова гэтае, якое Гасподзь прамовіў на вас, сыны Ізраіля, - на ўсё племя, якое вывеў Я зь зямлі Егіпецкай, - кажучы:

Sluhajce slova gètae, âkoe Gaspodz′ pramovìǔ na vas, syny Ìzraìlâ, - na ǔsë plemâ, âkoe vyveǔ Â z′ zâmlì Egìpeckaj, - kažučy:

2. толькі вас прызнаў Я з усіх плямёнаў зямлі, таму і спаганю з вас за ўсе беззаконьні вашыя.

tol′kì vas pryznaǔ Â z usìh plâmënaǔ zâmlì, tamu ì spaganû z vas za ǔse bezzakon′nì vašyâ.

3. Ці пойдуць двое разам, не згаварыўшыся паміж сабою?

Cì pojduc′ dvoe razam, ne zgavaryǔšysâ pamìž saboû?

4. Ці раве леў у лесе, калі няма перад ім здабычы? ці падае свой голас ільвяня з логвішча свайго, калі ён нічога не злавіў?

Cì rave leǔ u lese, kalì nâma perad ìm zdabyčy? cì padae svoj golas ìl′vânâ z logvìšča svajgo, kalì ën nìčoga ne zlavìǔ?

5. Ці трапіць птушка ў пятлю на зямлі, калі сіла няма ёй? Ці падымецца зь зямлі пятля, калі нічога не трапіла ў яе?

Cì trapìc′ ptuška ǔ pâtlû na zâmlì, kalì sìla nâma ëj? Cì padymecca z′ zâmlì pâtlâ, kalì nìčoga ne trapìla ǔ âe?

6. Ці трубіць у горадзе труба, - і каб народ не спалохаўся? Ці бывае ў горадзе бедства, якое не Гасподзь наслаў бы?

Cì trubìc′ u goradze truba, - ì kab narod ne spalohaǔsâ? Cì byvae ǔ goradze bedstva, âkoe ne Gaspodz′ naslaǔ by?

7. Бо Гасподзь Бог нічога ня робіць, не адкрыўшы сваёй таямніцы рабам Сваім прарокам.

Bo Gaspodz′ Bog nìčoga nâ robìc′, ne adkryǔšy svaëj taâmnìcy rabam Svaìm prarokam.

8. Леў пачаў рыкаць, - хто не здрыганецца? Гасподзь Бог сказаў, хто ня будзе прарочыць?

Leǔ pačaǔ rykac′, - hto ne zdryganecca? Gaspodz′ Bog skazaǔ, hto nâ budze praročyc′?

9. Абвясьцеце на дахах у Азоце і на дахах у зямлі Егіпецкай і скажэце: зьбярэцеся на горы Самарыі і паглядзеце на вялікае бясчынства ў ёй і на ўціскі сярод яе.

Abvâs′cece na dahah u Azoce ì na dahah u zâmlì Egìpeckaj ì skažèce: z′bârècesâ na gory Samaryì ì paglâdzece na vâlìkae bâsčynstva ǔ ëj ì na ǔcìskì sârod âe.

10. Яны не ўмеюць чыніць справядліва, кажа Гасподзь: гвалтам і рабункам зьбіраюць скарбы ў харомы свае.

Âny ne ǔmeûc′ čynìc′ spravâdlìva, kaža Gaspodz′: gvaltam ì rabunkam z′bìraûc′ skarby ǔ haromy svae.

11. Таму так кажа Гасподзь Бог: вось няпрыяцель, і прытым вакол усёй зямлі! ён скіне магутнасьць тваю, і абабраны будуць харомы твае.

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′ nâpryâcel′, ì prytym vakol usëj zâmlì! ën skìne magutnas′c′ tvaû, ì ababrany buduc′ haromy tvae.

12. Так кажа Гасподзь: як часам пастух вырывае з пашчы ільвінай дзьве галені альбо частку вуха, так уратаваныя будуць сыны Ізраілевыя, якія сядзяць у Самарыі ў кутку пасьцелі і ў Дамаску на ложку.

Tak kaža Gaspodz′: âk časam pastuh vyryvae z paščy ìl′vìnaj dz′ve galenì al′bo častku vuha, tak uratavanyâ buduc′ syny Ìzraìlevyâ, âkìâ sâdzâc′ u Samaryì ǔ kutku pas′celì ì ǔ Damasku na ložku.

13. Слухайце і засьведчыце дому Якава, кажа Гасподзь Бог, Бог Саваоф.

Sluhajce ì zas′vedčyce domu Âkava, kaža Gaspodz′ Bog, Bog Savaof.

14. Бо ў той дзень, калі Я спаганю зь Ізраіля за злачынствы ягоныя, спаганю і за ахвярнікі ў Вэтылі, - адцятыя будуць рогі алтара і ўпадуць на зямлю.

Bo ǔ toj dzen′, kalì Â spaganû z′ Ìzraìlâ za zlačynstvy âgonyâ, spaganû ì za ahvârnìkì ǔ Vètylì, - adcâtyâ buduc′ rogì altara ì ǔpaduc′ na zâmlû.

15. І пакараю дом зімовы разам з домам летнім, і зьнікнуць дамы з украсамі са слановай касьці, і ня стане многіх дамоў, кажа Гасподзь.

Ì pakaraû dom zìmovy razam z domam letnìm, ì z′nìknuc′ damy z ukrasamì sa slanovaj kas′cì, ì nâ stane mnogìh damoǔ, kaža Gaspodz′.

4 Кіраўнік

1. Слухайце слова гэтае, цяляты Васанскія, якія на гары Самарыйскай, - вы, што ўціскаеце бедных, прыгнятаеце гаротных, кажаце гаспадарам сваім: "падавай, і мы будзем піць!"

Sluhajce slova gètae, câlâty Vasanskìâ, âkìâ na gary Samaryjskaj, - vy, što ǔcìskaece bednyh, prygnâtaece garotnyh, kažace gaspadaram svaìm: "padavaj, ì my budzem pìc′!"

2. Бажыўся Гасподзь Бог сьвятасьцю Сваёю, што вось, прыйдуць на вас дні, калі павалакуць вас бусакамі і астатніх вашых вудамі.

Bažyǔsâ Gaspodz′ Bog s′vâtas′cû Svaëû, što vos′, pryjduc′ na vas dnì, kalì pavalakuc′ vas busakamì ì astatnìh vašyh vudamì.

3. І праз праломіны ў мурах выйдзеце, кожнае - як станецца, і кінеце ўсё ўбранства харомаў, кажа Гасподзь.

Ì praz pralomìny ǔ murah vyjdzece, kožnae - âk stanecca, ì kìnece ǔsë ǔbranstva haromaǔ, kaža Gaspodz′.

4. Ідзеце ў Вэтыль - і грашэце, у Галгал - і памнажайце злачынствы; прыносьце ахвяры вашыя кожнае раніцы, дзесяціны вашыя хоць праз кожныя тры дні.

Ìdzece ǔ Vètyl′ - ì grašèce, u Galgal - ì pamnažajce zlačynstvy; prynos′ce ahvâry vašyâ kožnae ranìcy, dzesâcìny vašyâ hoc′ praz kožnyâ try dnì.

5. Прыносьце ў ахвяру падзяку квасную, узьвяшчайце пра дабраахвотныя прынашэньні вашыя і расказвайце пра іх, бо гэта вы любіце, сыны Ізраілевыя, кажа Гасподзь Бог.

Prynos′ce ǔ ahvâru padzâku kvasnuû, uz′vâščajce pra dabraahvotnyâ prynašèn′nì vašyâ ì raskazvajce pra ìh, bo gèta vy lûbìce, syny Ìzraìlevyâ, kaža Gaspodz′ Bog.

6. Затое і даў Я вам голыя зубы ва ўсіх гарадах вашых і нястачу хлеба ва ўсіх селішчах вашых; але вы не зьвярнуліся да Мяне, кажа Гасподзь.

Zatoe ì daǔ Â vam golyâ zuby va ǔsìh garadah vašyh ì nâstaču hleba va ǔsìh selìščah vašyh; ale vy ne z′vârnulìsâ da Mâne, kaža Gaspodz′.

7. І стрымліваў ад вас дождж за тры месяцы да жніва; праліваў дождж на адзін горад, а на другі горад не праліваў дажджу; адна дзялянка напойваная была дажджом, а другая, не пакропленая дажджом, засыхала.

Ì strymlìvaǔ ad vas doždž za try mesâcy da žnìva; pralìvaǔ doždž na adzìn gorad, a na drugì gorad ne pralìvaǔ daždžu; adna dzâlânka napojvanaâ byla daždžom, a drugaâ, ne pakroplenaâ daždžom, zasyhala.

8. І сыходзіліся два, тры гарады ў адзін горад, каб напіцца вады, і не маглі ўдосыць напіцца; але і тады вы не зьвярнуліся да Мяне, кажа Гасподзь Бог.

Ì syhodzìlìsâ dva, try garady ǔ adzìn gorad, kab napìcca vady, ì ne maglì ǔdosyc′ napìcca; ale ì tady vy ne z′vârnulìsâ da Mâne, kaža Gaspodz′ Bog.

9. Я пакараю вас іржою і блякласьцю хлеба; мноства садоў вашых і вінаграднікаў вашых, і смакоўніц вашых і масьлін вашых пажыраў вусень, - і пры ўсім тым вы не зьвярнуліся да Мяне, кажа Гасподзь.

Â pakaraû vas ìržoû ì blâklas′cû hleba; mnostva sadoǔ vašyh ì vìnagradnìkaǔ vašyh, ì smakoǔnìc vašyh ì mas′lìn vašyh pažyraǔ vusen′, - ì pry ǔsìm tym vy ne z′vârnulìsâ da Mâne, kaža Gaspodz′.

10. Пасылаў Я на вас згубную пошасьць, падобную на Егіпецкую, забіваў мечам хлопцаў вашых, адводзячы коней у палон, так што смурод ад сыноў вашых падымаўся ў ноздры вашыя, - і пры ўсім тым вы не зьвярнуліся да Мяне, кажа Гасподзь.

Pasylaǔ Â na vas zgubnuû pošas′c′, padobnuû na Egìpeckuû, zabìvaǔ mečam hlopcaǔ vašyh, advodzâčy konej u palon, tak što smurod ad synoǔ vašyh padymaǔsâ ǔ nozdry vašyâ, - ì pry ǔsìm tym vy ne z′vârnulìsâ da Mâne, kaža Gaspodz′.

11. Чыніў Я сярод вас разбурэньні, як разбурыў Бог Садому і Гамору, і вы былі выхапленыя, як галавешка з агню, - і пры ўсім тым вы не зьвярнуліся да Мяне, кажа Гасподзь.

Čynìǔ Â sârod vas razburèn′nì, âk razburyǔ Bog Sadomu ì Gamoru, ì vy bylì vyhaplenyâ, âk galaveška z agnû, - ì pry ǔsìm tym vy ne z′vârnulìsâ da Mâne, kaža Gaspodz′.

12. Таму так зраблю Я з табою, Ізраіле; і як Я так зраблю з табою, дык падрыхтуйся да сустрэчы Бога твайго, Ізраіле,

Tamu tak zrablû Â z taboû, Ìzraìle; ì âk Â tak zrablû z taboû, dyk padryhtujsâ da sustrèčy Boga tvajgo, Ìzraìle,

13. бо вось, - Ён, Які стварае горы і творыць вецер і абвяшчае чалавеку намеры ягоныя, ранішняе сьвятло абарочвае ў морак і крочыць вышэй зямлі. Гасподзь Бог Саваоф - імя Яму.

bo vos′, - Ën, Âkì stvarae gory ì tvoryc′ vecer ì abvâščae čalaveku namery âgonyâ, ranìšnâe s′vâtlo abaročvae ǔ morak ì kročyc′ vyšèj zâmlì. Gaspodz′ Bog Savaof - ìmâ Âmu.

5 Кіраўнік

1. Слухайце гэтае слова, у якім я падыму плач па вас, дом Ізраілеў.

Sluhajce gètae slova, u âkìm â padymu plač pa vas, dom Ìzraìleǔ.

2. Упала, не ўстае болей дзева Ізраілева! павалена на зямлі сваёй, і няма каму падняць яе.

Upala, ne ǔstae bolej dzeva Ìzraìleva! pavalena na zâmlì svaëj, ì nâma kamu padnâc′ âe.

3. бо так кажа Гасподзь Бог: горад, які выступаў з тысячаю, застанецца толькі з сотняю, і які выступіў з сотняю, застанецца зь дзясяткам каля дома Ізраілевага.

bo tak kaža Gaspodz′ Bog: gorad, âkì vystupaǔ z tysâčaû, zastanecca tol′kì z sotnâû, ì âkì vystupìǔ z sotnâû, zastanecca z′ dzâsâtkam kalâ doma Ìzraìlevaga.

4. Бо так кажа Гасподзь Бог дому Ізраілеваму: знайдзеце Мяне - і будзеце жывыя.

Bo tak kaža Gaspodz′ Bog domu Ìzraìlevamu: znajdzece Mâne - ì budzece žyvyâ.

5. Ня шукайце Вэтыля і не хадзеце ў Галгал і ў Вірсавію не вандруйце, бо Галгал увесь пойдзе ў палон і Вэтыль абернецца ў нішто.

Nâ šukajce Vètylâ ì ne hadzece ǔ Galgal ì ǔ Vìrsavìû ne vandrujce, bo Galgal uves′ pojdze ǔ palon ì Vètyl′ abernecca ǔ nìšto.

6. Знайдзеце Госпада - і будзеце жывыя, каб Ён не памкнуўся на дом Язэпаў як агонь, які зжарэ яго, і ня будзе каму патушыць яго ў Вэтылі.

Znajdzece Gospada - ì budzece žyvyâ, kab Ën ne pamknuǔsâ na dom Âzèpaǔ âk agon′, âkì zžarè âgo, ì nâ budze kamu patušyc′ âgo ǔ Vètylì.

7. О вы, якія суд ператвараеце ў атруту і праўду кідаеце на зямлю!

O vy, âkìâ sud peratvaraece ǔ atrutu ì praǔdu kìdaece na zâmlû!

8. Хто стварыў сямізор'е і Арыён і ператварае сьмяротны цень у ясную раніцу, а дзень робіць цёмным як ноч, заклікае воды марскія і разьлівае іх па ўлоньні зямлі? Гасподзь - імя Яму!

Hto stvaryǔ sâmìzor'e ì Aryën ì peratvarae s′mârotny cen′ u âsnuû ranìcu, a dzen′ robìc′ cëmnym âk noč, zaklìkae vody marskìâ ì raz′lìvae ìh pa ǔlon′nì zâmlì? Gaspodz′ - ìmâ Âmu!

9. Ён мацуе спусташальніка супроць дужага, і спусташальнік уваходзіць у крэпасьць.

Ën macue spustašal′nìka suproc′ dužaga, ì spustašal′nìk uvahodzìc′ u krèpas′c′.

10. А яны ненавідзяць выкрывальніка ў браме і грэбуюць тым, хто кажа праўду.

A âny nenavìdzâc′ vykryval′nìka ǔ brame ì grèbuûc′ tym, hto kaža praǔdu.

11. Дык вось, за тое, што вы топчаце беднага і бераце зь яго дарункі хлебам, вы пабудуеце дамы з часанага каменьня, але жыць ня будзеце ў іх; разьведзяце цудоўныя вінаграднікі, а віна зь іх ня піцьмеце.

Dyk vos′, za toe, što vy topčace bednaga ì berace z′ âgo darunkì hlebam, vy pabuduece damy z časanaga kamen′nâ, ale žyc′ nâ budzece ǔ ìh; raz′vedzâce cudoǔnyâ vìnagradnìkì, a vìna z′ ìh nâ pìc′mece.

12. Бо Я ведаю, якія шматлікія злачынствы вашыя і якія цяжкія грахі вашыя: вы - ворагі справядлівага, бераце хабар і перакручваеце ў судзе справы бедных.

Bo Â vedaû, âkìâ šmatlìkìâ zlačynstvy vašyâ ì âkìâ câžkìâ grahì vašyâ: vy - voragì spravâdlìvaga, berace habar ì perakručvaece ǔ sudze spravy bednyh.

13. Таму разумны маўчыць гэтым часам, бо ліхі гэты час.

Tamu razumny maǔčyc′ gètym časam, bo lìhì gèty čas.

14. Шукайце дабра, а ня ліха, каб засталіся вы жывыя, - і тады Гасподзь Бог Саваоф будзе з вамі, як вы кажаце.

Šukajce dabra, a nâ lìha, kab zastalìsâ vy žyvyâ, - ì tady Gaspodz′ Bog Savaof budze z vamì, âk vy kažace.

15. Зьненавідзьце зло і палюбеце дабро і аднавеце каля брамы правасудзьдзе; магчыма, Гасподзь Бог Саваоф пашкадуе рэшту Язэпавую.

Z′nenavìdz′ce zlo ì palûbece dabro ì adnavece kalâ bramy pravasudz′dze; magčyma, Gaspodz′ Bog Savaof paškadue rèštu Âzèpavuû.

16. Таму так кажа Гасподзь Бог Саваоф, Усяўладны: на ўсіх вуліцах будзе плач, і на ўсіх дарогах будуць усклікаць: жаль, жаль! і заклічуць земляробы бедаваць і спанатраных у жалобных песьнях - плакаць,

Tamu tak kaža Gaspodz′ Bog Savaof, Usâǔladny: na ǔsìh vulìcah budze plač, ì na ǔsìh darogah buduc′ usklìkac′: žal′, žal′! ì zaklìčuc′ zemlâroby bedavac′ ì spanatranyh u žalobnyh pes′nâh - plakac′,

17. і ва ўсіх вінаградніках будзе плач, бо Я прайду сярод Цябе, кажа Гасподзь.

ì va ǔsìh vìnagradnìkah budze plač, bo Â prajdu sârod Câbe, kaža Gaspodz′.

18. Гора тым, якія жадаюць дня Гасподняга! Навошта вам гэты дзень Гасподні? ён - цемра, а не сьвятло, -

Gora tym, âkìâ žadaûc′ dnâ Gaspodnâga! Navošta vam gèty dzen′ Gaspodnì? ën - cemra, a ne s′vâtlo, -

19. тое самае, як калі б хто ўцёк ад ільва - і трапіўся б яму насустрач мядзьведзь, альбо калі б прыйшоў дахаты і абаперся рукою аб сьцяну - і зьмяя ўкусіла б яго.

toe samae, âk kalì b hto ǔcëk ad ìl′va - ì trapìǔsâ b âmu nasustrač mâdz′vedz′, al′bo kalì b pryjšoǔ dahaty ì abapersâ rukoû ab s′cânu - ì z′mââ ǔkusìla b âgo.

20. Хіба дзень Гасподні ня морак, а сьвятло? ён - цемра, і няма ў ім зьзяньня.

Hìba dzen′ Gaspodnì nâ morak, a s′vâtlo? ën - cemra, ì nâma ǔ ìm z′zân′nâ.

21. Ненавіджу, адкідаю сьвяты вашыя і ня нюхаю ахвяр у час урачыстых сходаў вашых.

Nenavìdžu, adkìdaû s′vâty vašyâ ì nâ nûhaû ahvâr u čas uračystyh shodaǔ vašyh.

22. Калі прынесяце Мне цэласпаленьне і хлебнае прынашэньне, Я ня прыму іх і не пагляджу на падзякавальную ахвяру з тлустых цяльцоў вашых.

Kalì prynesâce Mne cèlaspalen′ne ì hlebnae prynašèn′ne, Â nâ prymu ìh ì ne paglâdžu na padzâkaval′nuû ahvâru z tlustyh câl′coǔ vašyh.

23. Адвядзі ад Мяне шум песьняў тваіх, бо гукаў гусьляў тваіх Я ня буду слухаць.

Advâdzì ad Mâne šum pes′nâǔ tvaìh, bo gukaǔ gus′lâǔ tvaìh Â nâ budu sluhac′.

24. Хай як вада цячэ суд, і праўда - як моцны паток!

Haj âk vada câčè sud, ì praǔda - âk mocny patok!

25. Ці прыносілі вы Мне ахвяры і хлебныя дарункі ў пустыні ў ходзе сарака гадоў, дом Ізраілеў?

Cì prynosìlì vy Mne ahvâry ì hlebnyâ darunkì ǔ pustynì ǔ hodze saraka gadoǔ, dom Ìzraìleǔ?

26. Вы насілі скінію Малохавую і зоркі бога вашага Рэмфана, выявы, якія вы сабе зрабілі.

Vy nasìlì skìnìû Malohavuû ì zorkì boga vašaga Rèmfana, vyâvy, âkìâ vy sabe zrabìlì.

27. За тое Я перасялю вас за Дамаск, кажа Гасподзь; Бог Саваоф - імя Яму!

Za toe Â perasâlû vas za Damask, kaža Gaspodz′; Bog Savaof - ìmâ Âmu!

6 Кіраўнік

1. Гора бястурботным на Сіёне і спадзявальцам на гару Самарыйскую, знакамітым народу-першынца, да якіх прыходзіў дом Ізраіля!

Gora bâsturbotnym na Sìëne ì spadzâval′cam na garu Samaryjskuû, znakamìtym narodu-peršynca, da âkìh pryhodzìǔ dom Ìzraìlâ!

2. Прайдзеце ў Калне і паглядзеце, адтуль перайдзеце ў Эмат вялікі і спусьцецеся ў Гэт Філістымкі: ці ня лепшыя яны за гэтыя царствы? ці ня шырэйшыя іх абшары за абшары вашыя?

Prajdzece ǔ Kalne ì paglâdzece, adtul′ perajdzece ǔ Èmat vâlìkì ì spus′cecesâ ǔ Gèt Fìlìstymkì: cì nâ lepšyâ âny za gètyâ carstvy? cì nâ šyrèjšyâ ìh abšary za abšary vašyâ?

3. Вы, якія дзень бедства лічыце далёкім і набліжаеце перамогу насільля, -

Vy, âkìâ dzen′ bedstva lìčyce dalëkìm ì nablìžaece peramogu nasìl′lâ, -

4. вы, якія ляжыце на ложках з слановай касьці і песьціцеся на пасьцелях вашых, ясьце найлепшых бараноў са статку і цялят з кормнае пашы,

vy, âkìâ lâžyce na ložkah z slanovaj kas′cì ì pes′cìcesâ na pas′celâh vašyh, âs′ce najlepšyh baranoǔ sa statku ì câlât z kormnae pašy,

5. сьпяваеце пад гукі гусьляў, думаючы, што валодаеце зычным інструментам, як Давід.

s′pâvaece pad gukì gus′lâǔ, dumaûčy, što valodaece zyčnym ìnstrumentam, âk Davìd.

6. п'яце з чараў віно, мажацеся найлепшымі масьцямі і ня ўбольваецеся зь бедства Язэпа!

p'âce z čaraǔ vìno, mažacesâ najlepšymì mas′câmì ì nâ ǔbol′vaecesâ z′ bedstva Âzèpa!

7. За тое сёньня пойдуць яны ў палон на чале палонных, і скончыцца вялікая радасьць сьпешчаных.

Za toe sën′nâ pojduc′ âny ǔ palon na čale palonnyh, ì skončycca vâlìkaâ radas′c′ s′peščanyh.

8. Божыцца Гасподзь Бог Самім Сабою, і так кажа Гасподзь Бог Саваоф: грэбую пыхлівасьцю Якава і ненавіджу харомы ягоныя, і аддам горад і ўсё, што напаўняе яго.

Božycca Gaspodz′ Bog Samìm Saboû, ì tak kaža Gaspodz′ Bog Savaof: grèbuû pyhlìvas′cû Âkava ì nenavìdžu haromy âgonyâ, ì addam gorad ì ǔsë, što napaǔnâe âgo.

9. І будзе: калі ў якім доме застанецца дзесяць чалавек, дык памруць і яны,

Ì budze: kalì ǔ âkìm dome zastanecca dzesâc′ čalavek, dyk pamruc′ ì âny,

10. і возьме іх родзіч іхні альбо спальшчык, каб вынесьці косткі іх з дому, і скажа прыдомніку: "ці ёсьць у цябе яшчэ хто?" Той адкажа: "няма нікога". І скажа гэты: "маўчы! бо нельга згадваць імя Гасподняга".

ì voz′me ìh rodzìč ìhnì al′bo spal′ščyk, kab vynes′cì kostkì ìh z domu, ì skaža prydomnìku: "cì ës′c′ u câbe âščè hto?" Toj adkaža: "nâma nìkoga". Ì skaža gèty: "maǔčy! bo nel′ga zgadvac′ ìmâ Gaspodnâga".

11. Бо вось, Гасподзь дасьць загад і ўразіць вялікія дамы расколінамі, а малыя дамы - шчылінамі.

Bo vos′, Gaspodz′ das′c′ zagad ì ǔrazìc′ vâlìkìâ damy raskolìnamì, a malyâ damy - ščylìnamì.

12. Ці бегаюць коні па скале? ці можна араць яе валамі? Вы тым часам суд ператвараеце ў атруту і плод праўды - у горыч,

Cì begaûc′ konì pa skale? cì možna arac′ âe valamì? Vy tym časam sud peratvaraece ǔ atrutu ì plod praǔdy - u goryč,

13. вы, якія захапляецеся нікчэмнымі рэчамі і кажаце: "ці не сваёю сілаю мы набылі сабе магутнасьць?"

vy, âkìâ zahaplâecesâ nìkčèmnymì rèčamì ì kažace: "cì ne svaëû sìlaû my nabylì sabe magutnas′c′?"

14. Вось Я, кажа Гасподзь Бог Саваоф, падыму народ супроць вас, дом Ізраілеў, і буду ціснуць вас ад уваходу ў Эмат да патока ў пустыні.

Vos′ Â, kaža Gaspodz′ Bog Savaof, padymu narod suproc′ vas, dom Ìzraìleǔ, ì budu cìsnuc′ vas ad uvahodu ǔ Èmat da patoka ǔ pustynì.

7 Кіраўнік

1. Такую ўяву адкрыў мне Гасподзь Бог: вось, Ён стварыў саранчу на пачатку росту позьняй травы, і гэта была трава пасьля царскага пакосу.

Takuû ǔâvu adkryǔ mne Gaspodz′ Bog: vos′, Ën stvaryǔ saranču na pačatku rostu poz′nâj travy, ì gèta byla trava pas′lâ carskaga pakosu.

2. І было, калі яна скончыла есьці траву на зямлі, я сказаў: Госпадзе Божа! пашкадуй; як устаіць Якаў? ён вельмі малы.

Ì bylo, kalì âna skončyla es′cì travu na zâmlì, â skazaǔ: Gospadze Boža! paškaduj; âk ustaìc′ Âkaǔ? ën vel′mì maly.

3. І пашкадаваў Гасподзь пра тое: "ня будзе гэтага", сказаў Гасподзь.

Ì paškadavaǔ Gaspodz′ pra toe: "nâ budze gètaga", skazaǔ Gaspodz′.

4. Такую ўяву адкрыў мне Гасподзь Бог: вось, Гасподзь Бог утварыў для суду агонь, - і ён зжэр вялікую багну, зжэр і частку зямлі.

Takuû ǔâvu adkryǔ mne Gaspodz′ Bog: vos′, Gaspodz′ Bog utvaryǔ dlâ sudu agon′, - ì ën zžèr vâlìkuû bagnu, zžèr ì častku zâmlì.

5. І сказаў я: Госпадзе Божа! спыні; як устаіць Якаў? ён вельмі малы.

Ì skazaǔ â: Gospadze Boža! spynì; âk ustaìc′ Âkaǔ? ën vel′mì maly.

6. І пашкадаваў Гасподзь пра тое: "і гэтага ня будзе", сказаў Гасподзь Бог.

Ì paškadavaǔ Gaspodz′ pra toe: "ì gètaga nâ budze", skazaǔ Gaspodz′ Bog.

7. Такую ўяву адкрыў Ён мне: вось, Гасподзь стаяў на выноснай сьцяне, і ў руцэ ў яго сьвінцовая вага.

Takuû ǔâvu adkryǔ Ën mne: vos′, Gaspodz′ staâǔ na vynosnaj s′câne, ì ǔ rucè ǔ âgo s′vìncovaâ vaga.

8. І сказаў мне Гасподзь: "што ты бачыш, Амосе?", я адказаў: "вагу". І Гасподзь сказаў: "вось, пакладу вагу сярод народу майго Ізраіля; ня буду больш дараваць яму.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: "što ty bačyš, Amose?", â adkazaǔ: "vagu". Ì Gaspodz′ skazaǔ: "vos′, pakladu vagu sârod narodu majgo Ìzraìlâ; nâ budu bol′š daravac′ âmu.

9. І спустошаны будуць ахвярныя вышыні Ісакавыя, і разбураны будуць сьвяцілішчы Ізраілевыя, і паўстану зь мечам супроць дому Ераваамавага".

Ì spustošany buduc′ ahvârnyâ vyšynì Ìsakavyâ, ì razburany buduc′ s′vâcìlìščy Ìzraìlevyâ, ì paǔstanu z′ mečam suproc′ domu Eravaamavaga".

10. І паслаў Амасія, сьвятар Вэтыльскі, да Ераваама, цара Ізраільскага, сказаць: Амос утварае смуту супроць цябе сярод дому Ізраілевага; зямля ня можа цярпець усіх слоў ягоных,

Ì paslaǔ Amasìâ, s′vâtar Vètyl′skì, da Eravaama, cara Ìzraìl′skaga, skazac′: Amos utvarae smutu suproc′ câbe sârod domu Ìzraìlevaga; zâmlâ nâ moža cârpec′ usìh sloǔ âgonyh,

11. бо так кажа Амос: ад меча памрэ Ераваам, а Ізраіль абавязкова зьведзены будзе палонным зь зямлі сваёй.

bo tak kaža Amos: ad meča pamrè Eravaam, a Ìzraìl′ abavâzkova z′vedzeny budze palonnym z′ zâmlì svaëj.

12. І сказаў Амасія Амосу: празорлівец! ідзі і сыдзі ў зямлю Юдавую; там еж хлеб і там прароч,

Ì skazaǔ Amasìâ Amosu: prazorlìvec! ìdzì ì sydzì ǔ zâmlû Ûdavuû; tam ež hleb ì tam praroč,

13. а ў Вэтылі больш не прароч, бо ён - сьвятыня цара і дом царскі.

a ǔ Vètylì bol′š ne praroč, bo ën - s′vâtynâ cara ì dom carskì.

14. І адказваў Амос і сказаў Амасію: я - не прарок і ня сын прарока, я быў пастух і зьбіраў сікаморы.

Ì adkazvaǔ Amos ì skazaǔ Amasìû: â - ne prarok ì nâ syn praroka, â byǔ pastuh ì z′bìraǔ sìkamory.

15. Але Гасподзь узяў мяне ад авечак, і сказаў мне Гасподзь: ідзі, прароч народу Майму Ізраілю.

Ale Gaspodz′ uzâǔ mâne ad avečak, ì skazaǔ mne Gaspodz′: ìdzì, praroč narodu Majmu Ìzraìlû.

16. Цяпер выслухай слова Гасподняе. Ты кажаш: не прароч на Ізраіля і не вымаўляй слоў на дом Ісакаў.

Câper vysluhaj slova Gaspodnâe. Ty kažaš: ne praroč na Ìzraìlâ ì ne vymaǔlâj sloǔ na dom Ìsakaǔ.

17. За гэта, вось што кажа Гасподзь: жонка твая будзе зьняслаўлена ў горадзе, сыны і дочкі твае загінуць ад меча, зямля твая будзе падзелена межавою вяроўкаю, а ты памрэш у зямлі нячыстай, і Ізраіль мусова выведзены будзе зь зямлі сваёй.

Za gèta, vos′ što kaža Gaspodz′: žonka tvaâ budze z′nâslaǔlena ǔ goradze, syny ì dočkì tvae zagìnuc′ ad meča, zâmlâ tvaâ budze padzelena mežavoû vâroǔkaû, a ty pamrèš u zâmlì nâčystaj, ì Ìzraìl′ musova vyvedzeny budze z′ zâmlì svaëj.

8 Кіраўнік

1. Такую ўяву адкрыў мне Гасподзь Бог: вось, кош са сьпелымі пладамі.

Takuû ǔâvu adkryǔ mne Gaspodz′ Bog: vos′, koš sa s′pelymì pladamì.

2. І сказаў Ён: што ты бачыш, Амосе? Я адказаў: кош са сьпелымі пладамі. Тады Гасподзь сказаў мне: насьпеў канец народу Майму Ізраілю: ня буду болей дараваць яму.

Ì skazaǔ Ën: što ty bačyš, Amose? Â adkazaǔ: koš sa s′pelymì pladamì. Tady Gaspodz′ skazaǔ mne: nas′peǔ kanec narodu Majmu Ìzraìlû: nâ budu bolej daravac′ âmu.

3. Песьні хорама ў той дзень ператворацца ў галашэньне, кажа Гасподзь Бог; многа будзе трупаў, на кожным месцы будуць кідаць іх моўчкі.

Pes′nì horama ǔ toj dzen′ peratvoracca ǔ galašèn′ne, kaža Gaspodz′ Bog; mnoga budze trupaǔ, na kožnym mescy buduc′ kìdac′ ìh moǔčkì.

4. Выслухайце гэта, хто прагне праглынуць бедных і загубіць убогіх, -

Vysluhajce gèta, hto pragne praglynuc′ bednyh ì zagubìc′ ubogìh, -

5. вы, якія кажаце: некалісь прыйдзе час маладзіка, каб мы прадавалі хлеб, і субота - каб адчыніць засекі, паменшыць меру, павялічыць цану сікля і ашукваць няправільнымі вагамі,

vy, âkìâ kažace: nekalìs′ pryjdze čas maladzìka, kab my pradavalì hleb, ì subota - kab adčynìc′ zasekì, pamenšyc′ meru, pavâlìčyc′ canu sìklâ ì ašukvac′ nâpravìl′nymì vagamì,

6. каб купляць немаёмасных за срэбра і бедных за пару абутку, а высеўкі з хлеба прадаваць.

kab kuplâc′ nemaëmasnyh za srèbra ì bednyh za paru abutku, a vyseǔkì z hleba pradavac′.

7. Бажыўся Гасподзь славаю Якава: сапраўды не забуду вавек ніводнага з учынкаў іхніх!

Bažyǔsâ Gaspodz′ slavaû Âkava: sapraǔdy ne zabudu vavek nìvodnaga z učynkaǔ ìhnìh!

8. Ці не пахісьнецца ад гэтага зямля, і ці не заплача кожны, хто жыве на ёй? Захвалюецца яна як рака, і будзе падымацца і апускацца як рака Егіпецкая.

Cì ne pahìs′necca ad gètaga zâmlâ, ì cì ne zaplača kožny, hto žyve na ëj? Zahvalûecca âna âk raka, ì budze padymacca ì apuskacca âk raka Egìpeckaâ.

9. І будзе ў той дзень, кажа Гасподзь Бог: учыню заход сонца апоўдні і азмрочу зямлю сярод сьветлага дня,

Ì budze ǔ toj dzen′, kaža Gaspodz′ Bog: učynû zahod sonca apoǔdnì ì azmroču zâmlû sârod s′vetlaga dnâ,

10. і абярну сьвяткаваньні вашыя ў бедаваньні і ўсе песьні вашы - у плач, і ўскладу на ўсе сьцёгны вярэту і плешыну на кожную галаву; і ўчыню ў краіне плач, як па адзіным сыне, і канец яе будзе - як горкі дзень.

ì abârnu s′vâtkavan′nì vašyâ ǔ bedavan′nì ì ǔse pes′nì vašy - u plač, ì ǔskladu na ǔse s′cëgny vârètu ì plešynu na kožnuû galavu; ì ǔčynû ǔ kraìne plač, âk pa adzìnym syne, ì kanec âe budze - âk gorkì dzen′.

11. Вось настаюць дні, кажа Гасподзь Бог, калі Я пашлю на зямлю голад, - ня голад хлеба, ня смагу вады, а смагу чуцьця слоў Гасподніх.

Vos′ nastaûc′ dnì, kaža Gaspodz′ Bog, kalì Â pašlû na zâmlû golad, - nâ golad hleba, nâ smagu vady, a smagu čuc′câ sloǔ Gaspodnìh.

12. І будуць хадзіць ад мора да мора і бадзяцца ад поўначы да ўсходу, шукаючы слова Гасподняга, і ня знойдуць яго.

Ì buduc′ hadzìc′ ad mora da mora ì badzâcca ad poǔnačy da ǔshodu, šukaûčy slova Gaspodnâga, ì nâ znojduc′ âgo.

13. У той дзень раставаць будуць ад смагі прыгожыя дзяўчаты і хлопцы,

U toj dzen′ rastavac′ buduc′ ad smagì prygožyâ dzâǔčaty ì hlopcy,

14. якія божацца грахом Самарыйскім і кажуць: жывы Бог твой, Дане! і жывы шлях у Вірсавію! - Яны ўпадуць і ўжо ня ўстануць.

âkìâ božacca grahom Samaryjskìm ì kažuc′: žyvy Bog tvoj, Dane! ì žyvy šlâh u Vìrsavìû! - Âny ǔpaduc′ ì ǔžo nâ ǔstanuc′.

9 Кіраўнік

1. Бачыў я Госпада, Які стаяў над ахвярнікам, і Ён сказаў: стукні ў бэльку над варотамі, каб патрэсьліся вушакі, і абярні іх на галовы ўсіх іх, а астатніх зь іх Я паб'ю мечам: не ўцячэ ў іх ніхто, хто бяжыць, і не ўратуецца зь іх ніхто, хто жадае ўратавацца.

Bačyǔ â Gospada, Âkì staâǔ nad ahvârnìkam, ì Ën skazaǔ: stuknì ǔ bèl′ku nad varotamì, kab patrès′lìsâ vušakì, ì abârnì ìh na galovy ǔsìh ìh, a astatnìh z′ ìh Â pab'û mečam: ne ǔcâčè ǔ ìh nìhto, hto bâžyc′, ì ne ǔratuecca z′ ìh nìhto, hto žadae ǔratavacca.

2. Хоць бы яны зачыніліся ў апраметную, і адтуль рука Мая возьме іх; хоць бы ўзышлі на неба, і адтуль скіну іх.

Hoc′ by âny začynìlìsâ ǔ aprametnuû, ì adtul′ ruka Maâ voz′me ìh; hoc′ by ǔzyšlì na neba, ì adtul′ skìnu ìh.

3. І хоць бы яны схаваліся на вяршыні Карміла, і там знайду і вазьму іх; хоць бы схаваліся ад вачэй Маіх на дне мора, і там загадаю марскому зьмею ўгрызьці іх.

Ì hoc′ by âny shavalìsâ na vâršynì Karmìla, ì tam znajdu ì vaz′mu ìh; hoc′ by shavalìsâ ad vačèj Maìh na dne mora, ì tam zagadaû marskomu z′meû ǔgryz′cì ìh.

4. І калі пойдуць у палон паперадзе ворагаў сваіх, дык загадаю мечу і там забіць іх. Абярну на іх вочы Мае на бяду ім, а не на дабро.

Ì kalì pojduc′ u palon paperadze voragaǔ svaìh, dyk zagadaû meču ì tam zabìc′ ìh. Abârnu na ìh vočy Mae na bâdu ìm, a ne na dabro.

5. Бо Гасподзь Бог Саваоф дакранецца да зямлі, - і яна растане, і заплачуць усе жывыя на ёй; і падымецца ўся яна як рака, і апусьціцца Як рака Егіпецкая.

Bo Gaspodz′ Bog Savaof dakranecca da zâmlì, - ì âna rastane, ì zaplačuc′ use žyvyâ na ëj; ì padymecca ǔsâ âna âk raka, ì apus′cìcca Âk raka Egìpeckaâ.

6. Ён зладзіў вышнія харомы Свае на нябёсах і скляпеньне Сваё ўмацаваў на зямлі, заклікае воды марскія і вылівае іх па ўлоньні зямлі; Гасподзь - імя Яму.

Ën zladzìǔ vyšnìâ haromy Svae na nâbësah ì sklâpen′ne Svaë ǔmacavaǔ na zâmlì, zaklìkae vody marskìâ ì vylìvae ìh pa ǔlon′nì zâmlì; Gaspodz′ - ìmâ Âmu.

7. Ці не такія, як сыны Эфіопаў, і вы для Мяне, сыны Ізраілевыя? кажа Гасподзь. Ці ня Я вывеў Ізраіля зь зямлі Егіпецкай і Філістымлянаў - з Кафтора і Арамлянаў - з Кіра?

Cì ne takìâ, âk syny Èfìopaǔ, ì vy dlâ Mâne, syny Ìzraìlevyâ? kaža Gaspodz′. Cì nâ Â vyveǔ Ìzraìlâ z′ zâmlì Egìpeckaj ì Fìlìstymlânaǔ - z Kaftora ì Aramlânaǔ - z Kìra?

8. Вось, вочы Госпада Бога - на грэшнае царства, і Я зьнішчу яго з аблічча зямлі; але дом Якава ня зусім зьнішчу, кажа Гасподзь.

Vos′, vočy Gospada Boga - na grèšnae carstva, ì Â z′nìšču âgo z ablìčča zâmlì; ale dom Âkava nâ zusìm z′nìšču, kaža Gaspodz′.

9. Бо вось, Я загадаю і рассыплю дом Ізраілеў па ўсіх народах, як рассыпаюць зерне ў рэшаце, і ніводнае не ўпадзе на зямлю.

Bo vos′, Â zagadaû ì rassyplû dom Ìzraìleǔ pa ǔsìh narodah, âk rassypaûc′ zerne ǔ rèšace, ì nìvodnae ne ǔpadze na zâmlû.

10. Ад меча памруць усе грэшнікі з народу Майго, якія кажуць: "не спасьцігне нас і ня прыйдзе да нас гэтае бедства!"

Ad meča pamruc′ use grèšnìkì z narodu Majgo, âkìâ kažuc′: "ne spas′cìgne nas ì nâ pryjdze da nas gètae bedstva!"

11. У той дзень Я аднаўлю скінію Давідавую заняпалую, што ўпала, зачыню трэшчыны ў ёй і разбуранае адбудую, і зладжу яе, як у дні старадаўнія,

U toj dzen′ Â adnaǔlû skìnìû Davìdavuû zanâpaluû, što ǔpala, začynû trèščyny ǔ ëj ì razburanae adbuduû, ì zladžu âe, âk u dnì staradaǔnìâ,

12. каб яны авалодалі рэштай Эдома і ўсімі народамі, паміж якімі абвесьціце імя Маё, кажа Гасподзь, Які творыць усё гэта.

kab âny avalodalì rèštaj Èdoma ì ǔsìmì narodamì, pamìž âkìmì abves′cìce ìmâ Maë, kaža Gaspodz′, Âkì tvoryc′ usë gèta.

13. Вось, настануць дні, кажа Гасподзь, калі араты застане яшчэ жняца, а той, таптальнік вінаграду, - сейбіта; і горы крынічыць будуць вінаградным сокам, і ўсе пагоркі пацякуць.

Vos′, nastanuc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì araty zastane âščè žnâca, a toj, taptal′nìk vìnagradu, - sejbìta; ì gory krynìčyc′ buduc′ vìnagradnym sokam, ì ǔse pagorkì pacâkuc′.

14. І вярну з палону народ Мой, Ізраіля, і забудуць апусьцелыя гарады і паселяцца ў іх, насадзяць вінаграднікі і будуць піць віно зь іх, разьвядуць сады і пачнуць есьці плады зь іх.

Ì vârnu z palonu narod Moj, Ìzraìlâ, ì zabuduc′ apus′celyâ garady ì paselâcca ǔ ìh, nasadzâc′ vìnagradnìkì ì buduc′ pìc′ vìno z′ ìh, raz′vâduc′ sady ì pačnuc′ es′cì plady z′ ìh.

15. І асялю іх на зямлі іхняй і іх ня будуць болей вырываць зь зямлі іхняй, якую Я даў ім, кажа Гасподзь Бог твой жа Гасподзь.

Ì asâlû ìh na zâmlì ìhnâj ì ìh nâ buduc′ bolej vyryvac′ z′ zâmlì ìhnâj, âkuû Â daǔ ìm, kaža Gaspodz′ Bog tvoj ža Gaspodz′.

АЎДЗЕЯ AǓDZEÂ

1 Кіраўнік

1. Уява Аўдзею. Так кажа Гасподзь Бог пра Эдома: вестку пачулі мы ад Госпада, і пасол пасланы абвясьціць народам: "уставайце, і пойдзем супраць яго вайною!"

Uâva Aǔdzeû. Tak kaža Gaspodz′ Bog pra Èdoma: vestku pačulì my ad Gospada, ì pasol paslany abvâs′cìc′ narodam: "ustavajce, ì pojdzem suprac′ âgo vajnoû!"

2. Вось, Я зрабіў цябе малым сярод народаў, і ты ў вялікай пагардзе.

Vos′, Â zrabìǔ câbe malym sârod narodaǔ, ì ty ǔ vâlìkaj pagardze.

3. Ганарыстасьць сэрца твайго падманула цябе; ты жывеш у расколінах скал на ўзвышаным месцы і кажаш у сэрцы тваім: "хто скіне мяне на зямлю?"

Ganarystas′c′ sèrca tvajgo padmanula câbe; ty žyveš u raskolìnah skal na ǔzvyšanym mescy ì kažaš u sèrcy tvaìm: "hto skìne mâne na zâmlû?"

4. Але хоць бы ты, як арол, падняўся высока і сярод зорак зладзіў гняздо тваё, дык і адтуль Я скіну цябе, кажа Гасподзь.

Ale hoc′ by ty, âk arol, padnâǔsâ vysoka ì sârod zorak zladzìǔ gnâzdo tvaë, dyk ì adtul′ Â skìnu câbe, kaža Gaspodz′.

5. Ці ня злодзеі прыходзілі да цябе, ці не начныя рабаўнікі, што ты так абабраны? Але яны ўкралі б столькі, колькі ім трэба. Калі б да цябе залезьлі абіральнікі вінаграду, дык і яны ці ж бы не пакінулі некалькіх ягадзін?

Cì nâ zlodzeì pryhodzìlì da câbe, cì ne načnyâ rabaǔnìkì, što ty tak ababrany? Ale âny ǔkralì b stol′kì, kol′kì ìm trèba. Kalì b da câbe zalez′lì abìral′nìkì vìnagradu, dyk ì âny cì ž by ne pakìnulì nekal′kìh âgadzìn?

6. Як абабрана ўсё ў Ісава і абшуканы ўсе патайнікі ягоныя!

Âk ababrana ǔsë ǔ Ìsava ì abšukany ǔse patajnìkì âgonyâ!

7. Да мяжы выведуць цябе ўсе супольнікі твае, ашукаюць цябе, адолеюць цябе тыя, што жывуць з табою ў міры, удараць цябе тыя, што хлеб твой ядуць. Няма ў ім сэнсу!

Da mâžy vyveduc′ câbe ǔse supol′nìkì tvae, ašukaûc′ câbe, adoleûc′ câbe tyâ, što žyvuc′ z taboû ǔ mìry, udarac′ câbe tyâ, što hleb tvoj âduc′. Nâma ǔ ìm sènsu!

8. Ці ня ў той дзень гэта будзе, кажа Гасподзь, калі Я вынішчу мудрых у Эдоме і разумных на гары Ісава?

Cì nâ ǔ toj dzen′ gèta budze, kaža Gaspodz′, kalì Â vynìšču mudryh u Èdome ì razumnyh na gary Ìsava?

9. Працятыя будуць страхам адважнікі твае, Фэман, каб усе на гары Ісава вынішчаны былі забойствам.

Pracâtyâ buduc′ straham advažnìkì tvae, Fèman, kab use na gary Ìsava vynìščany bylì zabojstvam.

10. За ўціск брата твайго, Якава, пакрые цябе сорам, і ты зьнішчаны будзеш назаўсёды.

Za ǔcìsk brata tvajgo, Âkava, pakrye câbe soram, ì ty z′nìščany budzeš nazaǔsëdy.

11. У той дзень, калі ты стаяў насупраць, у той дзень, калі чужынцы вялі войска ягонае ў палон і іншапляменцы ўвайшлі ў браму ягоную і кінулі жэрабя на Ерусалім, ты быў як адзін зь іх.

U toj dzen′, kalì ty staâǔ nasuprac′, u toj dzen′, kalì čužyncy vâlì vojska âgonae ǔ palon ì ìnšaplâmency ǔvajšlì ǔ bramu âgonuû ì kìnulì žèrabâ na Erusalìm, ty byǔ âk adzìn z′ ìh.

12. Ня варта было б табе глядзець на дзень брата твайго, на дзень адчужэньня яго; ня варта было б радавацца за сыноў Юды ў дзень іхняй пагібелі і разьзяўляць рот у дзень бедства.

Nâ varta bylo b tabe glâdzec′ na dzen′ brata tvajgo, na dzen′ adčužèn′nâ âgo; nâ varta bylo b radavacca za synoǔ Ûdy ǔ dzen′ ìhnâj pagìbelì ì raz′zâǔlâc′ rot u dzen′ bedstva.

13. Ня трэба было табе ўваходзіць у браму народу Майго ў дзень няшчасьця яго і нават глядзець на злашчасьце яго ў дзень пагібелі ягонай, ні дакранацца да маёмасьці ягонай у дзень бедства ягонага.

Nâ trèba bylo tabe ǔvahodzìc′ u bramu narodu Majgo ǔ dzen′ nâščas′câ âgo ì navat glâdzec′ na zlaščas′ce âgo ǔ dzen′ pagìbelì âgonaj, nì dakranacca da maëmas′cì âgonaj u dzen′ bedstva âgonaga.

14. Ні стаяць на ростанях, каб забіваць тых, што ўцякалі ад яго, ні выдаваць ацалелых ад яго ў дзень бедства.

Nì staâc′ na rostanâh, kab zabìvac′ tyh, što ǔcâkalì ad âgo, nì vydavac′ acalelyh ad âgo ǔ dzen′ bedstva.

15. Бо блізкі дзень Гасподні на ўсе народы: як ты рабіў, так будзе зроблена і з табою; аддача твая абернецца на галаву тваю.

Bo blìzkì dzen′ Gaspodnì na ǔse narody: âk ty rabìǔ, tak budze zroblena ì z taboû; addača tvaâ abernecca na galavu tvaû.

16. Бо як вы пілі на сьвятой гары Маёй, так усе народы заўсёды піцьмуць, будуць піць, праглынуць і будуць - як бы іх ня было.

Bo âk vy pìlì na s′vâtoj gary Maëj, tak use narody zaǔsëdy pìc′muc′, buduc′ pìc′, praglynuc′ ì buduc′ - âk by ìh nâ bylo.

17. А на гары Сіёне будзе збавеньне, і будзе яна сьвятыняю; і дом Якава атрымае ва ўладаньне спадчыну сваю.

A na gary Sìëne budze zbaven′ne, ì budze âna s′vâtynâû; ì dom Âkava atrymae va ǔladan′ne spadčynu svaû.

18. І дом Якава будзе агнём і дом Язэпа - полымем, а дом Ісава - саломаю: запаляць яго і зьнішчаць яго, і нікога не застанецца з дому Ісава, бо Гасподзь сказаў гэта.

Ì dom Âkava budze agnëm ì dom Âzèpa - polymem, a dom Ìsava - salomaû: zapalâc′ âgo ì z′nìščac′ âgo, ì nìkoga ne zastanecca z domu Ìsava, bo Gaspodz′ skazaǔ gèta.

19. І завалодаюць тыя, што на поўдзень, гарою Ісава, а якія ў даліне - Філістымлянамі; і завалодаюць полем Яфрэма і полем Самарыі, а Веньямін завалодае Галаадам.

Ì zavalodaûc′ tyâ, što na poǔdzen′, garoû Ìsava, a âkìâ ǔ dalìne - Fìlìstymlânamì; ì zavalodaûc′ polem Âfrèma ì polem Samaryì, a Ven′âmìn zavalodae Galaadam.

20. І пераселеныя з войска сыноў Ізраілевых завалодаюць зямлёю Хананэйскаю да Сарэпты, а пераселеныя зь Ерусаліма, якія ў Сэфарадзе, атрымаюць у валоданьне гарады паўднёвыя.

Ì peraselenyâ z vojska synoǔ Ìzraìlevyh zavalodaûc′ zâmlëû Hananèjskaû da Sarèpty, a peraselenyâ z′ Erusalìma, âkìâ ǔ Sèfaradze, atrymaûc′ u valodan′ne garady paǔdnëvyâ.

21. І прыйдуць ратавальнікі на гару Сіён, каб судзіць гару Ісава, - і будзе царства Госпада.

Ì pryjduc′ rataval′nìkì na garu Sìën, kab sudzìc′ garu Ìsava, - ì budze carstva Gospada.

ЁНЫ ËNY

1 Кіраўнік

1. І было слова Гасподняе Ёну, сыну Амафіінаму:

Ì bylo slova Gaspodnâe Ënu, synu Amafììnamu:

2. устань, ідзі ў Нінэвію - горад вялікі і прапаведуй у ім, бо зладзействы яго дайшлі да Мяне.

"ustan′, ìdzì ǔ Nìnèvìû - gorad vâlìkì ì prapaveduj u ìm, bo zladzejstvy âgo dajšlì da Mâne".

3. І ўстаў Ёна, каб бегчы ў Тарсіс ад аблічча Гасподняга, і прыйшоўшы ў Ёпію і знайшоўшы карабель, які выпраўляўся ў Тарсіс, аддаў плату за правоз і ўзышоў на яго, каб плыць зь імі ў Тарсіс ад аблічча Госпада.

Ì ǔstaǔ Ëna, kab begčy ǔ Tarsìs ad ablìčča Gaspodnâga, ì pryjšoǔšy ǔ Ëpìû ì znajšoǔšy karabel′, âkì vypraǔlâǔsâ ǔ Tarsìs, addaǔ platu za pravoz ì ǔzyšoǔ na âgo, kab plyc′ z′ ìmì ǔ Tarsìs ad ablìčča Gospada.

4. Але Гасподзь падняў на моры моцны вецер, і зрабілася на моры вялікая бура, і карабель гатовы быў разьбіцца.

Ale Gaspodz′ padnâǔ na mory mocny vecer, ì zrabìlasâ na mory vâlìkaâ bura, ì karabel′ gatovy byǔ raz′bìcca.

5. І спалохаліся карабельнікі і заклікалі кожны свайго бога, і пачалі кідаць у мора паклады з карабля, каб аблегчыць яго ад іх; а Ёна апусьціўся ў нутро карабля, лёг і моцна заснуў.

Ì spalohalìsâ karabel′nìkì ì zaklìkalì kožny svajgo boga, ì pačalì kìdac′ u mora paklady z karablâ, kab ablegčyc′ âgo ad ìh; a Ëna apus′cìǔsâ ǔ nutro karablâ, lëg ì mocna zasnuǔ.

6. І прыйшоў да яго начальнік карабля і сказаў яму: "чаго ты сьпіш? устань, закліч Бога твайго; можа быць, Бог успомніць пра нас, і мы не загінем".

Ì pryjšoǔ da âgo načal′nìk karablâ ì skazaǔ âmu: "čago ty s′pìš? ustan′, zaklìč Boga tvajgo; moža byc′, Bog uspomnìc′ pra nas, ì my ne zagìnem".

7. І сказалі адзін аднаму: "хадзем, кінем жэрабя, каб даведацца, за каго спасьцігае нас гэтая бяда". І кінулі жэрабя, і ўпала жэрабя на Ёну.

Ì skazalì adzìn adnamu: "hadzem, kìnem žèrabâ, kab davedacca, za kago spas′cìgae nas gètaâ bâda". Ì kìnulì žèrabâ, ì ǔpala žèrabâ na Ënu.

8. Тады сказалі яму: "скажы нам, за каго спасьцігла нас гэтая бяда? які твой занятак, і адкуль ідзеш ты? дзе твая краіна, і зь якога ты народу?"

Tady skazalì âmu: "skažy nam, za kago spas′cìgla nas gètaâ bâda? âkì tvoj zanâtak, ì adkul′ ìdzeš ty? dze tvaâ kraìna, ì z′ âkoga ty narodu?"

9. І ён сказаў ім: "я - Габрэй, шаную Госпада Бога нябёсаў, Які стварыў мора і сушу".

Ì ën skazaǔ ìm: "â - Gabrèj, šanuû Gospada Boga nâbësaǔ, Âkì stvaryǔ mora ì sušu".

10. І спалохаліся людзі страхам вялікім і сказалі яму: "дзеля чаго ты гэта зрабіў", бо даведаліся гэтыя людзі, што ён уцякае ад аблічча Гасподняга, як ён сам абвясьціў ім.

Ì spalohalìsâ lûdzì straham vâlìkìm ì skazalì âmu: "dzelâ čago ty gèta zrabìǔ", bo davedalìsâ gètyâ lûdzì, što ën ucâkae ad ablìčča Gaspodnâga, âk ën sam abvâs′cìǔ ìm.

11. І сказалі яму: "што зрабіць нам з табою, каб мора аціхла для нас?", бо мора не пераставала хвалявацца.

Ì skazalì âmu: "što zrabìc′ nam z taboû, kab mora acìhla dlâ nas?", bo mora ne perastavala hvalâvacca.

12. Тады ён сказаў ім: "вазьмеце мяне і кіньце мяне ў мора, - і мора аціхне для вас, бо я ведаю, што празь мяне спасьцігла вас гэта вялікая бура".

Tady ën skazaǔ ìm: "vaz′mece mâne ì kìn′ce mâne ǔ mora, - ì mora acìhne dlâ vas, bo â vedaû, što praz′ mâne spas′cìgla vas gèta vâlìkaâ bura".

13. Але гэтыя людзі пачалі моцна веславаць, каб прыстаць да зямлі, але не маглі, бо мора ўсё бушавала і бушавала супроць іх.

Ale gètyâ lûdzì pačalì mocna veslavac′, kab prystac′ da zâmlì, ale ne maglì, bo mora ǔsë bušavala ì bušavala suproc′ ìh.

14. Тады заклікалі яны Госпада і сказалі: "молім Цябе, Госпадзе, хай не загінем за душу чалавека гэтага, і хай не залічыш на нас кроў невінаватую; бо Ты, Госпадзе, зрабіў, што заўгодна Табе!"

Tady zaklìkalì âny Gospada ì skazalì: "molìm Câbe, Gospadze, haj ne zagìnem za dušu čalaveka gètaga, ì haj ne zalìčyš na nas kroǔ nevìnavatuû; bo Ty, Gospadze, zrabìǔ, što zaǔgodna Tabe!"

15. І ўзялі Ёну і кінулі яго ў мора; і аціхла мора ад лютасьці сваёй.

Ì ǔzâlì Ënu ì kìnulì âgo ǔ mora; ì acìhla mora ad lûtas′cì svaëj.

16. І спалохаліся гэтыя людзі Госпада вялікім страхам і прынесьлі Госпаду ахвяру і далі абяцаньні.

Ì spalohalìsâ gètyâ lûdzì Gospada vâlìkìm straham ì prynes′lì Gospadu ahvâru ì dalì abâcan′nì.

2 Кіраўнік

1. І загадаў Гасподзь вялікаму кіту праглынуць Ёну; і быў Ёна ў чэраве гэтага кіта тры дні і тры ночы.

Ì zagadaǔ Gaspodz′ vâlìkamu kìtu praglynuc′ Ënu; ì byǔ Ëna ǔ čèrave gètaga kìta try dnì ì try nočy.

2. І памаліўся Ёна Госпаду Богу свайму з чэрава кіта

Ì pamalìǔsâ Ëna Gospadu Bogu svajmu z čèrava kìta

3. і сказаў: "да Госпада заклікаў я ў смутку маім, - і Ён пачуў мяне; з чэрава апраметнай я загаласіў, - і Ты пачуў голас мой.

ì skazaǔ: "da Gospada zaklìkaǔ â ǔ smutku maìm, - ì Ën pačuǔ mâne; z čèrava aprametnaj â zagalasìǔ, - ì Ty pačuǔ golas moj.

4. Ты ўкінуў мяне ў глыбіню, у сэрца мора, і патокі акружылі мяне, усе воды Твае і хвалі Твае праходзілі над мною.

Ty ǔkìnuǔ mâne ǔ glybìnû, u sèrca mora, ì patokì akružylì mâne, use vody Tvae ì hvalì Tvae prahodzìlì nad mnoû.

5. І я сказаў: адкінуты я ад вачэй Тваіх, аднак я зноў убачу сьвяты храм Твой.

Ì â skazaǔ: adkìnuty â ad vačèj Tvaìh, adnak â znoǔ ubaču s′vâty hram Tvoj.

6. Абнялі мяне воды да душы маёй, бездань замкнула мяне; марскою травою абвіта была галава мая.

Abnâlì mâne vody da dušy maëj, bezdan′ zamknula mâne; marskoû travoû abvìta byla galava maâ.

7. Да асновы гор я сышоў, зямля сваімі замкамі навек загарадзіла мяне; але Ты, Госпадзе Божа мой, душу маю выведзеш зь пекла.

Da asnovy gor â syšoǔ, zâmlâ svaìmì zamkamì navek zagaradzìla mâne; ale Ty, Gospadze Boža moj, dušu maû vyvedzeš z′ pekla.

8. Калі зьнемагла ўва мне душа мая, я ўспомніў пра Госпада, і малітва мая дайшла да Цябе, да храма сьвятога Твайго.

Kalì z′nemagla ǔva mne duša maâ, â ǔspomnìǔ pra Gospada, ì malìtva maâ dajšla da Câbe, da hrama s′vâtoga Tvajgo.

9. Пашаноўцы марных і фальшывых божышчаў пакінулі Мілажальнага свайго,

Pašanoǔcy marnyh ì fal′šyvyh božyščaǔ pakìnulì Mìlažal′naga svajgo,

10. а я голасам хвалы прынясу Табе ахвяру; што абяцаў, выканаю. У Госпада выратаваньне!"

a â golasam hvaly prynâsu Tabe ahvâru; što abâcaǔ, vykanaû. U Gospada vyratavan′ne!"

11. І сказаў Гасподзь кіту, і ён выкінуў Ёну на сушу.

Ì skazaǔ Gaspodz′ kìtu, ì ën vykìnuǔ Ënu na sušu.

3 Кіраўнік

1. І было слова Гасподняе Ёну другі раз:

Ì bylo slova Gaspodnâe Ënu drugì raz:

2. устань, ідзі ў Нінэвію - горад вялікі і прапаведуй у ёй, што Я загадаў табе.

"ustan′, ìdzì ǔ Nìnèvìû - gorad vâlìkì ì prapaveduj u ëj, što Â zagadaǔ tabe".

3. І ўстаў Ёна і пайшоў у Нінэвію па слове Гасподнім; а Нінэвія была горад вялікі ў Бога, на тры дні хады.

Ì ǔstaǔ Ëna ì pajšoǔ u Nìnèvìû pa slove Gaspodnìm; a Nìnèvìâ byla gorad vâlìkì ǔ Boga, na try dnì hady.

4. І пачаў Ёна хадзіць па горадзе, колькі можна прайсьці за адзін дзень, і прапаведаваў, кажучы: "яшчэ сорак дзён, - і Нінэвія будзе разбурана!"

Ì pačaǔ Ëna hadzìc′ pa goradze, kol′kì možna prajs′cì za adzìn dzen′, ì prapavedavaǔ, kažučy: "âščè sorak dzën, - ì Nìnèvìâ budze razburana!"

5. І паверылі Нінэвіцяне Богу: і абвясьцілі пост і апрануліся ў вярэты, ад вялікага зь іх да малога.

Ì paverylì Nìnèvìcâne Bogu: ì abvâs′cìlì post ì apranulìsâ ǔ vârèty, ad vâlìkaga z′ ìh da maloga.

6. Гэтае слова дайшло да цара Нінэвіі, - і ён устаў з трона свайго і зьняў зь сябе царскае адзеньне сваё, і апрануўся ў вярэту і сеў на попеле,

Gètae slova dajšlo da cara Nìnèvìì, - ì ën ustaǔ z trona svajgo ì z′nâǔ z′ sâbe carskae adzen′ne svaë, ì apranuǔsâ ǔ vârètu ì seǔ na popele,

7. і загадаў абвясьціць і сказаць у Нінэвіі ад імя цара і вяльможаў ягоных, "каб ні людзі, ні быдла, ні валы, ні авечкі нічога ня елі, ні хадзілі на пашу, і вады ня пілі,

ì zagadaǔ abvâs′cìc′ ì skazac′ u Nìnèvìì ad ìmâ cara ì vâl′možaǔ âgonyh, "kab nì lûdzì, nì bydla, nì valy, nì avečkì nìčoga nâ elì, nì hadzìlì na pašu, ì vady nâ pìlì,

8. і каб пакрытыя былі вярэтай людзі і быдла і моцна галасілі да Бога, і каб кожны адвярнуўся ад ліхога шляху свайго ад гвалту рук сваіх.

ì kab pakrytyâ bylì vârètaj lûdzì ì bydla ì mocna galasìlì da Boga, ì kab kožny advârnuǔsâ ad lìhoga šlâhu svajgo ad gvaltu ruk svaìh.

9. Хто ведае, можа, яшчэ Бог умілажаліцца і ўхіліць ад нас полымны гнеў Свой, і мы не загінем".

Hto vedae, moža, âščè Bog umìlažalìcca ì ǔhìlìc′ ad nas polymny gneǔ Svoj, ì my ne zagìnem".

10. І ўбачыў Бог дзеі іхнія, што яны зьвярнулі ад ліхога шляху свайго, і пашкадаваў Бог за бедства, пра якое сказаў, што навядзе на іх, і не навёў.

Ì ǔbačyǔ Bog dzeì ìhnìâ, što âny z′vârnulì ad lìhoga šlâhu svajgo, ì paškadavaǔ Bog za bedstva, pra âkoe skazaǔ, što navâdze na ìh, ì ne navëǔ.

4 Кіраўнік

1. Ёна моцна засмуціўся з гэтага і быў раздражнёны.

Ëna mocna zasmucìǔsâ z gètaga ì byǔ razdražnëny.

2. І маліўся ён Госпаду і сказаў: "о, Госпадзе! ці ж ня раз гэта казаў я, калі быў яшчэ ў краіне маёй? Таму я і пабег у Тарсіс, бо ведаў, што Ты - Бог добры і міласэрны, шматцярплівы і шматлітасьцівы, і шкадуеш за бедства.

Ì malìǔsâ ën Gospadu ì skazaǔ: "o, Gospadze! cì ž nâ raz gèta kazaǔ â, kalì byǔ âščè ǔ kraìne maëj? Tamu â ì pabeg u Tarsìs, bo vedaǔ, što Ty - Bog dobry ì mìlasèrny, šmatcârplìvy ì šmatlìtas′cìvy, ì škadueš za bedstva.

3. І сёньня, Госпадзе, вазьмі душу маю ад мяне, бо лепей мне памерці, чым жыць".

Ì sën′nâ, Gospadze, vaz′mì dušu maû ad mâne, bo lepej mne pamercì, čym žyc′".

4. І сказаў Гасподзь: "няўжо гэта засмуціла цябе так моцна?"

Ì skazaǔ Gaspodz′: "nâǔžo gèta zasmucìla câbe tak mocna?"

5. І выйшаў Ёна з горада і сеў з усходняга боку каля горада, і зрабіў сабе там намёт і сеў пад ім у цяні, каб убачыць, што будзе з горадам,

Ì vyjšaǔ Ëna z gorada ì seǔ z ushodnâga boku kalâ gorada, ì zrabìǔ sabe tam namët ì seǔ pad ìm u cânì, kab ubačyc′, što budze z goradam,

6. І вырасьціў Гасподзь Бог расьліну, і яна паднялася над Ёнам, каб над галавою ягонай быў цень і каб выбавіць яго ад засмучэньня ягонага; Ёна вельмі ўзрадаваўся расьліне гэтай.

Ì vyras′cìǔ Gaspodz′ Bog ras′lìnu, ì âna padnâlasâ nad Ënam, kab nad galavoû âgonaj byǔ cen′ ì kab vybavìc′ âgo ad zasmučèn′nâ âgonaga; Ëna vel′mì ǔzradavaǔsâ ras′lìne gètaj.

7. І зрабіў Бог так, што на другі дзень з зарою чарвяк падтачыў расьліну, і яна засохла.

Ì zrabìǔ Bog tak, što na drugì dzen′ z zaroû čarvâk padtačyǔ ras′lìnu, ì âna zasohla.

8. А калі ўзышло сонца, навёў Бог сьпякотны ўсходні вецер, і сонца пачало пячы галаву Ёны, так што ён зьнямог і прасіў сабе сьмерці і сказаў: "лепей мне памерці, чым жыць".

A kalì ǔzyšlo sonca, navëǔ Bog s′pâkotny ǔshodnì vecer, ì sonca pačalo pâčy galavu Ëny, tak što ën z′nâmog ì prasìǔ sabe s′mercì ì skazaǔ: "lepej mne pamercì, čym žyc′".

9. І сказаў Бог Ёну: "няўжо так моцна засмуціўся ты за расьліну?" Ён сказаў: "вельмі засмуціўся, нават да сьмерці".

Ì skazaǔ Bog Ënu: "nâǔžo tak mocna zasmucìǔsâ ty za ras′lìnu?" Ën skazaǔ: "vel′mì zasmucìǔsâ, navat da s′mercì".

10. Тады сказаў Гасподзь: "ты шкадуеш за расьліну, над якою ты не працаваў і якое не гадаваў, якая за адну ноч вырасла і за адну ж ноч і прапала:

Tady skazaǔ Gaspodz′: "ty škadueš za ras′lìnu, nad âkoû ty ne pracavaǔ ì âkoe ne gadavaǔ, âkaâ za adnu noč vyrasla ì za adnu ž noč ì prapala:

11. Мне ці ж не пашкадаваць Нінэвіі, горада вялікага, у якім больш за сто дваццаць тысяч чалавек, якія ня ўмеюць адрозьніць правай рукі ад левай, і мноства быдла?"

Mne cì ž ne paškadavac′ Nìnèvìì, gorada vâlìkaga, u âkìm bol′š za sto dvaccac′ tysâč čalavek, âkìâ nâ ǔmeûc′ adroz′nìc′ pravaj rukì ad levaj, ì mnostva bydla?"

МІХЕЯ MÌHEÂ

1 Кіраўнік

1. Слова Гасподняе, якое было Міхею Марастыціну ў дні Ёатама, Ахаза і Эзэкіі, цароў Юдэйскіх, і якое адкрыта яму ў Самарыі і Ерусаліме.

Slova Gaspodnâe, âkoe bylo Mìheû Marastycìnu ǔ dnì Ëatama, Ahaza ì Èzèkìì, caroǔ Ûdèjskìh, ì âkoe adkryta âmu ǔ Samaryì ì Erusalìme.

2. Слухайце ўсе народы, уважай, зямля і ўсё, што напаўняе яе! Хай будзе Гасподзь Бог сьведка супроць вас, Госпадзе зь сьвятога храма Свайго!

Sluhajce ǔse narody, uvažaj, zâmlâ ì ǔsë, što napaǔnâe âe! Haj budze Gaspodz′ Bog s′vedka suproc′ vas, Gospadze z′ s′vâtoga hrama Svajgo!

3. Бо вось, Гасподзь выходзіць зь месца Свайго, сыдзе і наступіць на вышыні зямлі,

Bo vos′, Gaspodz′ vyhodzìc′ z′ mesca Svajgo, sydze ì nastupìc′ na vyšynì zâmlì,

4. і горы растануць пад Ім, даліны распадуцца, як воск ад агню, як воды, што льюцца з урвішча.

ì gory rastanuc′ pad Ìm, dalìny raspaducca, âk vosk ad agnû, âk vody, što l′ûcca z urvìšča.

5. Усё гэта - за грэшнасьць Якава, за грэх дому Ізраілевага. Ад каго грэшнасьць Якава? ці не ад Самарыі? Хто зладзіў вышыні ў Юдэі? ці не Ерусалім?

Usë gèta - za grèšnas′c′ Âkava, za grèh domu Ìzraìlevaga. Ad kago grèšnas′c′ Âkava? cì ne ad Samaryì? Hto zladzìǔ vyšynì ǔ Ûdèì? cì ne Erusalìm?

6. За што зраблю Самарыю грудай руінаў у полі, месцам пад разьвядзеньне вінаграду; скіну ў даліну каменьне яе і агалю асновы яе.

Za što zrablû Samaryû grudaj ruìnaǔ u polì, mescam pad raz′vâdzen′ne vìnagradu; skìnu ǔ dalìnu kamen′ne âe ì agalû asnovy âe.

7. Усе балваны яе будуць разьбіты і ўсе любадзейныя дары яе спалены будуць агнём, і ўсіх ідалаў яе аддам на разбурэньне, бо зь любадзейных дароў яна рабіла іх; на любадзейныя дары яны і будуць абернуты.

Use balvany âe buduc′ raz′bìty ì ǔse lûbadzejnyâ dary âe spaleny buduc′ agnëm, ì ǔsìh ìdalaǔ âe addam na razburèn′ne, bo z′ lûbadzejnyh daroǔ âna rabìla ìh; na lûbadzejnyâ dary âny ì buduc′ abernuty.

8. За гэта я буду плакаць і галасіць, буду хадзіць як абрабаваны і аголены, выць, як шакалы, і плакаць, як страўсы,

Za gèta â budu plakac′ ì galasìc′, budu hadzìc′ âk abrabavany ì agoleny, vyc′, âk šakaly, ì plakac′, âk straǔsy,

9. бо балючае паражэньне яе, дайшло да Юды, дасягнула нават да брамы народу майго, да Ерусаліма.

bo balûčae paražèn′ne âe, dajšlo da Ûdy, dasâgnula navat da bramy narodu majgo, da Erusalìma.

10. Не абвяшчайце пра гэта ў Гэце, ня плачце там уголас; а ў селішчы Офра пакрый сябе попелам.

Ne abvâščajce pra gèta ǔ Gèce, nâ plačce tam ugolas; a ǔ selìščy Ofra pakryj sâbe popelam.

11. Перасяляйцеся, жыхаркі Шафіра, сорамна аголеныя; не ўцячэ і тая, што жыве ў Цаане; плач у селішчы Эцаль ня дасьць вам спыніцца ў ім.

Perasâlâjcesâ, žyharkì Šafìra, soramna agolenyâ; ne ǔcâčè ì taâ, što žyve ǔ Caane; plač u selìščy Ècal′ nâ das′c′ vam spynìcca ǔ ìm.

12. Бядуе па сваім дабры жыхарка Мароты, бо сышло бедства ад Госпада да брамы Ерусаліма.

Bâdue pa svaìm dabry žyharka Maroty, bo syšlo bedstva ad Gospada da bramy Erusalìma.

13. Запрагай у калясьніцу борздых, жыхарка Лахіса; ты - пачатак грэху дачкі Сіёнавай, бо ў цябе паявіліся злачынствы Ізраіля.

Zapragaj u kalâs′nìcu borzdyh, žyharka Lahìsa; ty - pačatak grèhu dačkì Sìënavaj, bo ǔ câbe paâvìlìsâ zlačynstvy Ìzraìlâ.

14. Таму ты пасылаць будзеш дары ў Марэшэт-Гэт; але селішчы Ахзіва будуць падманам царам Ізраілевым.

Tamu ty pasylac′ budzeš dary ǔ Marèšèt-Gèt; ale selìščy Ahzìva buduc′ padmanam caram Ìzraìlevym.

15. Яшчэ нашчадка прывядуць да цябе, жыхарка Марэша; ён пройдзе да Адалама, славы Ізраіля.

Âščè naščadka pryvâduc′ da câbe, žyharka Marèša; ën projdze da Adalama, slavy Ìzraìlâ.

16. Здымі зь сябе валасы, астрыжыся, смуткуючы па пяшчотналюбасных сынах тваіх; пашыры дзеля іх лысіну, як у лінялага арла, бо яны пераселены будуць ад цябе.

Zdymì z′ sâbe valasy, astryžysâ, smutkuûčy pa pâščotnalûbasnyh synah tvaìh; pašyry dzelâ ìh lysìnu, âk u lìnâlaga arla, bo âny peraseleny buduc′ ad câbe.

2 Кіраўнік

1. Гора тым, якія намышляюць беззаконьне і на ложках сваіх прыдумваюць зладзействы, якія ўчыняюць раніцай на сьвітаньні, бо ёсьць у руцэ ў іх сіла!

Gora tym, âkìâ namyšlâûc′ bezzakon′ne ì na ložkah svaìh prydumvaûc′ zladzejstvy, âkìâ ǔčynâûc′ ranìcaj na s′vìtan′nì, bo ës′c′ u rucè ǔ ìh sìla!

2. Захочуць палёў, і бяруць іх сілаю, дамоў - і адбіраюць іх; абіраюць чалавека і яго дом, мужа і яго спадчыну.

Zahočuc′ palëǔ, ì bâruc′ ìh sìlaû, damoǔ - ì adbìraûc′ ìh; abìraûc′ čalaveka ì âgo dom, muža ì âgo spadčynu.

3. Таму так кажа Гасподзь: вось, я намышляю навесьці на гэты род такое бедства, якога вы ня скінеце з шыі вашай, і ня будзеце хадзіць выпрастаўшыся; бо гэта час ліхі.

Tamu tak kaža Gaspodz′: vos′, â namyšlâû naves′cì na gèty rod takoe bedstva, âkoga vy nâ skìnece z šyì vašaj, ì nâ budzece hadzìc′ vyprastaǔšysâ; bo gèta čas lìhì.

4. У той дзень скажуць пра вас прытчу, і будуць плакаць горкімі сьлязьмі і казаць: "мы зусім спустошаныя! доля народу майго аддадзена іншым; як вернецца да мяне! палі нашыя ўжо разьдзелены іншапляменцамі".

U toj dzen′ skažuc′ pra vas prytču, ì buduc′ plakac′ gorkìmì s′lâz′mì ì kazac′: "my zusìm spustošanyâ! dolâ narodu majgo addadzena ìnšym; âk vernecca da mâne! palì našyâ ǔžo raz′dzeleny ìnšaplâmencamì".

5. Таму ня будзе ў цябе нікога, хто кінуў бы жэрабя для вымярэньня на сходзе перад Госпадам.

Tamu nâ budze ǔ câbe nìkoga, hto kìnuǔ by žèrabâ dlâ vymârèn′nâ na shodze perad Gospadam.

6. Не прарочце, прарокі; не прарочце ім, каб не спасьцігла вас няслава.

Ne praročce, prarokì; ne praročce ìm, kab ne spas′cìgla vas nâslava.

7. О, той, хто называе сябе домам Якава! Хіба ж паменшыўся дух Гасподні? ці такія дзеяньні Яго? ці не дабратворныя словы мае таму, хто дзее справядліва?

O, toj, hto nazyvae sâbe domam Âkava! Hìba ž pamenšyǔsâ duh Gaspodnì? cì takìâ dzeân′nì Âgo? cì ne dabratvornyâ slovy mae tamu, hto dzee spravâdlìva?

8. А народ, які быў раней Маім, паўстаў як вораг, і вы адбіраеце як верхнюю так і споднюю вопратку ў тых, што праходзяць мірна, хто адварочваецца ад вайны.

A narod, âkì byǔ ranej Maìm, paǔstaǔ âk vorag, ì vy adbìraece âk verhnûû tak ì spodnûû vopratku ǔ tyh, što prahodzâc′ mìrna, hto advaročvaecca ad vajny.

9. Жанчын народу Майго вы выганяеце з прыёмных дамоў іхніх; у дзяцей іхніх вы назаўсёды адбіраеце акрасу Маю.

Žančyn narodu Majgo vy vyganâece z pryëmnyh damoǔ ìhnìh; u dzâcej ìhnìh vy nazaǔsëdy adbìraece akrasu Maû.

10. Устаньце і адыдзеце, бо краіна гэтая ня ёсьць месца спакою; за нячыстасьць яна будзе спустошана і пры тым жорсткім спусташэньнем.

Ustan′ce ì adydzece, bo kraìna gètaâ nâ ës′c′ mesca spakoû; za nâčystas′c′ âna budze spustošana ì pry tym žorstkìm spustašèn′nem.

11. Калі б які-небудзь ветрагон выдумаў ману і сказаў: "я буду прапаведаваць табе пра віно і сікеру", дык ён і быў бы заўгодным прапеведнікам гэтаму народу.

Kalì b âkì-nebudz′ vetragon vydumaǔ manu ì skazaǔ: "â budu prapavedavac′ tabe pra vìno ì sìkeru", dyk ën ì byǔ by zaǔgodnym prapevednìkam gètamu narodu.

12. Абавязкова зьбяру ўсяго цябе, Якаве, абавязкова злучу рэшткі Ізраіля, спалучу іх у адно, як авечак у Васоры, як статак у авечай кашары; зашумяць яны ад шматлюдства.

Abavâzkova z′bâru ǔsâgo câbe, Âkave, abavâzkova zluču rèštkì Ìzraìlâ, spaluču ìh u adno, âk avečak u Vasory, âk statak u avečaj kašary; zašumâc′ âny ad šmatlûdstva.

13. Перад імі пойдзе разбуральнік муроў; яны зьнішчаць перашкоды, увойдуць праз браму і выйдуць празь яе, і цар іхні пойдзе перад імі, а на чале іх - Гасподзь.

Perad ìmì pojdze razbural′nìk muroǔ; âny z′nìščac′ peraškody, uvojduc′ praz bramu ì vyjduc′ praz′ âe, ì car ìhnì pojdze perad ìmì, a na čale ìh - Gaspodz′.

3 Кіраўнік

1. І сказаў я: слухайце, галовы Якава і князі дома Ізраілевага: ці ж ня вам трэба ведаць праўду?

Ì skazaǔ â: sluhajce, galovy Âkava ì knâzì doma Ìzraìlevaga: cì ž nâ vam trèba vedac′ praǔdu?

2. А вы ненавідзіце добрае і любіце ліхое; лупіце зь іх скуру іхнюю і плоць з касьцей іхніх,

A vy nenavìdzìce dobrae ì lûbìce lìhoe; lupìce z′ ìh skuru ìhnûû ì ploc′ z kas′cej ìhnìh,

3. ясьце плод народу Майго і лупіце зь іх скуру іхнюю, а косьці іх ламаеце і крышыце як бы ў горшчык, і плоць - як бы ў кацёл.

âs′ce plod narodu Majgo ì lupìce z′ ìh skuru ìhnûû, a kos′cì ìh lamaece ì kryšyce âk by ǔ gorščyk, ì ploc′ - âk by ǔ kacël.

4. І будуць яны заклікаць да Госпада, але Ён не пачуе іх і схавае аблічча Сваё ад іх на той час, як яны зладзейнічаюць.

Ì buduc′ âny zaklìkac′ da Gospada, ale Ën ne pačue ìh ì shavae ablìčča Svaë ad ìh na toj čas, âk âny zladzejnìčaûc′.

5. Так казаў Гасподзь на прарокаў, якія ўводзяць у аблуду народ Мой, якія грызуць зубамі сваімі - і прапаведуюць мір, а хто нічога не кладзе ім у рот, супроць таго абвяшчаюць вайну.

Tak kazaǔ Gaspodz′ na prarokaǔ, âkìâ ǔvodzâc′ u abludu narod Moj, âkìâ gryzuc′ zubamì svaìmì - ì prapaveduûc′ mìr, a hto nìčoga ne kladze ìm u rot, suproc′ tago abvâščaûc′ vajnu.

6. Таму ноч будзе вам замест уявы і цемра - замест прадказаньняў; зойдзе сонца над прарокамі і пацямнее дзень над імі.

Tamu noč budze vam zamest uâvy ì cemra - zamest pradkazan′nâǔ; zojdze sonca nad prarokamì ì pacâmnee dzen′ nad ìmì.

7. І пасаромеюцца празорліўцы, і пасаромленыя будуць варажбіты, і замкнуць вусны свае ўсе яны, таму што ня будзе адказу ад Бога.

Ì pasaromeûcca prazorlìǔcy, ì pasaromlenyâ buduc′ varažbìty, ì zamknuc′ vusny svae ǔse âny, tamu što nâ budze adkazu ad Boga.

8. А я напоўнены сілаю Духа Гасподняга, праўды і цьвёрдасьці, каб выказаць Якаву злачынства яго і Ізраілю - грэх ягоны.

A â napoǔneny sìlaû Duha Gaspodnâga, praǔdy ì c′vërdas′cì, kab vykazac′ Âkavu zlačynstva âgo ì Ìzraìlû - grèh âgony.

9. Слухайце ж гэта, галовы дому Якаўлевага і князі дому Ізраілевага, якія грэбуюць правасудзьдзем і скрыўляюць усё простае,

Sluhajce ž gèta, galovy domu Âkaǔlevaga ì knâzì domu Ìzraìlevaga, âkìâ grèbuûc′ pravasudz′dzem ì skryǔlâûc′ usë prostae,

10. будуюць Сіён крывёю і Ерусалім - няпраўдаю!

buduûc′ Sìën kryvëû ì Erusalìm - nâpraǔdaû!

11. Галовы яго судзяць за дарункі і сьвятары яго вучаць за плату і прарокі яго прадказваюць за грошы, а тым часам абапіраюцца на Госпада, кажучы: "ці не сярод вас Гасподзь? Не спасьцігне нас бяда!"

Galovy âgo sudzâc′ za darunkì ì s′vâtary âgo vučac′ za platu ì prarokì âgo pradkazvaûc′ za grošy, a tym časam abapìraûcca na Gospada, kažučy: "cì ne sârod vas Gaspodz′? Ne spas′cìgne nas bâda!"

12. Таму за вас Сіён узараны будзе як поле, і Ерусалім зробіцца грудай руінаў, і гара дома гэтага будзе лясістым пагоркам.

Tamu za vas Sìën uzarany budze âk pole, ì Erusalìm zrobìcca grudaj ruìnaǔ, ì gara doma gètaga budze lâsìstym pagorkam.

4 Кіраўнік

1. І будзе ў апошнія дні: гара дома Гасподняга пастаўлена будзе на чале гор і ўзвысіцца над пагоркамі, і пацякуць да яе народы.

Ì budze ǔ apošnìâ dnì: gara doma Gaspodnâga pastaǔlena budze na čale gor ì ǔzvysìcca nad pagorkamì, ì pacâkuc′ da âe narody.

2. І пойдуць многія народы і скажуць: "прыйдзеце, і ўзыдзем на гару Гасподнюю і ў дом Бога Якаўлевага, - і Ён навучыць нас шляхам Сваім, і будзем хадзіць па сьцежках Ягоных; бо ад Сіёна выйдзе закон і слова Гасподняе - зь Ерусаліма.

Ì pojduc′ mnogìâ narody ì skažuc′: "pryjdzece, ì ǔzydzem na garu Gaspodnûû ì ǔ dom Boga Âkaǔlevaga, - ì Ën navučyc′ nas šlâham Svaìm, ì budzem hadzìc′ pa s′cežkah Âgonyh; bo ad Sìëna vyjdze zakon ì slova Gaspodnâe - z′ Erusalìma.

3. І будзе Ён судзіць многія народы і выкрые многія плямёны ў далёкіх краінах; і перакуюць яны мечы свае на аралы і дзіды свае - на сярпы; не падыме народ на народ меча, і ня будуць болей вучыцца ваяваць,

Ì budze Ën sudzìc′ mnogìâ narody ì vykrye mnogìâ plâmëny ǔ dalëkìh kraìnah; ì perakuûc′ âny mečy svae na araly ì dzìdy svae - na sârpy; ne padyme narod na narod meča, ì nâ buduc′ bolej vučycca vaâvac′,

4. але кожны будзе сядзець пад сваёю вінаграднаю лазою і пад сваёю смакоўніцай, і ніхто ня будзе палохаць іх, бо вусны Госпада Саваофа вымавілі гэта.

ale kožny budze sâdzec′ pad svaëû vìnagradnaû lazoû ì pad svaëû smakoǔnìcaj, ì nìhto nâ budze palohac′ ìh, bo vusny Gospada Savaofa vymavìlì gèta.

5. Бо ўсе народы ходзяць, кожны - у імя свайго бога; а мы будзем хадзіць у імя Госпада Бога нашага вавек".

Bo ǔse narody hodzâc′, kožny - u ìmâ svajgo boga; a my budzem hadzìc′ u ìmâ Gospada Boga našaga vavek".

6. У той дзень, кажа Гасподзь, зьбяру кульгавае і спалучу разагнанае і тых, на каго я навёў бедства.

U toj dzen′, kaža Gaspodz′, z′bâru kul′gavae ì spaluču razagnanae ì tyh, na kago â navëǔ bedstva.

7. І зраблю кульгавае астаткам і далёка расьсеянае моцным народам, і Гасподзь будзе валадарыць над імі на гары Сіёне ад сёньня і давеку.

Ì zrablû kul′gavae astatkam ì dalëka ras′seânae mocnym narodam, ì Gaspodz′ budze valadaryc′ nad ìmì na gary Sìëne ad sën′nâ ì daveku.

8. А ты, вежа статку, пагорак дачкі Сіёна! да цябе прыйдзе і вернецца ранейшае ўладарства, царства - да дачок Ерусаліма.

A ty, veža statku, pagorak dačkì Sìëna! da câbe pryjdze ì vernecca ranejšae ǔladarstva, carstva - da dačok Erusalìma.

9. Дзеля чаго ж ты сёньня так голасна лямантуеш? Хіба няма ў цябе цара? Альбо ня стала ў цябе дарадцы, што цябе схапілі пакуты, як парадзіху?

Dzelâ čago ž ty sën′nâ tak golasna lâmantueš? Hìba nâma ǔ câbe cara? Al′bo nâ stala ǔ câbe daradcy, što câbe shapìlì pakuty, âk paradzìhu?

10. Пакутуй і ўбольвайся мукамі, дачка Сіёна, як парадзіха, бо сёньня ты выйдзеш з горада і будзеш жыць у полі і дойдзеш да Вавілона. Ты будзеш выратавана, там адкупіць цябе Гасподзь ад рукі ворагаў тваіх.

Pakutuj ì ǔbol′vajsâ mukamì, dačka Sìëna, âk paradzìha, bo sën′nâ ty vyjdzeš z gorada ì budzeš žyc′ u polì ì dojdzeš da Vavìlona. Ty budzeš vyratavana, tam adkupìc′ câbe Gaspodz′ ad rukì voragaǔ tvaìh.

11. А цяпер сабраліся супроць цябе многія народы і кажуць: "хай будзе яна апаганена, і хай нагледзіцца вока нашае на Сіён!"

A câper sabralìsâ suproc′ câbe mnogìâ narody ì kažuc′: "haj budze âna apaganena, ì haj nagledzìcca voka našae na Sìën!"

12. Але яны ня ведаюць думак Гасподніх і не разумеюць парады Ягонай, што Ён сабраў іх як снапы на гумно.

Ale âny nâ vedaûc′ dumak Gaspodnìh ì ne razumeûc′ parady Âgonaj, što Ën sabraǔ ìh âk snapy na gumno.

13. Устань і малаці, дачка Сіёна; бо Я зраблю рог твой жалезным і капыты твае зраблю меднымі, - і скрышыш многія народы і прысьвеціш Госпаду здабыткі іхнія і багацці іхнія Ўладару ўсёй зямлі.

Ustan′ ì malacì, dačka Sìëna; bo Â zrablû rog tvoj žaleznym ì kapyty tvae zrablû mednymì, - ì skryšyš mnogìâ narody ì prys′vecìš Gospadu zdabytkì ìhnìâ ì bagaccì ìhnìâ Ǔladaru ǔsëj zâmlì.

5 Кіраўнік

1. Цяпер узбурся, дачка полчышчаў: абкладзі нас аблогаю, трысьцінаю біцьмуць па шчацэ судзьдзю Ізраілевага.

Câper uzbursâ, dačka polčyščaǔ: abkladzì nas ablogaû, trys′cìnaû bìc′muc′ pa ščacè sudz′dzû Ìzraìlevaga.

2. І ты, Віфляеме - Эфрата, ці ж малы ты сярод тысячаў Юдавых? зь цябе пойдзе Мне Той, Які павінен быць Валадаром у Ізраілі, і Якога паходжаньне з пачатку, ад дзён вечных.

Ì ty, Vìflâeme - Èfrata, cì ž maly ty sârod tysâčaǔ Ûdavyh? z′ câbe pojdze Mne Toj, Âkì pavìnen byc′ Valadarom u Ìzraìlì, ì Âkoga pahodžan′ne z pačatku, ad dzën večnyh.

3. Таму Ён пакіне іх да часу, пакуль ня родзіць тая, што мае радзіць; тады вернуцца да сыноў Ізраіля і пазасталыя браты іхнія.

Tamu Ën pakìne ìh da času, pakul′ nâ rodzìc′ taâ, što mae radzìc′; tady vernucca da synoǔ Ìzraìlâ ì pazastalyâ braty ìhnìâ.

4. І стане Ён, і будзе пасьвіць у сіле Гасподняй, у велічы імя Госпада Бога Свайго і яны будуць жыць бясьпечна, бо тады Ён будзе вялікі да краёў зямлі.

Ì stane Ën, ì budze pas′vìc′ u sìle Gaspodnâj, u velìčy ìmâ Gospada Boga Svajgo ì âny buduc′ žyc′ bâs′pečna, bo tady Ën budze vâlìkì da kraëǔ zâmlì.

5. І будзе Ён - мір. Калі Асур прыйдзе ў нашую зямлю і ўступіць у нашыя харомы, мы выставім супроць яго сем пастыраў і восем князёў.

Ì budze Ën - mìr. Kalì Asur pryjdze ǔ našuû zâmlû ì ǔstupìc′ u našyâ haromy, my vystavìm suproc′ âgo sem pastyraǔ ì vosem knâzëǔ.

6. І будуць яны пасьвіць зямлю Асура мячом і зямлю Нэмврода ў самай браме яе, і вось Ён выбавіць ад Асура, калі той прыйдзе ў зямлю нашую і калі ўступіць у межы нашыя.

Ì buduc′ âny pas′vìc′ zâmlû Asura mâčom ì zâmlû Nèmvroda ǔ samaj brame âe, ì vos′ Ën vybavìc′ ad Asura, kalì toj pryjdze ǔ zâmlû našuû ì kalì ǔstupìc′ u mežy našyâ.

7. І будзе астатак Якава сярод многіх народаў як раса ад Госпада, як зьліва на траву, і ён ня будзе залежаць ад чалавека і пакладацца на сыноў Адамавых.

Ì budze astatak Âkava sârod mnogìh narodaǔ âk rasa ad Gospada, âk z′lìva na travu, ì ën nâ budze zaležac′ ad čalaveka ì pakladacca na synoǔ Adamavyh.

8. І будзе астатак Якаваў паміж народамі, сярод многіх плямёнаў, як леў - сярод зьвяроў лясных, як ільвяня - сярод статку авечак, які, калі выступіць, дык топча і рве, і ніхто не ўратуе ад яго.

Ì budze astatak Âkavaǔ pamìž narodamì, sârod mnogìh plâmënaǔ, âk leǔ - sârod z′vâroǔ lâsnyh, âk ìl′vânâ - sârod statku avečak, âkì, kalì vystupìc′, dyk topča ì rve, ì nìhto ne ǔratue ad âgo.

9. Падымецца рука твая над ворагамі тваімі, і ўсе непрыяцелі твае будуць вынішчаны.

Padymecca ruka tvaâ nad voragamì tvaìmì, ì ǔse nepryâcelì tvae buduc′ vynìščany.

10. І будзе ў той дзень, кажа Гасподзь: зьнішчу коней тваіх з асяродзьдзя твайго і зьнішчу калясьніцы твае,

Ì budze ǔ toj dzen′, kaža Gaspodz′: z′nìšču konej tvaìh z asârodz′dzâ tvajgo ì z′nìšču kalâs′nìcy tvae,

11. вынішчу гарады ў зямлі тваёй, і разбуру ўсе ўмацаваньні твае;

vynìšču garady ǔ zâmlì tvaëj, ì razburu ǔse ǔmacavan′nì tvae;

12. і вырву чарадзействы з рукі тваёй, і варажбітоў па аблоках ня будзе ў цябе;

ì vyrvu čaradzejstvy z rukì tvaëj, ì varažbìtoǔ pa ablokah nâ budze ǔ câbe;

13. зьнішчу балваноў тваіх і ідалаў з асяродзьдзя твайго, - і ня будзеш больш пакланяцца вырабам рук тваіх;

z′nìšču balvanoǔ tvaìh ì ìdalaǔ z asârodz′dzâ tvajgo, - ì nâ budzeš bol′š paklanâcca vyrabam ruk tvaìh;

14. выкараню з асяродзьдзя твайго сьвяшчэнныя гаі твае і спустошу гарады твае.

vykaranû z asârodz′dzâ tvajgo s′vâščènnyâ gaì tvae ì spustošu garady tvae.

15. І ўчыню ў гневе і абурэньні помсту над народамі, якія будуць непаслухмяныя.

Ì ǔčynû ǔ gneve ì aburèn′nì pomstu nad narodamì, âkìâ buduc′ nepasluhmânyâ.

6 Кіраўнік

1. Слухайце, што кажа Гасподзь; устань, судзіся перад гарамі, і пагоркі няхай чуюць голас твой!

Sluhajce, što kaža Gaspodz′; ustan′, sudzìsâ perad garamì, ì pagorkì nâhaj čuûc′ golas tvoj!

2. Слухайце, горы, суд Гасподні, і вы, цьвёрдыя асновы зямлі, бо ў Госпада - суд з народам Сваім, і зь Ізраілем Ён спаборнічае.

Sluhajce, gory, sud Gaspodnì, ì vy, c′vërdyâ asnovy zâmlì, bo ǔ Gospada - sud z narodam Svaìm, ì z′ Ìzraìlem Ën spabornìčae.

3. Народзе мой! што зрабіў Я табе і чым абцяжарваў цябе? адказвай Мне.

Narodze moj! što zrabìǔ Â tabe ì čym abcâžarvaǔ câbe? adkazvaj Mne.

4. Я вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай і выкупіў цябе з дома рабства і паслаў перад табою Майсея, Арона і Марыям.

Â vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj ì vykupìǔ câbe z doma rabstva ì paslaǔ perad taboû Majseâ, Arona ì Maryâm.

5. Народзе Мой! успомні, што намышляў Валак, цар Маавіцкі, і што адказваў яму Валаам, сын Вэораў і што рабілася ад Сітыма да Галгалаў, каб спазнаць табе праведня дзеі Гасподнія.

Narodze Moj! uspomnì, što namyšlâǔ Valak, car Maavìckì, ì što adkazvaǔ âmu Valaam, syn Vèoraǔ ì što rabìlasâ ad Sìtyma da Galgalaǔ, kab spaznac′ tabe pravednâ dzeì Gaspodnìâ.

6. "З чым стаць мне перад Госпадам, пакланіцца перад Богам Нябесным? Ці стаць перад Ім з цэласпаленьнямі, зь цялятамі-аднагодкамі?

"Z čym stac′ mne perad Gospadam, paklanìcca perad Bogam Nâbesnym? Cì stac′ perad Ìm z cèlaspalen′nâmì, z′ câlâtamì-adnagodkamì?

7. Але ці можна дагадзіць Госпаду тысячамі бараноў альбо безьлічнымі патокамі алею? Ці ж бо дам Яму першынца майго за злачынства маё і плод чэрава майго - за грэх душы маёй?"

Ale cì možna dagadzìc′ Gospadu tysâčamì baranoǔ al′bo bez′lìčnymì patokamì aleû? Cì ž bo dam Âmu peršynca majgo za zlačynstva maë ì plod čèrava majgo - za grèh dušy maëj?"

8. О, чалавеча! сказана табе, што - дабро, і чаго патрабуе ад цябе Гасподзь: дзейнічаць справядліва, любіць справы міласэрнасьці і пакорнамудра хадзіць перад Богам тваім.

O, čalaveča! skazana tabe, što - dabro, ì čago patrabue ad câbe Gaspodz′: dzejnìčac′ spravâdlìva, lûbìc′ spravy mìlasèrnas′cì ì pakornamudra hadzìc′ perad Bogam tvaìm.

9. Голас Госпада кліча да горада, і мудрасьць нямее перад імем Тваім: слухайце жазло і Таго, хто паставіў яго.

Golas Gospada klìča da gorada, ì mudras′c′ nâmee perad ìmem Tvaìm: sluhajce žazlo ì Tago, hto pastavìǔ âgo.

10. Ці не знаходзяцца і цяпер у доме ў бязбожнага скарбы бязбожнасьці і паменшаная мера, агідная?

Cì ne znahodzâcca ì câper u dome ǔ bâzbožnaga skarby bâzbožnas′cì ì pamenšanaâ mera, agìdnaâ?

11. Ці магу я быць чысты з вагамі няправільнымі і з падманнымі гірамі ў торбе?

Cì magu â byc′ čysty z vagamì nâpravìl′nymì ì z padmannymì gìramì ǔ torbe?

12. Так і гэтак багацеі яго поўныя няпраўды, і жыхары яго кажуць ману, і язык іхні ёсьць падман у вуснах іхніх,

Tak ì gètak bagaceì âgo poǔnyâ nâpraǔdy, ì žyhary âgo kažuc′ manu, ì âzyk ìhnì ës′c′ padman u vusnah ìhnìh,

13. дык і Я нявылечна ўражу цябе спусташэньнем за грахі твае.

dyk ì Â nâvylečna ǔražu câbe spustašèn′nem za grahì tvae.

14. Ты будзеш есьці - і ня будзеш сыты; пустата будзе ўсярэдзіне ў цябе; будзеш ашчаджаць, але не ашчадзіш, а што ашчадзіш, тое аддам мечу.

Ty budzeš es′cì - ì nâ budzeš syty; pustata budze ǔsârèdzìne ǔ câbe; budzeš aščadžac′, ale ne aščadzìš, a što aščadzìš, toe addam meču.

15. Будзеш сеяць, а жаць ня будзеш; будзеш чавіць алівы - і ня будзеш умашчвацца алеем; начавіш вінаграднага соку, а віна піць ня будзеш.

Budzeš seâc′, a žac′ nâ budzeš; budzeš čavìc′ alìvy - ì nâ budzeš umaščvacca aleem; načavìš vìnagradnaga soku, a vìna pìc′ nâ budzeš.

16. Захаваліся ў вас звычаі Аўрамія і ўсе справы дому Ахававага, і вы робіце паводле парадаў іхніх; і аддам Я цябе спусташэньню і жыхароў тваіх - пасьмяяньню, і вы панесяце нагану народу Майго.

Zahavalìsâ ǔ vas zvyčaì Aǔramìâ ì ǔse spravy domu Ahavavaga, ì vy robìce pavodle paradaǔ ìhnìh; ì addam Â câbe spustašèn′nû ì žyharoǔ tvaìh - pas′mâân′nû, ì vy panesâce naganu narodu Majgo.

7 Кіраўнік

1. Гора мне! бо са мною цяпер - як пасьля збору летніх пладоў, як пасьля збору вінаграду: ніводнай ягадзіны на ежу, ні сьпелага плоду, якога жадае душа мая.

Gora mne! bo sa mnoû câper - âk pas′lâ zboru letnìh pladoǔ, âk pas′lâ zboru vìnagradu: nìvodnaj âgadzìny na ežu, nì s′pelaga plodu, âkoga žadae duša maâ.

2. Ня стала міласэрных на зямлі, няма праўдзівых сярод людзей; усе куюць змусты, каб праліваць кроў; кожны ставіць на брата свайго сетку.

Nâ stala mìlasèrnyh na zâmlì, nâma praǔdzìvyh sârod lûdzej; use kuûc′ zmusty, kab pralìvac′ kroǔ; kožny stavìc′ na brata svajgo setku.

3. Рукі іхнія павернуты на тое, каб умець рабіць ліха; начальнік патрабуе дарункаў, і судзьдзя судзіць за хабар, а вяльможы выказваюць благія хаценьні душы сваёй і перакручваюць справу.

Rukì ìhnìâ pavernuty na toe, kab umec′ rabìc′ lìha; načal′nìk patrabue darunkaǔ, ì sudz′dzâ sudzìc′ za habar, a vâl′možy vykazvaûc′ blagìâ hacen′nì dušy svaëj ì perakručvaûc′ spravu.

4. Лепшы зь іх - як цёрн і справядлівы - горшы за калючы плот. Дзень узьвяшчальнікаў Тваіх, адведзіны Твае настаюць; сёньня спасьцігне іх бянтэжа.

Lepšy z′ ìh - âk cërn ì spravâdlìvy - goršy za kalûčy plot. Dzen′ uz′vâščal′nìkaǔ Tvaìh, advedzìny Tvae nastaûc′; sën′nâ spas′cìgne ìh bântèža.

5. Ня верце сябру, не пакладайцеся на прыяцеля; ад той, што ляжыць на ўлоньні тваім, ахоўвае дзьверы вуснаў тваіх.

Nâ verce sâbru, ne pakladajcesâ na pryâcelâ; ad toj, što lâžyc′ na ǔlon′nì tvaìm, ahoǔvae dz′very vusnaǔ tvaìh.

6. Бо сын ганьбуе бацьку, дачка паўстае супроць маці, нявестка - супроць сьвякрові сваёй; ворагі чалавека - хатнія ягоныя.

Bo syn gan′bue bac′ku, dačka paǔstae suproc′ macì, nâvestka - suproc′ s′vâkrovì svaëj; voragì čalaveka - hatnìâ âgonyâ.

7. А я буду глядзець на Госпада, спадзявацца на Бога выратаваньня майго: Бог мой пачуе мяне.

A â budu glâdzec′ na Gospada, spadzâvacca na Boga vyratavan′nâ majgo: Bog moj pačue mâne.

8. Ня радуйся дзеля мяне, непрыяцелька мая! хоць я ўпаў, але ўстану; хоць я ў змроку, але Гасподзь сьвятло мне.

Nâ radujsâ dzelâ mâne, nepryâcel′ka maâ! hoc′ â ǔpaǔ, ale ǔstanu; hoc′ â ǔ zmroku, ale Gaspodz′ s′vâtlo mne.

9. Гнеў Гасподні я буду несьці, бо зграшыў перад Ім, пакуль Ён ня вырашыць справы маёй і ня ўчыніць суд над мною; тады Ён вывядзе мяне на сьвятло, і я ўбачу праўду Ягоную.

Gneǔ Gaspodnì â budu nes′cì, bo zgrašyǔ perad Ìm, pakul′ Ën nâ vyrašyc′ spravy maëj ì nâ ǔčynìc′ sud nad mnoû; tady Ën vyvâdze mâne na s′vâtlo, ì â ǔbaču praǔdu Âgonuû.

10. І ўгледзіць гэта непрыяцелька мая, і сорам пакрые яе, якая казала мне: "дзе Гасподзь Бог твой?" Нагледзяцца на яе вочы мае, як яна будзе таптаная быццам бруд на вуліцах.

Ì ǔgledzìc′ gèta nepryâcel′ka maâ, ì soram pakrye âe, âkaâ kazala mne: "dze Gaspodz′ Bog tvoj?" Nagledzâcca na âe vočy mae, âk âna budze taptanaâ byccam brud na vulìcah.

11. У дзень збудаваньня сьценаў тваіх - у гэты дзень аддаліцца вызначэньне.

U dzen′ zbudavan′nâ s′cenaǔ tvaìh - u gèty dzen′ addalìcca vyznačèn′ne.

12. У той дзень прыйдуць да цябе з Асірыі і гарадоў Егіпецкіх, і ад Егіпта да ракі Еўфрата, і ад мора да мора, і ад гары да гары.

U toj dzen′ pryjduc′ da câbe z Asìryì ì garadoǔ Egìpeckìh, ì ad Egìpta da rakì Eǔfrata, ì ad mora da mora, ì ad gary da gary.

13. А зямля тая будзе пустыняю за віну жыхароў яе, за плады дзеяў іхніх.

A zâmlâ taâ budze pustynâû za vìnu žyharoǔ âe, za plady dzeâǔ ìhnìh.

14. Пасьві народ Твой жазлом Тваім, авечак спадчыны Тваёй, якія жывуць самотна ў лесе сярод Карміла; хай пасьвяцца яны на Васане і Галаадзе, як у дні старадаўнія!

Pas′vì narod Tvoj žazlom Tvaìm, avečak spadčyny Tvaëj, âkìâ žyvuc′ samotna ǔ lese sârod Karmìla; haj pas′vâcca âny na Vasane ì Galaadze, âk u dnì staradaǔnìâ!

15. Як у дні зыходу твайго зь зямлі Егіпецкай, яўлю яму дзівосныя дзеі.

Âk u dnì zyhodu tvajgo z′ zâmlì Egìpeckaj, âǔlû âmu dzìvosnyâ dzeì.

16. Убачаць гэта народы і пасаромеюцца пры ўсёй магутнасьці сваёй: пакладуць руку на вусны, вушы іх зробяцца глухімі;

Ubačac′ gèta narody ì pasaromeûcca pry ǔsëj magutnas′cì svaëj: pakladuc′ ruku na vusny, vušy ìh zrobâcca gluhìmì;

17. будуць лізаць пыл, як зьмяя, як чэрві зямныя выпаўзуць яны з умацаваньняў сваіх; збаяцца Госпада Бога нашага, і збаяцца Цябе.

buduc′ lìzac′ pyl, âk z′mââ, âk čèrvì zâmnyâ vypaǔzuc′ âny z umacavan′nâǔ svaìh; zbaâcca Gospada Boga našaga, ì zbaâcca Câbe.

18. Хто Бог, як Ты, Які выбачаеш беззаконьне і не залічваеш злачынствы астатку спадчыны Тваёй? ня вечна гневаецца Ён, бо любіць літаваць.

Hto Bog, âk Ty, Âkì vybačaeš bezzakon′ne ì ne zalìčvaeš zlačynstvy astatku spadčyny Tvaëj? nâ večna gnevaecca Ën, bo lûbìc′ lìtavac′.

19. Ён зноў умілажаліцца з нас, загладзіць беззаконьні нашыя. Ты ўкінеш у багну марскую ўсе грахі нашыя.

Ën znoǔ umìlažalìcca z nas, zagladzìc′ bezzakon′nì našyâ. Ty ǔkìneš u bagnu marskuû ǔse grahì našyâ.

20. Ты явіш вернасьць Якаву, літасьць Абрагаму, якую з клятваю абяцаў бацькам нашым ад дзён першых.

Ty âvìš vernas′c′ Âkavu, lìtas′c′ Abragamu, âkuû z klâtvaû abâcaǔ bac′kam našym ad dzën peršyh.

НАВУМА NAVUMA

1 Кіраўнік

1. Прароцтва пра Нінэвію; кніга ўяваў Навума Элкасэяніна.

Praroctva pra Nìnèvìû; knìga ǔâvaǔ Navuma Èlkasèânìna.

2. Гасподзь ёсьць Бог руплівец і помсьнік; помсьнік Гасподзь і страшны ў гневе: помсьнік Гасподзь ворагам Сваім, і ня зьлітуецца з супраціўцаў Сваіх.

Gaspodz′ ës′c′ Bog ruplìvec ì poms′nìk; poms′nìk Gaspodz′ ì strašny ǔ gneve: poms′nìk Gaspodz′ voragam Svaìm, ì nâ z′lìtuecca z supracìǔcaǔ Svaìh.

3. Гасподзь шматцярплівы і вялікі магутнасьцю і не пакідае без пакараньня; у віхуры і ў буры шэсьце Госпада, воблака - пыл ад ног Ягоных.

Gaspodz′ šmatcârplìvy ì vâlìkì magutnas′cû ì ne pakìdae bez pakaran′nâ; u vìhury ì ǔ bury šès′ce Gospada, voblaka - pyl ad nog Âgonyh.

4. Загадае Ён мору - і яно высыхае, і ўсе рэкі перасыхаюць; вяне Васан і Карміл, і блякне квет на Ліване.

Zagadae Ën moru - ì âno vysyhae, ì ǔse rèkì perasyhaûc′; vâne Vasan ì Karmìl, ì blâkne kvet na Lìvane.

5. Горы трасуцца перад Ім, і пагоркі растаюць, і зямля хістаецца перад абліччам Ягоным, і сусьвет і ўсе, што жывуць на ёй.

Gory trasucca perad Ìm, ì pagorkì rastaûc′, ì zâmlâ hìstaecca perad ablìččam Âgonym, ì sus′vet ì ǔse, što žyvuc′ na ëj.

6. Перад абурэньнем Яго хто ўстоіць? І хто сьцерпіць полымя гневу Яго? Гнеў Яго разьліваецца як агонь; скалы распадаюцца перад Ім.

Perad aburèn′nem Âgo hto ǔstoìc′? Ì hto s′cerpìc′ polymâ gnevu Âgo? Gneǔ Âgo raz′lìvaecca âk agon′; skaly raspadaûcca perad Ìm.

7. Добры Гасподзь, - прыстанак у дзень скрухі - і ведае тых, што на Яго спадзяюцца,

Dobry Gaspodz′, - prystanak u dzen′ skruhì - ì vedae tyh, što na Âgo spadzâûcca,

8. але ўсепатопным павадкам разбурыць дашчэнту Нінэвію, і ворагаў Яго спасьцігне морак.

ale ǔsepatopnym pavadkam razburyc′ daščèntu Nìnèvìû, ì voragaǔ Âgo spas′cìgne morak.

9. Што намышляеце вы супроць Госпада? Ён учыніць зьнішчэньне, і бедства ўжо не паўторыцца.

Što namyšlâece vy suproc′ Gospada? Ën učynìc′ z′nìščèn′ne, ì bedstva ǔžo ne paǔtorycca.

10. бо пераплеценыя паміж сабою, як цярноўнік і ўпітыя, як п'яніцы, яны пажэртыя будуць начыста, як сухая салома.

bo peraplecenyâ pamìž saboû, âk cârnoǔnìk ì ǔpìtyâ, âk p'ânìcy, âny pažèrtyâ buduc′ načysta, âk suhaâ saloma.

11. Зь цябе павёўся той, хто намысьліў ліхое супроць Госпада, хто склаў змову бязбожную.

Z′ câbe pavëǔsâ toj, hto namys′lìǔ lìhoe suproc′ Gospada, hto sklaǔ zmovu bâzbožnuû.

12. Так кажа Гасподзь: хоць яны бясьпечныя і шматлікія, але яны будуць пасечаны і зьнікнуць; а цябе, хоць Я абцяжарваў, больш абцяжарваць ня буду.

Tak kaža Gaspodz′: hoc′ âny bâs′pečnyâ ì šmatlìkìâ, ale âny buduc′ pasečany ì z′nìknuc′; a câbe, hoc′ Â abcâžarvaǔ, bol′š abcâžarvac′ nâ budu.

13. І сёньня Я скрышу ярмо ягонае, якое ляжыць на табе, і путы твае парву.

Ì sën′nâ Â skryšu ârmo âgonae, âkoe lâžyc′ na tabe, ì puty tvae parvu.

14. А пра цябе, Асур, Гасподзь вызначыў: ня будзе болей насеньня з тваім імем; з дома бога твайго зьнішчу балваноў і куміраў, падрыхтую табе ў ім магілу, бо ты будзеш у пагардзе.

A pra câbe, Asur, Gaspodz′ vyznačyǔ: nâ budze bolej nasen′nâ z tvaìm ìmem; z doma boga tvajgo z′nìšču balvanoǔ ì kumìraǔ, padryhtuû tabe ǔ ìm magìlu, bo ty budzeš u pagardze.

15. Вось, на горах - ступакі дабравесьніка, які абвяшчае мір: сьвяткуй, Юдэя, сьвяты твае, выконвай твае абяцаньні, бо ня будзе болей праходзіць па табе бязбожнік: ён зусім зьнішчаны.

Vos′, na gorah - stupakì dabraves′nìka, âkì abvâščae mìr: s′vâtkuj, Ûdèâ, s′vâty tvae, vykonvaj tvae abâcan′nì, bo nâ budze bolej prahodzìc′ pa tabe bâzbožnìk: ën zusìm z′nìščany.

2 Кіраўнік

1. Падымаецца на цябе разбуральнік: ахоўвай цьвярдыні, ахоўвай дарогу, умацуй сьцёгны, зьбірай сілу.

Padymaecca na câbe razbural′nìk: ahoǔvaj c′vârdynì, ahoǔvaj darogu, umacuj s′cëgny, z′bìraj sìlu.

2. Бо адновіць Гасподзь веліч Якава, як веліч Ізраіля, бо спустошылі іх спусташальнікі і вінаградныя галіны іх вынішчылі.

Bo adnovìc′ Gaspodz′ velìč Âkava, âk velìč Ìzraìlâ, bo spustošylì ìh spustašal′nìkì ì vìnagradnyâ galìny ìh vynìščylì.

3. Шчыт герояў ягоных прыгожы; воіны яго ў адзеньні барвовым; агнём блішчаць калясьніцы ў дзень падрыхтоўкі да бою, і лес дзідаў хвалюецца.

Ščyt geroâǔ âgonyh prygožy; voìny âgo ǔ adzen′nì barvovym; agnëm blìščac′ kalâs′nìcy ǔ dzen′ padryhtoǔkì da boû, ì les dzìdaǔ hvalûecca.

4. Па вуліцах нясуцца калясьніцы, грымяць на плошчах; бляск ад іх, як ад агню; бліскаюць, як маланкі.

Pa vulìcah nâsucca kalâs′nìcy, grymâc′ na ploščah; blâsk ad ìh, âk ad agnû; blìskaûc′, âk malankì.

5. Ён выклікае адважных сваіх, але яны спатыкаюцца на хаду сваім; сьпяшаюцца на муры горада, але аблога наладжана ўжо.

Ën vyklìkae advažnyh svaìh, ale âny spatykaûcca na hadu svaìm; s′pâšaûcca na mury gorada, ale abloga naladžana ǔžo.

6. Рачная брама адчыняецца, а палац разбураецца.

Račnaâ brama adčynâecca, a palac razburaecca.

7. Вырашана: яна будзе аголена і зьведзена ў палон, і рабыні яе будуць стагнаць, як галубы, б'ючы сябе ў грудзі.

Vyrašana: âna budze agolena ì z′vedzena ǔ palon, ì rabynì âe buduc′ stagnac′, âk galuby, b'ûčy sâbe ǔ grudzì.

8. Нінэвія з часу свайго існаваньня была як сажалка, запоўненая вадою, а яны бягуць. "Стойце, стойце!" Але ніхто не азіраецца.

Nìnèvìâ z času svajgo ìsnavan′nâ byla âk sažalka, zapoǔnenaâ vadoû, a âny bâguc′. "Stojce, stojce!" Ale nìhto ne azìraecca.

9. Рабуйце срэбра, рабуйце золата! няма канца запасам усякага каштоўнага начыньня.

Rabujce srèbra, rabujce zolata! nâma kanca zapasam usâkaga kaštoǔnaga načyn′nâ.

10. Разрабавана, спустошана і спляжана яна, - і растае сэрца, калені трасуцца; ва ўсіх сьцёгнах моцны боль, і твары ва ўсіх пацямнелі.

Razrabavana, spustošana ì splâžana âna, - ì rastae sèrca, kalenì trasucca; va ǔsìh s′cëgnah mocny bol′, ì tvary va ǔsìh pacâmnelì.

11. Дзе цяпер логвішча ільвоў і тая паша для ільвянят, па якой хадзіў леў, ільвіца і львяня, і ніхто не палохаў іх,

Dze câper logvìšča ìl′voǔ ì taâ paša dlâ ìl′vânât, pa âkoj hadzìǔ leǔ, ìl′vìca ì l′vânâ, ì nìhto ne palohaǔ ìh,

12. леў, які хапае для насычэньня шчанюкоў сваіх і душыць для ільвіц сваіх, і напаўняе здабычаю пячоры свае і логвішчы свае - схопленым?

leǔ, âkì hapae dlâ nasyčèn′nâ ščanûkoǔ svaìh ì dušyc′ dlâ ìl′vìc svaìh, ì napaǔnâe zdabyčaû pâčory svae ì logvìščy svae - shoplenym?

13. Вось Я - на цябе! кажа Гасподзь Саваоф. І спалю ў дыме калясьніцы твае, і меч зжарэ ільвянят тваіх, і зьнішчу зь зямлі здабычу тваю, і ня будзе болей чуцен голас паслоў тваіх.

Vos′ Â - na câbe! kaža Gaspodz′ Savaof. Ì spalû ǔ dyme kalâs′nìcy tvae, ì meč zžarè ìl′vânât tvaìh, ì z′nìšču z′ zâmlì zdabyču tvaû, ì nâ budze bolej čucen golas pasloǔ tvaìh.

3 Кіраўнік

1. Гора гораду крыві! увесь ён поўны падману і забойства; ня спыняецца ў ім рабунак.

Gora goradu kryvì! uves′ ën poǔny padmanu ì zabojstva; nâ spynâecca ǔ ìm rabunak.

2. Чутно, як ляскае біч і стукаюць, круцяцца колы, іржэ конь і грукоча на скаку калясьніца.

Čutno, âk lâskae bìč ì stukaûc′, krucâcca koly, ìržè kon′ ì grukoča na skaku kalâs′nìca.

3. Імчыцца коньніца, бліскае меч і блішчаць дзіды; забітых мноства і груды трупаў: няма канца трупам, спатыкаюцца аб трупы іх.

Ìmčycca kon′nìca, blìskae meč ì blìščac′ dzìdy; zabìtyh mnostva ì grudy trupaǔ: nâma kanca trupam, spatykaûcca ab trupy ìh.

4. Гэта - за многія блудадзействы распусьніцы прыемнай зьнешнасьці, спрактыкаванай у чарадзействе, якая блудадзействамі сваімі прадае народы і чарадзействамі сваімі - плямёны.

Gèta - za mnogìâ bludadzejstvy raspus′nìcy pryemnaj z′nešnas′cì, spraktykavanaj u čaradzejstve, âkaâ bludadzejstvamì svaìmì pradae narody ì čaradzejstvamì svaìmì - plâmëny.

5. Вось Я - на цябе! кажа Гасподзь Саваоф. І падыму на аблічча тваё краі вопраткі тваёй, і пакажу народам галізну тваю і царствам сарамату тваю.

Vos′ Â - na câbe! kaža Gaspodz′ Savaof. Ì padymu na ablìčča tvaë kraì vopratkì tvaëj, ì pakažu narodam galìznu tvaû ì carstvam saramatu tvaû.

6. І закідаю цябе мярзотамі, зраблю цябе пагарджанаю і выстаўлю цябе на паглум.

Ì zakìdaû câbe mârzotamì, zrablû câbe pagardžanaû ì vystaǔlû câbe na paglum.

7. І будзе тое, што ўсякі, убачыўшы цябе, пабяжыць ад цябе і скажа: "спустошана Нінэвія! Хто пашкадуе яе? дзе знайду я суцешнікаў табе?"

Ì budze toe, što ǔsâkì, ubačyǔšy câbe, pabâžyc′ ad câbe ì skaža: "spustošana Nìnèvìâ! Hto paškadue âe? dze znajdu â sucešnìkaǔ tabe?"

8. Хіба ты лепшы за Но-Амона, які ляжыць паміж рэкамі, акружаны вадою, валам якога было мора, і мора служыла сьцяною яму?

Hìba ty lepšy za No-Amona, âkì lâžyc′ pamìž rèkamì, akružany vadoû, valam âkoga bylo mora, ì mora služyla s′cânoû âmu?

9. Эфіопія і Егіпет зь безьлічным мноствам іншых служылі яму падмацаваньнем; Копты і Лівійцы прыходзілі на дапамогу табе.

Èfìopìâ ì Egìpet z′ bez′lìčnym mnostvam ìnšyh služylì âmu padmacavan′nem; Kopty ì Lìvìjcy pryhodzìlì na dapamogu tabe.

10. Але і ён пераселены, пайшоў у палон; нават немаўляты яго перабітыя на скрыжаваньнях усіх вуліц, а на знакамітых яго кідалі жэрабя, і ўсе вяльможы яго скаваны ланцугамі.

Ale ì ën peraseleny, pajšoǔ u palon; navat nemaǔlâty âgo perabìtyâ na skryžavan′nâh usìh vulìc, a na znakamìtyh âgo kìdalì žèrabâ, ì ǔse vâl′možy âgo skavany lancugamì.

11. Так і ты - сп'янееш і зьнікнеш; так і ты будзеш шукаць абароны ад няпрыяцеля.

Tak ì ty - sp'âneeš ì z′nìkneš; tak ì ty budzeš šukac′ abarony ad nâpryâcelâ.

12. Усе ўмацаваньні твае падобныя на смакоўніцу са сьпелымі пладамі: калі страсянуць іх, дык яны ўпадуць проста ў рот таму, хто хоча есьці.

Use ǔmacavan′nì tvae padobnyâ na smakoǔnìcu sa s′pelymì pladamì: kalì strasânuc′ ìh, dyk âny ǔpaduc′ prosta ǔ rot tamu, hto hoča es′cì.

13. Вось, і народ твой - як жанчыны ў цябе: ворагам тваім разнасьцежацца брамы зямлі тваёй, агонь зжарэ замкі твае.

Vos′, ì narod tvoj - âk žančyny ǔ câbe: voragam tvaìm raznas′cežacca bramy zâmlì tvaëj, agon′ zžarè zamkì tvae.

14. Начэрпай вады на час аблогі; мацуй крэпасьці твае; ідзі ў бруд, тапчы гліну, папраў печ для абпалу цэглы.

Načèrpaj vady na čas ablogì; macuj krèpas′cì tvae; ìdzì ǔ brud, tapčy glìnu, papraǔ peč dlâ abpalu cègly.

15. Там зжарэ цябе агонь, пасячэ цябе меч, паесьць цябе, як вусень, хоць бы ты і памножыўся, як вусень, памножыўся, як саранча.

Tam zžarè câbe agon′, pasâčè câbe meč, paes′c′ câbe, âk vusen′, hoc′ by ty ì pamnožyǔsâ, âk vusen′, pamnožyǔsâ, âk saranča.

16. Купцоў у цябе стала больш, чым зорак на небе; але гэтая саранча расьсеецца і паляціць.

Kupcoǔ u câbe stala bol′š, čym zorak na nebe; ale gètaâ saranča ras′seecca ì palâcìc′.

17. Князі твае - як саранча, і ваеначальнікі твае - як раі мошак, якія ў час холаду гняздуюцца ў шчылінах сьцен, і калі ўстане сонца, дык разьлятаюцца, - і не пазнаеш месца, дзе яны былі.

Knâzì tvae - âk saranča, ì vaenačal′nìkì tvae - âk raì mošak, âkìâ ǔ čas holadu gnâzduûcca ǔ ščylìnah s′cen, ì kalì ǔstane sonca, dyk raz′lâtaûcca, - ì ne paznaeš mesca, dze âny bylì.

18. Сьпяць пастары твае, цар Асірыйскі, пакояцца вяльможы твае; народ твой расьсеяўся па горах, і няма каму сабраць яго.

S′pâc′ pastary tvae, car Asìryjskì, pakoâcca vâl′možy tvae; narod tvoj ras′seâǔsâ pa gorah, ì nâma kamu sabrac′ âgo.

19. Няма лекаваньня ране тваёй, хваравітая пошасьць твая. Усе, хто пачуў вестку пра цябе, будуць пляскаць у далоні за цябе, бо на каго не пашыралася бесьперастанку злосьць твая?

Nâma lekavan′nâ rane tvaëj, hvaravìtaâ pošas′c′ tvaâ. Use, hto pačuǔ vestku pra câbe, buduc′ plâskac′ u dalonì za câbe, bo na kago ne pašyralasâ bes′perastanku zlos′c′ tvaâ?

АБАКУМА ABAKUMA

1 Кіраўнік

1. Прарочая ўява, якую бачыў прарок Абакум.

Praročaâ ǔâva, âkuû bačyǔ prarok Abakum.

2. Дакуль, Госпадзе, я буду заклікаць - і Ты ня чуеш, буду лямантаваць Табе пра насільле - і Ты не ратуеш?

Dakul′, Gospadze, â budu zaklìkac′ - ì Ty nâ čueš, budu lâmantavac′ Tabe pra nasìl′le - ì Ty ne ratueš?

3. Навошта даеш мне бачыць зладзейства і глядзець на гароты? Рабунак і насільле перад мною, і паўстае варожасьць і падымаецца разлад.

Navošta daeš mne bačyc′ zladzejstva ì glâdzec′ na garoty? Rabunak ì nasìl′le perad mnoû, ì paǔstae varožas′c′ ì padymaecca razlad.

4. Ад гэтага закон страціў сілу, і суду правільнага няма: як што бязбожны адольвае праведнага, дык і суд адбываецца перакручаны.

Ad gètaga zakon stracìǔ sìlu, ì sudu pravìl′naga nâma: âk što bâzbožny adol′vae pravednaga, dyk ì sud adbyvaecca perakručany.

5. Паглядзеце паміж народамі і ўважліва ўгледзьцеся, і вы моцна зьдзівіцеся; бо Я ўчыню ў дні вашыя такую дзею, якой вы не паверылі б, калі б вам расказалі.

Paglâdzece pamìž narodamì ì ǔvažlìva ǔgledz′cesâ, ì vy mocna z′dzìvìcesâ; bo Â ǔčynû ǔ dnì vašyâ takuû dzeû, âkoj vy ne paverylì b, kalì b vam raskazalì.

6. Бо вось, Я падыму Халдэяў, народ жорсткі і неацугляны, які ходзіць па шырынях зямлі, каб завалодаць селішчамі, якія яму не належаць.

Bo vos′, Â padymu Haldèâǔ, narod žorstkì ì neacuglâny, âkì hodzìc′ pa šyrynâh zâmlì, kab zavalodac′ selìščamì, âkìâ âmu ne naležac′.

7. Страшны і грозны ён; ад яго самога паходзіць суд ягоны і ўлада ягоная.

Strašny ì grozny ën; ad âgo samoga pahodzìc′ sud âgony ì ǔlada âgonaâ.

8. Хутчэйшыя за барсаў коні яго і баржджэйшыя за ваўкоў; скача ў розныя бакі коньніца ягоная; здалёку прыходзяць верхаўцы ягоныя, прылятаюць як арол, што кідаецца на здабычу.

Hutčèjšyâ za barsaǔ konì âgo ì barždžèjšyâ za vaǔkoǔ; skača ǔ roznyâ bakì kon′nìca âgonaâ; zdalëku pryhodzâc′ verhaǔcy âgonyâ, prylâtaûc′ âk arol, što kìdaecca na zdabyču.

9. Вось ён ідзе на рабунак; памкнуўшы аблічча сваё наперад, ён забірае палонных, як пясок.

Vos′ ën ìdze na rabunak; pamknuǔšy ablìčča svaë naperad, ën zabìrae palonnyh, âk pâsok.

10. І з цароў ён зьдзекуецца, і князі служаць яму пасьмешышчам; з усякае крэпасьці ён сьмяецца: насыпае абложны вал і бярэ яе.

Ì z caroǔ ën z′dzekuecca, ì knâzì služac′ âmu pas′mešyščam; z usâkae krèpas′cì ën s′mâecca: nasypae abložny val ì bârè âe.

11. Тады пышыцца дух ягоны, і ён ходзіць і буяніць; сіла ягоная - бог ягоны.

Tady pyšycca duh âgony, ì ën hodzìc′ ì buânìc′; sìla âgonaâ - bog âgony.

12. Але ці ж ня Ты здавён Гасподзь Бог мой, Сьвяты мой? мы не памром! Ты, Госпадзе, толькі дзеля суду папусьціў яго. Скала мая! дзеля пакараньня Ты назначыў яго.

Ale cì ž nâ Ty zdavën Gaspodz′ Bog moj, S′vâty moj? my ne pamrom! Ty, Gospadze, tol′kì dzelâ sudu papus′cìǔ âgo. Skala maâ! dzelâ pakaran′nâ Ty naznačyǔ âgo.

13. Чыстым вачам Тваім неўласьціва глядзець на зладзействы, і глядзець на ўціскі Ты ня можаш. Дзеля чаго ж Ты глядзіш на зладзеяў, і маўчыш, калі бязбожнік паглынае таго, хто праведнейшы за яго,

Čystym vačam Tvaìm neǔlas′cìva glâdzec′ na zladzejstvy, ì glâdzec′ na ǔcìskì Ty nâ možaš. Dzelâ čago ž Ty glâdzìš na zladzeâǔ, ì maǔčyš, kalì bâzbožnìk paglynae tago, hto pravednejšy za âgo,

14. і пакідаеш людзей, як рыбу ў моры, як паўзуноў, у якіх няма валадароў?

ì pakìdaeš lûdzej, âk rybu ǔ mory, âk paǔzunoǔ, u âkìh nâma valadaroǔ?

15. Усіх іх цягне вудаю, хапае ў сетку сваю і забірае іх у нераты свае, і ад таго радуецца і трыюмфуе.

Usìh ìh câgne vudaû, hapae ǔ setku svaû ì zabìrae ìh u neraty svae, ì ad tago raduecca ì tryûmfue.

16. За тое прыносіць ахвяры сеткі сваёй і кадзіць нерату свайму, бо ад іх тлустая частка яго і раскошная ежа ягоная.

Za toe prynosìc′ ahvâry setkì svaëj ì kadzìc′ neratu svajmu, bo ad ìh tlustaâ častka âgo ì raskošnaâ eža âgonaâ.

17. Няўжо дзеля гэтага ён павінен спаражняць сваю сетку і няспынна пабіваць народы бязь літасьці?

Nâǔžo dzelâ gètaga ën pavìnen sparažnâc′ svaû setku ì nâspynna pabìvac′ narody bâz′ lìtas′cì?

2 Кіраўнік

1. На варту маю стаў я і, стоячы на вежы, назіраў, каб даведацца, што скажа Ён ува мне, і што мне адказаць па скарзе маёй?

Na vartu maû staǔ â ì, stoâčy na vežy, nazìraǔ, kab davedacca, što skaža Ën uva mne, ì što mne adkazac′ pa skarze maëj?

2. І адказваў мне Гасподзь і сказаў: запішы ўяву і накрэсьлі ясна на скрыжалях, каб чытач лёгка мог прачытаць,

Ì adkazvaǔ mne Gaspodz′ ì skazaǔ: zapìšy ǔâvu ì nakrès′lì âsna na skryžalâh, kab čytač lëgka mog pračytac′,

3. бо ўява стасуецца яшчэ з пэўным часам і гаворыць пра канец і не ашукае; і хоць бы і замарудзіла, чакай яе, бо мусова збудзецца, не адменіцца.

bo ǔâva stasuecca âščè z pèǔnym časam ì gavoryc′ pra kanec ì ne ašukae; ì hoc′ by ì zamarudzìla, čakaj âe, bo musova zbudzecca, ne admenìcca.

4. Вось, душа пагардлівая не супакоіцца, а праведны сваёю вераю жывы будзе.

Vos′, duša pagardlìvaâ ne supakoìcca, a pravedny svaëû veraû žyvy budze.

5. Пагардлівы чалавек, як віно, якое бродзіць, не супакойваецца, так што пашырае душу сваю як пекла, і як сьмерць ён ненасытны, і зьбірае да сябе ўсе народы і захопвае сабе ўсе плямёны.

Pagardlìvy čalavek, âk vìno, âkoe brodzìc′, ne supakojvaecca, tak što pašyrae dušu svaû âk pekla, ì âk s′merc′ ën nenasytny, ì z′bìrae da sâbe ǔse narody ì zahopvae sabe ǔse plâmëny.

6. Але ці ня ўсе яны будуць вымаўляць пра яго прыпавесьць і пакеплівую песьню: "гора таму, хто бязь меры ўзбагачае сябе не сваім, - ці надоўга? - абцяжвае сябе закалотамі!"

Ale cì nâ ǔse âny buduc′ vymaǔlâc′ pra âgo prypaves′c′ ì pakeplìvuû pes′nû: "gora tamu, hto bâz′ mery ǔzbagačae sâbe ne svaìm, - cì nadoǔga? - abcâžvae sâbe zakalotamì!"

7. Ці не паўстануць раптоўна тыя, якія будуць турзаць цябе, і ці не падымуцца супроць цябе рабаўнікі, - і ты дастанешся ім на рабаваньне?

Cì ne paǔstanuc′ raptoǔna tyâ, âkìâ buduc′ turzac′ câbe, ì cì ne padymucca suproc′ câbe rabaǔnìkì, - ì ty dastanešsâ ìm na rabavan′ne?

8. Як што ты абабраў многія народы, дык і цябе абяруць усе астатнія народы за праліваньне крыві чалавечай, за спусташэньне краіны, горада і ўсіх жыхароў яго.

Âk što ty ababraǔ mnogìâ narody, dyk ì câbe abâruc′ use astatnìâ narody za pralìvan′ne kryvì čalavečaj, za spustašèn′ne kraìny, gorada ì ǔsìh žyharoǔ âgo.

9. Гора таму, хто прагне няправедных набыткаў дому свайму, каб зладзіць гняздо сваё на вышыні і тым убясьпечыць сябе ад рукі няшчасьця!

Gora tamu, hto pragne nâpravednyh nabytkaǔ domu svajmu, kab zladzìc′ gnâzdo svaë na vyšynì ì tym ubâs′pečyc′ sâbe ad rukì nâščas′câ!

10. Няславу прыдумаў ты твайму дому, вынішчаючы многія народы, і зграшыў супроць душы тваёй.

Nâslavu prydumaǔ ty tvajmu domu, vynìščaûčy mnogìâ narody, ì zgrašyǔ suproc′ dušy tvaëj.

11. Камяні з муроў залямантуюць і драўляныя кроквы будуць адказваць ім:

Kamânì z muroǔ zalâmantuûc′ ì draǔlânyâ krokvy buduc′ adkazvac′ ìm:

12. "гора будаўніку горада на крыві і дойліду крэпасьці на няпраўдзе!"

"gora budaǔnìku gorada na kryvì ì dojlìdu krèpas′cì na nâpraǔdze!"

13. Вось, ці не ад Госпада Саваофа тое, што народы працуюць дзеля агню і плямёны мучаць сябе дарэмна?

Vos′, cì ne ad Gospada Savaofa toe, što narody pracuûc′ dzelâ agnû ì plâmëny mučac′ sâbe darèmna?

14. Бо зямля напоўніцца спазнаньнем славы Госпада, як воды напаўняюць мора.

Bo zâmlâ napoǔnìcca spaznan′nem slavy Gospada, âk vody napaǔnâûc′ mora.

15. Гора табе, хто падае блізкаму твайму пітво з дамешкам злосьці тваёй і робіш яго п'яным, каб бачыць сарамату ягоную!

Gora tabe, hto padae blìzkamu tvajmu pìtvo z dameškam zlos′cì tvaëj ì robìš âgo p'ânym, kab bačyc′ saramatu âgonuû!

16. Ты насыціўся сорамам замест славы; пі ж і ты і паказвай сарамату, - павернецца і да цябе чара правіцы Гасподняй і пасарамленьне на славу тваю.

Ty nasycìǔsâ soramam zamest slavy; pì ž ì ty ì pakazvaj saramatu, - pavernecca ì da câbe čara pravìcy Gaspodnâj ì pasaramlen′ne na slavu tvaû.

17. Бо зладзейства тваё на Ліване абрушыцца на цябе за вынішчэньне запалоханых жывёл, за праліцьцё крыві чалавечай, за спусташэньне краіны, горада і ўсіх жыхароў яго.

Bo zladzejstva tvaë na Lìvane abrušycca na câbe za vynìščèn′ne zapalohanyh žyvël, za pralìc′cë kryvì čalavečaj, za spustašèn′ne kraìny, gorada ì ǔsìh žyharoǔ âgo.

18. Якая карысьць ад балвана, зробленага мастаком, гэтага літага ілжэнастаўніка, хоць дойлід, робячы нямых куміраў, пакладаецца на свой твор?

Âkaâ karys′c′ ad balvana, zroblenaga mastakom, gètaga lìtaga ìlžènastaǔnìka, hoc′ dojlìd, robâčy nâmyh kumìraǔ, pakladaecca na svoj tvor?

19. Гора таму, хто кажа дрэву: устань! і нямому каменю: прачніся! Ці навучыць ён чаму-небудзь? Вось, ён абкладзены золатам і срэбрам; але дыханьня ў ім няма.

Gora tamu, hto kaža drèvu: ustan′! ì nâmomu kamenû: pračnìsâ! Cì navučyc′ ën čamu-nebudz′? Vos′, ën abkladzeny zolatam ì srèbram; ale dyhan′nâ ǔ ìm nâma.

20. А Гасподзь - у сьвятым храме сваім: хай маўчыць уся зямля перад абліччам Яго!

A Gaspodz′ - u s′vâtym hrame svaìm: haj maǔčyc′ usâ zâmlâ perad ablìččam Âgo!

3 Кіраўнік

1. Малітва Абакума прарока, на сьпеў.

Malìtva Abakuma praroka, na s′peǔ.

2. Госпадзе, пачуў я слых Твой і спалохаўся. Госпадзе! учыні дзею Тваю сярод гадоў, сярод гадоў яві яе; у гневе ўспомні пра літасьць.

Gospadze, pačuǔ â slyh Tvoj ì spalohaǔsâ. Gospadze! učynì dzeû Tvaû sârod gadoǔ, sârod gadoǔ âvì âe; u gneve ǔspomnì pra lìtas′c′.

3. Бог ад Тэмана ідзе і Сьвяты - ад гары Фаран. Пакрыла нябёсы веліч Яго, і славаю Яго напоўнілася зямля.

Bog ad Tèmana ìdze ì S′vâty - ad gary Faran. Pakryla nâbësy velìč Âgo, ì slavaû Âgo napoǔnìlasâ zâmlâ.

4. Бляск яе - як сонечнае сьвятло; ад рукі Ягонай прамяні, і тут тайнік Яго сілы!

Blâsk âe - âk sonečnae s′vâtlo; ad rukì Âgonaj pramânì, ì tut tajnìk Âgo sìly!

5. Перад абліччам Яго ідзе пошасьць, а па ступаках Яго - палючы вецер.

Perad ablìččam Âgo ìdze pošas′c′, a pa stupakah Âgo - palûčy vecer.

6. Ён стаў - і пахіснуў зямлю; паглядзеў - і ў трымценьне ўвёў народы; векавечныя горы распаліся, першабытныя пагоркі апалі; шляхі Яго - вечныя.

Ën staǔ - ì pahìsnuǔ zâmlû; paglâdzeǔ - ì ǔ trymcen′ne ǔvëǔ narody; vekavečnyâ gory raspalìsâ, peršabytnyâ pagorkì apalì; šlâhì Âgo - večnyâ.

7. Смутнымі бачыў я намёты Эфіопскія; патрэсьліся палаткі зямлі Мадыямскай.

Smutnymì bačyǔ â namëty Èfìopskìâ; patrès′lìsâ palatkì zâmlì Madyâmskaj.

8. Хіба ж на рэкі запалаў, Госпадзе, гнеў Твой? хіба на рэкі - абурэньне Тваё, альбо на мора - лютасьць Твая, што Ты ўзышоў на коней Тваіх, на калясьніцы Твае выратавальныя?

Hìba ž na rèkì zapalaǔ, Gospadze, gneǔ Tvoj? hìba na rèkì - aburèn′ne Tvaë, al′bo na mora - lûtas′c′ Tvaâ, što Ty ǔzyšoǔ na konej Tvaìh, na kalâs′nìcy Tvae vyrataval′nyâ?

9. Ты агаліў лук Твой паводле прысяжнага абяцаньня, дадзенага каленам. Ты патокамі расьсек зямлю.

Ty agalìǔ luk Tvoj pavodle prysâžnaga abâcan′nâ, dadzenaga kalenam. Ty patokamì ras′sek zâmlû.

10. Убачыўшы Цябе, затрымцелі горы, лінулі воды; бездань дала голас свой, высока ўзьняла рукі свае;

Ubačyǔšy Câbe, zatrymcelì gory, lìnulì vody; bezdan′ dala golas svoj, vysoka ǔz′nâla rukì svae;

11. сонца і месяц спыніліся на месцы сваім перад сьвятлом лятучых стрэлаў Тваіх, перад зьзяньнем бліскучых дзідаў Тваіх.

sonca ì mesâc spynìlìsâ na mescy svaìm perad s′vâtlom lâtučyh strèlaǔ Tvaìh, perad z′zân′nem blìskučyh dzìdaǔ Tvaìh.

12. У гневе крочыш Ты па зямлі і ў абурэньні топчаш народы.

U gneve kročyš Ty pa zâmlì ì ǔ aburèn′nì topčaš narody.

13. Ты выступаеш дзеля ўратаваньня народу Твайго, дзеля ўратаваньня памазанца Твайго. Ты зьнішчаеш галаву бязбожнага дома, агаляючы яго ад асновы да верху.

Ty vystupaeš dzelâ ǔratavan′nâ narodu Tvajgo, dzelâ ǔratavan′nâ pamazanca Tvajgo. Ty z′nìščaeš galavu bâzbožnaga doma, agalâûčy âgo ad asnovy da verhu.

14. Ты пранізваеш дзідамі яго галаву правадыроў яго, калі яны як віхура кінуліся разьбіраць мяне, у радасьці, нібы думаючы праглынуць гаротнага ўпотай.

Ty pranìzvaeš dzìdamì âgo galavu pravadyroǔ âgo, kalì âny âk vìhura kìnulìsâ raz′bìrac′ mâne, u radas′cì, nìby dumaûčy praglynuc′ garotnaga ǔpotaj.

15. Ты з конямі Тваімі праклаў дарогу па моры, праз багну вялікіх водаў.

Ty z konâmì Tvaìmì praklaǔ darogu pa mory, praz bagnu vâlìkìh vodaǔ.

16. Я пачуў - і затрапятала нутроба мая; пры вестцы пра гэта задрыжалі губы мае, боль пранік у косьці мае, і хістаецца месца пад мною; а я павінен быць спакойны ў дзень бедства, калі прыйдзе на народ мой рабаўнік яго.

Â pačuǔ - ì zatrapâtala nutroba maâ; pry vestcy pra gèta zadryžalì guby mae, bol′ pranìk u kos′cì mae, ì hìstaecca mesca pad mnoû; a â pavìnen byc′ spakojny ǔ dzen′ bedstva, kalì pryjdze na narod moj rabaǔnìk âgo.

17. Хоць бы не расьцвіла смакоўніца і ня было плоду на вінаградных лозах, і масьліна здрадзіла і ніва не дала ежы, хоць бы ня стала авечак у кашары і рагатага быдла ў стойлах,

Hoc′ by ne ras′cvìla smakoǔnìca ì nâ bylo plodu na vìnagradnyh lozah, ì mas′lìna zdradzìla ì nìva ne dala ežy, hoc′ by nâ stala avečak u kašary ì ragataga bydla ǔ stojlah,

18. але і тады я буду радавацца ў Госпадзе і весяліцца ў Богу збавеньня майго.

ale ì tady â budu radavacca ǔ Gospadze ì vesâlìcca ǔ Bogu zbaven′nâ majgo.

19. Гасподзь Бог - сіла мая: Ён зробіць ногі мае як у аленя і на вышыні мае ўзьвядзе мяне! (Начальніку хору).

Gaspodz′ Bog - sìla maâ: Ën zrobìc′ nogì mae âk u alenâ ì na vyšynì mae ǔz′vâdze mâne! (Načal′nìku horu).

САФОНА SAFONA

1 Кіраўнік

1. Слова Гасподняе, якое было Сафону, сыну Хусіі, сыну Гадаліі, сыну Амарыі, сыну Эзэкіі, у дні Ісаі, сына Амонавага, сына Юдавага.

Slova Gaspodnâe, âkoe bylo Safonu, synu Husìì, synu Gadalìì, synu Amaryì, synu Èzèkìì, u dnì Ìsaì, syna Amonavaga, syna Ûdavaga.

2. Усё зьнішчу з аблічча зямлі, - кажа Гасподзь:

Usë z′nìšču z ablìčča zâmlì, - kaža Gaspodz′:

3. зьнішчу людзей і быдла, зьнішчу птушак нябесных і рыб марскіх, і спакусы разам зь бязбожнымі; зьнішчу людзей з улоньня зямлі, кажа Гасподзь.

z′nìšču lûdzej ì bydla, z′nìšču ptušak nâbesnyh ì ryb marskìh, ì spakusy razam z′ bâzbožnymì; z′nìšču lûdzej z ulon′nâ zâmlì, kaža Gaspodz′.

4. І працягну руку Маю на Юдэю і на ўсіх жыхароў Ерусаліма: зьнішчу зь месца гэтага рэшткі Ваала, імя жрацоў са сьвятарамі,

Ì pracâgnu ruku Maû na Ûdèû ì na ǔsìh žyharoǔ Erusalìma: z′nìšču z′ mesca gètaga rèštkì Vaala, ìmâ žracoǔ sa s′vâtaramì,

5. і тых, якія на дахах пакланяюцца воінству нябеснаму, і тых паклонцаў, якія запрысягаюцца Госпадам і запрысягаюцца царом сваім,

ì tyh, âkìâ na dahah paklanâûcca voìnstvu nâbesnamu, ì tyh pakloncaǔ, âkìâ zaprysâgaûcca Gospadam ì zaprysâgaûcca carom svaìm,

6. і тых, якія адступіліся ад Госпада, ня шукалі Госпада і ня пыталіся пра Яго.

ì tyh, âkìâ adstupìlìsâ ad Gospada, nâ šukalì Gospada ì nâ pytalìsâ pra Âgo.

7. Змоўкні перад абліччам Госпада! бо блізкі дзень Госпада: ужо падрыхтаваў Гасподзь ахвярны закол, назначыў, каго паклікаць.

Zmoǔknì perad ablìččam Gospada! bo blìzkì dzen′ Gospada: užo padryhtavaǔ Gaspodz′ ahvârny zakol, naznačyǔ, kago paklìkac′.

8. І будзе ў дзень ахвяры Гасподняй: Я наведаю князёў і сыноў цара і ўсіх, хто апранаецца ў вопратку іншапляменцаў;

Ì budze ǔ dzen′ ahvâry Gaspodnâj: Â navedaû knâzëǔ ì synoǔ cara ì ǔsìh, hto apranaecca ǔ vopratku ìnšaplâmencaǔ;

9. наведаю ў той дзень усіх, якія пераскокваюць цераз парог, якія дом Госпада свайго напаўняюць гвалтам і ашуканствам.

navedaû ǔ toj dzen′ usìh, âkìâ peraskokvaûc′ ceraz parog, âkìâ dom Gospada svajgo napaǔnâûc′ gvaltam ì ašukanstvam.

10. І будзе ў той дзень, кажа Гасподзь, лямант каля брамаў рыбных і галашэньне каля іншых брамаў і вялікае разбурэньне на пагорках.

Ì budze ǔ toj dzen′, kaža Gaspodz′, lâmant kalâ bramaǔ rybnyh ì galašèn′ne kalâ ìnšyh bramaǔ ì vâlìkae razburèn′ne na pagorkah.

11. Галасеце, жыхары ніжняга горада, бо зьнікне ўвесь гандлёвы люд, і вынішчаны будуць абцяжаныя срэбрам.

Galasece, žyhary nìžnâga gorada, bo z′nìkne ǔves′ gandlëvy lûd, ì vynìščany buduc′ abcâžanyâ srèbram.

12. І будзе ў той час: Я са сьвяцільняю агледжу Ерусалім і пакараю тых, якія сядзяць на дрожджах сваіх і кажуць у сэрцы сваім: "ня робіць Гасподзь ні дабра ні ліха", -

Ì budze ǔ toj čas: Â sa s′vâcìl′nâû agledžu Erusalìm ì pakaraû tyh, âkìâ sâdzâc′ na droždžah svaìh ì kažuc′ u sèrcy svaìm: "nâ robìc′ Gaspodz′ nì dabra nì lìha", -

13. і абернуцца багацьці іхнія здабычаю і дамы іхнія - запусьценьнем: яны пабудуюць дамы, а жыць у іх ня будуць; насадзяць вінаграднікі, а віна зь іх ня піцьмуць.

ì abernucca bagac′cì ìhnìâ zdabyčaû ì damy ìhnìâ - zapus′cen′nem: âny pabuduûc′ damy, a žyc′ u ìh nâ buduc′; nasadzâc′ vìnagradnìkì, a vìna z′ ìh nâ pìc′muc′.

14. Блізкі вялікі дзень Госпада, блізкі - і вельмі сьпяшаецца: ужо чуцен голас дня Гасподняга. Горка заенчыць тады і самы адважны!

Blìzkì vâlìkì dzen′ Gospada, blìzkì - ì vel′mì s′pâšaecca: užo čucen golas dnâ Gaspodnâga. Gorka zaenčyc′ tady ì samy advažny!

15. Дзень гневу - дзень гэты, дзень скрухі і ўціску, дзень спусташэньня і плягі, дзень цемры і змроку, дзень воблака і мглы,

Dzen′ gnevu - dzen′ gèty, dzen′ skruhì ì ǔcìsku, dzen′ spustašèn′nâ ì plâgì, dzen′ cemry ì zmroku, dzen′ voblaka ì mgly,

16. дзень трубы і ваяўнічага крыку супроць умацаваных гарадоў і высокіх вежаў.

dzen′ truby ì vaâǔnìčaga kryku suproc′ umacavanyh garadoǔ ì vysokìh vežaǔ.

17. І Я ўцісну людзей, і яны будуць хадзіць, як сьляпыя, бо яны зграшылі супроць Госпада, і раскідана будзе кроў іхняя, як тло, і плоць іхняя - як памёт.

Ì Â ǔcìsnu lûdzej, ì âny buduc′ hadzìc′, âk s′lâpyâ, bo âny zgrašylì suproc′ Gospada, ì raskìdana budze kroǔ ìhnââ, âk tlo, ì ploc′ ìhnââ - âk pamët.

18. Ні срэбра іхняе, ні золата іхняе ня зможа выратаваць іх у дзень Госпада, і агнём палкасьці Ягонай зжэртая будзе ўся гэта зямля, бо вынішчэньне, раптоўнае, зьдзейсьніць Ён над усімі жыхарамі зямлі.

Nì srèbra ìhnâe, nì zolata ìhnâe nâ zmoža vyratavac′ ìh u dzen′ Gospada, ì agnëm palkas′cì Âgonaj zžèrtaâ budze ǔsâ gèta zâmlâ, bo vynìščèn′ne, raptoǔnae, z′dzejs′nìc′ Ën nad usìmì žyharamì zâmlì.

2 Кіраўнік

1. Дасьледуйце сябе ўважліва, дасьледуйце люд неакілзаны,

Das′ledujce sâbe ǔvažlìva, das′ledujce lûd neakìlzany,

2. пакуль ня прыйшло вызначэньне - дзень праляціць, як мякіна - пакуль ня прыйшоў на вас палымяны гнеў Гасподні, пакуль не настаў вам дзень лютасьці Гасподняй.

pakul′ nâ pryjšlo vyznačèn′ne - dzen′ pralâcìc′, âk mâkìna - pakul′ nâ pryjšoǔ na vas palymâny gneǔ Gaspodnì, pakul′ ne nastaǔ vam dzen′ lûtas′cì Gaspodnâj.

3. Знайдзеце Госпада, усе пакорліўцы зямлі, выканаўцы законаў Яго; знайдзеце праўду, знайдзеце пакорлівую мудрасьць; можа стацца, вы схаваецеся ў дзень гневу Гасподняга.

Znajdzece Gospada, use pakorlìǔcy zâmlì, vykanaǔcy zakonaǔ Âgo; znajdzece praǔdu, znajdzece pakorlìvuû mudras′c′; moža stacca, vy shavaecesâ ǔ dzen′ gnevu Gaspodnâga.

4. Бо Газа будзе пакінутая і Аскалон апусьцее, Азот будзе выгнаны сярод дня і Экрон выкараніцца.

Bo Gaza budze pakìnutaâ ì Askalon apus′cee, Azot budze vygnany sârod dnâ ì Èkron vykaranìcca.

5. Гора жыхарам прыморскай краіны, народу Крыцкаму! Слова Гасподняе - на вас, Хананэі, зямля Філістымская! Я зьнішчу цябе, і ня будзе ў цябе жыхароў,

Gora žyharam prymorskaj kraìny, narodu Kryckamu! Slova Gaspodnâe - na vas, Hananèì, zâmlâ Fìlìstymskaâ! Â z′nìšču câbe, ì nâ budze ǔ câbe žyharoǔ,

6. і будзе прыморская краіна пастушынай аўчарняй і кашарай пад быдла.

ì budze prymorskaâ kraìna pastušynaj aǔčarnâj ì kašaraj pad bydla.

7. І дастанецца гэты край рэшце дому Юдавага, і будуць пасьвіць там, і ў дамах Аскалона будуць вечарам адпачываць, бо Гасподзь Бог іх наведае і верне палон іхні.

Ì dastanecca gèty kraj rèšce domu Ûdavaga, ì buduc′ pas′vìc′ tam, ì ǔ damah Askalona buduc′ večaram adpačyvac′, bo Gaspodz′ Bog ìh navedae ì verne palon ìhnì.

8. Чуў Я паганьбеньне Маава і лаянку сыноў Амонавых, як яны зьдзекаваліся з Майго народу і велічаліся на межах ягоных.

Čuǔ Â pagan′ben′ne Maava ì laânku synoǔ Amonavyh, âk âny z′dzekavalìsâ z Majgo narodu ì velìčalìsâ na mežah âgonyh.

9. Таму, жыву Я! кажа Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў: Мааў будзе, як Садома, і сыны Амона будуць, як Гамора, здабыткам крапівы, салянаю калдобінаю, пусткаю навекі; рэшта народу Майго возьме іх здабычаю, і ацалелыя зь людзей Маіх атрымаюць іх у спадчыну.

Tamu, žyvu Â! kaža Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ: Maaǔ budze, âk Sadoma, ì syny Amona buduc′, âk Gamora, zdabytkam krapìvy, salânaû kaldobìnaû, pustkaû navekì; rèšta narodu Majgo voz′me ìh zdabyčaû, ì acalelyâ z′ lûdzej Maìh atrymaûc′ ìh u spadčynu.

10. Гэта ім - за пыху іхнюю, за тое, што яны зьдзекаваліся і велічаліся над народам Госпада Саваофа.

Gèta ìm - za pyhu ìhnûû, za toe, što âny z′dzekavalìsâ ì velìčalìsâ nad narodam Gospada Savaofa.

11. Страшны будзе для іх Гасподзь; бо вынішчыць усіх багоў зямлі, і Яму будуць пакланяцца - кожны месца зь месца свайго - усе выспы народаў.

Strašny budze dlâ ìh Gaspodz′; bo vynìščyc′ usìh bagoǔ zâmlì, ì Âmu buduc′ paklanâcca - kožny mesca z′ mesca svajgo - use vyspy narodaǔ.

12. І вы, Эфіопы, пабітыя будзеце мечам Маім.

Ì vy, Èfìopy, pabìtyâ budzece mečam Maìm.

13. І працягне Ён руку Сваю на поўнач - і зьнішчыць Асура і ператворыць Нінэвію ў руіны, у месца сухое, як пустыня,

Ì pracâgne Ën ruku Svaû na poǔnač - ì z′nìščyc′ Asura ì peratvoryc′ Nìnèvìû ǔ ruìny, u mesca suhoe, âk pustynâ,

14. і пакоіцца будуць сярод яе статкі і ўсякага роду жывёлы; пелікан і вожык будуць начаваць - у розных аздобах яе; голас іхні будзе гучаць у вокнах, разбурэньне выявіцца на касяках дзьвярэй, бо не застанецца на іх кедровай шалёўкі.

ì pakoìcca buduc′ sârod âe statkì ì ǔsâkaga rodu žyvëly; pelìkan ì vožyk buduc′ načavac′ - u roznyh azdobah âe; golas ìhnì budze gučac′ u voknah, razburèn′ne vyâvìcca na kasâkah dz′vârèj, bo ne zastanecca na ìh kedrovaj šalëǔkì.

15. Вось чым будзе горад пераможна-радасны, які жыве бесклапотна, які кажа ў сэрцы сваім: "я - і няма іншага апроч мяне". Як ён зрабіўся руінаю, логвішчам для зьвяроў! Кожны, праходзячы міма яго, пасьвішча й рукою махне.

Vos′ čym budze gorad peramožna-radasny, âkì žyve besklapotna, âkì kaža ǔ sèrcy svaìm: "â - ì nâma ìnšaga aproč mâne". Âk ën zrabìǔsâ ruìnaû, logvìščam dlâ z′vâroǔ! Kožny, prahodzâčy mìma âgo, pas′vìšča j rukoû mahne.

3 Кіраўнік

1. Гора гораду нячыстаму і апаганенаму, прыгнятальніку!

Gora goradu nâčystamu ì apaganenamu, prygnâtal′nìku!

2. Ня слухае голасу, ня прымае настаўленьняў, на Госпада не спадзяецца, да Бога свайго не набліжаецца.

Nâ sluhae golasu, nâ prymae nastaǔlen′nâǔ, na Gospada ne spadzâecca, da Boga svajgo ne nablìžaecca.

3. Князі яго сярод яго - рыклівыя ільвы, судзьдзі яго - вечаровыя ваўкі, якія не пакідаюць да раніцы ніводнай косткі.

Knâzì âgo sârod âgo - ryklìvyâ ìl′vy, sudz′dzì âgo - večarovyâ vaǔkì, âkìâ ne pakìdaûc′ da ranìcy nìvodnaj kostkì.

4. Прарокі яго - людзі легкадумныя, вераломныя; сьвятары яго апаганьваюць сьвятыню, топчуць закон.

Prarokì âgo - lûdzì legkadumnyâ, veralomnyâ; s′vâtary âgo apagan′vaûc′ s′vâtynû, topčuc′ zakon.

5. Гасподзь праведны пасярод яго, ня чыніць няпраўды, кожнае раніцы яўляе суд свой нязьменна; але беззаконьнік ня ведае сораму.

Gaspodz′ pravedny pasârod âgo, nâ čynìc′ nâpraǔdy, kožnae ranìcy âǔlâe sud svoj nâz′menna; ale bezzakon′nìk nâ vedae soramu.

6. Я вынішчыў народы, разбурыў цьвярдыні іхнія; спустошыў вуліцы іхнія, так што ніхто ўжо ня ходзіць па іх; спляжаны гарады іхнія: няма ніводнага чалавека, няма жыхароў.

Â vynìščyǔ narody, razburyǔ c′vârdynì ìhnìâ; spustošyǔ vulìcy ìhnìâ, tak što nìhto ǔžo nâ hodzìc′ pa ìh; splâžany garady ìhnìâ: nâma nìvodnaga čalaveka, nâma žyharoǔ.

7. Я казаў: "бойся толькі Мяне, прымай настаўленьне"! і ня будзе зьнішчана жытлішча ягонае, і не спасьцігне яго ліха, якое Я пастанавіў яму; а яны рупліва стараліся псаваць усе свае дзеяньні.

Â kazaǔ: "bojsâ tol′kì Mâne, prymaj nastaǔlen′ne"! ì nâ budze z′nìščana žytlìšča âgonae, ì ne spas′cìgne âgo lìha, âkoe Â pastanavìǔ âmu; a âny ruplìva staralìsâ psavac′ use svae dzeân′nì.

8. Дык вось, чакайце мяне, кажа Гасподзь, да таго дня, калі Я паўстану дзеля спусташэньня, бо Мною вызначана сабраць народы, склікаць царствы, каб выліць на іх абурэньне Маё; бо агнём палкасьці Маёй зжэрта будзе ўся зямля.

Dyk vos′, čakajce mâne, kaža Gaspodz′, da tago dnâ, kalì Â paǔstanu dzelâ spustašèn′nâ, bo Mnoû vyznačana sabrac′ narody, sklìkac′ carstvy, kab vylìc′ na ìh aburèn′ne Maë; bo agnëm palkas′cì Maëj zžèrta budze ǔsâ zâmlâ.

9. Тады зноў Я дам народам вусны чыстыя, каб усе заклікалі імя Госпада і служылі Яму аднадушна.

Tady znoǔ Â dam narodam vusny čystyâ, kab use zaklìkalì ìmâ Gospada ì služylì Âmu adnadušna.

10. З пазарэчных краін Эфіопіі прыхільнікі Мае - дзеці расьсеяных Маіх - прынясуць Мне дарункі.

Z pazarèčnyh kraìn Èfìopìì pryhìl′nìkì Mae - dzecì ras′seânyh Maìh - prynâsuc′ Mne darunkì.

11. У той дзень ты ня будзеш сарамаціць сябе рознымі ўчынкамі тваімі, якімі ты грашыў супроць Мяне, бо тады Я выдалю спасярод цябе тых, якія марнаславяцца тваёй знакамітасьцю, і ня будзеш болей упадаць у пыху на сьвятой гары Маёй.

U toj dzen′ ty nâ budzeš saramacìc′ sâbe roznymì ǔčynkamì tvaìmì, âkìmì ty grašyǔ suproc′ Mâne, bo tady Â vydalû spasârod câbe tyh, âkìâ marnaslavâcca tvaëj znakamìtas′cû, ì nâ budzeš bolej upadac′ u pyhu na s′vâtoj gary Maëj.

12. Але пакіну сярод цябе народ пакорлівы і просты, і яны будуць спадзявацца на імя Гасподняе.

Ale pakìnu sârod câbe narod pakorlìvy ì prosty, ì âny buduc′ spadzâvacca na ìmâ Gaspodnâe.

13. Рэшта Ізраіля ня будзе рабіць няпраўды, ня будзе гаварыць маны, і ня знойдзецца ў вуснах у іх языка падступнага, бо самыя будуць пасьвіцца і пакоіцца, і ніхто не патрывожыць іх.

Rèšta Ìzraìlâ nâ budze rabìc′ nâpraǔdy, nâ budze gavaryc′ many, ì nâ znojdzecca ǔ vusnah u ìh âzyka padstupnaga, bo samyâ buduc′ pas′vìcca ì pakoìcca, ì nìhto ne patryvožyc′ ìh.

14. Радуйся, дачка Сіёна! трыюмфуй, Ізраіле! Весяліся і радуйся ад усяго сэрца, дачка Ерусаліма!

Radujsâ, dačka Sìëna! tryûmfuj, Ìzraìle! Vesâlìsâ ì radujsâ ad usâgo sèrca, dačka Erusalìma!

15. Адмяніў Гасподзь прысуд над табою, прагнаў ворага твайго! Гасподзь, цар Ізраілеў, пасярод цябе: ужо болей ня ўбачыш ліха.

Admânìǔ Gaspodz′ prysud nad taboû, pragnaǔ voraga tvajgo! Gaspodz′, car Ìzraìleǔ, pasârod câbe: užo bolej nâ ǔbačyš lìha.

16. У той дзень скажуць Ерусаліму: "ня бойся", і Сіёну: "хай жа ня слабнуць рукі твае!

U toj dzen′ skažuc′ Erusalìmu: "nâ bojsâ", ì Sìënu: "haj ža nâ slabnuc′ rukì tvae!

17. Гасподзь Бог твой сярод цябе: Ён мае сілу ўратаваць цябе; узьвяселіцца за цябе радасьцю, будзе літасьцівы паводле любові Сваёй, будзе радавацца за цябе зь весялосьцю".

Gaspodz′ Bog tvoj sârod câbe: Ën mae sìlu ǔratavac′ câbe; uz′vâselìcca za câbe radas′cû, budze lìtas′cìvy pavodle lûbovì Svaëj, budze radavacca za câbe z′ vesâlos′cû".

18. Наракальнікаў на радасныя сьвяты Я зьбяру; твае яны, на іх цісьне паганьбеньне.

Narakal′nìkaǔ na radasnyâ s′vâty Â z′bâru; tvae âny, na ìh cìs′ne pagan′ben′ne.

19. Вось, Я ўцісну ўсіх уціскальнікаў тваіх у той час і выратую кульгавае, і зьбяру расьсеянае, і прывяду іх у пашану і знакамітасьць на ўсёй гэтай зямлі паганьбеньня іхняга.

Vos′, Â ǔcìsnu ǔsìh ucìskal′nìkaǔ tvaìh u toj čas ì vyratuû kul′gavae, ì z′bâru ras′seânae, ì pryvâdu ìh u pašanu ì znakamìtas′c′ na ǔsëj gètaj zâmlì pagan′ben′nâ ìhnâga.

20. У той час прывяду вас і тады зьбяру вас; бо зраблю вас знакамітымі і ганаровымі сярод усіх народаў зямлі, калі вярну палон ваш перад вачыма вашымі, кажа Гасподзь.

U toj čas pryvâdu vas ì tady z′bâru vas; bo zrablû vas znakamìtymì ì ganarovymì sârod usìh narodaǔ zâmlì, kalì vârnu palon vaš perad vačyma vašymì, kaža Gaspodz′.

АГЕЯ AGEÂ

1 Кіраўнік

1. На другім годзе цара Дарыя, на шостым месяцы, у першы дзень месяца было слова Гасподняе праз Агея прарока Зарававэлю, сыну Салафіілеваму, упраўцу Юдэі, і Ісусу, сыну Ясэдэкаваму, вялікаму іярэю.

Na drugìm godze cara Daryâ, na šostym mesâcy, u peršy dzen′ mesâca bylo slova Gaspodnâe praz Ageâ praroka Zaravavèlû, synu Salafììlevamu, upraǔcu Ûdèì, ì Ìsusu, synu Âsèdèkavamu, vâlìkamu ìârèû.

2. Так сказаў Гасподзь Саваоф: народ гэты кажа: "ня прыйшоў яшчэ час - будаваць дом Гасподні".

Tak skazaǔ Gaspodz′ Savaof: narod gèty kaža: "nâ pryjšoǔ âščè čas - budavac′ dom Gaspodnì".

3. І было слова Гасподняе праз Агея прарока:

Ì bylo slova Gaspodnâe praz Ageâ praroka:

4. а вам самім час - жыць у дамах вашых упрыгожаных, тым часам як дом гэты ў запусьценьні?

a vam samìm čas - žyc′ u damah vašyh uprygožanyh, tym časam âk dom gèty ǔ zapus′cen′nì?

5. Таму сёньня так кажа Гасподзь Саваоф: павярнеце сэрца ваша на дарогі вашыя.

Tamu sën′nâ tak kaža Gaspodz′ Savaof: pavârnece sèrca vaša na darogì vašyâ.

6. Вы сееце многа, а зьбіраеце мала: ясьце, але ўнядосыць; п'яце, але не напіваецеся; апранаецеся, але не саграваецеся; заробнік платы зарабляе ў дзіравы кашалёк.

Vy seece mnoga, a z′bìraece mala: âs′ce, ale ǔnâdosyc′; p'âce, ale ne napìvaecesâ; apranaecesâ, ale ne sagravaecesâ; zarobnìk platy zarablâe ǔ dzìravy kašalëk.

7. Так кажа Гасподзь Саваоф: павярнеце сэрца ваша на дарогі вашыя.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: pavârnece sèrca vaša na darogì vašyâ.

8. Узыдзеце на гару і насеце дрэвы і будуйце храм: і Я буду дабраволіць яму і праслаўлюся, кажа Гасподзь.

Uzydzece na garu ì nasece drèvy ì budujce hram: ì Â budu dabravolìc′ âmu ì praslaǔlûsâ, kaža Gaspodz′.

9. Чакаеце шмат, а выходзіць мала, і што прынесяце дамоў, тое Я разьвею. За што кажа Гасподзь Саваоф: за Мой дом, які ў запусьценьні, тым часам як вы бяжыце - кожны да свайго дома.

Čakaece šmat, a vyhodzìc′ mala, ì što prynesâce damoǔ, toe Â raz′veû. Za što kaža Gaspodz′ Savaof: za Moj dom, âkì ǔ zapus′cen′nì, tym časam âk vy bâžyce - kožny da svajgo doma.

10. Якраз таму неба і зачынілася і не дае вам расы, і зямля не дае сваіх утвораў.

Âkraz tamu neba ì začynìlasâ ì ne dae vam rasy, ì zâmlâ ne dae svaìh utvoraǔ.

11. І я наклікаў суш на зямлю, на горы, на хлеб, на вінаградны сок, на алей і на ўсё, што родзіць зямля, і на чалавека і на быдла і на ўсякую ручную працу.

Ì â naklìkaǔ suš na zâmlû, na gory, na hleb, na vìnagradny sok, na alej ì na ǔsë, što rodzìc′ zâmlâ, ì na čalaveka ì na bydla ì na ǔsâkuû ručnuû pracu.

12. І паслухаліся Зарававэль, сын Салафіілеў, і Ісус, сын Ясэдэкаў, і ўвесь астатні люд голасу Госпада Бога свайго і слоў Агея прарока, як пасланага Госпадам Богам іхнім, і люд убаяўся Госпада.

Ì pasluhalìsâ Zaravavèl′, syn Salafììleǔ, ì Ìsus, syn Âsèdèkaǔ, ì ǔves′ astatnì lûd golasu Gospada Boga svajgo ì sloǔ Ageâ praroka, âk paslanaga Gospadam Bogam ìhnìm, ì lûd ubaâǔsâ Gospada.

13. Тады Агей, весьнік Гасподні, пасланы ад Госпада, сказаў люду: "Я з вамі! кажа Гасподзь".

Tady Agej, ves′nìk Gaspodnì, paslany ad Gospada, skazaǔ lûdu: "Â z vamì! kaža Gaspodz′".

14. І абудзіў Гасподзь дух Зарававэля, сына Салавіілевага, упраўцы Юдэі, і дух Ісуса, сына Ясэдэкавага, вялікага іярэя, і дух усёй рэшты людзей - і яны прыйшлі і пачалі рабіць працу ў доме Госпада Саваофа, Бога свайго,

Ì abudzìǔ Gaspodz′ duh Zaravavèlâ, syna Salavììlevaga, upraǔcy Ûdèì, ì duh Ìsusa, syna Âsèdèkavaga, vâlìkaga ìârèâ, ì duh usëj rèšty lûdzej - ì âny pryjšlì ì pačalì rabìc′ pracu ǔ dome Gospada Savaofa, Boga svajgo,

15. на дваццаць чацьвёрты дзень шостага месяца, на другім годзе цара Дарыя.

na dvaccac′ čac′vërty dzen′ šostaga mesâca, na drugìm godze cara Daryâ.

2 Кіраўнік

1. На сёмым месяцы, у дваццаць першы дзень месяца, было слова Гасподняе праз Агея прарока:

Na sëmym mesâcy, u dvaccac′ peršy dzen′ mesâca, bylo slova Gaspodnâe praz Ageâ praroka:

2. скажы цяпер Зарававэлю, сыну Салафіілеваму, упраўцу Юдэі, і Ісусу, сыну Ясэдэкаваму, вялікаму іярэю, і рэшце народу:

skažy câper Zaravavèlû, synu Salafììlevamu, upraǔcu Ûdèì, ì Ìsusu, synu Âsèdèkavamu, vâlìkamu ìârèû, ì rèšce narodu:

3. хто застаўся паміж вамі, які бачыў гэты дом у ранейшай ягонай славе, і якім вы бачыце яго цяпер? Ці ня ёсьць ён у вашых вачах як бы нічым?

hto zastaǔsâ pamìž vamì, âkì bačyǔ gèty dom u ranejšaj âgonaj slave, ì âkìm vy bačyce âgo câper? Cì nâ ës′c′ ën u vašyh vačah âk by nìčym?

4. Але падбадзёрся сёньня, Зарававэль, кажа Гасподзь, падбадзёрся, Ісусе, сыне Ясэдэкаў, вялікі іярэй! падбадзёрся, увесь народзе зямлі, кажа Гасподзь, і рабеце працу, бо Я з вамі, кажа Гасподзь Саваоф.

Ale padbadzërsâ sën′nâ, Zaravavèl′, kaža Gaspodz′, padbadzërsâ, Ìsuse, syne Âsèdèkaǔ, vâlìkì ìârèj! padbadzërsâ, uves′ narodze zâmlì, kaža Gaspodz′, ì rabece pracu, bo Â z vamì, kaža Gaspodz′ Savaof.

5. Запавет Мой, які Я заключыў з вамі пасьля выхаду вашага зь Егіпта, і дух Мой жыве сярод вас: ня бойцеся!

Zapavet Moj, âkì Â zaklûčyǔ z vamì pas′lâ vyhadu vašaga z′ Egìpta, ì duh Moj žyve sârod vas: nâ bojcesâ!

6. Бо так кажа Гасподзь Саваоф: яшчэ раз, - і гэта будзе неўзабаве, - Я патрасу неба і зямлю, мора і сушу,

Bo tak kaža Gaspodz′ Savaof: âščè raz, - ì gèta budze neǔzabave, - Â patrasu neba ì zâmlû, mora ì sušu,

7. і патрасу ўсе народы - і прыйдзе Жаданы ўсім народам, і напоўню дом гэты славаю, кажа Гасподзь Саваоф.

ì patrasu ǔse narody - ì pryjdze Žadany ǔsìm narodam, ì napoǔnû dom gèty slavaû, kaža Gaspodz′ Savaof.

8. Маё срэбра і Маё золата, кажа Гасподзь Саваоф.

Maë srèbra ì Maë zolata, kaža Gaspodz′ Savaof.

9. Слава гэтага апошняга храма будзе большая, чым ранейшага, кажа Гасподзь Саваоф; і на месцы гэтым Я дам мір, кажа Гасподзь Саваоф.

Slava gètaga apošnâga hrama budze bol′šaâ, čym ranejšaga, kaža Gaspodz′ Savaof; ì na mescy gètym Â dam mìr, kaža Gaspodz′ Savaof.

10. На дваццаць чацьвёрты дзень дзявятага месяца, на другім годзе Дарыя, было слова Гасподняе праз Агея прарока:

Na dvaccac′ čac′vërty dzen′ dzâvâtaga mesâca, na drugìm godze Daryâ, bylo slova Gaspodnâe praz Ageâ praroka:

11. так кажа Гасподзь Саваоф: спытайся ў сьвятароў пра закон і скажы:

tak kaža Gaspodz′ Savaof: spytajsâ ǔ s′vâtaroǔ pra zakon ì skažy:

12. калі хто нёс сьвяшчэннае мяса ў крысе вопраткі сваёй і крысом сваім дакрануўся да хлеба, альбо да чаго-небудзь гатаванага, альбо да алею, альбо якой-небудзь ежы, - ці зробіцца гэта сьвяшчэнным? І адказвалі сьвятары і сказалі: не.

kalì hto nës s′vâščènnae mâsa ǔ kryse vopratkì svaëj ì krysom svaìm dakranuǔsâ da hleba, al′bo da čago-nebudz′ gatavanaga, al′bo da aleû, al′bo âkoj-nebudz′ ežy, - cì zrobìcca gèta s′vâščènnym? Ì adkazvalì s′vâtary ì skazalì: ne.

13. Потым сказаў Агей: а калі дакранецца да ўсяго гэтага хто-небудзь апаганены ад дакрананьня да мерцьвяка, ці зробіцца гэта нячыстым? І адказвалі сьвятары і сказалі: будзе нячыстае.

Potym skazaǔ Agej: a kalì dakranecca da ǔsâgo gètaga hto-nebudz′ apaganeny ad dakranan′nâ da merc′vâka, cì zrobìcca gèta nâčystym? Ì adkazvalì s′vâtary ì skazalì: budze nâčystae.

14. Тады адказваў Агей і сказаў: такі гэты народ, такое племя перад Мною, кажа Гасподзь, і такія ўсе дзеі рук іхніх! І што яны прыносяць там, усё нячыстае.

Tady adkazvaǔ Agej ì skazaǔ: takì gèty narod, takoe plemâ perad Mnoû, kaža Gaspodz′, ì takìâ ǔse dzeì ruk ìhnìh! Ì što âny prynosâc′ tam, usë nâčystae.

15. Цяпер павярнеце сэрца ваша на час ад гэтага дня і назад, калі яшчэ ня быў пакладзены камень на камень у храме Гасподнім.

Câper pavârnece sèrca vaša na čas ad gètaga dnâ ì nazad, kalì âščè nâ byǔ pakladzeny kamen′ na kamen′ u hrame Gaspodnìm.

16. Прыходзілі, бывала, да капіцы, якая можа прыносіць дваццаць мераў, і аказвалася толькі дзесяць; прыходзілі да чавільні, каб начэрпаць пяцьдзясят мераў з чавільні, а аказвалася толькі дваццаць.

Pryhodzìlì, byvala, da kapìcy, âkaâ moža prynosìc′ dvaccac′ meraǔ, ì akazvalasâ tol′kì dzesâc′; pryhodzìlì da čavìl′nì, kab načèrpac′ pâc′dzâsât meraǔ z čavìl′nì, a akazvalasâ tol′kì dvaccac′.

17. Караў Я вас іржою і блякласьцю хлеба і градам усю працу рук вашых глуміў; але вы не зьвярталіся да Мяне, кажа Гасподзь.

Karaǔ Â vas ìržoû ì blâklas′cû hleba ì gradam usû pracu ruk vašyh glumìǔ; ale vy ne z′vârtalìsâ da Mâne, kaža Gaspodz′.

18. Адвярнеце ж сэрца ваша на час ад гэтага дня і назад, ад дваццаць чацьвёртага дня дзявятага месяца, ад таго дня, калі закладзены быў храм Гасподні; адвярнеце сэрца ваша:

Advârnece ž sèrca vaša na čas ad gètaga dnâ ì nazad, ad dvaccac′ čac′vërtaga dnâ dzâvâtaga mesâca, ad tago dnâ, kalì zakladzeny byǔ hram Gaspodnì; advârnece sèrca vaša:

19. ці ёсьць яшчэ ў засеках насеньне? Дагэтуль ні вінаградная лаза, ні смакоўніца, ні гранатавае дрэва, ні масьліна не давалі плоду; а з гэтага дня я дабраслаўляю іх.

cì ës′c′ âščè ǔ zasekah nasen′ne? Dagètul′ nì vìnagradnaâ laza, nì smakoǔnìca, nì granatavae drèva, nì mas′lìna ne davalì plodu; a z gètaga dnâ â dabraslaǔlâû ìh.

20. І было слова Гасподняе да Агея другі раз у дваццаць чацьвёрты дзень месяца, і сказана:

Ì bylo slova Gaspodnâe da Ageâ drugì raz u dvaccac′ čac′vërty dzen′ mesâca, ì skazana:

21. скажы Зарававэлю, упраўцу Юдэі: патрасу Я неба і зямлю;

skažy Zaravavèlû, upraǔcu Ûdèì: patrasu Â neba ì zâmlû;

22. і скіну троны царстваў і вынішчу сілу царстваў язычніцкіх, перакулю калясьніцы і тых, што сядзяць на іх, і скінутыя будуць коні і верхаўцы іхнія, кожны мечам другога.

ì skìnu trony carstvaǔ ì vynìšču sìlu carstvaǔ âzyčnìckìh, perakulû kalâs′nìcy ì tyh, što sâdzâc′ na ìh, ì skìnutyâ buduc′ konì ì verhaǔcy ìhnìâ, kožny mečam drugoga.

23. У той дзень, кажа Гасподзь Саваоф, Я вазьму цябе, Зарававэль, сыне Салафіілаў, раб Мой, кажа Гасподзь, і буду трымаць цябе як пячатку, бо Я выбраў цябе, кажа Гасподзь Саваоф.

U toj dzen′, kaža Gaspodz′ Savaof, Â vaz′mu câbe, Zaravavèl′, syne Salafììlaǔ, rab Moj, kaža Gaspodz′, ì budu trymac′ câbe âk pâčatku, bo Â vybraǔ câbe, kaža Gaspodz′ Savaof.

ЗАХАРЫІ ZAHARYÌ

1 Кіраўнік

1. У восьмым месяцы, у другі год Дарыя, было слова Гасподняе Захарыю, сыну Варахіінаваму, сыну Адаваму, прароку:

U vos′mym mesâcy, u drugì god Daryâ, bylo slova Gaspodnâe Zaharyû, synu Varahììnavamu, synu Adavamu, praroku:

2. угневаўся Гасподзь на бацькоў вашых вялікім гневам,

ugnevaǔsâ Gaspodz′ na bac′koǔ vašyh vâlìkìm gnevam,

3. і ты скажы ім: так кажа Гасподзь Саваоф: павярнецеся да Мяне, кажа Гасподзь Саваоф, і Я павярнуся да вас, кажа Гасподзь Саваоф.

ì ty skažy ìm: tak kaža Gaspodz′ Savaof: pavârnecesâ da Mâne, kaža Gaspodz′ Savaof, ì Â pavârnusâ da vas, kaža Gaspodz′ Savaof.

4. Ня будзьце такія, як бацькі вашыя, да якіх заклікалі ранейшыя прарокі, кажучы: так кажа Гасподзь Саваоф: адвярнецеся ад ліхіх шляхоў вашых і ад ліхіх дзеяў вашых; але яны ня слухаліся і не ўважалі Мне, кажа Гасподзь.

Nâ budz′ce takìâ, âk bac′kì vašyâ, da âkìh zaklìkalì ranejšyâ prarokì, kažučy: tak kaža Gaspodz′ Savaof: advârnecesâ ad lìhìh šlâhoǔ vašyh ì ad lìhìh dzeâǔ vašyh; ale âny nâ sluhalìsâ ì ne ǔvažalì Mne, kaža Gaspodz′.

5. Бацькі вашыя - дзе яны? ды і прарокі, ці будуць яны вечна жыць?

Bac′kì vašyâ - dze âny? dy ì prarokì, cì buduc′ âny večna žyc′?

6. Але словы Мае і вызначэньні Мае, якія наказваў Я рабам Маім прарокам, хіба ж не спасьціглі бацькоў вашых? і яны зьвярталіся і казалі: як вызначыў Гасподзь Саваоф зрабіць з намі паводле нашых шляхоў і паводле нашых дзеяў, так і ўчыніў з намі.

Ale slovy Mae ì vyznačèn′nì Mae, âkìâ nakazvaǔ Â rabam Maìm prarokam, hìba ž ne spas′cìglì bac′koǔ vašyh? ì âny z′vârtalìsâ ì kazalì: âk vyznačyǔ Gaspodz′ Savaof zrabìc′ z namì pavodle našyh šlâhoǔ ì pavodle našyh dzeâǔ, tak ì ǔčynìǔ z namì.

7. У дваццаць чацьвёрты дзень адзінаццатага месяца, - гэта месяц Шэват, - у другі год Дарыя, было слова Гасподняе Захарыю, сыну Варахіінаваму, сыну Адаваму, прароку:

U dvaccac′ čac′vërty dzen′ adzìnaccataga mesâca, - gèta mesâc Šèvat, - u drugì god Daryâ, bylo slova Gaspodnâe Zaharyû, synu Varahììnavamu, synu Adavamu, praroku:

8. уначы бачыў я ўяву: вось, муж на рыжым кані стаіць паміж міртамі, якія ў паглыбленьні, а за імі коні рыжыя, пярэстыя і белыя,

unačy bačyǔ â ǔâvu: vos′, muž na ryžym kanì staìc′ pamìž mìrtamì, âkìâ ǔ paglyblen′nì, a za ìmì konì ryžyâ, pârèstyâ ì belyâ,

9. і сказаў я: хто яны, спадару мой? І сказаў мне анёл, які гаварыў са мною: я пакажу табе, хто яны.

ì skazaǔ â: hto âny, spadaru moj? Ì skazaǔ mne anël, âkì gavaryǔ sa mnoû: â pakažu tabe, hto âny.

10. І адказваў муж, які стаяў паміж міртамі, і сказаў: гэта тыя, якіх Гасподзь паслаў абысьці зямлю.

Ì adkazvaǔ muž, âkì staâǔ pamìž mìrtamì, ì skazaǔ: gèta tyâ, âkìh Gaspodz′ paslaǔ abys′cì zâmlû.

11. І яны адказвалі анёлу Гасподняму, які стаяў паміж міртамі, і сказалі: абышлі мы зямлю, і вось, уся зямля населеная і спакойная.

Ì âny adkazvalì anëlu Gaspodnâmu, âkì staâǔ pamìž mìrtamì, ì skazalì: abyšlì my zâmlû, ì vos′, usâ zâmlâ naselenaâ ì spakojnaâ.

12. І адказваў анёл Гасподні і сказаў: Госпадзе Ўсеўладца! Дакуль Ты не ўмілажалішся зь Ерусаліма і з гарадоў Юды, на якія Ты гневаешся вось ужо семдзесят гадоў?

Ì adkazvaǔ anël Gaspodnì ì skazaǔ: Gospadze Ǔseǔladca! Dakul′ Ty ne ǔmìlažalìšsâ z′ Erusalìma ì z garadoǔ Ûdy, na âkìâ Ty gnevaešsâ vos′ užo semdzesât gadoǔ?

13. Тады ў адказ анёлу, які гаварыў са мною, мовіў Гасподзь словы добрыя, словы суцешлівыя.

Tady ǔ adkaz anëlu, âkì gavaryǔ sa mnoû, movìǔ Gaspodz′ slovy dobryâ, slovy sucešlìvyâ.

14. І сказаў Мне анёл, які гаварыў са мною: абвясьці і скажы: так кажа Гасподзь Саваоф: парупіўся Я за Ерусалім і за Сіён рупнасцю вялікай:

Ì skazaǔ Mne anël, âkì gavaryǔ sa mnoû: abvâs′cì ì skažy: tak kaža Gaspodz′ Savaof: parupìǔsâ Â za Erusalìm ì za Sìën rupnascû vâlìkaj:

15. І вялікім абурэньнем абураюся з народаў, якія жывуць у спакоі; бо калі Я мала ўгневаўся, яны павялічылі ліха.

Ì vâlìkìm aburèn′nem aburaûsâ z narodaǔ, âkìâ žyvuc′ u spakoì; bo kalì Â mala ǔgnevaǔsâ, âny pavâlìčylì lìha.

16. таму так кажа Гасподзь: Я зьвяртаюся да Ерусаліма зь мілажалем; у ім пабудуецца дом Мой, кажа Гасподзь Саваоф, і землямерная вяроўка працягнецца па Ерусаліме.

tamu tak kaža Gaspodz′: Â z′vârtaûsâ da Erusalìma z′ mìlažalem; u ìm pabuduecca dom Moj, kaža Gaspodz′ Savaof, ì zemlâmernaâ vâroǔka pracâgnecca pa Erusalìme.

17. Яшчэ абвясьці і скажы: так кажа Гасподзь Саваоф: зноў перапаўняюцца гарады Мае дабром, і суцешыць Гасподзь Сіён і зноў выбера Ерусалім.

Âščè abvâs′cì ì skažy: tak kaža Gaspodz′ Savaof: znoǔ perapaǔnâûcca garady Mae dabrom, ì sucešyc′ Gaspodz′ Sìën ì znoǔ vybera Erusalìm.

18. І ўзьвёў я вочы мае і ўгледзеў: вось чатыры рагі.

Ì ǔz′vëǔ â vočy mae ì ǔgledzeǔ: vos′ čatyry ragì.

19. І сказаў я анёлу, які гаварыў са мною: што гэта? І ён адказаў мне: гэта рогі, якія раскідалі Юду, Ізраіля і Ерусалім.

Ì skazaǔ â anëlu, âkì gavaryǔ sa mnoû: što gèta? Ì ën adkazaǔ mne: gèta rogì, âkìâ raskìdalì Ûdu, Ìzraìlâ ì Erusalìm.

20. Потым паказаў мне Гасподзь чатырох працаўнікоў.

Potym pakazaǔ mne Gaspodz′ čatyroh pracaǔnìkoǔ.

21. І сказаў я: што яны ідуць рабіць? Ён сказаў мне так: гэтыя рогі раскідалі Юду, так што ніхто ня можа падняць галавы сваёй: а гэтыя прыйшлі напалохаць іх, зьбіць рогі народаў, якія паднялі рог свой супроць зямлі Юды, каб расьсеяць яе.

Ì skazaǔ â: što âny ìduc′ rabìc′? Ën skazaǔ mne tak: gètyâ rogì raskìdalì Ûdu, tak što nìhto nâ moža padnâc′ galavy svaëj: a gètyâ pryjšlì napalohac′ ìh, z′bìc′ rogì narodaǔ, âkìâ padnâlì rog svoj suproc′ zâmlì Ûdy, kab ras′seâc′ âe.

2 Кіраўнік

1. І зноў я ўзьвёў вочы мае і ўгледзеў: вось муж, у якога ў руцэ - землямерная вяроўка.

Ì znoǔ â ǔz′vëǔ vočy mae ì ǔgledzeǔ: vos′ muž, u âkoga ǔ rucè - zemlâmernaâ vâroǔka.

2. Я спытаўся: куды ты ідзеш? І ён сказаў мне: мерыць Ерусалім, каб убачыць, якая шырыня яго і якая даўжыня яго.

Â spytaǔsâ: kudy ty ìdzeš? Ì ën skazaǔ mne: meryc′ Erusalìm, kab ubačyc′, âkaâ šyrynâ âgo ì âkaâ daǔžynâ âgo.

3. І вось анёл, які гаварыў са мною, выходзіць, а другі анёл ідзе насустрач яму,

Ì vos′ anël, âkì gavaryǔ sa mnoû, vyhodzìc′, a drugì anël ìdze nasustrač âmu,

4. і сказаў ён гэтаму: ідзі хутчэй, скажы гэтаму юнаку: Ерусалім заселіць ваколіцы з прычыны мноства людзей і быдла ў ім.

ì skazaǔ ën gètamu: ìdzì hutčèj, skažy gètamu ûnaku: Erusalìm zaselìc′ vakolìcy z pryčyny mnostva lûdzej ì bydla ǔ ìm.

5. І Я буду яму, кажа Гасподзь, вогненнаю сьцяною вакол яго і праслаўлюся сярод яго.

Ì Â budu âmu, kaža Gaspodz′, vognennaû s′cânoû vakol âgo ì praslaǔlûsâ sârod âgo.

6. Эй, эй! бяжэце з паўночнай краіны, кажа Гасподзь: бо па чатырох вятрах нябесных Я расьсеяў вас, кажа Гасподзь.

Èj, èj! bâžèce z paǔnočnaj kraìny, kaža Gaspodz′: bo pa čatyroh vâtrah nâbesnyh Â ras′seâǔ vas, kaža Gaspodz′.

7. Ратуйся, Сіёне, які жывеш у дачкі Вавілона.

Ratujsâ, Sìëne, âkì žyveš u dačkì Vavìlona.

8. І так кажа Гасподзь Саваоф: дзеля славы Ён паслаў мяне да народаў, якія рабавалі вас; бо той, хто дакранаецца да вас, дакранаецца да зрэнкі вока Яго.

Ì tak kaža Gaspodz′ Savaof: dzelâ slavy Ën paslaǔ mâne da narodaǔ, âkìâ rabavalì vas; bo toj, hto dakranaecca da vas, dakranaecca da zrènkì voka Âgo.

9. І вось, Я падыму руку Маю на іх, і яны зробяцца здабычаю рабоў сваіх, і тады ўведаеце, што Гасподзь Саваоф паслаў Мяне.

Ì vos′, Â padymu ruku Maû na ìh, ì âny zrobâcca zdabyčaû raboǔ svaìh, ì tady ǔvedaece, što Gaspodz′ Savaof paslaǔ Mâne.

10. Радуйся і весяліся, дачка Сіёна! Бо вось, Я прыйду і пасялюся сярод цябе, кажа Гасподзь.

Radujsâ ì vesâlìsâ, dačka Sìëna! Bo vos′, Â pryjdu ì pasâlûsâ sârod câbe, kaža Gaspodz′.

11. І прыбягуць да Госпада многія народы ў той дзень і будуць Маім народам; і я пасялюся сярод цябе, і ўведаеш, што Гасподзь Саваоф паслаў Мяне да цябе.

Ì prybâguc′ da Gospada mnogìâ narody ǔ toj dzen′ ì buduc′ Maìm narodam; ì â pasâlûsâ sârod câbe, ì ǔvedaeš, što Gaspodz′ Savaof paslaǔ Mâne da câbe.

12. Тады Гасподзь возьме ва ўладаньне Юду, Сваю долю на сьвятой зямлі, і зноў выбера Ерусалім.

Tady Gaspodz′ voz′me va ǔladan′ne Ûdu, Svaû dolû na s′vâtoj zâmlì, ì znoǔ vybera Erusalìm.

13. Хай маўчыць усякая плоць перад абліччам Госпада! Бо Ён падымаецца ад сьвятога жытлішча Свайго.

Haj maǔčyc′ usâkaâ ploc′ perad ablìččam Gospada! Bo Ën padymaecca ad s′vâtoga žytlìšča Svajgo.

3 Кіраўнік

1. І паказаў ён мне Ісуса, вялікага іярэя, які стаяў перад анёлам Гасподнім, і сатану, які стаяў праваруч яго, каб процідзейнічаць яму.

Ì pakazaǔ ën mne Ìsusa, vâlìkaga ìârèâ, âkì staâǔ perad anëlam Gaspodnìm, ì satanu, âkì staâǔ pravaruč âgo, kab procìdzejnìčac′ âmu.

2. І сказаў Гасподзь сатане: Гасподзь хай забароніць табе, сатана, хай забароніць табе Гасподзь, Які выбраў Ерусалім! ці не галавешка ён, выцягнутая з агню?

Ì skazaǔ Gaspodz′ satane: Gaspodz′ haj zabaronìc′ tabe, satana, haj zabaronìc′ tabe Gaspodz′, Âkì vybraǔ Erusalìm! cì ne galaveška ën, vycâgnutaâ z agnû?

3. А Ісус быў апрануты ў заплямленую вопратку і стаяў перад анёлам,

A Ìsus byǔ apranuty ǔ zaplâmlenuû vopratku ì staâǔ perad anëlam,

4. які адказваў і сказаў тым, што стаялі перад ім, так: здымеце зь яго заплямленую вопратку. А яму самому сказаў: глядзі. Я зьняў зь цябе віну тваю, і апранаю цябе ў адзеньне ўрачыстае.

âkì adkazvaǔ ì skazaǔ tym, što staâlì perad ìm, tak: zdymece z′ âgo zaplâmlenuû vopratku. A âmu samomu skazaǔ: glâdzì. Â z′nâǔ z′ câbe vìnu tvaû, ì apranaû câbe ǔ adzen′ne ǔračystae.

5. І сказаў: ускладзеце на галаву яго чысты кідар. І ўсклалі чысты кідар на галаву яго і апранулі яго ў адзеньне; а анёл Гасподні стаяў.

Ì skazaǔ: uskladzece na galavu âgo čysty kìdar. Ì ǔsklalì čysty kìdar na galavu âgo ì apranulì âgo ǔ adzen′ne; a anël Gaspodnì staâǔ.

6. І засьведчыў анёл Гасподні і сказаў Ісусу:

Ì zas′vedčyǔ anël Gaspodnì ì skazaǔ Ìsusu:

7. так кажа Гасподзь Саваоф: калі ты будзеш хадзіць Маімі шляхамі і калі будзеш на варце Маёй, дык будзеш судзіць дом Мой і наглядаць за дварамі Маімі. Я дам табе хадзіць паміж гэтымі, што стаяць тут.

tak kaža Gaspodz′ Savaof: kalì ty budzeš hadzìc′ Maìmì šlâhamì ì kalì budzeš na varce Maëj, dyk budzeš sudzìc′ dom Moj ì naglâdac′ za dvaramì Maìmì. Â dam tabe hadzìc′ pamìž gètymì, što staâc′ tut.

8. выслухай жа, Ісусе, іярэю вялікі, ты і браты твае, што сядзяць перад табою, мужы знакамітыя: вось, Я прыводжу раба Майго, ПАРАСТКА.

vysluhaj ža, Ìsuse, ìârèû vâlìkì, ty ì braty tvae, što sâdzâc′ perad taboû, mužy znakamìtyâ: vos′, Â pryvodžu raba Majgo, PARASTKA.

9. Бо вось той камень, які Я кладу перад Ісусам; на гэтым адным камені - сем вачэй; вось, я выражу на ім абрысы яго, кажа Гасподзь Саваоф, і згладжу грэх зямлі гэтай за адзін дзень.

Bo vos′ toj kamen′, âkì Â kladu perad Ìsusam; na gètym adnym kamenì - sem vačèj; vos′, â vyražu na ìm abrysy âgo, kaža Gaspodz′ Savaof, ì zgladžu grèh zâmlì gètaj za adzìn dzen′.

10. У той дзень, кажа Гасподзь Саваоф, будзеце адзін аднаго запрашаць пад вінаград і пад смакоўніцу.

U toj dzen′, kaža Gaspodz′ Savaof, budzece adzìn adnago zaprašac′ pad vìnagrad ì pad smakoǔnìcu.

4 Кіраўнік

1. І вярнуўся той анёл, які гаварыў са мною, і разбудзіў мяне, як будзяць чалавека са сну ягонага.

Ì vârnuǔsâ toj anël, âkì gavaryǔ sa mnoû, ì razbudzìǔ mâne, âk budzâc′ čalaveka sa snu âgonaga.

2. І сказаў ён мне: што ты бачыш? І адказваў я: бачу, вось сьвяцільня ўся з золата і чашачка пад алей наверсе яе, і сем лампад, на ёй і па сем трубачак у лампадах, якія наверсе яе;

Ì skazaǔ ën mne: što ty bačyš? Ì adkazvaǔ â: baču, vos′ s′vâcìl′nâ ǔsâ z zolata ì čašačka pad alej naverse âe, ì sem lampad, na ëj ì pa sem trubačak u lampadah, âkìâ naverse âe;

3. і дзьве масьліны на ёй, адна з правага боку чашачкі, другая зь левага боку яе.

ì dz′ve mas′lìny na ëj, adna z pravaga boku čašačkì, drugaâ z′ levaga boku âe.

4. І адказваў я і сказаў анёлу, які гаварыў са Мною: што гэта, спадару мой?

Ì adkazvaǔ â ì skazaǔ anëlu, âkì gavaryǔ sa Mnoû: što gèta, spadaru moj?

5. І анёл, які гаварыў са мною, адказваў і сказаў мне: ты ня ведаеш, што гэта? І сказаў я: ня ведаю, спадару мой.

Ì anël, âkì gavaryǔ sa mnoû, adkazvaǔ ì skazaǔ mne: ty nâ vedaeš, što gèta? Ì skazaǔ â: nâ vedaû, spadaru moj.

6. Тады адказваў ён і сказаў мне так: гэта слова Госпада Зарававелю, у якім сказана: ня войскам і ня сілаю, а Духам Маім кажа Гасподзь Саваоф.

Tady adkazvaǔ ën ì skazaǔ mne tak: gèta slova Gospada Zaravavelû, u âkìm skazana: nâ vojskam ì nâ sìlaû, a Duham Maìm kaža Gaspodz′ Savaof.

7. Хто ты, вялікая гара перад Зарававелем? ты - раўніна, і вынесе ён кутні камень пры шумных ускліканьнях: "мілата, мілата на ім!"

Hto ty, vâlìkaâ gara perad Zaravavelem? ty - raǔnìna, ì vynese ën kutnì kamen′ pry šumnyh usklìkan′nâh: "mìlata, mìlata na ìm!"

8. І было мне слова Гасподняе:

Ì bylo mne slova Gaspodnâe:

9. рукі Зарававеля паклалі аснову Дому гэтаму; ягоныя рукі і закончаць яго, і даведаешся, што Гасподзь Саваоф паслаў Мяне да вас.

rukì Zaravavelâ paklalì asnovu Domu gètamu; âgonyâ rukì ì zakončac′ âgo, ì davedaešsâ, što Gaspodz′ Savaof paslaǔ Mâne da vas.

10. Бо хто можа лічыць дзень гэты малаважным, калі радасна глядзяць на будаўнічы адвес у руках Зарававелевых тыя сем, - гэта вочы Госпада, якія абдымаюць позіркам усю зямлю?

Bo hto moža lìčyc′ dzen′ gèty malavažnym, kalì radasna glâdzâc′ na budaǔnìčy adves u rukah Zaravavelevyh tyâ sem, - gèta vočy Gospada, âkìâ abdymaûc′ pozìrkam usû zâmlû?

11. Тады адказваў я і сказаў яму: што азначаюць тыя дзьве масьліны з правага боку сьвяцільні і зь левага боку яе?

Tady adkazvaǔ â ì skazaǔ âmu: što aznačaûc′ tyâ dz′ve mas′lìny z pravaga boku s′vâcìl′nì ì z′ levaga boku âe?

12. Другі раз загаварыў я і сказаў яму: што азначаюць дзьве масьлічныя галіны, якія празь дзьве залатыя трубачкі выліваюць зь сябе золата?

Drugì raz zagavaryǔ â ì skazaǔ âmu: što aznačaûc′ dz′ve mas′lìčnyâ galìny, âkìâ praz′ dz′ve zalatyâ trubačkì vylìvaûc′ z′ sâbe zolata?

13. І сказаў ён мне: ты ня ведаеш, што гэта? Я адказваў: ня ведаю, спадару мой.

Ì skazaǔ ën mne: ty nâ vedaeš, što gèta? Â adkazvaǔ: nâ vedaû, spadaru moj.

14. І сказаў ён: гэта два памазаныя алеем, якія стаяць перад Госпадам усёй зямлі.

Ì skazaǔ ën: gèta dva pamazanyâ aleem, âkìâ staâc′ perad Gospadam usëj zâmlì.

5 Кіраўнік

1. І зноў узьвёў я вочы мае і ўгледзеў: вось ляціць скрутак.

Ì znoǔ uz′vëǔ â vočy mae ì ǔgledzeǔ: vos′ lâcìc′ skrutak.

2. І сказаў ён мне: што ты бачыш? Я адказваў, бачу, ляціць скрутак; даўжыня яго дваццаць локцяў, а шырыня яго дзесяць локцяў.

Ì skazaǔ ën mne: što ty bačyš? Â adkazvaǔ, baču, lâcìc′ skrutak; daǔžynâ âgo dvaccac′ lokcâǔ, a šyrynâ âgo dzesâc′ lokcâǔ.

3. Ён сказаў мне: гэта праклён, які ідзе на твар усёй зямлі; бо кожны, хто крадзе, будзе зьнішчаны, як напісана на адным баку, і кожны, хто прысягае ілжыва, зьнішчаны будзе, як напісана на другім баку.

Ën skazaǔ mne: gèta praklën, âkì ìdze na tvar usëj zâmlì; bo kožny, hto kradze, budze z′nìščany, âk napìsana na adnym baku, ì kožny, hto prysâgae ìlžyva, z′nìščany budze, âk napìsana na drugìm baku.

4. Я навёў яго, кажа Гасподзь Саваоф, і ён увойдзе ў дом злодзея і ў дом кляцьбіта Маім імем ілжыва і застанецца ў доме ў яго, і зьнішчыць яго і дрэвы ягоныя і камяні ягоныя.

Â navëǔ âgo, kaža Gaspodz′ Savaof, ì ën uvojdze ǔ dom zlodzeâ ì ǔ dom klâc′bìta Maìm ìmem ìlžyva ì zastanecca ǔ dome ǔ âgo, ì z′nìščyc′ âgo ì drèvy âgonyâ ì kamânì âgonyâ.

5. І выйшаў анёл, які гаварыў са мною, і сказаў мне: узьвядзі яшчэ вочы твае і падзівіся, што гэта выходзіць?

Ì vyjšaǔ anël, âkì gavaryǔ sa mnoû, ì skazaǔ mne: uz′vâdzì âščè vočy tvae ì padzìvìsâ, što gèta vyhodzìc′?

6. Калі ж я сказаў: што гэта? Ён адказваў: гэта выходзіць эфа, і сказаў: гэта - вобраз іх па ўсёй зямлі.

Kalì ž â skazaǔ: što gèta? Ën adkazvaǔ: gèta vyhodzìc′ èfa, ì skazaǔ: gèta - vobraz ìh pa ǔsëj zâmlì.

7. І вось, кавалак сьвінца падняўся, і там сядзела адна жанчына пасярэдзіне эфы.

Ì vos′, kavalak s′vìnca padnâǔsâ, ì tam sâdzela adna žančyna pasârèdzìne èfy.

8. І сказаў ён: гэтая жанчына - сама бязбожнасьць, і кінуў яе ўсярэдзіну эфы, а на адтуліну яе кінуў сьвінцовы кавалак

Ì skazaǔ ën: gètaâ žančyna - sama bâzbožnas′c′, ì kìnuǔ âe ǔsârèdzìnu èfy, a na adtulìnu âe kìnuǔ s′vìncovy kavalak

9. І ўзьвёў я вочы мае і ўгледзеў: вось, зьявіліся дзьве жанчыны, і вецер быў у крылах у іх, і крылы ў іх - як крылы ў бусла; паднялі яны эфу і панесьлі яе паміж зямлёю і небам.

Ì ǔz′vëǔ â vočy mae ì ǔgledzeǔ: vos′, z′âvìlìsâ dz′ve žančyny, ì vecer byǔ u krylah u ìh, ì kryly ǔ ìh - âk kryly ǔ busla; padnâlì âny èfu ì panes′lì âe pamìž zâmlëû ì nebam.

10. І сказаў я анёлу, які гаварыў са мною: куды нясуць яны гэтую эфу?

Ì skazaǔ â anëlu, âkì gavaryǔ sa mnoû: kudy nâsuc′ âny gètuû èfu?

11. Тады сказаў ён мне: каб зладзіць ёй дом у зямлі Сэнаар, і калі будзе ўсё падрыхтавана, дык яна паставіцца там на сваёй аснове.

Tady skazaǔ ën mne: kab zladzìc′ ëj dom u zâmlì Sènaar, ì kalì budze ǔsë padryhtavana, dyk âna pastavìcca tam na svaëj asnove.

6 Кіраўнік

1. І зноў узьвёў я вочы мае, і бачу: вось, чатыры калясьніцы выходзяць зь цясьніны паміж дзьвюма горамі; і горы тыя былі - горы медныя.

Ì znoǔ uz′vëǔ â vočy mae, ì baču: vos′, čatyry kalâs′nìcy vyhodzâc′ z′ câs′nìny pamìž dz′vûma goramì; ì gory tyâ bylì - gory mednyâ.

2. У першай калясьніцы коні рыжыя, а ў другой калясьніцы коні вараныя;

U peršaj kalâs′nìcy konì ryžyâ, a ǔ drugoj kalâs′nìcy konì varanyâ;

3. у трэцяй калясьніцы коні белыя, а ў чацьвёртай калясьніцы коні пярэстыя, дужыя.

u trècâj kalâs′nìcy konì belyâ, a ǔ čac′vërtaj kalâs′nìcy konì pârèstyâ, dužyâ.

4. І пачаўшы прамову, я сказаў анёлу, які гаварыў са мною: што гэта, спадару мой?

Ì pačaǔšy pramovu, â skazaǔ anëlu, âkì gavaryǔ sa mnoû: što gèta, spadaru moj?

5. І адказваў анёл і сказаў мне: гэта выходзяць чатыры духі нябесныя, якія стаяць перад Госпадам усёй зямлі.

Ì adkazvaǔ anël ì skazaǔ mne: gèta vyhodzâc′ čatyry duhì nâbesnyâ, âkìâ staâc′ perad Gospadam usëj zâmlì.

6. Вараныя коні выходзяць там да краіны паўночнай; і белыя ідуць за імі, а пярэстыя ідуць да краіны паўднёвай.

Varanyâ konì vyhodzâc′ tam da kraìny paǔnočnaj; ì belyâ ìduc′ za ìmì, a pârèstyâ ìduc′ da kraìny paǔdnëvaj.

7. І дужыя выйшлі і памкнуліся ісьці, каб прайсьці зямлю; і ён сказаў: ідзеце, прайдзеце зямлю, - і яны прайшлі зямлю.

Ì dužyâ vyjšlì ì pamknulìsâ ìs′cì, kab prajs′cì zâmlû; ì ën skazaǔ: ìdzece, prajdzece zâmlû, - ì âny prajšlì zâmlû.

8. Тады паклікаў ён мяне і сказаў мне так: глядзі, тыя, што выйшлі ў краіну паўночную, супакоілі дух Мой на зямлі паўночнай.

Tady paklìkaǔ ën mâne ì skazaǔ mne tak: glâdzì, tyâ, što vyjšlì ǔ kraìnu paǔnočnuû, supakoìlì duh Moj na zâmlì paǔnočnaj.

9. І было слова Гасподняе да мяне:

Ì bylo slova Gaspodnâe da mâne:

10. вазьмі ў тых, што прыйшлі з палону, у Хэлдая, у Товія і ў Едая, і ідзі ў той самы дзень, пайдзі ў дом Ісаі, сына Сафаніевага, куды яны прыйшлі з Вавілона,

vaz′mì ǔ tyh, što pryjšlì z palonu, u Hèldaâ, u Tovìâ ì ǔ Edaâ, ì ìdzì ǔ toj samy dzen′, pajdzì ǔ dom Ìsaì, syna Safanìevaga, kudy âny pryjšlì z Vavìlona,

11. вазьмі ў іх срэбра і золата і зрабі вянкі, і ўскладзі на галаву Ісусу, сыну Ясэдэкаваму, іярэю вялікаму,

vaz′mì ǔ ìh srèbra ì zolata ì zrabì vânkì, ì ǔskladzì na galavu Ìsusu, synu Âsèdèkavamu, ìârèû vâlìkamu,

12. і скажы яму: так кажа Гасподзь Саваоф: вось Муж, - імя яму ПАРАСТАК, Ён вырасьце са свайго кораня і створыць храм Гасподні.

ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′ Savaof: vos′ Muž, - ìmâ âmu PARASTAK, Ën vyras′ce sa svajgo koranâ ì stvoryc′ hram Gaspodnì.

13. Ён створыць храм Гасподні і прыме славу, і сядзе і будзе валадарнічаць на троне Сваім; будзе і сьвятаром на троне Сваім, і рада міру будзе паміж тым і другім.

Ën stvoryc′ hram Gaspodnì ì pryme slavu, ì sâdze ì budze valadarnìčac′ na trone Svaìm; budze ì s′vâtarom na trone Svaìm, ì rada mìru budze pamìž tym ì drugìm.

14. А вянкі тыя будуць Хэлему і Товію, Едаю і Хэну, сыну Сафаніеваму, на памяць у храме Гасподнім.

A vânkì tyâ buduc′ Hèlemu ì Tovìû, Edaû ì Hènu, synu Safanìevamu, na pamâc′ u hrame Gaspodnìm.

15. І здалёку прыйдуць і прымуць удзел у пабудове храма Гасподняга, і вы ўведаеце, што Гасподзь Саваоф паслаў мяне да вас, і гэта будзе, калі вы дбайна будзеце слухацца голасу Госпада Бога вашага.

Ì zdalëku pryjduc′ ì prymuc′ udzel u pabudove hrama Gaspodnâga, ì vy ǔvedaece, što Gaspodz′ Savaof paslaǔ mâne da vas, ì gèta budze, kalì vy dbajna budzece sluhacca golasu Gospada Boga vašaga.

7 Кіраўнік

1. У чацьвёрты дзень цара Дарыя было слова Гасподняе Захарыю, у чацьвёрты дзень дзявятага месяца, Хаслэва,

U čac′vërty dzen′ cara Daryâ bylo slova Gaspodnâe Zaharyû, u čac′vërty dzen′ dzâvâtaga mesâca, Haslèva,

2. калі Вэтыль паслаў Сарацэра і Рэгемалэха і спадарожнікаў яго памаліцца перад абліччам Госпада

kalì Vètyl′ paslaǔ Saracèra ì Règemalèha ì spadarožnìkaǔ âgo pamalìcca perad ablìččam Gospada

3. і спытацца ў сьвятароў, якія ў доме Госпада Саваофа, і ў прарокаў, кажучы: ці плакаць мне ў пяты месяц і пасьціцца, як я рабіў гэта ўжо шмат гадоў?

ì spytacca ǔ s′vâtaroǔ, âkìâ ǔ dome Gospada Savaofa, ì ǔ prarokaǔ, kažučy: cì plakac′ mne ǔ pâty mesâc ì pas′cìcca, âk â rabìǔ gèta ǔžo šmat gadoǔ?

4. І было мне слова Госпада Саваофа:

Ì bylo mne slova Gospada Savaofa:

5. скажы ўсяму народу зямлі гэтай і сьвятарам так: калі вы пасьцілі і плакалі ў пятым і сёмым месяцы, прытым ужо семдзесят гадоў; ці дзеля Мяне вы пасьцілі? ці дзеля Мяне?

skažy ǔsâmu narodu zâmlì gètaj ì s′vâtaram tak: kalì vy pas′cìlì ì plakalì ǔ pâtym ì sëmym mesâcy, prytym užo semdzesât gadoǔ; cì dzelâ Mâne vy pas′cìlì? cì dzelâ Mâne?

6. І калі вы ясьце і калі вы п'яце, ці ня дзеля сябе вы ясьце, ці ня дзеля сябе вы п'яце?

Ì kalì vy âs′ce ì kalì vy p'âce, cì nâ dzelâ sâbe vy âs′ce, cì nâ dzelâ sâbe vy p'âce?

7. Ці ж ня тыя самыя словы ўзьвяшчаў Гасподзь праз ранейшых прарокаў, калі яшчэ Ерусалім быў населены і спакойны, і гарады вакол яго, паўднёвая краіна і нізіна былі населеныя?

Cì ž nâ tyâ samyâ slovy ǔz′vâščaǔ Gaspodz′ praz ranejšyh prarokaǔ, kalì âščè Erusalìm byǔ naseleny ì spakojny, ì garady vakol âgo, paǔdnëvaâ kraìna ì nìzìna bylì naselenyâ?

8. І было слова Гасподняе Захарыю:

Ì bylo slova Gaspodnâe Zaharyû:

9. так казаў тады Гасподзь Саваоф: чынеце суд справядлівы і рабеце міласьць і спагаду кожны брату свайму;

tak kazaǔ tady Gaspodz′ Savaof: čynece sud spravâdlìvy ì rabece mìlas′c′ ì spagadu kožny bratu svajmu;

10. удавы і сіраты, прыхадня і гаротнага ня ўціскайце і ліха адзін супроць аднаго не намышляйце ў сэрцы вашым.

udavy ì sìraty, pryhadnâ ì garotnaga nâ ǔcìskajce ì lìha adzìn suproc′ adnago ne namyšlâjce ǔ sèrcy vašym.

11. Але яны не хацелі ўважаць, адвярнуліся ад Мяне, і вушы свае затулілі, каб ня чуць.

Ale âny ne hacelì ǔvažac′, advârnulìsâ ad Mâne, ì vušy svae zatulìlì, kab nâ čuc′.

12. І сэрца сваё скамянілі, каб ня чуць закону і слоў, якія пасылаў Гасподзь Саваоф Духам Сваім праз ранейшых прарокаў: за тое і спасьцігнуў іх вялікі гнеў Госпада Саваофа.

Ì sèrca svaë skamânìlì, kab nâ čuc′ zakonu ì sloǔ, âkìâ pasylaǔ Gaspodz′ Savaof Duham Svaìm praz ranejšyh prarokaǔ: za toe ì spas′cìgnuǔ ìh vâlìkì gneǔ Gospada Savaofa.

13. І было: як Ён клікаў, а яны ня слухалі, так і яны клікалі, а Я ня слухаў, кажа Гасподзь Саваоф.

Ì bylo: âk Ën klìkaǔ, a âny nâ sluhalì, tak ì âny klìkalì, a Â nâ sluhaǔ, kaža Gaspodz′ Savaof.

14. І Я разьвеяў іх па ўсіх народах, якіх яны ня ведалі, і зямля гэтая апусьцела пасьля іх, так што ніхто не хадзіў па ёй ні назад, ні наперад, і яны зрабілі жаданую зямлю пустыняю.

Ì Â raz′veâǔ ìh pa ǔsìh narodah, âkìh âny nâ vedalì, ì zâmlâ gètaâ apus′cela pas′lâ ìh, tak što nìhto ne hadzìǔ pa ëj nì nazad, nì naperad, ì âny zrabìlì žadanuû zâmlû pustynâû.

8 Кіраўнік

1. І было слова Госпада Саваофа:

Ì bylo slova Gospada Savaofa:

2. так кажа Гасподзь Саваоф: зарупіўся Я пра Сіён руплівасьцю вялікаю, і зь вялікім гневам зарупіўся Я пра яго.

tak kaža Gaspodz′ Savaof: zarupìǔsâ Â pra Sìën ruplìvas′cû vâlìkaû, ì z′ vâlìkìm gnevam zarupìǔsâ Â pra âgo.

3. Так кажа Гасподзь: зьвярнуўся Я да Сіёна і буду жыць у Ерусаліме, і будзе называцца Ерусалім горадам праўды, і гара Госпада Саваофа - гарою сьвятыні.

Tak kaža Gaspodz′: z′vârnuǔsâ Â da Sìëna ì budu žyc′ u Erusalìme, ì budze nazyvacca Erusalìm goradam praǔdy, ì gara Gospada Savaofa - garoû s′vâtynì.

4. Так кажа Гасподзь Саваоф: зноў старцы і старыцы сядзецьмуць на вуліцах Ерусаліма, кожны з посахам у руцэ, ад сталасьці веку свайго.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: znoǔ starcy ì starycy sâdzec′muc′ na vulìcah Erusalìma, kožny z posaham u rucè, ad stalas′cì veku svajgo.

5. І вуліцы горада гэтага напоўняцца хлопчыкамі і дзяўчаткамі, якія гуляцьмуць на вуліцах яго.

Ì vulìcy gorada gètaga napoǔnâcca hlopčykamì ì dzâǔčatkamì, âkìâ gulâc′muc′ na vulìcah âgo.

6. Так кажа Гасподзь Саваоф: калі гэта ў вачах пазасталага народу здасца дзівосным у тыя дні, дык няўжо яно дзівоснае і ў вачах Маіх? кажа Гасподзь Саваоф.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: kalì gèta ǔ vačah pazastalaga narodu zdasca dzìvosnym u tyâ dnì, dyk nâǔžo âno dzìvosnae ì ǔ vačah Maìh? kaža Gaspodz′ Savaof.

7. Так кажа Гасподзь Саваоф: вось, Я ўратую народ Мой з краіны ўсходу і з краіны заходу сонца;

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: vos′, Â ǔratuû narod Moj z kraìny ǔshodu ì z kraìny zahodu sonca;

8. і прывяду іх, і будуць яны жыць у Ерусаліме, і будуць Маім народам, і Я буду іхнім Богам, у ісьціне і ў праўдзе.

ì pryvâdu ìh, ì buduc′ âny žyc′ u Erusalìme, ì buduc′ Maìm narodam, ì Â budu ìhnìm Bogam, u ìs′cìne ì ǔ praǔdze.

9. Так кажа Гасподзь Саваоф: умацуйце рукі вашыя вы, хто чуе сёньня словы гэтыя з вуснаў прарокаў, якія былі пры заснаваньні дому Госпада Саваофа, для будаўніцтва храма.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: umacujce rukì vašyâ vy, hto čue sën′nâ slovy gètyâ z vusnaǔ prarokaǔ, âkìâ bylì pry zasnavan′nì domu Gospada Savaofa, dlâ budaǔnìctva hrama.

10. Бо раней дзён тых ня было аддзякі ні чалавеку, ні аддзякі за працу жывёлам; ні ады±хадню, ні пры±хадню ня было спакою ад ворага; і патураў Я кожнаму чалавеку варагаваць з другім.

Bo ranej dzën tyh nâ bylo addzâkì nì čalaveku, nì addzâkì za pracu žyvëlam; nì ady±hadnû, nì pry±hadnû nâ bylo spakoû ad voraga; ì paturaǔ Â kožnamu čalaveku varagavac′ z drugìm.

11. А сёньня рэшце народу гэтага Я не такі, як у былыя дні, кажа Гасподзь Саваоф.

A sën′nâ rèšce narodu gètaga Â ne takì, âk u bylyâ dnì, kaža Gaspodz′ Savaof.

12. Бо пасеяна будзе ў сьвеце; вінаградная лаза дасьць плод свой, і зямля дасьць плады свае, і нябёсы будуць даваць расу сваю: і ўсё гэта Я аддам у валоданьне астатку народу гэтага.

Bo paseâna budze ǔ s′vece; vìnagradnaâ laza das′c′ plod svoj, ì zâmlâ das′c′ plady svae, ì nâbësy buduc′ davac′ rasu svaû: ì ǔsë gèta Â addam u valodan′ne astatku narodu gètaga.

13. І будзе: як вы, дом Юдаў і дом Ізраілеў, былі пракляцьцем у народаў, так Я выратую вас, і будзеце дабраславеньнем; ня бойцеся; хай умацуюцца рукі вашыя!

Ì budze: âk vy, dom Ûdaǔ ì dom Ìzraìleǔ, bylì praklâc′cem u narodaǔ, tak Â vyratuû vas, ì budzece dabraslaven′nem; nâ bojcesâ; haj umacuûcca rukì vašyâ!

14. Бо так кажа Гасподзь Саваоф: як Я вызначыў пакараць вас, калі бацькі вашыя гнявілі Мяне, кажа Гасподзь Саваоф, і не адмяніў,

Bo tak kaža Gaspodz′ Savaof: âk Â vyznačyǔ pakarac′ vas, kalì bac′kì vašyâ gnâvìlì Mâne, kaža Gaspodz′ Savaof, ì ne admânìǔ,

15. так зноў Я назначыў у гэтыя дні ўтварыць добрае Ерусаліму і дому Юдаваму; ня бойцеся!

tak znoǔ Â naznačyǔ u gètyâ dnì ǔtvaryc′ dobrae Erusalìmu ì domu Ûdavamu; nâ bojcesâ!

16. Вось дзеі, якія вы павінны чыніць: кажэце праўду адзін аднаму; па праўдзе і міралюбна судзеце каля брамаў вашых.

Vos′ dzeì, âkìâ vy pavìnny čynìc′: kažèce praǔdu adzìn adnamu; pa praǔdze ì mìralûbna sudzece kalâ bramaǔ vašyh.

17. Ніхто з вас хай не намышляе ў сэрцы сваім ліхога супроць блізкага свайго, і ілжывай клятвы ня любеце; бо ўсё гэта Я ненавіджу, кажа Гасподзь.

Nìhto z vas haj ne namyšlâe ǔ sèrcy svaìm lìhoga suproc′ blìzkaga svajgo, ì ìlžyvaj klâtvy nâ lûbece; bo ǔsë gèta Â nenavìdžu, kaža Gaspodz′.

18. І было мне слова Госпада Саваофа:

Ì bylo mne slova Gospada Savaofa:

19. так кажа Гасподзь Саваоф: пост чацьвёртага месяца і пост пятага, і пост сёмага і пост дзясятага зробіцца дому Юдаваму радасьцю і вясёлым сьвятам; толькі любеце праўду і мір.

tak kaža Gaspodz′ Savaof: post čac′vërtaga mesâca ì post pâtaga, ì post sëmaga ì post dzâsâtaga zrobìcca domu Ûdavamu radas′cû ì vâsëlym s′vâtam; tol′kì lûbece praǔdu ì mìr.

20. Так кажа Гасподзь Саваоф: яшчэ будуць прыходзіць народы і жыхары многіх гарадоў;

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: âščè buduc′ pryhodzìc′ narody ì žyhary mnogìh garadoǔ;

21. і пойдуць жыхары аднаго горада да жыхароў другога і скажуць: хадзем маліцца перад аблічча Госпада Саваофа; і кожны скажа: пайду і я.

ì pojduc′ žyhary adnago gorada da žyharoǔ drugoga ì skažuc′: hadzem malìcca perad ablìčča Gospada Savaofa; ì kožny skaža: pajdu ì â.

22. І будуць прыходзіць многія плямёны і моцныя народы, каб знайсьці Госпада Саваофа ў Ерусаліме і памаліцца абліччу Госпада.

Ì buduc′ pryhodzìc′ mnogìâ plâmëny ì mocnyâ narody, kab znajs′cì Gospada Savaofa ǔ Erusalìme ì pamalìcca ablìčču Gospada.

23. Так кажа Гасподзь Саваоф: будзе ў тыя дні, возьмуцца дзесяць чалавек з усіх рознамоўных народаў, возьмуцца за крысо Юдэя і будуць казаць: мы пойдзем з табою, бо мы чулі, што з вамі - Бог.

Tak kaža Gaspodz′ Savaof: budze ǔ tyâ dnì, voz′mucca dzesâc′ čalavek z usìh roznamoǔnyh narodaǔ, voz′mucca za kryso Ûdèâ ì buduc′ kazac′: my pojdzem z taboû, bo my čulì, što z vamì - Bog.

9 Кіраўнік

1. І прарочае слова Госпада на зямлю Хадрах, і на Дамаску яно спыніцца; бо вока Госпада на ўсіх людзей, як і на ўсе плямёны Ізраілевыя,

Ì praročae slova Gospada na zâmlû Hadrah, ì na Damasku âno spynìcca; bo voka Gospada na ǔsìh lûdzej, âk ì na ǔse plâmëny Ìzraìlevyâ,

2. і на Эмат, сумежны зь ім, і на Тыр і Сідон, бо ён вельмі ўмудрыўся.

ì na Èmat, sumežny z′ ìm, ì na Tyr ì Sìdon, bo ën vel′mì ǔmudryǔsâ.

3. І зладзіў сабе Тыр крэпасьць, назапасіў срэбра, як пылу, і золата, як вулічнай гразі.

Ì zladzìǔ sabe Tyr krèpas′c′, nazapasìǔ srèbra, âk pylu, ì zolata, âk vulìčnaj grazì.

4. Вось, Гасподзь зрабіў яго бедным і паб'е сілу ягоную ў моры, і сам ён будзе зьнішчаны агнём.

Vos′, Gaspodz′ zrabìǔ âgo bednym ì pab'e sìlu âgonuû ǔ mory, ì sam ën budze z′nìščany agnëm.

5. Угледзіць гэта Аскалон і жахнецца, і Газа, і затрымціць моцна, і Экрон; бо паганьбіцца надзея яго: ня будзе цара ў Газе, і Аскалон будзе незаселены.

Ugledzìc′ gèta Askalon ì žahnecca, ì Gaza, ì zatrymcìc′ mocna, ì Èkron; bo pagan′bìcca nadzeâ âgo: nâ budze cara ǔ Gaze, ì Askalon budze nezaseleny.

6. Чужое племя будзе жыць у Азоце, і Я зьнішчу пыху Філістымлянаў.

Čužoe plemâ budze žyc′ u Azoce, ì Â z′nìšču pyhu Fìlìstymlânaǔ.

7. Вырву кроў з вуснаў яго і мярзоты ягоныя зь яго зубоў, і ён дастанецца Богу нашаму і будзе, як тысячнік у Юдзе, і Экрон будзе, як Евусэй.

Vyrvu kroǔ z vusnaǔ âgo ì mârzoty âgonyâ z′ âgo zuboǔ, ì ën dastanecca Bogu našamu ì budze, âk tysâčnìk u Ûdze, ì Èkron budze, âk Evusèj.

8. І Я разьмяшчу табар каля дома Майго супроць войска, супроць тых, што ходзяць наперад і назад, і ня будзе больш прыходзіць прыгнятальнік; бо сёньня Маімі вачыма Я буду глядзець на гэта.

Ì Â raz′mâšču tabar kalâ doma Majgo suproc′ vojska, suproc′ tyh, što hodzâc′ naperad ì nazad, ì nâ budze bol′š pryhodzìc′ prygnâtal′nìk; bo sën′nâ Maìmì vačyma Â budu glâdzec′ na gèta.

9. Весяліся ад радасьці, дачка Сіёна: радуйся, дачка Ерусаліма: вось, Цар твой ідзе да цябе, праведны і ратавальны, лагодны, седзячы на асьліцы і на маладым асьле, сыне пад'ярэмнай.

Vesâlìsâ ad radas′cì, dačka Sìëna: radujsâ, dačka Erusalìma: vos′, Car tvoj ìdze da câbe, pravedny ì rataval′ny, lagodny, sedzâčy na as′lìcy ì na maladym as′le, syne pad'ârèmnaj.

10. Тады зьнішчу калясьніцы ў Яфрэма і коней у Ерусаліме, і зламаны будзе баявы лук; і Ён абвесьціць мір народам, і валадарства Ягонае будзе ад мора да мора і ад ракі да краёў зямлі.

Tady z′nìšču kalâs′nìcy ǔ Âfrèma ì konej u Erusalìme, ì zlamany budze baâvy luk; ì Ën abves′cìc′ mìr narodam, ì valadarstva Âgonae budze ad mora da mora ì ad rakì da kraëǔ zâmlì.

11. А што да цябе, дзеля крыві запавету твайго Я вызвалю вязьняў тваіх з рова, у якім няма вады.

A što da câbe, dzelâ kryvì zapavetu tvajgo Â vyzvalû vâz′nâǔ tvaìh z rova, u âkìm nâma vady.

12. Вяртайцеся на цьвярдыню вы, палонныя з надзеяю! Што цяпер узьвяшчаю, аддам табе ўдвая.

Vârtajcesâ na c′vârdynû vy, palonnyâ z nadzeâû! Što câper uz′vâščaû, addam tabe ǔdvaâ.

13. Бо як лук Я напну Сабе Юду і напоўню лук Яфрэмам, і падыму сыноў тваіх, Сіёне, супроць сыноў тваіх, Янія, і зраблю цябе мечам барацьбіта.

Bo âk luk Â napnu Sabe Ûdu ì napoǔnû luk Âfrèmam, ì padymu synoǔ tvaìh, Sìëne, suproc′ synoǔ tvaìh, Ânìâ, ì zrablû câbe mečam barac′bìta.

14. І явіцца над імі Гасподзь, і, як маланка, вылеціць страла Яго, і загрыміць Гасподзь Бог трубою і крочыць будзе ў бурах паўдзённых.

Ì âvìcca nad ìmì Gaspodz′, ì, âk malanka, vylecìc′ strala Âgo, ì zagrymìc′ Gaspodz′ Bog truboû ì kročyc′ budze ǔ burah paǔdzënnyh.

15. Гасподзь Саваоф будзе абараняць іх, і яны будуць зьнішчаць і таптаць прашчавыя камяні і будуць піць і шумець як ад віна, і напоўняцца як ахвярныя чашы, як куты ахвярніка.

Gaspodz′ Savaof budze abaranâc′ ìh, ì âny buduc′ z′nìščac′ ì taptac′ praščavyâ kamânì ì buduc′ pìc′ ì šumec′ âk ad vìna, ì napoǔnâcca âk ahvârnyâ čašy, âk kuty ahvârnìka.

16. І выратуе іх Гасподзь Бог іхні ў той дзень, як авечак, народ Свой; бо, падобна да каменя ў вянку, яны зазьзяюць на зямлі Ягонай.

Ì vyratue ìh Gaspodz′ Bog ìhnì ǔ toj dzen′, âk avečak, narod Svoj; bo, padobna da kamenâ ǔ vânku, âny zaz′zâûc′ na zâmlì Âgonaj.

17. О, якая вялікая даброць ягоная і якое хараство Яго! Хлеб ажывіць язык у хлопцаў і віно - у дзяўчатак!

O, âkaâ vâlìkaâ dabroc′ âgonaâ ì âkoe harastvo Âgo! Hleb ažyvìc′ âzyk u hlopcaǔ ì vìno - u dzâǔčatak!

10 Кіраўнік

1. Прасеце ў Госпада дажджу ў час добрай патрэбы; Гасподзь блісьне маланкаю і дасьць вам шчодры дождж, кожнаму колас на полі.

Prasece ǔ Gospada daždžu ǔ čas dobraj patrèby; Gaspodz′ blìs′ne malankaû ì das′c′ vam ščodry doždž, kožnamu kolas na polì.

2. Бо ідалы гавораць пустое, і вяшчуны бачаць ілжывае і расказваюць сны ілжывыя; яны суцяшаюць пусткаю; таму яны бадзяюцца як авечкі, церпяць гароту, бо няма пастыра.

Bo ìdaly gavorac′ pustoe, ì vâščuny bačac′ ìlžyvae ì raskazvaûc′ sny ìlžyvyâ; âny sucâšaûc′ pustkaû; tamu âny badzâûcca âk avečkì, cerpâc′ garotu, bo nâma pastyra.

3. На пастыраў запаліўся гнеў Мой, і казлоў Я пакараю; бо наведае Гасподзь Саваоф статак Свой, і дом Юдаў, і паставіць іх, як славутага каня Свайго на змаганьне.

Na pastyraǔ zapalìǔsâ gneǔ Moj, ì kazloǔ Â pakaraû; bo navedae Gaspodz′ Savaof statak Svoj, ì dom Ûdaǔ, ì pastavìc′ ìh, âk slavutaga kanâ Svajgo na zmagan′ne.

4. Зь яго будзе кутні камень, зь яго - цьвік, зь яго - лук для змаганьня, зь яго пойдуць усе кіроўцы народаў.

Z′ âgo budze kutnì kamen′, z′ âgo - c′vìk, z′ âgo - luk dlâ zmagan′nâ, z′ âgo pojduc′ use kìroǔcy narodaǔ.

5. І яны будуць, як героі, што топчуць ворагаў на вайне, як гразь на вуліцы, і змагацца, бо Гасподзь зь імі, і паганьбяць вершнікаў на конях.

Ì âny buduc′, âk geroì, što topčuc′ voragaǔ na vajne, âk graz′ na vulìcy, ì zmagacca, bo Gaspodz′ z′ ìmì, ì pagan′bâc′ veršnìkaǔ na konâh.

6. І ўмацую дом Юдаў і ўратую дом Язэпаў, і вярну іх, бо Я ўмілажаліўся зь іх, і яны будуць, як бы Я не пакідаў іх: бо Я - Гасподзь Бог іхні, і пачую іх.

Ì ǔmacuû dom Ûdaǔ ì ǔratuû dom Âzèpaǔ, ì vârnu ìh, bo Â ǔmìlažalìǔsâ z′ ìh, ì âny buduc′, âk by Â ne pakìdaǔ ìh: bo Â - Gaspodz′ Bog ìhnì, ì pačuû ìh.

7. Як герой будзе Яфрэм; узьвесяліцца сэрца іхняе, як ад віна; і ўбачаць гэта сыны іхнія і парадуюцца; у захапленьні будзе сэрца іхняе ў Госпадзе.

Âk geroj budze Âfrèm; uz′vesâlìcca sèrca ìhnâe, âk ad vìna; ì ǔbačac′ gèta syny ìhnìâ ì paraduûcca; u zahaplen′nì budze sèrca ìhnâe ǔ Gospadze.

8. Я дам ім знак і зьбяру іх, бо Я адкупіў іх; яны будуць гэтакія ж шматлікія, як раней;

Â dam ìm znak ì z′bâru ìh, bo Â adkupìǔ ìh; âny buduc′ gètakìâ ž šmatlìkìâ, âk ranej;

9. і расьсялю іх паміж народаў, і ў далёкіх краінах яны будуць успамінаць пра Мяне і жыцьмуць зь дзецьмі сваімі, і вернуцца;

ì ras′sâlû ìh pamìž narodaǔ, ì ǔ dalëkìh kraìnah âny buduc′ uspamìnac′ pra Mâne ì žyc′muc′ z′ dzec′mì svaìmì, ì vernucca;

10. і вярну іх зь зямлі Егіпецкай і з Асірыі зьбяру іх, і прывяду іх у зямлю Галаадскую і на Ліван, і ня хопіць месца ім.

ì vârnu ìh z′ zâmlì Egìpeckaj ì z Asìryì z′bâru ìh, ì pryvâdu ìh u zâmlû Galaadskuû ì na Lìvan, ì nâ hopìc′ mesca ìm.

11. І пройдзе бедства па моры і разаб'е хвалі марскія, і высахнуць усе глыбіні ракі, і ўпакорыцца ганарыстасьць Асура, і жазло адымецца ў Егіпта.

Ì projdze bedstva pa mory ì razab'e hvalì marskìâ, ì vysahnuc′ use glybìnì rakì, ì ǔpakorycca ganarystas′c′ Asura, ì žazlo adymecca ǔ Egìpta.

12. Умацую іх у Госпадзе, і яны хадзіцьмуць у імя Яго, кажа Гасподзь.

Umacuû ìh u Gospadze, ì âny hadzìc′muc′ u ìmâ Âgo, kaža Gaspodz′.

11 Кіраўнік

1. Адчыняй, Ліване, брамы твае, і хай зжарэ агонь кедры твае.

Adčynâj, Lìvane, bramy tvae, ì haj zžarè agon′ kedry tvae.

2. Галасі, кіпарысе; бо ўпаў кедр, бо і велічныя спустошаны; галасеце, дубы Васанскія, бо паваліўся непраходны лес.

Galasì, kìparyse; bo ǔpaǔ kedr, bo ì velìčnyâ spustošany; galasece, duby Vasanskìâ, bo pavalìǔsâ neprahodny les.

3. Чуцен голас галашэньня пастухоў, бо спустошана прывольле іхняе; чуцен рык медных ільвоў, бо спустошана краса Ярдана.

Čucen golas galašèn′nâ pastuhoǔ, bo spustošana pryvol′le ìhnâe; čucen ryk mednyh ìl′voǔ, bo spustošana krasa Ârdana.

4. Так кажа Гасподзь Бог мой: пасьві авечак, асуджаных на закол,

Tak kaža Gaspodz′ Bog moj: pas′vì avečak, asudžanyh na zakol,

5. якіх пакупцы забіваюць беспакарана, а прадаўцы кажуць: "дабраславёны Гасподзь; я разбагацеў!" і пастухі іхнія не шкадуюць пра іх.

âkìh pakupcy zabìvaûc′ bespakarana, a pradaǔcy kažuc′: "dabraslavëny Gaspodz′; â razbagaceǔ!" ì pastuhì ìhnìâ ne škaduûc′ pra ìh.

6. Бо Я ня буду болей літаваць жыхароў зямлі гэтай, кажа Гасподзь; і вось, Я прадам людзей, кожнага ў рукі блізкага яго і ў рукі цара яго, і яны біцьмуць зямлю, і Я ня выбаўлю з рук іхніх.

Bo Â nâ budu bolej lìtavac′ žyharoǔ zâmlì gètaj, kaža Gaspodz′; ì vos′, Â pradam lûdzej, kožnaga ǔ rukì blìzkaga âgo ì ǔ rukì cara âgo, ì âny bìc′muc′ zâmlû, ì Â nâ vybaǔlû z ruk ìhnìh.

7. І буду пасьвіць авечкі, асуджаныя на закол, авечкі ў ісьціне нябогія. І вазьму Сабе два жазлы, і назаву адзін - добрым упадабаньнем, другі - кайданамі, і зь імі буду пасьвіць авечкі.

Ì budu pas′vìc′ avečkì, asudžanyâ na zakol, avečkì ǔ ìs′cìne nâbogìâ. Ì vaz′mu Sabe dva žazly, ì nazavu adzìn - dobrym upadaban′nem, drugì - kajdanamì, ì z′ ìmì budu pas′vìc′ avečkì.

8. І зьнішчу трох з пастыраў у адзін месяц; і адвернецца душа Мая ад іх, калі й іхняя душа адварочваецца ад Мяне.

Ì z′nìšču troh z pastyraǔ u adzìn mesâc; ì advernecca duša Maâ ad ìh, kalì j ìhnââ duša advaročvaecca ad Mâne.

9. Тады скажу: ня буду пасьвіць вас; якая памірае - хай памірае, і якая гіне - хай гіне, а якія застаюцца, хай ядуць плоць адна адной.

Tady skažu: nâ budu pas′vìc′ vas; âkaâ pamìrae - haj pamìrae, ì âkaâ gìne - haj gìne, a âkìâ zastaûcca, haj âduc′ ploc′ adna adnoj.

10. І вазьму жазло Маё добрага ўпадабаньня і зламаю яго, каб зьнішчыць запавет, які заключыў Я з усімі народамі.

Ì vaz′mu žazlo Maë dobraga ǔpadaban′nâ ì zlamaû âgo, kab z′nìščyc′ zapavet, âkì zaklûčyǔ Â z usìmì narodamì.

11. І ён зьнішчаны будзе ў той дзень, і тады даведаюцца бедныя з авечак, якія чакаюць Мяне, што гэта - слова Госпада.

Ì ën z′nìščany budze ǔ toj dzen′, ì tady davedaûcca bednyâ z avečak, âkìâ čakaûc′ Mâne, što gèta - slova Gospada.

12. І скажу ім: калі заўгодна вам, дык дайце Мне плату Маю; калі ж не, - не давайце; і яны наважаць як плату Мне трыццаць срэбранікаў.

Ì skažu ìm: kalì zaǔgodna vam, dyk dajce Mne platu Maû; kalì ž ne, - ne davajce; ì âny navažac′ âk platu Mne tryccac′ srèbranìkaǔ.

13. І сказаў мне Гасподзь: кінь іх у царкоўнае сховішча, - высокая цана, у Якую яны ацанілі Мяне! І ўзяў Я трыццаць срэбранікаў і кінуў іх у дом Гасподні ганчару.

Ì skazaǔ mne Gaspodz′: kìn′ ìh u carkoǔnae shovìšča, - vysokaâ cana, u Âkuû âny acanìlì Mâne! Ì ǔzâǔ Â tryccac′ srèbranìkaǔ ì kìnuǔ ìh u dom Gaspodnì gančaru.

14. І пераламаў Я другое жазло Маё - "кайданы", каб разарваць братнасьць паміж Юдам і Ізраілем.

Ì peralamaǔ Â drugoe žazlo Maë - "kajdany", kab razarvac′ bratnas′c′ pamìž Ûdam ì Ìzraìlem.

15. І Гасподзь сказаў мне: яшчэ вазьмі сабе спаруду аднаго з дурных пастухоў.

Ì Gaspodz′ skazaǔ mne: âščè vaz′mì sabe sparudu adnago z durnyh pastuhoǔ.

16. Бо вось, Я пастаўлю на гэтай зямлі пастуха, які не парупіўся пра тых, што гінулі, тых, што згубіліся, ня будзе шукаць і хворых ня будзе лекаваць, здаровых ня будзе карміць, а мяса тлустых будзе есьці і капыты іхнія адарве.

Bo vos′, Â pastaǔlû na gètaj zâmlì pastuha, âkì ne parupìǔsâ pra tyh, što gìnulì, tyh, što zgubìlìsâ, nâ budze šukac′ ì hvoryh nâ budze lekavac′, zdarovyh nâ budze karmìc′, a mâsa tlustyh budze es′cì ì kapyty ìhnìâ adarve.

17. Гора нездаляшчаму пастуху, які пакідае статак! меч на руку яго і на правае вока яго! рука яго зусім высахне, і правае вока яго зусім зацьміцца.

Gora nezdalâščamu pastuhu, âkì pakìdae statak! meč na ruku âgo ì na pravae voka âgo! ruka âgo zusìm vysahne, ì pravae voka âgo zusìm zac′mìcca.

12 Кіраўнік

1. Прарочае слова Госпада пра Ізраіля. Гасподзь, Які распрасьцёр неба, уцьвердзіў зямлю і ўтварыў дух чалавека ўсярэдзіне яго, кажа:

Praročae slova Gospada pra Ìzraìlâ. Gaspodz′, Âkì raspras′cër neba, uc′verdzìǔ zâmlû ì ǔtvaryǔ duh čalaveka ǔsârèdzìne âgo, kaža:

2. вось, Я зраблю Ерусалім чараю захапленьня ўсім навакольным народам, а таксама для Юды ў час аблогі Ерусаліма.

vos′, Â zrablû Erusalìm čaraû zahaplen′nâ ǔsìm navakol′nym narodam, a taksama dlâ Ûdy ǔ čas ablogì Erusalìma.

3. І будзе ў той дзень, зраблю Ерусалім цяжкім каменем усім плямёнам; усе, якія падымацьмуць яго, надарвуцца, а зьбяруцца супроць яго ўсе народы зямлі.

Ì budze ǔ toj dzen′, zrablû Erusalìm câžkìm kamenem usìm plâmënam; use, âkìâ padymac′muc′ âgo, nadarvucca, a z′bârucca suproc′ âgo ǔse narody zâmlì.

4. У той дзень, кажа Гасподзь, Я паб'ю кожнага каня шаленствам і верхаўца яго - вар'яцтвам, а на дом Юдаў разамкну вочы Мае; а кожнага каня ў народаў пакараю сьлепатою.

U toj dzen′, kaža Gaspodz′, Â pab'û kožnaga kanâ šalenstvam ì verhaǔca âgo - var'âctvam, a na dom Ûdaǔ razamknu vočy Mae; a kožnaga kanâ ǔ narodaǔ pakaraû s′lepatoû.

5. І скажуць князі Юдавыя ў сэрцах сваіх: сіла мая - жыхары Ерусалімскія ў Госпадзе Саваофе, Богу іхнім.

Ì skažuc′ knâzì Ûdavyâ ǔ sèrcah svaìh: sìla maâ - žyhary Erusalìmskìâ ǔ Gospadze Savaofe, Bogu ìhnìm.

6. У той дзень Я зраблю князёў Юдавых - як жароўню з агнём паміж дровамі і як запаленую сьвяцільню сярод снапоў, і яны зьнішчаць усе навакольныя народы справа і зьлева, і зноў заселены будзе Ерусалім на сваім месцы, у Ерусаліме.

U toj dzen′ Â zrablû knâzëǔ Ûdavyh - âk žaroǔnû z agnëm pamìž drovamì ì âk zapalenuû s′vâcìl′nû sârod snapoǔ, ì âny z′nìščac′ use navakol′nyâ narody sprava ì z′leva, ì znoǔ zaseleny budze Erusalìm na svaìm mescy, u Erusalìme.

7. І ўратуе Гасподзь спачатку намёты Юды, каб веліч дому Давідавага і веліч жыхароў Ерусаліма ня ўзносілася над Юдам.

Ì ǔratue Gaspodz′ spačatku namëty Ûdy, kab velìč domu Davìdavaga ì velìč žyharoǔ Erusalìma nâ ǔznosìlasâ nad Ûdam.

8. У той дзень абараняць будзе Гасподзь жыхароў Ерусаліма, і самы слабы сярод іх у той дзень будзе як Давід, а дом Давіда будзе як Бог, як анёл Гасподні перад імі.

U toj dzen′ abaranâc′ budze Gaspodz′ žyharoǔ Erusalìma, ì samy slaby sârod ìh u toj dzen′ budze âk Davìd, a dom Davìda budze âk Bog, âk anël Gaspodnì perad ìmì.

9. І будзе ў той дзень, Я зьнішчу ўсе народы, якія нападацьмуць на Ерусалім.

Ì budze ǔ toj dzen′, Â z′nìšču ǔse narody, âkìâ napadac′muc′ na Erusalìm.

10. А на дом Давіда і на жыхароў Ерусаліма вылью дух мілаты і замілаваньня, і яны паглядзяць на Яго, Якога пранізалі, і будуць галасіць па Ім, як галосяць па адзінародным сыне, і смуткаваць, як смуткуюць па першынцы.

A na dom Davìda ì na žyharoǔ Erusalìma vyl′û duh mìlaty ì zamìlavan′nâ, ì âny paglâdzâc′ na Âgo, Âkoga pranìzalì, ì buduc′ galasìc′ pa Ìm, âk galosâc′ pa adzìnarodnym syne, ì smutkavac′, âk smutkuûc′ pa peršyncy.

11. У той дзень падымецца вялікі плач у Ерусаліме, як плач Гададрымона ў даліне Манідонскай.

U toj dzen′ padymecca vâlìkì plač u Erusalìme, âk plač Gadadrymona ǔ dalìne Manìdonskaj.

12. І галасіцьме зямля, кожнае племя асобна: племя дому Давідавага асобна, і жанчыны іхнія асобна; племя дому Натанавага асобна, і жанчыны іхнія асобна;

Ì galasìc′me zâmlâ, kožnae plemâ asobna: plemâ domu Davìdavaga asobna, ì žančyny ìhnìâ asobna; plemâ domu Natanavaga asobna, ì žančyny ìhnìâ asobna;

13. племя дому Лявіінага асобна, і жанчыны іхнія асобна; племя Сымонавае асобна, і жанчыны іхнія асобна.

plemâ domu Lâvììnaga asobna, ì žančyny ìhnìâ asobna; plemâ Symonavae asobna, ì žančyny ìhnìâ asobna.

14. Усе астатнія плямёны - кожнае племя асобна, і жанчыны іхнія асобна.

Use astatnìâ plâmëny - kožnae plemâ asobna, ì žančyny ìhnìâ asobna.

13 Кіраўнік

1. У той дзень адчыніцца крыніца дому Давідаваму і жыхарам Ерусаліма для адмываньня грэху і нечыстаты.

U toj dzen′ adčynìcca krynìca domu Davìdavamu ì žyharam Erusalìma dlâ admyvan′nâ grèhu ì nečystaty.

2. І будзе ў той дзень, кажа Гасподзь Саваоф, Я зьнішчу імёны ідалаў з гэтай зямлі, і яны ня будуць больш упамінацца, гэтак сама і лжэпрарокаў і нячыстага духа зь зямлі выдалю.

Ì budze ǔ toj dzen′, kaža Gaspodz′ Savaof, Â z′nìšču ìmëny ìdalaǔ z gètaj zâmlì, ì âny nâ buduc′ bol′š upamìnacca, gètak sama ì lžèprarokaǔ ì nâčystaga duha z′ zâmlì vydalû.

3. Тады, калі хто будзе прадказваць, дык бацька ягоны і маці яго, якія нарадзілі яго, скажуць яму: табе ня трэба жыць, бо ты ілжу кажаш у імя Госпада; і паб'е яго бацька ягоны і маці ягоная, якія нарадзілі яго, калі ён будзе прадказваць.

Tady, kalì hto budze pradkazvac′, dyk bac′ka âgony ì macì âgo, âkìâ naradzìlì âgo, skažuc′ âmu: tabe nâ trèba žyc′, bo ty ìlžu kažaš u ìmâ Gospada; ì pab'e âgo bac′ka âgony ì macì âgonaâ, âkìâ naradzìlì âgo, kalì ën budze pradkazvac′.

4. І будзе ў той дзень, пасаромеюцца такія прадказальнікі, кожны відзежу свайго, калі будуць прадказваць, і ня будуць надзяваць на сябе валасяніцы, каб ашукваць.

Ì budze ǔ toj dzen′, pasaromeûcca takìâ pradkazal′nìkì, kožny vìdzežu svajgo, kalì buduc′ pradkazvac′, ì nâ buduc′ nadzâvac′ na sâbe valasânìcy, kab ašukvac′.

5. І кожны скажа: Я не прарок, я земляроб, бо нехта зрабіў мяне рабом з маленства майго.

Ì kožny skaža: Â ne prarok, â zemlârob, bo nehta zrabìǔ mâne rabom z malenstva majgo.

6. Яму скажуць: чаго ж на руках у цябе шнары? і ён адкажа: таму, што мяне білі ў доме тых, што любяць мяне.

Âmu skažuc′: čago ž na rukah u câbe šnary? ì ën adkaža: tamu, što mâne bìlì ǔ dome tyh, što lûbâc′ mâne.

7. О, меч! падыміся на пастыра Майго і на блізкага Майго, кажа Гасподзь Саваоф: пакараю пастыра, і расьсеюцца авечкі! І Я абярну руку Маю на малых.

O, meč! padymìsâ na pastyra Majgo ì na blìzkaga Majgo, kaža Gaspodz′ Savaof: pakaraû pastyra, ì ras′seûcca avečkì! Ì Â abârnu ruku Maû na malyh.

8. І будзе на ўсёй зямлі, кажа Гасподзь: дзьве часткі на ёй будуць зьнішчаны, вымруць, а трэцяя застанецца на ёй.

Ì budze na ǔsëj zâmlì, kaža Gaspodz′: dz′ve častkì na ëj buduc′ z′nìščany, vymruc′, a trècââ zastanecca na ëj.

9. І ўвяду гэтую трэцюю частку ў агонь, і растаплю іх, як топяць срэбра, і ачышчу іх, як ачышчаюць золата: яны будуць заклікаць імя Маё, і Я пачую іх і скажу: гэта Мой народ, і яны скажуць: Гасподзь - Бог мой!

Ì ǔvâdu gètuû trècûû častku ǔ agon′, ì rastaplû ìh, âk topâc′ srèbra, ì ačyšču ìh, âk ačyščaûc′ zolata: âny buduc′ zaklìkac′ ìmâ Maë, ì Â pačuû ìh ì skažu: gèta Moj narod, ì âny skažuc′: Gaspodz′ - Bog moj!

14 Кіраўнік

1. І вось настае дзень Гасподні, калі падзеляць сярод цябе нарабаванае ў цябе.

Ì vos′ nastae dzen′ Gaspodnì, kalì padzelâc′ sârod câbe narabavanae ǔ câbe.

2. І зьбяру ўсе народы на вайну супроць Ерусаліма, і ўзяты будзе горад, і разрабаваны будуць дамы, і зьняслаўлены будуць жанчыны, і палавіна горада пойдзе ў палон; а астатні народ ня будзе зьнішчаны з горада:

Ì z′bâru ǔse narody na vajnu suproc′ Erusalìma, ì ǔzâty budze gorad, ì razrabavany buduc′ damy, ì z′nâslaǔleny buduc′ žančyny, ì palavìna gorada pojdze ǔ palon; a astatnì narod nâ budze z′nìščany z gorada:

3. Тады выступіць Гасподзь і паўстане супроць гэтых народаў, як паўстаў у дзень бітвы.

Tady vystupìc′ Gaspodz′ ì paǔstane suproc′ gètyh narodaǔ, âk paǔstaǔ u dzen′ bìtvy.

4. І стануць ногі Ягоныя ў той дзень на гары Елеонскай, якая перад абліччам Ерусаліма на ўсход; і раздвоіцца гара Елеонская ад усходу да захаду даволі вялікаю далінаю, і палавіна гары адыдзе на поўнач, а палавіна яе - на поўдзень.

Ì stanuc′ nogì Âgonyâ ǔ toj dzen′ na gary Eleonskaj, âkaâ perad ablìččam Erusalìma na ǔshod; ì razdvoìcca gara Eleonskaâ ad ushodu da zahadu davolì vâlìkaû dalìnaû, ì palavìna gary adydze na poǔnač, a palavìna âe - na poǔdzen′.

5. І вы пабяжыце ў даліну гор Маіх; бо даліна гор будзе прасьцірацца да Асіла; і вы пабяжыце, як беглі ад землятрусу ў дні Азіі, цара Юдэйскага; і прыйдзе Гасподзь Бог мой і ўсе сьвятыя зь Ім.

Ì vy pabâžyce ǔ dalìnu gor Maìh; bo dalìna gor budze pras′cìracca da Asìla; ì vy pabâžyce, âk beglì ad zemlâtrusu ǔ dnì Azìì, cara Ûdèjskaga; ì pryjdze Gaspodz′ Bog moj ì ǔse s′vâtyâ z′ Ìm.

6. І будзе ў той дзень: ня стане сьвятла, сьвяцілы аддаляцца.

Ì budze ǔ toj dzen′: nâ stane s′vâtla, s′vâcìly addalâcca.

7. Дзень гэты будзе адзіны, вядомы толькі Госпаду: ні дзень, ні ноч; толькі аб вечаровым часе зьявіцца сьвятло.

Dzen′ gèty budze adzìny, vâdomy tol′kì Gospadu: nì dzen′, nì noč; tol′kì ab večarovym čase z′âvìcca s′vâtlo.

8. І будзе ў той дзень, жывыя воды пацякуць зь Ерусаліма, палавіна іх да мора ўсходняга і палавіна іх да мора заходняга: летам і ўзіму так будзе.

Ì budze ǔ toj dzen′, žyvyâ vody pacâkuc′ z′ Erusalìma, palavìna ìh da mora ǔshodnâga ì palavìna ìh da mora zahodnâga: letam ì ǔzìmu tak budze.

9. І Гасподзь будзе Царом над усёю зямлёю; у той дзень будзе Гасподзь адзіны, і імя Яго - адзінае.

Ì Gaspodz′ budze Carom nad usëû zâmlëû; u toj dzen′ budze Gaspodz′ adzìny, ì ìmâ Âgo - adzìnae.

10. Уся гэта зямля будзе, як раўніна, ад Гаваона да Рэмона, на поўдзень ад Ерусаліма, які высока стаяцьме на сваім месцы і населіцца ад брамаў Веньямінавых да месца першай брамы, да кутняй брамы, і ад вежы Аканэіла да царскіх чавільняў.

Usâ gèta zâmlâ budze, âk raǔnìna, ad Gavaona da Rèmona, na poǔdzen′ ad Erusalìma, âkì vysoka staâc′me na svaìm mescy ì naselìcca ad bramaǔ Ven′âmìnavyh da mesca peršaj bramy, da kutnâj bramy, ì ad vežy Akanèìla da carskìh čavìl′nâǔ.

11. І будуць жыць у ім, і праклёну ня будзе больш, а будзе стаяць Ерусалім у бясьпецы.

Ì buduc′ žyc′ u ìm, ì praklënu nâ budze bol′š, a budze staâc′ Erusalìm u bâs′pecy.

12. І вось якое будзе паганьбеньне, якім пакарае Гасподзь усе народы, якія ваявалі супроць Ерусаліма: у каго зачаўрае цела ягонае, калі ён яшчэ стаіць на сваіх нагах, і вочы ў яго растануць у ямінах сваіх, і язык яго высахне ў роце ў яго.

Ì vos′ âkoe budze pagan′ben′ne, âkìm pakarae Gaspodz′ use narody, âkìâ vaâvalì suproc′ Erusalìma: u kago začaǔrae cela âgonae, kalì ën âščè staìc′ na svaìh nagah, ì vočy ǔ âgo rastanuc′ u âmìnah svaìh, ì âzyk âgo vysahne ǔ roce ǔ âgo.

13. І будзе ў той дзень: адбудзецца паміж імі вялікая бянтэга ад Госпада, так што адзін схопіць руку другога, і падымецца рука яго на руку блізкага яго.

Ì budze ǔ toj dzen′: adbudzecca pamìž ìmì vâlìkaâ bântèga ad Gospada, tak što adzìn shopìc′ ruku drugoga, ì padymecca ruka âgo na ruku blìzkaga âgo.

14. Але і сам Юда будзе ваяваць супроць Ерусаліма, і сабрана будзе багацьце ўсіх навакольных народаў: золата, срэбра і вопратка ў вялікім мностве.

Ale ì sam Ûda budze vaâvac′ suproc′ Erusalìma, ì sabrana budze bagac′ce ǔsìh navakol′nyh narodaǔ: zolata, srèbra ì vopratka ǔ vâlìkìm mnostve.

15. Будзе такое самае паражэньне і коней і мулаў, і вярблюдаў і аслоў, і ўсякага быдла, якое будзе ў табарах іхніх.

Budze takoe samae paražèn′ne ì konej ì mulaǔ, ì vârblûdaǔ ì asloǔ, ì ǔsâkaga bydla, âkoe budze ǔ tabarah ìhnìh.

16. Потым усе астатнія з усіх народаў, якія прыходзілі супроць Ерусаліма, будуць прыходзіць год у год на пакланеньне Цару, Госпаду Саваофу, і на сьвяткаваньне сьвята кучак.

Potym use astatnìâ z usìh narodaǔ, âkìâ pryhodzìlì suproc′ Erusalìma, buduc′ pryhodzìc′ god u god na paklanen′ne Caru, Gospadu Savaofu, ì na s′vâtkavan′ne s′vâta kučak.

17. І будзе: калі якое зь плямёнаў зямных ня пойдзе ў Ерусалім на пакланеньне Цару, Госпаду Саваофу, дык ня будзе дажджу ў іх.

Ì budze: kalì âkoe z′ plâmënaǔ zâmnyh nâ pojdze ǔ Erusalìm na paklanen′ne Caru, Gospadu Savaofu, dyk nâ budze daždžu ǔ ìh.

18. І калі племя Егіпецкае не падымецца ў дарогу і ня прыйдзе сюды, дык і ў яго ня будзе дажджу і спасьцігне яго разгром, якім сьпляжыць Гасподзь народы, што ня прыходзяць сьвяткаваць сьвята кучак.

Ì kalì plemâ Egìpeckae ne padymecca ǔ darogu ì nâ pryjdze sûdy, dyk ì ǔ âgo nâ budze daždžu ì spas′cìgne âgo razgrom, âkìm s′plâžyc′ Gaspodz′ narody, što nâ pryhodzâc′ s′vâtkavac′ s′vâta kučak.

19. Вось, што будзе за грэх Егіпта і за грэх усіх народаў, якія ня прыйдуць сьвяткаваць сьвята кучак!

Vos′, što budze za grèh Egìpta ì za grèh usìh narodaǔ, âkìâ nâ pryjduc′ s′vâtkavac′ s′vâta kučak!

20. У той час нават на конскіх уборах будзе накрэсьлена: сьвятыня Госпаду, і катлы ў доме Гасподнім будуць, як ахвярныя чары перад алтаром.

U toj čas navat na konskìh uborah budze nakrès′lena: s′vâtynâ Gospadu, ì katly ǔ dome Gaspodnìm buduc′, âk ahvârnyâ čary perad altarom.

21. І ўсе катлы ў Ерусаліме і ў Юдэі будуць сьвятыняю Госпада Саваофа, і будуць прыходзіць усе, хто прыносіць ахвяру, і браць іх і гатаваць у іх, і ня будзе болей ніводнага Хананэя ў доме Госпада Саваофа ў той дзень.

Ì ǔse katly ǔ Erusalìme ì ǔ Ûdèì buduc′ s′vâtynâû Gospada Savaofa, ì buduc′ pryhodzìc′ use, hto prynosìc′ ahvâru, ì brac′ ìh ì gatavac′ u ìh, ì nâ budze bolej nìvodnaga Hananèâ ǔ dome Gospada Savaofa ǔ toj dzen′.

МАЛАХІІ MALAHII

1 Кіраўнік

1. Прарочае слова Госпада Ізраілю праз Малахію.

Praročae slova Gospada Ìzraìlû praz Malahìû.

2. Я палюбіў вас, кажа Гасподзь. А вы кажаце: "у чым явіў Ты любоў да нас?" - Ці ж Ісаў ня брат Якаву? кажа Гасподзь; і аднак жа Я палюбіў Якава,

Â palûbìǔ vas, kaža Gaspodz′. A vy kažace: "u čym âvìǔ Ty lûboǔ da nas?" - Cì ž Ìsaǔ nâ brat Âkavu? kaža Gaspodz′; ì adnak ža Â palûbìǔ Âkava,

3. а Ісава зьненавідзеў і аддаў горы ягоныя на спусташэньне, і валоданьні ягоныя - шакалам пустыні.

a Ìsava z′nenavìdzeǔ ì addaǔ gory âgonyâ na spustašèn′ne, ì valodan′nì âgonyâ - šakalam pustynì.

4. Калі Эдом скажа: мы спляжаны, але мы адновім разбуранае, дык Гасподзь Саваоф кажа: яны пабудуюць, а Я разбуру, і назавуць іх вобласьцю бязбожнаю, народам, на які Гасподзь угневаўся назаўсёды.

Kalì Èdom skaža: my splâžany, ale my adnovìm razburanae, dyk Gaspodz′ Savaof kaža: âny pabuduûc′, a Â razburu, ì nazavuc′ ìh voblas′cû bâzbožnaû, narodam, na âkì Gaspodz′ ugnevaǔsâ nazaǔsëdy.

5. І ўбачаць гэта вочы вашыя, і вы скажаце: узьвялічыўся Гасподзь над межамі Ізраіля!

Ì ǔbačac′ gèta vočy vašyâ, ì vy skažace: uz′vâlìčyǔsâ Gaspodz′ nad mežamì Ìzraìlâ!

6. Сын шануе бацьку і раб - гаспадара свайго; калі Я - бацька, дык дзе пашана да Мяне? і калі Я - Гасподзь, дык дзе багавейнасьць перад Мною? кажа Гасподзь Саваоф вам, сьвятары, якія няславіце імя Маё. Вы кажаце: чым мы няславім імя Тваё?

Syn šanue bac′ku ì rab - gaspadara svajgo; kalì Â - bac′ka, dyk dze pašana da Mâne? ì kalì Â - Gaspodz′, dyk dze bagavejnas′c′ perad Mnoû? kaža Gaspodz′ Savaof vam, s′vâtary, âkìâ nâslavìce ìmâ Maë. Vy kažace: čym my nâslavìm ìmâ Tvaë?

7. Вы прыносіце на ахвярнік Мой нячысты хлеб, а кажаце: чым мы няславім Цябе? - тым, што кажаце: трапеза Гасподняя ня вартая павагі.

Vy prynosìce na ahvârnìk Moj nâčysty hleb, a kažace: čym my nâslavìm Câbe? - tym, što kažace: trapeza Gaspodnââ nâ vartaâ pavagì.

8. І калі прыносіце ў ахвяру сьляпое, ці ж ня блага гэта? альбо калі прыносіце кульгавае і хворае, ці ж ня блага гэта? Паднясі гэта твайму князю; ці будзе ён задаволены табою і ці ласкава прыме цябе? кажа Гасподзь Саваоф.

Ì kalì prynosìce ǔ ahvâru s′lâpoe, cì ž nâ blaga gèta? al′bo kalì prynosìce kul′gavae ì hvorae, cì ž nâ blaga gèta? Padnâsì gèta tvajmu knâzû; cì budze ën zadavoleny taboû ì cì laskava pryme câbe? kaža Gaspodz′ Savaof.

9. Дык вось, малецеся Богу, каб зьлітаваўся з нас; а калі такое зыходзіць з рук вашых, дык ці ж можа Ён ласкава прымаць вас? кажа Гасподзь Саваоф.

Dyk vos′, malecesâ Bogu, kab z′lìtavaǔsâ z nas; a kalì takoe zyhodzìc′ z ruk vašyh, dyk cì ž moža Ën laskava prymac′ vas? kaža Gaspodz′ Savaof.

10. Лепей хто-небудзь з вас замкнуў бы дзьверы, каб дарма ня трымалі агню на ахвярніку Маім. Няма Майго ўпадабаньня да вас, кажа Гасподзь Саваоф, і прынашэньні з рук вашых не да спадобы Мне.

Lepej hto-nebudz′ z vas zamknuǔ by dz′very, kab darma nâ trymalì agnû na ahvârnìku Maìm. Nâma Majgo ǔpadaban′nâ da vas, kaža Gaspodz′ Savaof, ì prynašèn′nì z ruk vašyh ne da spadoby Mne.

11. Бо ад усходу сонца да заходу вялікае будзе імя Маё сярод народаў, і на ўсякім месцы будуць прыносіць фіміям імю Майму, чыстую ахвяру; вялікае будзе імя Маё сярод народаў, кажа Гасподзь Саваоф.

Bo ad ushodu sonca da zahodu vâlìkae budze ìmâ Maë sârod narodaǔ, ì na ǔsâkìm mescy buduc′ prynosìc′ fìmìâm ìmû Majmu, čystuû ahvâru; vâlìkae budze ìmâ Maë sârod narodaǔ, kaža Gaspodz′ Savaof.

12. А вы ганіце яго тым, што кажаце: трапеза Гасподняя ня вартая павагі, і прыбытак ад яе - ежа нікчэмная.

A vy ganìce âgo tym, što kažace: trapeza Gaspodnââ nâ vartaâ pavagì, ì prybytak ad âe - eža nìkčèmnaâ.

13. Пры гэтым кажаце: вось колькі працы! і заняхайваеце яе, кажа Гасподзь Саваоф, і прыносіце крадзенае, кульгавае і хворае, і гэтакай самай якасьці прыносіце хлебны дарунак: ці ж магу з упадабаньнем прымаць гэта з рук вашых? кажа Гасподзь.

Pry gètym kažace: vos′ kol′kì pracy! ì zanâhajvaece âe, kaža Gaspodz′ Savaof, ì prynosìce kradzenae, kul′gavae ì hvorae, ì gètakaj samaj âkas′cì prynosìce hlebny darunak: cì ž magu z upadaban′nem prymac′ gèta z ruk vašyh? kaža Gaspodz′.

14. Пракляты ілжывец, у якога ў статку ёсьць несапсаваны самец, і ён даў абяцаньні, а прыносіць у ахвяру Госпаду пашкоджанае: бо Я цар вялікі, і імя Маё страшнае ў народаў.

Praklâty ìlžyvec, u âkoga ǔ statku ës′c′ nesapsavany samec, ì ën daǔ abâcan′nì, a prynosìc′ u ahvâru Gospadu paškodžanae: bo Â car vâlìkì, ì ìmâ Maë strašnae ǔ narodaǔ.

2 Кіраўнік

1. Дык вось, вам, сьвятары, гэтая запаведзь:

Dyk vos′, vam, s′vâtary, gètaâ zapavedz′:

2. калі вы не паслухаецеся, і калі ня прымеце да сэрца, каб узносіць славу імю Майму, кажа Гасподзь Саваоф, дык я пашлю на вас праклён і пракляну вашыя дабраславеньні, і ўжо праклінаю, бо вы ня хочаце прыкласьці да гэтага сэрца.

kalì vy ne pasluhaecesâ, ì kalì nâ prymece da sèrca, kab uznosìc′ slavu ìmû Majmu, kaža Gaspodz′ Savaof, dyk â pašlû na vas praklën ì praklânu vašyâ dabraslaven′nì, ì ǔžo praklìnaû, bo vy nâ hočace pryklas′cì da gètaga sèrca.

3. Вось, Я адбяру ў вас лапатку, і памёт раскідаю на твары вашыя, памёт сьвяточных ахвяраў вашых, і выкінуць вас разам зь ім.

Vos′, Â adbâru ǔ vas lapatku, ì pamët raskìdaû na tvary vašyâ, pamët s′vâtočnyh ahvâraǔ vašyh, ì vykìnuc′ vas razam z′ ìm.

4. І вы ўведаеце, што Я даў гэтую запаведзь на захаваньне запавету Майго зь Лявіем, кажа Гасподзь Саваоф.

Ì vy ǔvedaece, što Â daǔ gètuû zapavedz′ na zahavan′ne zapavetu Majgo z′ Lâvìem, kaža Gaspodz′ Savaof.

5. Запавет Мой зь ім быў запавет жыцьця і міру, і Я даў яго яму дзеля страху, і ён баяўся Мяне і трымцеў перад імем Маім.

Zapavet Moj z′ ìm byǔ zapavet žyc′câ ì mìru, ì Â daǔ âgo âmu dzelâ strahu, ì ën baâǔsâ Mâne ì trymceǔ perad ìmem Maìm.

6. Закон праўды быў у вуснах ягоных, і няпраўды ня было на языку ў яго; у міры і ў праўдзе ён хадзіў са мною і многіх адвярнуў ад грэху.

Zakon praǔdy byǔ u vusnah âgonyh, ì nâpraǔdy nâ bylo na âzyku ǔ âgo; u mìry ì ǔ praǔdze ën hadzìǔ sa mnoû ì mnogìh advârnuǔ ad grèhu.

7. бо вусны сьвятара павінны захоўваць веды, а закону шукаюць ад вуснаў яго, бо ён весьнік Госпада Саваофа.

bo vusny s′vâtara pavìnny zahoǔvac′ vedy, a zakonu šukaûc′ ad vusnaǔ âgo, bo ën ves′nìk Gospada Savaofa.

8. Але вы ўхіліліся ад гэтай дарогі, многія паслужылі спакусай у законе, разбурылі запавет Лявія, кажа Гасподзь Саваоф.

Ale vy ǔhìlìlìsâ ad gètaj darogì, mnogìâ paslužylì spakusaj u zakone, razburylì zapavet Lâvìâ, kaža Gaspodz′ Savaof.

9. За гэта і Я зраблю вас пагарджанымі і прыніжанымі перад усім народам, бо вы не ідзяце шляхамі Маімі, крывадушнічаеце ў справах закону.

Za gèta ì Â zrablû vas pagardžanymì ì prynìžanymì perad usìm narodam, bo vy ne ìdzâce šlâhamì Maìmì, kryvadušnìčaece ǔ spravah zakonu.

10. Ці ж не адзін ва ўсіх нас Бацька? Ці ж не адзін Бог стварыў нас? Чаму ж мы вераломна дзеем адзін супроць аднаго, парушаючы тым самым запавет бацькоў нашых?

Cì ž ne adzìn va ǔsìh nas Bac′ka? Cì ž ne adzìn Bog stvaryǔ nas? Čamu ž my veralomna dzeem adzìn suproc′ adnago, parušaûčy tym samym zapavet bac′koǔ našyh?

11. Вераломна ўчыняе Юда, і мярзота чыніцца ў Ізраілі і ў Ерусаліме; бо прынізіў Юда сьвятыню Гасподнюю, якую любіў, і ажаніўся з дачкою чужога бога.

Veralomna ǔčynâe Ûda, ì mârzota čynìcca ǔ Ìzraìlì ì ǔ Erusalìme; bo prynìzìǔ Ûda s′vâtynû Gaspodnûû, âkuû lûbìǔ, ì ažanìǔsâ z dačkoû čužoga boga.

12. У таго, хто робіць гэта, зьнішчыць Гасподзь з намётаў Якаўлевых таго, хто чувае на варце і адказвае, і прыносіць ахвяру Госпаду Саваофу.

U tago, hto robìc′ gèta, z′nìščyc′ Gaspodz′ z namëtaǔ Âkaǔlevyh tago, hto čuvae na varce ì adkazvae, ì prynosìc′ ahvâru Gospadu Savaofu.

13. І вось, што яшчэ вы робіце: вы прымушаеце паліваць сьлязьмі ахвярнік Госпада з галашэньнем і лямантам, так што Ён ужо не глядзіць болей на прынесенае і ня прымае ўмілажальвальнай ахвяры з рук вашых.

Ì vos′, što âščè vy robìce: vy prymušaece palìvac′ s′lâz′mì ahvârnìk Gospada z galašèn′nem ì lâmantam, tak što Ën užo ne glâdzìc′ bolej na prynesenae ì nâ prymae ǔmìlažal′val′naj ahvâry z ruk vašyh.

14. Вы скажаце: за што? За тое, што Гасподзь быў сьведка паміж табою і жонкай маладосьці тваёй, супроць якой ты ўчыніў вераломства, тым часам як яна сяброўка твая і законная жонка твая.

Vy skažace: za što? Za toe, što Gaspodz′ byǔ s′vedka pamìž taboû ì žonkaj malados′cì tvaëj, suproc′ âkoj ty ǔčynìǔ veralomstva, tym časam âk âna sâbroǔka tvaâ ì zakonnaâ žonka tvaâ.

15. Але ці ж не зрабіў таго самага адзін, і ў ім жыў выдатны дух? Што ж зрабіў гэты адзін? Ён хацеў атрымаць ад Бога нашчадкаў. Дык вось, захоўвайце дух ваш, і ніхто хай ня робіць вераломна супроць жонкі і маладосьці сваёй.

Ale cì ž ne zrabìǔ tago samaga adzìn, ì ǔ ìm žyǔ vydatny duh? Što ž zrabìǔ gèty adzìn? Ën haceǔ atrymac′ ad Boga naščadkaǔ. Dyk vos′, zahoǔvajce duh vaš, ì nìhto haj nâ robìc′ veralomna suproc′ žonkì ì malados′cì svaëj.

16. Калі ты ненавідзіш яе, адпусьці, кажа Гасподзь Бог Ізраілеў; крыўда пакрые вопратку яго, кажа Гасподзь Саваоф; таму сачэце за духам вашым і не рабеце вераломна.

Kalì ty nenavìdzìš âe, adpus′cì, kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ; kryǔda pakrye vopratku âgo, kaža Gaspodz′ Savaof; tamu sačèce za duham vašym ì ne rabece veralomna.

17. Вы гневаеце Госпада словамі вашымі і кажаце: чым гневаем мы Яго? Тым, што кажаце: кожны, хто чыніць ліха, добры перад вачыма Госпада, і да такіх Ён мае ўпадабаньне, альбо: дзе Бог правасудзьдзя?

Vy gnevaece Gospada slovamì vašymì ì kažace: čym gnevaem my Âgo? Tym, što kažace: kožny, hto čynìc′ lìha, dobry perad vačyma Gospada, ì da takìh Ën mae ǔpadaban′ne, al′bo: dze Bog pravasudz′dzâ?

3 Кіраўнік

1. Вось, Я пасылаю анёла Майго, і ён падрыхтуе шлях перад Мною, і нянаджана прыйдзе ў храм Свой Гасподзь, Якога вы шукаеце, і анёл запавету, якога вы жадаеце; вось, ён ідзе, кажа Гасподзь Саваоф.

Vos′, Â pasylaû anëla Majgo, ì ën padryhtue šlâh perad Mnoû, ì nânadžana pryjdze ǔ hram Svoj Gaspodz′, Âkoga vy šukaece, ì anël zapavetu, âkoga vy žadaece; vos′, ën ìdze, kaža Gaspodz′ Savaof.

2. І хто вытрымае дзень прышэсьця Яго, і хто ўстоіць, калі Ён явіцца? Бо Ён - як агонь, што расплаўляе, і як шчолак, што ачышчае,

Ì hto vytrymae dzen′ pryšès′câ Âgo, ì hto ǔstoìc′, kalì Ën âvìcca? Bo Ën - âk agon′, što rasplaǔlâe, ì âk ščolak, što ačyščae,

3. і сядзе пераплаўляць і ачышчаць срэбра, і ачысьціць сыноў Левія і пераплавіць іх, як золата і як срэбра, каб прыносілі ахвяру Госпаду ў праўдзе.

ì sâdze peraplaǔlâc′ ì ačyščac′ srèbra, ì ačys′cìc′ synoǔ Levìâ ì peraplavìc′ ìh, âk zolata ì âk srèbra, kab prynosìlì ahvâru Gospadu ǔ praǔdze.

4. Тады даспадобы будзе Госпаду ахвяра Юды і Ерусаліма, як у дні старадаўнія і як у гады ранейшыя.

Tady daspadoby budze Gospadu ahvâra Ûdy ì Erusalìma, âk u dnì staradaǔnìâ ì âk u gady ranejšyâ.

5. І прыйду да вас судзіць і буду хутка выкрываць чарадзеяў і пералюбцаў, і тых, якія прысягаюць ілжыва і забіраюць плату ў найміта, уціскаюць удаву і сірату і адпіхваюць прыхадня, і Мяне не баяцца, кажа Гасподзь Саваоф.

Ì pryjdu da vas sudzìc′ ì budu hutka vykryvac′ čaradzeâǔ ì peralûbcaǔ, ì tyh, âkìâ prysâgaûc′ ìlžyva ì zabìraûc′ platu ǔ najmìta, ucìskaûc′ udavu ì sìratu ì adpìhvaûc′ pryhadnâ, ì Mâne ne baâcca, kaža Gaspodz′ Savaof.

6. Бо Я - Гасподзь, Я не мяняюся; і тады вы, сыны Якава, ня зьнішчыліся.

Bo Â - Gaspodz′, Â ne mânâûsâ; ì tady vy, syny Âkava, nâ z′nìščylìsâ.

7. Зь дзён бацькоў вашых вы адступіліся ад пастановаў Маіх і ня трымаецеся іх; зьвярнецеся да Мяне, і Я зьвярнуся да вас, кажа Гасподзь Саваоф. Вы скажаце: як нам зьвярнуцца?

Z′ dzën bac′koǔ vašyh vy adstupìlìsâ ad pastanovaǔ Maìh ì nâ trymaecesâ ìh; z′vârnecesâ da Mâne, ì Â z′vârnusâ da vas, kaža Gaspodz′ Savaof. Vy skažace: âk nam z′vârnucca?

8. Ці можна чалавеку абкрадваць Бога? А вы абкрадваеце Мяне. Скажаце: чым абкрадваем мы Цябе? дзесяцінаю і прынашэньнямі.

Cì možna čalaveku abkradvac′ Boga? A vy abkradvaece Mâne. Skažace: čym abkradvaem my Câbe? dzesâcìnaû ì prynašèn′nâmì.

9. Праклёнам вы праклятыя, бо вы - увесь народ - абкрадваеце Мяне.

Praklënam vy praklâtyâ, bo vy - uves′ narod - abkradvaece Mâne.

10. Прынясеце мне дзесяціны ў дом сховішча, каб у доме Маім была ежа, і хоць бы ў гэтым выпрабуйце Мяне, кажа Гасподзь Саваоф: ці не адчыню Я вам адтулін нябесных і ці ня вылью на вас дабраславеньня да краю?

Prynâsece mne dzesâcìny ǔ dom shovìšča, kab u dome Maìm byla eža, ì hoc′ by ǔ gètym vyprabujce Mâne, kaža Gaspodz′ Savaof: cì ne adčynû Â vam adtulìn nâbesnyh ì cì nâ vyl′û na vas dabraslaven′nâ da kraû?

11. Я ў вас забараню пажыральнікам зьнішчаць вашыя плады зямныя, і вінаградная лаза на полі не пазбудзецца пладоў сваіх, кажа Гасподзь Саваоф.

Â ǔ vas zabaranû pažyral′nìkam z′nìščac′ vašyâ plady zâmnyâ, ì vìnagradnaâ laza na polì ne pazbudzecca pladoǔ svaìh, kaža Gaspodz′ Savaof.

12. І шчаснымі называцьмуць вас усе народы, бо вы будзеце зямлёю бажавольнаю, кажа Гасподзь Саваоф.

Ì ščasnymì nazyvac′muc′ vas use narody, bo vy budzece zâmlëû bažavol′naû, kaža Gaspodz′ Savaof.

13. Дзёрзкія прад Мною словы вашыя, кажа Гасподзь. Вы скажаце: што мы гаворым супроць Цябе?

Dzërzkìâ prad Mnoû slovy vašyâ, kaža Gaspodz′. Vy skažace: što my gavorym suproc′ Câbe?

14. Вы кажаце: марнае служэньне Богу, і якая карысьць, што мы трымаліся пастановаў Яго і хадзілі ў жалобнай вопратцы прад абліччам Госпада Саваофа?

Vy kažace: marnae služèn′ne Bogu, ì âkaâ karys′c′, što my trymalìsâ pastanovaǔ Âgo ì hadzìlì ǔ žalobnaj vopratcy prad ablìččam Gospada Savaofa?

15. І сёньня мы лічым пагардлівых шчасьлівымі: лепей уладжваюцца тыя, якія робяць беззаконна, і хоць спакушаюць Бога, але застаюцца цэлыя.

Ì sën′nâ my lìčym pagardlìvyh ščas′lìvymì: lepej uladžvaûcca tyâ, âkìâ robâc′ bezzakonna, ì hoc′ spakušaûc′ Boga, ale zastaûcca cèlyâ.

16. Тыя, што не баяцца Бога, кажуць адно аднаму: уважае Гасподзь і чуе гэта, і прад абліччам Яго пішацца памятная кніга пра тых, што баяцца Госпада і шануюць імя Яго.

Tyâ, što ne baâcca Boga, kažuc′ adno adnamu: uvažae Gaspodz′ ì čue gèta, ì prad ablìččam Âgo pìšacca pamâtnaâ knìga pra tyh, što baâcca Gospada ì šanuûc′ ìmâ Âgo.

17. І яны будуць Мае, кажа Гасподзь Саваоф, уласнасьцю Маёю ў той дзень, які Я зраблю, і буду літаваць іх, як літуе чалавек сына свайго, што служыць яму.

Ì âny buduc′ Mae, kaža Gaspodz′ Savaof, ulasnas′cû Maëû ǔ toj dzen′, âkì Â zrablû, ì budu lìtavac′ ìh, âk lìtue čalavek syna svajgo, što služyc′ âmu.

18. І тады зноў убачыце розьніцу паміж праведнікам і бязбожным, паміж службітом Бога і няслухам Ягоным.

Ì tady znoǔ ubačyce roz′nìcu pamìž pravednìkam ì bâzbožnym, pamìž službìtom Boga ì nâsluham Âgonym.

4 Кіраўнік

1. Бо вось, прыйдзе дзень, палкі як печ: тады ўсе пагардлівыя бязбожначынцы будуць як салома, і папаліць іх прыйшлы дзень, кажа Гасподзь Саваоф, так што не пакіне ў іх ні кораня, ні вецьця.

Bo vos′, pryjdze dzen′, palkì âk peč: tady ǔse pagardlìvyâ bâzbožnačyncy buduc′ âk saloma, ì papalìc′ ìh pryjšly dzen′, kaža Gaspodz′ Savaof, tak što ne pakìne ǔ ìh nì koranâ, nì vec′câ.

2. А вам, любабаязныя перад імем Маім, узыдзе сонца праўды і ацаленьні ў праменьні Ягоным, і выйдзеце вы і забушуеце, як цяляты ўкормленыя;

A vam, lûbabaâznyâ perad ìmem Maìm, uzydze sonca praǔdy ì acalen′nì ǔ pramen′nì Âgonym, ì vyjdzece vy ì zabušuece, âk câlâty ǔkormlenyâ;

3. і будзеце таптаць бязбожных, бо яны будуць пылам пад ступакамі ног вашых у той дзень, які Я зраблю, кажа Гасподзь Саваоф.

ì budzece taptac′ bâzbožnyh, bo âny buduc′ pylam pad stupakamì nog vašyh u toj dzen′, âkì Â zrablû, kaža Gaspodz′ Savaof.

4. Памятайце закон Майсея, раба Майго, які Я наказаў яму, на Харыве ўсяму Ізраілю, гэтак сама як і правілы і пастановы.

Pamâtajce zakon Majseâ, raba Majgo, âkì Â nakazaǔ âmu, na Haryve ǔsâmu Ìzraìlû, gètak sama âk ì pravìly ì pastanovy.

5. Вось, я пашлю да вас Ільлю прарока перад наступленьнем дня Гасподняга, вялікага і страшнага.

Vos′, â pašlû da vas Ìl′lû praroka perad nastuplen′nem dnâ Gaspodnâga, vâlìkaga ì strašnaga.

6. begІ ён паверне сэрцы бацькоў да дзяцей і сэрцы дзяцей да бацькоў іхніх, каб Я, прыйшоўшы, не пакараў зямлю праклёнам.

begÌ ën paverne sèrcy bac′koǔ da dzâcej ì sèrcy dzâcej da bac′koǔ ìhnìh, kab Â, pryjšoǔšy, ne pakaraǔ zâmlû praklënam.

НОВЫ ЗАПАВЕТ NOVY ZAPAVET

МАЦЬВЕЯ MAC′VEÂ

1 Кіраўнік

1. Кніга роду Ісуса Хрыста, сына Давідавага, сына Абрагамавага.

Knìga rodu Ìsusa Hrysta, syna Davìdavaga, syna Abragamavaga.

2. Абрагам спарадзіў Ісака, Ісак спарадзіў Якава, Якаў спарадзіў Юду і братоў ягоных;

Abragam sparadzìǔ Ìsaka, Ìsak sparadzìǔ Âkava, Âkaǔ sparadzìǔ Ûdu ì bratoǔ âgonyh;

3. Юда спарадзіў Фарэса і Зару ад Тамары; Фарэс спарадзіў Эсрома; Эсром спарадзіў Арама;

Ûda sparadzìǔ Farèsa ì Zaru ad Tamary; Farès sparadzìǔ Èsroma; Èsrom sparadzìǔ Arama;

4. Арам спарадзіў Амінадава; Амінадаў спарадзіў Наасона; Наасон спарадзіў Салмона;

Aram sparadzìǔ Amìnadava; Amìnadaǔ sparadzìǔ Naasona; Naason sparadzìǔ Salmona;

5. Салмон спарадзіў Ваоза ад Рахавы; Ваоз спарадзіў Авіда ад Руты; Авід спарадзіў Ясея;

Salmon sparadzìǔ Vaoza ad Rahavy; Vaoz sparadzìǔ Avìda ad Ruty; Avìd sparadzìǔ Âseâ;

6. Ясей спарадзіў Давіда цара; Давід цар спарадзіў Саламона ад былой жонкі Урыевай;

Âsej sparadzìǔ Davìda cara; Davìd car sparadzìǔ Salamona ad byloj žonkì Uryevaj;

7. Саламон спарадзіў Раваама; Раваам спарадзіў Авію; Авія спарадзіў Асу;

Salamon sparadzìǔ Ravaama; Ravaam sparadzìǔ Avìû; Avìâ sparadzìǔ Asu;

8. Аса спарадзіў Ёсафата; Ёсафат спарадзіў Ярама; Ярам спарадзіў Азію;

Asa sparadzìǔ Ësafata; Ësafat sparadzìǔ Ârama; Âram sparadzìǔ Azìû;

9. Азія спарадзіў Ёатама; Ёатам спарадзіў Ёзэкію;

Azìâ sparadzìǔ Ëatama; Ëatam sparadzìǔ Ëzèkìû;

10. Ёзэкія спарадзіў Манасію; Манасія спарадзіў Амона; Амон спарадзіў Ёсію;

Ëzèkìâ sparadzìǔ Manasìû; Manasìâ sparadzìǔ Amona; Amon sparadzìǔ Ësìû;

11. Ёсія спарадзіў Ёакіма; Ёакім спарадзіў Еханію і братоў яго, пад час высяленьня вавілонскага.

Ësìâ sparadzìǔ Ëakìma; Ëakìm sparadzìǔ Ehanìû ì bratoǔ âgo, pad čas vysâlen′nâ vavìlonskaga.

12. Пасьля ж высяленьня вавілонскага Еханія спарадзіў Салатыіля; Салатыіль спарадзіў Зарававеля;

Pas′lâ ž vysâlen′nâ vavìlonskaga Ehanìâ sparadzìǔ Salatyìlâ; Salatyìl′ sparadzìǔ Zaravavelâ;

13. Зарававель спарадзіў Авіуда; Авіуд спарадзіў Эліякіма; Эліякім спарадзіў Азора;

Zaravavel′ sparadzìǔ Avìuda; Avìud sparadzìǔ Èlìâkìma; Èlìâkìm sparadzìǔ Azora;

14. Азор спарадзіў Садока; Садок спарадзіў Ахіма; Ахім спарадзіў Эліуда;

Azor sparadzìǔ Sadoka; Sadok sparadzìǔ Ahìma; Ahìm sparadzìǔ Èlìuda;

15. Эліуд спарадзіў Элеазара; Элеазар спарадзіў Матана; Матан спарадзіў Якава;

Èlìud sparadzìǔ Èleazara; Èleazar sparadzìǔ Matana; Matan sparadzìǔ Âkava;

16. Якаў спарадзіў Язэпа, мужа Марыі, ад Якой нарадзіўся Ісус, Якога называюць Хрыстос.

Âkaǔ sparadzìǔ Âzèpa, muža Maryì, ad Âkoj naradzìǔsâ Ìsus, Âkoga nazyvaûc′ Hrystos.

17. І вось усіх пакаленьняў ад Абрагама да Давіда чатырнаццаць пакаленьняў; і ад Давіда да высяленьня вавілонскага чатырнаццаць пакаленьняў; і ад высяленьня вавілонскага да Хрыста чатырнаццаць пакаленьняў.

Ì vos′ usìh pakalen′nâǔ ad Abragama da Davìda čatyrnaccac′ pakalen′nâǔ; ì ad Davìda da vysâlen′nâ vavìlonskaga čatyrnaccac′ pakalen′nâǔ; ì ad vysâlen′nâ vavìlonskaga da Hrysta čatyrnaccac′ pakalen′nâǔ.

18. Нараджэньне Ісуса Хрыста было так: па заручынах Маці Яго Марыі зь Язэпам, перш чым сышліся яны, выявілася, што Яна мае ва ўлоньні ад Духа Сьвятога.

Naradžèn′ne Ìsusa Hrysta bylo tak: pa zaručynah Macì Âgo Maryì z′ Âzèpam, perš čym syšlìsâ âny, vyâvìlasâ, što Âna mae va ǔlon′nì ad Duha S′vâtoga.

19. А Язэп, муж Яе, будучы праведны, не жадаючы зьняславіць Яе, хацеў употай адпусьціць Яе.

A Âzèp, muž Âe, budučy pravedny, ne žadaûčy z′nâslavìc′ Âe, haceǔ upotaj adpus′cìc′ Âe.

20. Калі ж надумаў ён гэта, - вось, анёл Гасподні ў сьне явіўся яму і сказаў: Язэпе, сыне Давідаў! ня бойся прыняць Марыю, жонку тваю; бо зачатае ў Ёй ёсьць ад Духа Сьвятога;

Kalì ž nadumaǔ ën gèta, - vos′, anël Gaspodnì ǔ s′ne âvìǔsâ âmu ì skazaǔ: Âzèpe, syne Davìdaǔ! nâ bojsâ prynâc′ Maryû, žonku tvaû; bo začatae ǔ Ëj ës′c′ ad Duha S′vâtoga;

21. і народзіць Сына, і дасі Яму імя: Ісус, бо Ён уратуе людзей Сваіх ад грахоў іхніх.

ì narodzìc′ Syna, ì dasì Âmu ìmâ: Ìsus, bo Ën uratue lûdzej Svaìh ad grahoǔ ìhnìh.

22. А ўсё гэта сталася, каб збылося сказанае Госпадам праз прарока, які кажа:

A ǔsë gèta stalasâ, kab zbylosâ skazanae Gospadam praz praroka, âkì kaža:

23. "Вось, Дзева ва ўлоньні зачне; народзіць Сына, і дадуць Яму імя: Эмануіл, што азначае: з намі Бог".

"Vos′, Dzeva va ǔlon′nì začne; narodzìc′ Syna, ì daduc′ Âmu ìmâ: Èmanuìl, što aznačae: z namì Bog".

24. Устаўшы ад сну, Язэп зрабіў, як загадаў яму анёл Гасподні, і прыняў жонку сваю

Ustaǔšy ad snu, Âzèp zrabìǔ, âk zagadaǔ âmu anël Gaspodnì, ì prynâǔ žonku svaû

25. і ня знаў Яе, пакуль нарадзіла Сына Свайго першароднага, і Ён даў Яму імя: Ісус.

ì nâ znaǔ Âe, pakul′ naradzìla Syna Svajgo peršarodnaga, ì Ën daǔ Âmu ìmâ: Ìsus.

2 Кіраўнік

1. Калі ж Ісус нарадзіўся ў Віфляеме Юдэйскім у дні цара Ірада, вось, мудрацы з усходу прыйшлі ў Ерусалім і кажуць:

Kalì ž Ìsus naradzìǔsâ ǔ Vìflâeme Ûdèjskìm u dnì cara Ìrada, vos′, mudracy z ushodu pryjšlì ǔ Erusalìm ì kažuc′:

2. дзе народжаны Цар Юдэйскі? бачылі бо мы зорку Яго на ўсходзе і прыйшлі пакланіцца Яму.

dze narodžany Car Ûdèjskì? bačylì bo my zorku Âgo na ǔshodze ì pryjšlì paklanìcca Âmu.

3. Пачуўшы гэта, цар Ірад занепакоіўся, і ўвесь Ерусалім зь ім.

Pačuǔšy gèta, car Ìrad zanepakoìǔsâ, ì ǔves′ Erusalìm z′ ìm.

4. І сабраўшы ўсіх першасьвятароў і кніжнікаў народных, пытаўся ў іх: дзе мбе нарадзіцца Хрыстос?

Ì sabraǔšy ǔsìh peršas′vâtaroǔ ì knìžnìkaǔ narodnyh, pytaǔsâ ǔ ìh: dze mbe naradzìcca Hrystos?

5. Яны ж сказалі яму: у Віфляеме Юдэйскім, так бо напісана праз прарока:

Âny ž skazalì âmu: u Vìflâeme Ûdèjskìm, tak bo napìsana praz praroka:

6. "І ты, Віфляеме, зямля Юдава, нічым ня меншы сярод ваяводстваў Юдавых, бо зь цябе выйдзе Правадыр, Які ўсьцеражэ народ мой Ізраіля".

"Ì ty, Vìflâeme, zâmlâ Ûdava, nìčym nâ menšy sârod vaâvodstvaǔ Ûdavyh, bo z′ câbe vyjdze Pravadyr, Âkì ǔs′ceražè narod moj Ìzraìlâ".

7. Тады Ірад, употай паклікаўшы мудрацоў, выведаў у іх час зьяўленьня зоркі

Tady Ìrad, upotaj paklìkaǔšy mudracoǔ, vyvedaǔ u ìh čas z′âǔlen′nâ zorkì

8. і, паслаўшы іх у Віфляем, сказаў: ідзеце, добра разьведайце пра Дзіця і, як знойдзеце, накажэце мне, каб і я пайшоў пакланіцца Яму.

ì, paslaǔšy ìh u Vìflâem, skazaǔ: ìdzece, dobra raz′vedajce pra Dzìcâ ì, âk znojdzece, nakažèce mne, kab ì â pajšoǔ paklanìcca Âmu.

9. Яны, выслухаўшы цара, пайшлі. І вось, зорка, якую бачылі яны на ўсходзе, ішла перад імі, пакуль, прыйшоўшы, ня стала ўгары над месцам, дзе было Дзіця.

Âny, vysluhaǔšy cara, pajšlì. Ì vos′, zorka, âkuû bačylì âny na ǔshodze, ìšla perad ìmì, pakul′, pryjšoǔšy, nâ stala ǔgary nad mescam, dze bylo Dzìcâ.

10. Угледзеўшы зорку, яны ўсьцешыліся радасьцю вельмі вялікай,

Ugledzeǔšy zorku, âny ǔs′cešylìsâ radas′cû vel′mì vâlìkaj,

11. і, увайшоўшы ў дом, убачылі Дзіця з Марыяю, Маці Яго, і, упаўшы, пакланіліся Яму; і адкрыўшы скарбы свае, прынесьлі Яму дары: золата, ладан і сьмірну.

ì, uvajšoǔšy ǔ dom, ubačylì Dzìcâ z Maryâû, Macì Âgo, ì, upaǔšy, paklanìlìsâ Âmu; ì adkryǔšy skarby svae, prynes′lì Âmu dary: zolata, ladan ì s′mìrnu.

12. І ў сьне атрымаўшы наказ не вяртацца да Ірада, іншай дарогай адышлі ў краіну сваю.

Ì ǔ s′ne atrymaǔšy nakaz ne vârtacca da Ìrada, ìnšaj darogaj adyšlì ǔ kraìnu svaû.

13. Калі ж яны адышлі, - вось, анёл Гасподні яўляецца ў сьне Язэпу і кажа: устань, вазьмі Дзіця і Маці Ягоную, і ўцякай у Егіпет, і будзь там, пакуль не скажу табе, бо Ірад хоча шукаць Дзіцятка, каб загубіць Яго.

Kalì ž âny adyšlì, - vos′, anël Gaspodnì âǔlâecca ǔ s′ne Âzèpu ì kaža: ustan′, vaz′mì Dzìcâ ì Macì Âgonuû, ì ǔcâkaj u Egìpet, ì budz′ tam, pakul′ ne skažu tabe, bo Ìrad hoča šukac′ Dzìcâtka, kab zagubìc′ Âgo.

14. Ён устаў, узяў Дзіця і Маці Ягоную, і адышоў у Егіпет,

Ën ustaǔ, uzâǔ Dzìcâ ì Macì Âgonuû, ì adyšoǔ u Egìpet,

15. і быў там да Ірадавай сьмерці, каб збылося сказанае Госпадам праз прарока, які кажа: "З Егіпта паклікаў Я Сына Майго".

ì byǔ tam da Ìradavaj s′mercì, kab zbylosâ skazanae Gospadam praz praroka, âkì kaža: "Z Egìpta paklìkaǔ Â Syna Majgo".

16. Тады Ірад, убачыўшы, што мудрацы ашукалі яго, разгневаўся надта і паслаў пазабіваць усіх дзетак у Віфляеме і ва ўсіх межах яго, ад двух гадоў і ніжэй, паводле часу, які выведаў у мудрацоў.

Tady Ìrad, ubačyǔšy, što mudracy ašukalì âgo, razgnevaǔsâ nadta ì paslaǔ pazabìvac′ usìh dzetak u Vìflâeme ì va ǔsìh mežah âgo, ad dvuh gadoǔ ì nìžèj, pavodle času, âkì vyvedaǔ u mudracoǔ.

17. Тады збылося сказанае праз прарока Ерамію, які кажа:

Tady zbylosâ skazanae praz praroka Eramìû, âkì kaža:

18. "Голас у Раме чуцен, плач, і галашэньне, і лямант вялікі; Рахіль плача па дзецях сваіх і ня хоча суцешыцца; бо іх няма".

"Golas u Rame čucen, plač, ì galašèn′ne, ì lâmant vâlìkì; Rahìl′ plača pa dzecâh svaìh ì nâ hoča sucešycca; bo ìh nâma".

19. А як Ірад памёр, - вось, анёл Гасподні ў сьне яўляецца Язэпу ў Егіпце

A âk Ìrad pamër, - vos′, anël Gaspodnì ǔ s′ne âǔlâecca Âzèpu ǔ Egìpce

20. і кажа: устань, вазьмі Дзіця і Маці Ягоную і ідзі ў зямлю Ізраілеву; бо памерлі тыя, што шукалі душы Дзіцяці.

ì kaža: ustan′, vaz′mì Dzìcâ ì Macì Âgonuû ì ìdzì ǔ zâmlû Ìzraìlevu; bo pamerlì tyâ, što šukalì dušy Dzìcâcì.

21. Ён устаў, узяў Дзіця і Маці Ягоную і прыйшоў у зямлю Ізраілеву.

Ën ustaǔ, uzâǔ Dzìcâ ì Macì Âgonuû ì pryjšoǔ u zâmlû Ìzraìlevu.

22. Але пачуўшы, што Архелай валадарыць ў Юдэі замест Ірада, бацькі свайго, пабаяўся туды ісьці; і атрымаўшы ў сьне наказ, адышоў у межы Галілейскія,

Ale pačuǔšy, što Arhelaj valadaryc′ ǔ Ûdèì zamest Ìrada, bac′kì svajgo, pabaâǔsâ tudy ìs′cì; ì atrymaǔšy ǔ s′ne nakaz, adyšoǔ u mežy Galìlejskìâ,

23. і, прыйшоўшы, пасяліўся ў горадзе, які называецца Назарэт, каб збылося сказанае праз прарокаў, што Ён Назарэем назавецца.

ì, pryjšoǔšy, pasâlìǔsâ ǔ goradze, âkì nazyvaecca Nazarèt, kab zbylosâ skazanae praz prarokaǔ, što Ën Nazarèem nazavecca.

3 Кіраўнік

1. У тыя дні прыходзіць Ян Хрысьціцель і прапаведуе ў пустыні Юдэйскай

U tyâ dnì pryhodzìc′ Ân Hrys′cìcel′ ì prapavedue ǔ pustynì Ûdèjskaj

2. і кажа: пакайцеся, бо наблізілася Царства Нябеснае.

ì kaža: pakajcesâ, bo nablìzìlasâ Carstva Nâbesnae.

3. Бо Ён Той, пра Каго сказаў прарок Ісая: "голас таго, хто кліча ў пустыні, падрыхтуйце шлях Госпаду, простымі зрабеце сьцежкі Яму".

Bo Ën Toj, pra Kago skazaǔ prarok Ìsaâ: "golas tago, hto klìča ǔ pustynì, padryhtujce šlâh Gospadu, prostymì zrabece s′cežkì Âmu".

4. А ў самога Яна была вопратка зь вярблюджага воласу і скураны пояс на паясьніцы ягонай; а ежай яму былі акрыды і дзікі мёд.

A ǔ samoga Âna byla vopratka z′ vârblûdžaga volasu ì skurany poâs na paâs′nìcy âgonaj; a ežaj âmu bylì akrydy ì dzìkì mëd.

5. Тады выходзілі да яго Ерусалім і ўся Юдэя, і ўсё навакольле Ярданскае

Tady vyhodzìlì da âgo Erusalìm ì ǔsâ Ûdèâ, ì ǔsë navakol′le Ârdanskae

6. і хрысьціліся ў Ярдане ў яго, спавядаючыся ў грахах сваіх.

ì hrys′cìlìsâ ǔ Ârdane ǔ âgo, spavâdaûčysâ ǔ grahah svaìh.

7. Убачыўшы многіх фарысэяў і садукеяў, што ішлі да яго хрысьціцца, Ян сказаў ім: выродзьдзе яхідніна! хто вас намовіў уцякаць ад будучага гневу?

Ubačyǔšy mnogìh farysèâǔ ì sadukeâǔ, što ìšlì da âgo hrys′cìcca, Ân skazaǔ ìm: vyrodz′dze âhìdnìna! hto vas namovìǔ ucâkac′ ad budučaga gnevu?

8. Прынясеце ж годны плод пакаяньня;

Prynâsece ž godny plod pakaân′nâ;

9. і ня думайце гаварыць самі сабе: "бацька ў нас Абрагам"; бо кажу вам, што Бог можа з камянёў гэтых узьвесьці дзяцей Абрагаму;

ì nâ dumajce gavaryc′ samì sabe: "bac′ka ǔ nas Abragam"; bo kažu vam, što Bog moža z kamânëǔ gètyh uz′ves′cì dzâcej Abragamu;

10. ужо і сякера пры корані дрэваў ляжыць: бо ўсякае дрэва, якое ня родзіць добрага плоду, сьсякаюць і кідаюць у вагонь;

užo ì sâkera pry koranì drèvaǔ lâžyc′: bo ǔsâkae drèva, âkoe nâ rodzìc′ dobraga plodu, s′sâkaûc′ ì kìdaûc′ u vagon′;

11. я хрышчу вас вадою на пакаяньне; але Той, Хто ідзе за мною, мацнейшы за мяне; я ня варты панесьці абутак Ягоны; Ён будзе хрысьціць вас Духам Сьвятым і вагнём;

â hryšču vas vadoû na pakaân′ne; ale Toj, Hto ìdze za mnoû, macnejšy za mâne; â nâ varty panes′cì abutak Âgony; Ën budze hrys′cìc′ vas Duham S′vâtym ì vagnëm;

12. лапата Ягоная ў руцэ ў Яго, і Ён ачысьціць гумно Сваё, і зьбярэ пшаніцу Сваю ў засекі, а салому спаліць вагнём непагасным.

lapata Âgonaâ ǔ rucè ǔ Âgo, ì Ën ačys′cìc′ gumno Svaë, ì z′bârè pšanìcu Svaû ǔ zasekì, a salomu spalìc′ vagnëm nepagasnym.

13. Тады прыходзіць Ісус з Галілеі на Ярдан да Яна хрысьціцца ў яго.

Tady pryhodzìc′ Ìsus z Galìleì na Ârdan da Âna hrys′cìcca ǔ âgo.

14. Ян жа стрымліваў Яго, кажучы: мне трэба ў Цябе хрысьціцца, а Ты прыходзіш да мяне?

Ân ža strymlìvaǔ Âgo, kažučy: mne trèba ǔ Câbe hrys′cìcca, a Ty pryhodzìš da mâne?

15. Але Ісус сказаў у адказ яму: дапусьці цяпер, бо так належыць нам зьдзейсьніць ўсякую праведнасьць. Тады Ян дапускае Яго.

Ale Ìsus skazaǔ u adkaz âmu: dapus′cì câper, bo tak naležyc′ nam z′dzejs′nìc′ ǔsâkuû pravednas′c′. Tady Ân dapuskae Âgo.

16. І ахрысьціўшыся, Ісус выйшаў адразу з вады; - і вось, адчыніліся Яму нябёсы, і ўбачыў Ян Духа Божага, Які сыходзіў, як голуб, і апускаўся на Яго.

Ì ahrys′cìǔšysâ, Ìsus vyjšaǔ adrazu z vady; - ì vos′, adčynìlìsâ Âmu nâbësy, ì ǔbačyǔ Ân Duha Božaga, Âkì syhodzìǔ, âk golub, ì apuskaǔsâ na Âgo.

17. І вось, голас зь нябёсаў прамовіў: Гэты ёсьць Сын Мой Любасны, Якога Я ўпадабаў.

Ì vos′, golas z′ nâbësaǔ pramovìǔ: Gèty ës′c′ Syn Moj Lûbasny, Âkoga Â ǔpadabaǔ.

4 Кіраўнік

1. Тады Ісус быў паведзены Духам у пустыню, на спакушэньне ад д'ябла.

Tady Ìsus byǔ pavedzeny Duham u pustynû, na spakušèn′ne ad d'âbla.

2. І, пасьціўшы сорак дзён і сорак начэй, напасьледак згаладаўся.

Ì, pas′cìǔšy sorak dzën ì sorak načèj, napas′ledak zgaladaǔsâ.

3. І падступіўся да Яго спакусьнік і сказаў: калі Ты Сын Божы, скажы, каб камяні гэтыя сталі хлябамі.

Ì padstupìǔsâ da Âgo spakus′nìk ì skazaǔ: kalì Ty Syn Božy, skažy, kab kamânì gètyâ stalì hlâbamì.

4. А Ён сказаў яму ў адказ: напісана: "ня хлебам адным будзе жыць чалавек, а ўсякім словам, якое зыходзіць з вуснаў Божых".

A Ën skazaǔ âmu ǔ adkaz: napìsana: "nâ hlebam adnym budze žyc′ čalavek, a ǔsâkìm slovam, âkoe zyhodzìc′ z vusnaǔ Božyh".

5. Тады бярэ Яго д'ябал у сьвяты горад і ставіць Яго на крыле храма,

Tady bârè Âgo d'âbal u s′vâty gorad ì stavìc′ Âgo na kryle hrama,

6. і кажа Яму: калі Ты Сын Божы, кінься ўніз; бо напісана: "Анёлам Сваім накажа пра Цябе, і на руках панясуць Цябе, каб не спатыкнуўся Ты аб камень нагою Тваёю".

ì kaža Âmu: kalì Ty Syn Božy, kìn′sâ ǔnìz; bo napìsana: "Anëlam Svaìm nakaža pra Câbe, ì na rukah panâsuc′ Câbe, kab ne spatyknuǔsâ Ty ab kamen′ nagoû Tvaëû".

7. Сказаў яму Ісус: напісана яшчэ: "не спакушай Госпада Бога твайго".

Skazaǔ âmu Ìsus: napìsana âščè: "ne spakušaj Gospada Boga tvajgo".

8. Зноў бярэ Яго д'ябал на вельмі высокую гару, і паказвае Яму ўсе царствы сьвету і славу іх,

Znoǔ bârè Âgo d'âbal na vel′mì vysokuû garu, ì pakazvae Âmu ǔse carstvy s′vetu ì slavu ìh,

9. і кажа Яму: усё гэта Табе дам, калі ўпаўшы паклонішся мне.

ì kaža Âmu: usë gèta Tabe dam, kalì ǔpaǔšy paklonìšsâ mne.

10. Тады кажа яму Ісус: адыдзі ад мяне, сатана; бо напісана: "Госпаду Богу твайму пакланяйся, і Яму аднаму служы".

Tady kaža âmu Ìsus: adydzì ad mâne, satana; bo napìsana: "Gospadu Bogu tvajmu paklanâjsâ, ì Âmu adnamu služy".

11. Тады пакідае Яго д'ябал, - і вось, анёлы прыступілі і слугавалі Яму.

Tady pakìdae Âgo d'âbal, - ì vos′, anëly prystupìlì ì slugavalì Âmu.

12. Ісус, пачуўшы, што Ян аддадзены варце, адышоў у Галілею,

Ìsus, pačuǔšy, što Ân addadzeny varce, adyšoǔ u Galìleû,

13. і, пакінуўшы Назарэт, прыйшоў і пасяліўся ў Капернауме прыморскім, у межах Завулонавых і Нэталімавых,

ì, pakìnuǔšy Nazarèt, pryjšoǔ ì pasâlìǔsâ ǔ Kapernaume prymorskìm, u mežah Zavulonavyh ì Nètalìmavyh,

14. каб збылося сказанае праз прарока Ісаю, які кажа:

kab zbylosâ skazanae praz praroka Ìsaû, âkì kaža:

15. "Зямля Завулонава і зямля Нэталімава, на дарозе прыморскай за Ярданам, Галілея язычніцкая,

"Zâmlâ Zavulonava ì zâmlâ Nètalìmava, na daroze prymorskaj za Ârdanam, Galìleâ âzyčnìckaâ,

16. народ, што сядзеў у цемры, убачыў сьвятло вялікае, і ўсім, хто сядзеў у краіне і цяні сьмерці, зазьзяла сьвятло".

narod, što sâdzeǔ u cemry, ubačyǔ s′vâtlo vâlìkae, ì ǔsìm, hto sâdzeǔ u kraìne ì cânì s′mercì, zaz′zâla s′vâtlo".

17. З таго часу Ісус пачаў прапаведаваць і казаць: пакайцеся, бо наблізілася Царства Нябеснае.

Z tago času Ìsus pačaǔ prapavedavac′ ì kazac′: pakajcesâ, bo nablìzìlasâ Carstva Nâbesnae.

18. А праходзячы каля мора Галілейскага, угледзеў Ён двух братоў: Сымона, якога завуць Пятром, і Андрэя, брата ягонага, якія закідвалі мярэжы ў мора, бо яны былі рыбакі.

A prahodzâčy kalâ mora Galìlejskaga, ugledzeǔ Ën dvuh bratoǔ: Symona, âkoga zavuc′ Pâtrom, ì Andrèâ, brata âgonaga, âkìâ zakìdvalì mârèžy ǔ mora, bo âny bylì rybakì.

19. І кажа ім: ідзеце за Мною, і Я зраблю вас лаўцамі людзей.

Ì kaža ìm: ìdzece za Mnoû, ì Â zrablû vas laǔcamì lûdzej.

20. І яны адразу, пакінуўшы мярэжы, пайшлі за Ім.

Ì âny adrazu, pakìnuǔšy mârèžy, pajšlì za Ìm.

21. Адтуль прайшоўшы далей, угледзеў Ён іншых двух братоў, Якава Завядзеевага і Яна, брата ягонага, у лодцы з Завядзеем, бацькам іхнім, якія ладзілі мярэжы свае, і заклікаў іх.

Adtul′ prajšoǔšy dalej, ugledzeǔ Ën ìnšyh dvuh bratoǔ, Âkava Zavâdzeevaga ì Âna, brata âgonaga, u lodcy z Zavâdzeem, bac′kam ìhnìm, âkìâ ladzìlì mârèžy svae, ì zaklìkaǔ ìh.

22. І яны адразу, пакінуўшы лодку і бацьку свайго, пайшлі за Ім.

Ì âny adrazu, pakìnuǔšy lodku ì bac′ku svajgo, pajšlì za Ìm.

23. І хадзіў Ісус па ўсёй Галілеі, навучаючы ў сынагогах іхніх і прапаведуючы Дабравесьце Царства і ацаляючы ўсякую хваробу і ўсякую немач у людзях.

Ì hadzìǔ Ìsus pa ǔsëj Galìleì, navučaûčy ǔ synagogah ìhnìh ì prapaveduûčy Dabraves′ce Carstva ì acalâûčy ǔsâkuû hvarobu ì ǔsâkuû nemač u lûdzâh.

24. І прайшоў пра Яго погалас па ўсёй Сірыі; і прыводзілі да Яго ўсіх нямоглых, рознымі хваробамі і пакутамі ахопленых, і апанаваных дэманамі, і лунатыкаў, і спаралізаваных, і Ён ацаляў іх.

Ì prajšoǔ pra Âgo pogalas pa ǔsëj Sìryì; ì pryvodzìlì da Âgo ǔsìh nâmoglyh, roznymì hvarobamì ì pakutamì ahoplenyh, ì apanavanyh dèmanamì, ì lunatykaǔ, ì sparalìzavanyh, ì Ën acalâǔ ìh.

25. І за Ім ішло мноства люду з Галілеі і Дзесяцігародзьдзя, і зь Ерусаліма, і зь Юдэі, і з-за Ярдана.

Ì za Ìm ìšlo mnostva lûdu z Galìleì ì Dzesâcìgarodz′dzâ, ì z′ Erusalìma, ì z′ Ûdèì, ì z-za Ârdana.

5 Кіраўнік

1. Убачыўшы люд, Ён узышоў на гару; і калі сеў, прыступілі да Яго вучні Ягоныя.

Ubačyǔšy lûd, Ën uzyšoǔ na garu; ì kalì seǔ, prystupìlì da Âgo vučnì Âgonyâ.

2. І, адкрыўшы вусны Свае, Ён вучыў іх, кажучы:

Ì, adkryǔšy vusny Svae, Ën vučyǔ ìh, kažučy:

3. Дабрашчасныя ўбогія духам, бо іх ёсьць Царства Нябеснае.

Dabraščasnyâ ǔbogìâ duham, bo ìh ës′c′ Carstva Nâbesnae.

4. Дабрашчасныя тыя, што плачуць, бо яны суцешацца.

Dabraščasnyâ tyâ, što plačuc′, bo âny sucešacca.

5. Дабрашчасныя лагодныя, бо яны ўспадкуюць зямлю.

Dabraščasnyâ lagodnyâ, bo âny ǔspadkuûc′ zâmlû.

6. Дабрашчасныя тыя, хто жадае і прагне праўды, бо яны спатоляцца.

Dabraščasnyâ tyâ, hto žadae ì pragne praǔdy, bo âny spatolâcca.

7. Дабрашчасныя міласэрныя, бо яны памілаваны будуць.

Dabraščasnyâ mìlasèrnyâ, bo âny pamìlavany buduc′.

8. Дабрашчасныя чыстыя сэрцам, бо яны Бога ўбачаць.

Dabraščasnyâ čystyâ sèrcam, bo âny Boga ǔbačac′.

9. Дабрашчасныя міратворцы, бо яны сынамі Божымі назавуцца.

Dabraščasnyâ mìratvorcy, bo âny synamì Božymì nazavucca.

10. Дабрашчасныя гнаныя за праўду, бо іх ёсьць Царства Нябеснае.

Dabraščasnyâ gnanyâ za praǔdu, bo ìh ës′c′ Carstva Nâbesnae.

11. Дабрашчасныя вы, калі будуць вас ганьбіць і гнаць і ўсякім словам ліхім несправядліва зьневажаць за Мяне.

Dabraščasnyâ vy, kalì buduc′ vas gan′bìc′ ì gnac′ ì ǔsâkìm slovam lìhìm nespravâdlìva z′nevažac′ za Mâne.

12. Радуйцеся і весялецеся, бо ўзнагарода ваша вялікая на нябёсах: так гналі прарокаў, што былі перад вамі.

Radujcesâ ì vesâlecesâ, bo ǔznagaroda vaša vâlìkaâ na nâbësah: tak gnalì prarokaǔ, što bylì perad vamì.

13. Вы - соль зямлі. Калі ж соль страціць сілу, дык чым асоліш яе? Яна ўжо ні на што ня прыдатная, хіба што выкінуць яе прэч на патаптаньне людзям.

Vy - sol′ zâmlì. Kalì ž sol′ stracìc′ sìlu, dyk čym asolìš âe? Âna ǔžo nì na što nâ prydatnaâ, hìba što vykìnuc′ âe prèč na pataptan′ne lûdzâm.

14. Вы - сьвятло сьвету: ня можа схавацца горад, які стаіць на версе гары.

Vy - s′vâtlo s′vetu: nâ moža shavacca gorad, âkì staìc′ na verse gary.

15. І запаліўшы сьвечку, ня ставяць яе пад пасудзінаю, а на сьвечніку, і сьвеціць усім, хто ў доме.

Ì zapalìǔšy s′večku, nâ stavâc′ âe pad pasudzìnaû, a na s′večnìku, ì s′vecìc′ usìm, hto ǔ dome.

16. Так няхай сьвеціць сьвятло ваша перад людзьмі, каб яны бачылі вашыя добрыя ўчынкі і ўслаўлялі Айца вашага, Які ёсьць у нябёсах.

Tak nâhaj s′vecìc′ s′vâtlo vaša perad lûdz′mì, kab âny bačylì vašyâ dobryâ ǔčynkì ì ǔslaǔlâlì Ajca vašaga, Âkì ës′c′ u nâbësah.

17. Ня думайце, што Я прыйшоў парушыць закон, альбо прарокаў: не парушыць прыйшоў Я, а зьдзейсьніць.

Nâ dumajce, što Â pryjšoǔ parušyc′ zakon, al′bo prarokaǔ: ne parušyc′ pryjšoǔ Â, a z′dzejs′nìc′.

18. Бо праўду кажу вам: пакуль ня мінецца неба і зямля, ані ёта адна, ані рыска адзіная ня мінецца з закона, пакуль ня збудзецца ўсё.

Bo praǔdu kažu vam: pakul′ nâ mìnecca neba ì zâmlâ, anì ëta adna, anì ryska adzìnaâ nâ mìnecca z zakona, pakul′ nâ zbudzecca ǔsë.

19. Дык вось, хто парушыць адну з запаведзяў гэтых найменшых і навучыць гэтак людзей, той найменшым назавецца ў Царстве Нябесным; а хто выканае і навучыць, той вялікім назавецца ў Царстве Нябесным.

Dyk vos′, hto parušyc′ adnu z zapavedzâǔ gètyh najmenšyh ì navučyc′ gètak lûdzej, toj najmenšym nazavecca ǔ Carstve Nâbesnym; a hto vykanae ì navučyc′, toj vâlìkìm nazavecca ǔ Carstve Nâbesnym.

20. Бо, кажу вам, калі праведнасьць ваша не пераважыць праведнасьці кніжнікаў і фарысэяў, дык ня ўвойдзеце вы ў Царства Нябеснае.

Bo, kažu vam, kalì pravednas′c′ vaša ne peravažyc′ pravednas′cì knìžnìkaǔ ì farysèâǔ, dyk nâ ǔvojdzece vy ǔ Carstva Nâbesnae.

21. Вы чулі, што сказана продкам: "не забівай; а хто заб'е, падпадае суду".

Vy čulì, što skazana prodkam: "ne zabìvaj; a hto zab'e, padpadae sudu".

22. А Я кажу вам, што кожны, хто гневаецца на брата свайго марна, падпадае суду; хто ж бо скажа брату свайму "пусты чалавек", падпадае сынедрыёну; а хто скажа "неразумны", падпадае геене вогненнай.

A Â kažu vam, što kožny, hto gnevaecca na brata svajgo marna, padpadae sudu; hto ž bo skaža bratu svajmu "pusty čalavek", padpadae synedryënu; a hto skaža "nerazumny", padpadae geene vognennaj.

23. Дык вось, калі ты прынясеш дар твой да ахвярніка і ўспомніш там, што брат твой мае нешта супроць цябе,

Dyk vos′, kalì ty prynâseš dar tvoj da ahvârnìka ì ǔspomnìš tam, što brat tvoj mae nešta suproc′ câbe,

24. пакінь там дар твой перад ахвярнікам, і ідзі сьпярша памірыся з братам тваім, і тады прыйдзі і прынясі дар твой.

pakìn′ tam dar tvoj perad ahvârnìkam, ì ìdzì s′pârša pamìrysâ z bratam tvaìm, ì tady pryjdzì ì prynâsì dar tvoj.

25. Мірыся з праціўнікам тваім хутчэй, пакуль ты яшчэ ў дарозе зь ім, каб не аддаў цябе праціўнік судзьдзі, а судзьдзя не аддаў цябе слузе, і ня ўкінуў цябе ў цямніцу;

Mìrysâ z pracìǔnìkam tvaìm hutčèj, pakul′ ty âščè ǔ daroze z′ ìm, kab ne addaǔ câbe pracìǔnìk sudz′dzì, a sudz′dzâ ne addaǔ câbe sluze, ì nâ ǔkìnuǔ câbe ǔ câmnìcu;

26. праўду кажу табе: ня выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняга кадранта.

praǔdu kažu tabe: nâ vyjdzeš adtul′, pakul′ ne addasì apošnâga kadranta.

27. Вы чулі, што сказана продкам: "Ня чыні пералюбу".

Vy čulì, što skazana prodkam: "Nâ čynì peralûbu".

28. А Я вам кажу, што кожны, хто глядзіць на жанчыну з пажадаю, ужо ўчыніў пералюб зь ёю ў сэрцы сваім.

A Â vam kažu, što kožny, hto glâdzìc′ na žančynu z pažadaû, užo ǔčynìǔ peralûb z′ ëû ǔ sèrcy svaìm.

29. Калі ж правае вока тваё спакушае цябе, вырві яго і кінь ад сябе; бо лепей табе, каб загінуў адзін з чэлесаў тваіх, а ня ўсё цела тваё было ўкінута ў геену.

Kalì ž pravae voka tvaë spakušae câbe, vyrvì âgo ì kìn′ ad sâbe; bo lepej tabe, kab zagìnuǔ adzìn z čèlesaǔ tvaìh, a nâ ǔsë cela tvaë bylo ǔkìnuta ǔ geenu.

30. І калі правая твая рука спакушае цябе, адатні яе і кінь ад сябе; бо лепей табе, каб загінуў адзін з чэлесаў тваіх, а ня ўсё цела тваё было ўкінута ў геену.

Ì kalì pravaâ tvaâ ruka spakušae câbe, adatnì âe ì kìn′ ad sâbe; bo lepej tabe, kab zagìnuǔ adzìn z čèlesaǔ tvaìh, a nâ ǔsë cela tvaë bylo ǔkìnuta ǔ geenu.

31. Сказана таксама, што, калі хто разьвядзецца з жонкаю сваёю, няхай дасьць ёй разводны ліст.

Skazana taksama, što, kalì hto raz′vâdzecca z žonkaû svaëû, nâhaj das′c′ ëj razvodny lìst.

32. А Я вам кажу: кожны, хто разводзіцца з жонкаю сваёю, акрамя як з прычыны распусты, той даводзіць яе да пералюбу; і хто ажэніцца з разьведзенай, той чыніць пералюб.

A Â vam kažu: kožny, hto razvodzìcca z žonkaû svaëû, akramâ âk z pryčyny raspusty, toj davodzìc′ âe da peralûbu; ì hto ažènìcca z raz′vedzenaj, toj čynìc′ peralûb.

33. Зноў жа чулі вы, што сказана продкам: "Не давай ілжывай прысягі, а выконвай прад Госпадам прысягі твае".

Znoǔ ža čulì vy, što skazana prodkam: "Ne davaj ìlžyvaj prysâgì, a vykonvaj prad Gospadam prysâgì tvae".

34. А Я вам кажу: не прысягай зусім: ні небам, бо яно - Трон Божы;

A Â vam kažu: ne prysâgaj zusìm: nì nebam, bo âno - Tron Božy;

35. ні зямлёю, бо яна падножжа нагам Ягоным; ні Ерусалімам, бо ён горад Вялікага Цара;

nì zâmlëû, bo âna padnožža nagam Âgonym; nì Erusalìmam, bo ën gorad Vâlìkaga Cara;

36. ні галавою тваёю не прысягай, бо ня можаш ніводнай валасінкі зрабіць белаю альбо чорнаю.

nì galavoû tvaëû ne prysâgaj, bo nâ možaš nìvodnaj valasìnkì zrabìc′ belaû al′bo čornaû.

37. А хай будзе слова ваша: "так - так", "не - не"; а што звыш гэтага, тое ад ліхога.

A haj budze slova vaša: "tak - tak", "ne - ne"; a što zvyš gètaga, toe ad lìhoga.

38. Вы чулі, што сказана: "Вока за вока, і зуб за зуб".

Vy čulì, što skazana: "Voka za voka, ì zub za zub".

39. А Я кажу вам не працівіцца злому. Калі хто цябе ўдарыць па правай шчацэ тваёй, падстаў яму і другую;

A Â kažu vam ne pracìvìcca zlomu. Kalì hto câbe ǔdaryc′ pa pravaj ščacè tvaëj, padstaǔ âmu ì druguû;

40. і калі хто захоча судзіцца з табою і ўзяць у цябе кашулю, аддай яму і вопратку;

ì kalì hto zahoča sudzìcca z taboû ì ǔzâc′ u câbe kašulû, addaj âmu ì vopratku;

41. і калі хто цябе змусіць ісьці зь ім адно попрышча, ідзі зь ім два.

ì kalì hto câbe zmusìc′ ìs′cì z′ ìm adno popryšča, ìdzì z′ ìm dva.

42. Таму, хто просіць у цябе, дай і ад таго, хто хоча пазычыць у цябе, не адварочвайся.

Tamu, hto prosìc′ u câbe, daj ì ad tago, hto hoča pazyčyc′ u câbe, ne advaročvajsâ.

43. Вы чулі, што сказана: "Любі блізкага твайго і ненавідзь ворага твайго".

Vy čulì, što skazana: "Lûbì blìzkaga tvajgo ì nenavìdz′ voraga tvajgo".

44. А Я кажу вам: любеце ворагаў вашых, дабраслаўляйце кляцьбітоў вашых, рабеце дабро ненавісьнікам вашым і малецеся за крыўдзіцеляў вашых і за ганіцеляў вашых;

A Â kažu vam: lûbece voragaǔ vašyh, dabraslaǔlâjce klâc′bìtoǔ vašyh, rabece dabro nenavìs′nìkam vašym ì malecesâ za kryǔdzìcelâǔ vašyh ì za ganìcelâǔ vašyh;

45. каб сталіся вы сынамі Айца вашага, Які ёсьць у нябёсах; бо Ён загадвае сонцу Свайму ўзыходзіць над ліхімі і добрымі і пасылае дождж на праведных і няправедных.

kab stalìsâ vy synamì Ajca vašaga, Âkì ës′c′ u nâbësah; bo Ën zagadvae soncu Svajmu ǔzyhodzìc′ nad lìhìmì ì dobrymì ì pasylae doždž na pravednyh ì nâpravednyh.

46. Бо, калі вы будзеце любіць тых, што любяць вас, якая вам узнагарода? Ці ж ня тое самае робяць і мытнікі?

Bo, kalì vy budzece lûbìc′ tyh, što lûbâc′ vas, âkaâ vam uznagaroda? Cì ž nâ toe samae robâc′ ì mytnìkì?

47. І калі вы вітаеце братоў вашых толькі, што асаблівага робіце? Ці ж ня гэтак тое самае робяць і язычнікі?

Ì kalì vy vìtaece bratoǔ vašyh tol′kì, što asablìvaga robìce? Cì ž nâ gètak toe samae robâc′ ì âzyčnìkì?

48. Дык вось, будзьце дасканалыя, як дасканалы Айцец ваш Нябесны.

Dyk vos′, budz′ce daskanalyâ, âk daskanaly Ajcec vaš Nâbesny.

6 Кіраўнік

1. Глядзеце, не выстаўляйце праведнасьці вашай перад людзьмі, каб яны бачылі вас: інакш няма вам узнагароды ад Айца вашага, Які ёсьць у нябёсах.

Glâdzece, ne vystaǔlâjce pravednas′cì vašaj perad lûdz′mì, kab âny bačylì vas: ìnakš nâma vam uznagarody ad Ajca vašaga, Âkì ës′c′ u nâbësah.

2. Дык вось, калі даеш міласьціну, ня трубі перад сабою, як робяць крывадушнікі ў сынагогах і на вуліцах, каб услаўлялі іх людзі. Праўду кажу вам: яны атрымліваюць узнагароду сваю.

Dyk vos′, kalì daeš mìlas′cìnu, nâ trubì perad saboû, âk robâc′ kryvadušnìkì ǔ synagogah ì na vulìcah, kab uslaǔlâlì ìh lûdzì. Praǔdu kažu vam: âny atrymlìvaûc′ uznagarodu svaû.

3. У цябе ж, калі даеш міласьціну, няхай ня ведае левая рука твая, што робіць правая,

U câbe ž, kalì daeš mìlas′cìnu, nâhaj nâ vedae levaâ ruka tvaâ, što robìc′ pravaâ,

4. каб міласьціна твая была ў тайнасьці, і Айцец твой, Які бачыць у тайнасьці, аддасьць табе на яве.

kab mìlas′cìna tvaâ byla ǔ tajnas′cì, ì Ajcec tvoj, Âkì bačyc′ u tajnas′cì, addas′c′ tabe na âve.

5. І калі молішся, ня будзь, як крывадушнікі, што любяць у сынагогах і на рагах вуліц, стоячы, маліцца, каб выставіцца перад людзьмі. Праўду кажу вам, што яны атрымліваюць узнагароду сваю.

Ì kalì molìšsâ, nâ budz′, âk kryvadušnìkì, što lûbâc′ u synagogah ì na ragah vulìc, stoâčy, malìcca, kab vystavìcca perad lûdz′mì. Praǔdu kažu vam, što âny atrymlìvaûc′ uznagarodu svaû.

6. Ты ж, калі молішся, зайдзі ў пакой твой і, зачыніўшы дзьверы твае, памаліся Айцу твайму, Які ў тайнасьці; і Айцец твой, Які бачыць у тайнасьці, аддасьць табе на яве.

Ty ž, kalì molìšsâ, zajdzì ǔ pakoj tvoj ì, začynìǔšy dz′very tvae, pamalìsâ Ajcu tvajmu, Âkì ǔ tajnas′cì; ì Ajcec tvoj, Âkì bačyc′ u tajnas′cì, addas′c′ tabe na âve.

7. А молячыся, не гаварэце лішняга, бы язычнікі; бо яны думаюць, што ў мнагаслоўі сваім пачутыя будуць;

A molâčysâ, ne gavarèce lìšnâga, by âzyčnìkì; bo âny dumaûc′, što ǔ mnagasloǔì svaìm pačutyâ buduc′;

8. дык ня будзьце ж падобныя да іх; бо ведае Айцец ваш, у чым вы маеце патрэбу, раней, чым вы ў Яго папросіце.

dyk nâ budz′ce ž padobnyâ da ìh; bo vedae Ajcec vaš, u čym vy maece patrèbu, ranej, čym vy ǔ Âgo paprosìce.

9. Дык вось, малецеся так: Войча наш, Які ёсьць на нябёсах! Хай сьвяціцца імя Тваё;

Dyk vos′, malecesâ tak: Vojča naš, Âkì ës′c′ na nâbësah! Haj s′vâcìcca ìmâ Tvaë;

10. хай прыйдзе Царства Тваё; хай будзе воля Твая як на небе, так на зямлі;

haj pryjdze Carstva Tvaë; haj budze volâ Tvaâ âk na nebe, tak na zâmlì;

11. хлеб наш надзённы дай нам сёньня;

hleb naš nadzënny daj nam sën′nâ;

12. і даруй нам правіны нашыя, як і мы даруем вінаватым перад намі;

ì daruj nam pravìny našyâ, âk ì my daruem vìnavatym perad namì;

13. і не дапусьці нас да спакусы, але ратуй нас ад ліхога; бо Тваё ёсьць Царства і сіла і слава навекі. Амін.

ì ne dapus′cì nas da spakusy, ale ratuj nas ad lìhoga; bo Tvaë ës′c′ Carstva ì sìla ì slava navekì. Amìn.

14. Бо калі вы будзеце дараваць людзям правіны іх, дык даруе і вам Айцец ваш Нябесны;

Bo kalì vy budzece daravac′ lûdzâm pravìny ìh, dyk darue ì vam Ajcec vaš Nâbesny;

15. а як ня будзеце дараваць людзям іх правінаў, дык і Айцец ваш не даруе вам правінаў вашых.

a âk nâ budzece daravac′ lûdzâm ìh pravìnaǔ, dyk ì Ajcec vaš ne darue vam pravìnaǔ vašyh.

16. І калі посьціце, ня будзьце заняпалыя, як крывадушнікі; бо яны памрочваюць абліччы свае, каб паказаць сябе людзям посьнікамі. Праўду кажу вам, што яны атрымліваюць узнагароду сваю.

Ì kalì pos′cìce, nâ budz′ce zanâpalyâ, âk kryvadušnìkì; bo âny pamročvaûc′ ablìččy svae, kab pakazac′ sâbe lûdzâm pos′nìkamì. Praǔdu kažu vam, što âny atrymlìvaûc′ uznagarodu svaû.

17. А ты, калі посьцішся, намасьці галаву тваю і ўмый аблічча тваё,

A ty, kalì pos′cìšsâ, namas′cì galavu tvaû ì ǔmyj ablìčča tvaë,

18. каб явіцца посьнікам не перад людзьмі, а перад Айцом тваім, Які ў тайнасьці; і Айцец твой, Які бачыць у тайнасьці, аддасьць табе на яве.

kab âvìcca pos′nìkam ne perad lûdz′mì, a perad Ajcom tvaìm, Âkì ǔ tajnas′cì; ì Ajcec tvoj, Âkì bačyc′ u tajnas′cì, addas′c′ tabe na âve.

19. Ня зьбірайце сабе скарбаў на зямлі, дзе моль і ржа нішчаць і дзе злодзеі падкопваюцца і крадуць:

Nâ z′bìrajce sabe skarbaǔ na zâmlì, dze mol′ ì rža nìščac′ ì dze zlodzeì padkopvaûcca ì kraduc′:

20. а зьбірайце сабе скарбы на небе, дзе ні моль, ні ржа ня зьнішчаюць і дзе злодзеі не падкопваюцца і ня крадуць;

a z′bìrajce sabe skarby na nebe, dze nì mol′, nì rža nâ z′nìščaûc′ ì dze zlodzeì ne padkopvaûcca ì nâ kraduc′;

21. бо дзе скарб ваш, там будзе і сэрца ваша.

bo dze skarb vaš, tam budze ì sèrca vaša.

22. Сьвяцільня целу ёсьць вока. Дык вось, калі вока тваё будзе чыстае, дык усё цела тваё сьветлае будзе;

S′vâcìl′nâ celu ës′c′ voka. Dyk vos′, kalì voka tvaë budze čystae, dyk usë cela tvaë s′vetlae budze;

23. калі ж вока тваё будзе ліхое, дык усё цела тваё цёмнае будзе. І вось, калі сьвятло, якое ў табе, - цемра, дык якая ж цемра?

kalì ž voka tvaë budze lìhoe, dyk usë cela tvaë cëmnae budze. Ì vos′, kalì s′vâtlo, âkoe ǔ tabe, - cemra, dyk âkaâ ž cemra?

24. Ніхто ня можа служыць двум гаспадарам: бо альбо аднаго будзе ненавідзець, а другога любіць; альбо аднаго пачне трымацца, а другім будзе пагарджаць. Ня можаце служыць Богу і мамоне.

Nìhto nâ moža služyc′ dvum gaspadaram: bo al′bo adnago budze nenavìdzec′, a drugoga lûbìc′; al′bo adnago pačne trymacca, a drugìm budze pagardžac′. Nâ možace služyc′ Bogu ì mamone.

25. Таму кажу вам: ня турбуйцеся дзеля душы вашае, што вам есьці і што піць, ні дзеля цела вашага, у што апрануцца. Ці ж душа ня большая за ежу, і цела - за вопратку?

Tamu kažu vam: nâ turbujcesâ dzelâ dušy vašae, što vam es′cì ì što pìc′, nì dzelâ cela vašaga, u što apranucca. Cì ž duša nâ bol′šaâ za ežu, ì cela - za vopratku?

26. Зірнеце на птушак нябесных: яны ні сеюць, ні жнуць, ні зьбіраюць у засекі; і Айцец ваш Нябесны корміць іх. Ці ж вы не намнога лепшыя за іх?

Zìrnece na ptušak nâbesnyh: âny nì seûc′, nì žnuc′, nì z′bìraûc′ u zasekì; ì Ajcec vaš Nâbesny kormìc′ ìh. Cì ž vy ne namnoga lepšyâ za ìh?

27. Ды і хто з вас, турбуючыся, можа дадаць сабе росту хоць адзін локаць?

Dy ì hto z vas, turbuûčysâ, moža dadac′ sabe rostu hoc′ adzìn lokac′?

28. І пра вопратку што турбуецеся? Паглядзеце на лілеі польныя, як яны растуць: не працуюць, ні прадуць;

Ì pra vopratku što turbuecesâ? Paglâdzece na lìleì pol′nyâ, âk âny rastuc′: ne pracuûc′, nì praduc′;

29. але кажу вам, што і Саламон ва ўсёй славе сваёй не апранаўся так, як кожная зь іх;

ale kažu vam, što ì Salamon va ǔsëj slave svaëj ne apranaǔsâ tak, âk kožnaâ z′ ìh;

30. калі ж траву польную, якая сёньня ёсьць, а заўтра будзе кінута ў печ, Бог так апранае, наколькі ж болей вас, малаверы!

kalì ž travu pol′nuû, âkaâ sën′nâ ës′c′, a zaǔtra budze kìnuta ǔ peč, Bog tak apranae, nakol′kì ž bolej vas, malavery!

31. Дык вось, ня турбуйцеся і не кажэце: "што нам есьці?" альбо: "што піць?" альбо: "у што апрануцца?".

Dyk vos′, nâ turbujcesâ ì ne kažèce: "što nam es′cì?" al′bo: "što pìc′?" al′bo: "u što apranucca?".

32. Бо ўсяго гэтага шукаюць язычнікі; ведае бо Айцец ваш Нябесны, што вы маеце патрэбу ва ўсім гэтым.

Bo ǔsâgo gètaga šukaûc′ âzyčnìkì; vedae bo Ajcec vaš Nâbesny, što vy maece patrèbu va ǔsìm gètym.

33. Шукайце ж найперш Царства Божага і праведнасьці Ягонай, і гэта ўсё дадасца вам.

Šukajce ž najperš Carstva Božaga ì pravednas′cì Âgonaj, ì gèta ǔsë dadasca vam.

34. Дык вось, ня турбуйцеся заўтрашнім днём, бо заўтрашні сам за сябе патурбуецца: досыць кожнаму дню свайго клопату.

Dyk vos′, nâ turbujcesâ zaǔtrašnìm dnëm, bo zaǔtrašnì sam za sâbe paturbuecca: dosyc′ kožnamu dnû svajgo klopatu.

7 Кіраўнік

1. Ня судзеце, каб і вас ня судзілі;

Nâ sudzece, kab ì vas nâ sudzìlì;

2. бо якім судом судзіце, такім вас судзіць будуць; і якою мераю мерыце, такою і вам будуць мерыць.

bo âkìm sudom sudzìce, takìm vas sudzìc′ buduc′; ì âkoû meraû meryce, takoû ì vam buduc′ meryc′.

3. І што ты глядзіш на парушынку ў воку брата твайго, а калоды ў воку сваім не адчуваеш?

Ì što ty glâdzìš na parušynku ǔ voku brata tvajgo, a kalody ǔ voku svaìm ne adčuvaeš?

4. Альбо, як скажаш брату свайму: "Дай, я выму парушынку з вока твайго"; а вось у тваім воку калода?

Al′bo, âk skažaš bratu svajmu: "Daj, â vymu parušynku z voka tvajgo"; a vos′ u tvaìm voku kaloda?

5. Крывадушнік! вымі спачатку калоду са свайго вока, і тады ўбачыш, як выняць парушынку з вока брата твайго.

Kryvadušnìk! vymì spačatku kalodu sa svajgo voka, ì tady ǔbačyš, âk vynâc′ parušynku z voka brata tvajgo.

6. Не давайце сьвятога сабакам і ня кідайце пэрлаў вашых перад сьвіньнямі, каб яны не стапталі іх нагамі сваімі і, абярнуўшыся, не разадралі вас.

Ne davajce s′vâtoga sabakam ì nâ kìdajce pèrlaǔ vašyh perad s′vìn′nâmì, kab âny ne staptalì ìh nagamì svaìmì ì, abârnuǔšysâ, ne razadralì vas.

7. Прасеце, і дасца вам; шукайце, і знойдзеце; стукайцеся, і адчыняць вам;

Prasece, ì dasca vam; šukajce, ì znojdzece; stukajcesâ, ì adčynâc′ vam;

8. бо кожны, хто просіць, атрымлівае, і, хто шукае, знаходзіць, і хто стукаецца, таму адчыняць.

bo kožny, hto prosìc′, atrymlìvae, ì, hto šukae, znahodzìc′, ì hto stukaecca, tamu adčynâc′.

9. Ці ёсьць сярод вас такі чалавек, які, калі папросіць сын ягоны ў яго хлеба, камень падаў бы яму?

Cì ës′c′ sârod vas takì čalavek, âkì, kalì paprosìc′ syn âgony ǔ âgo hleba, kamen′ padaǔ by âmu?

10. і калі рыбы папросіць, зьмяю падаў бы яму?

ì kalì ryby paprosìc′, z′mâû padaǔ by âmu?

11. Дык вось, калі вы, ліхія, умееце дары добрыя даваць вашым дзецям, тым болей Айцец ваш, Які ёсьць у нябёсах, дасьць даброты тым, хто просіць у Яго.

Dyk vos′, kalì vy, lìhìâ, umeece dary dobryâ davac′ vašym dzecâm, tym bolej Ajcec vaš, Âkì ës′c′ u nâbësah, das′c′ dabroty tym, hto prosìc′ u Âgo.

12. І вось усё, што хочаце, каб рабілі вам людзі, тое і вы рабеце ім; бо ў гэтым закон і прарокі.

Ì vos′ usë, što hočace, kab rabìlì vam lûdzì, toe ì vy rabece ìm; bo ǔ gètym zakon ì prarokì.

13. Уваходзьце вузкаю брамаю; бо шырокая брама і прасторная дарога вядуць у пагібель, і многія ідуць імі;

Uvahodz′ce vuzkaû bramaû; bo šyrokaâ brama ì prastornaâ daroga vâduc′ u pagìbel′, ì mnogìâ ìduc′ ìmì;

14. бо вузкая брама і цесная дарога вядуць у жыцьцё, і нямногія знаходзяць іх.

bo vuzkaâ brama ì cesnaâ daroga vâduc′ u žyc′cë, ì nâmnogìâ znahodzâc′ ìh.

15. Асьцерагайцеся ілжывых прарокаў, якія прыходзяць да вас у авечай адзежы, а ўсярэдзіне - ваўкі драпежныя;

As′ceragajcesâ ìlžyvyh prarokaǔ, âkìâ pryhodzâc′ da vas u avečaj adzežy, a ǔsârèdzìne - vaǔkì drapežnyâ;

16. па іхніх пладах пазнаеце іх. Ці ж зьбіраюць зь цярноўніку вінаград, альбо зь дзядоўніку смоквы?

pa ìhnìh pladah paznaece ìh. Cì ž z′bìraûc′ z′ cârnoǔnìku vìnagrad, al′bo z′ dzâdoǔnìku smokvy?

17. Так усякае добрае дрэва родзіць і плады добрыя, а благое дрэва родзіць і плады благія:

Tak usâkae dobrae drèva rodzìc′ ì plady dobryâ, a blagoe drèva rodzìc′ ì plady blagìâ:

18. ня можа добрае дрэва радзіць благія плады, ні дрэва благое радзіць плады добрыя.

nâ moža dobrae drèva radzìc′ blagìâ plady, nì drèva blagoe radzìc′ plady dobryâ.

19. Усякае дрэва, якое ня родзіць плоду добрага, сьсякаюць і кідаюць у вагонь.

Usâkae drèva, âkoe nâ rodzìc′ plodu dobraga, s′sâkaûc′ ì kìdaûc′ u vagon′.

20. Дык вось, па пладах іхніх пазнаеце іх.

Dyk vos′, pa pladah ìhnìh paznaece ìh.

21. Ня кожны, хто кажа Мне: "Госпадзе! Госпадзе!" увойдзе ў Царства Нябеснае, а той, хто выконвае волю Айца Майго, Які ёсьць у нябёсах.

Nâ kožny, hto kaža Mne: "Gospadze! Gospadze!" uvojdze ǔ Carstva Nâbesnae, a toj, hto vykonvae volû Ajca Majgo, Âkì ës′c′ u nâbësah.

22. Многія скажуць Мне ў той дзень: "Госпадзе! Госпадзе! ці не ад Твайго імя мы прарочылі? і ці не Тваім імем дэманаў выганялі? і ці не Тваім імем многія цуды ўчынялі?".

Mnogìâ skažuc′ Mne ǔ toj dzen′: "Gospadze! Gospadze! cì ne ad Tvajgo ìmâ my praročylì? ì cì ne Tvaìm ìmem dèmanaǔ vyganâlì? ì cì ne Tvaìm ìmem mnogìâ cudy ǔčynâlì?".

23. І тады абвяшчу ім: "Я ніколі ня знаў вас; адыдзеце ад Мяне, вы, што робіце беззаконьне".

Ì tady abvâšču ìm: "Â nìkolì nâ znaǔ vas; adydzece ad Mâne, vy, što robìce bezzakon′ne".

24. Дык вось, кожны, хто слухае гэтыя словы Мае і выконвае іх, прыпадобніцца да мужа разумнага, які збудаваў свой дом на камені;

Dyk vos′, kožny, hto sluhae gètyâ slovy Mae ì vykonvae ìh, prypadobnìcca da muža razumnaga, âkì zbudavaǔ svoj dom na kamenì;

25. і паліўся дождж, і разьліліся рэкі, і падзьмулі вятры, і рынуліся на той дом; і ён ня ўпаў, бо пастаўлены быў на камені.

ì palìǔsâ doždž, ì raz′lìlìsâ rèkì, ì padz′mulì vâtry, ì rynulìsâ na toj dom; ì ën nâ ǔpaǔ, bo pastaǔleny byǔ na kamenì.

26. А кожны, хто слухае гэтыя словы Мае і ня выконвае іх, прыпадобніцца да мужа неразважлівага, які паставіў свой дом на пяску;

A kožny, hto sluhae gètyâ slovy Mae ì nâ vykonvae ìh, prypadobnìcca da muža nerazvažlìvaga, âkì pastavìǔ svoj dom na pâsku;

27. і паліўся дождж, і разьліліся рэкі, і падзьмулі вятры, і налеглі на дом той; і ён упаў, і было падзеньне яго вялікае.

ì palìǔsâ doždž, ì raz′lìlìsâ rèkì, ì padz′mulì vâtry, ì naleglì na dom toj; ì ën upaǔ, ì bylo padzen′ne âgo vâlìkae.

28. І сталася, калі Ісус прамовіў гэтыя словы, дзівавалі людзі з вучэньня Яго,

Ì stalasâ, kalì Ìsus pramovìǔ gètyâ slovy, dzìvavalì lûdzì z vučèn′nâ Âgo,

29. бо Ён іх вучыў як той, хто мае ўладу, а не як кніжнікі і фарысэі.

bo Ën ìh vučyǔ âk toj, hto mae ǔladu, a ne âk knìžnìkì ì farysèì.

8 Кіраўнік

1. Калі Ён сышоў з гары, за Ім сьледам пайшло мноства людзей.

Kalì Ën syšoǔ z gary, za Ìm s′ledam pajšlo mnostva lûdzej.

2. І вось, падышоў пракажоны і, кланяючыся Яму, сказаў: Госпадзе! калі хочаш, можаш мяне ачысьціць.

Ì vos′, padyšoǔ prakažony ì, klanâûčysâ Âmu, skazaǔ: Gospadze! kalì hočaš, možaš mâne ačys′cìc′.

3. Ісус, працягнуўшы руку, дакрануўся да яго і сказаў: хачу, ачысьціся. І адразу ачысьціўся той ад праказы.

Ìsus, pracâgnuǔšy ruku, dakranuǔsâ da âgo ì skazaǔ: haču, ačys′cìsâ. Ì adrazu ačys′cìǔsâ toj ad prakazy.

4. І кажа яму Ісус: глядзі, не кажы нікому; але ідзі, пакажыся сьвятару, і прынясі дар, аб якім загадаў Майсей, на сьведчаньне ім.

Ì kaža âmu Ìsus: glâdzì, ne kažy nìkomu; ale ìdzì, pakažysâ s′vâtaru, ì prynâsì dar, ab âkìm zagadaǔ Majsej, na s′vedčan′ne ìm.

5. Калі ж увайшоў Ісус у Капернаум, падышоў да Яго сотнік і папрасіў у Яго:

Kalì ž uvajšoǔ Ìsus u Kapernaum, padyšoǔ da Âgo sotnìk ì paprasìǔ u Âgo:

6. Госпадзе! слуга мой ляжыць дома ў паралічы і моцна пакутуе,

Gospadze! sluga moj lâžyc′ doma ǔ paralìčy ì mocna pakutue,

7. Ісус кажа яму: Я прыйду і ацалю яго.

Ìsus kaža âmu: Â pryjdu ì acalû âgo.

8. А сотнік сказаў Яму ў адказ: Госпадзе! я ня варты, каб Ты ўвайшоў пад мой дах; але скажы толькі слова, і выздаравее слуга мой;

A sotnìk skazaǔ Âmu ǔ adkaz: Gospadze! â nâ varty, kab Ty ǔvajšoǔ pad moj dah; ale skažy tol′kì slova, ì vyzdaravee sluga moj;

9. бо і я чалавек падуладны; і, маючы ў сябе ў падначаленьні вояў, кажу аднаму: "ідзі", і прыходзіць; і слузе майму: "зрабі тое", і робіць.

bo ì â čalavek paduladny; ì, maûčy ǔ sâbe ǔ padnačalen′nì voâǔ, kažu adnamu: "ìdzì", ì pryhodzìc′; ì sluze majmu: "zrabì toe", ì robìc′.

10. Пачуўшы гэта, Ісус зьдзівіўся і сказаў тым, што ішлі за Ім: праўду кажу вам: і ў Ізраілі не знайшоў Я такое веры.

Pačuǔšy gèta, Ìsus z′dzìvìǔsâ ì skazaǔ tym, što ìšlì za Ìm: praǔdu kažu vam: ì ǔ Ìzraìlì ne znajšoǔ Â takoe very.

11. Кажу ж вам, што многія з усходу і з захаду прыйдуць і ўзьлягуць з Абрагамам, Ісаакам і Якавам у Царстве Нябесным;

Kažu ž vam, što mnogìâ z ushodu ì z zahadu pryjduc′ ì ǔz′lâguc′ z Abragamam, Ìsaakam ì Âkavam u Carstve Nâbesnym;

12. а сыны царства будуць выкінуты ў цемру вонкавую, там будзе плач і скрыгат зубоў.

a syny carstva buduc′ vykìnuty ǔ cemru vonkavuû, tam budze plač ì skrygat zuboǔ.

13. І сказаў Ісус сотніку: ідзі, і, як ты вераваў, хай будзе табе. І выздаравеў слуга ягоны ў тую ж гадзіну.

Ì skazaǔ Ìsus sotnìku: ìdzì, ì, âk ty veravaǔ, haj budze tabe. Ì vyzdaraveǔ sluga âgony ǔ tuû ž gadzìnu.

14. Прыйшоўшы ў дом Пятра, Ісус убачыў цешчу ягоную, якая ляжала ў гарачцы,

Pryjšoǔšy ǔ dom Pâtra, Ìsus ubačyǔ cešču âgonuû, âkaâ lâžala ǔ garačcy,

15. і дакрануўся да рукі яе, і пакінула яе гарачка; і ўстала яна і слугавала ім.

ì dakranuǔsâ da rukì âe, ì pakìnula âe garačka; ì ǔstala âna ì slugavala ìm.

16. Калі ж зьвечарэла, прывялі да Яго многа людзей, апанаваных дэманамі: і Ён выгнаў духаў словам і ўсіх нядужых ацаліў;

Kalì ž z′večarèla, pryvâlì da Âgo mnoga lûdzej, apanavanyh dèmanamì: ì Ën vygnaǔ duhaǔ slovam ì ǔsìh nâdužyh acalìǔ;

17. каб збылося сказанае праз прарока Ісаю, які кажа: "Ён узяў на Сябе нашы немачы, і хваробы панёс".

kab zbylosâ skazanae praz praroka Ìsaû, âkì kaža: "Ën uzâǔ na Sâbe našy nemačy, ì hvaroby panës".

18. Калі ж Ісус убачыў вакол Сябе мноства люду, загадаў вучням адплысьці на той бок.

Kalì ž Ìsus ubačyǔ vakol Sâbe mnostva lûdu, zagadaǔ vučnâm adplys′cì na toj bok.

19. І адзін кніжнік, падышоўшы, сказаў Яму: Настаўнік! я пайду за Табою, куды б Ты ні пайшоў.

Ì adzìn knìžnìk, padyšoǔšy, skazaǔ Âmu: Nastaǔnìk! â pajdu za Taboû, kudy b Ty nì pajšoǔ.

20. І кажа яму Ісус: лісы маюць норы, і птушкі нябесныя гнёзды; а Сын Чалавечы ня мае, дзе прыхіліць галаву.

Ì kaža âmu Ìsus: lìsy maûc′ nory, ì ptuškì nâbesnyâ gnëzdy; a Syn Čalavečy nâ mae, dze pryhìlìc′ galavu.

21. А другі, з вучняў, сказаў Яму: Госпадзе, дазволь мне сьпярша пайсьці і пахаваць майго бацьку.

A drugì, z vučnâǔ, skazaǔ Âmu: Gospadze, dazvol′ mne s′pârša pajs′cì ì pahavac′ majgo bac′ku.

22. Але Ісус сказаў яму: ідзі за Мною, і пакінь мёртвым хаваць сваіх памерлых.

Ale Ìsus skazaǔ âmu: ìdzì za Mnoû, ì pakìn′ mërtvym havac′ svaìh pamerlyh.

23. І калі ўвайшоў Ён у лодку, увайшлі за Ім вучні Ягоныя.

Ì kalì ǔvajšoǔ Ën u lodku, uvajšlì za Ìm vučnì Âgonyâ.

24. І вось, бура вялікая сталася на моры, ажно лодку захліствалі хвалі; а Ён спаў.

Ì vos′, bura vâlìkaâ stalasâ na mory, ažno lodku zahlìstvalì hvalì; a Ën spaǔ.

25. І вучні Ягоныя, падышоўшы да Яго, разбудзілі Яго і сказалі: Госпадзе! ратуй нас, гінем.

Ì vučnì Âgonyâ, padyšoǔšy da Âgo, razbudzìlì Âgo ì skazalì: Gospadze! ratuj nas, gìnem.

26. І кажа ім: чаго вы спалохаліся, малаверы? Тады, устаўшы, забараніў вятрам і мору, і сталася ціша вялікая.

Ì kaža ìm: čago vy spalohalìsâ, malavery? Tady, ustaǔšy, zabaranìǔ vâtram ì moru, ì stalasâ cìša vâlìkaâ.

27. А людзі, дзівуючыся, казалі: хто Гэты, што і вятры, і мора слухаюцца Яго?

A lûdzì, dzìvuûčysâ, kazalì: hto Gèty, što ì vâtry, ì mora sluhaûcca Âgo?

28. І калі прыплыў Ён на другі бераг у краіну Гергесінскую, сустрэлі Яго, выйшаўшы з магіл, двое апанаваных дэманамі, вельмі лютыя, так што ніхто ня мог праходзіць тою дарогаю.

Ì kalì pryplyǔ Ën na drugì berag u kraìnu Gergesìnskuû, sustrèlì Âgo, vyjšaǔšy z magìl, dvoe apanavanyh dèmanamì, vel′mì lûtyâ, tak što nìhto nâ mog prahodzìc′ toû darogaû.

29. І вось, яны закрычалі: што Табе да нас, Ісусе, Сыне Божы? прыйшоў Ты сюды дачасна мучыць нас.

Ì vos′, âny zakryčalì: što Tabe da nas, Ìsuse, Syne Božy? pryjšoǔ Ty sûdy dačasna mučyc′ nas.

30. А зводдаль ад іх пасьвіўся вялікі гурт сьвіней.

A zvoddal′ ad ìh pas′vìǔsâ vâlìkì gurt s′vìnej.

31. І дэманы прасіліся ў Яго: калі выганіш нас, дык пашлі нас у гурт сьвіней.

Ì dèmany prasìlìsâ ǔ Âgo: kalì vyganìš nas, dyk pašlì nas u gurt s′vìnej.

32. І Ён сказаў ім: ідзеце. І выйшлі яны, і пайшлі ў гурт сьвіней. І вось, кінуўся ўвесь гурт сьвіны з урвішча ў мора і загінуў у вадзе.

Ì Ën skazaǔ ìm: ìdzece. Ì vyjšlì âny, ì pajšlì ǔ gurt s′vìnej. Ì vos′, kìnuǔsâ ǔves′ gurt s′vìny z urvìšča ǔ mora ì zagìnuǔ u vadze.

33. А пастухі паўцякалі і, прыйшоўшы ў горад, расказалі пра ўсё, і пра апанаваных дэманамі.

A pastuhì paǔcâkalì ì, pryjšoǔšy ǔ gorad, raskazalì pra ǔsë, ì pra apanavanyh dèmanamì.

34. І вось, увесь горад выйшаў на сустрэчу Ісусу; і, убачыўшы Яго, прасілі, каб Ён адышоў ад іх межаў.

Ì vos′, uves′ gorad vyjšaǔ na sustrèču Ìsusu; ì, ubačyǔšy Âgo, prasìlì, kab Ën adyšoǔ ad ìh mežaǔ.

9 Кіраўнік

1. І Ён, увайшоўшы ў лодку, пераплыў у Свой горад.

Ì Ën, uvajšoǔšy ǔ lodku, peraplyǔ u Svoj gorad.

2. І вось, прынесьлі да Яго паралізаванага, пакладзенага на пасьцелі. І ўбачыўшы веру іхнюю, Ісус сказаў паралізаванаму: мацуйся, сыне! даруюцца табе грахі.

Ì vos′, prynes′lì da Âgo paralìzavanaga, pakladzenaga na pas′celì. Ì ǔbačyǔšy veru ìhnûû, Ìsus skazaǔ paralìzavanamu: macujsâ, syne! daruûcca tabe grahì.

3. І вось, некаторыя кніжнікі сказалі самі сабе: Ён блюзьнерыць.

Ì vos′, nekatoryâ knìžnìkì skazalì samì sabe: Ën blûz′neryc′.

4. А Ісус, ведаючы помыслы іхнія, сказаў: навошта вы намышляеце ліхое ў сэрцах вашых?

A Ìsus, vedaûčy pomysly ìhnìâ, skazaǔ: navošta vy namyšlâece lìhoe ǔ sèrcah vašyh?

5. бо што лягчэй сказаць: "даруюцца табе грахі", альбо сказаць: "устань і хадзі"?

bo što lâgčèj skazac′: "daruûcca tabe grahì", al′bo skazac′: "ustan′ ì hadzì"?

6. Але каб вы ведалі, што Сын Чалавечы мае ўладу на зямлі дараваць грахі, - тады кажа паралізаванаму: устань, вазьмі пасьцель тваю і ідзі дахаты.

Ale kab vy vedalì, što Syn Čalavečy mae ǔladu na zâmlì daravac′ grahì, - tady kaža paralìzavanamu: ustan′, vaz′mì pas′cel′ tvaû ì ìdzì dahaty.

7. І той устаў, узяў пасьцель сваю, і пайшоў дахаты.

Ì toj ustaǔ, uzâǔ pas′cel′ svaû, ì pajšoǔ dahaty.

8. А людзі, убачыўшы гэта, дзіву даліся і праславілі Бога, Які даў такую ўладу людзям.

A lûdzì, ubačyǔšy gèta, dzìvu dalìsâ ì praslavìlì Boga, Âkì daǔ takuû ǔladu lûdzâm.

9. Праходзячы адтуль, убачыў Ісус чалавека, што сядзеў на мытні, якога звалі Мацьвей, і кажа яму: ідзі за Мною. І ўстаў той і пайшоў за Ім.

Prahodzâčy adtul′, ubačyǔ Ìsus čalaveka, što sâdzeǔ na mytnì, âkoga zvalì Mac′vej, ì kaža âmu: ìdzì za Mnoû. Ì ǔstaǔ toj ì pajšoǔ za Ìm.

10. І сталася, калі Ісус узьляжаў у доме, вось, многія мытнікі і грэшнікі прыйшлі і ўзьлеглі зь Ім і вучнямі Ягонымі.

Ì stalasâ, kalì Ìsus uz′lâžaǔ u dome, vos′, mnogìâ mytnìkì ì grèšnìkì pryjšlì ì ǔz′leglì z′ Ìm ì vučnâmì Âgonymì.

11. І ўбачыўшы гэта, фарысэі сказалі вучням Ягоным: навошта Настаўнік ваш есьць і п'е з мытнікамі і грэшнікамі?

Ì ǔbačyǔšy gèta, farysèì skazalì vučnâm Âgonym: navošta Nastaǔnìk vaš es′c′ ì p'e z mytnìkamì ì grèšnìkamì?

12. А Ісус, пачуўшы гэта, сказаў ім: не здаровыя маюць патрэбу ў лекары, а хворыя;

A Ìsus, pačuǔšy gèta, skazaǔ ìm: ne zdarovyâ maûc′ patrèbu ǔ lekary, a hvoryâ;

13. ідзеце, навучэцеся, што азначае: "міласьці хачу, а не ахвяры", бо Я прыйшоў заклікаць не праведнікаў, а грэшнікаў да пакаяньня.

ìdzece, navučècesâ, što aznačae: "mìlas′cì haču, a ne ahvâry", bo Â pryjšoǔ zaklìkac′ ne pravednìkaǔ, a grèšnìkaǔ da pakaân′nâ.

14. Тады прыходзяць да Яго вучні Янавыя і кажуць: чаму мы і фарысэі посьцім многа, а Твае вучні ня посьцяцца?

Tady pryhodzâc′ da Âgo vučnì Ânavyâ ì kažuc′: čamu my ì farysèì pos′cìm mnoga, a Tvae vučnì nâ pos′câcca?

15. І сказаў ім Ісус: ці могуць засмучацца сыны харомаў шлюбных, пакуль зь імі малады? Але прыйдуць дні, калі адымецца ў іх малады, і тады будуць пасьціцца.

Ì skazaǔ ìm Ìsus: cì moguc′ zasmučacca syny haromaǔ šlûbnyh, pakul′ z′ ìmì malady? Ale pryjduc′ dnì, kalì adymecca ǔ ìh malady, ì tady buduc′ pas′cìcca.

16. І ніхто не прышывае латкі зь нябеленага палатна да старой адзежыны; бо зноў прышытае аддзярэцца ад старога, і дзірка будзе яшчэ горшая.

Ì nìhto ne pryšyvae latkì z′ nâbelenaga palatna da staroj adzežyny; bo znoǔ pryšytae addzârècca ad staroga, ì dzìrka budze âščè goršaâ.

17. Ня ўліваюць таксама віна маладога ў мяхі старыя; а інакш дзяруцца мяхі, а віно маладое ўліваюць у новыя мяхі, і зьберагаецца і тое і другое.

Nâ ǔlìvaûc′ taksama vìna maladoga ǔ mâhì staryâ; a ìnakš dzârucca mâhì, a vìno maladoe ǔlìvaûc′ u novyâ mâhì, ì z′beragaecca ì toe ì drugoe.

18. Калі Ён ім гэта казаў, вось, прыйшоў нейкі начальнік і, кланяючыся Яму, казаў: дачка мая толькі што памерла; але прыйдзі, ускладзі на яе руку Тваю, і яна будзе жыць.

Kalì Ën ìm gèta kazaǔ, vos′, pryjšoǔ nejkì načal′nìk ì, klanâûčysâ Âmu, kazaǔ: dačka maâ tol′kì što pamerla; ale pryjdzì, uskladzì na âe ruku Tvaû, ì âna budze žyc′.

19. І ўстаўшы, Ісус пайшоў за ім, і вучні Ягоныя.

Ì ǔstaǔšy, Ìsus pajšoǔ za ìm, ì vučnì Âgonyâ.

20. І вось, жанчына, якая дванаццаць гадоў пакутавала ад крывацечы, падышоўшы ззаду, кранулася краю вопраткі Ягонай,

Ì vos′, žančyna, âkaâ dvanaccac′ gadoǔ pakutavala ad kryvacečy, padyšoǔšy zzadu, kranulasâ kraû vopratkì Âgonaj,

21. бо яна казала сама сабе: калі толькі дакрануся да вопраткі Ягонай, выздаравею.

bo âna kazala sama sabe: kalì tol′kì dakranusâ da vopratkì Âgonaj, vyzdaraveû.

22. А Ісус, абярнуўшыся і ўбачыўшы яе, сказаў: мацуйся, дачка! вера твая ўратавала цябе. І выздаравела жанчына з таго часу.

A Ìsus, abârnuǔšysâ ì ǔbačyǔšy âe, skazaǔ: macujsâ, dačka! vera tvaâ ǔratavala câbe. Ì vyzdaravela žančyna z tago času.

23. А як прыйшоў Ісус у начальнікаў дом і ўбачыў жалейнікаў і зьбянтэжаны люд,

A âk pryjšoǔ Ìsus u načal′nìkaǔ dom ì ǔbačyǔ žalejnìkaǔ ì z′bântèžany lûd,

24. сказаў ім: выйдзіце; бо не памерла дзяўчына, а сьпіць. І насьміхаліся зь Яго.

skazaǔ ìm: vyjdzìce; bo ne pamerla dzâǔčyna, a s′pìc′. Ì nas′mìhalìsâ z′ Âgo.

25. Калі ж людзі былі высланы, Ён, увайшоўшы, узяў яе за руку, і дзяўчына ўстала.

Kalì ž lûdzì bylì vyslany, Ën, uvajšoǔšy, uzâǔ âe za ruku, ì dzâǔčyna ǔstala.

26. І разьнеслася вестка пра гэта па ўсёй зямлі той.

Ì raz′neslasâ vestka pra gèta pa ǔsëj zâmlì toj.

27. І калі ішоў адтуль Ісус, ішлі за Ім двое сьляпых і крычалі: памілуй нас, Ісусе, Сыне Давідаў!

Ì kalì ìšoǔ adtul′ Ìsus, ìšlì za Ìm dvoe s′lâpyh ì kryčalì: pamìluj nas, Ìsuse, Syne Davìdaǔ!

28. І калі Ён прыйшоў у дом, прыступілі да Яго сьляпыя. І кажа ім Ісус: ці верыце, што Я магу зрабіць гэта? Яны кажуць Яму: так, Госпадзе!

Ì kalì Ën pryjšoǔ u dom, prystupìlì da Âgo s′lâpyâ. Ì kaža ìm Ìsus: cì veryce, što Â magu zrabìc′ gèta? Âny kažuc′ Âmu: tak, Gospadze!

29. Тады Ён крануўся вачэй іхніх і сказаў: па веры вашай хай будзе вам.

Tady Ën kranuǔsâ vačèj ìhnìh ì skazaǔ: pa very vašaj haj budze vam.

30. І адкрыліся вочы ў іх; і строга наказаў ім Ісус: глядзеце, каб ніхто не даведаўся.

Ì adkrylìsâ vočy ǔ ìh; ì stroga nakazaǔ ìm Ìsus: glâdzece, kab nìhto ne davedaǔsâ.

31. А яны, выйшаўшы, расказалі пра Яго па ўсёй зямлі той.

A âny, vyjšaǔšy, raskazalì pra Âgo pa ǔsëj zâmlì toj.

32. Калі ж тыя выходзілі, вось, прывялі да Яго чалавека нямога, апанаванага дэманам.

Kalì ž tyâ vyhodzìlì, vos′, pryvâlì da Âgo čalaveka nâmoga, apanavanaga dèmanam.

33. І калі дэман быў выгнаны, нямы пачаў гаварыць. І люд, дзіву даючыся, казаў: ніколі ня было такога явішча ў Ізраілі.

Ì kalì dèman byǔ vygnany, nâmy pačaǔ gavaryc′. Ì lûd, dzìvu daûčysâ, kazaǔ: nìkolì nâ bylo takoga âvìšča ǔ Ìzraìlì.

34. А фарысэі казалі: сілаю князя дэманскага выганяе Ён дэманаў.

A farysèì kazalì: sìlaû knâzâ dèmanskaga vyganâe Ën dèmanaǔ.

35. І хадзіў Ісус па ўсіх гарадах і па селішчах, вучачы ў сынагогах іхніх, прапаведуючы Дабравесьце Царства і ацаляючы ўсякую хваробу і ўсякую немач у людзях.

Ì hadzìǔ Ìsus pa ǔsìh garadah ì pa selìščah, vučačy ǔ synagogah ìhnìh, prapaveduûčy Dabraves′ce Carstva ì acalâûčy ǔsâkuû hvarobu ì ǔsâkuû nemač u lûdzâh.

36. Бачачы людзей, Ён умілажаліўся зь іх, бо яны былі зьнясіленыя і пакінутыя, як авечкі без пастуха.

Bačačy lûdzej, Ën umìlažalìǔsâ z′ ìh, bo âny bylì z′nâsìlenyâ ì pakìnutyâ, âk avečkì bez pastuha.

37. Тады кажа вучням Сваім: жніва многа, ды работнікаў мала;

Tady kaža vučnâm Svaìm: žnìva mnoga, dy rabotnìkaǔ mala;

38. дык прасеце Гаспадара жніва, каб паслаў работнікаў на жніво Сваё.

dyk prasece Gaspadara žnìva, kab paslaǔ rabotnìkaǔ na žnìvo Svaë.

10 Кіраўнік

1. І, паклікаўшы дванаццаць вучняў Сваіх, Ён даў ім уладу над нячыстымі духамі, каб выганяць іх, і ацаляць усякую хваробу і ўсякую немач.

Ì, paklìkaǔšy dvanaccac′ vučnâǔ Svaìh, Ën daǔ ìm uladu nad nâčystymì duhamì, kab vyganâc′ ìh, ì acalâc′ usâkuû hvarobu ì ǔsâkuû nemač.

2. А дванаццацёх апосталаў імёны вось такія: першы Сымон, якога называюць Пятром, і Андрэй, брат ягоны, Якаў Зевядзееў і Ян, брат ягоны.

A dvanaccacëh apostalaǔ ìmëny vos′ takìâ: peršy Symon, âkoga nazyvaûc′ Pâtrom, ì Andrèj, brat âgony, Âkaǔ Zevâdzeeǔ ì Ân, brat âgony.

3. Піліп і Барталамей, Тамаш і Мацьвей мытнік, Якаў Алфееў і Леўвей, празваны Тадэем,

Pìlìp ì Bartalamej, Tamaš ì Mac′vej mytnìk, Âkaǔ Alfeeǔ ì Leǔvej, prazvany Tadèem,

4. Сымон Кананіт і Юда Іскарыёт, які і здрадзіў Яму.

Symon Kananìt ì Ûda Ìskaryët, âkì ì zdradzìǔ Âmu.

5. Гэтых дванаццацёх паслаў Ісус і запавядаў ім, кажучы: на шлях язычнікаў не хадзеце і ў горад Самаранскі ня ўваходзьце;

Gètyh dvanaccacëh paslaǔ Ìsus ì zapavâdaǔ ìm, kažučy: na šlâh âzyčnìkaǔ ne hadzece ì ǔ gorad Samaranskì nâ ǔvahodz′ce;

6. а ідзеце найболей да пагіблых авечак дому Ізраілевага;

a ìdzece najbolej da pagìblyh avečak domu Ìzraìlevaga;

7. і ходзячы, прапаведуйце, што наблізілася Царства Нябеснае;

ì hodzâčy, prapavedujce, što nablìzìlasâ Carstva Nâbesnae;

8. хворых ацаляйце, пракажоных ачышчайце, мёртвых уваскрашайце, дэманаў выганяйце; задарам атрымалі, задарам давайце.

hvoryh acalâjce, prakažonyh ačyščajce, mërtvyh uvaskrašajce, dèmanaǔ vyganâjce; zadaram atrymalì, zadaram davajce.

9. Не бярэце з сабою ні золата, ні срэбра, ні медзі ў паясы свае,

Ne bârèce z saboû nì zolata, nì srèbra, nì medzì ǔ paâsy svae,

10. ні торбы ў дарогу, ні дзьве вопраткі, ні абутку, ні кія. Бо хто працуе, той варты пракорму.

nì torby ǔ darogu, nì dz′ve vopratkì, nì abutku, nì kìâ. Bo hto pracue, toj varty prakormu.

11. У які горад ці селішча вы ні ўвайшлі б, даведайцеся, хто ў ім годны, і там заставайцеся, пакуль ня выйдзеце;

U âkì gorad cì selìšča vy nì ǔvajšlì b, davedajcesâ, hto ǔ ìm godny, ì tam zastavajcesâ, pakul′ nâ vyjdzece;

12. а ўваходзячы ў дом, вітайце яго, кажучы: "мір дому гэтаму";

a ǔvahodzâčy ǔ dom, vìtajce âgo, kažučy: "mìr domu gètamu";

13. і калі дом будзе годны, дык сыйдзе мір ваш на яго; калі ж ня будзе годны, дык мір ваш да вас вернецца.

ì kalì dom budze godny, dyk syjdze mìr vaš na âgo; kalì ž nâ budze godny, dyk mìr vaš da vas vernecca.

14. А калі хто ня прыме вас і не паслухаецца слоў вашых, дык, выходзячы з дома, альбо з горада таго, абцярушэце пыл з ног вашых;

A kalì hto nâ pryme vas ì ne pasluhaecca sloǔ vašyh, dyk, vyhodzâčy z doma, al′bo z gorada tago, abcârušèce pyl z nog vašyh;

15. праўду кажу вам: лягчэй будзе зямлі Садомскай і Гаморскай у дзень судны, чым гораду таму.

praǔdu kažu vam: lâgčèj budze zâmlì Sadomskaj ì Gamorskaj u dzen′ sudny, čym goradu tamu.

16. Вось, Я пасылаю вас, як авечак сярод ваўкоў: дык вось, будзьце мудрыя, як зьмеі, і простыя, як галубы.

Vos′, Â pasylaû vas, âk avečak sârod vaǔkoǔ: dyk vos′, budz′ce mudryâ, âk z′meì, ì prostyâ, âk galuby.

17. Сьцеражэцеся ж людзей: бо яны аддаваць будуць вас у судзілішчы і ў сынагогах сваіх біць будуць вас,

S′ceražècesâ ž lûdzej: bo âny addavac′ buduc′ vas u sudzìlìščy ì ǔ synagogah svaìh bìc′ buduc′ vas,

18. і павядуць вас да правіцеляў і да цароў за Мяне на сьведчаньне перад імі і язычнікамі.

ì pavâduc′ vas da pravìcelâǔ ì da caroǔ za Mâne na s′vedčan′ne perad ìmì ì âzyčnìkamì.

19. Калі ж будуць выдаваць вас, ня турбуйцеся, як або што сказаць; бо дадзена будзе вам у той час, што сказаць;

Kalì ž buduc′ vydavac′ vas, nâ turbujcesâ, âk abo što skazac′; bo dadzena budze vam u toj čas, što skazac′;

20. бо ня вы будзеце гаварыць, а Дух Айца вашага гаварыць будзе ў вас.

bo nâ vy budzece gavaryc′, a Duh Ajca vašaga gavaryc′ budze ǔ vas.

21. І выдасьць брат брата на сьмерць, і бацька - сына; і паўстануць дзеці на бацькоў і заб'юць іх;

Ì vydas′c′ brat brata na s′merc′, ì bac′ka - syna; ì paǔstanuc′ dzecì na bac′koǔ ì zab'ûc′ ìh;

22. і будзеце зьненавіджаныя ўсімі за імя Маё; а хто вытрывае да канца, уратаваны будзе.

ì budzece z′nenavìdžanyâ ǔsìmì za ìmâ Maë; a hto vytryvae da kanca, uratavany budze.

23. Калі ж будуць вас гнаць у адным горадзе, уцякайце ў другі, бо праўду кажу вам: не пасьпееце абысьці гарадоў Ізраілевых, як прыйдзе Сын Чалавечы.

Kalì ž buduc′ vas gnac′ u adnym goradze, ucâkajce ǔ drugì, bo praǔdu kažu vam: ne pas′peece abys′cì garadoǔ Ìzraìlevyh, âk pryjdze Syn Čalavečy.

24. Вучань ня вышэйшы за настаўніка, і слуга ня вышэйшы за гаспадара свайго.

Vučan′ nâ vyšèjšy za nastaǔnìka, ì sluga nâ vyšèjšy za gaspadara svajgo.

25. Даволі вучню, каб ён быў, як настаўнік ягоны, і слузе, каб ён быў, як гаспадар ягоны. Калі гаспадара дома назвалі Вэльзэвулам, дык ці ня тым болей хатніх яго?

Davolì vučnû, kab ën byǔ, âk nastaǔnìk âgony, ì sluze, kab ën byǔ, âk gaspadar âgony. Kalì gaspadara doma nazvalì Vèl′zèvulam, dyk cì nâ tym bolej hatnìh âgo?

26. Дык вось, ня бойцеся іх: бо няма нічога схаванага, што ня выкрылася б, і таемнага, што ня было б уведана.

Dyk vos′, nâ bojcesâ ìh: bo nâma nìčoga shavanaga, što nâ vykrylasâ b, ì taemnaga, što nâ bylo b uvedana.

27. Што кажу вам у цемры, кажэце пры сьвятле; і што на вуха чуеце, прапаведуйце з дахаў.

Što kažu vam u cemry, kažèce pry s′vâtle; ì što na vuha čuece, prapavedujce z dahaǔ.

28. І ня бойцеся тых, што забіваюць цела, але ж душы забіць ня могуць; а бойцеся болей Таго, Хто можа і душу, і цела загубіць у геене.

Ì nâ bojcesâ tyh, što zabìvaûc′ cela, ale ž dušy zabìc′ nâ moguc′; a bojcesâ bolej Tago, Hto moža ì dušu, ì cela zagubìc′ u geene.

29. Ці ж ня дзьве маленькія птушкі прадаюцца за асарый? І ніводная зь іх не ўпадзе на зямлю бяз волі Айца вашага;

Cì ž nâ dz′ve malen′kìâ ptuškì pradaûcca za asaryj? Ì nìvodnaâ z′ ìh ne ǔpadze na zâmlû bâz volì Ajca vašaga;

30. а ў вас і валасы на галаве ўсе палічаны;

a ǔ vas ì valasy na galave ǔse palìčany;

31. дык ня бойцеся: вы лепшыя за многіх маленькіх птушак.

dyk nâ bojcesâ: vy lepšyâ za mnogìh malen′kìh ptušak.

32. Дык вось, кожнага, хто вызнае Мяне перад людзьмі, таго вызнаю і Я перад Айцом Маім, Які ёсьць у нябёсах;

Dyk vos′, kožnaga, hto vyznae Mâne perad lûdz′mì, tago vyznaû ì Â perad Ajcom Maìm, Âkì ës′c′ u nâbësah;

33. а хто зрачэцца Мяне перад людзьмі, таго зракуся і Я перад Айцом Маім, Які ёсьць у нябёсах.

a hto zračècca Mâne perad lûdz′mì, tago zrakusâ ì Â perad Ajcom Maìm, Âkì ës′c′ u nâbësah.

34. Ня думайце, што Я прыйшоў прынесьці мір на зямлю; ня мір прыйшоў Я прынесьці, а меч;

Nâ dumajce, što Â pryjšoǔ prynes′cì mìr na zâmlû; nâ mìr pryjšoǔ Â prynes′cì, a meč;

35. бо Я прыйшоў падзяліць чалавека з бацькам ягоным, і дачку з маці яе, і нявестку са сьвякрухай яе.

bo Â pryjšoǔ padzâlìc′ čalaveka z bac′kam âgonym, ì dačku z macì âe, ì nâvestku sa s′vâkruhaj âe.

36. І ворагі чалавеку - хатнія ягоныя.

Ì voragì čalaveku - hatnìâ âgonyâ.

37. Хто любіць бацьку ці маці больш за Мяне, ня варты Мяне; і хто любіць сына ці дачку больш за Мяне, ня варты Мяне;

Hto lûbìc′ bac′ku cì macì bol′š za Mâne, nâ varty Mâne; ì hto lûbìc′ syna cì dačku bol′š za Mâne, nâ varty Mâne;

38. і хто не бярэ крыжа свайго і ня йдзе сьледам за Мною, той ня варты Мяне.

ì hto ne bârè kryža svajgo ì nâ jdze s′ledam za Mnoû, toj nâ varty Mâne.

39. Хто зьберагае душу сваю, страціць яе; а хто страціў душу сваю за Мяне, зьберажэ яе.

Hto z′beragae dušu svaû, stracìc′ âe; a hto stracìǔ dušu svaû za Mâne, z′beražè âe.

40. Хто прымае вас, Мяне прымае; а хто Мяне прымае, прымае Таго, Хто паслаў Мяне;

Hto prymae vas, Mâne prymae; a hto Mâne prymae, prymae Tago, Hto paslaǔ Mâne;

41. хто прымае прарока ў імя прарока, узнагароду прарокавую атрымае; і хто прымае праведніка ў імя праведніка, узнагароду праведнікавую атрымае.

hto prymae praroka ǔ ìmâ praroka, uznagarodu prarokavuû atrymae; ì hto prymae pravednìka ǔ ìmâ pravednìka, uznagarodu pravednìkavuû atrymae.

42. І хто напоіць аднаго з малых гэтых толькі кубкам халоднай вады ў імя вучня, праўду кажу вам, ня страціць узнагароды сваёй.

Ì hto napoìc′ adnago z malyh gètyh tol′kì kubkam halodnaj vady ǔ ìmâ vučnâ, praǔdu kažu vam, nâ stracìc′ uznagarody svaëj.

11 Кіраўнік

1. І сталася, калі закончыў Ісус настаўленьні дванаццаці вучням Сваім, перайшоў адтуль вучыць і прапаведаваць у гарадах іхніх.

Ì stalasâ, kalì zakončyǔ Ìsus nastaǔlen′nì dvanaccacì vučnâm Svaìm, perajšoǔ adtul′ vučyc′ ì prapavedavac′ u garadah ìhnìh.

2. А Ян, пачуўшы ў цямніцы пра дзеі Хрыстовыя, паслаў двух вучняў сваіх

A Ân, pačuǔšy ǔ câmnìcy pra dzeì Hrystovyâ, paslaǔ dvuh vučnâǔ svaìh

3. сказаць Яму: ці Той Ты, Які павінен прыйсьці, ці чакаць нам другога?

skazac′ Âmu: cì Toj Ty, Âkì pavìnen pryjs′cì, cì čakac′ nam drugoga?

4. І сказаў ім Ісус у адказ: ідзеце, скажэце Яну, што чуеце і бачыце:

Ì skazaǔ ìm Ìsus u adkaz: ìdzece, skažèce Ânu, što čuece ì bačyce:

5. сьляпыя робяцца відушчымі і кульгавыя ходзяць, пракажоныя ачышчаюцца і глухія чуюць, мёртвыя ўваскрасаюць, і ўбогія зьвястуюць,

s′lâpyâ robâcca vìduščymì ì kul′gavyâ hodzâc′, prakažonyâ ačyščaûcca ì gluhìâ čuûc′, mërtvyâ ǔvaskrasaûc′, ì ǔbogìâ z′vâstuûc′,

6. і дабрашчасны той, хто не спакусіцца празь Мяне.

ì dabraščasny toj, hto ne spakusìcca praz′ Mâne.

7. Калі ж пайшлі яны, Ісус пачаў гаварыць людзям пра Яна: што глядзець хадзілі вы ў пустыню? ці ня трысьцінку, ветрам калыханую?

Kalì ž pajšlì âny, Ìsus pačaǔ gavaryc′ lûdzâm pra Âna: što glâdzec′ hadzìlì vy ǔ pustynû? cì nâ trys′cìnku, vetram kalyhanuû?

8. Што ж глядзець хадзілі вы? ці не чалавека, у мяккія шаты апранутага? тыя, што носяць мяккія шаты, жывуць у харомах царскіх.

Što ž glâdzec′ hadzìlì vy? cì ne čalaveka, u mâkkìâ šaty apranutaga? tyâ, što nosâc′ mâkkìâ šaty, žyvuc′ u haromah carskìh.

9. Што ж глядзець хадзілі вы? прарока? Так, кажу вам, нават больш, чым прарока.

Što ž glâdzec′ hadzìlì vy? praroka? Tak, kažu vam, navat bol′š, čym praroka.

10. Бо ён той, пра якога напісана: "вось, Я пасылаю анёла Майго перад абліччам Тваім, які падрыхтуе шлях Твой перад Табою".

Bo ën toj, pra âkoga napìsana: "vos′, Â pasylaû anëla Majgo perad ablìččam Tvaìm, âkì padryhtue šlâh Tvoj perad Taboû".

11. Праўду кажу вам: сярод народжаных жанчынамі не паўставаў большы за Яна Хрысьціцеля; але найменшы ў Царстве Нябесным большы за яго.

Praǔdu kažu vam: sârod narodžanyh žančynamì ne paǔstavaǔ bol′šy za Âna Hrys′cìcelâ; ale najmenšy ǔ Carstve Nâbesnym bol′šy za âgo.

12. Ад дзён жа Яна Хрысьціцеля да сёньня Царства Нябеснае дасягаецца сілаю, і тыя, што руплівасьць ужываюць, здабываюць яго;

Ad dzën ža Âna Hrys′cìcelâ da sën′nâ Carstva Nâbesnae dasâgaecca sìlaû, ì tyâ, što ruplìvas′c′ užyvaûc′, zdabyvaûc′ âgo;

13. бо ўсе прарокі і закон прадвясьцілі да Яна.

bo ǔse prarokì ì zakon pradvâs′cìlì da Âna.

14. І калі хочаце прыняць, ён ёсьць Ільля, які мае прыйсьці.

Ì kalì hočace prynâc′, ën ës′c′ Ìl′lâ, âkì mae pryjs′cì.

15. Хто мае вушы, каб чуць, няхай чуе.

Hto mae vušy, kab čuc′, nâhaj čue.

16. Да каго ж прыпадобню род гэты? Падобны ён да дзяцей, якія сядзяць на рынку і, зьвяртаючыся да сваіх сяброў,

Da kago ž prypadobnû rod gèty? Padobny ën da dzâcej, âkìâ sâdzâc′ na rynku ì, z′vârtaûčysâ da svaìh sâbroǔ,

17. кажуць: "мы гралі вам на жалейцы, а вы не скакалі; мы сьпявалі вам песьні журботныя, а вы не галасілі".

kažuc′: "my gralì vam na žalejcy, a vy ne skakalì; my s′pâvalì vam pes′nì žurbotnyâ, a vy ne galasìlì".

18. Бо прыйшоў Ян, ня есьць, ня п'е; і кажуць: "у ім дэман".

Bo pryjšoǔ Ân, nâ es′c′, nâ p'e; ì kažuc′: "u ìm dèman".

19. Прыйшоў Сын Чалавечы, есьць і п'е; і кажуць: "вось, чалавек, які любіць есьці і піць віно, прыяцель мытнікаў і грэшнікаў". І апраўдана мудрасьць дзецьмі яе.

Pryjšoǔ Syn Čalavečy, es′c′ ì p'e; ì kažuc′: "vos′, čalavek, âkì lûbìc′ es′cì ì pìc′ vìno, pryâcel′ mytnìkaǔ ì grèšnìkaǔ". Ì apraǔdana mudras′c′ dzec′mì âe.

20. Тады пачаў Ён дакараць гарады, у якіх найбольш праявіліся сілы Яго, бо яны не пакаяліся.

Tady pačaǔ Ën dakarac′ garady, u âkìh najbol′š praâvìlìsâ sìly Âgo, bo âny ne pakaâlìsâ.

21. Гора табе, Харазіне! гора табе, Віфсаіда! бо калі б у Тыры і Сідоне явіліся сілы, яўленыя ў вас, дык даўно б яны ў вярэце і ў попеле пакаяліся;

Gora tabe, Harazìne! gora tabe, Vìfsaìda! bo kalì b u Tyry ì Sìdone âvìlìsâ sìly, âǔlenyâ ǔ vas, dyk daǔno b âny ǔ vârèce ì ǔ popele pakaâlìsâ;

22. але кажу вам: Тыру і Сідону лягчэй будзе ў дзень судны, чым вам.

ale kažu vam: Tyru ì Sìdonu lâgčèj budze ǔ dzen′ sudny, čym vam.

23. І ты, Капернауме, што да неба ўзвысіўся, да пекла зрынешся; бо калі б у Садоме явіліся сілы, яўленыя ў табе, дык ён прастаяў бы па сёньняшні дзень;

Ì ty, Kapernaume, što da neba ǔzvysìǔsâ, da pekla zrynešsâ; bo kalì b u Sadome âvìlìsâ sìly, âǔlenyâ ǔ tabe, dyk ën prastaâǔ by pa sën′nâšnì dzen′;

24. але кажу вам, што зямлі Садомскай лягчэй будзе ў дзень судны, чым табе.

ale kažu vam, što zâmlì Sadomskaj lâgčèj budze ǔ dzen′ sudny, čym tabe.

25. Тым часам, далей прамаўляючы, Ісус сказаў: слаўлю Цябе, Войча, Госпадзе неба і зямлі, што Ты ўтоіў гэта ад мудрых і разумных і адкрыў тое дзецям;

Tym časam, dalej pramaǔlâûčy, Ìsus skazaǔ: slaǔlû Câbe, Vojča, Gospadze neba ì zâmlì, što Ty ǔtoìǔ gèta ad mudryh ì razumnyh ì adkryǔ toe dzecâm;

26. так, Войча! бо такое было Тваё ўпадабаньне.

tak, Vojča! bo takoe bylo Tvaë ǔpadaban′ne.

27. Усё Мне перададзена Айцом Маім, і ніхто ня ведае Сына, толькі Айцец; і Айца ня ведае ніхто, толькі Сын, і каму Сын хоча адкрыць.

Usë Mne peradadzena Ajcom Maìm, ì nìhto nâ vedae Syna, tol′kì Ajcec; ì Ajca nâ vedae nìhto, tol′kì Syn, ì kamu Syn hoča adkryc′.

28. Прыйдзеце да Мяне, усе струджаныя і прыгнечаныя, і Я супакою вас;

Pryjdzece da Mâne, use strudžanyâ ì prygnečanyâ, ì Â supakoû vas;

29. вазьмеце ярмо Маё на сябе і навучэцеся ад Мяне, бо Я лагодны і пакорлівы сэрцам; і знойдзеце спакой душам вашым;

vaz′mece ârmo Maë na sâbe ì navučècesâ ad Mâne, bo Â lagodny ì pakorlìvy sèrcam; ì znojdzece spakoj dušam vašym;

30. бо ярмо Маё добрае, і цяжар Мой лёгкі.

bo ârmo Maë dobrae, ì câžar Moj lëgkì.

12 Кіраўнік

1. Тым часам праходзіў Ісус у суботу засеянымі палямі, а вучні Ягоныя згаладаліся і пачалі зрываць каласы і есьці.

Tym časam prahodzìǔ Ìsus u subotu zaseânymì palâmì, a vučnì Âgonyâ zgaladalìsâ ì pačalì zryvac′ kalasy ì es′cì.

2. Фарысэі, убачыўшы гэта, сказалі Яму: вось, вучні Твае робяць, чаго нельга рабіць у суботу.

Farysèì, ubačyǔšy gèta, skazalì Âmu: vos′, vučnì Tvae robâc′, čago nel′ga rabìc′ u subotu.

3. А Ён сказаў ім: хіба вы ня чыталі, што зрабіў Давід, калі згаладаўся сам і тыя, што былі зь Ім?

A Ën skazaǔ ìm: hìba vy nâ čytalì, što zrabìǔ Davìd, kalì zgaladaǔsâ sam ì tyâ, što bylì z′ Ìm?

4. Як ён увайшоў у дом Божы і еў паклбдныя хлябы, якіх нельга было есьці ні яму, ні тым, што зь ім былі, а толькі адным сьятарам?

Âk ën uvajšoǔ u dom Božy ì eǔ paklbdnyâ hlâby, âkìh nel′ga bylo es′cì nì âmu, nì tym, što z′ ìm bylì, a tol′kì adnym s′âtaram?

5. Альбо ці ня чыталі вы ў законе, што ў суботы сьвятары ў храме парушаюць суботу, аднак не вінаватыя?

Al′bo cì nâ čytalì vy ǔ zakone, što ǔ suboty s′vâtary ǔ hrame parušaûc′ subotu, adnak ne vìnavatyâ?

6. Але кажу вам, што тут нешта большае за храм;

Ale kažu vam, što tut nešta bol′šae za hram;

7. калі б ведалі вы, што азначае: "міласьці хачу, але не ахвяры", не асудзілі б невінаватых;

kalì b vedalì vy, što aznačae: "mìlas′cì haču, ale ne ahvâry", ne asudzìlì b nevìnavatyh;

8. бо Сын Чалавечы ёсьць Гаспадар і суботы.

bo Syn Čalavečy ës′c′ Gaspadar ì suboty.

9. І перайшоўшы адтуль, увайшоў Ён у сынагогу іхнюю.

Ì perajšoǔšy adtul′, uvajšoǔ Ën u synagogu ìhnûû.

10. І вось там быў чалавек з сухою рукою. І спыталіся ў Яго: ці можна ацаляць у суботы? - каб зьвінаваціць Яго.

Ì vos′ tam byǔ čalavek z suhoû rukoû. Ì spytalìsâ ǔ Âgo: cì možna acalâc′ u suboty? - kab z′vìnavacìc′ Âgo.

11. А Ён сказаў ім: ці ёсьць сярод вас такі чалавек, што, маючы адну авечку, - калі яна ў суботу ўпадзе ў яму, - ня возьме і ня выцягне яе?

A Ën skazaǔ ìm: cì ës′c′ sârod vas takì čalavek, što, maûčy adnu avečku, - kalì âna ǔ subotu ǔpadze ǔ âmu, - nâ voz′me ì nâ vycâgne âe?

12. Наколькі ж чалавек лепшы за авечку! Таму можна ў суботу дабро рабіць.

Nakol′kì ž čalavek lepšy za avečku! Tamu možna ǔ subotu dabro rabìc′.

13. Тады кажа чалавеку таму: працягні руку тваю. І той працягнуў; і стала яна здаровая, як другая.

Tady kaža čalaveku tamu: pracâgnì ruku tvaû. Ì toj pracâgnuǔ; ì stala âna zdarovaâ, âk drugaâ.

14. А фарысэі выйшлі і раду мелі супраць Яго, як бы загубіць Яго. Але Ісус, даведаўшыся, пайшоў адтуль.

A farysèì vyjšlì ì radu melì suprac′ Âgo, âk by zagubìc′ Âgo. Ale Ìsus, davedaǔšysâ, pajšoǔ adtul′.

15. І пайшло за Ім сьледам багата людзей, і Ён ацаліў іх усіх

Ì pajšlo za Ìm s′ledam bagata lûdzej, ì Ën acalìǔ ìh usìh

16. і забараніў ім расказваць пра Яго:

ì zabaranìǔ ìm raskazvac′ pra Âgo:

17. каб збылося сказанае праз прарока Ісаю, які кажа:

kab zbylosâ skazanae praz praroka Ìsaû, âkì kaža:

18. "Вось, Юнак Мой, Якога Я выбраў; Любасны Мой, Якога ўпадабала душа Мая. Ускладу Духа Майго на Яго і Ён суд народам абвесьціць;

"Vos′, Ûnak Moj, Âkoga Â vybraǔ; Lûbasny Moj, Âkoga ǔpadabala duša Maâ. Uskladu Duha Majgo na Âgo ì Ën sud narodam abves′cìc′;

19. не запярэчыць, ні залямантуе, і не пачуе ніхто на вуліцах голасу Ягонага;

ne zapârèčyc′, nì zalâmantue, ì ne pačue nìhto na vulìcah golasu Âgonaga;

20. трысьціны надламанай не пераломіць, і кнота, які тлее, не патушыць, пакуль не давядзе суд да перамогі;

trys′cìny nadlamanaj ne peralomìc′, ì knota, âkì tlee, ne patušyc′, pakul′ ne davâdze sud da peramogì;

21. і на імя Ягонае будуць спадзявацца народы".

ì na ìmâ Âgonae buduc′ spadzâvacca narody".

22. Тады прывялі да Яго апанаванага дэманам сьляпога і нямога; і ацаліў яго, так што сьляпы і нямы пачаў гаварыць і бачыць.

Tady pryvâlì da Âgo apanavanaga dèmanam s′lâpoga ì nâmoga; ì acalìǔ âgo, tak što s′lâpy ì nâmy pačaǔ gavaryc′ ì bačyc′.

23. І зьдзіўляўся ўвесь люд і казаў: ці ня гэта Хрыстос, Сын Давідаў?

Ì z′dzìǔlâǔsâ ǔves′ lûd ì kazaǔ: cì nâ gèta Hrystos, Syn Davìdaǔ?

24. А фарысэі, пачуўшы гэта, сказалі: Ён выганяў дэманаў няйначай, як Вэльзэвулам, князем дэманскім.

A farysèì, pačuǔšy gèta, skazalì: Ën vyganâǔ dèmanaǔ nâjnačaj, âk Vèl′zèvulam, knâzem dèmanskìm.

25. Але Ісус, ведаючы помыслы іхнія, сказаў ім: усякае царства, якое разьдзялілася самое ў сабе, запусьцее; і ўсякі горад альбо дом, які разьдзяліўся сам у сабе, ня ўстоіць.

Ale Ìsus, vedaûčy pomysly ìhnìâ, skazaǔ ìm: usâkae carstva, âkoe raz′dzâlìlasâ samoe ǔ sabe, zapus′cee; ì ǔsâkì gorad al′bo dom, âkì raz′dzâlìǔsâ sam u sabe, nâ ǔstoìc′.

26. І калі сатана сатану выганяе, дык ён разьдзяліўся сам у сабе, як жа ўстоіць царства ягонае?

Ì kalì satana satanu vyganâe, dyk ën raz′dzâlìǔsâ sam u sabe, âk ža ǔstoìc′ carstva âgonae?

27. І калі Я Вэльзэвулам выганяю дэманаў, дык сыны вашыя кім выганяюць? Таму яны вам судзьдзямі будуць.

Ì kalì Â Vèl′zèvulam vyganâû dèmanaǔ, dyk syny vašyâ kìm vyganâûc′? Tamu âny vam sudz′dzâmì buduc′.

28. Калі ж Я Духам Божым выганяю дэманаў, то дайшло да вас Царства Божае.

Kalì ž Â Duham Božym vyganâû dèmanaǔ, to dajšlo da vas Carstva Božae.

29. Альбо, як можа хто ўвайсьці ў дом дужага і рэчы яго зрабаваць, калі сьпярша ня зьвяжа дужага і тады дом яго зрабуе?

Al′bo, âk moža hto ǔvajs′cì ǔ dom dužaga ì rèčy âgo zrabavac′, kalì s′pârša nâ z′vâža dužaga ì tady dom âgo zrabue?

30. Хто не са Мною, той супраць Мяне; і хто ня зьбірае са Мною, той раскідае.

Hto ne sa Mnoû, toj suprac′ Mâne; ì hto nâ z′bìrae sa Mnoû, toj raskìdae.

31. Таму кажу вам: усякі грэх і блюзьнерства даруюцца людзям; а супраць Духа блюзьнерства не даруецца людзям;

Tamu kažu vam: usâkì grèh ì blûz′nerstva daruûcca lûdzâm; a suprac′ Duha blûz′nerstva ne daruecca lûdzâm;

32. калі хто скажа слова на Сына Чалавечага, даруецца яму; а калі хто скажа на Духа Сьвятога, не даруецца яму ані ў гэтым веку, ані ў будучым.

kalì hto skaža slova na Syna Čalavečaga, daruecca âmu; a kalì hto skaža na Duha S′vâtoga, ne daruecca âmu anì ǔ gètym veku, anì ǔ budučym.

33. Альбо прызнайце дрэва добрым і плод ягоны добрым; альбо прызнайце дрэва благім і плод ягоны благім; бо па плодзе дрэва пазнаецца.

Al′bo pryznajce drèva dobrym ì plod âgony dobrym; al′bo pryznajce drèva blagìm ì plod âgony blagìm; bo pa plodze drèva paznaecca.

34. Выродзьдзе яхідніна! як вы можаце добрае казаць, калі вы ліхія? Бо ад лішніцы сэрца вусны маўляюць.

Vyrodz′dze âhìdnìna! âk vy možace dobrae kazac′, kalì vy lìhìâ? Bo ad lìšnìcy sèrca vusny maǔlâûc′.

35. Добры чалавек з добрай скарбніцы выносіць добрае; а ліхі чалавек зь ліхой скарбніцы выносіць ліхое.

Dobry čalavek z dobraj skarbnìcy vynosìc′ dobrae; a lìhì čalavek z′ lìhoj skarbnìcy vynosìc′ lìhoe.

36. Кажу ж вам, што за кожнае марнае слова, якое вымавяць людзі, дадуць яны адказ у дзень судны;

Kažu ž vam, što za kožnae marnae slova, âkoe vymavâc′ lûdzì, daduc′ âny adkaz u dzen′ sudny;

37. бо паводле слоў сваіх апраўдаешся, і паводле слоў сваіх асудзішся.

bo pavodle sloǔ svaìh apraǔdaešsâ, ì pavodle sloǔ svaìh asudzìšsâ.

38. Тады адказалі некаторыя кніжнікі і фарысэі, кажучы: Настаўнік! хочам ад Цябе азнаку ўбачыць.

Tady adkazalì nekatoryâ knìžnìkì ì farysèì, kažučy: Nastaǔnìk! hočam ad Câbe aznaku ǔbačyc′.

39. Ён ім сказаў у адказ: род падступны і пералюбны азнакі шукае; і азнака ня дасца яму, акрамя азнакі Ёны прарока;

Ën ìm skazaǔ u adkaz: rod padstupny ì peralûbny aznakì šukae; ì aznaka nâ dasca âmu, akramâ aznakì Ëny praroka;

40. бо як Ёна быў у чэраве ў кіта тры дні і тры ночы, так і Сын Чалавечы будзе ў сэрцы зямлі тры дні і тры ночы.

bo âk Ëna byǔ u čèrave ǔ kìta try dnì ì try nočy, tak ì Syn Čalavečy budze ǔ sèrcy zâmlì try dnì ì try nočy.

41. Нінэвіцяне ўстануць на суд з родам гэтым і асудзяць яго, бо яны пакаяліся праз пропаведзь Ёнаву; і вось, тут больш за Ёну.

Nìnèvìcâne ǔstanuc′ na sud z rodam gètym ì asudzâc′ âgo, bo âny pakaâlìsâ praz propavedz′ Ënavu; ì vos′, tut bol′š za Ënu.

42. Царыца поўдня паўстане на суд з родам гэтым і асудзіць яго, бо яна прыходзіла з канцоў зямлі паслухаць мудрасьці Саламонавай, і вось, тут больш за Саламона.

Caryca poǔdnâ paǔstane na sud z rodam gètym ì asudzìc′ âgo, bo âna pryhodzìla z kancoǔ zâmlì pasluhac′ mudras′cì Salamonavaj, ì vos′, tut bol′š za Salamona.

43. Калі нячысты дух выйдзе з чалавека, дык блукае па бязводных мясьцінах, шукаючы спакою, і не знаходзіць;

Kalì nâčysty duh vyjdze z čalaveka, dyk blukae pa bâzvodnyh mâs′cìnah, šukaûčy spakoû, ì ne znahodzìc′;

44. тады кажа: вярнуся ў дом мой, адкуль я выйшаў. І прыйшоўшы застае пусты, падмецены і прыбраны;

tady kaža: vârnusâ ǔ dom moj, adkul′ â vyjšaǔ. Ì pryjšoǔšy zastae pusty, padmeceny ì prybrany;

45. тады ідзе і бярэ з сабою сем іншых духаў, люцейшых за сябе, і ўвайшоўшы жывуць там; і бывае чалавеку таму апошняе горш за першае. Так будзе і роду гэтаму ліхому.

tady ìdze ì bârè z saboû sem ìnšyh duhaǔ, lûcejšyh za sâbe, ì ǔvajšoǔšy žyvuc′ tam; ì byvae čalaveku tamu apošnâe gorš za peršae. Tak budze ì rodu gètamu lìhomu.

46. Калі ж Ён яшчэ прамаўляў да людзей, вось, Маці Яго і браты Яго стаялі звонку, хочучы гаварыць зь Ім.

Kalì ž Ën âščè pramaǔlâǔ da lûdzej, vos′, Macì Âgo ì braty Âgo staâlì zvonku, hočučy gavaryc′ z′ Ìm.

47. І нехта сказаў Яму: вось Маці Твая і браты Твае звонку стаяць, хочучы гаварыць з Табою.

Ì nehta skazaǔ Âmu: vos′ Macì Tvaâ ì braty Tvae zvonku staâc′, hočučy gavaryc′ z Taboû.

48. Ён жа ў адказ таму, хто гаварыў Яму, сказаў: хто маці Мая? і хто браты Мае?

Ën ža ǔ adkaz tamu, hto gavaryǔ Âmu, skazaǔ: hto macì Maâ? ì hto braty Mae?

49. І паказаўшы рукою Сваёю на вучняў Сваіх, сказаў: вось маці Мая і браты Мае;

Ì pakazaǔšy rukoû Svaëû na vučnâǔ Svaìh, skazaǔ: vos′ macì Maâ ì braty Mae;

50. бо хто будзе выконваць волю Айца Майго, Які ёсьць у нябёсах, той Мне брат, і сястра, і маці.

bo hto budze vykonvac′ volû Ajca Majgo, Âkì ës′c′ u nâbësah, toj Mne brat, ì sâstra, ì macì.

13 Кіраўнік

1. Выйшаўшы таго ж дня з дома, Ісус сеў каля мора.

Vyjšaǔšy tago ž dnâ z doma, Ìsus seǔ kalâ mora.

2. І сабралася да Яго мноства людзей, так што Ён увайшоў у лодку і сеў; а ўвесь люд стаяў на беразе.

Ì sabralasâ da Âgo mnostva lûdzej, tak što Ën uvajšoǔ u lodku ì seǔ; a ǔves′ lûd staâǔ na beraze.

3. І гаварыў ім шмат прытчамі, кажучы: вось, выйшаў сейбіт сеяць.

Ì gavaryǔ ìm šmat prytčamì, kažučy: vos′, vyjšaǔ sejbìt seâc′.

4. І калі сеяў ён, адно ўпала пры дарозе, і наляцелі птушкі і падзяўблі тое;

Ì kalì seâǔ ën, adno ǔpala pry daroze, ì nalâcelì ptuškì ì padzâǔblì toe;

5. іншае ўпала на мясьціны камяністыя, дзе няшмат было зямлі, і неўзабаве ўзышло, таму што зямля была ня глыбокая.

ìnšae ǔpala na mâs′cìny kamânìstyâ, dze nâšmat bylo zâmlì, ì neǔzabave ǔzyšlo, tamu što zâmlâ byla nâ glybokaâ.

6. А калі ўзышло сонца, завяла і, як ня мела карэньня, засохла;

A kalì ǔzyšlo sonca, zavâla ì, âk nâ mela karèn′nâ, zasohla;

7. іншае ўпала ў церне, і вырасла церне і заглушыла яго;

ìnšae ǔpala ǔ cerne, ì vyrasla cerne ì zaglušyla âgo;

8. іншае ўпала на добрую зямлю і ўрадзіла плод: адно ў сто разоў, а другое ў шэсьцьдзясят, а тое ў трыццаць.

ìnšae ǔpala na dobruû zâmlû ì ǔradzìla plod: adno ǔ sto razoǔ, a drugoe ǔ šès′c′dzâsât, a toe ǔ tryccac′.

9. Хто мае вушы, каб чуць, няхай чуе!

Hto mae vušy, kab čuc′, nâhaj čue!

10. І прыступіўшы, вучні сказалі Яму: чаму прытчамі гаворыш ім?

Ì prystupìǔšy, vučnì skazalì Âmu: čamu prytčamì gavoryš ìm?

11. Ён сказаў ім у адказ: таму, што вам дадзена ведаць таямніцы Царства Нябеснага, а ім ня дадзена;

Ën skazaǔ ìm u adkaz: tamu, što vam dadzena vedac′ taâmnìcy Carstva Nâbesnaga, a ìm nâ dadzena;

12. бо хто мае, таму дадзена будзе і памножыцца; а хто ня мае, у таго адымецца і тое, што мае;

bo hto mae, tamu dadzena budze ì pamnožycca; a hto nâ mae, u tago adymecca ì toe, što mae;

13. дзеля таго прытчамі прамаўляю ім, што яны бачачы ня бачаць, і чуючы ня чуюць, і не разумеюць;

dzelâ tago prytčamì pramaǔlâû ìm, što âny bačačy nâ bačac′, ì čuûčy nâ čuûc′, ì ne razumeûc′;

14. і збываецца над імі прароцтва Ісаі, якое кажа: "слыхам пачуеце, і не ўразумееце; і вачыма глядзець будзеце, і ня ўбачыце;

ì zbyvaecca nad ìmì praroctva Ìsaì, âkoe kaža: "slyham pačuece, ì ne ǔrazumeece; ì vačyma glâdzec′ budzece, ì nâ ǔbačyce;

15. агрубела бо сэрца ў людзей гэтых, і вушыма цяжка чуюць, і вочы свае зьмежылі, каб ня ўгледзець вачыма, і вушыма не пачуць, і сэрцам не ўразумець, і ня зьвернуцца, каб Я ацаліў іх".

agrubela bo sèrca ǔ lûdzej gètyh, ì vušyma câžka čuûc′, ì vočy svae z′mežylì, kab nâ ǔgledzec′ vačyma, ì vušyma ne pačuc′, ì sèrcam ne ǔrazumec′, ì nâ z′vernucca, kab Â acalìǔ ìh".

16. А вашы дабрашчасныя вочы, што бачаць; і вушы вашыя, што чуюць:

A vašy dabraščasnyâ vočy, što bačac′; ì vušy vašyâ, što čuûc′:

17. бо праўду кажу вам, што многія прарокі і праведнікі жадалі бачыць, што вы бачыце, і ня бачылі, і чуць, што вы чуеце, і ня чулі.

bo praǔdu kažu vam, što mnogìâ prarokì ì pravednìkì žadalì bačyc′, što vy bačyce, ì nâ bačylì, ì čuc′, što vy čuece, ì nâ čulì.

18. Але ж вы пачуйце прытчу пра сейбіта:

Ale ž vy pačujce prytču pra sejbìta:

19. да кожнага, хто слухае слова пра Царства і не разумее, прыходзіць ліхадзей і крадзе пасеянае ў сэрцы ягоным: вось каго азначае пасеянае пры дарозе.

da kožnaga, hto sluhae slova pra Carstva ì ne razumee, pryhodzìc′ lìhadzej ì kradze paseânae ǔ sèrcy âgonym: vos′ kago aznačae paseânae pry daroze.

20. А пасеянае на камяністых мясьцінах азначае таго, хто чуе слова і адразу з радасьцю прымае яго;

A paseânae na kamânìstyh mâs′cìnah aznačae tago, hto čue slova ì adrazu z radas′cû prymae âgo;

21. але ня мае кораня ў сабе і нясталы: калі настане ўціск альбо ганеньне за слова, адразу спакушаецца.

ale nâ mae koranâ ǔ sabe ì nâstaly: kalì nastane ǔcìsk al′bo ganen′ne za slova, adrazu spakušaecca.

22. А пасеянае ў церне азначае таго, хто чуе слова, але клопат веку гэтага і панада багацьця заглушае слова, і яно стаецца бясплодным.

A paseânae ǔ cerne aznačae tago, hto čue slova, ale klopat veku gètaga ì panada bagac′câ zaglušae slova, ì âno staecca bâsplodnym.

23. А пасеянае на добрай зямлі азначае таго, хто чуе слова і разумее, які і плод прыносіць і дае адзін сто, другі шэсьцьдзясят, а той трыццаць.

A paseânae na dobraj zâmlì aznačae tago, hto čue slova ì razumee, âkì ì plod prynosìc′ ì dae adzìn sto, drugì šès′c′dzâsât, a toj tryccac′.

24. Другую прытчу прапанаваў Ён ім, кажучы: Царства Нябеснае падобнае на чалавека, які пасеяў добрае насеньне на полі сваім;

Druguû prytču prapanavaǔ Ën ìm, kažučy: Carstva Nâbesnae padobnae na čalaveka, âkì paseâǔ dobrae nasen′ne na polì svaìm;

25. калі ж людзі спалі, прыйшоў вораг яго і пасеяў куколь сярод пшаніцы, і пайшоў;

kalì ž lûdzì spalì, pryjšoǔ vorag âgo ì paseâǔ kukol′ sârod pšanìcy, ì pajšoǔ;

26. калі ўзышла рунь і завязала плод, тады зьявіўся і куколь.

kalì ǔzyšla run′ ì zavâzala plod, tady z′âvìǔsâ ì kukol′.

27. Прыйшоўшы, рабы гаспадара дома сказалі яму: гаспадар! ці ж ня добрае насеньне пасеяў ты на полі тваім? адкуль жа на ім куколь?

Pryjšoǔšy, raby gaspadara doma skazalì âmu: gaspadar! cì ž nâ dobrae nasen′ne paseâǔ ty na polì tvaìm? adkul′ ža na ìm kukol′?

28. А ён сказаў ім: варожы чалавек гэта зрабіў. А рабы сказалі яму: хочаш, мы пойдзем, выпалем яго?

A ën skazaǔ ìm: varožy čalavek gèta zrabìǔ. A raby skazalì âmu: hočaš, my pojdzem, vypalem âgo?

29. А ён сказаў: не, каб, выбіраючы куколь, вы не павырывалі разам зь ім і пшаніцы;

A ën skazaǔ: ne, kab, vybìraûčy kukol′, vy ne pavyryvalì razam z′ ìm ì pšanìcy;

30. пакіньце расьці разам тое і другое да жніва; а ў час жніва я скажу жняцам: зьбярэце перш куколь і зьвяжэце яго ў снапы, каб спаліць яго; а пшаніцу зьбярэце ў засекі мае.

pakìn′ce ras′cì razam toe ì drugoe da žnìva; a ǔ čas žnìva â skažu žnâcam: z′bârèce perš kukol′ ì z′vâžèce âgo ǔ snapy, kab spalìc′ âgo; a pšanìcu z′bârèce ǔ zasekì mae.

31. Іншую прытчу прапанаваў Ён ім, кажучы: падобнае Царства Нябеснае на зерне гарчычнае, якое чалавек узяў і пасеяў на полі сваім,

Ìnšuû prytču prapanavaǔ Ën ìm, kažučy: padobnae Carstva Nâbesnae na zerne garčyčnae, âkoe čalavek uzâǔ ì paseâǔ na polì svaìm,

32. якое, хоць меншае за ўсякае насеньне, але, калі вырастае, бывае большае за ўсякую траву і робіцца дрэвам, так што прылятаюць птушкі нябесныя і ўюць гнёзды ў гольлі яго.

âkoe, hoc′ menšae za ǔsâkae nasen′ne, ale, kalì vyrastae, byvae bol′šae za ǔsâkuû travu ì robìcca drèvam, tak što prylâtaûc′ ptuškì nâbesnyâ ì ǔûc′ gnëzdy ǔ gol′lì âgo.

33. Іншую прытчу сказаў Ён ім: падобнае Царства Нябеснае на закваску, якую жанчына ўзяўшы паклала ў тры меры мукі, пакуль не закісла ўсё.

Ìnšuû prytču skazaǔ Ën ìm: padobnae Carstva Nâbesnae na zakvasku, âkuû žančyna ǔzâǔšy paklala ǔ try mery mukì, pakul′ ne zakìsla ǔsë.

34. Гэта ўсё казаў Ісус прытчамі люду, і бяз прытчы нічога не казаў ім,

Gèta ǔsë kazaǔ Ìsus prytčamì lûdu, ì bâz prytčy nìčoga ne kazaǔ ìm,

35. каб збылося сказанае праз прарока, які кажа: "Разамкну ў прытчах вусны Мае; выкажу ўтоенае ад стварэньня сьвету".

kab zbylosâ skazanae praz praroka, âkì kaža: "Razamknu ǔ prytčah vusny Mae; vykažu ǔtoenae ad stvarèn′nâ s′vetu".

36. Тады Ісус, адпусьціўшы людзей, увайшоў у дом. І прыступіўшы да Яго, вучні Яго сказалі: растлумач нам прытчу пра куколь на полі.

Tady Ìsus, adpus′cìǔšy lûdzej, uvajšoǔ u dom. Ì prystupìǔšy da Âgo, vučnì Âgo skazalì: rastlumač nam prytču pra kukol′ na polì.

37. А Ён ім сказаў у адказ: сейбіт добрага насеньня ёсьць Сын Чалавечы;

A Ën ìm skazaǔ u adkaz: sejbìt dobraga nasen′nâ ës′c′ Syn Čalavečy;

38. поле ёсьць сьвет; добрае насеньне гэта - сыны Царства, а куколь - сыны ліхога;

pole ës′c′ s′vet; dobrae nasen′ne gèta - syny Carstva, a kukol′ - syny lìhoga;

39. вораг, які пасеяў яго, ёсьць д'ябал; жніво ёсьць сканчэньне веку, а жняцы - анёлы.

vorag, âkì paseâǔ âgo, ës′c′ d'âbal; žnìvo ës′c′ skančèn′ne veku, a žnâcy - anëly.

40. А таму, як зьбіраюць куколь і агнём паляць, гэтак сама будзе пры сканчэньні веку гэтага:

A tamu, âk z′bìraûc′ kukol′ ì agnëm palâc′, gètak sama budze pry skančèn′nì veku gètaga:

41. пашле Сын Чалавечы анёлаў Сваіх, і зьбяруць з Царства Яго ўсе спакусы і тых, што чыняць беззаконьне,

pašle Syn Čalavečy anëlaǔ Svaìh, ì z′bâruc′ z Carstva Âgo ǔse spakusy ì tyh, što čynâc′ bezzakon′ne,

42. і ўкінуць іх у печ вогненную; там будзе плач і скрыгат зубоў;

ì ǔkìnuc′ ìh u peč vognennuû; tam budze plač ì skrygat zuboǔ;

43. тады праведныя зазьзяюць, як сонца, у Царстве Айца іх. Хто мае вушы, каб чуць, няхай чуе!

tady pravednyâ zaz′zâûc′, âk sonca, u Carstve Ajca ìh. Hto mae vušy, kab čuc′, nâhaj čue!

44. Яшчэ падобнае Царства Нябеснае на скарб, схаваны на полі, які, знайшоўшы, чалавек утоіў, і ў радасьці ад гэтага ідзе і прадае ўсё, што мае, і купляе поле тое.

Âščè padobnae Carstva Nâbesnae na skarb, shavany na polì, âkì, znajšoǔšy, čalavek utoìǔ, ì ǔ radas′cì ad gètaga ìdze ì pradae ǔsë, što mae, ì kuplâe pole toe.

45. Яшчэ падобнае Царства Нябеснае на купца, які шукае прыгожых пэрлаў,

Âščè padobnae Carstva Nâbesnae na kupca, âkì šukae prygožyh pèrlaǔ,

46. які, знайшоўшы адзін шматкаштоўны пэрл, пайшоў і прадаў усё, што меў, і купіў яго.

âkì, znajšoǔšy adzìn šmatkaštoǔny pèrl, pajšoǔ ì pradaǔ usë, što meǔ, ì kupìǔ âgo.

47. Яшчэ падобнае Царства Нябеснае на нерат, закінуты ў мора і поўны рыбы ўсялякага роду,

Âščè padobnae Carstva Nâbesnae na nerat, zakìnuty ǔ mora ì poǔny ryby ǔsâlâkaga rodu,

48. які, калі ён напоўніўся, выцягнулі на бераг і, сеўшы, добрае склалі ў начыньне, а благое кінулі прэч.

âkì, kalì ën napoǔnìǔsâ, vycâgnulì na berag ì, seǔšy, dobrae sklalì ǔ načyn′ne, a blagoe kìnulì prèč.

49. Так будзе пры сканчэньні веку: выйдуць анёлы і аддзеляць ліхіх з асяродзьдзя праведных,

Tak budze pry skančèn′nì veku: vyjduc′ anëly ì addzelâc′ lìhìh z asârodz′dzâ pravednyh,

50. і ўкінуць іх у печ вогненную: там будзе плач і скрыгат зубоў.

ì ǔkìnuc′ ìh u peč vognennuû: tam budze plač ì skrygat zuboǔ.

51. Сказаў ім Ісус: ці зразумелі вы гэта ўсё? Яны кажуць яму: так, Госпадзе!

Skazaǔ ìm Ìsus: cì zrazumelì vy gèta ǔsë? Âny kažuc′ âmu: tak, Gospadze!

52. А Ён сказаў ім: таму ўсякі кніжнік, навучаны Царству Нябеснаму, падобны на гаспадара дома, які выносіць са скарбніцы сваёй новае і старое.

A Ën skazaǔ ìm: tamu ǔsâkì knìžnìk, navučany Carstvu Nâbesnamu, padobny na gaspadara doma, âkì vynosìc′ sa skarbnìcy svaëj novae ì staroe.

53. І сталася, калі скончыў Ісус прытчы гэтыя, пайшоў адтуль.

Ì stalasâ, kalì skončyǔ Ìsus prytčy gètyâ, pajšoǔ adtul′.

54. І прыйшоўшы на бацькаўшчыну Сваю, вучыў іх у сынагозе іхняй, так што яны зьдзіўляліся і казалі: адкуль у Яго гэтая мудрасьць і сілы?

Ì pryjšoǔšy na bac′kaǔščynu Svaû, vučyǔ ìh u synagoze ìhnâj, tak što âny z′dzìǔlâlìsâ ì kazalì: adkul′ u Âgo gètaâ mudras′c′ ì sìly?

55. ці не цесьляроў Ён Сын? ці не Ягоную Маці завуць Марыя, і браты Яго Якаў і Ёсій, і Сымон і Юда?

cì ne ces′lâroǔ Ën Syn? cì ne Âgonuû Macì zavuc′ Maryâ, ì braty Âgo Âkaǔ ì Ësìj, ì Symon ì Ûda?

56. і сёстры Яго ці ня ўсе сярод нас? адкуль жа ў Яго ўсё гэта?

ì sëstry Âgo cì nâ ǔse sârod nas? adkul′ ža ǔ Âgo ǔsë gèta?

57. І паняверыліся ў Ім. А Ісус сказаў ім: ня бывае прарока без пашаны, хіба што толькі на бацькаўшчыне сваёй, і ў доме сваім.

Ì panâverylìsâ ǔ Ìm. A Ìsus skazaǔ ìm: nâ byvae praroka bez pašany, hìba što tol′kì na bac′kaǔščyne svaëj, ì ǔ dome svaìm.

58. І ня ўчыніў там многіх цудаў з-за няверства іхняга.

Ì nâ ǔčynìǔ tam mnogìh cudaǔ z-za nâverstva ìhnâga.

14 Кіраўнік

1. У той час Ірад тэтрарх пачуў погалас пра Ісуса

U toj čas Ìrad tètrarh pačuǔ pogalas pra Ìsusa

2. і сказаў служкам сваім: гэта Ян Хрысьціцель; ён паўстаў зь мёртвых, і таму цуды ўчыняюцца ім.

ì skazaǔ služkam svaìm: gèta Ân Hrys′cìcel′; ën paǔstaǔ z′ mërtvyh, ì tamu cudy ǔčynâûcca ìm.

3. Бо Ірад, узяўшы Яна, зьвязаў яго і пасадзіў у цямніцу празь Ірадыяду, жонку Піліпа, брата свайго;

Bo Ìrad, uzâǔšy Âna, z′vâzaǔ âgo ì pasadzìǔ u câmnìcu praz′ Ìradyâdu, žonku Pìlìpa, brata svajgo;

4. таму што Ян казаў яму: нельга табе мець яе.

tamu što Ân kazaǔ âmu: nel′ga tabe mec′ âe.

5. І хацеў яго забіць, але пабаяўся народу, бо яго ўважалі за прарока.

Ì haceǔ âgo zabìc′, ale pabaâǔsâ narodu, bo âgo ǔvažalì za praroka.

6. А ў дзень народзін Ірада, скакала дачка Ірадыяды перад усімі і дагадзіла Іраду;

A ǔ dzen′ narodzìn Ìrada, skakala dačka Ìradyâdy perad usìmì ì dagadzìla Ìradu;

7. таму ён пад прысягаю абяцаў ёй даць, чаго толькі яна ні папросіць.

tamu ën pad prysâgaû abâcaǔ ëj dac′, čago tol′kì âna nì paprosìc′.

8. А яна, падбухтораная маці сваёю, сказала: дай мне тут у місе галаву Яна Хрысьціцеля.

A âna, padbuhtoranaâ macì svaëû, skazala: daj mne tut u mìse galavu Âna Hrys′cìcelâ.

9. І засмуціўся цар; але дзеля прысягі і тых, што ўзьляжалі зь ім, загадаў даць ёй,

Ì zasmucìǔsâ car; ale dzelâ prysâgì ì tyh, što ǔz′lâžalì z′ ìm, zagadaǔ dac′ ëj,

10. і паслаў адцяць Яну галаву ў цямніцы.

ì paslaǔ adcâc′ Ânu galavu ǔ câmnìcy.

11. І прынесьлі галаву яго ў місе, і далі дзяўчыне; а яна занесла маці сваёй.

Ì prynes′lì galavu âgo ǔ mìse, ì dalì dzâǔčyne; a âna zanesla macì svaëj.

12. А вучні яго, прыйшоўшы, узялі яго цела і пахавалі яго;

A vučnì âgo, pryjšoǔšy, uzâlì âgo cela ì pahavalì âgo;

13. І пачуўшы, адплыў Ісус адтуль на лодцы ў пустэльнае месца адзін; а люд, пачуўшы пра тое, пайшоў за Ім з гарадоў пяшком.

Ì pačuǔšy, adplyǔ Ìsus adtul′ na lodcy ǔ pustèl′nae mesca adzìn; a lûd, pačuǔšy pra toe, pajšoǔ za Ìm z garadoǔ pâškom.

14. І выйшаўшы, Ісус убачыў мноства людзей і пашкадаваў іх, і ацаліў хворых іх.

Ì vyjšaǔšy, Ìsus ubačyǔ mnostva lûdzej ì paškadavaǔ ìh, ì acalìǔ hvoryh ìh.

15. Калі ж зьвечарэла, прыступілі да Яго вучні Ягоныя і сказалі: пустэльная тут мясьціна, і час ужо позьні; адпусьці людзей, каб яны пайшлі ў селішчы і купілі ежы сабе.

Kalì ž z′večarèla, prystupìlì da Âgo vučnì Âgonyâ ì skazalì: pustèl′naâ tut mâs′cìna, ì čas užo poz′nì; adpus′cì lûdzej, kab âny pajšlì ǔ selìščy ì kupìlì ežy sabe.

16. Але Ісус сказаў ім: ня трэба ім ісьці, вы дайце ім есьці.

Ale Ìsus skazaǔ ìm: nâ trèba ìm ìs′cì, vy dajce ìm es′cì.

17. Яны ж кажуць Яму: у нас тут толькі пяць хлябоў і дзьве рыбіны.

Âny ž kažuc′ Âmu: u nas tut tol′kì pâc′ hlâboǔ ì dz′ve rybìny.

18. Ён сказаў: прынясеце іх Мне сюды.

Ën skazaǔ: prynâsece ìh Mne sûdy.

19. І загадаў народу ўзьлегчы на траву і, узяўшы пяць хлябоў і дзьве рыбіны, узьвёў вочы ў неба, дабраславіў, разламаў і даў хлябы вучням, а вучні - народу.

Ì zagadaǔ narodu ǔz′legčy na travu ì, uzâǔšy pâc′ hlâboǔ ì dz′ve rybìny, uz′vëǔ vočy ǔ neba, dabraslavìǔ, razlamaǔ ì daǔ hlâby vučnâm, a vučnì - narodu.

20. І елі ўсе, і наеліся; і набралі рэшты кавалкаў дванаццаць кашоў поўных;

Ì elì ǔse, ì naelìsâ; ì nabralì rèšty kavalkaǔ dvanaccac′ kašoǔ poǔnyh;

21. а тых, што елі, было каля пяці тысяч чалавек, апроч жанчын і дзяцей.

a tyh, što elì, bylo kalâ pâcì tysâč čalavek, aproč žančyn ì dzâcej.

22. І адразу прымусіў Ісус вучняў Сваіх увайсьці ў лодку і выправіцца раней за Яго на той бок, пакуль Ён адпусьціць людзей.

Ì adrazu prymusìǔ Ìsus vučnâǔ Svaìh uvajs′cì ǔ lodku ì vypravìcca ranej za Âgo na toj bok, pakul′ Ën adpus′cìc′ lûdzej.

23. І адпусьціўшы людзей, Ён узышоў на гару сам-насам памаліцца; і калі зьвечарэла, застаўся там адзін.

Ì adpus′cìǔšy lûdzej, Ën uzyšoǔ na garu sam-nasam pamalìcca; ì kalì z′večarèla, zastaǔsâ tam adzìn.

24. А лодка была ўжо на сярэдзіне мора, і яе біла хвалямі, бо вецер быў супраціўны.

A lodka byla ǔžo na sârèdzìne mora, ì âe bìla hvalâmì, bo vecer byǔ supracìǔny.

25. А ў чацьвёртую варту ночы пайшоў да іх Ісус, ідучы па моры.

A ǔ čac′vërtuû vartu nočy pajšoǔ da ìh Ìsus, ìdučy pa mory.

26. І вучні, убачыўшы Яго, што ішоў Ён па моры, сумеліся і казалі: гэта прывід; і ад страху закрычалі.

Ì vučnì, ubačyǔšy Âgo, što ìšoǔ Ën pa mory, sumelìsâ ì kazalì: gèta pryvìd; ì ad strahu zakryčalì.

27. Але Ісус адразу загаварыў зь імі і сказаў: падбадзёрцеся; гэта Я, ня бойцеся.

Ale Ìsus adrazu zagavaryǔ z′ ìmì ì skazaǔ: padbadzërcesâ; gèta Â, nâ bojcesâ.

28. Пётр сказаў Яму ў адказ: Госпадзе! калі гэта Ты, загадай мне прыйсьці да Цябе па вадзе.

Pëtr skazaǔ Âmu ǔ adkaz: Gospadze! kalì gèta Ty, zagadaj mne pryjs′cì da Câbe pa vadze.

29. А Ён сказаў: ідзі. І выйшаўшы з лодкі, Пётр пайшоў па вадзе, каб падысьці да Ісуса.

A Ën skazaǔ: ìdzì. Ì vyjšaǔšy z lodkì, Pëtr pajšoǔ pa vadze, kab padys′cì da Ìsusa.

30. але, бачачы моцны вецер, спалохаўся і, пачаўшы тануць, закрычаў: Госпадзе! уратуй мяне.

ale, bačačy mocny vecer, spalohaǔsâ ì, pačaǔšy tanuc′, zakryčaǔ: Gospadze! uratuj mâne.

31. Ісус адразу, працягнуўшы руку, падтрымаў яго і кажа яму: малаверны! навошта ты засумняваўся?

Ìsus adrazu, pracâgnuǔšy ruku, padtrymaǔ âgo ì kaža âmu: malaverny! navošta ty zasumnâvaǔsâ?

32. І калі ўвайшлі яны ў лодку, вецер аціх.

Ì kalì ǔvajšlì âny ǔ lodku, vecer acìh.

33. А тыя, што ў лодцы былі, падышлі, пакланіліся Яму і сказалі: сапраўды, Ты Сын Божы.

A tyâ, što ǔ lodcy bylì, padyšlì, paklanìlìsâ Âmu ì skazalì: sapraǔdy, Ty Syn Božy.

34. І пераправіўшыся, прыбылі ў зямлю Генісарэцкую.

Ì perapravìǔšysâ, prybylì ǔ zâmlû Genìsarèckuû.

35. І, пазнаўшы Яго, жыхары той мясьціны паслалі ва ўсё навакольле тое і прынесьлі да Яго ўсіх хворых,

Ì, paznaǔšy Âgo, žyhary toj mâs′cìny paslalì va ǔsë navakol′le toe ì prynes′lì da Âgo ǔsìh hvoryh,

36. і прасілі Яго, каб толькі дакрануцца да краю адзеньня Ягонага; і каторыя дакраналіся, ацаляліся.

ì prasìlì Âgo, kab tol′kì dakranucca da kraû adzen′nâ Âgonaga; ì katoryâ dakranalìsâ, acalâlìsâ.

15 Кіраўнік

1. Тады прыходзяць да Ісуса Ерусалімскія кніжнікі і фарысэі і кажуць:

Tady pryhodzâc′ da Ìsusa Erusalìmskìâ knìžnìkì ì farysèì ì kažuc′:

2. навошта вучні Твае парушаюць звычай старцаў? бо ня ўмываюць рук сваіх, калі ядуць хлеб.

navošta vučnì Tvae parušaûc′ zvyčaj starcaǔ? bo nâ ǔmyvaûc′ ruk svaìh, kalì âduc′ hleb.

3. А Ён сказаў ім у адказ: навошта і вы парушаеце запаведзь Божую дзеля звычаю вашага?

A Ën skazaǔ ìm u adkaz: navošta ì vy parušaece zapavedz′ Božuû dzelâ zvyčaû vašaga?

4. Бо Бог запаведаў, сказаўшы: шануй бацьку і маці; і: хто ліхасловіць бацьку альбо маці, сьмерцю хай памрэ.

Bo Bog zapavedaǔ, skazaǔšy: šanuj bac′ku ì macì; ì: hto lìhaslovìc′ bac′ku al′bo macì, s′mercû haj pamrè.

5. А вы кажаце: калі хто скажа бацьку альбо маці: "дар Богу - тое, чым бы ты ад мяне карыстаўся",

A vy kažace: kalì hto skaža bac′ku al′bo macì: "dar Bogu - toe, čym by ty ad mâne karystaǔsâ",

6. той можа і не ўшанаваць бацьку альбо маці сваю; такім чынам вы скасавалі запаведзь Божую дзеля звычаю вашага.

toj moža ì ne ǔšanavac′ bac′ku al′bo macì svaû; takìm čynam vy skasavalì zapavedz′ Božuû dzelâ zvyčaû vašaga.

7. Крывадушнікі! добра прарочыў пра вас Ісая, кажучы:

Kryvadušnìkì! dobra praročyǔ pra vas Ìsaâ, kažučy:

8. "Набліжаюцца да Мяне людзі гэтыя вуснамі сваімі і шануюць Мяне языком; а сэрца іхняе далёка адлягае ад Мяне;

"Nablìžaûcca da Mâne lûdzì gètyâ vusnamì svaìmì ì šanuûc′ Mâne âzykom; a sèrca ìhnâe dalëka adlâgae ad Mâne;

9. але марна шануюць Мяне, навучаючы вучэньням, запаведзям чалавечым".

ale marna šanuûc′ Mâne, navučaûčy vučèn′nâm, zapavedzâm čalavečym".

10. І паклікаўшы люд, сказаў яму: слухайце і разумейце:

Ì paklìkaǔšy lûd, skazaǔ âmu: sluhajce ì razumejce:

11. ня тое, што ўваходзіць у вусны, апаганьвае чалавека; а што выходзіць з вуснаў, тое апаганьвае чалавека.

nâ toe, što ǔvahodzìc′ u vusny, apagan′vae čalaveka; a što vyhodzìc′ z vusnaǔ, toe apagan′vae čalaveka.

12. Тады вучні Ягоныя, прыступіўшы, сказалі Яму: ці ведаеш, што фарысэі, пачуўшы слова гэтае, запаняверыліся?

Tady vučnì Âgonyâ, prystupìǔšy, skazalì Âmu: cì vedaeš, što farysèì, pačuǔšy slova gètae, zapanâverylìsâ?

13. А Ён сказаў у адказ: усякая расьліна, якую не Айцец Мой Нябесны пасадзіў, выкараніцца,

A Ën skazaǔ u adkaz: usâkaâ ras′lìna, âkuû ne Ajcec Moj Nâbesny pasadzìǔ, vykaranìcca,

14. пакіньце іх: яны - сьляпыя павадыры сьляпых; а калі сьляпы сьляпога вядзе, дык абодва ў яму ўпадуць.

pakìn′ce ìh: âny - s′lâpyâ pavadyry s′lâpyh; a kalì s′lâpy s′lâpoga vâdze, dyk abodva ǔ âmu ǔpaduc′.

15. А Пётр сказаў Яму ў адказ: растлумач нам прытчу гэтую.

A Pëtr skazaǔ Âmu ǔ adkaz: rastlumač nam prytču gètuû.

16. Ісус сказаў: няўжо і вы яшчэ ня маеце разуменьня?

Ìsus skazaǔ: nâǔžo ì vy âščè nâ maece razumen′nâ?

17. ці яшчэ не разумееце, што ўсё, што ўваходзіць у вусны, праходзіць у чэрава і праз кішку выходзіць?

cì âščè ne razumeece, što ǔsë, što ǔvahodzìc′ u vusny, prahodzìc′ u čèrava ì praz kìšku vyhodzìc′?

18. а што выходзіць з вуснаў - з сэрца выходзіць; і гэта апаганьвае чалавека;

a što vyhodzìc′ z vusnaǔ - z sèrca vyhodzìc′; ì gèta apagan′vae čalaveka;

19. бо з сэрца выходзяць ліхія намыслы, забойствы, пералюбы, распуста, крадзяжы, ілжывыя сьведчаньні, зьнявагі:

bo z sèrca vyhodzâc′ lìhìâ namysly, zabojstvy, peralûby, raspusta, kradzâžy, ìlžyvyâ s′vedčan′nì, z′nâvagì:

20. гэта апаганьвае чалавека; а есьці няўмытымі рукамі - не апаганьвае чалавека.

gèta apagan′vae čalaveka; a es′cì nâǔmytymì rukamì - ne apagan′vae čalaveka.

21. І выйшаўшы адтуль, адышоў Ісус у межы Тырскія і Сідонскія.

Ì vyjšaǔšy adtul′, adyšoǔ Ìsus u mežy Tyrskìâ ì Sìdonskìâ.

22. І вось, жанчына Хананэянка, выйшаўшы з тых мясьцін, закрычала Яму: памілуй мяне, Госпадзе, Сыне Давідаў, дачку маю цяжка мучыць дэман.

Ì vos′, žančyna Hananèânka, vyjšaǔšy z tyh mâs′cìn, zakryčala Âmu: pamìluj mâne, Gospadze, Syne Davìdaǔ, dačku maû câžka mučyc′ dèman.

23. Але Ён не адказаў ёй ні слова. І вучні Ягоныя, прыступіўшы, прасілі Яго, кажучы: адпусьці яе, бо крычыць за намі.

Ale Ën ne adkazaǔ ëj nì slova. Ì vučnì Âgonyâ, prystupìǔšy, prasìlì Âgo, kažučy: adpus′cì âe, bo kryčyc′ za namì.

24. А Ён сказаў у адказ: Я пасланы толькі да пагіблых авечак дому Ізраілевага.

A Ën skazaǔ u adkaz: Â paslany tol′kì da pagìblyh avečak domu Ìzraìlevaga.

25. А яна, падышоўшы, кланялася Яму, кажучы: Госпадзе! памажы мне.

A âna, padyšoǔšy, klanâlasâ Âmu, kažučy: Gospadze! pamažy mne.

26. А Ён сказаў у адказ: нядобра - узяць хлеб у дзяцей і кінуць шчанятам.

A Ën skazaǔ u adkaz: nâdobra - uzâc′ hleb u dzâcej ì kìnuc′ ščanâtam.

27. Яна ж сказала: так, Госпадзе! але і шчаняты ядуць крошкі, якія падаюць са стала гаспадароў іхніх.

Âna ž skazala: tak, Gospadze! ale ì ščanâty âduc′ kroškì, âkìâ padaûc′ sa stala gaspadaroǔ ìhnìh.

28. Тады Ісус сказаў ёй у адказ: жанчына! вялікая вера твая, хай станецца табе, як ты хочаш. І выздаравела яе дачка ў тую ж гадзіну.

Tady Ìsus skazaǔ ëj u adkaz: žančyna! vâlìkaâ vera tvaâ, haj stanecca tabe, âk ty hočaš. Ì vyzdaravela âe dačka ǔ tuû ž gadzìnu.

29. Перайшоўшы адтуль, прыйшоў Ісус да мора Галілейскага і, узышоўшы на гару, сеў там.

Perajšoǔšy adtul′, pryjšoǔ Ìsus da mora Galìlejskaga ì, uzyšoǔšy na garu, seǔ tam.

30. І прыступіла да Яго мноства людзей, маючы з сабою кульгавых, сьляпых, нямых, зьнявечаных і іншых многіх, і паклалі іх да ног Ісусавых; і Ён ацаліў іх,

Ì prystupìla da Âgo mnostva lûdzej, maûčy z saboû kul′gavyh, s′lâpyh, nâmyh, z′nâvečanyh ì ìnšyh mnogìh, ì paklalì ìh da nog Ìsusavyh; ì Ën acalìǔ ìh,

31. так што людзі зьдзіўляліся, бачачы, як нямыя гавораць, зьнявечаныя здаравеюць, кульгавыя ходзяць і сьляпыя бачаць; і праслаўлялі Бога Ізраілевага.

tak što lûdzì z′dzìǔlâlìsâ, bačačy, âk nâmyâ gavorac′, z′nâvečanyâ zdaraveûc′, kul′gavyâ hodzâc′ ì s′lâpyâ bačac′; ì praslaǔlâlì Boga Ìzraìlevaga.

32. А Ісус, паклікаўшы вучняў Сваіх, сказаў ім: шкада Мне людзей, бо ўжо тры дні застаюцца пры Мне, і няма чаго ім есьці; і адпусьціць іх няеўшых не хачу, каб не аслаблі ў дарозе.

A Ìsus, paklìkaǔšy vučnâǔ Svaìh, skazaǔ ìm: škada Mne lûdzej, bo ǔžo try dnì zastaûcca pry Mne, ì nâma čago ìm es′cì; ì adpus′cìc′ ìh nâeǔšyh ne haču, kab ne aslablì ǔ daroze.

33. І кажуць Яму вучні Ягоныя: адкуль нам узяць у пустыні столькі хлябоў, каб накарміць столькі людзей?

Ì kažuc′ Âmu vučnì Âgonyâ: adkul′ nam uzâc′ u pustynì stol′kì hlâboǔ, kab nakarmìc′ stol′kì lûdzej?

34. І кажа ім Ісус: колькі ў вас хлябоў? А яны адказалі: сем, і трошкі рыбак.

Ì kaža ìm Ìsus: kol′kì ǔ vas hlâboǔ? A âny adkazalì: sem, ì troškì rybak.

35. І загадаў людзям узьлегчы на зямлю.

Ì zagadaǔ lûdzâm uz′legčy na zâmlû.

36. І, узяўшы сем хлябоў і рыбы, узьнёс падзяку, пераламаў і даў вучням Сваім, а вучні - людзям.

Ì, uzâǔšy sem hlâboǔ ì ryby, uz′nës padzâku, peralamaǔ ì daǔ vučnâm Svaìm, a vučnì - lûdzâm.

37. І елі ўсе, і наеліся; і набралі рэшты кавалкаў сем кашоў поўных;

Ì elì ǔse, ì naelìsâ; ì nabralì rèšty kavalkaǔ sem kašoǔ poǔnyh;

38. А тых, што елі, было чатыры тысячы чалавек, акрамя жанчын і дзяцей.

A tyh, što elì, bylo čatyry tysâčy čalavek, akramâ žančyn ì dzâcej.

39. І адпусьціўшы народ, Ён увайшоў у лодку і прыбыў у межы Магдалінскія.

Ì adpus′cìǔšy narod, Ën uvajšoǔ u lodku ì prybyǔ u mežy Magdalìnskìâ.

16 Кіраўнік

1. І падступіліся фарысэі і садукеі і, спакушаючы, прасілі Яго паказаць ім азнаку зь неба.

Ì padstupìlìsâ farysèì ì sadukeì ì, spakušaûčy, prasìlì Âgo pakazac′ ìm aznaku z′ neba.

2. А Ён сказаў ім у адказ: вечарам вы кажаце: будзе пагода, бо неба агністае;

A Ën skazaǔ ìm u adkaz: večaram vy kažace: budze pagoda, bo neba agnìstae;

3. і раніцай: сёньня непагадзь, бо неба агніста-хмарнае. Крывадушнікі! аблічча неба вы ўмееце адрозьніваць, а азнакаў часу ня можаце?

ì ranìcaj: sën′nâ nepagadz′, bo neba agnìsta-hmarnae. Kryvadušnìkì! ablìčča neba vy ǔmeece adroz′nìvac′, a aznakaǔ času nâ možace?

4. Род ліхі і пералюбны азнакі шукае, і азнака ня дасца яму, акрамя азнакі Ёны прарока. І пакінуўшы іх, адышоў.

Rod lìhì ì peralûbny aznakì šukae, ì aznaka nâ dasca âmu, akramâ aznakì Ëny praroka. Ì pakìnuǔšy ìh, adyšoǔ.

5. І перапраўляючыся на другі бок, вучні Ягоныя забыліся ўзяць хлябоў.

Ì perapraǔlâûčysâ na drugì bok, vučnì Âgonyâ zabylìsâ ǔzâc′ hlâboǔ.

6. Ісус сказаў ім: глядзеце, сьцеражэцеся закваскі фарысэйскай і садукейскай.

Ìsus skazaǔ ìm: glâdzece, s′ceražècesâ zakvaskì farysèjskaj ì sadukejskaj.

7. Яны ж разважалі самі сабе, кажучы: хлябоў мы не ўзялі.

Âny ž razvažalì samì sabe, kažučy: hlâboǔ my ne ǔzâlì.

8. Уразумеўшы гэта, Ісус сказаў ім: што разважаеце самі сабе, малаверныя, што хлябоў не ўзялі?

Urazumeǔšy gèta, Ìsus skazaǔ ìm: što razvažaece samì sabe, malavernyâ, što hlâboǔ ne ǔzâlì?

9. Няўжо яшчэ не разумееце і не памятаеце пра пяць хлябоў на пяць тысяч, і колькі кашоў вы набралі?

Nâǔžo âščè ne razumeece ì ne pamâtaece pra pâc′ hlâboǔ na pâc′ tysâč, ì kol′kì kašoǔ vy nabralì?

10. Ні пра сем хлябоў на чатыры тысячы, і колькі кошыкаў набралі?

Nì pra sem hlâboǔ na čatyry tysâčy, ì kol′kì košykaǔ nabralì?

11. Як не разумееце, што не пра хлябы Я сказаў вам: "сьцеражэцеся закваскі фарысэйскай і садукейскай"?

Âk ne razumeece, što ne pra hlâby Â skazaǔ vam: "s′ceražècesâ zakvaskì farysèjskaj ì sadukejskaj"?

12. Тады яны зразумелі, што Ён сказаў асьцерагацца не закваскі хлебнай, а вучэньня фарысэйскага.

Tady âny zrazumelì, što Ën skazaǔ as′ceragacca ne zakvaskì hlebnaj, a vučèn′nâ farysèjskaga.

13. А прыйшоўшы ў межы Кесарыі Піліпавай, Ісус пытаўся ў вучняў Сваіх, кажучы: за каго людзі ўважаюць Мяне, Сына Чалавечага?

A pryjšoǔšy ǔ mežy Kesaryì Pìlìpavaj, Ìsus pytaǔsâ ǔ vučnâǔ Svaìh, kažučy: za kago lûdzì ǔvažaûc′ Mâne, Syna Čalavečaga?

14. Яны сказалі: адны за Яна Хрысьціцеля, другія за Ільлю, а тыя за Ерамію альбо за аднаго з прарокаў.

Âny skazalì: adny za Âna Hrys′cìcelâ, drugìâ za Ìl′lû, a tyâ za Eramìû al′bo za adnago z prarokaǔ.

15. Ён кажа ім: а вы за каго ўважаеце Мяне?

Ën kaža ìm: a vy za kago ǔvažaece Mâne?

16. І Сымон Пётр сказаў у адказ: Ты - Хрыстос, Сын Бога Жывога.

Ì Symon Pëtr skazaǔ u adkaz: Ty - Hrystos, Syn Boga Žyvoga.

17. І Ісус сказаў яму ў адказ: дабрашчасны ты, Сымоне, сыне Ёнаў, бо ня плоць і кроў адкрылі табе гэта, а Айцец Мой, Які ёсьць у нябёсах;

Ì Ìsus skazaǔ âmu ǔ adkaz: dabraščasny ty, Symone, syne Ënaǔ, bo nâ ploc′ ì kroǔ adkrylì tabe gèta, a Ajcec Moj, Âkì ës′c′ u nâbësah;

18. і Я кажу табе: ты Пётр, і на камені гэтым Я збудую Царкву Маю, і брамы пякельныя не адолеюць яе.

ì Â kažu tabe: ty Pëtr, ì na kamenì gètym Â zbuduû Carkvu Maû, ì bramy pâkel′nyâ ne adoleûc′ âe.

19. І дам табе ключы Царства Нябеснага: і што зьвяжаш на зямлі, тое будзе зьвязана ў нябёсах; і што разьвяжаш на зямлі, тое будзе разьвязана ў нябёсах.

Ì dam tabe klûčy Carstva Nâbesnaga: ì što z′vâžaš na zâmlì, toe budze z′vâzana ǔ nâbësah; ì što raz′vâžaš na zâmlì, toe budze raz′vâzana ǔ nâbësah.

20. Тады Ісус загадаў вучням Сваім, каб нікому не казалі, што Ён ёсьць Хрыстос.

Tady Ìsus zagadaǔ vučnâm Svaìm, kab nìkomu ne kazalì, što Ën ës′c′ Hrystos.

21. З таго часу Ісус пачаў адкрываць вучням Сваім, што Ён мусіць ісьці ў Ерусалім і шмат выцерпець ад старэйшын і першасьвятароў і кніжнікаў, і мае быць забіты, і на трэйці дзень уваскрэснуць.

Z tago času Ìsus pačaǔ adkryvac′ vučnâm Svaìm, što Ën musìc′ ìs′cì ǔ Erusalìm ì šmat vycerpec′ ad starèjšyn ì peršas′vâtaroǔ ì knìžnìkaǔ, ì mae byc′ zabìty, ì na trèjcì dzen′ uvaskrèsnuc′.

22. І, адвёўшы Яго, Пётр пачаў пярэчыць Яму, кажучы: міласэрны Ты, Госпадзе! Хай ня будзе гэтага з Табою!

Ì, advëǔšy Âgo, Pëtr pačaǔ pârèčyc′ Âmu, kažučy: mìlasèrny Ty, Gospadze! Haj nâ budze gètaga z Taboû!

23. А Ён, абярнуўшыся, сказаў Пятру: адыдзі ад Мяне, сатана! ты Мне спакуса, бо думаеш не пра тое, што Божае, а што чалавечае.

A Ën, abârnuǔšysâ, skazaǔ Pâtru: adydzì ad Mâne, satana! ty Mne spakusa, bo dumaeš ne pra toe, što Božae, a što čalavečae.

24. Тады Ісус сказаў вучням Сваім: калі хто хоча ісьці за Мною, хай адрачэцца ад сябе і возьме крыж свой і ідзе за Мною;

Tady Ìsus skazaǔ vučnâm Svaìm: kalì hto hoča ìs′cì za Mnoû, haj adračècca ad sâbe ì voz′me kryž svoj ì ìdze za Mnoû;

25. Бо хто хоча душу сваю ўратаваць, той страціць яе; а хто страціць душу сваю дзеля Мяне, той знойдзе яе;

Bo hto hoča dušu svaû ǔratavac′, toj stracìc′ âe; a hto stracìc′ dušu svaû dzelâ Mâne, toj znojdze âe;

26. бо якая карысьць чалавеку, калі ён увесь сьвет здабудзе, а душу сваю змарнуе? альбо які выкуп дасьць чалавек за душу сваю?

bo âkaâ karys′c′ čalaveku, kalì ën uves′ s′vet zdabudze, a dušu svaû zmarnue? al′bo âkì vykup das′c′ čalavek za dušu svaû?

27. Бо прыйдзе Сын Чалавечы ў славе Айца Свайго з анёламі Сваімі, і тады аддасьць кожнаму паводле спраў ягоных.

Bo pryjdze Syn Čalavečy ǔ slave Ajca Svajgo z anëlamì Svaìmì, ì tady addas′c′ kožnamu pavodle spraǔ âgonyh.

28. Праўду кажу вам: ёсьць сярод тых, што стаяць тут, такія, што не скаштуюць сьмерці, пакуль ня ўбачаць Сына Чалавечага, як Ён ідзе ў Царстве Сваім.

Praǔdu kažu vam: ës′c′ sârod tyh, što staâc′ tut, takìâ, što ne skaštuûc′ s′mercì, pakul′ nâ ǔbačac′ Syna Čalavečaga, âk Ën ìdze ǔ Carstve Svaìm.

17 Кіраўнік

1. І праз шэсьць дзён узяў Ісус Пятра, Якава і Яна, брата ягонага, і ўзьвёў іх на гару высокую адных,

Ì praz šès′c′ dzën uzâǔ Ìsus Pâtra, Âkava ì Âna, brata âgonaga, ì ǔz′vëǔ ìh na garu vysokuû adnyh,

2. і перамяніўся перад імі, і зазьзяла аблічча Ягонае, як сонца, а ўбраньне Ягонае стала белае, як сьвятло.

ì peramânìǔsâ perad ìmì, ì zaz′zâla ablìčča Âgonae, âk sonca, a ǔbran′ne Âgonae stala belae, âk s′vâtlo.

3. І вось, явіліся ім Майсей і Ільля, і зь Ім гутарылі.

Ì vos′, âvìlìsâ ìm Majsej ì Ìl′lâ, ì z′ Ìm gutarylì.

4. Азваўшыся, Пётр сказаў Ісусу: Госпадзе! добра нам тут быць; калі хочаш, зробім тут тры намёты: Табе адзін, і Майсею адзін, і адзін Ільлю.

Azvaǔšysâ, Pëtr skazaǔ Ìsusu: Gospadze! dobra nam tut byc′; kalì hočaš, zrobìm tut try namëty: Tabe adzìn, ì Majseû adzìn, ì adzìn Ìl′lû.

5. Калі ён яшчэ гаварыў, вось, воблака сьветлае асланіла іх; і вось, голас з воблака мовіў: Гэты ёсьць Сын Мой Любасны, Якога Я ўпадабаў; Яго слухайце.

Kalì ën âščè gavaryǔ, vos′, voblaka s′vetlae aslanìla ìh; ì vos′, golas z voblaka movìǔ: Gèty ës′c′ Syn Moj Lûbasny, Âkoga Â ǔpadabaǔ; Âgo sluhajce.

6. І пачуўшы, вучні ўпалі ніцма і вельмі перапалохаліся.

Ì pačuǔšy, vučnì ǔpalì nìcma ì vel′mì perapalohalìsâ.

7. І прыступіўшы, Ісус дакрануўся да іх і сказаў: устаньце і ня бойцеся.

Ì prystupìǔšy, Ìsus dakranuǔsâ da ìh ì skazaǔ: ustan′ce ì nâ bojcesâ.

8. А ўзьвёўшы вочы свае, яны нікога ня ўбачылі, акрамя аднаго Ісуса.

A ǔz′vëǔšy vočy svae, âny nìkoga nâ ǔbačylì, akramâ adnago Ìsusa.

9. І калі сыходзілі яны з гары, Ісус загадаў ім, кажучы: нікому не кажэце пра бачанае, пакуль Сын Чалавечы не ўваскрэсьне зь мёртвых.

Ì kalì syhodzìlì âny z gary, Ìsus zagadaǔ ìm, kažučy: nìkomu ne kažèce pra bačanae, pakul′ Syn Čalavečy ne ǔvaskrès′ne z′ mërtvyh.

10. І спыталіся ў Яго вучні Ягоныя, кажучы: як жа кніжнікі кажуць, што Ільля мае прыйсьці раней?

Ì spytalìsâ ǔ Âgo vučnì Âgonyâ, kažučy: âk ža knìžnìkì kažuc′, što Ìl′lâ mae pryjs′cì ranej?

11. Ісус сказаў ім у адказ: Ільля сапраўды прыйдзе раней і падрыхтуе ўсё;

Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: Ìl′lâ sapraǔdy pryjdze ranej ì padryhtue ǔsë;

12. але кажу вам, што Ільля ўжо прыйшоў, і не пазналі яго, а зрабілі зь ім, што хацелі; так і Сын Чалавечы мае пацярпець ад іх.

ale kažu vam, što Ìl′lâ ǔžo pryjšoǔ, ì ne paznalì âgo, a zrabìlì z′ ìm, što hacelì; tak ì Syn Čalavečy mae pacârpec′ ad ìh.

13. Тады зразумелі вучні, што Ён пра Яна Хрысьціцеля казаў ім.

Tady zrazumelì vučnì, što Ën pra Âna Hrys′cìcelâ kazaǔ ìm.

14. І калі прыйшлі яны да люду, падышоў да Яго чалавек і, укленчыўшы перад Ім,

Ì kalì pryjšlì âny da lûdu, padyšoǔ da Âgo čalavek ì, uklenčyǔšy perad Ìm,

15. сказаў: Госпадзе! памілуй сына майго; ён лунатык і цяжка пакутуе, бо часта падае ў вагонь і часта ў ваду;

skazaǔ: Gospadze! pamìluj syna majgo; ën lunatyk ì câžka pakutue, bo časta padae ǔ vagon′ ì časta ǔ vadu;

16. я прыводзіў яго да вучняў Тваіх, і яны не маглі ацаліць яго.

â pryvodzìǔ âgo da vučnâǔ Tvaìh, ì âny ne maglì acalìc′ âgo.

17. А Ісус сказаў у адказ: о, род няверны і разбэшчаны! дакуль буду з вамі? дакуль буду трываць вас? прывядзеце яго да Мяне сюды.

A Ìsus skazaǔ u adkaz: o, rod nâverny ì razbèščany! dakul′ budu z vamì? dakul′ budu tryvac′ vas? pryvâdzece âgo da Mâne sûdy.

18. І забараніў яму Ісус; і выйшаў зь яго дэман; і выздаравеў хлопец у тую ж хвіліну.

Ì zabaranìǔ âmu Ìsus; ì vyjšaǔ z′ âgo dèman; ì vyzdaraveǔ hlopec u tuû ž hvìlìnu.

19. Тады вучні, прыступіўшы да Ісуса асобна, сказалі: чаму мы не маглі выгнаць яго?

Tady vučnì, prystupìǔšy da Ìsusa asobna, skazalì: čamu my ne maglì vygnac′ âgo?

20. А Ісус сказаў ім: ад няверства вашага; бо праўду кажу вам: калі вы будзеце мець веру з гарчычнае зерне і скажаце гары гэтай: "перайдзі адсюль туды", і яна пяройдзе; і нічога ня будзе немагчымага вам.

A Ìsus skazaǔ ìm: ad nâverstva vašaga; bo praǔdu kažu vam: kalì vy budzece mec′ veru z garčyčnae zerne ì skažace gary gètaj: "perajdzì adsûl′ tudy", ì âna pârojdze; ì nìčoga nâ budze nemagčymaga vam.

21. Гэты ж род выганяецца толькі малітваю і постам.

Gèty ž rod vyganâecca tol′kì malìtvaû ì postam.

22. У той час, як былі яны ў Галілеі, сказаў ім Ісус: аддадзены будзе Сын Чалавечы ў рукі чалавечыя,

U toj čas, âk bylì âny ǔ Galìleì, skazaǔ ìm Ìsus: addadzeny budze Syn Čalavečy ǔ rukì čalavečyâ,

23. і заб'юць Яго, і на трэйці дзень уваскрэсьне. І засмуціліся яны вельмі.

ì zab'ûc′ Âgo, ì na trèjcì dzen′ uvaskrès′ne. Ì zasmucìlìsâ âny vel′mì.

24. Калі ж прыйшлі яны ў Капернаум, дык падышлі зьбіральнікі дыдрахмаў да Пятра і сказалі: Настаўнік ваш ці ня дасьць дыдрахмы?

Kalì ž pryjšlì âny ǔ Kapernaum, dyk padyšlì z′bìral′nìkì dydrahmaǔ da Pâtra ì skazalì: Nastaǔnìk vaš cì nâ das′c′ dydrahmy?

25. Ён кажа: так. І калі ўвайшоў ён у дом, дык Ісус, папярэдзіўшы яго, сказаў: як табе здаецца, Сымоне? цары зямныя з каго бяруць мыта ці падатак? ці з сыноў сваіх, ці з чужых?

Ën kaža: tak. Ì kalì ǔvajšoǔ ën u dom, dyk Ìsus, papârèdzìǔšy âgo, skazaǔ: âk tabe zdaecca, Symone? cary zâmnyâ z kago bâruc′ myta cì padatak? cì z synoǔ svaìh, cì z čužyh?

26. Кажа Яму Пётр: з чужых. Сказаў яму Ісус: значыцца, сыны свабодныя;

Kaža Âmu Pëtr: z čužyh. Skazaǔ âmu Ìsus: značycca, syny svabodnyâ;

27. але каб нам не спакусіць іх, ідзі на мора, закінь вуду, і першую рыбіну, якая зловіцца, вазьмі; і, адкрыўшы рот ёй, знойдзеш статыр; вазьмі яго і дай за Мяне і за сябе.

ale kab nam ne spakusìc′ ìh, ìdzì na mora, zakìn′ vudu, ì peršuû rybìnu, âkaâ zlovìcca, vaz′mì; ì, adkryǔšy rot ëj, znojdzeš statyr; vaz′mì âgo ì daj za Mâne ì za sâbe.

18 Кіраўнік

1. У той час прыступілі вучні да Ісуса, кажучы: хто ж большы ў Царстве Нябесным?

U toj čas prystupìlì vučnì da Ìsusa, kažučy: hto ž bol′šy ǔ Carstve Nâbesnym?

2. І паклікаўшы дзіця, Ісус паставіў яго сярод іх

Ì paklìkaǔšy dzìcâ, Ìsus pastavìǔ âgo sârod ìh

3. і сказаў: праўду кажу вам, калі не навернецеся і ня будзеце, як дзеці, ня ўвойдзеце ў Царства Нябеснае;

ì skazaǔ: praǔdu kažu vam, kalì ne navernecesâ ì nâ budzece, âk dzecì, nâ ǔvojdzece ǔ Carstva Nâbesnae;

4. дык вось, хто ўпакорыцца, як гэтае дзіця, той большы ў Царстве Нябесным;

dyk vos′, hto ǔpakorycca, âk gètae dzìcâ, toj bol′šy ǔ Carstve Nâbesnym;

5. і хто прыме адно такое дзіця ў імя Маё, той Мяне прымае;

ì hto pryme adno takoe dzìcâ ǔ ìmâ Maë, toj Mâne prymae;

6. а хто спакусіць аднаго з малых гэтых, што веруюць у Мяне, таму лепей было б, каб павесілі жарон млынскі на шыю яго і ўтапілі яго ў глыбіні марской.

a hto spakusìc′ adnago z malyh gètyh, što veruûc′ u Mâne, tamu lepej bylo b, kab pavesìlì žaron mlynskì na šyû âgo ì ǔtapìlì âgo ǔ glybìnì marskoj.

7. Гора сьвету ад спакусаў, бо павінны прыйсьці спакусы; але гора таму чалавеку, празь якога спакусы прыходзяць.

Gora s′vetu ad spakusaǔ, bo pavìnny pryjs′cì spakusy; ale gora tamu čalaveku, praz′ âkoga spakusy pryhodzâc′.

8. Калі ж рука твая, альбо нага твая спакушае цябе, адатні яе і кінь ад сябе: лепш табе ўвайсьці ў жыцьцё бяз рукі альбо без нагі, чым зь дзьвюма рукамі і дзьвюма нагамі быць укінутым у вагонь вечны;

Kalì ž ruka tvaâ, al′bo naga tvaâ spakušae câbe, adatnì âe ì kìn′ ad sâbe: lepš tabe ǔvajs′cì ǔ žyc′cë bâz rukì al′bo bez nagì, čym z′ dz′vûma rukamì ì dz′vûma nagamì byc′ ukìnutym u vagon′ večny;

9. і калі вока тваё спакушае цябе, вырві яго і кінь ад сябе: лепш табе з адным вокам ў жыцьцё ўвайсьці, чым з двума вачыма быць укінутым у геену вогненную.

ì kalì voka tvaë spakušae câbe, vyrvì âgo ì kìn′ ad sâbe: lepš tabe z adnym vokam ǔ žyc′cë ǔvajs′cì, čym z dvuma vačyma byc′ ukìnutym u geenu vognennuû.

10. Глядзеце, не пагарджайце ніводным з малых гэтых; бо кажу вам, што анёлы іх на нябёсах заўсёды бачаць аблічча Айца Майго Нябеснага.

Glâdzece, ne pagardžajce nìvodnym z malyh gètyh; bo kažu vam, što anëly ìh na nâbësah zaǔsëdy bačac′ ablìčča Ajca Majgo Nâbesnaga.

11. Бо прыйшоў Сын Чалавечы вышукаць і выратаваць пагіблае.

Bo pryjšoǔ Syn Čalavečy vyšukac′ ì vyratavac′ pagìblae.

12. Як вам здаецца? Калі б у нейкага чалавека было сто авечак і заблудзілася адна зь іх; ці не пакіне ён дзевяноста дзевяцёх ў горах і ці ня пойдзе тую шукаць, што заблудзілася?

Âk vam zdaecca? Kalì b u nejkaga čalaveka bylo sto avečak ì zabludzìlasâ adna z′ ìh; cì ne pakìne ën dzevânosta dzevâcëh ǔ gorah ì cì nâ pojdze tuû šukac′, što zabludzìlasâ?

13. і калі дасца знайсьці яе, дык, праўду кажу вам, ён радуецца за яе болей, чым за дзевяноста дзевяць, што не заблудзіліся.

ì kalì dasca znajs′cì âe, dyk, praǔdu kažu vam, ën raduecca za âe bolej, čym za dzevânosta dzevâc′, što ne zabludzìlìsâ.

14. Так няма волі Айца вашага Нябеснага, каб загінуў адзін з малых гэтых.

Tak nâma volì Ajca vašaga Nâbesnaga, kab zagìnuǔ adzìn z malyh gètyh.

15. А калі згрэшыць супроць цябе брат твой, ідзі і выкрый яго паміж табою і ім адным; калі паслухаецца цябе, дык здабыў ты брата твайго;

A kalì zgrèšyc′ suproc′ câbe brat tvoj, ìdzì ì vykryj âgo pamìž taboû ì ìm adnym; kalì pasluhaecca câbe, dyk zdabyǔ ty brata tvajgo;

16. калі ж не паслухаецца, вазьмі з сабою яшчэ аднаго альбо двух, каб вуснамі двух альбо трох сьведкаў пацьвердзілася кожнае слова;

kalì ž ne pasluhaecca, vaz′mì z saboû âščè adnago al′bo dvuh, kab vusnamì dvuh al′bo troh s′vedkaǔ pac′verdzìlasâ kožnae slova;

17. калі ж не паслухаецца іх, скажы царкве; а калі і царквы не паслухаецца, дык няхай будзе ён табе, як язычнік і мытнік.

kalì ž ne pasluhaecca ìh, skažy carkve; a kalì ì carkvy ne pasluhaecca, dyk nâhaj budze ën tabe, âk âzyčnìk ì mytnìk.

18. Праўду кажу вам: што вы зьвяжаце на зямлі, тое будзе зьвязана на небе; і што разьвяжаце на зямлі, тое будзе разьвязана на небе.

Praǔdu kažu vam: što vy z′vâžace na zâmlì, toe budze z′vâzana na nebe; ì što raz′vâžace na zâmlì, toe budze raz′vâzana na nebe.

19. Праўду таксама кажу вам, што калі двое з вас пагодзяцца на зямлі прасіць за любую справу, дык чаго б ні папрасілі, будзе ім ад Айца Майго, Які ёсьць у нябёсах;

Praǔdu taksama kažu vam, što kalì dvoe z vas pagodzâcca na zâmlì prasìc′ za lûbuû spravu, dyk čago b nì paprasìlì, budze ìm ad Ajca Majgo, Âkì ës′c′ u nâbësah;

20. бо дзе двое альбо трое сабраныя ў імя Маё, там Я сярод іх.

bo dze dvoe al′bo troe sabranyâ ǔ ìmâ Maë, tam Â sârod ìh.

21. Тады прыступіў Пётр і сказаў Яму: Госпадзе! колькі разоў дараваць брату майму, які грэшыць супроць мяне? ці да сямі разоў?

Tady prystupìǔ Pëtr ì skazaǔ Âmu: Gospadze! kol′kì razoǔ daravac′ bratu majmu, âkì grèšyc′ suproc′ mâne? cì da sâmì razoǔ?

22. Кажа яму Ісус: не кажу табе: "да сямі", а да сямі разоў па семьдзесят.

Kaža âmu Ìsus: ne kažu tabe: "da sâmì", a da sâmì razoǔ pa sem′dzesât.

23. Таму Царства Нябеснае падобнае на цара, які захацеў зрахавацца з рабамі сваімі.

Tamu Carstva Nâbesnae padobnae na cara, âkì zahaceǔ zrahavacca z rabamì svaìmì.

24. Калі ён пачаў рахавацца, прывялі да яго аднаго, хто быў вінен яму дзесяць тысяч талянтаў;

Kalì ën pačaǔ rahavacca, pryvâlì da âgo adnago, hto byǔ vìnen âmu dzesâc′ tysâč talântaǔ;

25. а як ён ня меў, чым заплаціць, дык уладар ягоны загадаў прадаць яго, і жонку ягоную, і дзяцей, і ўсё, што ён меў, і заплаціць.

a âk ën nâ meǔ, čym zaplacìc′, dyk uladar âgony zagadaǔ pradac′ âgo, ì žonku âgonuû, ì dzâcej, ì ǔsë, što ën meǔ, ì zaplacìc′.

26. Тады раб той упаў і, кланяючыся яму, казаў: "уладару! пацярпі на мне, і ўсё табе заплачу".

Tady rab toj upaǔ ì, klanâûčysâ âmu, kazaǔ: "uladaru! pacârpì na mne, ì ǔsë tabe zaplaču".

27. Уладар, зьлітаваўшыся з раба таго, адпусьціў яго і доўг дараваў яму.

Uladar, z′lìtavaǔšysâ z raba tago, adpus′cìǔ âgo ì doǔg daravaǔ âmu.

28. А раб той, выйшаўшы, знайшоў аднаго з субратоў сваіх, які вінен яму быў сто дынараў, і, схапіўшы яго, душыў, кажучы: "аддай мне, што вінен".

A rab toj, vyjšaǔšy, znajšoǔ adnago z subratoǔ svaìh, âkì vìnen âmu byǔ sto dynaraǔ, ì, shapìǔšy âgo, dušyǔ, kažučy: "addaj mne, što vìnen".

29. Тады субрат ягоны ўпаў да ног яму, умольваў яго і казаў: "пацярпі на мне, і ўсё аддам табе".

Tady subrat âgony ǔpaǔ da nog âmu, umol′vaǔ âgo ì kazaǔ: "pacârpì na mne, ì ǔsë addam tabe".

30. Але той не схацеў, а пайшоў і ўвязьніў яго ў цямніцу, пакуль не аддасьць доўгу.

Ale toj ne shaceǔ, a pajšoǔ ì ǔvâz′nìǔ âgo ǔ câmnìcu, pakul′ ne addas′c′ doǔgu.

31. Субраты ягоныя, убачыўшы тое, засмуціліся вельмі, і прыйшоўшы расказалі ўладару свайму пра ўсё, што было.

Subraty âgonyâ, ubačyǔšy toe, zasmucìlìsâ vel′mì, ì pryjšoǔšy raskazalì ǔladaru svajmu pra ǔsë, što bylo.

32. Тады ўладар ягоны заклікае яго і кажа: "ліхі раб, увесь доўг той я дараваў табе, бо ўпрасіў ты мяне;

Tady ǔladar âgony zaklìkae âgo ì kaža: "lìhì rab, uves′ doǔg toj â daravaǔ tabe, bo ǔprasìǔ ty mâne;

33. ці ня варта было і табе памілаваць субрата твайго, як і я цябе памілаваў?".

cì nâ varta bylo ì tabe pamìlavac′ subrata tvajgo, âk ì â câbe pamìlavaǔ?".

34. І, угневаўшыся, уладар ягоны аддаў яго кбтам, пакуль не аддасьць яму ўсяго доўгу свайго.

Ì, ugnevaǔšysâ, uladar âgony addaǔ âgo kbtam, pakul′ ne addas′c′ âmu ǔsâgo doǔgu svajgo.

35. Так і Айцец Мой Нябесны зробіць з вамі, калі не даруеце кожны брату свайму ад сэрца свайго правінаў ягоных.

Tak ì Ajcec Moj Nâbesny zrobìc′ z vamì, kalì ne daruece kožny bratu svajmu ad sèrca svajgo pravìnaǔ âgonyh.

19 Кіраўнік

1. І сталася, калі Ісус закончыў словы гэтыя, дык выйшаў з Галілеі і прыйшоў у межы Юдэйскія, па той бок Ярдана.

Ì stalasâ, kalì Ìsus zakončyǔ slovy gètyâ, dyk vyjšaǔ z Galìleì ì pryjšoǔ u mežy Ûdèjskìâ, pa toj bok Ârdana.

2. За Ім сьледам пайшло шмат людзей, і Ён ацаліў іх там.

Za Ìm s′ledam pajšlo šmat lûdzej, ì Ën acalìǔ ìh tam.

3. І падступіліся да Яго фарысэі і, спакушаючы Яго, казалі Яму: ці з усякай прычыны дазволена чалавеку разводзіцца з жонкай сваёю?

Ì padstupìlìsâ da Âgo farysèì ì, spakušaûčy Âgo, kazalì Âmu: cì z usâkaj pryčyny dazvolena čalaveku razvodzìcca z žonkaj svaëû?

4. Ён сказаў ім у адказ: ці ня чыталі вы, што Творца спачатку стварыў іх мужчынаю і жанчынаю?

Ën skazaǔ ìm u adkaz: cì nâ čytalì vy, što Tvorca spačatku stvaryǔ ìh mužčynaû ì žančynaû?

5. І сказаў: таму пакіне чалавек бацьку і маці і прылепіцца да жонкі сваёй, і будуць двое плоцьцю адною,

Ì skazaǔ: tamu pakìne čalavek bac′ku ì macì ì prylepìcca da žonkì svaëj, ì buduc′ dvoe ploc′cû adnoû,

6. так што яны ўжо ня двое, а адна плоць. Значыцца, што Бог злучыў, таго чалавек хай не разлучае.

tak što âny ǔžo nâ dvoe, a adna ploc′. Značycca, što Bog zlučyǔ, tago čalavek haj ne razlučae.

7. Яны кажуць Яму: як жа Майсей запаведаў даваць разводны ліст і разводзіцца зь ёю?

Âny kažuc′ Âmu: âk ža Majsej zapavedaǔ davac′ razvodny lìst ì razvodzìcca z′ ëû?

8. Ён кажа ім: Майсей, з прычыны жорсткага сэрца вашага, дазволіў вам разводзіцца з жонкамі вашымі; а спачатку ня было так.

Ën kaža ìm: Majsej, z pryčyny žorstkaga sèrca vašaga, dazvolìǔ vam razvodzìcca z žonkamì vašymì; a spačatku nâ bylo tak.

9. Але Я кажу вам: хто разьвядзецца з жонкаю сваёю не за распусту і ажэніцца з другою, той чыніць пералюб; і хто ажэніцца з разьведзенай, пералюб чыніць.

Ale Â kažu vam: hto raz′vâdzecca z žonkaû svaëû ne za raspustu ì ažènìcca z drugoû, toj čynìc′ peralûb; ì hto ažènìcca z raz′vedzenaj, peralûb čynìc′.

10. Кажуць Яму вучні Ягоныя: калі такі абавязак чалавека перад жонкаю, дык лепш не жаніцца.

Kažuc′ Âmu vučnì Âgonyâ: kalì takì abavâzak čalaveka perad žonkaû, dyk lepš ne žanìcca.

11. А Ён сказаў ім: ня ўсе разумеюць слова гэтае, а каму дадзена,

A Ën skazaǔ ìm: nâ ǔse razumeûc′ slova gètae, a kamu dadzena,

12. бо ёсьць скапцы, якія з лона матчынага нарадзіліся так; і ёсьць скапцы, якія выпакладаны людзьмі; і ёсьць скапцы, якія зрабілі самі сябе скапцамі дзеля Царства Нябеснага. Хто можа ўцяміць, няхай уцяміць.

bo ës′c′ skapcy, âkìâ z lona matčynaga naradzìlìsâ tak; ì ës′c′ skapcy, âkìâ vypakladany lûdz′mì; ì ës′c′ skapcy, âkìâ zrabìlì samì sâbe skapcamì dzelâ Carstva Nâbesnaga. Hto moža ǔcâmìc′, nâhaj ucâmìc′.

13. Тады прыведзены былі да Яго дзеці, каб Ён усклаў на іх рукі і памаліўся; а вучні забаранялі ім.

Tady pryvedzeny bylì da Âgo dzecì, kab Ën usklaǔ na ìh rukì ì pamalìǔsâ; a vučnì zabaranâlì ìm.

14. Але Ісус сказаў: пусьцеце дзяцей і не заважайце ім прыходзіць да Мяне, бо такім належыць Царства Нябеснае.

Ale Ìsus skazaǔ: pus′cece dzâcej ì ne zavažajce ìm pryhodzìc′ da Mâne, bo takìm naležyc′ Carstva Nâbesnae.

15. І ўсклаўшы на іх рукі, пайшоў адтуль.

Ì ǔsklaǔšy na ìh rukì, pajšoǔ adtul′.

16. І вось, адзін нейкі, падышоўшы, сказаў Яму: Настаўнік Добры! што зрабіць мне добрага, каб мець жыцьцё вечнае?

Ì vos′, adzìn nejkì, padyšoǔšy, skazaǔ Âmu: Nastaǔnìk Dobry! što zrabìc′ mne dobraga, kab mec′ žyc′cë večnae?

17. А Ён сказаў яму: што ты называеш Мяне добрым? Ніхто ня добры, толькі адзін Бог. Калі ж хочаш увайсьці ў жыцьцё вечнае, трымайся запаведзяў.

A Ën skazaǔ âmu: što ty nazyvaeš Mâne dobrym? Nìhto nâ dobry, tol′kì adzìn Bog. Kalì ž hočaš uvajs′cì ǔ žyc′cë večnae, trymajsâ zapavedzâǔ.

18. Кажа Яму: якіх? А Ісус сказаў: не забівай; ня чыні пералюбу; ня крадзь; ня сьведчы ілжыва;

Kaža Âmu: âkìh? A Ìsus skazaǔ: ne zabìvaj; nâ čynì peralûbu; nâ kradz′; nâ s′vedčy ìlžyva;

19. шануй бацьку і маці; і: любі блізкага твайго, як самога сябе.

šanuj bac′ku ì macì; ì: lûbì blìzkaga tvajgo, âk samoga sâbe.

20. Кажа Яму юнак: усё гэта захаваў я зь юнацтва майго: чаго яшчэ не хапае мне?

Kaža Âmu ûnak: usë gèta zahavaǔ â z′ ûnactva majgo: čago âščè ne hapae mne?

21. Сказаў яму Ісус: калі хочаш дасканалым быць, ідзі, прадай маёмасьць тваю і раздай убогім; і мець будзеш скарб на нябёсах; і прыходзь, і ідзі сьледам за Мною.

Skazaǔ âmu Ìsus: kalì hočaš daskanalym byc′, ìdzì, pradaj maëmas′c′ tvaû ì razdaj ubogìm; ì mec′ budzeš skarb na nâbësah; ì pryhodz′, ì ìdzì s′ledam za Mnoû.

22. Пачуўшы слова гэтае, юнак адышоў замаркочаны, бо ў яго была вялікая маёмасьць.

Pačuǔšy slova gètae, ûnak adyšoǔ zamarkočany, bo ǔ âgo byla vâlìkaâ maëmas′c′.

23. А Ісус сказаў вучням Сваім: праўду кажу вам, што цяжка багатаму ўвайсьці ў Царства Нябеснае;

A Ìsus skazaǔ vučnâm Svaìm: praǔdu kažu vam, što câžka bagatamu ǔvajs′cì ǔ Carstva Nâbesnae;

24. і яшчэ кажу вам: лягчэй вярблюду прайсьці празь ігольныя вушкі, чым багатаму ўвайсьці ў Царства Божае.

ì âščè kažu vam: lâgčèj vârblûdu prajs′cì praz′ ìgol′nyâ vuškì, čym bagatamu ǔvajs′cì ǔ Carstva Božae.

25. Пачуўшы гэта, вучні Ягоныя вельмі зьдзівіліся і сказалі: дык хто ж можа ўратавацца?

Pačuǔšy gèta, vučnì Âgonyâ vel′mì z′dzìvìlìsâ ì skazalì: dyk hto ž moža ǔratavacca?

26. А Ісус паглядзеў і сказаў ім: людзям гэта немагчыма, а Богу ўсё магчыма.

A Ìsus paglâdzeǔ ì skazaǔ ìm: lûdzâm gèta nemagčyma, a Bogu ǔsë magčyma.

27. Тады Пётр, адказваючы, сказаў Яму: вось, мы пакінулі ўсё і пайшлі сьледам за Табою; што ж будзе нам?

Tady Pëtr, adkazvaûčy, skazaǔ Âmu: vos′, my pakìnulì ǔsë ì pajšlì s′ledam za Taboû; što ž budze nam?

28. А Ісус сказаў ім: праўду кажу вам, што вы, хто пайшоў сьледам за Мною, - у новым жыцьці, калі сядзе Сын Чалавечы на троне славы Сваёй, сядзеце і вы на дванаццаці тронах судзіць дванаццаць каленаў Ізраілевых;

A Ìsus skazaǔ ìm: praǔdu kažu vam, što vy, hto pajšoǔ s′ledam za Mnoû, - u novym žyc′cì, kalì sâdze Syn Čalavečy na trone slavy Svaëj, sâdzece ì vy na dvanaccacì tronah sudzìc′ dvanaccac′ kalenaǔ Ìzraìlevyh;

29. і кожны, хто пакіне дамы, альбо братоў, альбо сёстраў, альбо бацьку, альбо маці, альбо жонку, альбо дзяцей, альбо землі дзеля імя Майго, атрымае ў сто разоў больш і ўспадкуе жыцьцё вечнае.

ì kožny, hto pakìne damy, al′bo bratoǔ, al′bo sëstraǔ, al′bo bac′ku, al′bo macì, al′bo žonku, al′bo dzâcej, al′bo zemlì dzelâ ìmâ Majgo, atrymae ǔ sto razoǔ bol′š ì ǔspadkue žyc′cë večnae.

30. А многія першыя будуць апошнімі, і апошнія першымі.

A mnogìâ peršyâ buduc′ apošnìmì, ì apošnìâ peršymì.

20 Кіраўнік

1. Бо Царства Нябеснае падобнае на гаспадара дома, які выйшаў на досьвітку наняць работнікаў у вінаграднік свой.

Bo Carstva Nâbesnae padobnae na gaspadara doma, âkì vyjšaǔ na dos′vìtku nanâc′ rabotnìkaǔ u vìnagradnìk svoj.

2. І, згадзіўшы работніка па дынары ў дзень, паслаў іх у вінаграднік свой.

Ì, zgadzìǔšy rabotnìka pa dynary ǔ dzen′, paslaǔ ìh u vìnagradnìk svoj.

3. І выйшаўшы каля трэйцяй гадзіны, ён убачыў іншых, якія стаялі на рынку бяз працы,

Ì vyjšaǔšy kalâ trèjcâj gadzìny, ën ubačyǔ ìnšyh, âkìâ staâlì na rynku bâz pracy,

4. і ім сказаў: ідзеце і вы ў вінаграднік мой, і што справядліва будзе, дам вам. Яны пайшлі.

ì ìm skazaǔ: ìdzece ì vy ǔ vìnagradnìk moj, ì što spravâdlìva budze, dam vam. Âny pajšlì.

5. Зноў выйшаўшы каля шостай і дзявятай гадзіны, зрабіў тое самае.

Znoǔ vyjšaǔšy kalâ šostaj ì dzâvâtaj gadzìny, zrabìǔ toe samae.

6. А, выйшаўшы каля адзінаццатай гадзіны, ён знайшоў іншых, якія стаялі бяз працы, і кажа ім: што вы тут стаіце цэлы дзень бяз працы?

A, vyjšaǔšy kalâ adzìnaccataj gadzìny, ën znajšoǔ ìnšyh, âkìâ staâlì bâz pracy, ì kaža ìm: što vy tut staìce cèly dzen′ bâz pracy?

7. Яны кажуць яму: ніхто не наняў нас. Ён кажа ім: ідзеце і вы ў вінаграднік мой, і што справядліва будзе, атрымаеце.

Âny kažuc′ âmu: nìhto ne nanâǔ nas. Ën kaža ìm: ìdzece ì vy ǔ vìnagradnìk moj, ì što spravâdlìva budze, atrymaece.

8. А калі зьвечарэла, кажа гаспадар вінаградніка наглядчыку свайму: пакліч работнікаў і аддай ім плату, пачаўшы з апошніх да першых.

A kalì z′večarèla, kaža gaspadar vìnagradnìka naglâdčyku svajmu: paklìč rabotnìkaǔ ì addaj ìm platu, pačaǔšy z apošnìh da peršyh.

9. І тыя, што прыйшлі каля адзінаццатай гадзіны, атрымалі па дынары.

Ì tyâ, što pryjšlì kalâ adzìnaccataj gadzìny, atrymalì pa dynary.

10. Тыя, што прыйшлі першыя, думалі, што болей атрымаюць; але атрымалі і яны па дынары.

Tyâ, što pryjšlì peršyâ, dumalì, što bolej atrymaûc′; ale atrymalì ì âny pa dynary.

11. І атрымаўшы, пачалі наракаць на гаспадара дома

Ì atrymaǔšy, pačalì narakac′ na gaspadara doma

12. і казалі: гэтыя апошнія адну гадзіну працавалі, і ты зраўняў іх з намі, а мы ж перанесьлі цяготу дня і сьпёку.

ì kazalì: gètyâ apošnìâ adnu gadzìnu pracavalì, ì ty zraǔnâǔ ìh z namì, a my ž peranes′lì câgotu dnâ ì s′pëku.

13. А ён у адказ сказаў аднаму зь іх: дружа! я ня крыўджу цябе; ці ж не за дынар ты дамовіўся са мною?

A ën u adkaz skazaǔ adnamu z′ ìh: druža! â nâ kryǔdžu câbe; cì ž ne za dynar ty damovìǔsâ sa mnoû?

14. вазьмі сваё ды ідзі; я ж хачу гэтаму апошняму даць што і табе;

vaz′mì svaë dy ìdzì; â ž haču gètamu apošnâmu dac′ što ì tabe;

15. хіба я ня маю ўлады рабіць што хачу ў сваім? ці вока тваё зайздросьлівае ад таго, што я добры?

hìba â nâ maû ǔlady rabìc′ što haču ǔ svaìm? cì voka tvaë zajzdros′lìvae ad tago, što â dobry?

16. Так будуць апошнія першымі, і першыя апошнімі; бо шмат пакліканых, ды мала выбраных.

Tak buduc′ apošnìâ peršymì, ì peršyâ apošnìmì; bo šmat paklìkanyh, dy mala vybranyh.

17. І, уваходзячы ў Ерусалім, Ісус адвёў дванаццацёх вучняў асобна і дарогаю сказаў ім:

Ì, uvahodzâčy ǔ Erusalìm, Ìsus advëǔ dvanaccacëh vučnâǔ asobna ì darogaû skazaǔ ìm:

18. вось, мы ўзыходзім у Ерусалім, і Сын Чалавечы, выдадзены будзе першасьвятарам і кніжнікам, і засудзяць Яго на сьмерць;

vos′, my ǔzyhodzìm u Erusalìm, ì Syn Čalavečy, vydadzeny budze peršas′vâtaram ì knìžnìkam, ì zasudzâc′ Âgo na s′merc′;

19. і выдадуць Яго язычнікам на ганьбаваньне і біцьцё і крыжаваньне; і на трэйці дзень уваскрэсьне.

ì vydaduc′ Âgo âzyčnìkam na gan′bavan′ne ì bìc′cë ì kryžavan′ne; ì na trèjcì dzen′ uvaskrès′ne.

20. Тады прыступіла да Яго маці сыноў Зевядзеевых з сынамі сваімі, кланяючыся і чагосьці просячы ў Яго.

Tady prystupìla da Âgo macì synoǔ Zevâdzeevyh z synamì svaìmì, klanâûčysâ ì čagos′cì prosâčy ǔ Âgo.

21. Ён жа сказаў ёй: чаго ты хочаш? Яна кажа Яму: скажы, каб селі гэтыя два сыны мае адзін праваруч, а другі леваруч ад Цябе ў Царстве Тваім.

Ën ža skazaǔ ëj: čago ty hočaš? Âna kaža Âmu: skažy, kab selì gètyâ dva syny mae adzìn pravaruč, a drugì levaruč ad Câbe ǔ Carstve Tvaìm.

22. Ісус сказаў у адказ: ня ведаеце, чаго просіце; ці можаце піць чару, якую Я буду піць, альбо хрышчэньнем, якім Я хрышчуся, хрысьціцца? Яны кажуць Яму: можам.

Ìsus skazaǔ u adkaz: nâ vedaece, čago prosìce; cì možace pìc′ čaru, âkuû Â budu pìc′, al′bo hryščèn′nem, âkìm Â hryščusâ, hrys′cìcca? Âny kažuc′ Âmu: možam.

23. І кажа ім: чару Маю будзеце піць, і хрышчэньнем, якім Я хрышчуся, будзеце хрысьціцца; але даць сесьці ў Мяне праваруч і леваруч не ад Мяне залежыць, а каму ўгатавана Айцом Маім.

Ì kaža ìm: čaru Maû budzece pìc′, ì hryščèn′nem, âkìm Â hryščusâ, budzece hrys′cìcca; ale dac′ ses′cì ǔ Mâne pravaruč ì levaruč ne ad Mâne zaležyc′, a kamu ǔgatavana Ajcom Maìm.

24. Пачуўшы гэта, дзесяцёра вучняў абурыліся на двух братоў.

Pačuǔšy gèta, dzesâcëra vučnâǔ aburylìsâ na dvuh bratoǔ.

25. Ісус жа, паклікаўшы іх, сказаў: вы ведаеце, што князі народаў пануюць над імі, і вяльможы валадараць над імі.

Ìsus ža, paklìkaǔšy ìh, skazaǔ: vy vedaece, što knâzì narodaǔ panuûc′ nad ìmì, ì vâl′možy valadarac′ nad ìmì.

26. Але ня так хай будзе паміж вамі: а хто хоча між вамі большым быць, хай будзе вам слугою;

Ale nâ tak haj budze pamìž vamì: a hto hoča mìž vamì bol′šym byc′, haj budze vam slugoû;

27. і хто хоча між вамі быць першым, хай будзе вам рабом;

ì hto hoča mìž vamì byc′ peršym, haj budze vam rabom;

28. бо Сын Чалавечы ня прыйшоў, каб Яму служылі, а каб паслужыць і аддаць душу Сваю як выкуп за многіх.

bo Syn Čalavečy nâ pryjšoǔ, kab Âmu služylì, a kab paslužyc′ ì addac′ dušu Svaû âk vykup za mnogìh.

29. І калі выходзілі яны зь Ерыхона, за Ім сьледам ішло мноства людзей.

Ì kalì vyhodzìlì âny z′ Eryhona, za Ìm s′ledam ìšlo mnostva lûdzej.

30. І вось, двое сьляпых, што сядзелі пры дарозе, пачуўшы, што Ісус ідзе міма, пачалі крычаць: памілуй нас, Госпадзе, Сыне Давідаў!

Ì vos′, dvoe s′lâpyh, što sâdzelì pry daroze, pačuǔšy, što Ìsus ìdze mìma, pačalì kryčac′: pamìluj nas, Gospadze, Syne Davìdaǔ!

31. А людзі змушалі іх маўчаць; але яны яшчэ галасьней закрычалі: памілуй нас, Госпадзе, Сыне Давідаў!

A lûdzì zmušalì ìh maǔčac′; ale âny âščè galas′nej zakryčalì: pamìluj nas, Gospadze, Syne Davìdaǔ!

32. Ісус, спыніўшыся, паклікаў іх і сказаў: што вы хочаце, каб Я зрабіў вам?

Ìsus, spynìǔšysâ, paklìkaǔ ìh ì skazaǔ: što vy hočace, kab Â zrabìǔ vam?

33. Яны кажуць Яму: Госпадзе! каб адкрыліся вочы нашыя.

Âny kažuc′ Âmu: Gospadze! kab adkrylìsâ vočy našyâ.

34. Ісус жа, умілажаліўшыся, дакрануўся да вачэй іхніх; і адразу вочы іх пачалі бачыць, і яны пайшлі за Ім.

Ìsus ža, umìlažalìǔšysâ, dakranuǔsâ da vačèj ìhnìh; ì adrazu vočy ìh pačalì bačyc′, ì âny pajšlì za Ìm.

21 Кіраўнік

1. І калі наблізіліся да Ерусаліма і прыйшлі ў Віфагію да гары Аліўнай, тады Ісус паслаў двух вучняў,

Ì kalì nablìzìlìsâ da Erusalìma ì pryjšlì ǔ Vìfagìû da gary Alìǔnaj, tady Ìsus paslaǔ dvuh vučnâǔ,

2. сказаўшы ім: ідзеце ў селішча, што проста перад вамі; і адразу знойдзеце асьліцу прывязаную і маладога асла зь ёю; адвязаўшы, прывядзеце да Мяне.

skazaǔšy ìm: ìdzece ǔ selìšča, što prosta perad vamì; ì adrazu znojdzece as′lìcu pryvâzanuû ì maladoga asla z′ ëû; advâzaǔšy, pryvâdzece da Mâne.

3. І калі вам хто скажа што-небудзь, адказвайце, што яны патрэбныя Госпаду; і адразу пашле іх.

Ì kalì vam hto skaža što-nebudz′, adkazvajce, što âny patrèbnyâ Gospadu; ì adrazu pašle ìh.

4. А ўсё гэта было, каб збылося сказанае праз прарока, які гаворыць:

A ǔsë gèta bylo, kab zbylosâ skazanae praz praroka, âkì gavoryc′:

5. "скажэце дачцэ Сыёнавай: вось, Цар твой ідзе да цябе лагодны, седзячы на асьліцы і маладым асьле, сыне пад'ярэмнай".

"skažèce dačcè Syënavaj: vos′, Car tvoj ìdze da câbe lagodny, sedzâčy na as′lìcy ì maladym as′le, syne pad'ârèmnaj".

6. Вучні пайшлі і зрабілі так, як загадаў ім Ісус,

Vučnì pajšlì ì zrabìlì tak, âk zagadaǔ ìm Ìsus,

7. прывялі асьліцу і маладога асла і паклалі на іх вопратку сваю, і Ён сеў паверх яе.

pryvâlì as′lìcu ì maladoga asla ì paklalì na ìh vopratku svaû, ì Ën seǔ paverh âe.

8. Мноства людзей пасьцілалі вопратку сваю на дарозе, а іншыя рэзалі вецьце з дрэў і пасьцілалі на дарозе;

Mnostva lûdzej pas′cìlalì vopratku svaû na daroze, a ìnšyâ rèzalì vec′ce z drèǔ ì pas′cìlalì na daroze;

9. а люд, які ішоў сьпераду і сьледам, усклікаў: асанна Сыну Давідаваму! Дабраславёны Той, Хто ідзе ў імя Гасподняе! Асанна ў вышынях!

a lûd, âkì ìšoǔ s′peradu ì s′ledam, usklìkaǔ: asanna Synu Davìdavamu! Dabraslavëny Toj, Hto ìdze ǔ ìmâ Gaspodnâe! Asanna ǔ vyšynâh!

10. І калі ўвайшоў Ён у Ерусалім, увесь горад узрушыўся і пыталіся і казалі: хто гэта?

Ì kalì ǔvajšoǔ Ën u Erusalìm, uves′ gorad uzrušyǔsâ ì pytalìsâ ì kazalì: hto gèta?

11. А люд казаў: Гэта Ісус, Прарок з Назарэта Галілейскага.

A lûd kazaǔ: Gèta Ìsus, Prarok z Nazarèta Galìlejskaga.

12. І ўвайшоў Ісус у храм Божы і выгнаў усіх тых, што прадавалі і куплялі ў храме, і сталы мяняйлаў перакуліў і ўслоны прадаўцоў галубоў,

Ì ǔvajšoǔ Ìsus u hram Božy ì vygnaǔ usìh tyh, što pradavalì ì kuplâlì ǔ hrame, ì staly mânâjlaǔ perakulìǔ ì ǔslony pradaǔcoǔ galuboǔ,

13. і сказаў ім: напісана: "дом Мой домам малітвы назавецца"; а вы зрабілі зь яго логава разбойнікаў.

ì skazaǔ ìm: napìsana: "dom Moj domam malìtvy nazavecca"; a vy zrabìlì z′ âgo logava razbojnìkaǔ.

14. І прыступілі да Яго ў храме сьляпыя і кульгавыя, і Ён ацаліў іх.

Ì prystupìlì da Âgo ǔ hrame s′lâpyâ ì kul′gavyâ, ì Ën acalìǔ ìh.

15. А першасьвятары і кніжнікі, убачыўшы цуды, якія Ён учыніў, і дзяцей, якія ўсклікалі ў храме і казалі: "асанна Сыну Давідаваму", абурыліся.

A peršas′vâtary ì knìžnìkì, ubačyǔšy cudy, âkìâ Ën učynìǔ, ì dzâcej, âkìâ ǔsklìkalì ǔ hrame ì kazalì: "asanna Synu Davìdavamu", aburylìsâ.

16. і сказалі Яму: ці чуеш, што яны кажуць? А Ісус кажа ім: так! хіба вы ніколі ня чыталі: "з вуснаў дзетак і немаўлят Ты ўчыніў хвалу?".

ì skazalì Âmu: cì čueš, što âny kažuc′? A Ìsus kaža ìm: tak! hìba vy nìkolì nâ čytalì: "z vusnaǔ dzetak ì nemaǔlât Ty ǔčynìǔ hvalu?".

17. І пакінуўшы іх, выйшаў з горада ў Віфанію і правёў там ноч.

Ì pakìnuǔšy ìh, vyjšaǔ z gorada ǔ Vìfanìû ì pravëǔ tam noč.

18. А раніцай, вяртаючыся ў горад, схацеў есьці.

A ranìcaj, vârtaûčysâ ǔ gorad, shaceǔ es′cì.

19. І, угледзеўшы пры дарозе адну смакоўніцу, падышоў да яе і, нічога на ёй не знайшоўшы, акрамя толькі лісьця, кажа ёй: хай ня будзе больш ад цябе плоду вавек. І адразу ўсохла смакоўніца.

Ì, ugledzeǔšy pry daroze adnu smakoǔnìcu, padyšoǔ da âe ì, nìčoga na ëj ne znajšoǔšy, akramâ tol′kì lìs′câ, kaža ëj: haj nâ budze bol′š ad câbe plodu vavek. Ì adrazu ǔsohla smakoǔnìca.

20. Убачыўшы гэта, вучні зьдзівіліся і казалі: як гэта адразу ўсохла смакоўніца?

Ubačyǔšy gèta, vučnì z′dzìvìlìsâ ì kazalì: âk gèta adrazu ǔsohla smakoǔnìca?

21. А Ісус сказаў ім у адказ: праўду кажу вам: калі будзеце мець веру і не спаняверыцеся, ня толькі зробіце тое, што зроблена са смакоўніцай, але, калі і гары гэтай скажаце: "падыміся і кінься ў мора", - будзе;

A Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: praǔdu kažu vam: kalì budzece mec′ veru ì ne spanâverycesâ, nâ tol′kì zrobìce toe, što zroblena sa smakoǔnìcaj, ale, kalì ì gary gètaj skažace: "padymìsâ ì kìn′sâ ǔ mora", - budze;

22. і ўсё, чаго ні папросіце ў малітве зь вераю, атрымаеце.

ì ǔsë, čago nì paprosìce ǔ malìtve z′ veraû, atrymaece.

23. І калі прыйшоў Ён у храм і вучыў, падступіліся да Яго першасьвятары і старэйшыны народу і сказалі: якою ўладаю Ты гэта робіш? і хто Табе даў такую ўладу?

Ì kalì pryjšoǔ Ën u hram ì vučyǔ, padstupìlìsâ da Âgo peršas′vâtary ì starèjšyny narodu ì skazalì: âkoû ǔladaû Ty gèta robìš? ì hto Tabe daǔ takuû ǔladu?

24. Ісус сказаў ім у адказ: папытаюся і Я ў вас адно; калі пра тое скажаце Мне, і Я вам скажу, якою ўладаю гэта раблю.

Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: papytaûsâ ì Â ǔ vas adno; kalì pra toe skažace Mne, ì Â vam skažu, âkoû ǔladaû gèta rablû.

25. Хрышчэньне Янава адкуль было: зь нябёсаў, ці ад людзей? яны ж разважалі паміж сабою: калі скажам: "зь нябёсаў", дык Ён скажа нам: "чаму ж вы не паверылі яму?",

Hryščèn′ne Ânava adkul′ bylo: z′ nâbësaǔ, cì ad lûdzej? âny ž razvažalì pamìž saboû: kalì skažam: "z′ nâbësaǔ", dyk Ën skaža nam: "čamu ž vy ne paverylì âmu?",

26. а калі скажам: "ад людзей", - баімося народу, бо ўсе ўважаюць Яна за прарока.

a kalì skažam: "ad lûdzej", - baìmosâ narodu, bo ǔse ǔvažaûc′ Âna za praroka.

27. І сказалі ў адказ Ісусу: ня ведаем. Сказаў ім Ён: і Я вам не скажу, якою ўладаю гэта раблю.

Ì skazalì ǔ adkaz Ìsusu: nâ vedaem. Skazaǔ ìm Ën: ì Â vam ne skažu, âkoû ǔladaû gèta rablû.

28. А як вам здаецца? У аднаго чалавека было два сыны; і ён, падышоўшы да першага, сказаў: сыне! ідзі, сёньня працуй у вінаградніку маім.

A âk vam zdaecca? U adnago čalaveka bylo dva syny; ì ën, padyšoǔšy da peršaga, skazaǔ: syne! ìdzì, sën′nâ pracuj u vìnagradnìku maìm.

29. Але ён сказаў у адказ: "не хачу", а пасьля, раскаяўшыся, пайшоў.

Ale ën skazaǔ u adkaz: "ne haču", a pas′lâ, raskaâǔšysâ, pajšoǔ.

30. І, падышоўшы да другога, ён сказаў тое самае. Гэты сказаў у адказ: "іду, гаспадар". І не пайшоў.

Ì, padyšoǔšy da drugoga, ën skazaǔ toe samae. Gèty skazaǔ u adkaz: "ìdu, gaspadar". Ì ne pajšoǔ.

31. Каторы з двух выканаў бацькаву волю? Кажуць Яму: першы. Кажа ім Ісус: праўду кажу вам, што мытнікі і распусьніцы паперад вамі ідуць у Царства Божае.

Katory z dvuh vykanaǔ bac′kavu volû? Kažuc′ Âmu: peršy. Kaža ìm Ìsus: praǔdu kažu vam, što mytnìkì ì raspus′nìcy paperad vamì ìduc′ u Carstva Božae.

32. Бо прыйшоў да вас Ян шляхам праведнасьці, і вы не паверылі яму, а мытнікі і распусьніца паверылі яму; вы ж, і бачыўшы гэта, не раскаяліся пасьля, каб паверыць яму.

Bo pryjšoǔ da vas Ân šlâham pravednas′cì, ì vy ne paverylì âmu, a mytnìkì ì raspus′nìca paverylì âmu; vy ž, ì bačyǔšy gèta, ne raskaâlìsâ pas′lâ, kab paveryc′ âmu.

33. Выслухайце іншую прытчу. Быў адзін гаспадар дома, які насадзіў вінаграднік: і мурам абгарадзіў яго, і выкапаў у ім чавільню і збудаваў вежу, і аддаў яго вінаградарам, і адлучыўся.

Vysluhajce ìnšuû prytču. Byǔ adzìn gaspadar doma, âkì nasadzìǔ vìnagradnìk: ì muram abgaradzìǔ âgo, ì vykapaǔ u ìm čavìl′nû ì zbudavaǔ vežu, ì addaǔ âgo vìnagradaram, ì adlučyǔsâ.

34. А калі надышоў час пладоў, ён паслаў сваіх слуг да вінаградараў узяць плады свае.

A kalì nadyšoǔ čas pladoǔ, ën paslaǔ svaìh slug da vìnagradaraǔ uzâc′ plady svae.

35. Вінаградары, схапіўшы слуг ягоных, каго набілі, каго забілі, а каго каменьнем пабілі.

Vìnagradary, shapìǔšy slug âgonyh, kago nabìlì, kago zabìlì, a kago kamen′nem pabìlì.

36. Зноў паслаў ён іншых слуг, больш чым раней; і зь імі ўчынілі тое самае.

Znoǔ paslaǔ ën ìnšyh slug, bol′š čym ranej; ì z′ ìmì ǔčynìlì toe samae.

37. Нарэшце паслаў ён да іх сына свайго, кажучы: пасаромеюцца сына майго.

Narèšce paslaǔ ën da ìh syna svajgo, kažučy: pasaromeûcca syna majgo.

38. Але вінаградары, убачыўшы сына, сказалі адзін аднаму: гэта спадкаемца; хадзем, заб'ем яго і завалодаем спадчынай ягонай:

Ale vìnagradary, ubačyǔšy syna, skazalì adzìn adnamu: gèta spadkaemca; hadzem, zab'em âgo ì zavalodaem spadčynaj âgonaj:

39. І схапіўшы яго, вывелі вонкі зь вінаградніка і забілі.

Ì shapìǔšy âgo, vyvelì vonkì z′ vìnagradnìka ì zabìlì.

40. І вось, калі прыйдзе гаспадар вінаградніка, што зробіць ён з гэтымі вінаградарамі?

Ì vos′, kalì pryjdze gaspadar vìnagradnìka, što zrobìc′ ën z gètymì vìnagradaramì?

41. Кажуць яму: ліхадзеяў гэтых аддасьць на лютую сьмерць, а вінаграднік аддасьць іншым вінаградарам, якія аддаваць будуць яму плады ў свой час.

Kažuc′ âmu: lìhadzeâǔ gètyh addas′c′ na lûtuû s′merc′, a vìnagradnìk addas′c′ ìnšym vìnagradaram, âkìâ addavac′ buduc′ âmu plady ǔ svoj čas.

42. Ісус кажа ім: няўжо вы ніколі ня чыталі ў Пісаньні: "камень, які адкінулі будаўнікі, той самы зрабіўся каменем кутнім: гэта - ад Госпада, і ёсьць дзіўна ў вачах нашых"?

Ìsus kaža ìm: nâǔžo vy nìkolì nâ čytalì ǔ Pìsan′nì: "kamen′, âkì adkìnulì budaǔnìkì, toj samy zrabìǔsâ kamenem kutnìm: gèta - ad Gospada, ì ës′c′ dzìǔna ǔ vačah našyh"?

43. Таму кажу вам, што адымецца ад вас Царства Божае, і дадзена будзе народу, які прыносіць плады ягоныя.

Tamu kažu vam, što adymecca ad vas Carstva Božae, ì dadzena budze narodu, âkì prynosìc′ plady âgonyâ.

44. І той, хто ўпадзе на гэты камень, разаб'ецца; а на каго ён упадзе, таго раздушыць.

Ì toj, hto ǔpadze na gèty kamen′, razab'ecca; a na kago ën upadze, tago razdušyc′.

45. І чуючы прытчы Ягоныя, першасьвятары і фарысэі зразумелі, што Ён пра іх гаворыць;

Ì čuûčy prytčy Âgonyâ, peršas′vâtary ì farysèì zrazumelì, što Ën pra ìh gavoryc′;

46. і памыкаліся схапіць Яго; але пабаяліся люду, бо Яго ўважалі за прарока.

ì pamykalìsâ shapìc′ Âgo; ale pabaâlìsâ lûdu, bo Âgo ǔvažalì za praroka.

22 Кіраўнік

1. І ў адказ Ісус зноў прамовіў да іх у прытчах, кажучы:

Ì ǔ adkaz Ìsus znoǔ pramovìǔ da ìh u prytčah, kažučy:

2. падобнае Царства Нябеснае на чалавека-цара, які справіў вясельле сыну свайму

padobnae Carstva Nâbesnae na čalaveka-cara, âkì spravìǔ vâsel′le synu svajmu

3. і паслаў рабоў сваіх клікаць запрошаных на вясельле; і не хацелі прыйсьці.

ì paslaǔ raboǔ svaìh klìkac′ zaprošanyh na vâsel′le; ì ne hacelì pryjs′cì.

4. Зноў паслаў іншых рабоў, сказаўшы: скажэце запрошаным: "вось я прыгатаваў абед мой, цяляты мае і што ўкормлена, заколата, і ўсё гатова; прыходзьце на вясельле".

Znoǔ paslaǔ ìnšyh raboǔ, skazaǔšy: skažèce zaprošanym: "vos′ â prygatavaǔ abed moj, câlâty mae ì što ǔkormlena, zakolata, ì ǔsë gatova; pryhodz′ce na vâsel′le".

5. Але яны, ня даўшы ўвагі, пайшлі, хто на поле сваё, а хто да гандлю свайго.

Ale âny, nâ daǔšy ǔvagì, pajšlì, hto na pole svaë, a hto da gandlû svajgo.

6. Астатнія ж, схапіўшы рабоў ягоных, зьняважылі і забілі іх.

Astatnìâ ž, shapìǔšy raboǔ âgonyh, z′nâvažylì ì zabìlì ìh.

7. І пачуўшы, цар той угневаўся, і, паслаўшы войскі свае, вынішчыў забойцаў тых і горад іхні спаліў.

Ì pačuǔšy, car toj ugnevaǔsâ, ì, paslaǔšy vojskì svae, vynìščyǔ zabojcaǔ tyh ì gorad ìhnì spalìǔ.

8. Тады кажа ён рабам сваім: вясельле гатова, а запрошаныя ня былі вартыя.

Tady kaža ën rabam svaìm: vâsel′le gatova, a zaprošanyâ nâ bylì vartyâ.

9. Дык вось, ідзеце на ростані і ўсіх, каго спаткаеце, клічце на вясельле.

Dyk vos′, ìdzece na rostanì ì ǔsìh, kago spatkaece, klìčce na vâsel′le.

10. І рабы тыя, выйшаўшы на дарогі, сабралі ўсіх, каго толькі знайшлі, і благіх і добрых; і напоўнілася вясельле бяседнікамі.

Ì raby tyâ, vyjšaǔšy na darogì, sabralì ǔsìh, kago tol′kì znajšlì, ì blagìh ì dobryh; ì napoǔnìlasâ vâsel′le bâsednìkamì.

11. Цар, увайшоўшы паглядзець на бяседнікаў, убачыў там чалавека, апранутага не ў вясельныя строі,

Car, uvajšoǔšy paglâdzec′ na bâsednìkaǔ, ubačyǔ tam čalaveka, apranutaga ne ǔ vâsel′nyâ stroì,

12. і кажа яму: дружа! як ты ўвайшоў сюды не ў вясельных строях? А той маўчаў.

ì kaža âmu: druža! âk ty ǔvajšoǔ sûdy ne ǔ vâsel′nyh stroâh? A toj maǔčaǔ.

13. Тады сказаў цар слугам: зьвязаўшы яму рукі і ногі, вазьмеце яго і выкіньце ў цемру вонкавую: там будзе плач і скрыгат зубоў;

Tady skazaǔ car slugam: z′vâzaǔšy âmu rukì ì nogì, vaz′mece âgo ì vykìn′ce ǔ cemru vonkavuû: tam budze plač ì skrygat zuboǔ;

14. бо шмат пакліканых, ды мала выбраных.

bo šmat paklìkanyh, dy mala vybranyh.

15. Тады фарысэі пайшлі і дамаўляліся, як падлавіць Яго на слове.

Tady farysèì pajšlì ì damaǔlâlìsâ, âk padlavìc′ Âgo na slove.

16. І пасылаюць да Яго вучняў сваіх зь ірадыянамі, кажучы: Настаўнік! мы ведаем, што Ты справядлівы, і шляху Божаму праўдзіва вучыш, і не стараешся дагадзіць каму-небудзь, бо не глядзіш на абліччы;

Ì pasylaûc′ da Âgo vučnâǔ svaìh z′ ìradyânamì, kažučy: Nastaǔnìk! my vedaem, što Ty spravâdlìvy, ì šlâhu Božamu praǔdzìva vučyš, ì ne staraešsâ dagadzìc′ kamu-nebudz′, bo ne glâdzìš na ablìččy;

17. дык вось скажы нам: як Табе здаецца? ці дазваляецца даваць падатак кесару, ці не?

dyk vos′ skažy nam: âk Tabe zdaecca? cì dazvalâecca davac′ padatak kesaru, cì ne?

18. Але Ісус, убачыўшы зламыснасьць іхнюю, сказаў: што спакушаеце Мяне, крывадушнікі?

Ale Ìsus, ubačyǔšy zlamysnas′c′ ìhnûû, skazaǔ: što spakušaece Mâne, kryvadušnìkì?

19. пакажэце Мне манету, якою плаціцца падатак. Яны прынесьлі Яму дынар.

pakažèce Mne manetu, âkoû placìcca padatak. Âny prynes′lì Âmu dynar.

20. І кажа ім: чыя гэта выява і надпіс?

Ì kaža ìm: čyâ gèta vyâva ì nadpìs?

21. І кажуць Яму: кесаравы. Тады кажа ім: дык аддавайце кесарава кесару, а Божае Богу.

Ì kažuc′ Âmu: kesaravy. Tady kaža ìm: dyk addavajce kesarava kesaru, a Božae Bogu.

22. Пачуўшы гэта, яны зьдзівіліся і пакінуўшы Яго, пайшлі.

Pačuǔšy gèta, âny z′dzìvìlìsâ ì pakìnuǔšy Âgo, pajšlì.

23. У той дзень падступіліся да Яго садукеі, якія кажуць, што няма ўваскрэсеньня, і спыталіся ў Яго:

U toj dzen′ padstupìlìsâ da Âgo sadukeì, âkìâ kažuc′, što nâma ǔvaskrèsen′nâ, ì spytalìsâ ǔ Âgo:

24. Настаўнік! Майсей сказаў: "калі хто памрэ, ня маючы дзяцей, хай возьме брат ягоны жонку ягоную і адродзіць семя брату свайму".

Nastaǔnìk! Majsej skazaǔ: "kalì hto pamrè, nâ maûčy dzâcej, haj voz′me brat âgony žonku âgonuû ì adrodzìc′ semâ bratu svajmu".

25. Было ў нас сем братоў: першы, ажаніўшыся, памёр і, ня маючы дзяцей, пакінуў жонку сваю брату свайму;

Bylo ǔ nas sem bratoǔ: peršy, ažanìǔšysâ, pamër ì, nâ maûčy dzâcej, pakìnuǔ žonku svaû bratu svajmu;

26. гэтак сама і другі, і трэйці, нават да сёмага;

gètak sama ì drugì, ì trèjcì, navat da sëmaga;

27. а пасьля ўсіх памерла і жонка.

a pas′lâ ǔsìh pamerla ì žonka.

28. Дык вось, ва ўваскрэсеньні, катораму зь сямёх будзе яна за жонку? бо ўсе мелі яе?

Dyk vos′, va ǔvaskrèsen′nì, katoramu z′ sâmëh budze âna za žonku? bo ǔse melì âe?

29. Ісус сказаў ім у адказ: памыляецеся, ня ведаючы Пісаньняў, ні сілы Божай;

Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: pamylâecesâ, nâ vedaûčy Pìsan′nâǔ, nì sìly Božaj;

30. бо ва ўваскрэсеньні ні жэняцца, ні выходзяць замуж, а жывуць, як анёлы Божыя на нябёсах.

bo va ǔvaskrèsen′nì nì žènâcca, nì vyhodzâc′ zamuž, a žyvuc′, âk anëly Božyâ na nâbësah.

31. А пра ўваскрэсеньне мёртвых ці ня чыталі вы сказанага вам Богам:

A pra ǔvaskrèsen′ne mërtvyh cì nâ čytalì vy skazanaga vam Bogam:

32. "Я Бог Абрагама, і Бог Ісаака, і Бог Якава"? Бог ня ёсьць Бог мёртвых, а жывых".

"Â Bog Abragama, ì Bog Ìsaaka, ì Bog Âkava"? Bog nâ ës′c′ Bog mërtvyh, a žyvyh".

33. І пачуўшы, люд зьдзіўляўся з вучэньня Ягонага.

Ì pačuǔšy, lûd z′dzìǔlâǔsâ z vučèn′nâ Âgonaga.

34. А фарысэі, пачуўшы, што Ён прывёў садукеяў у маўчаньне, сабраліся разам.

A farysèì, pačuǔšy, što Ën pryvëǔ sadukeâǔ u maǔčan′ne, sabralìsâ razam.

35. І спытаўся адзін зь іх, законьнік, спакушаючы Яго і кажучы:

Ì spytaǔsâ adzìn z′ ìh, zakon′nìk, spakušaûčy Âgo ì kažučy:

36. Настаўнік! якая запаведзь найбольшая ў законе?

Nastaǔnìk! âkaâ zapavedz′ najbol′šaâ ǔ zakone?

37. Ісус жа сказаў яму: "палюбі Госпада Бога твайго ўсім сэрцам тваім, і ўсёю душою тваёю, і ўсім разуменьнем тваім";

Ìsus ža skazaǔ âmu: "palûbì Gospada Boga tvajgo ǔsìm sèrcam tvaìm, ì ǔsëû dušoû tvaëû, ì ǔsìm razumen′nem tvaìm";

38. гэта найбольшая і першая запаведзь;

gèta najbol′šaâ ì peršaâ zapavedz′;

39. а другая падобная да яе: "палюбі блізкага твайго, як самога сябе";

a drugaâ padobnaâ da âe: "palûbì blìzkaga tvajgo, âk samoga sâbe";

40. на гэтых дзьвюх запаведзях грунтуецца ўвесь закон і прарокі.

na gètyh dz′vûh zapavedzâh gruntuecca ǔves′ zakon ì prarokì.

41. Калі ж сабраліся фарысэі, спытаўся ў іх Ісус:

Kalì ž sabralìsâ farysèì, spytaǔsâ ǔ ìh Ìsus:

42. што вы думаеце пра Хрыста? чый Ён сын? Кажуць Яму: Давідаў.

što vy dumaece pra Hrysta? čyj Ën syn? Kažuc′ Âmu: Davìdaǔ.

43. Кажа ім: як жа Давід, з натхненьня, Госпадам Яго называе, калі кажа:

Kaža ìm: âk ža Davìd, z nathnen′nâ, Gospadam Âgo nazyvae, kalì kaža:

44. "Сказаў Гасподзь Госпаду майму: сядзі праваруч ад Мяне, пакуль пакладу ворагаў Тваіх у падножжа ног Тваіх"?

"Skazaǔ Gaspodz′ Gospadu majmu: sâdzì pravaruč ad Mâne, pakul′ pakladu voragaǔ Tvaìh u padnožža nog Tvaìh"?

45. Дык вось, калі Давід называе Яго Госпадам, як жа Ён сын яму?

Dyk vos′, kalì Davìd nazyvae Âgo Gospadam, âk ža Ën syn âmu?

46. І ніхто ня мог адказаць Яму ні слова; і не адважваўся ўжо ніхто з таго дня дапытвацца ў Яго.

Ì nìhto nâ mog adkazac′ Âmu nì slova; ì ne advažvaǔsâ ǔžo nìhto z tago dnâ dapytvacca ǔ Âgo.

23 Кіраўнік

1. Тады Ісус прамовіў да люду і вучняў Сваіх,

Tady Ìsus pramovìǔ da lûdu ì vučnâǔ Svaìh,

2. кажучы: на Майсеевым пасадзе селі кніжнікі і фарысэі;

kažučy: na Majseevym pasadze selì knìžnìkì ì farysèì;

3. дык вось, усё, што яны кажуць вам захоўваць, рабеце і захоўвайце; а паводле ўчынкаў іхніх не рабеце, бо яны гавораць, і ня робяць:

dyk vos′, usë, što âny kažuc′ vam zahoǔvac′, rabece ì zahoǔvajce; a pavodle ǔčynkaǔ ìhnìh ne rabece, bo âny gavorac′, ì nâ robâc′:

4. зьвязваюць цяжары важкія і непасільныя і ўскладаюць на плечы людзям, а самі ня хочуць і пальцам зрушыць іх;

z′vâzvaûc′ câžary važkìâ ì nepasìl′nyâ ì ǔskladaûc′ na plečy lûdzâm, a samì nâ hočuc′ ì pal′cam zrušyc′ ìh;

5. а ўсе справы свае робяць дзеля таго, каб бачылі іх людзі; пашыраюць філактэрыі свае ды павялічваюць кутасы на адзеньні сваім;

a ǔse spravy svae robâc′ dzelâ tago, kab bačylì ìh lûdzì; pašyraûc′ fìlaktèryì svae dy pavâlìčvaûc′ kutasy na adzen′nì svaìm;

6. а таксама любяць узьляжаць наперадзе на гасьцінах, і наперадзе сядзець у сынагогах,

a taksama lûbâc′ uz′lâžac′ naperadze na gas′cìnah, ì naperadze sâdzec′ u synagogah,

7. і вітаньні на плошчах, і каб людзі клікалі іх: "Настаўнік! настаўнік!"

ì vìtan′nì na ploščah, ì kab lûdzì klìkalì ìh: "Nastaǔnìk! nastaǔnìk!"

8. А вы не называйцеся настаўнікамі, бо адзін у вас Настаўнік - Хрыстос, а ўсе вы - браты;

A vy ne nazyvajcesâ nastaǔnìkamì, bo adzìn u vas Nastaǔnìk - Hrystos, a ǔse vy - braty;

9. і айцом сабе не называйце нікога на зямлі, бо адзін у вас Айцец, Які на нябёсах;

ì ajcom sabe ne nazyvajce nìkoga na zâmlì, bo adzìn u vas Ajcec, Âkì na nâbësah;

10. і не называйцеся правадырамі, бо адзін у вас Правадыр - Хрыстос.

ì ne nazyvajcesâ pravadyramì, bo adzìn u vas Pravadyr - Hrystos.

11. Большы з вас хай будзе вам слуга:

Bol′šy z vas haj budze vam sluga:

12. бо хто ўзвышае сябе, той паніжаны будзе; а хто паніжае сябе, той узвысіцца.

bo hto ǔzvyšae sâbe, toj panìžany budze; a hto panìžae sâbe, toj uzvysìcca.

13. Гора вам, кніжнікі і фарысэі, крывадушнікі, што зачыняеце Царства Нябеснае перад людзьмі; бо самі не ўваходзіце, і тых, што ўваходзяць, ня пускаеце ўвайсьці.

Gora vam, knìžnìkì ì farysèì, kryvadušnìkì, što začynâece Carstva Nâbesnae perad lûdz′mì; bo samì ne ǔvahodzìce, ì tyh, što ǔvahodzâc′, nâ puskaece ǔvajs′cì.

14. Гора вам, кніжнікі і фарысэі, крывадушнікі, што паядаеце дамы ўдоваў і напаказ доўга моліцеся: за тое прымеце тым большую асуду.

Gora vam, knìžnìkì ì farysèì, kryvadušnìkì, što paâdaece damy ǔdovaǔ ì napakaz doǔga molìcesâ: za toe prymece tym bol′šuû asudu.

15. Гора вам, кніжнікі і фарысэі, крывадушнікі, што праходзіце мора і сушу, каб прыдбаць хоць аднаго нававерца; і калі гэта здараецца, робіце яго сынам геены, двойчы горшым за вас.

Gora vam, knìžnìkì ì farysèì, kryvadušnìkì, što prahodzìce mora ì sušu, kab prydbac′ hoc′ adnago navaverca; ì kalì gèta zdaraecca, robìce âgo synam geeny, dvojčy goršym za vas.

16. Гора вам, павадыры сьляпыя, што кажаце: "калі хто прысягне храмам, дык нічога; а калі прысягне золатам храма, дык вінаваты".

Gora vam, pavadyry s′lâpyâ, što kažace: "kalì hto prysâgne hramam, dyk nìčoga; a kalì prysâgne zolatam hrama, dyk vìnavaty".

17. Неразумныя і сьляпыя! што большае: золата, ці храм, які асьвячае золата?

Nerazumnyâ ì s′lâpyâ! što bol′šae: zolata, cì hram, âkì as′vâčae zolata?

18. і: "калі хто прысягне ахвярнікам, дык нічога; а калі прысягне дарам, які на ім, дык вінаваты".

ì: "kalì hto prysâgne ahvârnìkam, dyk nìčoga; a kalì prysâgne daram, âkì na ìm, dyk vìnavaty".

19. Неразумныя і сьляпыя! што большае: дар, ці ахвярнік, які асьвячае дар?

Nerazumnyâ ì s′lâpyâ! što bol′šae: dar, cì ahvârnìk, âkì as′vâčae dar?

20. Дык вось, хто прысягне ахвярнікам, прысягае ім і ўсім, што на ім;

Dyk vos′, hto prysâgne ahvârnìkam, prysâgae ìm ì ǔsìm, što na ìm;

21. і той, што прысягае храмам, прысягае ім і Тым, Хто жыве ў ім;

ì toj, što prysâgae hramam, prysâgae ìm ì Tym, Hto žyve ǔ ìm;

22. і той, хто прысягае небам, прысягае тронам Божым і Тым, Хто сядзіць на ім.

ì toj, hto prysâgae nebam, prysâgae tronam Božym ì Tym, Hto sâdzìc′ na ìm.

23. Гора вам, кніжнікі і фарысэі, крывадушнікі, што даяце дзесяціну зь мяты, анісу і кмену, і адкінулі важнейшае ў законе: суд, міласьць і веру; гэта трэба было рабіць, і таго не пакідаць.

Gora vam, knìžnìkì ì farysèì, kryvadušnìkì, što daâce dzesâcìnu z′ mâty, anìsu ì kmenu, ì adkìnulì važnejšae ǔ zakone: sud, mìlas′c′ ì veru; gèta trèba bylo rabìc′, ì tago ne pakìdac′.

24. Павадыры сьляпыя, што адцэджваеце камара, а вярблюда праглынаеце!

Pavadyry s′lâpyâ, što adcèdžvaece kamara, a vârblûda praglynaece!

25. Гора вам, кніжнікі і фарысэі, крывадушнікі, што ачышчаеце зьнешнасьць кубка і місы, а ўсярэдзіне яны поўныя пахапнасьці і няпраўды.

Gora vam, knìžnìkì ì farysèì, kryvadušnìkì, što ačyščaece z′nešnas′c′ kubka ì mìsy, a ǔsârèdzìne âny poǔnyâ pahapnas′cì ì nâpraǔdy.

26. Фарысэй сьляпы! ачысьці сьпярша сярэдзіну кубка і місы, каб чыстая была і зьнешнасьць іхняя.

Farysèj s′lâpy! ačys′cì s′pârša sârèdzìnu kubka ì mìsy, kab čystaâ byla ì z′nešnas′c′ ìhnââ.

27. Гора вам, кніжнікі і фарысэі, крывадушнікі, што прыпадабняецеся да павапленых магіл, якія звонку здаюцца прыгожымі, а ўсярэдзіне поўныя касьцей мёртвых і ўсякага бруду;

Gora vam, knìžnìkì ì farysèì, kryvadušnìkì, što prypadabnâecesâ da pavaplenyh magìl, âkìâ zvonku zdaûcca prygožymì, a ǔsârèdzìne poǔnyâ kas′cej mërtvyh ì ǔsâkaga brudu;

28. так і вы зьнешне здаяцеся людзям праведнымі, а ўсярэдзіне поўныя крывадушнасьці і беззаконьня.

tak ì vy z′nešne zdaâcesâ lûdzâm pravednymì, a ǔsârèdzìne poǔnyâ kryvadušnas′cì ì bezzakon′nâ.

29. Гора вам, кніжнікі і фарысэі, крывадушнікі, што будуеце магільніцы прарокам і ўпрыгожваеце помнікі праведнікам.

Gora vam, knìžnìkì ì farysèì, kryvadušnìkì, što buduece magìl′nìcy prarokam ì ǔprygožvaece pomnìkì pravednìkam.

30. і кажаце: "калі б мы былі ў дні бацькоў нашых, дык ня былі б саўдзельнікамі іхнімі ў праліваньні крыві прарокаў";

ì kažace: "kalì b my bylì ǔ dnì bac′koǔ našyh, dyk nâ bylì b saǔdzel′nìkamì ìhnìmì ǔ pralìvan′nì kryvì prarokaǔ";

31. тым самым вы самі сьведчыце супроць сябе, што вы сыны тых, якія забілі прарокаў;

tym samym vy samì s′vedčyce suproc′ sâbe, što vy syny tyh, âkìâ zabìlì prarokaǔ;

32. дапаўняйце ж меру бацькоў вашых.

dapaǔnâjce ž meru bac′koǔ vašyh.

33. Зьмеі, выродзьдзе яхідніна! як унікнеце вы асуджэньня ў геену?

Z′meì, vyrodz′dze âhìdnìna! âk unìknece vy asudžèn′nâ ǔ geenu?

34. Таму, вось, Я пасылаю да вас прарокаў, і мудрых, і кніжнікаў; і некаторых зь іх вы заб'яце і ўкрыжуеце, а некаторых будзеце біць у сынагогах вашых і гнаць з горада ў горад;

Tamu, vos′, Â pasylaû da vas prarokaǔ, ì mudryh, ì knìžnìkaǔ; ì nekatoryh z′ ìh vy zab'âce ì ǔkryžuece, a nekatoryh budzece bìc′ u synagogah vašyh ì gnac′ z gorada ǔ gorad;

35. каб апала на вас уся кроў праведная, пралітая на зямлі, ад крыві Авеля праведнага да крыві Захарыі, сына Варахіевага, якога вы забілі паміж храмам і ахвярнікам.

kab apala na vas usâ kroǔ pravednaâ, pralìtaâ na zâmlì, ad kryvì Avelâ pravednaga da kryvì Zaharyì, syna Varahìevaga, âkoga vy zabìlì pamìž hramam ì ahvârnìkam.

36. Праўду кажу вам: усё гэта ападзе на род гэты.

Praǔdu kažu vam: usë gèta apadze na rod gèty.

37. Ерусаліме, Ерусаліме, што забіваеш прарокаў і каменьнем пабіваеш пасланых да цябе! колькі разоў хацеў Я сабраць дзяцей тваіх, як птушка зьбірае птушанят сваіх пад крылы, і вы не схацелі!

Erusalìme, Erusalìme, što zabìvaeš prarokaǔ ì kamen′nem pabìvaeš paslanyh da câbe! kol′kì razoǔ haceǔ Â sabrac′ dzâcej tvaìh, âk ptuška z′bìrae ptušanât svaìh pad kryly, ì vy ne shacelì!

38. Вось, застаецца вам дом ваш пусты.

Vos′, zastaecca vam dom vaš pusty.

39. Бо кажу вам: ня ўбачыце Мяне ад сёньня, пакуль ня ўсклікнеце: "дабраславёны Той, Хто ідзе ў імя Гасподняе!".

Bo kažu vam: nâ ǔbačyce Mâne ad sën′nâ, pakul′ nâ ǔsklìknece: "dabraslavëny Toj, Hto ìdze ǔ ìmâ Gaspodnâe!".

24 Кіраўнік

1. І выйшаўшы, Ісус ішоў ад храма. І прыступілі вучні Ягоныя, каб паказаць Яму будынкі храма.

Ì vyjšaǔšy, Ìsus ìšoǔ ad hrama. Ì prystupìlì vučnì Âgonyâ, kab pakazac′ Âmu budynkì hrama.

2. Ён жа сказаў ім: ці бачыце ўсё гэта? Праўду кажу вам: не застанецца тут каменя на камені; усё будзе разбурана.

Ën ža skazaǔ ìm: cì bačyce ǔsë gèta? Praǔdu kažu vam: ne zastanecca tut kamenâ na kamenì; usë budze razburana.

3. Калі ж сядзеў Ён на гары Аліўнай, дык прыступілі да Яго вучні асобна, кажучы: скажы нам, калі гэта будзе? і якая азнака Твайго прыходу і сканчэньня веку?

Kalì ž sâdzeǔ Ën na gary Alìǔnaj, dyk prystupìlì da Âgo vučnì asobna, kažučy: skažy nam, kalì gèta budze? ì âkaâ aznaka Tvajgo pryhodu ì skančèn′nâ veku?

4. І ў адказ Ісус сказаў ім: глядзеце, каб хто вас ня ўвёў у зман;

Ì ǔ adkaz Ìsus skazaǔ ìm: glâdzece, kab hto vas nâ ǔvëǔ u zman;

5. бо многія прыйдуць пад імем Маім і будуць казаць: "я Хрыстос", - і многіх увядуць у зман.

bo mnogìâ pryjduc′ pad ìmem Maìm ì buduc′ kazac′: "â Hrystos", - ì mnogìh uvâduc′ u zman.

6. Таксама пачуеце пра войны і ваенныя чуткі. Глядзеце, не жахайцеся; бо павінна ўсё тое быць. Але гэта яшчэ не канец:

Taksama pačuece pra vojny ì vaennyâ čutkì. Glâdzece, ne žahajcesâ; bo pavìnna ǔsë toe byc′. Ale gèta âščè ne kanec:

7. бо паўстане народ на народ і царства на царства; і будзе голад і пошасьці, і землятрусы месцамі.

bo paǔstane narod na narod ì carstva na carstva; ì budze golad ì pošas′cì, ì zemlâtrusy mescamì.

8. А ўсё гэта - болесны пачатак.

A ǔsë gèta - bolesny pačatak.

9. Тады будуць выдаваць вас на пакуты і забіваць вас; і вы будзеце зьненавіджаныя ўсімі народамі за імя Маё.

Tady buduc′ vydavac′ vas na pakuty ì zabìvac′ vas; ì vy budzece z′nenavìdžanyâ ǔsìmì narodamì za ìmâ Maë.

10. І тады спакусяцца многія; і адзін аднаго будуць выдаваць, і зьненавідзяць адзін аднаго;

Ì tady spakusâcca mnogìâ; ì adzìn adnago buduc′ vydavac′, ì z′nenavìdzâc′ adzìn adnago;

11. і многія ілжэпрарокі паўстануць і ўвядуць у зман многіх;

ì mnogìâ ìlžèprarokì paǔstanuc′ ì ǔvâduc′ u zman mnogìh;

12. і ад памнажэньня беззаконьня ахалоне любоў у многіх;

ì ad pamnažèn′nâ bezzakon′nâ ahalone lûboǔ u mnogìh;

13. а хто выцерпіць да канца, уратуецца.

a hto vycerpìc′ da kanca, uratuecca.

14. І абвешчана будзе гэтае Дабравесьце Царства па ўсім сьвеце, на сьведчаньне ўсім народам; і тады прыйдзе канец.

Ì abveščana budze gètae Dabraves′ce Carstva pa ǔsìm s′vece, na s′vedčan′ne ǔsìm narodam; ì tady pryjdze kanec.

15. Дык вось, калі ўгледзіце брыдоту спусташэньня, пра якую сказана праз прарока Данііла, якая паўстане на сьвятым месцы, - хто чытае, хай разумее, -

Dyk vos′, kalì ǔgledzìce brydotu spustašèn′nâ, pra âkuû skazana praz praroka Danììla, âkaâ paǔstane na s′vâtym mescy, - hto čytae, haj razumee, -

16. тады хто будзе ў Юдэі, хай уцякаюць у горы;

tady hto budze ǔ Ûdèì, haj ucâkaûc′ u gory;

17. і хто на даху, той хай ня сыходзіць узяць што-небудзь з дома свайго;

ì hto na dahu, toj haj nâ syhodzìc′ uzâc′ što-nebudz′ z doma svajgo;

18. і хто ў полі, той хай не вяртаецца назад, каб узяць вопратку сваю.

ì hto ǔ polì, toj haj ne vârtaecca nazad, kab uzâc′ vopratku svaû.

19. Гора ж цяжарным і тым, што кормяць грудзьмі ў тыя дні!

Gora ž câžarnym ì tym, što kormâc′ grudz′mì ǔ tyâ dnì!

20. Малецеся, каб ня сталіся ўцёкі вашы зімою, альбо ў суботу;

Malecesâ, kab nâ stalìsâ ǔcëkì vašy zìmoû, al′bo ǔ subotu;

21. бо тады будзе вялікі смутак, якога ня было ад пачатку сьвету да сёньня, і ня будзе.

bo tady budze vâlìkì smutak, âkoga nâ bylo ad pačatku s′vetu da sën′nâ, ì nâ budze.

22. І калі б не скараціліся тыя дні, дык не ўратавалася б ніякая плоць; але дзеля выбраных скароцяцца тыя дні.

Ì kalì b ne skaracìlìsâ tyâ dnì, dyk ne ǔratavalasâ b nìâkaâ ploc′; ale dzelâ vybranyh skarocâcca tyâ dnì.

23. Тады калі хто скажа вам: "вось, тут Хрыстос", альбо "там", - ня верце;

Tady kalì hto skaža vam: "vos′, tut Hrystos", al′bo "tam", - nâ verce;

24. бо паўстануць ілжэхрысты ды ілжэпрарокі і дадуць азнакі і вялікія цуды, каб увесьці ў зман, калі ўдасца, і выбраных.

bo paǔstanuc′ ìlžèhrysty dy ìlžèprarokì ì daduc′ aznakì ì vâlìkìâ cudy, kab uves′cì ǔ zman, kalì ǔdasca, ì vybranyh.

25. Вось, Я наперад сказаў вам.

Vos′, Â naperad skazaǔ vam.

26. Значыцца, калі скажуць вам: "вось Ён у пустыні", - ня выходзьце; "вось, Ён у патайных пакоях", - ня верце;

Značycca, kalì skažuc′ vam: "vos′ Ën u pustynì", - nâ vyhodz′ce; "vos′, Ën u patajnyh pakoâh", - nâ verce;

27. бо, як маланка бліскае з усходу і відна бывае аж да захаду, такі будзе прыход Сына Чалавечага;

bo, âk malanka blìskae z ushodu ì vìdna byvae až da zahadu, takì budze pryhod Syna Čalavečaga;

28. бо дзе будзе труп, там зьбяруцца арлы.

bo dze budze trup, tam z′bârucca arly.

29. І раптам, пасьля смутку дзён тых, сонца памеркне, і месяц ня дасьць сьвятла свайго, і зоркі спадуць зь неба, і сілы нябесныя пахіснуцца;

Ì raptam, pas′lâ smutku dzën tyh, sonca pamerkne, ì mesâc nâ das′c′ s′vâtla svajgo, ì zorkì spaduc′ z′ neba, ì sìly nâbesnyâ pahìsnucca;

30. і тады зьявіцца азнака Сына Чалавечага на небе; і тады заплачуць усе плямёны зямныя і ўбачаць Сына Чалавечага, Які будзе ісьці на аблоках нябесных зь сілаю і славаю вялікай;

ì tady z′âvìcca aznaka Syna Čalavečaga na nebe; ì tady zaplačuc′ use plâmëny zâmnyâ ì ǔbačac′ Syna Čalavečaga, Âkì budze ìs′cì na ablokah nâbesnyh z′ sìlaû ì slavaû vâlìkaj;

31. і пашле анёлаў Сваіх з трубою громагучнаю, і зьбяруць выбраных Ягоных ад чатырох вятроў, ад краю нябёсаў да краю іх.

ì pašle anëlaǔ Svaìh z truboû gromagučnaû, ì z′bâruc′ vybranyh Âgonyh ad čatyroh vâtroǔ, ad kraû nâbësaǔ da kraû ìh.

32. Ад смакоўніцы вазьмеце падабенства: калі гольле яе ўжо мякчэе і пускае лісьце, ведаеце, што блізка лета;

Ad smakoǔnìcy vaz′mece padabenstva: kalì gol′le âe ǔžo mâkčèe ì puskae lìs′ce, vedaece, što blìzka leta;

33. так і вы, калі ўбачыце ўсё гэта, ведайце, што блізка, пры дзьвярах.

tak ì vy, kalì ǔbačyce ǔsë gèta, vedajce, što blìzka, pry dz′vârah.

34. Праўду кажу вам: ня міне род гэты, як усё тое будзе;

Praǔdu kažu vam: nâ mìne rod gèty, âk usë toe budze;

35. неба і зямля мінуцца, а словы Мае ня мінуць;

neba ì zâmlâ mìnucca, a slovy Mae nâ mìnuc′;

36. а пра дзень той і гадзіну ніхто ня ведае, ні анёлы нябесныя, а толькі Айцец Мой адзін;

a pra dzen′ toj ì gadzìnu nìhto nâ vedae, nì anëly nâbesnyâ, a tol′kì Ajcec Moj adzìn;

37. але як было ў дні Ноя, так будзе і ў прыход Сына Чалавечага,

ale âk bylo ǔ dnì Noâ, tak budze ì ǔ pryhod Syna Čalavečaga,

38. бо як у дні перад патопам елі, пілі, жаніліся і выходзілі замуж да таго дня, як увайшоў Ной у каўчэг,

bo âk u dnì perad patopam elì, pìlì, žanìlìsâ ì vyhodzìlì zamuž da tago dnâ, âk uvajšoǔ Noj u kaǔčèg,

39. і не разумелі, пакуль ня прыйшоў патоп і не забраў усіх, - так будзе і прыход Сына Чалавечага;

ì ne razumelì, pakul′ nâ pryjšoǔ patop ì ne zabraǔ usìh, - tak budze ì pryhod Syna Čalavečaga;

40. тады будуць двое на полі: адзін возьмецца, а другі пакінецца;

tady buduc′ dvoe na polì: adzìn voz′mecca, a drugì pakìnecca;

41. дзьве будуць малоць у жорнах: адна возьмецца, а другая пакінецца.

dz′ve buduc′ maloc′ u žornah: adna voz′mecca, a drugaâ pakìnecca.

42. Дык чувайце ж, бо ня ведаеце, у якую гадзіну Гасподзь ваш прыйдзе.

Dyk čuvajce ž, bo nâ vedaece, u âkuû gadzìnu Gaspodz′ vaš pryjdze.

43. Але гэта вы знаеце, што калі б ведаў гаспадар дома, у якую варту прыйдзе злодзей, дык чуваў бы і ня даў бы падкапаць дома свайго.

Ale gèta vy znaece, što kalì b vedaǔ gaspadar doma, u âkuû vartu pryjdze zlodzej, dyk čuvaǔ by ì nâ daǔ by padkapac′ doma svajgo.

44. Таму і вы будзьце гатовыя, бо ў якую гадзіну ня думаеце, Сын Чалавечы прыйдзе.

Tamu ì vy budz′ce gatovyâ, bo ǔ âkuû gadzìnu nâ dumaece, Syn Čalavečy pryjdze.

45. Хто ж верны і разумны раб, якога гаспадар ягоны паставіў над слугамі сваімі, каб даваў ім ежу ў свой час?

Hto ž verny ì razumny rab, âkoga gaspadar âgony pastavìǔ nad slugamì svaìmì, kab davaǔ ìm ežu ǔ svoj čas?

46. Дабрашчасны той раб, якога гаспадар ягоны, прыйшоўшы застане, што робіць так;

Dabraščasny toj rab, âkoga gaspadar âgony, pryjšoǔšy zastane, što robìc′ tak;

47. праўду кажу вам, што над усім маёнткам сваім паставіць яго.

praǔdu kažu vam, što nad usìm maëntkam svaìm pastavìc′ âgo.

48. А калі скажа ліхі раб той ў сэрцы сваім: "ня хутка прыйдзе гаспадар мой",

A kalì skaža lìhì rab toj ǔ sèrcy svaìm: "nâ hutka pryjdze gaspadar moj",

49. і пачне біць субратоў сваіх, і есьці і піць з п'яніцамі, -

ì pačne bìc′ subratoǔ svaìh, ì es′cì ì pìc′ z p'ânìcamì, -

50. дык прыйдзе гаспадар раба таго ў дзень, у які ён не чакае, і ў гадзіну, у якую ня ведае,

dyk pryjdze gaspadar raba tago ǔ dzen′, u âkì ën ne čakae, ì ǔ gadzìnu, u âkuû nâ vedae,

51. і разатне яго напалам, і вызначыць яму аднолькавую долю з крывадушнікамі: там будзе плач і скрыгат зубоў.

ì razatne âgo napalam, ì vyznačyc′ âmu adnol′kavuû dolû z kryvadušnìkamì: tam budze plač ì skrygat zuboǔ.

25 Кіраўнік

1. Тады ўпадобніцца Царства Нябеснае дзесяцём дзевам, якія, узяўшы сьвяцільні свае, выйшлі сустрэць маладога.

Tady ǔpadobnìcca Carstva Nâbesnae dzesâcëm dzevam, âkìâ, uzâǔšy s′vâcìl′nì svae, vyjšlì sustrèc′ maladoga.

2. пяць зь іх было неразумных і пяць мудрых;

pâc′ z′ ìh bylo nerazumnyh ì pâc′ mudryh;

3. неразумныя, узяўшы сьвяцільні свае, не ўзялі з сабою алею;

nerazumnyâ, uzâǔšy s′vâcìl′nì svae, ne ǔzâlì z saboû aleû;

4. а мудрыя ўзялі алею ў пасудзінах разам зь сьвяцільнямі сваімі;

a mudryâ ǔzâlì aleû ǔ pasudzìnah razam z′ s′vâcìl′nâmì svaìmì;

5. і калі малады замарудзіўся, дык задрамалі ўсе і паснулі.

ì kalì malady zamarudzìǔsâ, dyk zadramalì ǔse ì pasnulì.

6. Але апоўначы крык пачуўся: "вось, малады ідзе, выходзьце на сустрэчу яму".

Ale apoǔnačy kryk pačuǔsâ: "vos′, malady ìdze, vyhodz′ce na sustrèču âmu".

7. Тады ўсталі ўсе дзевы тыя і паправілі сьвяцільні свае.

Tady ǔstalì ǔse dzevy tyâ ì papravìlì s′vâcìl′nì svae.

8. А неразумныя мудрым сказалі: "дайце нам алею вашага, бо сьвяцільні нашыя гаснуць".

A nerazumnyâ mudrym skazalì: "dajce nam aleû vašaga, bo s′vâcìl′nì našyâ gasnuc′".

9. А мудрыя сказалі ў адказ: "каб ня сталася недахопу і ў нас і ў вас, ідзеце лепей да прадаўцоў і купеце сабе".

A mudryâ skazalì ǔ adkaz: "kab nâ stalasâ nedahopu ì ǔ nas ì ǔ vas, ìdzece lepej da pradaǔcoǔ ì kupece sabe".

10. Калі ж пайшлі яны купляць, прыйшоў малады, і гатовыя ўвайшлі зь ім на вясельле, і зачыніліся дзьверы.

Kalì ž pajšlì âny kuplâc′, pryjšoǔ malady, ì gatovyâ ǔvajšlì z′ ìm na vâsel′le, ì začynìlìsâ dz′very.

11. Пасьля прыходзяць і астатнія дзевы і кажуць: "спадару! спадару! адчыні нам".

Pas′lâ pryhodzâc′ ì astatnìâ dzevy ì kažuc′: "spadaru! spadaru! adčynì nam".

12. Ён жа сказаў ім у адказ: "праўду кажу вам: ня ведаю вас".

Ën ža skazaǔ ìm u adkaz: "praǔdu kažu vam: nâ vedaû vas".

13. Дык вось, чувайце; бо ня ведаеце ні дня, ні гадзіны, у якую прыйдзе Сын Чалавечы.

Dyk vos′, čuvajce; bo nâ vedaece nì dnâ, nì gadzìny, u âkuû pryjdze Syn Čalavečy.

14. Гэтак і чалавек нейкі, адыходзячы, заклікаў рабоў сваіх і даручыў ім маёмасьць сваю:

Gètak ì čalavek nejkì, adyhodzâčy, zaklìkaǔ raboǔ svaìh ì daručyǔ ìm maëmas′c′ svaû:

15. і аднаму даў пяць талянтаў, другому два, таму адзін, кожнаму паводле ягонай сілы; і адразу адышоў.

ì adnamu daǔ pâc′ talântaǔ, drugomu dva, tamu adzìn, kožnamu pavodle âgonaj sìly; ì adrazu adyšoǔ.

16. Той, хто атрымаў пяць талянтаў, пайшоў: ужыў іх у справу і набыў другія пяць;

Toj, hto atrymaǔ pâc′ talântaǔ, pajšoǔ: užyǔ ìh u spravu ì nabyǔ drugìâ pâc′;

17. гэтак сама і той з двума набыў другія два;

gètak sama ì toj z dvuma nabyǔ drugìâ dva;

18. а той, хто атрымаў адзін талянт, пайшоў і закапаў яго ў зямлю і схаваў серабро гаспадара свайго.

a toj, hto atrymaǔ adzìn talânt, pajšoǔ ì zakapaǔ âgo ǔ zâmlû ì shavaǔ serabro gaspadara svajgo.

19. Па доўгім часе прыходзіць гаспадар рабоў тых і зводзіць зь імі рахунак.

Pa doǔgìm čase pryhodzìc′ gaspadar raboǔ tyh ì zvodzìc′ z′ ìmì rahunak.

20. І той, хто атрымаў пяць талянтаў, падышоўшы, прынёс другія пяць талянтаў і кажа: "Гаспадар! пяць талянтаў ты даў мне; вось, другія пяць талянтаў я набыў на іх".

Ì toj, hto atrymaǔ pâc′ talântaǔ, padyšoǔšy, prynës drugìâ pâc′ talântaǔ ì kaža: "Gaspadar! pâc′ talântaǔ ty daǔ mne; vos′, drugìâ pâc′ talântaǔ â nabyǔ na ìh".

21. Сказаў жа яму гаспадар ягоны: "добра, раб добры і верны! у малым ты быў верны, над многім цябе пастаўлю; увайдзі ў радасьць гаспадара твайго".

Skazaǔ ža âmu gaspadar âgony: "dobra, rab dobry ì verny! u malym ty byǔ verny, nad mnogìm câbe pastaǔlû; uvajdzì ǔ radas′c′ gaspadara tvajgo".

22. Падышоў таксама і той, што атрымаў два талянты, і сказаў: "гаспадар! два талянты ты даў мне; вось, другія два талянты набыў я на іх".

Padyšoǔ taksama ì toj, što atrymaǔ dva talânty, ì skazaǔ: "gaspadar! dva talânty ty daǔ mne; vos′, drugìâ dva talânty nabyǔ â na ìh".

23. Сказаў жа яму гаспадар ягоны: "добра, раб добры і верны! у малым ты быў верны, над многім цябе пастаўлю; увайдзі ў радасьць гаспадара твайго".

Skazaǔ ža âmu gaspadar âgony: "dobra, rab dobry ì verny! u malym ty byǔ verny, nad mnogìm câbe pastaǔlû; uvajdzì ǔ radas′c′ gaspadara tvajgo".

24. Падышоў і той, што атрымаў адзін талянт, і сказаў: "гаспадар! я ведаў цябе, што ты чалавек жорсткі, жнеш, дзе ня сеяў, і зьбіраеш, дзе не рассыпбў;

Padyšoǔ ì toj, što atrymaǔ adzìn talânt, ì skazaǔ: "gaspadar! â vedaǔ câbe, što ty čalavek žorstkì, žneš, dze nâ seâǔ, ì z′bìraeš, dze ne rassypbǔ;

25. і пабаяўшыся, пайшоў і схаваў талянт твой у зямлі; вось табе тваё".

ì pabaâǔšysâ, pajšoǔ ì shavaǔ talânt tvoj u zâmlì; vos′ tabe tvaë".

26. Гаспадар жа ягоны сказаў яму ў адказ: "ліхі раб і гультай! ты ведаў, што я жну, дзе ня сеяў, і зьбіраю, дзе не рассыпбў;

Gaspadar ža âgony skazaǔ âmu ǔ adkaz: "lìhì rab ì gul′taj! ty vedaǔ, što â žnu, dze nâ seâǔ, ì z′bìraû, dze ne rassypbǔ;

27. таму трэба было табе аддаць серабро маё гандлярам, і я, прыйшоўшы, атрымаў бы маё з прыбыткам.

tamu trèba bylo tabe addac′ serabro maë gandlâram, ì â, pryjšoǔšy, atrymaǔ by maë z prybytkam.

28. Дык вось вазьмеце ў яго талянт і дайце таму, хто мае дзесяць талянтаў,

Dyk vos′ vaz′mece ǔ âgo talânt ì dajce tamu, hto mae dzesâc′ talântaǔ,

29. бо кожнаму, хто мае, дасца і памножыцца, а ў таго, хто ня мае, адымецца і тое, што мае;

bo kožnamu, hto mae, dasca ì pamnožycca, a ǔ tago, hto nâ mae, adymecca ì toe, što mae;

30. а нягоднага раба выкіньце ў цемру вонкавую: там будзе плач і скрыгат зубоў". (Сказаўшы гэта, усклікнуў: хто мае вушы, каб чуць, няхай чуе!).

a nâgodnaga raba vykìn′ce ǔ cemru vonkavuû: tam budze plač ì skrygat zuboǔ". (Skazaǔšy gèta, usklìknuǔ: hto mae vušy, kab čuc′, nâhaj čue!).

31. Калі ж прыйдзе Сын Чалавечы ў славе Сваёй і ўсе сьвятыя анёлы зь Ім, тады сядзе на троне славы Сваёй,

Kalì ž pryjdze Syn Čalavečy ǔ slave Svaëj ì ǔse s′vâtyâ anëly z′ Ìm, tady sâdze na trone slavy Svaëj,

32. і зьбяруцца перад Ім усе народы; і аддзеліць адных ад другіх, як пастух аддзяляе авечак ад казлоў;

ì z′bârucca perad Ìm use narody; ì addzelìc′ adnyh ad drugìh, âk pastuh addzâlâe avečak ad kazloǔ;

33. і паставіць авечак праваруч ад Сябе, а казлоў - леваруч.

ì pastavìc′ avečak pravaruč ad Sâbe, a kazloǔ - levaruč.

34. Тады скажа Цар тым, якія праваруч ад Яго: "Прыйдзеце, дабраславёныя Айца Майго, прымеце ў спадчыну Царства, угатаванае вам ад стварэньня сьвету:

Tady skaža Car tym, âkìâ pravaruč ad Âgo: "Pryjdzece, dabraslavënyâ Ajca Majgo, prymece ǔ spadčynu Carstva, ugatavanae vam ad stvarèn′nâ s′vetu:

35. бо быў галодны Я, і вы далі Мне есьці; быў сасьмяглы, і вы напаілі Мяне; быў падарожны, і вы прынялі Мяне;

bo byǔ galodny Â, ì vy dalì Mne es′cì; byǔ sas′mâgly, ì vy napaìlì Mâne; byǔ padarožny, ì vy prynâlì Mâne;

36. быў голы, і вы адзелі Мяне; быў хворы, і вы адведалі Мяне; у цямніцы быў, і вы прыйшлі да Мяне.

byǔ goly, ì vy adzelì Mâne; byǔ hvory, ì vy advedalì Mâne; u câmnìcy byǔ, ì vy pryjšlì da Mâne.

37. Тады праведнікі скажуць Яму ў адказ: "Госпадзе! калі мы бачылі Цябе галоднага і накармілі? альбо сасьмяглага і напаілі?

Tady pravednìkì skažuc′ Âmu ǔ adkaz: "Gospadze! kalì my bačylì Câbe galodnaga ì nakarmìlì? al′bo sas′mâglaga ì napaìlì?

38. калі ж мы бачылі Цябе падарожнага і прынялі? альбо голага і адзелі?

kalì ž my bačylì Câbe padarožnaga ì prynâlì? al′bo golaga ì adzelì?

39. калі ж мы бачылі Цябе хворага, альбо ў цямніцы, і прыйшлі да цябе?".

kalì ž my bačylì Câbe hvoraga, al′bo ǔ câmnìcy, ì pryjšlì da câbe?".

40. І Цар скажа ім у адказ: "праўду кажу вам: як што зрабілі вы гэта аднаму з братоў Маіх меншых, дык зрабілі Мне".

Ì Car skaža ìm u adkaz: "praǔdu kažu vam: âk što zrabìlì vy gèta adnamu z bratoǔ Maìh menšyh, dyk zrabìlì Mne".

41. Тады скажа і тым, якія леваруч ад Яго: "ідзеце ад Мяне, праклятыя, у вагонь вечны, угатаваны д'яблу і анёлам ягоным:

Tady skaža ì tym, âkìâ levaruč ad Âgo: "ìdzece ad Mâne, praklâtyâ, u vagon′ večny, ugatavany d'âblu ì anëlam âgonym:

42. бо быў галодны Я, вы не далі Мне есьці; быў сасьмяглы, і вы не напаілі Мяне;

bo byǔ galodny Â, vy ne dalì Mne es′cì; byǔ sas′mâgly, ì vy ne napaìlì Mâne;

43. быў падарожны, і не прынялі Мяне; быў голы, і не адзелі Мяне; хворы і ў цямніцы, і не адведалі Мяне".

byǔ padarožny, ì ne prynâlì Mâne; byǔ goly, ì ne adzelì Mâne; hvory ì ǔ câmnìcy, ì ne advedalì Mâne".

44. Тады і яны скажуць яму ў адказ: "Госпадзе, калі мы бачылі Цябе галоднага, альбо сасьмяглага, альбо падарожнага, альбо голага, альбо хворага, альбо ў цямніцы, і не паслужылі Табе?"

Tady ì âny skažuc′ âmu ǔ adkaz: "Gospadze, kalì my bačylì Câbe galodnaga, al′bo sas′mâglaga, al′bo padarožnaga, al′bo golaga, al′bo hvoraga, al′bo ǔ câmnìcy, ì ne paslužylì Tabe?"

45. Тады скажа ім у адказ: "праўду кажу вам: як што вы не зрабілі гэтага аднаму з гэтых меншых, дык не зрабілі Мне".

Tady skaža ìm u adkaz: "praǔdu kažu vam: âk što vy ne zrabìlì gètaga adnamu z gètyh menšyh, dyk ne zrabìlì Mne".

46. І пойдуць гэтыя на пакуты вечныя, а праведнікі ў жыцьцё вечнае.

Ì pojduc′ gètyâ na pakuty večnyâ, a pravednìkì ǔ žyc′cë večnae.

26 Кіраўнік

1. І сталася: калі прамовіў Ісус усе словы гэтыя, дык сказаў вучням Сваім:

Ì stalasâ: kalì pramovìǔ Ìsus use slovy gètyâ, dyk skazaǔ vučnâm Svaìm:

2. вы ведаеце, што праз два дні Пасха будзе, і Сын Чалавечы выданы будзе на крыжаваньне.

vy vedaece, što praz dva dnì Pasha budze, ì Syn Čalavečy vydany budze na kryžavan′ne.

3. Тады сабраліся першасьвятары і кніжнікі і старэйшыны народу ў двор першасьвятара, якога звалі Каяфа,

Tady sabralìsâ peršas′vâtary ì knìžnìkì ì starèjšyny narodu ǔ dvor peršas′vâtara, âkoga zvalì Kaâfa,

4. і дамовіліся ўзяць Ісуса хітрасьцю і забіць;

ì damovìlìsâ ǔzâc′ Ìsusa hìtras′cû ì zabìc′;

5. але казалі: толькі ня ў сьвята, каб ня сталася абурэньня ў народзе.

ale kazalì: tol′kì nâ ǔ s′vâta, kab nâ stalasâ aburèn′nâ ǔ narodze.

6. Калі ж Ісус быў у Віфаніі, у доме Сымона пракажонага,

Kalì ž Ìsus byǔ u Vìfanìì, u dome Symona prakažonaga,

7. прыступіла да Яго жанчына з алавастравай пасудзінай міра шматкаштоўнага і ліла яму на галаву, калі Ён узьляжаў за сталом.

prystupìla da Âgo žančyna z alavastravaj pasudzìnaj mìra šmatkaštoǔnaga ì lìla âmu na galavu, kalì Ën uz′lâžaǔ za stalom.

8. Убачыўшы, вучні Ягоныя абурыліся і казалі: навошта такое марнатраўства?

Ubačyǔšy, vučnì Âgonyâ aburylìsâ ì kazalì: navošta takoe marnatraǔstva?

9. бо можна было б прадаць гэтае міра за вялікія грошы і даць убогім.

bo možna bylo b pradac′ gètae mìra za vâlìkìâ grošy ì dac′ ubogìm.

10. Але Ісус, зразумеўшы гэта, сказаў ім: што бянтэжыце жанчыну? Яна добры ўчынак зрабіла дзеля Мяне;

Ale Ìsus, zrazumeǔšy gèta, skazaǔ ìm: što bântèžyce žančynu? Âna dobry ǔčynak zrabìla dzelâ Mâne;

11. бо заўсёды ўбогіх вы маеце пры сабе, а Мяне не заўсёды маеце;

bo zaǔsëdy ǔbogìh vy maece pry sabe, a Mâne ne zaǔsëdy maece;

12. бо, выліўшы гэтае міра на Цела Маё, яна падрыхтавала Мяне да пахаваньня;

bo, vylìǔšy gètae mìra na Cela Maë, âna padryhtavala Mâne da pahavan′nâ;

13. праўду кажу вам: дзе ні будзе абвешчана Дабравесьце гэтае ў цэлым сьвеце, сказана будзе ў памяць яе і пра тое, што зрабіла яна.

praǔdu kažu vam: dze nì budze abveščana Dabraves′ce gètae ǔ cèlym s′vece, skazana budze ǔ pamâc′ âe ì pra toe, što zrabìla âna.

14. Тады адзін з дванаццацёх, якога звалі Юда Іскарыёт, пайшоў да першасьвятароў

Tady adzìn z dvanaccacëh, âkoga zvalì Ûda Ìskaryët, pajšoǔ da peršas′vâtaroǔ

15. і сказаў: што вы дасьце мне, і я вам выдам Яго? Яны прапанавалі яму трыццаць срэбранікаў;

ì skazaǔ: što vy das′ce mne, ì â vam vydam Âgo? Âny prapanavalì âmu tryccac′ srèbranìkaǔ;

16. і з таго часу ён шукаў зручнай нагоды выдаць Яго.

ì z tago času ën šukaǔ zručnaj nagody vydac′ Âgo.

17. У першы ж дзень праснакоў прыступілі вучні да Ісуса і сказалі яму: дзе хочаш, каб мы прыгатавалі Табе есьці пасху?

U peršy ž dzen′ prasnakoǔ prystupìlì vučnì da Ìsusa ì skazalì âmu: dze hočaš, kab my prygatavalì Tabe es′cì pashu?

18. Ён жа сказаў: ідзеце ў горад да такога і такога і скажэце яму: "Настаўнік кажа: час мой блізкі, у цябе ўчыню пасху з вучнямі Маімі".

Ën ža skazaǔ: ìdzece ǔ gorad da takoga ì takoga ì skažèce âmu: "Nastaǔnìk kaža: čas moj blìzkì, u câbe ǔčynû pashu z vučnâmì Maìmì".

19. І зрабілі вучні, як загадаў ім Ісус, і прыгатавалі пасху.

Ì zrabìlì vučnì, âk zagadaǔ ìm Ìsus, ì prygatavalì pashu.

20. Калі ж зьвечарэла, Ён узьлёг з дванаццацьцю вучнямі;

Kalì ž z′večarèla, Ën uz′lëg z dvanaccac′cû vučnâmì;

21. І калі яны елі, сказаў: праўду кажу вам, што адзін з вас выдасьць Мяне.

Ì kalì âny elì, skazaǔ: praǔdu kažu vam, što adzìn z vas vydas′c′ Mâne.

22. Яны вельмі засмуціліся і пачалі казаць Яму, кожны зь іх: ці ня я, Госпадзе?

Âny vel′mì zasmucìlìsâ ì pačalì kazac′ Âmu, kožny z′ ìh: cì nâ â, Gospadze?

23. А Ён сказаў у адказ: хто апусьціў са Мною руку ў місу, той выдасьць Мяне;

A Ën skazaǔ u adkaz: hto apus′cìǔ sa Mnoû ruku ǔ mìsu, toj vydas′c′ Mâne;

24. зрэшты, Сын Чалавечы ідзе, як пісана пра Яго; але гора таму чалавеку, якім Сын Чалавечы выдаецца: лепей было б чалавеку гэтаму не радзіцца.

zrèšty, Syn Čalavečy ìdze, âk pìsana pra Âgo; ale gora tamu čalaveku, âkìm Syn Čalavečy vydaecca: lepej bylo b čalaveku gètamu ne radzìcca.

25. У адказ жа Юда, які выдаў Яго, сказаў: ці ня я, Равьві? Ісус кажа яму: ты сказаў.

U adkaz ža Ûda, âkì vydaǔ Âgo, skazaǔ: cì nâ â, Rav′vì? Ìsus kaža âmu: ty skazaǔ.

26. А калі яны елі: Ісус, узяўшы хлеб і дабраславіўшы, паламаў і, раздаючы вучням, сказаў: прымеце, ежце: гэта Цела Маё.

A kalì âny elì: Ìsus, uzâǔšy hleb ì dabraslavìǔšy, palamaǔ ì, razdaûčy vučnâm, skazaǔ: prymece, ežce: gèta Cela Maë.

27. І ўзяўшы чару, і падзякаваўшы, падаў ім і сказаў: пеце зь яе ўсе;

Ì ǔzâǔšy čaru, ì padzâkavaǔšy, padaǔ ìm ì skazaǔ: pece z′ âe ǔse;

28. бо гэта Кроў Мая новага запавету, за многіх праліваная дзеля дараваньня грахоў.

bo gèta Kroǔ Maâ novaga zapavetu, za mnogìh pralìvanaâ dzelâ daravan′nâ grahoǔ.

29. Кажу ж вам, што ад сёньня ня буду піць ад плоду гэтага вінаграднага да таго дня, калі буду піць з вамі новае віно ў Царстве Айца Майго.

Kažu ž vam, što ad sën′nâ nâ budu pìc′ ad plodu gètaga vìnagradnaga da tago dnâ, kalì budu pìc′ z vamì novae vìno ǔ Carstve Ajca Majgo.

30. І засьпяваўшы, пайшлі на гару Аліўную.

Ì zas′pâvaǔšy, pajšlì na garu Alìǔnuû.

31. Тады кажа ім Ісус: усе вы запаняверыцеся ўва Мне ў гэтую ноч, бо напісана: "пакараю пастыра, і расьсеюцца авечкі".

Tady kaža ìm Ìsus: use vy zapanâverycesâ ǔva Mne ǔ gètuû noč, bo napìsana: "pakaraû pastyra, ì ras′seûcca avečkì".

32. А пасьля ўваскрэсеньня Майго сустрэну вас у Галілеі.

A pas′lâ ǔvaskrèsen′nâ Majgo sustrènu vas u Galìleì.

33. У адказ жа Пётр сказаў Яму: калі і ўсе запаняверацца ў Табе, я не запаняверуся.

U adkaz ža Pëtr skazaǔ Âmu: kalì ì ǔse zapanâveracca ǔ Tabe, â ne zapanâverusâ.

34. Сказаў яму Ісус: праўду кажу табе, што гэтае ночы, перш чым засьпявае певень, тройчы адрачэшся ад Мяне.

Skazaǔ âmu Ìsus: praǔdu kažu tabe, što gètae nočy, perš čym zas′pâvae peven′, trojčy adračèšsâ ad Mâne.

35. Кажа Яму Пётр: хоць бы прыпала мне і памерці з Табою, не адракуся ад Цябе. Падобнае і ўсе вучні казалі.

Kaža Âmu Pëtr: hoc′ by prypala mne ì pamercì z Taboû, ne adrakusâ ad Câbe. Padobnae ì ǔse vučnì kazalì.

36. Потым прыходзіць зь імі Ісус у мясьціну, званую Гефсіманія, і кажа вучням: пасядзеце тут, пакуль Я пайду, памалюся там.

Potym pryhodzìc′ z′ ìmì Ìsus u mâs′cìnu, zvanuû Gefsìmanìâ, ì kaža vučnâm: pasâdzece tut, pakul′ Â pajdu, pamalûsâ tam.

37. І ўзяўшы Пятра і абодвух сыноў Зевядзеевых, пачаў смуткаваць і журыцца.

Ì ǔzâǔšy Pâtra ì abodvuh synoǔ Zevâdzeevyh, pačaǔ smutkavac′ ì žurycca.

38. Тады кажа ім Ісус: душа Мая смуткуе да сьмерці; пабудзьце тут і чувайце са Мною.

Tady kaža ìm Ìsus: duša Maâ smutkue da s′mercì; pabudz′ce tut ì čuvajce sa Mnoû.

39. І адышоўшы крыху, упаў на аблічча Сваё, маліўся і казаў: Войча Мой! калі магчыма, хай абміне Мяне чара гэтая: але не як Я хачу, а як Ты.

Ì adyšoǔšy kryhu, upaǔ na ablìčča Svaë, malìǔsâ ì kazaǔ: Vojča Moj! kalì magčyma, haj abmìne Mâne čara gètaâ: ale ne âk Â haču, a âk Ty.

40. І прыходзіць да вучняў і застае, што яны сьпяць, і кажа Пятру: ці так не змаглі вы адну гадзіну чуваць са Мною?

Ì pryhodzìc′ da vučnâǔ ì zastae, što âny s′pâc′, ì kaža Pâtru: cì tak ne zmaglì vy adnu gadzìnu čuvac′ sa Mnoû?

41. чувайце і малецеся, каб не паддацца спакусе: дух бадзёры, а плоць нядужая.

čuvajce ì malecesâ, kab ne paddacca spakuse: duh badzëry, a ploc′ nâdužaâ.

42. Яшчэ, адышоўшы другі раз, маліўся, кажучы: Войча Мой! калі ня можа чара гэтая абмінуць Мяне, каб Мне ня піць яе, хай будзе воля Твая.

Âščè, adyšoǔšy drugì raz, malìǔsâ, kažučy: Vojča Moj! kalì nâ moža čara gètaâ abmìnuc′ Mâne, kab Mne nâ pìc′ âe, haj budze volâ Tvaâ.

43. І прыйшоўшы, застаў, што зноў яны сьпяць, бо ў іх вочы ацяжэлі.

Ì pryjšoǔšy, zastaǔ, što znoǔ âny s′pâc′, bo ǔ ìh vočy acâžèlì.

44. І пакінуўшы іх, адышоў зноў і памаліўся трэйці раз, тое самае слова сказаўшы.

Ì pakìnuǔšy ìh, adyšoǔ znoǔ ì pamalìǔsâ trèjcì raz, toe samae slova skazaǔšy.

45. Тады прыходзіць да вучняў Сваіх і кажа ім: вы ўсе яшчэ сьпіце і спачываеце; вось, наблізілася гадзіна, і Сын Чалавечы аддаецца ў рукі грэшнікаў;

Tady pryhodzìc′ da vučnâǔ Svaìh ì kaža ìm: vy ǔse âščè s′pìce ì spačyvaece; vos′, nablìzìlasâ gadzìna, ì Syn Čalavečy addaecca ǔ rukì grèšnìkaǔ;

46. устаньце, хадзем: вось наблізіўся той, хто прадае Мяне.

ustan′ce, hadzem: vos′ nablìzìǔsâ toj, hto pradae Mâne.

47. І калі яшчэ гаварыў Ён, вось, Юда, адзін з дванаццацёх, прыйшоў, і зь ім мноства людзей зь мечамі і каламі, ад першасьвятароў і старэйшын народных.

Ì kalì âščè gavaryǔ Ën, vos′, Ûda, adzìn z dvanaccacëh, pryjšoǔ, ì z′ ìm mnostva lûdzej z′ mečamì ì kalamì, ad peršas′vâtaroǔ ì starèjšyn narodnyh.

48. А хто выдаваў Яго, даў ім знак, кажучы: каго я пацалую, Той і ёсьць, вазьмеце Яго.

A hto vydavaǔ Âgo, daǔ ìm znak, kažučy: kago â pacaluû, Toj ì ës′c′, vaz′mece Âgo.

49. І, адразу падышоўшы да Ісуса, сказаў: радуйся, Равьві! І пацалаваў Яго.

Ì, adrazu padyšoǔšy da Ìsusa, skazaǔ: radujsâ, Rav′vì! Ì pacalavaǔ Âgo.

50. Ісус жа сказаў яму: дружа, чаго ты прыйшоў? Тады падышлі, і паклалі рукі на Ісуса, і ўзялі Яго.

Ìsus ža skazaǔ âmu: druža, čago ty pryjšoǔ? Tady padyšlì, ì paklalì rukì na Ìsusa, ì ǔzâlì Âgo.

51. І вось, адзін з тых, што былі зь Ісусам, працягнуўшы руку, дастаў меч свой і, ударыўшы раба першасьвятаровага, адсек яму вуха.

Ì vos′, adzìn z tyh, što bylì z′ Ìsusam, pracâgnuǔšy ruku, dastaǔ meč svoj ì, udaryǔšy raba peršas′vâtarovaga, adsek âmu vuha.

52. Тады кажа яму Ісус: вярні меч твой у месца ягонае, бо ўсе, што возьмуць меч, ад мяча і загінуць;

Tady kaža âmu Ìsus: vârnì meč tvoj u mesca âgonae, bo ǔse, što voz′muc′ meč, ad mâča ì zagìnuc′;

53. альбо думаеш, што Я не магу цяпер упрасіць Айца Майго, і Ён дасьць Мне больш за дванаццаць легіёнаў анёлаў?

al′bo dumaeš, što Â ne magu câper uprasìc′ Ajca Majgo, ì Ën das′c′ Mne bol′š za dvanaccac′ legìënaǔ anëlaǔ?

54. як жа збудуцца Пісаньні, што так павінна быць?

âk ža zbuducca Pìsan′nì, što tak pavìnna byc′?

55. У тую гадзіну сказаў Ісус народу: быццам на разбойніка выйшлі вы зь мечамі і каламі ўзяць Мяне; кожны дзень з вамі сядзеў Я, вучачы ў храме, і вы ня бралі Мяне.

U tuû gadzìnu skazaǔ Ìsus narodu: byccam na razbojnìka vyjšlì vy z′ mečamì ì kalamì ǔzâc′ Mâne; kožny dzen′ z vamì sâdzeǔ Â, vučačy ǔ hrame, ì vy nâ bralì Mâne.

56. А ўсё гэта было, каб збыліся пісаньні прарокаў. Тады ўсе вучні, пакінуўшы Яго, паўцякалі.

A ǔsë gèta bylo, kab zbylìsâ pìsan′nì prarokaǔ. Tady ǔse vučnì, pakìnuǔšy Âgo, paǔcâkalì.

57. А тыя, што ўзялі Ісуса, завялі Яго да Каяфы першасьвятара, куды сабраліся кніжнікі і старэйшыны.

A tyâ, što ǔzâlì Ìsusa, zavâlì Âgo da Kaâfy peršas′vâtara, kudy sabralìsâ knìžnìkì ì starèjšyny.

58. А Пётр ішоў сьледам за Ім зводдаль, да двара першасьвятаровага і ўвайшоўшы ў сярэдзіну, сеў са слугамі, каб бачыць канец.

A Pëtr ìšoǔ s′ledam za Ìm zvoddal′, da dvara peršas′vâtarovaga ì ǔvajšoǔšy ǔ sârèdzìnu, seǔ sa slugamì, kab bačyc′ kanec.

59. Першасьвятары і старэйшыны і ўвесь сынедрыён шукалі ілжывага сьведчаньня супроць Ісуса, каб аддаць Яго на сьмерць;

Peršas′vâtary ì starèjšyny ì ǔves′ synedryën šukalì ìlžyvaga s′vedčan′nâ suproc′ Ìsusa, kab addac′ Âgo na s′merc′;

60. і не знаходзілі; і хоць шмат ілжывых сьведкаў прыходзіла, не знайшлі. Але нарэшце прыйшлі два лжывыя сьведкі

ì ne znahodzìlì; ì hoc′ šmat ìlžyvyh s′vedkaǔ pryhodzìla, ne znajšlì. Ale narèšce pryjšlì dva lžyvyâ s′vedkì

61. і сказалі: Ён казаў: "магу разбурыць храм Божы і за тры дні збудаваць яго".

ì skazalì: Ën kazaǔ: "magu razburyc′ hram Božy ì za try dnì zbudavac′ âgo".

62. І ўстаўшы, першасьвятар сказаў Яму: чаму нічога не адказваеш, што яны супроць Цябе сьведчаць?

Ì ǔstaǔšy, peršas′vâtar skazaǔ Âmu: čamu nìčoga ne adkazvaeš, što âny suproc′ Câbe s′vedčac′?

63. А Ісус маўчаў. І першасьвятар сказаў Яму: заклінаю Цябе Богам жывым, скажы нам, ці Ты Хрыстос, Сын Божы?

A Ìsus maǔčaǔ. Ì peršas′vâtar skazaǔ Âmu: zaklìnaû Câbe Bogam žyvym, skažy nam, cì Ty Hrystos, Syn Božy?

64. Кажа яму Ісус: ты сказаў; нават маўляю вам: ад сёньня ўгледзіце Сына Чалавечага, што сядзіць праваруч сілы і ідзе на аблоках нябесных.

Kaža âmu Ìsus: ty skazaǔ; navat maǔlâû vam: ad sën′nâ ǔgledzìce Syna Čalavečaga, što sâdzìc′ pravaruč sìly ì ìdze na ablokah nâbesnyh.

65. Тады першасьвятар разадраў адзеньне сваё і сказаў: Ён блюзьнерыць. Навошта яшчэ нам сьведкі? Вось, вы чулі блюзьнерства Ягонае!

Tady peršas′vâtar razadraǔ adzen′ne svaë ì skazaǔ: Ën blûz′neryc′. Navošta âščè nam s′vedkì? Vos′, vy čulì blûz′nerstva Âgonae!

66. Як вам здаецца? А яны сказалі ў адказ: варты сьмерці.

Âk vam zdaecca? A âny skazalì ǔ adkaz: varty s′mercì.

67. Тады плявалі Яму ў твар і тузалі Яго; а іншыя білі па шчоках.

Tady plâvalì Âmu ǔ tvar ì tuzalì Âgo; a ìnšyâ bìlì pa ščokah.

68. і казалі: скажы нам, Хрысьце, хто ўдарыў Цябе?

ì kazalì: skažy nam, Hrys′ce, hto ǔdaryǔ Câbe?

69. А Пётр сядзеў звонку на дварэ. І падышла да яго адна служанка і сказала: і ты быў зь Ісусам Галілеянінам.

A Pëtr sâdzeǔ zvonku na dvarè. Ì padyšla da âgo adna služanka ì skazala: ì ty byǔ z′ Ìsusam Galìleânìnam.

70. Але ён адрокся перад усімі, сказаўшы: ня ведаю, што ты кажаш.

Ale ën adroksâ perad usìmì, skazaǔšy: nâ vedaû, što ty kažaš.

71. А калі ён выходзіў за браму, убачыла яго другая, і кажа тым, што былі там: і гэты быў зь Ісусам Назарэем.

A kalì ën vyhodzìǔ za bramu, ubačyla âgo drugaâ, ì kaža tym, što bylì tam: ì gèty byǔ z′ Ìsusam Nazarèem.

72. І зноў адрокся ён, прысягнуўшы: я ня ведаю Гэтага Чалавека.

Ì znoǔ adroksâ ën, prysâgnuǔšy: â nâ vedaû Gètaga Čalaveka.

73. Крыху пазьней падышлі тыя, што стаялі, і сказалі Пятру: сапраўды і ты зь іх, бо і гаворка твая выдае цябе.

Kryhu paz′nej padyšlì tyâ, što staâlì, ì skazalì Pâtru: sapraǔdy ì ty z′ ìh, bo ì gavorka tvaâ vydae câbe.

74. Тады ён пачаў прысягаць і бажыцца: я ня ведаю Гэтага Чалавека. І тут жа засьпяваў певень.

Tady ën pačaǔ prysâgac′ ì bažycca: â nâ vedaû Gètaga Čalaveka. Ì tut ža zas′pâvaǔ peven′.

75. І згадаў Пётр словы, сказаныя яму Ісусам: перш чым засьпявае певень, тройчы адрачэшся ад Мяне. І выйшаўшы вонкі, плакаў горка.

Ì zgadaǔ Pëtr slovy, skazanyâ âmu Ìsusam: perš čym zas′pâvae peven′, trojčy adračèšsâ ad Mâne. Ì vyjšaǔšy vonkì, plakaǔ gorka.

27 Кіраўнік

1. Калі ж настала раніца, зрабілі нараду ўсе першасьвятары і старэйшыны народу супраць Ісуса, каб аддаць Яго на сьмерць:

Kalì ž nastala ranìca, zrabìlì naradu ǔse peršas′vâtary ì starèjšyny narodu suprac′ Ìsusa, kab addac′ Âgo na s′merc′:

2. і зьвязаўшы Яго, завялі і перадалі яго Понцію Пілату, намесьніку.

ì z′vâzaǔšy Âgo, zavâlì ì peradalì âgo Poncìû Pìlatu, names′nìku.

3. Тады Юда, які выдаў Яго, убачыўшы, што засудзілі Яго, і раскаяўшыся, аддаў трыццаць срэбранікаў першасьвятарам і старэйшынам,

Tady Ûda, âkì vydaǔ Âgo, ubačyǔšy, što zasudzìlì Âgo, ì raskaâǔšysâ, addaǔ tryccac′ srèbranìkaǔ peršas′vâtaram ì starèjšynam,

4. кажучы: зграшыў я, прадаўшы кроў нявінную. Яны ж сказалі: што нам да таго? глядзі сам.

kažučy: zgrašyǔ â, pradaǔšy kroǔ nâvìnnuû. Âny ž skazalì: što nam da tago? glâdzì sam.

5. І кінуўшы срэбранікі ў храме, ён адышоў; і пайшоўшы, павесіўся.

Ì kìnuǔšy srèbranìkì ǔ hrame, ën adyšoǔ; ì pajšoǔšy, pavesìǔsâ.

6. Першасьвятары, узяўшы срэбранікі, сказалі: не дазваляецца класьці іх у храмавую скарбніцу, бо гэта цана крыві.

Peršas′vâtary, uzâǔšy srèbranìkì, skazalì: ne dazvalâecca klas′cì ìh u hramavuû skarbnìcu, bo gèta cana kryvì.

7. І зрабіўшы нараду, купілі на іх поле ганчара для пахаваньня чужынцаў;

Ì zrabìǔšy naradu, kupìlì na ìh pole gančara dlâ pahavan′nâ čužyncaǔ;

8. таму і называецца поле тое "полем крыві" па сёньняшні дзень;

tamu ì nazyvaecca pole toe "polem kryvì" pa sën′nâšnì dzen′;

9. тады збылося сказанае праз прарока Ерамію, які кажа: і ўзялі трыццаць срэбранікаў, цану Ацэненага, Якога ацанілі сыны Ізраілевыя,

tady zbylosâ skazanae praz praroka Eramìû, âkì kaža: ì ǔzâlì tryccac′ srèbranìkaǔ, canu Acènenaga, Âkoga acanìlì syny Ìzraìlevyâ,

10. і далі іх за поле ганчара, як сказаў мне Гасподзь.

ì dalì ìh za pole gančara, âk skazaǔ mne Gaspodz′.

11. Ісус жа стаў перад намесьнікам. І спытаўся ў Яго намесьнік, кажучы: Ты Цар Юдэйскі? А Ісус сказаў яму: ты кажаш.

Ìsus ža staǔ perad names′nìkam. Ì spytaǔsâ ǔ Âgo names′nìk, kažučy: Ty Car Ûdèjskì? A Ìsus skazaǔ âmu: ty kažaš.

12. І калі вінавацілі Яго першасьвятары і старэйшыны, Ён нічога не адказваў.

Ì kalì vìnavacìlì Âgo peršas′vâtary ì starèjšyny, Ën nìčoga ne adkazvaǔ.

13. Тады кажа Яму Пілат: ці ня чуеш, колькі сьведчаць супроць Цябе?

Tady kaža Âmu Pìlat: cì nâ čueš, kol′kì s′vedčac′ suproc′ Câbe?

14. І не адказваў яму на ніводнае слова, так што намесьнік вельмі зьдзіўляўся.

Ì ne adkazvaǔ âmu na nìvodnae slova, tak što names′nìk vel′mì z′dzìǔlâǔsâ.

15. А на сьвята намесьнік меў звычай выпускаць народу аднаго вязьня, якога б хацелі.

A na s′vâta names′nìk meǔ zvyčaj vypuskac′ narodu adnago vâz′nâ, âkoga b hacelì.

16. Быў тады ў іх вядомы вязень, званы Варава.

Byǔ tady ǔ ìh vâdomy vâzen′, zvany Varava.

17. І вось, як сабраліся яны, сказаў ім Пілат: каго хочаце, каб я выпусьціў вам: Вараву ці Ісуса, Якога завуць Хрыстом?

Ì vos′, âk sabralìsâ âny, skazaǔ ìm Pìlat: kago hočace, kab â vypus′cìǔ vam: Varavu cì Ìsusa, Âkoga zavuc′ Hrystom?

18. Бо ведаў, што з зайздрасьці выдалі Яго.

Bo vedaǔ, što z zajzdras′cì vydalì Âgo.

19. Тым часам, як сядзеў ён на судовым месцы, жонка ягоная паслала яму сказаць: не рабі нічога Праведніку Таму, бо я сёньня ў сьне шмат адцярпела за Яго.

Tym časam, âk sâdzeǔ ën na sudovym mescy, žonka âgonaâ paslala âmu skazac′: ne rabì nìčoga Pravednìku Tamu, bo â sën′nâ ǔ s′ne šmat adcârpela za Âgo.

20. Але першасьвятары і старэйшыны падбухторылі люд прасіць Вараву, а Ісуса загубіць.

Ale peršas′vâtary ì starèjšyny padbuhtorylì lûd prasìc′ Varavu, a Ìsusa zagubìc′.

21. Тады намесьнік сказаў у адказ: каго хочаце з двух, каб я выпусьціў вам? Яны сказалі: Вараву.

Tady names′nìk skazaǔ u adkaz: kago hočace z dvuh, kab â vypus′cìǔ vam? Âny skazalì: Varavu.

22. Кажа ім Пілат: што ж мне зрабіць зь Ісусам, Якога завуць Хрыстом? Кажуць яму ўсе: хай будзе ўкрыжаваны!

Kaža ìm Pìlat: što ž mne zrabìc′ z′ Ìsusam, Âkoga zavuc′ Hrystom? Kažuc′ âmu ǔse: haj budze ǔkryžavany!

23. А намесьнік сказаў: якое ж ліха ўчыніў Ён? Але яны яшчэ мацней крычалі: хай будзе ўкрыжаваны!

A names′nìk skazaǔ: âkoe ž lìha ǔčynìǔ Ën? Ale âny âščè macnej kryčalì: haj budze ǔkryžavany!

24. Пілат, бачачы, што нічога не дапамагае, а неспакой расьце, узяў вады і ўмыў рукі перад людзьмі, кажучы: невінаваты я ў крыві Праведніка Гэтага; глядзеце самі.

Pìlat, bačačy, što nìčoga ne dapamagae, a nespakoj ras′ce, uzâǔ vady ì ǔmyǔ rukì perad lûdz′mì, kažučy: nevìnavaty â ǔ kryvì Pravednìka Gètaga; glâdzece samì.

25. І, адказваючы, увесь люд сказаў: Кроў Ягоная на нас і на дзецях нашых.

Ì, adkazvaûčy, uves′ lûd skazaǔ: Kroǔ Âgonaâ na nas ì na dzecâh našyh.

26. Тады выпусьціў ім Вараву, а Ісуса, біўшы, аддаў на крыжаваньне.

Tady vypus′cìǔ ìm Varavu, a Ìsusa, bìǔšy, addaǔ na kryžavan′ne.

27. Тады воіны намесьнікавы, узяўшы Ісуса ў прэторыю, сабралі на Яго цэлы полк,

Tady voìny names′nìkavy, uzâǔšy Ìsusa ǔ prètoryû, sabralì na Âgo cèly polk,

28. і разьдзеўшы Яго, надзелі на Яго пурпуру;

ì raz′dzeǔšy Âgo, nadzelì na Âgo purpuru;

29. і, сплёўшы вянок зь цёрну, усклалі на галаву Яму і далі Яму ў правую руку кій, і, укленчыўшы перад Ім, кпілі зь Яго, кажучы: радуйся, Цар Юдэйскі!

ì, splëǔšy vânok z′ cërnu, usklalì na galavu Âmu ì dalì Âmu ǔ pravuû ruku kìj, ì, uklenčyǔšy perad Ìm, kpìlì z′ Âgo, kažučy: radujsâ, Car Ûdèjskì!

30. і плявалі на Яго і, узяўшы кій, білі па галаве Яго.

ì plâvalì na Âgo ì, uzâǔšy kìj, bìlì pa galave Âgo.

31. І калі назьдзекаваліся зь Яго, зьнялі зь Яго пурпуру і апранулі Яго ў адзежу Ягоную, і павялі Яго на крыжаваньне.

Ì kalì naz′dzekavalìsâ z′ Âgo, z′nâlì z′ Âgo purpuru ì apranulì Âgo ǔ adzežu Âgonuû, ì pavâlì Âgo na kryžavan′ne.

32. Выходзячы, спаткалі яны аднаго Кірынеяніна, імем Сымон: яго і прымусілі несьці крыж Ягоны.

Vyhodzâčy, spatkalì âny adnago Kìryneânìna, ìmem Symon: âgo ì prymusìlì nes′cì kryž Âgony.

33. І прыйшоўшы на месца, якое называецца Галгофа, што азначае "месца чарапоў",

Ì pryjšoǔšy na mesca, âkoe nazyvaecca Galgofa, što aznačae "mesca čarapoǔ",

34. далі Яму піць воцату, зьмяшанага з жоўцю; і, пакаштаваўшы, не хацеў піць.

dalì Âmu pìc′ vocatu, z′mâšanaga z žoǔcû; ì, pakaštavaǔšy, ne haceǔ pìc′.

35. Тыя, што ўкрыжавалі Яго, дзялілі вопратку Ягоную, кідаючы жэрабя;

Tyâ, što ǔkryžavalì Âgo, dzâlìlì vopratku Âgonuû, kìdaûčy žèrabâ;

36. і, седзячы, вартавалі Яго там;

ì, sedzâčy, vartavalì Âgo tam;

37. і зьмясьцілі над галавою Ягонай надпіс зь віною Яго: Гэты ёсьць Ісус, Цар Юдэйскі.

ì z′mâs′cìlì nad galavoû Âgonaj nadpìs z′ vìnoû Âgo: Gèty ës′c′ Ìsus, Car Ûdèjskì.

38. Тады ўкрыжавалі зь Ім двух разбойнікаў: аднаго па правы бок, а другога па левы.

Tady ǔkryžavalì z′ Ìm dvuh razbojnìkaǔ: adnago pa pravy bok, a drugoga pa levy.

39. А тыя, што міма праходзілі, зьневажалі Яго, ківаючы галовамі сваімі

A tyâ, što mìma prahodzìlì, z′nevažalì Âgo, kìvaûčy galovamì svaìmì

40. і кажучы: Ты, што разбураеш храм і за тры дні будуеш! уратуй Сябе Самога. Калі Ты Сын Божы, сыйдзі з крыжа.

ì kažučy: Ty, što razburaeš hram ì za try dnì budueš! uratuj Sâbe Samoga. Kalì Ty Syn Božy, syjdzì z kryža.

41. Падобна і першасьвятары з кніжнікамі і старэйшынамі і фарысэямі, насьміхаючыся, казалі:

Padobna ì peršas′vâtary z knìžnìkamì ì starèjšynamì ì farysèâmì, nas′mìhaûčysâ, kazalì:

42. іншых ратаваў, а Самога Сябе ня можа ўратаваць. Калі Ён Цар Ізраілеў, хай цяпер сыйдзе з крыжа, і ўверуем у Яго;

ìnšyh ratavaǔ, a Samoga Sâbe nâ moža ǔratavac′. Kalì Ën Car Ìzraìleǔ, haj câper syjdze z kryža, ì ǔveruem u Âgo;

43. спадзяваўся на Бога: хай цяпер выбавіць Яго, калі Ён угодны Яму. Бо Ён сказаў: Я Божы Сын.

spadzâvaǔsâ na Boga: haj câper vybavìc′ Âgo, kalì Ën ugodny Âmu. Bo Ën skazaǔ: Â Božy Syn.

44. Таксама і разбойнікі, укрыжаваныя зь Ім, зьневажалі Яго.

Taksama ì razbojnìkì, ukryžavanyâ z′ Ìm, z′nevažalì Âgo.

45. Ад шостай жа гадзіны цемра настала па ўсёй зямлі да гадзіны дзявятай.

Ad šostaj ža gadzìny cemra nastala pa ǔsëj zâmlì da gadzìny dzâvâtaj.

46. а каля дзявятай гадзіны ўскрыкнуў Ісус моцным голасам, кажучы: Ілі, Ілі! ламб савахвані? што азначае: Божа Мой, Божа Мой! чаму Ты Мяне пакінуў?

a kalâ dzâvâtaj gadzìny ǔskryknuǔ Ìsus mocnym golasam, kažučy: Ìlì, Ìlì! lamb savahvanì? što aznačae: Boža Moj, Boža Moj! čamu Ty Mâne pakìnuǔ?

47. Некаторыя, што стаялі там, чуючы гэта, казалі: Ільлю кліча Ён.

Nekatoryâ, što staâlì tam, čuûčy gèta, kazalì: Ìl′lû klìča Ën.

48. І адразу пабег адзін зь іх, узяў губку, намачыў у воцат і, насадзіўшы на кій, даваў Яму піць;

Ì adrazu pabeg adzìn z′ ìh, uzâǔ gubku, namačyǔ u vocat ì, nasadzìǔšy na kìj, davaǔ Âmu pìc′;

49. а другія казалі: пастой; пабачым, ці прыйдзе Ільля ўратаваць Яго.

a drugìâ kazalì: pastoj; pabačym, cì pryjdze Ìl′lâ ǔratavac′ Âgo.

50. А Ісус, зноў ўскрыкнуўшы моцным голасам, выпусьціў дух.

A Ìsus, znoǔ ǔskryknuǔšy mocnym golasam, vypus′cìǔ duh.

51. І вось, завеса храма разадралася напалам, зьверху данізу; і зямля здрыганулася: і каменьне раскалолася;

Ì vos′, zavesa hrama razadralasâ napalam, z′verhu danìzu; ì zâmlâ zdryganulasâ: ì kamen′ne raskalolasâ;

52. і магілы расчыніліся; і многія целы памерлых паўсталі;

ì magìly rasčynìlìsâ; ì mnogìâ cely pamerlyh paǔstalì;

53. і выйшаўшы з магілаў пасьля ўваскрэсеньня Ягонага, увайшлі ў сьвяты горад і явіліся многім.

ì vyjšaǔšy z magìlaǔ pas′lâ ǔvaskrèsen′nâ Âgonaga, uvajšlì ǔ s′vâty gorad ì âvìlìsâ mnogìm.

54. А сотнік і тыя, што зь ім вартавалі Ісуса, бачачы землятрус і ўсё, што адбылося, перапалохаліся вельмі і казалі: сапраўды Ён быў Сын Божы.

A sotnìk ì tyâ, što z′ ìm vartavalì Ìsusa, bačačy zemlâtrus ì ǔsë, što adbylosâ, perapalohalìsâ vel′mì ì kazalì: sapraǔdy Ën byǔ Syn Božy.

55. Там былі таксама і глядзелі здалёк многія жанчыны, якія ішлі сьледам за Ісусам з Галілеі, служачы Яму;

Tam bylì taksama ì glâdzelì zdalëk mnogìâ žančyny, âkìâ ìšlì s′ledam za Ìsusam z Galìleì, služačy Âmu;

56. сярод іх былі Марыя Магдаліна і Марыя, маці Якава і Ёсіі, і маці сыноў Зевядзеевых.

sârod ìh bylì Maryâ Magdalìna ì Maryâ, macì Âkava ì Ësìì, ì macì synoǔ Zevâdzeevyh.

57. Калі ж зьвечарэла, прыйшоў багаты чалавек з Арыматэі, імем Язэп, які таксама вучыўся ў Ісуса;

Kalì ž z′večarèla, pryjšoǔ bagaty čalavek z Arymatèì, ìmem Âzèp, âkì taksama vučyǔsâ ǔ Ìsusa;

58. ён, прыйшоўшы да Пілата, прасіў Цела Ісусавага. Тады Пілат загадаў аддаць Цела.

ën, pryjšoǔšy da Pìlata, prasìǔ Cela Ìsusavaga. Tady Pìlat zagadaǔ addac′ Cela.

59. І ўзяўшы Цела, Язэп абгарнуў яго чыстым палатном

Ì ǔzâǔšy Cela, Âzèp abgarnuǔ âgo čystym palatnom

60. і паклаў яго ў новай сваёй магіле, якую высек у скале; і прываліўшы вялікі камень да дзьвярэй магілы, адышоў.

ì paklaǔ âgo ǔ novaj svaëj magìle, âkuû vysek u skale; ì pryvalìǔšy vâlìkì kamen′ da dz′vârèj magìly, adyšoǔ.

61. Была ж там Марыя Магдаліна і другая Марыя, якія сядзелі насупраць магілы.

Byla ž tam Maryâ Magdalìna ì drugaâ Maryâ, âkìâ sâdzelì nasuprac′ magìly.

62. На другі дзень, які ідзе за пятніцай, сабраліся першасьвятары і фарысэі да Пілата

Na drugì dzen′, âkì ìdze za pâtnìcaj, sabralìsâ peršas′vâtary ì farysèì da Pìlata

63. і казалі: спадару! мы ўспомнілі, што ашуканец той, яшчэ калі быў жывы, сказаў: "праз тры дні ўваскрэсну";

ì kazalì: spadaru! my ǔspomnìlì, što ašukanec toj, âščè kalì byǔ žyvy, skazaǔ: "praz try dnì ǔvaskrèsnu";

64. дык вось, загадай вартаваць магілу да трэйцяга дня, каб вучні Ягоныя, прыйшоўшы ўначы, ня ўкралі Яго і не сказалі народу: "уваскрэс зь мёртвых", і будзе апошняе ашуканства горшае за першае.

dyk vos′, zagadaj vartavac′ magìlu da trèjcâga dnâ, kab vučnì Âgonyâ, pryjšoǔšy ǔnačy, nâ ǔkralì Âgo ì ne skazalì narodu: "uvaskrès z′ mërtvyh", ì budze apošnâe ašukanstva goršae za peršae.

65. А Пілат сказаў ім: маеце варту; ідзеце, ахоўвайце, як ведаеце.

A Pìlat skazaǔ ìm: maece vartu; ìdzece, ahoǔvajce, âk vedaece.

66. Яны пайшлі і ахоўвалі магілу, прыклаўшы пячатку да каменя і паставіўшы варту.

Âny pajšlì ì ahoǔvalì magìlu, pryklaǔšy pâčatku da kamenâ ì pastavìǔšy vartu.

28 Кіраўнік

1. Як прайшла субота, на сьвітаньні першага дня тыдня, прыйшла Марыя Магдаліна і другая Марыя паглядзець магілу.

Âk prajšla subota, na s′vìtan′nì peršaga dnâ tydnâ, pryjšla Maryâ Magdalìna ì drugaâ Maryâ paglâdzec′ magìlu.

2. І вось, зрабіўся вялікі землятрус, бо анёл Гасподні, які сышоў зь неба, прыступіўшы, адваліў камень ад уваходу ў магілу і сядзеў на ім;

Ì vos′, zrabìǔsâ vâlìkì zemlâtrus, bo anël Gaspodnì, âkì syšoǔ z′ neba, prystupìǔšy, advalìǔ kamen′ ad uvahodu ǔ magìlu ì sâdzeǔ na ìm;

3. выгляд жа ягоны быў, як маланка, і ўбраньне ягонае белае, як сьнег.

vyglâd ža âgony byǔ, âk malanka, ì ǔbran′ne âgonae belae, âk s′neg.

4. І ад страху перад ім затрымцелі вартаўнікі, і сталі як мёртвыя.

Ì ad strahu perad ìm zatrymcelì vartaǔnìkì, ì stalì âk mërtvyâ.

5. Анёл жа, прамаўляючы да жанчын, сказаў: ня бойцеся вы; бо ведаю, што вы шукаеце Ісуса ўкрыжаванага;

Anël ža, pramaǔlâûčy da žančyn, skazaǔ: nâ bojcesâ vy; bo vedaû, što vy šukaece Ìsusa ǔkryžavanaga;

6. няма Яго тут; Ён уваскрэс, як сказаў; падыдзеце, пабачце месца, дзе ляжаў Гасподзь;

nâma Âgo tut; Ën uvaskrès, âk skazaǔ; padydzece, pabačce mesca, dze lâžaǔ Gaspodz′;

7. ды ідзеце хутчэй, скажэце вучням Ягоным, што Ён уваскрэс зь мёртвых і сустрэне вас у Галілеі: там Яго ўбачыце; вось я сказаў вам.

dy ìdzece hutčèj, skažèce vučnâm Âgonym, što Ën uvaskrès z′ mërtvyh ì sustrène vas u Galìleì: tam Âgo ǔbačyce; vos′ â skazaǔ vam.

8. І пайшоўшы сьпешна ад магілы, яны са страхам і радасьцю вялікаю пабеглі паведаміць вучням Ягоным;

Ì pajšoǔšy s′pešna ad magìly, âny sa straham ì radas′cû vâlìkaû pabeglì pavedamìc′ vučnâm Âgonym;

9. калі ж ішлі яны паведаміць вучням Ягоным, і вось, Ісус сустрэў іх і сказаў: радуйцеся! І яны, прыступіўшы, абхапілі ногі Ягоныя і пакланяліся Яму.

kalì ž ìšlì âny pavedamìc′ vučnâm Âgonym, ì vos′, Ìsus sustrèǔ ìh ì skazaǔ: radujcesâ! Ì âny, prystupìǔšy, abhapìlì nogì Âgonyâ ì paklanâlìsâ Âmu.

10. Тады кажа ім Ісус: ня бойцеся; ідзеце, паведаміце братам Маім, каб ішлі ў Галілею, і там яны ўбачаць мяне.

Tady kaža ìm Ìsus: nâ bojcesâ; ìdzece, pavedamìce bratam Maìm, kab ìšlì ǔ Galìleû, ì tam âny ǔbačac′ mâne.

11. А калі яны ішлі, дык некаторыя з варты, увайшоўшы ў горад, паведамілі першасьвятарам усё, што адбылося.

A kalì âny ìšlì, dyk nekatoryâ z varty, uvajšoǔšy ǔ gorad, pavedamìlì peršas′vâtaram usë, što adbylosâ.

12. І яны, сабраўшыся са старэйшынамі і зрабіўшы нараду, немалыя грошы далі воінам,

Ì âny, sabraǔšysâ sa starèjšynamì ì zrabìǔšy naradu, nemalyâ grošy dalì voìnam,

13. кажучы: скажэце, што вучні Ягоныя, уначы прыйшоўшы, укралі Яго, калі мы спалі;

kažučy: skažèce, što vučnì Âgonyâ, unačy pryjšoǔšy, ukralì Âgo, kalì my spalì;

14. і калі чуткі пра гэта дойдуць да намесьніка, мы пераканаем яго і вас ад няпрыемнасьці ўратуем.

ì kalì čutkì pra gèta dojduc′ da names′nìka, my perakanaem âgo ì vas ad nâpryemnas′cì ǔratuem.

15. Яны ж, узяўшы грошы, зрабілі, як навучаныя былі. І пранеслася слова гэтае сярод Юдэяў аж да сёньняшняга дня.

Âny ž, uzâǔšy grošy, zrabìlì, âk navučanyâ bylì. Ì praneslasâ slova gètae sârod Ûdèâǔ až da sën′nâšnâga dnâ.

16. Адзінаццаць жа вучняў пайшлі ў Галілею, на гару, куды загадаў ім Ісус;

Adzìnaccac′ ža vučnâǔ pajšlì ǔ Galìleû, na garu, kudy zagadaǔ ìm Ìsus;

17. і, убачыўшы Яго, пакланіліся Яму; а другія засумняваліся.

ì, ubačyǔšy Âgo, paklanìlìsâ Âmu; a drugìâ zasumnâvalìsâ.

18. І, прыступіўшы, Ісус сказаў ім: дадзена Мне ўсякая ўлада на небе і на зямлі:

Ì, prystupìǔšy, Ìsus skazaǔ ìm: dadzena Mne ǔsâkaâ ǔlada na nebe ì na zâmlì:

19. дык ідзеце, навучайце ўсе народы, хрысьцячы іх у імя Айца і Сына і Сьвятога Духа,

dyk ìdzece, navučajce ǔse narody, hrys′câčy ìh u ìmâ Ajca ì Syna ì S′vâtoga Duha,

20. вучачы іх выконваць усё, што Я запаведаў вам; і вось, Я з вамі ва ўсе дні да сканчэньня веку. Амін.

vučačy ìh vykonvac′ usë, što Â zapavedaǔ vam; ì vos′, Â z vamì va ǔse dnì da skančèn′nâ veku. Amìn.

МАРКА MARKA

1 Кіраўнік

1. Пачатак Дабравесьця Ісуса Хрыста, Сына Божага,

Pačatak Dabraves′câ Ìsusa Hrysta, Syna Božaga,

2. як напісана ў прарокаў: "вось, Я пасылаю анёла Майго перад Табою".

âk napìsana ǔ prarokaǔ: "vos′, Â pasylaû anëla Majgo perad Taboû".

3. "Голас таго, хто кліча ў пустыні: падрыхтуйце шлях Госпаду, простымі зрабеце сьцежкі Яму".

"Golas tago, hto klìča ǔ pustynì: padryhtujce šlâh Gospadu, prostymì zrabece s′cežkì Âmu".

4. Зьявіўся Ян, хрысьцячы ў пустыні і прапаведуючы хрышчэньне пакаяньня на дараваньне грахоў.

Z′âvìǔsâ Ân, hrys′câčy ǔ pustynì ì prapaveduûčy hryščèn′ne pakaân′nâ na daravan′ne grahoǔ.

5. І выходзілі да яго ўся краіна Юдэйская і Ерусалімляне; і хрысьціліся ў яго ўсе ў рацэ Ярдане, спавядаючыся ў грахах сваіх.

Ì vyhodzìlì da âgo ǔsâ kraìna Ûdèjskaâ ì Erusalìmlâne; ì hrys′cìlìsâ ǔ âgo ǔse ǔ racè Ârdane, spavâdaûčysâ ǔ grahah svaìh.

6. А ў Яна была вопратка зь вярблюджага воласу і скураны пояс на паясьніцы ягонай, і еў акрыды і дзікі мёд.

A ǔ Âna byla vopratka z′ vârblûdžaga volasu ì skurany poâs na paâs′nìcy âgonaj, ì eǔ akrydy ì dzìkì mëd.

7. І прапаведаваў, кажучы: ідзе за мною Мацнейшы за мяне, у Якога я ня варты, нахіліўшыся, разьвязаць рэмень абутку Ягонага;

Ì prapavedavaǔ, kažučy: ìdze za mnoû Macnejšy za mâne, u Âkoga â nâ varty, nahìlìǔšysâ, raz′vâzac′ rèmen′ abutku Âgonaga;

8. я хрысьціў вас вадою, а Ён будзе хрысьціць вас Духам Сьвятым.

â hrys′cìǔ vas vadoû, a Ën budze hrys′cìc′ vas Duham S′vâtym.

9. І было ў тыя дні, прыйшоў Ісус з Назарэта Галілейскага і хрысьціўся ў Яна ў Ярдане.

Ì bylo ǔ tyâ dnì, pryjšoǔ Ìsus z Nazarèta Galìlejskaga ì hrys′cìǔsâ ǔ Âna ǔ Ârdane.

10. І калі выходзіў з вады, убачыў адразу Ян, як адчыніліся нябёсы, і Духа, як голуба, Які сыходзіў на Яго.

Ì kalì vyhodzìǔ z vady, ubačyǔ adrazu Ân, âk adčynìlìsâ nâbësy, ì Duha, âk goluba, Âkì syhodzìǔ na Âgo.

11. І голас быў зь нябёсаў: "Ты Сын Мой Любасны, Якога Я ўпадабаў".

Ì golas byǔ z′ nâbësaǔ: "Ty Syn Moj Lûbasny, Âkoga Â ǔpadabaǔ".

12. І адразу пасьля гэтага Дух вядзе Яго ў пустыню.

Ì adrazu pas′lâ gètaga Duh vâdze Âgo ǔ pustynû.

13. І быў Ён там у пустыні сорак дзён, спакушаны сатаною, і быў са зьвярамі; і анёлы слугавалі Яму.

Ì byǔ Ën tam u pustynì sorak dzën, spakušany satanoû, ì byǔ sa z′vâramì; ì anëly slugavalì Âmu.

14. А пасьля таго, як прададзены быў Ян, прыйшоў Ісус ў Галілею, прапаведуючы Дабравесьце Царства Божага,

A pas′lâ tago, âk pradadzeny byǔ Ân, pryjšoǔ Ìsus ǔ Galìleû, prapaveduûčy Dabraves′ce Carstva Božaga,

15. і кажучы, што прыйшоў час і наблізілася Царства Божае: пакайцеся і веруйце ў Дабравесьце.

ì kažučy, što pryjšoǔ čas ì nablìzìlasâ Carstva Božae: pakajcesâ ì verujce ǔ Dabraves′ce.

16. А праходзячы каля мора Галілейскага, убачыў Сымона і Андрэя, брата ягонага, якія закідвалі мярэжы ў мора, бо яны былі рыбакі.

A prahodzâčy kalâ mora Galìlejskaga, ubačyǔ Symona ì Andrèâ, brata âgonaga, âkìâ zakìdvalì mârèžy ǔ mora, bo âny bylì rybakì.

17. І сказаў ім Ісус: ідзеце за Мною, і Я зраблю вас лаўцамі людзей.

Ì skazaǔ ìm Ìsus: ìdzece za Mnoû, ì Â zrablû vas laǔcamì lûdzej.

18. І яны адразу, пакінуўшы мярэжы свае, пайшлі за Ім.

Ì âny adrazu, pakìnuǔšy mârèžy svae, pajšlì za Ìm.

19. І прайшоўшы адтуль далей, Ён угледзеў Якава Зевядзеевага і Яна, брата ягонага, таксама ў лодцы; яны ладзілі мярэжы,

Ì prajšoǔšy adtul′ dalej, Ën ugledzeǔ Âkava Zevâdzeevaga ì Âna, brata âgonaga, taksama ǔ lodcy; âny ladzìlì mârèžy,

20. і адразу заклікаў іх. І яны, пакінуўшы бацьку свайго Зевядзея ў лодцы з работнікамі, пайшлі за Ім.

ì adrazu zaklìkaǔ ìh. Ì âny, pakìnuǔšy bac′ku svajgo Zevâdzeâ ǔ lodcy z rabotnìkamì, pajšlì za Ìm.

21. І прыходзяць у Капернаум; і неўзабаве ў суботу ўвайшоў Ён у сынагогу і вучыў.

Ì pryhodzâc′ u Kapernaum; ì neǔzabave ǔ subotu ǔvajšoǔ Ën u synagogu ì vučyǔ.

22. І зьдзіўляліся з вучэньня Ягонага, бо Ён вучыў іх як той, хто ўладу мае, а не як кніжнікі.

Ì z′dzìǔlâlìsâ z vučèn′nâ Âgonaga, bo Ën vučyǔ ìh âk toj, hto ǔladu mae, a ne âk knìžnìkì.

23. У сынагозе іхняй быў чалавек, апанаваны духам нячыстым, і закрычаў:

U synagoze ìhnâj byǔ čalavek, apanavany duham nâčystym, ì zakryčaǔ:

24. кінь, што Табе да нас, Ісусе Назаранін? Ты прыйшоў пагубіць нас! ведаю Цябе, хто Ты, Сьвяты Божы.

kìn′, što Tabe da nas, Ìsuse Nazaranìn? Ty pryjšoǔ pagubìc′ nas! vedaû Câbe, hto Ty, S′vâty Božy.

25. Але Ісус загразіў яму, кажучы: змоўкні і выйдзі зь яго.

Ale Ìsus zagrazìǔ âmu, kažučy: zmoǔknì ì vyjdzì z′ âgo.

26. Тады дух нячысты, скалануўшы яго і закрычаўшы зычным голасам, выйшаў зь яго.

Tady duh nâčysty, skalanuǔšy âgo ì zakryčaǔšy zyčnym golasam, vyjšaǔ z′ âgo.

27. І жахнуліся ўсе, і пыталіся адзін у аднаго: што гэта? што гэта за вучэньне новае, што Ён і духам нячыстым загадвае і яны слухаюцца Яго.

Ì žahnulìsâ ǔse, ì pytalìsâ adzìn u adnago: što gèta? što gèta za vučèn′ne novae, što Ën ì duham nâčystym zagadvae ì âny sluhaûcca Âgo.

28. І хутка разышлася пра Яго пагалоска па ўсіх землях вакол Галілеі.

Ì hutka razyšlasâ pra Âgo pagaloska pa ǔsìh zemlâh vakol Galìleì.

29. Выйшаўшы неўзабаве з сынагогі, прыйшлі ў дом Сымона і Андрэя зь Якавам і Янам.

Vyjšaǔšy neǔzabave z synagogì, pryjšlì ǔ dom Symona ì Andrèâ z′ Âkavam ì Ânam.

30. А Сымонава цешча ляжала ў гарачцы; і адразу кажуць Яму пра яе.

A Symonava cešča lâžala ǔ garačcy; ì adrazu kažuc′ Âmu pra âe.

31. Падышоўшы, Ён падняў яе, узяў яе за руку; і гарачка адразу пакінула яе, і яна пачала слугаваць ім.

Padyšoǔšy, Ën padnâǔ âe, uzâǔ âe za ruku; ì garačka adrazu pakìnula âe, ì âna pačala slugavac′ ìm.

32. А як зьмяркалася, калі заходзіла сонца, прыносілі да Яго ўсіх хворых і апанаваных дэманамі.

A âk z′mârkalasâ, kalì zahodzìla sonca, prynosìlì da Âgo ǔsìh hvoryh ì apanavanyh dèmanamì.

33. І ўвесь горад сабраўся да дзьвярэй.

Ì ǔves′ gorad sabraǔsâ da dz′vârèj.

34. І Ён ацаліў многіх, што цярпелі ад розных хваробаў; выгнаў шмат дэманаў і не дазваляў дэманам гаварыць, бо яны ведалі, што Ён Хрыстос.

Ì Ën acalìǔ mnogìh, što cârpelì ad roznyh hvarobaǔ; vygnaǔ šmat dèmanaǔ ì ne dazvalâǔ dèmanam gavaryc′, bo âny vedalì, što Ën Hrystos.

35. А нараніцу, устаўшы на досьвітку, выйшаў і пайшоў у пустэльнае месца, і там маліўся.

A naranìcu, ustaǔšy na dos′vìtku, vyjšaǔ ì pajšoǔ u pustèl′nae mesca, ì tam malìǔsâ.

36. Сымон і тыя, хто быў зь Ім, пайшлі за Ім;

Symon ì tyâ, hto byǔ z′ Ìm, pajšlì za Ìm;

37. і, знайшоўшы Яго, кажуць Яму: усе шукаюць Цябе.

ì, znajšoǔšy Âgo, kažuc′ Âmu: use šukaûc′ Câbe.

38. Ён кажа ім: хадзем у бліжэйшыя селішчы і гарады, каб Мне і там зьвеставаць, бо Я на тое і прыйшоў.

Ën kaža ìm: hadzem u blìžèjšyâ selìščy ì garady, kab Mne ì tam z′vestavac′, bo Â na toe ì pryjšoǔ.

39. І Ён зьвеставаў у сынагогах іхніх па ўсёй Галілеі, і выганяў дэманаў.

Ì Ën z′vestavaǔ u synagogah ìhnìh pa ǔsëj Galìleì, ì vyganâǔ dèmanaǔ.

40. Прыходзіць да Яго пракажоны і, просячы Яго на каленях, кажа Яму: калі хочаш, можаш мяне ачысьціць.

Pryhodzìc′ da Âgo prakažony ì, prosâčy Âgo na kalenâh, kaža Âmu: kalì hočaš, možaš mâne ačys′cìc′.

41. Ісус, умілажаліўшыся зь яго, працягнуў руку, дакрануўся да яго і сказаў яму: хачу, ачысьціся.

Ìsus, umìlažalìǔšysâ z′ âgo, pracâgnuǔ ruku, dakranuǔsâ da âgo ì skazaǔ âmu: haču, ačys′cìsâ.

42. Пасьля гэтага слова праказа адразу сыйшла зь яго, і ён стаўся чыстым.

Pas′lâ gètaga slova prakaza adrazu syjšla z′ âgo, ì ën staǔsâ čystym.

43. І гнеўна выгаварыўшы яму, адразу прагнаў яго

Ì gneǔna vygavaryǔšy âmu, adrazu pragnaǔ âgo

44. і сказаў яму: глядзі, нікому нічога не кажы; а ідзі, пакажыся сьвятару і ахвяруй за ачышчэньне тваё, што загадаў Майсей, на сьведчаньне ім.

ì skazaǔ âmu: glâdzì, nìkomu nìčoga ne kažy; a ìdzì, pakažysâ s′vâtaru ì ahvâruj za ačyščèn′ne tvaë, što zagadaǔ Majsej, na s′vedčan′ne ìm.

45. А ён, выйшаўшы, пачаў абвяшчаць і расказваць пра тое, што адбылося, так што Ісус ня мог ужо адкрыта ўвайсьці ў горад, а быў звонку, у мясьцінах пустэльных. І прыходзілі да Яго адусюль.

A ën, vyjšaǔšy, pačaǔ abvâščac′ ì raskazvac′ pra toe, što adbylosâ, tak što Ìsus nâ mog užo adkryta ǔvajs′cì ǔ gorad, a byǔ zvonku, u mâs′cìnah pustèl′nyh. Ì pryhodzìlì da Âgo adusûl′.

2 Кіраўнік

1. Праз колькі дзён Ён прыйшоў у Капернаум і стала вядома, што Ён у доме.

Praz kol′kì dzën Ën pryjšoǔ u Kapernaum ì stala vâdoma, što Ën u dome.

2. Адразу сабраліся многія, так што ўжо і за дзьвярыма ня было месца, і Ён казаў ім слова.

Adrazu sabralìsâ mnogìâ, tak što ǔžo ì za dz′vâryma nâ bylo mesca, ì Ën kazaǔ ìm slova.

3. І прыйшлі да Яго з паралізаваным, якога несьлі чацьвёра:

Ì pryjšlì da Âgo z paralìzavanym, âkoga nes′lì čac′vëra:

4. і, ня маючы як падысьці да Яго празь людзей, разабралі дах дома, дзе Ён быў і, пракапаўшыся, апусьцілі пасьцель, на якой ляжаў паралізаваны.

ì, nâ maûčy âk padys′cì da Âgo praz′ lûdzej, razabralì dah doma, dze Ën byǔ ì, prakapaǔšysâ, apus′cìlì pas′cel′, na âkoj lâžaǔ paralìzavany.

5. Ісус, як убачыў веру іхнюю, кажа пралізаванаму: дзіця! даруюцца табе грахі твае.

Ìsus, âk ubačyǔ veru ìhnûû, kaža pralìzavanamu: dzìcâ! daruûcca tabe grahì tvae.

6. Тут сядзелі некаторыя кніжнікі і разважалі ў сэрцах сваіх:

Tut sâdzelì nekatoryâ knìžnìkì ì razvažalì ǔ sèrcah svaìh:

7. Чаго Ён так блюзьнерыць? хто можа дараваць грахі, акрамя аднаго Бога?

Čago Ën tak blûz′neryc′? hto moža daravac′ grahì, akramâ adnago Boga?

8. Ісус, адразу пазнаўшы духам Сваім, што яны так разважаюць самі ў сабе, сказаў ім: навошта вы так разважаеце ў сэрцах вашых?

Ìsus, adrazu paznaǔšy duham Svaìm, što âny tak razvažaûc′ samì ǔ sabe, skazaǔ ìm: navošta vy tak razvažaece ǔ sèrcah vašyh?

9. што лягчэй? альбо сказаць паралізаванаму: "даруюцца табе грахі?" альбо сказаць: "устань, вазьмі сваю пасьцель і хадзі?",

što lâgčèj? al′bo skazac′ paralìzavanamu: "daruûcca tabe grahì?" al′bo skazac′: "ustan′, vaz′mì svaû pas′cel′ ì hadzì?",

10. але каб вы ведалі, што Сын Чалавечы мае ўладу на зямлі дараваць грахі, - кажа паралізаванаму:

ale kab vy vedalì, što Syn Čalavečy mae ǔladu na zâmlì daravac′ grahì, - kaža paralìzavanamu:

11. табе кажу: устань, вазьмі пасьцель тваю і ідзі ў дом твой.

tabe kažu: ustan′, vaz′mì pas′cel′ tvaû ì ìdzì ǔ dom tvoj.

12. Той адразу ўстаў і, узяўшы пасьцель, выйшаў перад усімі, так што ўсе дзіву даваліся і славілі Бога, кажучы: ніколі нічога такога мы ня бачылі.

Toj adrazu ǔstaǔ ì, uzâǔšy pas′cel′, vyjšaǔ perad usìmì, tak što ǔse dzìvu davalìsâ ì slavìlì Boga, kažučy: nìkolì nìčoga takoga my nâ bačylì.

13. І выйшаў Ісус зноў да мора; і ўсе людзі пайшлі да Яго, і Ён вучыў іх.

Ì vyjšaǔ Ìsus znoǔ da mora; ì ǔse lûdzì pajšlì da Âgo, ì Ën vučyǔ ìh.

14. Праходзячы, убачыў Ён Лявія Алфеевага, які сядзеў каля мытні, і кажа яму: ідзі за Мною. І той, устаўшы, пайшоў за Ім.

Prahodzâčy, ubačyǔ Ën Lâvìâ Alfeevaga, âkì sâdzeǔ kalâ mytnì, ì kaža âmu: ìdzì za Mnoû. Ì toj, ustaǔšy, pajšoǔ za Ìm.

15. І калі Ісус узьляжаў у доме ягоным, узьляжалі зь Ім і вучні Ягоныя і многія мытнікі і грэшнікі; бо шмат іх было, і яны ішлі сьледам за Ім.

Ì kalì Ìsus uz′lâžaǔ u dome âgonym, uz′lâžalì z′ Ìm ì vučnì Âgonyâ ì mnogìâ mytnìkì ì grèšnìkì; bo šmat ìh bylo, ì âny ìšlì s′ledam za Ìm.

16. Кніжнікі і фарысэі, убачыўшы, што Ён есьць з мытнікамі і грэшнікамі, казалі вучням Ягоным: як гэта Ён есьць і п'е з мытнікамі і грэшнікамі?

Knìžnìkì ì farysèì, ubačyǔšy, što Ën es′c′ z mytnìkamì ì grèšnìkamì, kazalì vučnâm Âgonym: âk gèta Ën es′c′ ì p'e z mytnìkamì ì grèšnìkamì?

17. Пачуўшы, Ісус кажа ім: не здаровыя маюць патрэбу ў лекары, а хворыя; Я прыйшоў заклікаць ня праведнікаў, а грэшнікаў да пакаяньня.

Pačuǔšy, Ìsus kaža ìm: ne zdarovyâ maûc′ patrèbu ǔ lekary, a hvoryâ; Â pryjšoǔ zaklìkac′ nâ pravednìkaǔ, a grèšnìkaǔ da pakaân′nâ.

18. Вучні Янавыя і фарысэйскія пасьцілі. Прыходзяць да Яго і кажуць: чаму вучні Янавыя і фарысэйскія посьцяць, а Твае вучні ня посьцяць?

Vučnì Ânavyâ ì farysèjskìâ pas′cìlì. Pryhodzâc′ da Âgo ì kažuc′: čamu vučnì Ânavyâ ì farysèjskìâ pos′câc′, a Tvae vučnì nâ pos′câc′?

19. І сказаў ім Ісус: ці могуць пасьціць сыны харомаў шлюбных, калі зь імі малады? Пакуль зь імі малады, ня могуць пасьціць;

Ì skazaǔ ìm Ìsus: cì moguc′ pas′cìc′ syny haromaǔ šlûbnyh, kalì z′ ìmì malady? Pakul′ z′ ìmì malady, nâ moguc′ pas′cìc′;

20. але прыйдуць дні, калі адымецца ў іх малады, і тады будуць пасьціць у тыя дні.

ale pryjduc′ dnì, kalì adymecca ǔ ìh malady, ì tady buduc′ pas′cìc′ u tyâ dnì.

21. Ніхто да старое адзежыны ня прышывае латкі зь нябеленага палатна: інакш зноў прышытае аддзярэцца ад старога, і дзірка будзе яшчэ горшая.

Nìhto da staroe adzežyny nâ pryšyvae latkì z′ nâbelenaga palatna: ìnakš znoǔ pryšytae addzârècca ad staroga, ì dzìrka budze âščè goršaâ.

22. Ніхто ня ўлівае віна маладога ў мяхі старыя: інакш маладое віно парве мяхі, і віно выцеча, і мяхі прападуць; а віно маладое трэба ўліваць у мяхі новыя.

Nìhto nâ ǔlìvae vìna maladoga ǔ mâhì staryâ: ìnakš maladoe vìno parve mâhì, ì vìno vyceča, ì mâhì prapaduc′; a vìno maladoe trèba ǔlìvac′ u mâhì novyâ.

23. І давялося Яму ў суботу праходзіць засеянымі палямі, і вучні Ягоныя дарогаю пачалі зрываць калосьсе.

Ì davâlosâ Âmu ǔ subotu prahodzìc′ zaseânymì palâmì, ì vučnì Âgonyâ darogaû pačalì zryvac′ kalos′se.

24. І фарысэі сказалі Яму: глядзі, што яны робяць у суботу, чаго нельга рабіць.

Ì farysèì skazalì Âmu: glâdzì, što âny robâc′ u subotu, čago nel′ga rabìc′.

25. Ён сказаў ім: няўжо вы ніколі ня чыталі, што зрабіў Давід, калі меў патрэбу і згаладаўся сам і тыя, што былі зь ім?

Ën skazaǔ ìm: nâǔžo vy nìkolì nâ čytalì, što zrabìǔ Davìd, kalì meǔ patrèbu ì zgaladaǔsâ sam ì tyâ, što bylì z′ ìm?

26. Як увайшоў ён у дом Божы пры першасьвятары Авіятары і еў пакладныя хлябы, якіх нельга было есьці нікому акрамя сьвятароў, і даў тым, што былі зь ім?

Âk uvajšoǔ ën u dom Božy pry peršas′vâtary Avìâtary ì eǔ pakladnyâ hlâby, âkìh nel′ga bylo es′cì nìkomu akramâ s′vâtaroǔ, ì daǔ tym, što bylì z′ ìm?

27. І сказаў ім: субота дзеля чалавека, а не чалавек дзеля суботы;

Ì skazaǔ ìm: subota dzelâ čalaveka, a ne čalavek dzelâ suboty;

28. таму Сын Чалавечы ёсьць гаспадар і суботы.

tamu Syn Čalavečy ës′c′ gaspadar ì suboty.

3 Кіраўнік

1. І ўвайшоў зноў у сынагогу; там быў чалавек з высахлаю рукою.

Ì ǔvajšoǔ znoǔ u synagogu; tam byǔ čalavek z vysahlaû rukoû.

2. І сачылі за Ім, ці не ацаліць яго ў суботу, каб зьвінаваціць Яго.

Ì sačylì za Ìm, cì ne acalìc′ âgo ǔ subotu, kab z′vìnavacìc′ Âgo.

3. А Ён кажа чалавеку з сухою рукою: стань пасярэдзіне.

A Ën kaža čalaveku z suhoû rukoû: stan′ pasârèdzìne.

4. А ім кажа: ці належыць у суботу дабро чыніць, альбо зло чыніць? душу ўратаваць, альбо загубіць? Але яны маўчалі.

A ìm kaža: cì naležyc′ u subotu dabro čynìc′, al′bo zlo čynìc′? dušu ǔratavac′, al′bo zagubìc′? Ale âny maǔčalì.

5. І з гневам на іх паглядзеўшы, смуткуючы па ачарсьцьвеньні сэрцаў іхніх, кажа таму чалавеку: працягні руку тваю. Той працягнуў, і стала рука ягоная здаровая, як другая.

Ì z gnevam na ìh paglâdzeǔšy, smutkuûčy pa ačars′c′ven′nì sèrcaǔ ìhnìh, kaža tamu čalaveku: pracâgnì ruku tvaû. Toj pracâgnuǔ, ì stala ruka âgonaâ zdarovaâ, âk drugaâ.

6. Фарысэі, выйшаўшы, адразу зладзілі зь ірадыянамі нараду супраць Яго, як бы загубіць Яго.

Farysèì, vyjšaǔšy, adrazu zladzìlì z′ ìradyânamì naradu suprac′ Âgo, âk by zagubìc′ Âgo.

7. Але Ісус з вучнямі Сваімі адышоў да мора, і за Ім пайшло мноства людзей з Галілеі, Юдэі,

Ale Ìsus z vučnâmì Svaìmì adyšoǔ da mora, ì za Ìm pajšlo mnostva lûdzej z Galìleì, Ûdèì,

8. Ерусаліма, Ідума і з-за Ярдана. І з навакольляў Тыра і Сідона, пачуўшы, што Ён рабіў, ішлі да Яго ў вялікім мностве.

Erusalìma, Ìduma ì z-za Ârdana. Ì z navakol′lâǔ Tyra ì Sìdona, pačuǔšy, što Ën rabìǔ, ìšlì da Âgo ǔ vâlìkìm mnostve.

9. І сказаў вучням Сваім, каб напагатове была Яму лодка, з прычыны шматлюдзтва, каб ня ціснулі на Яго.

Ì skazaǔ vučnâm Svaìm, kab napagatove byla Âmu lodka, z pryčyny šmatlûdztva, kab nâ cìsnulì na Âgo.

10. Бо многіх Ён ацаліў, так што тыя, хто быў хворы, кідаліся да Яго, каб дакрануцца да Яго.

Bo mnogìh Ën acalìǔ, tak što tyâ, hto byǔ hvory, kìdalìsâ da Âgo, kab dakranucca da Âgo.

11. І духі нячыстыя, калі бачылі Яго, падалі перад Ім і крычалі: Ты - Сын Божы.

Ì duhì nâčystyâ, kalì bačylì Âgo, padalì perad Ìm ì kryčalì: Ty - Syn Božy.

12. Але Ён строга выгаворваў ім, каб не адкрывалі Яго.

Ale Ën stroga vygavorvaǔ ìm, kab ne adkryvalì Âgo.

13. Потым узышоў на гару і паклікаў да Сябе, каго Сам хацеў; і пайшлі да Яго.

Potym uzyšoǔ na garu ì paklìkaǔ da Sâbe, kago Sam haceǔ; ì pajšlì da Âgo.

14. І паставіў дванаццацёх, каб зь Ім былі і каб пасылаць іх зьвеставаць,

Ì pastavìǔ dvanaccacëh, kab z′ Ìm bylì ì kab pasylac′ ìh z′vestavac′,

15. і каб мелі яны ўладу ацаляць ад хваробаў і выганяць дэманаў:

ì kab melì âny ǔladu acalâc′ ad hvarobaǔ ì vyganâc′ dèmanaǔ:

16. паставіў Сымона, даўшы яму імя Пётр;

pastavìǔ Symona, daǔšy âmu ìmâ Pëtr;

17. Якава Зевядзеевага і Яна, брата Якаўлевага, даўшы ім імёны Воанергес, гэта азначае, "сыны громавыя";

Âkava Zevâdzeevaga ì Âna, brata Âkaǔlevaga, daǔšy ìm ìmëny Voanerges, gèta aznačae, "syny gromavyâ";

18. Андрэя, Піліпа, Барталамея, Мацьвея, Тамаша, Якава Алфеевага, Тадэя, Сымона Кананіта

Andrèâ, Pìlìpa, Bartalameâ, Mac′veâ, Tamaša, Âkava Alfeevaga, Tadèâ, Symona Kananìta

19. і Юду Іскарыёцкага, які і выдаў Яго.

ì Ûdu Ìskaryëckaga, âkì ì vydaǔ Âgo.

20. Прыходзяць у дом; і зноў зьбіраецца люд, так што яны не маглі нават хлеба паесьці.

Pryhodzâc′ u dom; ì znoǔ z′bìraecca lûd, tak što âny ne maglì navat hleba paes′cì.

21. І пачуўшы, блізкія Ягоныя пайшлі забраць Яго, бо казалі, што Ён не ў сабе.

Ì pačuǔšy, blìzkìâ Âgonyâ pajšlì zabrac′ Âgo, bo kazalì, što Ën ne ǔ sabe.

22. А кніжнікі, якія прыйшлі зь Ерусаліма, казалі, што Ён мае ў Сабе Вэльзэвула і што выганяе дэманаў сілаю дэманскага князя.

A knìžnìkì, âkìâ pryjšlì z′ Erusalìma, kazalì, što Ën mae ǔ Sabe Vèl′zèvula ì što vyganâe dèmanaǔ sìlaû dèmanskaga knâzâ.

23. І паклікаўшы іх, казаў ім прытчамі: як можа сатана выганяць сатану?

Ì paklìkaǔšy ìh, kazaǔ ìm prytčamì: âk moža satana vyganâc′ satanu?

24. Калі царства разьдзеліцца самое ў сабе, ня можа ўстояць царства тое;

Kalì carstva raz′dzelìcca samoe ǔ sabe, nâ moža ǔstoâc′ carstva toe;

25. і калі дом разьдзеліцца сам у сабе, ня можа ўстояць дом той;

ì kalì dom raz′dzelìcca sam u sabe, nâ moža ǔstoâc′ dom toj;

26. і калі сатана паўстаў на самога сябе і разьдзяліўся, ня можа ўстояць, а настаў канец ягоны.

ì kalì satana paǔstaǔ na samoga sâbe ì raz′dzâlìǔsâ, nâ moža ǔstoâc′, a nastaǔ kanec âgony.

27. Ніхто, увайшоўшы ў дом дужага, ня можа зрабаваць рэчаў ягоных, калі сьпярша ня зьвяжа дужага, - і тады зрабуе дом ягоны.

Nìhto, uvajšoǔšy ǔ dom dužaga, nâ moža zrabavac′ rèčaǔ âgonyh, kalì s′pârša nâ z′vâža dužaga, - ì tady zrabue dom âgony.

28. Праўду кажу вам: дараваныя будуць сынам чалавечым усе грахі і блюзьнерствы, якімі б ні блюзьнерылі;

Praǔdu kažu vam: daravanyâ buduc′ synam čalavečym use grahì ì blûz′nerstvy, âkìmì b nì blûz′nerylì;

29. але хто будзе блюзьнерыць на Духа Сьвятога, таму ня будзе дараваньня вавекі, а падлягае ён вечнай асудзе.

ale hto budze blûz′neryc′ na Duha S′vâtoga, tamu nâ budze daravan′nâ vavekì, a padlâgae ën večnaj asudze.

30. Гэта сказаў Ён, бо казалі: у Ім нячысты дух.

Gèta skazaǔ Ën, bo kazalì: u Ìm nâčysty duh.

31. І прыйшлі Маці і браты Ягоныя і, стоячы звонку, паслалі да Яго паклікаць Яго.

Ì pryjšlì Macì ì braty Âgonyâ ì, stoâčy zvonku, paslalì da Âgo paklìkac′ Âgo.

32. Каля Яго сядзеў люд. І сказалі Яму: вось, Маці Твая і браты Твае і сёстры Твае, вонкі, пытаюцца Цябе.

Kalâ Âgo sâdzeǔ lûd. Ì skazalì Âmu: vos′, Macì Tvaâ ì braty Tvae ì sëstry Tvae, vonkì, pytaûcca Câbe.

33. І адказаў ім: хто Маці Мая і браты Мае?

Ì adkazaǔ ìm: hto Macì Maâ ì braty Mae?

34. І азірнуўшы тых, што сядзелі вакол Яго, кажа: вось маці Мая і браты Мае;

Ì azìrnuǔšy tyh, što sâdzelì vakol Âgo, kaža: vos′ macì Maâ ì braty Mae;

35. бо, хто будзе выконваць волю Божую, той Мне брат і сястра і маці.

bo, hto budze vykonvac′ volû Božuû, toj Mne brat ì sâstra ì macì.

4 Кіраўнік

1. І зноў пачаў вучыць каля мора; і сабралася да Яго мноства людзей, так што Ён увайшоў у лодку і быў на моры, а ўвесь люд быў на зямлі каля мора.

Ì znoǔ pačaǔ vučyc′ kalâ mora; ì sabralasâ da Âgo mnostva lûdzej, tak što Ën uvajšoǔ u lodku ì byǔ na mory, a ǔves′ lûd byǔ na zâmlì kalâ mora.

2. І вучыў іх прытчамі многа і ў вучэньні Сваім казаў ім:

Ì vučyǔ ìh prytčamì mnoga ì ǔ vučèn′nì Svaìm kazaǔ ìm:

3. слухайце: вось, выйшаў сейбіт сеяць;

sluhajce: vos′, vyjšaǔ sejbìt seâc′;

4. і калі сеяў, сталася так, што іншае ўпала ўскрай дарогі, і наляцелі птушкі і падзяўблі тое;

ì kalì seâǔ, stalasâ tak, što ìnšae ǔpala ǔskraj darogì, ì nalâcelì ptuškì ì padzâǔblì toe;

5. іншае ўпала на камяністую мясьціну, дзе няшмат было зямлі, і неўзабаве ўзышло, таму што зямля была там ня глыбокая;

ìnšae ǔpala na kamânìstuû mâs′cìnu, dze nâšmat bylo zâmlì, ì neǔzabave ǔzyšlo, tamu što zâmlâ byla tam nâ glybokaâ;

6. а калі ўзышло сонца, завяла і, як ня мела карэньня, засохла;

a kalì ǔzyšlo sonca, zavâla ì, âk nâ mela karèn′nâ, zasohla;

7. іншае ўпала на церне, і церне вырасла і заглушыла насеньне, яно не дало плоду;

ìnšae ǔpala na cerne, ì cerne vyrasla ì zaglušyla nasen′ne, âno ne dalo plodu;

8. а іншае ўпала на добрую зямлю і дало плод, які ўзыйшоў і вырас, і ўрадзіла тое трыццаць, тое шэсьцьдзясят і тое сто.

a ìnšae ǔpala na dobruû zâmlû ì dalo plod, âkì ǔzyjšoǔ ì vyras, ì ǔradzìla toe tryccac′, toe šès′c′dzâsât ì toe sto.

9. І сказаў ім: хто мае вушы, каб чуць, няхай чуе!

Ì skazaǔ ìm: hto mae vušy, kab čuc′, nâhaj čue!

10. Калі ж застаўся бязь людзей, усе, хто быў вакол Яго разам з дванаццацьцю, спыталіся ў Яго пра прытчу.

Kalì ž zastaǔsâ bâz′ lûdzej, use, hto byǔ vakol Âgo razam z dvanaccac′cû, spytalìsâ ǔ Âgo pra prytču.

11. І сказаў ім: вам дадзена ведаць тайны Царства Божага, а тым, вонкавым, усё бывае ў прытчах,

Ì skazaǔ ìm: vam dadzena vedac′ tajny Carstva Božaga, a tym, vonkavym, usë byvae ǔ prytčah,

12. каб яны сваімі вачыма глядзелі, і ня ўбачылі; сваімі вушамі чулі, і не ўразумелі, каб не навярнуліся, і не дараваны былі ім грахі.

kab âny svaìmì vačyma glâdzelì, ì nâ ǔbačylì; svaìmì vušamì čulì, ì ne ǔrazumelì, kab ne navârnulìsâ, ì ne daravany bylì ìm grahì.

13. І кажа ім: не разумееце гэтай прытчы? як жа вам уразумець усе прытчы?

Ì kaža ìm: ne razumeece gètaj prytčy? âk ža vam urazumec′ use prytčy?

14. Сейбіт слова сее.

Sejbìt slova see.

15. Пасеянае ўскрай дарогі азначае тых, у якіх сеецца слова, але да якіх, калі пачуюць, адразу прыходзіць сатана і хапае слова, пасеянае ў сэрцах іхніх.

Paseânae ǔskraj darogì aznačae tyh, u âkìh seecca slova, ale da âkìh, kalì pačuûc′, adrazu pryhodzìc′ satana ì hapae slova, paseânae ǔ sèrcah ìhnìh.

16. Такім самым чынам і пасеянае на камяністых мясьцінах азначае тых, якія, калі пачуюць слова, адразу з радасьцю прымаюць яго,

Takìm samym čynam ì paseânae na kamânìstyh mâs′cìnah aznačae tyh, âkìâ, kalì pačuûc′ slova, adrazu z radas′cû prymaûc′ âgo,

17. але ня маюць у сабе кораня і нясталыя; потым, калі настане ўціск і ганеньне за слова, адразу спакушаюцца.

ale nâ maûc′ u sabe koranâ ì nâstalyâ; potym, kalì nastane ǔcìsk ì ganen′ne za slova, adrazu spakušaûcca.

18. Пасеянае ў церне азначае тых, што чуюць слова,

Paseânae ǔ cerne aznačae tyh, što čuûc′ slova,

19. але ў якіх турботы веку гэтага, панада багацьця і іншыя жаданьні, уваходзячы ў іх, заглушаюць слова, і яно бывае бяз плоду.

ale ǔ âkìh turboty veku gètaga, panada bagac′câ ì ìnšyâ žadan′nì, uvahodzâčy ǔ ìh, zaglušaûc′ slova, ì âno byvae bâz plodu.

20. А пасеянае на добрай зямлі азначае тых, якія слухаюць слова і прымаюць, і родзяць плод, адзін у трыццаць, другі ў шэсьцьдзясят, той ўстакроць.

A paseânae na dobraj zâmlì aznačae tyh, âkìâ sluhaûc′ slova ì prymaûc′, ì rodzâc′ plod, adzìn u tryccac′, drugì ǔ šès′c′dzâsât, toj ǔstakroc′.

21. І сказаў ім: ці на тое прыносіцца сьвечка, каб паставіць яе пад пасудзіну альбо пад ложак? ці не на тое, каб ставіць яе на сьвечніку?

Ì skazaǔ ìm: cì na toe prynosìcca s′večka, kab pastavìc′ âe pad pasudzìnu al′bo pad ložak? cì ne na toe, kab stavìc′ âe na s′večnìku?

22. Няма нічога таемнага, што ня выйшла б на яву; і нічога няма схаванага, што ня выйшла б наверх.

Nâma nìčoga taemnaga, što nâ vyjšla b na âvu; ì nìčoga nâma shavanaga, što nâ vyjšla b naverh.

23. Калі хто мае вушы, каб чуць, няхай пачуе!

Kalì hto mae vušy, kab čuc′, nâhaj pačue!

24. І сказаў ім: заўважайце, што чуеце: якою мераю мерыце, такою адмерана будзе вам і дададзена будзе вам, слухачам.

Ì skazaǔ ìm: zaǔvažajce, što čuece: âkoû meraû meryce, takoû admerana budze vam ì dadadzena budze vam, sluhačam.

25. Бо, хто мае, таму дадзена будзе, а хто ня мае, у таго адымецца і тое, што мае.

Bo, hto mae, tamu dadzena budze, a hto nâ mae, u tago adymecca ì toe, što mae.

26. І сказаў: Царства Божае падобнае на тое, як калі чалавек кіне насеньне ў зямлю,

Ì skazaǔ: Carstva Božae padobnae na toe, âk kalì čalavek kìne nasen′ne ǔ zâmlû,

27. і сьпіць, і ўстае ноччу і днём, і як насеньне ўзыходзіць і расьце, ня ведае ён;

ì s′pìc′, ì ǔstae nočču ì dnëm, ì âk nasen′ne ǔzyhodzìc′ ì ras′ce, nâ vedae ën;

28. бо зямля сама сабою родзіць спачатку зеляніну, потым колас, потым поўнае зерне ў коласе;

bo zâmlâ sama saboû rodzìc′ spačatku zelânìnu, potym kolas, potym poǔnae zerne ǔ kolase;

29. калі ж высьпее плод, адразу пасылае серп, таму што настала жніво.

kalì ž vys′pee plod, adrazu pasylae serp, tamu što nastala žnìvo.

30. І сказаў: да чаго прыпадобнім Царства Божае? альбо празь якую прытчу выявім яго?

Ì skazaǔ: da čago prypadobnìm Carstva Božae? al′bo praz′ âkuû prytču vyâvìm âgo?

31. Яно - як зерне гарчычнае, якое, калі сеецца ў зямлю, ёсьць найменшае з усіх зярнят на зямлі:

Âno - âk zerne garčyčnae, âkoe, kalì seecca ǔ zâmlû, ës′c′ najmenšae z usìh zârnât na zâmlì:

32. а як пасеяна, узыходзіць і робіцца большае за ўсякую траву, і пускае вялікае гольле, так што пад ценем ягоным могуць хавацца птушкі нябесныя.

a âk paseâna, uzyhodzìc′ ì robìcca bol′šae za ǔsâkuû travu, ì puskae vâlìkae gol′le, tak što pad cenem âgonym moguc′ havacca ptuškì nâbesnyâ.

33. І такімі многімі прытчамі прапаведаваў ім слова, колькі яны маглі чуць;

Ì takìmì mnogìmì prytčamì prapavedavaǔ ìm slova, kol′kì âny maglì čuc′;

34. і бяз прытчы не казаў ім, а вучням сам-насам тлумачыў усё.

ì bâz prytčy ne kazaǔ ìm, a vučnâm sam-nasam tlumačyǔ usë.

35. Увечары таго самага дня сказаў ім: пераправімся на той бок.

Uvečary tago samaga dnâ skazaǔ ìm: perapravìmsâ na toj bok.

36. І яны, адпусьціўшы людзей, узялі Яго з сабою, як Ён быў, у лодку; зь Ім былі і іншыя лодкі.

Ì âny, adpus′cìǔšy lûdzej, uzâlì Âgo z saboû, âk Ën byǔ, u lodku; z′ Ìm bylì ì ìnšyâ lodkì.

37. І паднялася вялікая бура; хвалі білі ў лодку, так што яна ўжо напаўнялася вадою.

Ì padnâlasâ vâlìkaâ bura; hvalì bìlì ǔ lodku, tak što âna ǔžo napaǔnâlasâ vadoû.

38. А Ён спаў на карме на ўзгалоўі. Яго будзяць і кажуць Яму: Настаўнік! няўжо Табе ня рупіць, што мы гінем?

A Ën spaǔ na karme na ǔzgaloǔì. Âgo budzâc′ ì kažuc′ Âmu: Nastaǔnìk! nâǔžo Tabe nâ rupìc′, što my gìnem?

39. І ўстаўшы, Ён загразіў ветру і сказаў мору: суйміся, перастань. І вецер аціх, і зрабілася вялікая ціша.

Ì ǔstaǔšy, Ën zagrazìǔ vetru ì skazaǔ moru: sujmìsâ, perastan′. Ì vecer acìh, ì zrabìlasâ vâlìkaâ cìša.

40. І сказаў ім: чаго вы такія палахлівыя? чаму ў вас няма веры?

Ì skazaǔ ìm: čago vy takìâ palahlìvyâ? čamu ǔ vas nâma very?

41. І ўбаяліся страхам вялікім і гаварылі і паміж сабою: хто ж гэта, што і вецер і мора слухаюцца Яго?

Ì ǔbaâlìsâ straham vâlìkìm ì gavarylì ì pamìž saboû: hto ž gèta, što ì vecer ì mora sluhaûcca Âgo?

5 Кіраўнік

1. Прыйшлі на другі бераг мора, у краіну Гадарынскую.

Pryjšlì na drugì berag mora, u kraìnu Gadarynskuû.

2. І калі выйшаў Ён з лодкі, адразу сустрэў Яго чалавек, які выйшаў з магілаў, апанаваны нячыстым духам;

Ì kalì vyjšaǔ Ën z lodkì, adrazu sustrèǔ Âgo čalavek, âkì vyjšaǔ z magìlaǔ, apanavany nâčystym duham;

3. у яго было жытло ў магілах, і ніхто ня мог зьвязаць яго нават ланцугамі;

u âgo bylo žytlo ǔ magìlah, ì nìhto nâ mog z′vâzac′ âgo navat lancugamì;

4. бо колькі разоў яго ні кавалі ў ланцугі і путы, але разрываў ланцугі і разьбіваў путы, і ніхто ня меў сілы ўтаймаваць яго;

bo kol′kì razoǔ âgo nì kavalì ǔ lancugì ì puty, ale razryvaǔ lancugì ì raz′bìvaǔ puty, ì nìhto nâ meǔ sìly ǔtajmavac′ âgo;

5. заўсёды, уночы і ўдзень, у горах і магілах, крычаў ён і біўся аб каменьне.

zaǔsëdy, unočy ì ǔdzen′, u gorah ì magìlah, kryčaǔ ën ì bìǔsâ ab kamen′ne.

6. А ўбачыўшы Ісуса здалёк, прыбег і пакланіўся Яму,

A ǔbačyǔšy Ìsusa zdalëk, prybeg ì paklanìǔsâ Âmu,

7. і, закрычаўшы моцным голасам, сказаў: што Табе да мяне? Ісусе, Сыне Бога Усявышняга! заклінаю Цябе Богам, ня муч мяне!

ì, zakryčaǔšy mocnym golasam, skazaǔ: što Tabe da mâne? Ìsuse, Syne Boga Usâvyšnâga! zaklìnaû Câbe Bogam, nâ muč mâne!

8. Бо Ісус сказаў яму: выйдзі, дух нячысты, з гэтага чалавека.

Bo Ìsus skazaǔ âmu: vyjdzì, duh nâčysty, z gètaga čalaveka.

9. І спытаўся ў яго: як тваё імя? І той сказаў у адказ: легіён імя мне, бо нас многа.

Ì spytaǔsâ ǔ âgo: âk tvaë ìmâ? Ì toj skazaǔ u adkaz: legìën ìmâ mne, bo nas mnoga.

10. І вельмі прасілі Яго, каб ня высылаў іх прэч з краіны той.

Ì vel′mì prasìlì Âgo, kab nâ vysylaǔ ìh prèč z kraìny toj.

11. А пасьвіўся там пад гарою вялікі гурт сьвіней.

A pas′vìǔsâ tam pad garoû vâlìkì gurt s′vìnej.

12. І прасіліся ў Яго ўсе дэманы, кажучы: пашлі нас у сьвіней, каб нам увайсьці ў іх.

Ì prasìlìsâ ǔ Âgo ǔse dèmany, kažučy: pašlì nas u s′vìnej, kab nam uvajs′cì ǔ ìh.

13. Ісус адразу дазволіў ім. І нячыстыя духі, выйшаўшы, увайшлі ў сьвіней; і памкнуўся гурт з урвішча ў мора, а іх было каля дзьвюх тысяч; і патанулі ў моры.

Ìsus adrazu dazvolìǔ ìm. Ì nâčystyâ duhì, vyjšaǔšy, uvajšlì ǔ s′vìnej; ì pamknuǔsâ gurt z urvìšča ǔ mora, a ìh bylo kalâ dz′vûh tysâč; ì patanulì ǔ mory.

14. А сьвінапасы паўцякалі і расказалі ў горадзе і ў вёсках. І жыхары выйшлі паглядзець, што сталася.

A s′vìnapasy paǔcâkalì ì raskazalì ǔ goradze ì ǔ vëskah. Ì žyhary vyjšlì paglâdzec′, što stalasâ.

15. Прыходзяць да Ісуса і бачаць, што апантаны, у якім быў легіён, сядзіць і апрануты, і ў здаровым розуме; і спалохаліся.

Pryhodzâc′ da Ìsusa ì bačac′, što apantany, u âkìm byǔ legìën, sâdzìc′ ì apranuty, ì ǔ zdarovym rozume; ì spalohalìsâ.

16. А тыя, што бачылі, расказалі ім пра тое, як гэта здарылася з апантаным, і пра сьвіней.

A tyâ, što bačylì, raskazalì ìm pra toe, âk gèta zdarylasâ z apantanym, ì pra s′vìnej.

17. І пачалі прасіць Яго, каб адышоў ад межаў іхніх.

Ì pačalì prasìc′ Âgo, kab adyšoǔ ad mežaǔ ìhnìh.

18. І калі Ён увайшоў у лодку, апантаны прасіў Яго, каб быць зь Ім.

Ì kalì Ën uvajšoǔ u lodku, apantany prasìǔ Âgo, kab byc′ z′ Ìm.

19. Але Ісус не дазволіў яму, а сказаў: ідзі дамоў да сваіх і раскажы ім, што ўчыніў з табою Гасподзь і як зь цябе ўмілажаліўся.

Ale Ìsus ne dazvolìǔ âmu, a skazaǔ: ìdzì damoǔ da svaìh ì raskažy ìm, što ǔčynìǔ z taboû Gaspodz′ ì âk z′ câbe ǔmìlažalìǔsâ.

20. І пайшоў і пачаў зьвеставаць у Дзесяцігародзьдзі, што ўчыніў зь ім Ісус. І ўсе дзіваваліся.

Ì pajšoǔ ì pačaǔ z′vestavac′ u Dzesâcìgarodz′dzì, što ǔčynìǔ z′ ìm Ìsus. Ì ǔse dzìvavalìsâ.

21. Калі Ісус зноў пераправіўся ў лодцы на другі бераг, сабралася да Яго мноства людзей. Ён быў каля мора.

Kalì Ìsus znoǔ perapravìǔsâ ǔ lodcy na drugì berag, sabralasâ da Âgo mnostva lûdzej. Ën byǔ kalâ mora.

22. І вось, прыходзіць адзін з начальнікаў сынагогі, якога звалі Яір, і, убачыўшы Яго, падае ў ногі Яму

Ì vos′, pryhodzìc′ adzìn z načal′nìkaǔ synagogì, âkoga zvalì Âìr, ì, ubačyǔšy Âgo, padae ǔ nogì Âmu

23. і ўмольна просіць Яго, кажучы: дачка мая пры сьмерці; прыйдзі і ўскладзі на яе рукі, каб яна ачуняла і засталася жывая.

ì ǔmol′na prosìc′ Âgo, kažučy: dačka maâ pry s′mercì; pryjdzì ì ǔskladzì na âe rukì, kab âna ačunâla ì zastalasâ žyvaâ.

24. Ісус пайшоў зь ім. За Ім сьледам ішло мноства людзей, і націскалі на Яго.

Ìsus pajšoǔ z′ ìm. Za Ìm s′ledam ìšlo mnostva lûdzej, ì nacìskalì na Âgo.

25. Адна жанчына, якая пакутавала ад крывацечы дванаццаць гадоў,

Adna žančyna, âkaâ pakutavala ad kryvacečy dvanaccac′ gadoǔ,

26. шмат нацярпелася ад многіх лекараў, патраціла ўсё, што было ў яе, і ня зыскала ніякай палёгкі, а самой толькі пагоршала,

šmat nacârpelasâ ad mnogìh lekaraǔ, patracìla ǔsë, što bylo ǔ âe, ì nâ zyskala nìâkaj palëgkì, a samoj tol′kì pagoršala,

27. дачуўшыся пра Ісуса, падышла ззаду ў натоўпе і кранулася вопраткі Ягонай;

dačuǔšysâ pra Ìsusa, padyšla zzadu ǔ natoǔpe ì kranulasâ vopratkì Âgonaj;

28. бо казала: калі хоць да вопраткі Ягонай дакрануся, дык выздаравею.

bo kazala: kalì hoc′ da vopratkì Âgonaj dakranusâ, dyk vyzdaraveû.

29. І перастала адразу ў яе крывацеча, і яна адчула ў целе, што ачуняла ад хваробы.

Ì perastala adrazu ǔ âe kryvaceča, ì âna adčula ǔ cele, što ačunâla ad hvaroby.

30. А ў той самы час Ісус, адчуўшы Сам у Сабе, што выйшла зь Яго сіла, абярнуўся ў народзе і сказаў: хто крануўся Маёй вопраткі?

A ǔ toj samy čas Ìsus, adčuǔšy Sam u Sabe, što vyjšla z′ Âgo sìla, abârnuǔsâ ǔ narodze ì skazaǔ: hto kranuǔsâ Maëj vopratkì?

31. Вучні сказалі Яму: Ты бачыш, што людзі націскаюць на Цябе, і кажаш: "хто крануўся Мяне?".

Vučnì skazalì Âmu: Ty bačyš, što lûdzì nacìskaûc′ na Câbe, ì kažaš: "hto kranuǔsâ Mâne?".

32. Але Ён глядзеў навокал, каб убачыць тую, якая зрабіла гэта.

Ale Ën glâdzeǔ navokal, kab ubačyc′ tuû, âkaâ zrabìla gèta.

33. Жанчына ў страху і трымценьні, ведаючы, што зь ёю сталася, падышла, упала перад Ім і сказала Яму ўсю праўду.

Žančyna ǔ strahu ì trymcen′nì, vedaûčy, što z′ ëû stalasâ, padyšla, upala perad Ìm ì skazala Âmu ǔsû praǔdu.

34. А Ён сказаў ёй: дачка! вера твая ўратавала цябе; ідзі ў міры і будзь здаровая ад хваробы тваёй.

A Ën skazaǔ ëj: dačka! vera tvaâ ǔratavala câbe; ìdzì ǔ mìry ì budz′ zdarovaâ ad hvaroby tvaëj.

35. Калі Ён яшчэ гаварыў гэта, прыходзяць ад начальніка сынагогі і кажуць: дачка твая памерла; чаго яшчэ дакучаеш Настаўніку?

Kalì Ën âščè gavaryǔ gèta, pryhodzâc′ ad načal′nìka synagogì ì kažuc′: dačka tvaâ pamerla; čago âščè dakučaeš Nastaǔnìku?

36. Але Ісус, пачуўшы гэтыя словы, адразу кажа начальніку сынагогі: ня бойся, толькі веруй.

Ale Ìsus, pačuǔšy gètyâ slovy, adrazu kaža načal′nìku synagogì: nâ bojsâ, tol′kì veruj.

37. І не дазволіў нікому ісьці сьледам за Ім, акрамя як Пятру, Якаву і Яну, брату Якава.

Ì ne dazvolìǔ nìkomu ìs′cì s′ledam za Ìm, akramâ âk Pâtru, Âkavu ì Ânu, bratu Âkava.

38. Прыходзяць у дом начальніка сынагогі і бачаць перапалох, і плачуць і голасам галосяць.

Pryhodzâc′ u dom načal′nìka synagogì ì bačac′ perapaloh, ì plačuc′ ì golasam galosâc′.

39. І ўвайшоўшы, кажа ім: чаго сумеліся і плачаце? дзяўчына не памерла, а сьпіць.

Ì ǔvajšoǔšy, kaža ìm: čago sumelìsâ ì plačace? dzâǔčyna ne pamerla, a s′pìc′.

40. І сьмяяліся зь Яго. Але Ён, выслаўшы ўсіх, бярэ з Сабою бацьку і маці дзяўчыны і тых, што былі зь Ім, і ўваходзіць туды, дзе дзяўчына ляжала.

Ì s′mââlìsâ z′ Âgo. Ale Ën, vyslaǔšy ǔsìh, bârè z Saboû bac′ku ì macì dzâǔčyny ì tyh, što bylì z′ Ìm, ì ǔvahodzìc′ tudy, dze dzâǔčyna lâžala.

41. І ўзяўшы дзяўчыну за руку, кажа ёй: таліфа-кумі, што азначае: "Дзяўчына, табе кажу, устань".

Ì ǔzâǔšy dzâǔčynu za ruku, kaža ëj: talìfa-kumì, što aznačae: "Dzâǔčyna, tabe kažu, ustan′".

42. І дзяўчына адразу ўстала і пачала хадзіць, бо была гадоў дванаццаці. І вялікаму дзіву даліся.

Ì dzâǔčyna adrazu ǔstala ì pačala hadzìc′, bo byla gadoǔ dvanaccacì. Ì vâlìkamu dzìvu dalìsâ.

43. І Ён строга загадаў ім, каб ніхто пра гэта ня ведаў, і сказаў, каб ёй далі есьці.

Ì Ën stroga zagadaǔ ìm, kab nìhto pra gèta nâ vedaǔ, ì skazaǔ, kab ëj dalì es′cì.

6 Кіраўнік

1. Ён выйшаў адтуль і прыйшоў на бацькаўшчыну Сваю; за Ім сьледам ішлі вучні Ягоныя.

Ën vyjšaǔ adtul′ ì pryjšoǔ na bac′kaǔščynu Svaû; za Ìm s′ledam ìšlì vučnì Âgonyâ.

2. Калі настала субота, Ён пачаў вучыць у сынагозе; і многія слухачы з подзівам казалі: адкуль у Яго гэта? што за мудрасьць дадзена Яму, і як такія дзівосы чыняцца рукамі Ягонымі?

Kalì nastala subota, Ën pačaǔ vučyc′ u synagoze; ì mnogìâ sluhačy z podzìvam kazalì: adkul′ u Âgo gèta? što za mudras′c′ dadzena Âmu, ì âk takìâ dzìvosy čynâcca rukamì Âgonymì?

3. ці не цясьляр Ён, сын Марыін, брат Якава, Ясіі, Юды і Сымона? ці ня тут сярод нас Ягоныя сёстры? І паняверыліся ў Ім.

cì ne câs′lâr Ën, syn Maryìn, brat Âkava, Âsìì, Ûdy ì Symona? cì nâ tut sârod nas Âgonyâ sëstry? Ì panâverylìsâ ǔ Ìm.

4. А Ісус сказаў ім: ня бывае прарока без пашаны, хіба што на бацькаўшчыне сваёй і ў родзічаў і ў доме сваім.

A Ìsus skazaǔ ìm: nâ byvae praroka bez pašany, hìba što na bac′kaǔščyne svaëj ì ǔ rodzìčaǔ ì ǔ dome svaìm.

5. І ня мог учыніць там ніякага цуду; толькі на нямногіх хворых усклаўшы рукі, ацаліў іх.

Ì nâ mog učynìc′ tam nìâkaga cudu; tol′kì na nâmnogìh hvoryh usklaǔšy rukì, acalìǔ ìh.

6. І зьдзіўляўся зь няверства іхняга. Потым хадзіў па навакольных селішчах і вучыў.

Ì z′dzìǔlâǔsâ z′ nâverstva ìhnâga. Potym hadzìǔ pa navakol′nyh selìščah ì vučyǔ.

7. І, паклікаўшы дванаццацёх, пачаў пасылаць іх па двое і даў ім ўладу над нячыстымі духамі.

Ì, paklìkaǔšy dvanaccacëh, pačaǔ pasylac′ ìh pa dvoe ì daǔ ìm ǔladu nad nâčystymì duhamì.

8. І наказаў ім нічога ня браць у дарогу, апрача аднаго кія: ні торбы, ні хлеба, ні медзі ў поясе,

Ì nakazaǔ ìm nìčoga nâ brac′ u darogu, aprača adnago kìâ: nì torby, nì hleba, nì medzì ǔ poâse,

9. а абувацца ў просты абутак і не насіць дзьвюх вопратак.

a abuvacca ǔ prosty abutak ì ne nasìc′ dz′vûh vopratak.

10. І сказаў ім: калі дзе ўвойдзеце ў дом, заставайцеся ў ім, пакуль ня выйдзеце з той мясьціны.

Ì skazaǔ ìm: kalì dze ǔvojdzece ǔ dom, zastavajcesâ ǔ ìm, pakul′ nâ vyjdzece z toj mâs′cìny.

11. І калі хто ня прыме вас і ня будзе слухаць вас, дык, выходзячы адтуль, абцярушэце пыл з ног вашых, у сьведчаньне на іх. Праўду кажу вам: радасьней будзе Садоме і Гаморы ў дзень судны, чым таму гораду.

Ì kalì hto nâ pryme vas ì nâ budze sluhac′ vas, dyk, vyhodzâčy adtul′, abcârušèce pyl z nog vašyh, u s′vedčan′ne na ìh. Praǔdu kažu vam: radas′nej budze Sadome ì Gamory ǔ dzen′ sudny, čym tamu goradu.

12. І яны пайшлі і зьвеставалі каяньне;

Ì âny pajšlì ì z′vestavalì kaân′ne;

13. выганялі шмат дэманаў і многіх хворых мазалі алеем і ацалялі.

vyganâlì šmat dèmanaǔ ì mnogìh hvoryh mazalì aleem ì acalâlì.

14. Цар Ірад, дачуўшыся пра Ісуса, - бо імя Ягонае стала слыннае, - казаў: гэта Ян Хрысьціцель паўстаў зь мёртвых, і таму цуды ўчыняюцца ім.

Car Ìrad, dačuǔšysâ pra Ìsusa, - bo ìmâ Âgonae stala slynnae, - kazaǔ: gèta Ân Hrys′cìcel′ paǔstaǔ z′ mërtvyh, ì tamu cudy ǔčynâûcca ìm.

15. Іншыя казалі: гэта Ільля. А іншыя казалі: гэта прарок, альбо як адзін з прарокаў.

Ìnšyâ kazalì: gèta Ìl′lâ. A ìnšyâ kazalì: gèta prarok, al′bo âk adzìn z prarokaǔ.

16. А Ірад, пачуўшы, сказаў: гэта Ян, якому я адцяў галаву, ён паўстаў зь мёртвых.

A Ìrad, pačuǔšy, skazaǔ: gèta Ân, âkomu â adcâǔ galavu, ën paǔstaǔ z′ mërtvyh.

17. Бо гэты Ірад, паслаўшы, узяў Яна і ўвязьніў яго ў цямніцу за Ірадыяду, жонку Піліпа, брата свайго, бо ажаніўся зь ёю.

Bo gèty Ìrad, paslaǔšy, uzâǔ Âna ì ǔvâz′nìǔ âgo ǔ câmnìcu za Ìradyâdu, žonku Pìlìpa, brata svajgo, bo ažanìǔsâ z′ ëû.

18. Бо Ян казаў Іраду: нельга табе мець жонку брата твайго.

Bo Ân kazaǔ Ìradu: nel′ga tabe mec′ žonku brata tvajgo.

19. А Ірадыяда, угневаўшыся на яго, хацела забіць яго; ды не магла.

A Ìradyâda, ugnevaǔšysâ na âgo, hacela zabìc′ âgo; dy ne magla.

20. Бо Ірад баяўся Яна, ведаючы, што ён муж праведны і сьвяты і пільнаваў яго; многае рабіў, слухаючыся яго, і з прыемнасьцю слухаў яго.

Bo Ìrad baâǔsâ Âna, vedaûčy, što ën muž pravedny ì s′vâty ì pìl′navaǔ âgo; mnogae rabìǔ, sluhaûčysâ âgo, ì z pryemnas′cû sluhaǔ âgo.

21. Настаў зручны дзень, калі Ірад, з нагоды ўгодкаў сваіх, даваў гасьціну вяльможам сваім, тысячнікам і старэйшынам Галілейскім, -

Nastaǔ zručny dzen′, kalì Ìrad, z nagody ǔgodkaǔ svaìh, davaǔ gas′cìnu vâl′možam svaìm, tysâčnìkam ì starèjšynam Galìlejskìm, -

22. дачка Ірадыядзіна ўвайшла, скакала і дагадзіла Іраду і ўсім, што ўзьляжалі зь ім. Цар сказаў дзяўчыне: прасі ў мяне, чаго хочаш, і дам табе.

dačka Ìradyâdzìna ǔvajšla, skakala ì dagadzìla Ìradu ì ǔsìm, što ǔz′lâžalì z′ ìm. Car skazaǔ dzâǔčyne: prasì ǔ mâne, čago hočaš, ì dam tabe.

23. І запрысягнуўся ёй: чаго ні папросіш у мяне, дам табе, нават да палавіны майго царства.

Ì zaprysâgnuǔsâ ëj: čago nì paprosìš u mâne, dam tabe, navat da palavìny majgo carstva.

24. Яна выйшла і спыталася ў маці сваёй: чаго прасіць? Тая адказала: галавы Яна Хрысьціцеля.

Âna vyjšla ì spytalasâ ǔ macì svaëj: čago prasìc′? Taâ adkazala: galavy Âna Hrys′cìcelâ.

25. І яна адразу пайшла сьпешна да цара і прасіла, кажучы: хачу, каб ты даў мне цяпер жа ў місе галаву Яна Хрысьціцеля.

Ì âna adrazu pajšla s′pešna da cara ì prasìla, kažučy: haču, kab ty daǔ mne câper ža ǔ mìse galavu Âna Hrys′cìcelâ.

26. Цар замаркоціўся; але, дзеля прысягі і тых, што ўзьляжалі зь ім, не захацеў адмовіць ёй.

Car zamarkocìǔsâ; ale, dzelâ prysâgì ì tyh, što ǔz′lâžalì z′ ìm, ne zahaceǔ admovìc′ ëj.

27. І адразу паслаўшы збраяносца, цар загадаў прынесьці галаву ягоную.

Ì adrazu paslaǔšy zbraânosca, car zagadaǔ prynes′cì galavu âgonuû.

28. Той пайшоў, адцяў яму галаву ў цямніцы, і прынёс галаву ягоную ў місе і аддаў яе дзяўчыне, а дзяўчына аддала яе маці сваёй.

Toj pajšoǔ, adcâǔ âmu galavu ǔ câmnìcy, ì prynës galavu âgonuû ǔ mìse ì addaǔ âe dzâǔčyne, a dzâǔčyna addala âe macì svaëj.

29. Вучні ягоныя, пачуўшы, прыйшлі і ўзялі цела ягонае і паклалі яго ў магілу.

Vučnì âgonyâ, pačuǔšy, pryjšlì ì ǔzâlì cela âgonae ì paklalì âgo ǔ magìlu.

30. І сабраліся апосталы да Ісуса і расказалі Яму ўсё, і што зрабілі, і чаму навучылі.

Ì sabralìsâ apostaly da Ìsusa ì raskazalì Âmu ǔsë, ì što zrabìlì, ì čamu navučylì.

31. Ён сказаў ім: ідзеце вы адныя ў пустэльнае месца і адпачнеце крыху. Бо шмат прыходзіла і адыходзіла, так што і есьці ім ня было калі.

Ën skazaǔ ìm: ìdzece vy adnyâ ǔ pustèl′nae mesca ì adpačnece kryhu. Bo šmat pryhodzìla ì adyhodzìla, tak što ì es′cì ìm nâ bylo kalì.

32. І выправіліся ў пустэльнае месца на лодцы адныя.

Ì vypravìlìsâ ǔ pustèl′nae mesca na lodcy adnyâ.

33. Люд убачыў, як яны выпраўляліся, і многія пазналі іх; і беглі туды пешыя з усіх гарадоў і апярэдзілі іх, і сабраліся да Яго.

Lûd ubačyǔ, âk âny vypraǔlâlìsâ, ì mnogìâ paznalì ìh; ì beglì tudy pešyâ z usìh garadoǔ ì apârèdzìlì ìh, ì sabralìsâ da Âgo.

34. Ісус, выйшаўшы, угледзеў мноства людзей і пашкадаваў іх, бо яны былі як авечкі без пастуха; і пачаў іх вучыць многа.

Ìsus, vyjšaǔšy, ugledzeǔ mnostva lûdzej ì paškadavaǔ ìh, bo âny bylì âk avečkì bez pastuha; ì pačaǔ ìh vučyc′ mnoga.

35. І як што часу мінула шмат, вучні Ягоныя, прыступіўшы да Яго, кажуць: месца тут пустэльнае, а час ужо позьні;

Ì âk što času mìnula šmat, vučnì Âgonyâ, prystupìǔšy da Âgo, kažuc′: mesca tut pustèl′nae, a čas užo poz′nì;

36. адпусьці іх, каб яны пайшлі ў навакольныя вёскі і селішчы і купілі сабе хлеба; бо ім няма чаго есьці.

adpus′cì ìh, kab âny pajšlì ǔ navakol′nyâ vëskì ì selìščy ì kupìlì sabe hleba; bo ìm nâma čago es′cì.

37. Ён сказаў ім у адказ: вы дайце ім есьці. І сказалі Яму: хіба што нам пайсьці купіць хлеба дынараў на дзьвесьце і даць ім есьці?

Ën skazaǔ ìm u adkaz: vy dajce ìm es′cì. Ì skazalì Âmu: hìba što nam pajs′cì kupìc′ hleba dynaraǔ na dz′ves′ce ì dac′ ìm es′cì?

38. Але Ён папытаўся ў іх: колькі ў вас хлябоў? Ідзеце, паглядзеце. Яны, даведаўшыся, сказалі: пяць хлябоў і дзьве рыбіны.

Ale Ën papytaǔsâ ǔ ìh: kol′kì ǔ vas hlâboǔ? Ìdzece, paglâdzece. Âny, davedaǔšysâ, skazalì: pâc′ hlâboǔ ì dz′ve rybìny.

39. Тады загадаў ім пасадзіць усіх гуртамі на зялёнай траве.

Tady zagadaǔ ìm pasadzìc′ usìh gurtamì na zâlënaj trave.

40. І паселі радамі па сто і па пяцьдзясят.

Ì paselì radamì pa sto ì pa pâc′dzâsât.

41. Ён узяў пяць хлябоў і дзьве рыбіны, узьвёў вочы да неба, дабраславіў і разламаў хлябы і даў вучням Сваім, каб яны раздалі ім; і дзьве рыбіны падзяліў на ўсіх.

Ën uzâǔ pâc′ hlâboǔ ì dz′ve rybìny, uz′vëǔ vočy da neba, dabraslavìǔ ì razlamaǔ hlâby ì daǔ vučnâm Svaìm, kab âny razdalì ìm; ì dz′ve rybìny padzâlìǔ na ǔsìh.

42. І елі ўсе і наеліся;

Ì elì ǔse ì naelìsâ;

43. і набралі кавалкаў хлеба і рэшты ад рыбін дванаццаць поўных кашоў;

ì nabralì kavalkaǔ hleba ì rèšty ad rybìn dvanaccac′ poǔnyh kašoǔ;

44. а было тых, што елі хлябы, каля пяці тысяч мужчын.

a bylo tyh, što elì hlâby, kalâ pâcì tysâč mužčyn.

45. І адразу ж прымусіў вучняў Сваіх увайсьці ў лодку і выправіцца наперад на той бок да Віфсаіды, пакуль Ён адпусьціць людзей.

Ì adrazu ž prymusìǔ vučnâǔ Svaìh uvajs′cì ǔ lodku ì vypravìcca naperad na toj bok da Vìfsaìdy, pakul′ Ën adpus′cìc′ lûdzej.

46. І адпусьціўшы іх, пайшоў на гару памаліцца.

Ì adpus′cìǔšy ìh, pajšoǔ na garu pamalìcca.

47. Увечары лодка была пасярод мора, а Ён адзін на зямлі.

Uvečary lodka byla pasârod mora, a Ën adzìn na zâmlì.

48. І ўбачыў іх у бядзе ў плаваньні, бо вецер ім быў супраціўны; а каля чацьвёртай варты ночы падышоў да іх, ідучы па моры, і хацеў прайсьці міма іх.

Ì ǔbačyǔ ìh u bâdze ǔ plavan′nì, bo vecer ìm byǔ supracìǔny; a kalâ čac′vërtaj varty nočy padyšoǔ da ìh, ìdučy pa mory, ì haceǔ prajs′cì mìma ìh.

49. Яны, убачыўшы Яго, што ідзе па моры, падумалі, што гэта прывід, і закрычалі.

Âny, ubačyǔšy Âgo, što ìdze pa mory, padumalì, što gèta pryvìd, ì zakryčalì.

50. Бо ўсе бачылі Яго і перапалохаліся. І адразу загаварыў зь імі і сказаў ім: узбадзёрцеся; гэта Я, ня бойцеся.

Bo ǔse bačylì Âgo ì perapalohalìsâ. Ì adrazu zagavaryǔ z′ ìmì ì skazaǔ ìm: uzbadzërcesâ; gèta Â, nâ bojcesâ.

51. І ўвайшоў да іх у лодку; і вецер аціх. І яны вельмі-вельмі зьдзіўляліся ў сабе і дзіву даваліся.

Ì ǔvajšoǔ da ìh u lodku; ì vecer acìh. Ì âny vel′mì-vel′mì z′dzìǔlâlìsâ ǔ sabe ì dzìvu davalìsâ.

52. Бо не дайшлі розумам да цуду з хлябамі, таму што сэрца ў іх было скамянелае.

Bo ne dajšlì rozumam da cudu z hlâbamì, tamu što sèrca ǔ ìh bylo skamânelae.

53. І пераправіўшыся, прыбылі ў зямлю Генісарэцкую і прысталі да берагу.

Ì perapravìǔšysâ, prybylì ǔ zâmlû Genìsarèckuû ì prystalì da beragu.

54. Калі выйшлі яны з лодкі, адразу жыхары, пазнаўшы Яго,

Kalì vyjšlì âny z lodkì, adrazu žyhary, paznaǔšy Âgo,

55. абеглі ўсё навакольле тое і пачалі на ложках прыносіць хворых туды, дзе, як чуваць было, Ён быў.

abeglì ǔsë navakol′le toe ì pačalì na ložkah prynosìc′ hvoryh tudy, dze, âk čuvac′ bylo, Ën byǔ.

56. І куды ні прыходзіў Ён, ці то ў селішчы, ці то ў гарады, ці то ў вёскі, клалі хворых на плошчах і прасілі Яго, каб ім дакрануцца хоць да краю адзеньня Ягонага; і каторыя дакраналіся да Яго, ацаляліся.

Ì kudy nì pryhodzìǔ Ën, cì to ǔ selìščy, cì to ǔ garady, cì to ǔ vëskì, klalì hvoryh na ploščah ì prasìlì Âgo, kab ìm dakranucca hoc′ da kraû adzen′nâ Âgonaga; ì katoryâ dakranalìsâ da Âgo, acalâlìsâ.

7 Кіраўнік

1. Сабраліся да Яго фарысэі і некаторыя з кніжнікаў, што прыйшлі зь Ерусаліма;

Sabralìsâ da Âgo farysèì ì nekatoryâ z knìžnìkaǔ, što pryjšlì z′ Erusalìma;

2. і ўбачыўшы некаторых вучняў Ягоных, што елі хлеб нячыстымі, то ж бо няўмытымі рукамі, дакаралі.

ì ǔbačyǔšy nekatoryh vučnâǔ Âgonyh, što elì hleb nâčystymì, to ž bo nâǔmytymì rukamì, dakaralì.

3. Бо фарысэі і ўсе Юдэі, сьледуючы наказу старцаў, не ядуць, не памыўшы старанна рук;

Bo farysèì ì ǔse Ûdèì, s′leduûčy nakazu starcaǔ, ne âduc′, ne pamyǔšy staranna ruk;

4. і, прыйшоўшы з торжышча, не ядуць, не абмыўшыся. Ёсьць і яшчэ шмат чаго іншага, чаго яны пастанавілі трымацца: глядзець, каб мылі чары, кубкі, катлы і ўслоны.

ì, pryjšoǔšy z toržyšča, ne âduc′, ne abmyǔšysâ. Ës′c′ ì âščè šmat čago ìnšaga, čago âny pastanavìlì trymacca: glâdzec′, kab mylì čary, kubkì, katly ì ǔslony.

5. Потым пытаюцца ў Яго фарысэі і кніжнікі: навошта вучні Твае не трымаюцца наказаў старцаў, а няўмытымі рукамі ядуць хлеб?

Potym pytaûcca ǔ Âgo farysèì ì knìžnìkì: navošta vučnì Tvae ne trymaûcca nakazaǔ starcaǔ, a nâǔmytymì rukamì âduc′ hleb?

6. Ён сказаў ім у адказ: добра прарочыў пра вас, крывадушных, Ісая, як напісана: "людзі гэтыя шануюць Мяне вуснамі, а сэрца іхняе далёка ад Мяне адлягае;

Ën skazaǔ ìm u adkaz: dobra praročyǔ pra vas, kryvadušnyh, Ìsaâ, âk napìsana: "lûdzì gètyâ šanuûc′ Mâne vusnamì, a sèrca ìhnâe dalëka ad Mâne adlâgae;

7. але марна шануюць Мяне, настаўляючы на вучэньні, запаведзі чалавечыя";

ale marna šanuûc′ Mâne, nastaǔlâûčy na vučèn′nì, zapavedzì čalavečyâ";

8. бо вы, занядбаўшы запаведзь Божую, трымаецеся звычаю чалавечага, абмываньня кубкаў і чараў, і робіце шмат чаго іншага, да гэтага падобнага.

bo vy, zanâdbaǔšy zapavedz′ Božuû, trymaecesâ zvyčaû čalavečaga, abmyvan′nâ kubkaǔ ì čaraǔ, ì robìce šmat čago ìnšaga, da gètaga padobnaga.

9. І сказаў ім: ці добра, што вы адмяняеце запаведзь Божую, каб датрымацца свайго звычаю?

Ì skazaǔ ìm: cì dobra, što vy admânâece zapavedz′ Božuû, kab datrymacca svajgo zvyčaû?

10. Бо Майсей сказаў: "шануй бацьку свайго і маці сваюё; і: ёхто ліхасловіць бацьку альбо маці, сьмерцю хай памрэ".

Bo Majsej skazaǔ: "šanuj bac′ku svajgo ì macì svaûë; ì: ëhto lìhaslovìc′ bac′ku al′bo macì, s′mercû haj pamrè".

11. А вы кажаце: хто скажа бацьку альбо маці: "корван (значыць, дар) Богу тое, чым бы ты ад мяне карыстаўся", -

A vy kažace: hto skaža bac′ku al′bo macì: "korvan (značyc′, dar) Bogu toe, čym by ty ad mâne karystaǔsâ", -

12. таму вы ўжо дазваляеце нічога не рабіць бацьку свайму альбо маці сваёй,

tamu vy ǔžo dazvalâece nìčoga ne rabìc′ bac′ku svajmu al′bo macì svaëj,

13. ухіляючы слова Божае наказам вашым, які вы ўстанавілі; і робіце шмат чаго на гэта падобнага.

uhìlâûčy slova Božae nakazam vašym, âkì vy ǔstanavìlì; ì robìce šmat čago na gèta padobnaga.

14. І паклікаўшы ўвесь люд, сказаў яму: слухайце Мяне ўсе і разумейце:

Ì paklìkaǔšy ǔves′ lûd, skazaǔ âmu: sluhajce Mâne ǔse ì razumejce:

15. нішто, што ўваходзіць у чалавека звонку, ня можа апаганіць яго; а што выходзіць зь яго, тое апаганьвае чалавека.

nìšto, što ǔvahodzìc′ u čalaveka zvonku, nâ moža apaganìc′ âgo; a što vyhodzìc′ z′ âgo, toe apagan′vae čalaveka.

16. Калі хто мае вушы, каб чуць, няхай чуе!

Kalì hto mae vušy, kab čuc′, nâhaj čue!

17. І калі Ён ад людзей увайшоў у дом, вучні Ягоныя спыталіся ў Яго пра прычту.

Ì kalì Ën ad lûdzej uvajšoǔ u dom, vučnì Âgonyâ spytalìsâ ǔ Âgo pra pryčtu.

18. Ён сказаў ім: няўжо і вы такія няцямныя? няўжо не разумееце, што нішто, што звонку ўваходзіць у чалавека, ня можа апаганіць яго?

Ën skazaǔ ìm: nâǔžo ì vy takìâ nâcâmnyâ? nâǔžo ne razumeece, što nìšto, što zvonku ǔvahodzìc′ u čalaveka, nâ moža apaganìc′ âgo?

19. бо ня ў сэрца ягонае ўваходзіць, а ў чэрава, і выходзіць вонкі, чым ачышчаецца ўсякая ежа.

bo nâ ǔ sèrca âgonae ǔvahodzìc′, a ǔ čèrava, ì vyhodzìc′ vonkì, čym ačyščaecca ǔsâkaâ eža.

20. Далей сказаў: тое, што выходзіць з чалавека, апаганьвае чалавека;

Dalej skazaǔ: toe, što vyhodzìc′ z čalaveka, apagan′vae čalaveka;

21. бо зь сярэдзіны, з сэрца чалавечага, выходзяць ліхія помыслы, пералюбы, распуста, забойствы,

bo z′ sârèdzìny, z sèrca čalavečaga, vyhodzâc′ lìhìâ pomysly, peralûby, raspusta, zabojstvy,

22. крадзяжы, ліхвярства, злосьць, хітрына, непатрэбства, зайздросьлівае вока, блюзьнерства, пыха, безгалоўе.

kradzâžy, lìhvârstva, zlos′c′, hìtryna, nepatrèbstva, zajzdros′lìvae voka, blûz′nerstva, pyha, bezgaloǔe.

23. Усё гэтае ліха зь сярэдзіны выходзіць, і апаганьвае чалавека,

Usë gètae lìha z′ sârèdzìny vyhodzìc′, ì apagan′vae čalaveka,

24. І выправіўшыся адтуль, прыйшоў у межы Тырскія і Сідонскія; і ўвайшоўшы ў дом, не хацеў, каб хто даведаўся; але ня здолеў утоіцца.

Ì vypravìǔšysâ adtul′, pryjšoǔ u mežy Tyrskìâ ì Sìdonskìâ; ì ǔvajšoǔšy ǔ dom, ne haceǔ, kab hto davedaǔsâ; ale nâ zdoleǔ utoìcca.

25. Бо дачулася пра Яго жанчына, у якое дачка апанаваная была нячыстым духам, і прыйшоўшы прыпала да ног Ягоных;

Bo dačulasâ pra Âgo žančyna, u âkoe dačka apanavanaâ byla nâčystym duham, ì pryjšoǔšy prypala da nog Âgonyh;

26. а жанчына тая была язычніца, родам Сірафінікіянка; і прасіла Яго, каб выгнаў дэмана зь ейнай дачкі.

a žančyna taâ byla âzyčnìca, rodam Sìrafìnìkìânka; ì prasìla Âgo, kab vygnaǔ dèmana z′ ejnaj dačkì.

27. Але Ісус сказаў ёй: дай перш насыціцца дзецям; бо нядобра ўзяць хлеб у дзяцей і кінуць сабакам.

Ale Ìsus skazaǔ ëj: daj perš nasycìcca dzecâm; bo nâdobra ǔzâc′ hleb u dzâcej ì kìnuc′ sabakam.

28. А яна сказала Яму ў адказ: так, Госпадзе; але і сабакі пад сталом ядуць крошкі ў дзяцей.

A âna skazala Âmu ǔ adkaz: tak, Gospadze; ale ì sabakì pad stalom âduc′ kroškì ǔ dzâcej.

29. І сказаў ёй: за гэтае слова, ідзі; дэман выйшаў з тваёй дачкі.

Ì skazaǔ ëj: za gètae slova, ìdzì; dèman vyjšaǔ z tvaëj dačkì.

30. І прыйшоўшы ў свой дом, яна ўбачыла, што дэман выйшаў і дачка ляжыць на пасьцелі.

Ì pryjšoǔšy ǔ svoj dom, âna ǔbačyla, što dèman vyjšaǔ ì dačka lâžyc′ na pas′celì.

31. Выйшаўшы зь межаў Тырскіх і Сідонскіх, Ісус зноў пайшоў да мора Галілейскага празь землі Дзесяцігародзьдзя.

Vyjšaǔšy z′ mežaǔ Tyrskìh ì Sìdonskìh, Ìsus znoǔ pajšoǔ da mora Galìlejskaga praz′ zemlì Dzesâcìgarodz′dzâ.

32. Прывялі да яго глухога гугняўца і прасілі Яго ўскласьці на яго руку.

Pryvâlì da âgo gluhoga gugnâǔca ì prasìlì Âgo ǔsklas′cì na âgo ruku.

33. Ісус, адвёўшы яго ўбок ад людзей, уклаў пальцы Свае ў вушы яму і, плюнуўшы, дакрануўся да языка ягонага;

Ìsus, advëǔšy âgo ǔbok ad lûdzej, uklaǔ pal′cy Svae ǔ vušy âmu ì, plûnuǔšy, dakranuǔsâ da âzyka âgonaga;

34. і ўзьвёўшы вочы да неба, уздыхнуў і сказаў яму: "Еффафа", што значыцца - "адчыніся".

ì ǔz′vëǔšy vočy da neba, uzdyhnuǔ ì skazaǔ âmu: "Effafa", što značycca - "adčynìsâ".

35. І адразу адчыніўся ў яго слых, і разамкнуліся повязі ягонага языка, і пачаў гаварыць чыста.

Ì adrazu adčynìǔsâ ǔ âgo slyh, ì razamknulìsâ povâzì âgonaga âzyka, ì pačaǔ gavaryc′ čysta.

36. І загадаў ім не казаць нікому. Але, колькі Ён ні забараняў ім, яны яшчэ больш разгалошвалі.

Ì zagadaǔ ìm ne kazac′ nìkomu. Ale, kol′kì Ën nì zabaranâǔ ìm, âny âščè bol′š razgalošvalì.

37. І вельмі-вельмі зьдзіўляліся і казалі: усё добра робіць: і глухіх робіць чуткімі і нямых - гаваркімі.

Ì vel′mì-vel′mì z′dzìǔlâlìsâ ì kazalì: usë dobra robìc′: ì gluhìh robìc′ čutkìmì ì nâmyh - gavarkìmì.

8 Кіраўнік

1. У тыя дні, калі сабралася даволі многа народу і ня было чаго есьці, Ісус, паклікаўшы вучняў Сваіх, сказаў ім:

U tyâ dnì, kalì sabralasâ davolì mnoga narodu ì nâ bylo čago es′cì, Ìsus, paklìkaǔšy vučnâǔ Svaìh, skazaǔ ìm:

2. шкада мне людзей, бо ўжо тры дні застаюцца пры Мне, і няма чаго ім есьці;

škada mne lûdzej, bo ǔžo try dnì zastaûcca pry Mne, ì nâma čago ìm es′cì;

3. калі няеўшых адпушчу іх дадому, аслабнуць у дарозе, бо некаторыя зь іх прыйшлі здалёку.

kalì nâeǔšyh adpušču ìh dadomu, aslabnuc′ u daroze, bo nekatoryâ z′ ìh pryjšlì zdalëku.

4. Вучні Ягоныя адказвалі Яму: адкуль мог бы хто ўзяць тут у пустыні хлябоў, каб накарміць іх?

Vučnì Âgonyâ adkazvalì Âmu: adkul′ mog by hto ǔzâc′ tut u pustynì hlâboǔ, kab nakarmìc′ ìh?

5. І спытаўся ў іх: колькі ў вас хлябоў? Яны адказалі: сем.

Ì spytaǔsâ ǔ ìh: kol′kì ǔ vas hlâboǔ? Âny adkazalì: sem.

6. Тады загадаў людзям узьлегчы на зямлю; і ўзяўшы сем хлябоў і ўзьнёсшы падзяку, пераламаў і даў вучням Сваім, каб яны раздалі; і яны раздалі людзям.

Tady zagadaǔ lûdzâm uz′legčy na zâmlû; ì ǔzâǔšy sem hlâboǔ ì ǔz′nësšy padzâku, peralamaǔ ì daǔ vučnâm Svaìm, kab âny razdalì; ì âny razdalì lûdzâm.

7. Было ў іх і крыху рыбак; дабраславіўшы, Ён загадаў раздаць і іх.

Bylo ǔ ìh ì kryhu rybak; dabraslavìǔšy, Ën zagadaǔ razdac′ ì ìh.

8. І елі і наеліся; і набралі рэшты кавалкаў сем кашоў.

Ì elì ì naelìsâ; ì nabralì rèšty kavalkaǔ sem kašoǔ.

9. Тых, што елі, было каля чатырох тысяч. І адпусьціў іх.

Tyh, što elì, bylo kalâ čatyroh tysâč. Ì adpus′cìǔ ìh.

10. І адразу ўвайшоўшы ў лодку з вучнямі Сваімі, прыплыў у межы Далмануфскія.

Ì adrazu ǔvajšoǔšy ǔ lodku z vučnâmì Svaìmì, pryplyǔ u mežy Dalmanufskìâ.

11. Выйшлі фарысэі, пачалі зь Ім спрачацца, і патрабавалі ад Яго азнакі зь неба, спакушаючы Яго,

Vyjšlì farysèì, pačalì z′ Ìm spračacca, ì patrabavalì ad Âgo aznakì z′ neba, spakušaûčy Âgo,

12. і Ён, глыбока ўздыхнуўшы, сказаў: навошта род гэты патрабуе азнакі? праўду кажу вам, ня дасца роду гэтаму азнакі.

ì Ën, glyboka ǔzdyhnuǔšy, skazaǔ: navošta rod gèty patrabue aznakì? praǔdu kažu vam, nâ dasca rodu gètamu aznakì.

13. І пакінуўшы іх, зноў увайшоў у лодку і паплыў на той бок.

Ì pakìnuǔšy ìh, znoǔ uvajšoǔ u lodku ì paplyǔ na toj bok.

14. Пры гэтым вучні Ягоныя забыліся ўзяць хлябоў, і акрамя аднаго хлеба ня мелі з сабою ў лодцы.

Pry gètym vučnì Âgonyâ zabylìsâ ǔzâc′ hlâboǔ, ì akramâ adnago hleba nâ melì z saboû ǔ lodcy.

15. А Ён наказаў ім, кажучы: глядзеце, сьцеражэцеся закваскі фарысэйскай і закваскі Ірадавай.

A Ën nakazaǔ ìm, kažučy: glâdzece, s′ceražècesâ zakvaskì farysèjskaj ì zakvaskì Ìradavaj.

16. І разважаючы паміж сабою, казалі: гэта азначае, што хлябоў няма ў нас.

Ì razvažaûčy pamìž saboû, kazalì: gèta aznačae, što hlâboǔ nâma ǔ nas.

17. Ісус, зразумеўшы, кажа ім:што разважаеце пра тое, што няма ў вас хлябоў? няўжо яшчэ ня цяміце і не разумееце? няўжо яшчэ скамянелае ў вас сэрца?

Ìsus, zrazumeǔšy, kaža ìm:što razvažaece pra toe, što nâma ǔ vas hlâboǔ? nâǔžo âščè nâ câmìce ì ne razumeece? nâǔžo âščè skamânelae ǔ vas sèrca?

18. маючы вочы, ня бачыце? маючы вушы, ня чуеце? і не памятаеце?

maûčy vočy, nâ bačyce? maûčy vušy, nâ čuece? ì ne pamâtaece?

19. калі Я пяць хлябоў разламаў на пяць тысяч чалавек, колькі поўных кашоў набралі вы кавалкаў? Кажуць Яму: дванаццаць.

kalì Â pâc′ hlâboǔ razlamaǔ na pâc′ tysâč čalavek, kol′kì poǔnyh kašoǔ nabralì vy kavalkaǔ? Kažuc′ Âmu: dvanaccac′.

20. А калі сем на чатыры тысячы, колькі кашоў набралі вы кавалкаў рэшты? Сказалі: сем.

A kalì sem na čatyry tysâčy, kol′kì kašoǔ nabralì vy kavalkaǔ rèšty? Skazalì: sem.

21. І сказаў ім: як жа яшчэ не разумееце?

Ì skazaǔ ìm: âk ža âščè ne razumeece?

22. Прыходзіць у Віфсаіду; і прыводзяць да Яго сьляпога, і просяць, каб да яго дакрануўся.

Pryhodzìc′ u Vìfsaìdu; ì pryvodzâc′ da Âgo s′lâpoga, ì prosâc′, kab da âgo dakranuǔsâ.

23. Ён, узяўшы сьляпога за руку, вывеў яго зь селішча прэч і, плюнуўшы яму на вочы, усклаў на яго рукі, і спытаўся ў яго: ці бачыць што?

Ën, uzâǔšy s′lâpoga za ruku, vyveǔ âgo z′ selìšča prèč ì, plûnuǔšy âmu na vočy, usklaǔ na âgo rukì, ì spytaǔsâ ǔ âgo: cì bačyc′ što?

24. Той, зірнуўшы, сказаў: бачу людзей, што праходзяць, як дрэвы.

Toj, zìrnuǔšy, skazaǔ: baču lûdzej, što prahodzâc′, âk drèvy.

25. Потым зноў усклаў рукі на вочы яму, і загадаў яму зірнуць. І ён выздаравеў, і пачаў бачыць усё ясна.

Potym znoǔ usklaǔ rukì na vočy âmu, ì zagadaǔ âmu zìrnuc′. Ì ën vyzdaraveǔ, ì pačaǔ bačyc′ usë âsna.

26. І паслаў яго дамоў, сказаўшы: не заходзь у селішча і не расказвай нікому ў селішчы.

Ì paslaǔ âgo damoǔ, skazaǔšy: ne zahodz′ u selìšča ì ne raskazvaj nìkomu ǔ selìščy.

27. І пайшоў Ісус з вучнямі Сваімі ў селішчы Кесарыі Піліпавай. Па дарозе Ён пытаўся ў вучняў Сваіх: за каго ўважаюць Мяне людзі?

Ì pajšoǔ Ìsus z vučnâmì Svaìmì ǔ selìščy Kesaryì Pìlìpavaj. Pa daroze Ën pytaǔsâ ǔ vučnâǔ Svaìh: za kago ǔvažaûc′ Mâne lûdzì?

28. Яны адказвалі: за Яна Хрысьціцеля, а другія - за Ільлю, а іншыя - за аднаго з прарокаў.

Âny adkazvalì: za Âna Hrys′cìcelâ, a drugìâ - za Ìl′lû, a ìnšyâ - za adnago z prarokaǔ.

29. Ён кажа ім: а вы за каго ўважаеце Мяне? Пётр сказаў Яму ў адказ: Ты - Хрыстос.

Ën kaža ìm: a vy za kago ǔvažaece Mâne? Pëtr skazaǔ Âmu ǔ adkaz: Ty - Hrystos.

30. І строга наказаў ім, каб нікому не казалі пра Яго.

Ì stroga nakazaǔ ìm, kab nìkomu ne kazalì pra Âgo.

31. І пачаў вучыць іх, што Сын Чалавечы мае адпакутаваць; быць адкінутым старэйшынамі, першасьвятарамі і кніжнікамі, і забітым быць і на трэйці дзень уваскрэснуць.

Ì pačaǔ vučyc′ ìh, što Syn Čalavečy mae adpakutavac′; byc′ adkìnutym starèjšynamì, peršas′vâtaramì ì knìžnìkamì, ì zabìtym byc′ ì na trèjcì dzen′ uvaskrèsnuc′.

32. І гаварыў пра гэта адкрыта. А Пётр, адклікаўшы Яго, пачаў пярэчыць Яму.

Ì gavaryǔ pra gèta adkryta. A Pëtr, adklìkaǔšy Âgo, pačaǔ pârèčyc′ Âmu.

33. А Ён, абярнуўшыся і зірнуўшы на вучняў Сваіх, строга ўшчуў Пятра, сказаўшы: адыдзі ад Мяне, сатана, бо ты думаеш не пра тое, што Божае, а што чалавечае.

A Ën, abârnuǔšysâ ì zìrnuǔšy na vučnâǔ Svaìh, stroga ǔščuǔ Pâtra, skazaǔšy: adydzì ad Mâne, satana, bo ty dumaeš ne pra toe, što Božae, a što čalavečae.

34. І паклікаўшы людзей з вучнямі Сваімі, сказаў ім: хто хоча ісьці за Мною, зрачыся сябе, і вазьмі крыж свой, і ідзі за Мною сьледам;

Ì paklìkaǔšy lûdzej z vučnâmì Svaìmì, skazaǔ ìm: hto hoča ìs′cì za Mnoû, zračysâ sâbe, ì vaz′mì kryž svoj, ì ìdzì za Mnoû s′ledam;

35. бо, хто хоча душу сваю ўратаваць, той страціць яе; а хто страціць душу сваю дзеля Мяне і Дабравесьця, той уратуе яе;

bo, hto hoča dušu svaû ǔratavac′, toj stracìc′ âe; a hto stracìc′ dušu svaû dzelâ Mâne ì Dabraves′câ, toj uratue âe;

36. бо якая карысьць чалавеку, калі ён здабудзе ўвесь сьвет, а душы сваёй пашкодзіць?

bo âkaâ karys′c′ čalaveku, kalì ën zdabudze ǔves′ s′vet, a dušy svaëj paškodzìc′?

37. альбо які выкуп дасьць чалавек за душу сваю?

al′bo âkì vykup das′c′ čalavek za dušu svaû?

38. бо, хто пасаромеецца Мяне і Маіх словаў у родзе гэтым распусным і грэшным, таго пасаромеецца і Сын Чалавечы, калі прыйдзе ў славе Айца Свайго са сьвятымі анёламі.

bo, hto pasaromeecca Mâne ì Maìh slovaǔ u rodze gètym raspusnym ì grèšnym, tago pasaromeecca ì Syn Čalavečy, kalì pryjdze ǔ slave Ajca Svajgo sa s′vâtymì anëlamì.

9 Кіраўнік

1. І сказаў ім: праўду кажу вам: ёсьць сярод тых, што стаяць тут, такія, што не памершы яшчэ, ужо ўбачаць Царства Божае, што прыйшло ў сіле.

Ì skazaǔ ìm: praǔdu kažu vam: ës′c′ sârod tyh, što staâc′ tut, takìâ, što ne pameršy âščè, užo ǔbačac′ Carstva Božae, što pryjšlo ǔ sìle.

2. І, як мінула шэсьць дзён, узяў Ісус Пятра, Якава і Яна, і ўзьвёў на гару высокую асобна іх адных і перамяніўся перад імі:

Ì, âk mìnula šès′c′ dzën, uzâǔ Ìsus Pâtra, Âkava ì Âna, ì ǔz′vëǔ na garu vysokuû asobna ìh adnyh ì peramânìǔsâ perad ìmì:

3. адзеньне Ягонае зрабілася бліскучае, вельмі белае, як сьнег, як на зямлі бялільшчык ня можа выбеліць.

adzen′ne Âgonae zrabìlasâ blìskučae, vel′mì belae, âk s′neg, âk na zâmlì bâlìl′ščyk nâ moža vybelìc′.

4. І зьявіўся ім Ільля з Майсеем: і гутарылі зь Ісусам.

Ì z′âvìǔsâ ìm Ìl′lâ z Majseem: ì gutarylì z′ Ìsusam.

5. Пры гэтым Пётр сказаў Ісусу: Равьві! добра нам тут быць; зробім тры палаткі: Табе адну, Майсею адну, і адну Ільлю.

Pry gètym Pëtr skazaǔ Ìsusu: Rav′vì! dobra nam tut byc′; zrobìm try palatkì: Tabe adnu, Majseû adnu, ì adnu Ìl′lû.

6. Бо ня ведаў, што сказаць; таму што яны былі ў страху.

Bo nâ vedaǔ, što skazac′; tamu što âny bylì ǔ strahu.

7. І зьявілася воблака, якое іх ахінула, і з воблака выйшаў голас, які сказаў: Гэты ёсьць Сын Мой Любасны; Яго слухайце.

Ì z′âvìlasâ voblaka, âkoe ìh ahìnula, ì z voblaka vyjšaǔ golas, âkì skazaǔ: Gèty ës′c′ Syn Moj Lûbasny; Âgo sluhajce.

8. І раптам, агледзеўшыся навокал, нікога больш з сабою ня бачылі, акрамя аднаго Ісуса.

Ì raptam, agledzeǔšysâ navokal, nìkoga bol′š z saboû nâ bačylì, akramâ adnago Ìsusa.

9. Калі ж сыходзілі яны з гары, Ён не дазволіў нікому расказваць пра тое, што бачылі, пакуль Сын Чалавечы не ўваскрэсьне зь мёртвых.

Kalì ž syhodzìlì âny z gary, Ën ne dazvolìǔ nìkomu raskazvac′ pra toe, što bačylì, pakul′ Syn Čalavečy ne ǔvaskrès′ne z′ mërtvyh.

10. І яны стрымалі гэтае слова, пытаючыся адзін у аднаго, што азначае: уваскрэснуць зь мёртвых?

Ì âny strymalì gètae slova, pytaûčysâ adzìn u adnago, što aznačae: uvaskrèsnuc′ z′ mërtvyh?

11. І спыталіся ў Яго: як жа кніжнікі кажуць, што Ільля мае прыйсьці раней?

Ì spytalìsâ ǔ Âgo: âk ža knìžnìkì kažuc′, što Ìl′lâ mae pryjs′cì ranej?

12. Ён сказаў ім у адказ: праўда, Ільля павінен прыйсьці раней і падрыхтаваць усё; і Сын Чалавечы, як напісана пра Яго, мае шмат адпакутаваць і быць зьняважаным;

Ën skazaǔ ìm u adkaz: praǔda, Ìl′lâ pavìnen pryjs′cì ranej ì padryhtavac′ usë; ì Syn Čalavečy, âk napìsana pra Âgo, mae šmat adpakutavac′ ì byc′ z′nâvažanym;

13. але кажу вам, што і Ільля прыйшоў, і зрабілі зь ім, што хацелі, як напісана пра яго.

ale kažu vam, što ì Ìl′lâ pryjšoǔ, ì zrabìlì z′ ìm, što hacelì, âk napìsana pra âgo.

14. Прыйшоўшы да вучняў, убачыў шмат людзей каля іх і кніжнікаў, што спрачаліся зь імі.

Pryjšoǔšy da vučnâǔ, ubačyǔ šmat lûdzej kalâ ìh ì knìžnìkaǔ, što spračalìsâ z′ ìmì.

15. Адразу, убачыўшы Яго, усе людзі зьдзівіліся, і, падбягаючы, віталі Яго.

Adrazu, ubačyǔšy Âgo, use lûdzì z′dzìvìlìsâ, ì, padbâgaûčy, vìtalì Âgo.

16. Ён спытаўся ў кніжнікаў: пра што спрачаецеся зь імі?

Ën spytaǔsâ ǔ knìžnìkaǔ: pra što spračaecesâ z′ ìmì?

17. Адзін зь людзей сказаў у адказ: Настаўнік! я прывёў да Цябе сына майго, апанаванага духам нямым:

Adzìn z′ lûdzej skazaǔ u adkaz: Nastaǔnìk! â pryvëǔ da Câbe syna majgo, apanavanaga duham nâmym:

18. дзе ні хапае яго, кідае яго на зямлю, і ён пускае пену, і скрыгоча зубамі сваімі, і дранцьвее; казаў я вучням Тваім, каб выгналі яго, і яны не маглі.

dze nì hapae âgo, kìdae âgo na zâmlû, ì ën puskae penu, ì skrygoča zubamì svaìmì, ì dranc′vee; kazaǔ â vučnâm Tvaìm, kab vygnalì âgo, ì âny ne maglì.

19. Адказваючы яму, Ісус сказаў: о, род няверны! дакуль буду я з вамі? дакуль буду трываць вас? прывядзеце яго да Мяне.

Adkazvaûčy âmu, Ìsus skazaǔ: o, rod nâverny! dakul′ budu â z vamì? dakul′ budu tryvac′ vas? pryvâdzece âgo da Mâne.

20. І прывялі таго да Яго. Як толькі апантаны ўбачыў Яго, дух скалануў яго; ён упаў на зямлю і качаўся, пускаючы пену.

Ì pryvâlì tago da Âgo. Âk tol′kì apantany ǔbačyǔ Âgo, duh skalanuǔ âgo; ën upaǔ na zâmlû ì kačaǔsâ, puskaûčy penu.

21. І спытаўся Ісус у бацькі ягонага: як даўно гэта дзеецца зь ім? Той сказаў: змалку;

Ì spytaǔsâ Ìsus u bac′kì âgonaga: âk daǔno gèta dzeecca z′ ìm? Toj skazaǔ: zmalku;

22. і шмат разоў дух кідаў яго і ў вагонь і ў ваду, каб загубіць яго; але, калі што можаш, умілажалься з нас і памажы нам.

ì šmat razoǔ duh kìdaǔ âgo ì ǔ vagon′ ì ǔ vadu, kab zagubìc′ âgo; ale, kalì što možaš, umìlažal′sâ z nas ì pamažy nam.

23. Ісус сказаў яму:калі хоць колькі можаш верыць, дык усё магчыма верніку.

Ìsus skazaǔ âmu:kalì hoc′ kol′kì možaš veryc′, dyk usë magčyma vernìku.

24. І адразу хлопцаў бацька ўсклікнуў са сьлязьмі: веру, Госпадзе! памажы майму няверству.

Ì adrazu hlopcaǔ bac′ka ǔsklìknuǔ sa s′lâz′mì: veru, Gospadze! pamažy majmu nâverstvu.

25. Ісус, убачыўшы, што зьбягаюцца людзі, загразіў духу нячыстаму, сказаўшы яму: дух нямы і глухі! Я загадваю табе, выйдзі зь яго і больш не ўваходзь у яго.

Ìsus, ubačyǔšy, što z′bâgaûcca lûdzì, zagrazìǔ duhu nâčystamu, skazaǔšy âmu: duh nâmy ì gluhì! Â zagadvaû tabe, vyjdzì z′ âgo ì bol′š ne ǔvahodz′ u âgo.

26. І ўскрыкнуўшы і моцна скалануўшы яго, выйшаў; і ён зрабіўся як мёртвы, так што многія казалі, што ён памёр.

Ì ǔskryknuǔšy ì mocna skalanuǔšy âgo, vyjšaǔ; ì ën zrabìǔsâ âk mërtvy, tak što mnogìâ kazalì, što ën pamër.

27. Але Ісус, узяўшы яго за руку, падняў яго; і ён устаў.

Ale Ìsus, uzâǔšy âgo za ruku, padnâǔ âgo; ì ën ustaǔ.

28. І як увайшоў Ісус у дом, вучні Ягоныя пыталіся ў Яго сам-насам: чаму мы не маглі выгнаць яго?

Ì âk uvajšoǔ Ìsus u dom, vučnì Âgonyâ pytalìsâ ǔ Âgo sam-nasam: čamu my ne maglì vygnac′ âgo?

29. І сказаў ім: гэты род ня можа выйсьці інакш, як ад малітвы і посту.

Ì skazaǔ ìm: gèty rod nâ moža vyjs′cì ìnakš, âk ad malìtvy ì postu.

30. Выйшаўшы адтуль, праходзілі праз Галілею: і Ён не хацеў, каб хто ведаў.

Vyjšaǔšy adtul′, prahodzìlì praz Galìleû: ì Ën ne haceǔ, kab hto vedaǔ.

31. Бо вучыў Сваіх вучняў і казаў ім, што Сын Чалавечы аддадзены будзе ў рукі чалавечыя, і заб'юць Яго, і пасьля забойства на трэйці дзень уваскрэсьне.

Bo vučyǔ Svaìh vučnâǔ ì kazaǔ ìm, što Syn Čalavečy addadzeny budze ǔ rukì čalavečyâ, ì zab'ûc′ Âgo, ì pas′lâ zabojstva na trèjcì dzen′ uvaskrès′ne.

32. Але яны не разумелі гэтых слоў, а спытацца ў Яго баяліся.

Ale âny ne razumelì gètyh sloǔ, a spytacca ǔ Âgo baâlìsâ.

33. Прыйшоў у Капернаум; і калі быў у доме, спытаўся ў іх: пра што ў дарозе вы разважалі паміж сабою?

Pryjšoǔ u Kapernaum; ì kalì byǔ u dome, spytaǔsâ ǔ ìh: pra što ǔ daroze vy razvažalì pamìž saboû?

34. яны маўчалі, бо дарогаю разважалі паміж сабою, хто большы.

âny maǔčalì, bo darogaû razvažalì pamìž saboû, hto bol′šy.

35. І сеўшы, паклікаў дванаццаць і сказаў ім: хто хоча быць першым, хай будзе з усіх апошнім і ўсім слугою.

Ì seǔšy, paklìkaǔ dvanaccac′ ì skazaǔ ìm: hto hoča byc′ peršym, haj budze z usìh apošnìm ì ǔsìm slugoû.

36. І ўзяўшы дзіця, паставіў яго сярод іх і, абняўшы яго, сказаў ім:

Ì ǔzâǔšy dzìcâ, pastavìǔ âgo sârod ìh ì, abnâǔšy âgo, skazaǔ ìm:

37. хто прыме адно такое дзіця ў імя Маё, той прымае Мяне; а хто Мяне прыме, той не Мяне прымае, а Таго, Хто паслаў Мяне.

hto pryme adno takoe dzìcâ ǔ ìmâ Maë, toj prymae Mâne; a hto Mâne pryme, toj ne Mâne prymae, a Tago, Hto paslaǔ Mâne.

38. Ян пры гэтым сказаў: Настаўнік! мы бачылі чалавека, які імем Тваім выганяе дэманаў, а ня ходзіць за намі; і забаранілі яму, бо ня ходзіць за намі.

Ân pry gètym skazaǔ: Nastaǔnìk! my bačylì čalaveka, âkì ìmem Tvaìm vyganâe dèmanaǔ, a nâ hodzìc′ za namì; ì zabaranìlì âmu, bo nâ hodzìc′ za namì.

39. Ісус сказаў: не забараняйце яму; бо ніхто, хто ўчыніў цуд імем Маім, ня зможа так хутка пасьля ліхасловіць Мяне.

Ìsus skazaǔ: ne zabaranâjce âmu; bo nìhto, hto ǔčynìǔ cud ìmem Maìm, nâ zmoža tak hutka pas′lâ lìhaslovìc′ Mâne.

40. Бо, хто ня супроць вас, той за вас.

Bo, hto nâ suproc′ vas, toj za vas.

41. І хто напоіць вас кубкам вады ў імя Маё, бо вы Хрыстовыя, праўду кажу вам, ня страціць узнагароды сваёй.

Ì hto napoìc′ vas kubkam vady ǔ ìmâ Maë, bo vy Hrystovyâ, praǔdu kažu vam, nâ stracìc′ uznagarody svaëj.

42. А хто спакусіць аднаго з малых гэтых, што веруюць у Мяне, таму лепей было б, каб павесілі яму на шыю жарон і кінулі яго ў мора.

A hto spakusìc′ adnago z malyh gètyh, što veruûc′ u Mâne, tamu lepej bylo b, kab pavesìlì âmu na šyû žaron ì kìnulì âgo ǔ mora.

43. І калі спакушае цябе рука твая, адатні яе: лепш табе зьнявечанаму ўвайсьці ў жыцьцё, чым зь дзьвюма рукамі ісьці ў геену, у вагонь непагасны,

Ì kalì spakušae câbe ruka tvaâ, adatnì âe: lepš tabe z′nâvečanamu ǔvajs′cì ǔ žyc′cë, čym z′ dz′vûma rukamì ìs′cì ǔ geenu, u vagon′ nepagasny,

44. дзе чарвяк іхні не памірае, і вагонь ня гасьне.

dze čarvâk ìhnì ne pamìrae, ì vagon′ nâ gas′ne.

45. І калі нага твая цябе спакушае, адатні яе: лепш табе ўвайсьці ў жыцьцё кульгаваму, чым зь дзьвюма нагамі быць укінутым у геену, у вагонь непагасны.

Ì kalì naga tvaâ câbe spakušae, adatnì âe: lepš tabe ǔvajs′cì ǔ žyc′cë kul′gavamu, čym z′ dz′vûma nagamì byc′ ukìnutym u geenu, u vagon′ nepagasny.

46. дзе чарвяк іхні не памірае, і вагонь ня гасьне.

dze čarvâk ìhnì ne pamìrae, ì vagon′ nâ gas′ne.

47. І калі вока тваё цябе спакушае, вырві яго: лепш табе з адным вокам увайсьці ў Царства Божае, чым з двума вачмі быць укінутым у геену вогненную,

Ì kalì voka tvaë câbe spakušae, vyrvì âgo: lepš tabe z adnym vokam uvajs′cì ǔ Carstva Božae, čym z dvuma vačmì byc′ ukìnutym u geenu vognennuû,

48. дзе чарвяк іхні не памірае, і вагонь ня гасьне.

dze čarvâk ìhnì ne pamìrae, ì vagon′ nâ gas′ne.

49. Бо кожны вагнём асоліцца, і кожная ахвяра сольлю асоліцца.

Bo kožny vagnëm asolìcca, ì kožnaâ ahvâra sol′lû asolìcca.

50. Соль - добрая; але, калі соль не салёная будзе, чым вы яе паправіце? Майце ў сабе соль і мір майце паміж сабою.

Sol′ - dobraâ; ale, kalì sol′ ne salënaâ budze, čym vy âe papravìce? Majce ǔ sabe sol′ ì mìr majce pamìž saboû.

10 Кіраўнік

1. Выправіўшыся адтуль, прыходзіць у межы Юдэйскія за Ярданам. Зноў зьбіраюцца да Яго людзі; і паводле звычаю Свайго, Ён зноў вучыў іх.

Vypravìǔšysâ adtul′, pryhodzìc′ u mežy Ûdèjskìâ za Ârdanam. Znoǔ z′bìraûcca da Âgo lûdzì; ì pavodle zvyčaû Svajgo, Ën znoǔ vučyǔ ìh.

2. Падышлі фарысэі і спыталіся, спакушаючы Яго: ці дазволена разводзіцца мужу з жонкаю?

Padyšlì farysèì ì spytalìsâ, spakušaûčy Âgo: cì dazvolena razvodzìcca mužu z žonkaû?

3. Ён сказаў ім у адказ: што наказаў вам Майсей?

Ën skazaǔ ìm u adkaz: što nakazaǔ vam Majsej?

4. Яны сказалі: Майсей дазволіў пісаць разводны ліст і разводзіцца.

Âny skazalì: Majsej dazvolìǔ pìsac′ razvodny lìst ì razvodzìcca.

5. А Ісус сказаў ім у адказ: за жорсткае сэрца вашае ён напісаў вам гэтую запаведзь;

A Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: za žorstkae sèrca vašae ën napìsaǔ vam gètuû zapavedz′;

6. а ў пачатку стварэньня, Бог мужчыну і жанчыну стварыў іх.

a ǔ pačatku stvarèn′nâ, Bog mužčynu ì žančynu stvaryǔ ìh.

7. Таму пакіне чалавек бацьку свайго і маці

Tamu pakìne čalavek bac′ku svajgo ì macì

8. і прылепіцца да жонкі сваёй, і будуць двое адною плоцьцю, так што яны ўжо ня двое, а адна плоць.

ì prylepìcca da žonkì svaëj, ì buduc′ dvoe adnoû ploc′cû, tak što âny ǔžo nâ dvoe, a adna ploc′.

9. Дык вось, што Бог злучыў, таго чалавек хай не разлучае.

Dyk vos′, što Bog zlučyǔ, tago čalavek haj ne razlučae.

10. У доме вучні Ягоныя зноў спыталіся ў Яго пра тое самае.

U dome vučnì Âgonyâ znoǔ spytalìsâ ǔ Âgo pra toe samae.

11. Ён сказаў ім: хто разьвядзецца з жонкаю сваёю і ажэніцца з другою, той чыніць пералюб зь ёю;

Ën skazaǔ ìm: hto raz′vâdzecca z žonkaû svaëû ì ažènìcca z drugoû, toj čynìc′ peralûb z′ ëû;

12. і калі жонка разьвядзецца з мужам сваім і выйдзе за другога, пералюб чыніць.

ì kalì žonka raz′vâdzecca z mužam svaìm ì vyjdze za drugoga, peralûb čynìc′.

13. Прыносілі да Яго дзяцей, каб Ён дакрануўся да іх; а вучні не дапускалі тых, што прыносілі.

Prynosìlì da Âgo dzâcej, kab Ën dakranuǔsâ da ìh; a vučnì ne dapuskalì tyh, što prynosìlì.

14. Убачыўшы гэта, Ісус разгневаўся і сказаў ім: пусьцеце дзяцей прыходзіць да Мяне і не перашкаджайце ім, бо такім належыць Царства Божае;

Ubačyǔšy gèta, Ìsus razgnevaǔsâ ì skazaǔ ìm: pus′cece dzâcej pryhodzìc′ da Mâne ì ne peraškadžajce ìm, bo takìm naležyc′ Carstva Božae;

15. праўду кажу вам: хто ня прыме Царства Божага, як дзіця, той ня ўвойдзе ў яго.

praǔdu kažu vam: hto nâ pryme Carstva Božaga, âk dzìcâ, toj nâ ǔvojdze ǔ âgo.

16. І абняўшы іх, усклаў рукі на іх і дабраслаўляў іх.

Ì abnâǔšy ìh, usklaǔ rukì na ìh ì dabraslaǔlâǔ ìh.

17. Калі выходзіў Ён у дарогу, падбег нехта, упаў перад Ім на калені і спытаўся ў Яго: Настаўнік Добры! што мне рабіць, каб успадкаваць жыцьцё вечнае?

Kalì vyhodzìǔ Ën u darogu, padbeg nehta, upaǔ perad Ìm na kalenì ì spytaǔsâ ǔ Âgo: Nastaǔnìk Dobry! što mne rabìc′, kab uspadkavac′ žyc′cë večnae?

18. Ісус сказаў яму: што ты называеш Мяне добрым? ніхто ня добры, толькі адзін Бог.

Ìsus skazaǔ âmu: što ty nazyvaeš Mâne dobrym? nìhto nâ dobry, tol′kì adzìn Bog.

19. Ведаеш запаведзі: ня чыні пералюбу; не забівай; ня крадзь; ня сьведчы ілжыва; ня крыўдзі; шануй бацьку твайго і маці.

Vedaeš zapavedzì: nâ čynì peralûbu; ne zabìvaj; nâ kradz′; nâ s′vedčy ìlžyva; nâ kryǔdzì; šanuj bac′ku tvajgo ì macì.

20. А ён сказаў Яму ў адказ: Настаўнік! Усё гэта захаваў я зь юнацтва майго.

A ën skazaǔ Âmu ǔ adkaz: Nastaǔnìk! Usë gèta zahavaǔ â z′ ûnactva majgo.

21. Ісус, зірнуўшы на яго, палюбіў яго і сказаў яму: аднаго табе не стае: ідзі, усё, што маеш, прадай і раздай убогім і мець будзеш скарб на нябёсах; і прыходзь, і ідзі сьледам за Мною, узяўшы крыж.

Ìsus, zìrnuǔšy na âgo, palûbìǔ âgo ì skazaǔ âmu: adnago tabe ne stae: ìdzì, usë, što maeš, pradaj ì razdaj ubogìm ì mec′ budzeš skarb na nâbësah; ì pryhodz′, ì ìdzì s′ledam za Mnoû, uzâǔšy kryž.

22. А ён, ад гэтага слова сумеўшыся, адышоў замаркочаны, бо ў яго была вялікая маёмасьць.

A ën, ad gètaga slova sumeǔšysâ, adyšoǔ zamarkočany, bo ǔ âgo byla vâlìkaâ maëmas′c′.

23. І паглядзеўшы навакол, Ісус кажа вучням Сваім: як цяжка багатым маетнікам увайсьці ў Царства Божае!

Ì paglâdzeǔšy navakol, Ìsus kaža vučnâm Svaìm: âk câžka bagatym maetnìkam uvajs′cì ǔ Carstva Božae!

24. Вучні жахнуліся ад словаў Ягоных. Але Ісус зноў кажа ім у адказ: дзеці! як цяжка тым, хто спадзяецца на багацьце, увайсьці ў Царства Божае!

Vučnì žahnulìsâ ad slovaǔ Âgonyh. Ale Ìsus znoǔ kaža ìm u adkaz: dzecì! âk câžka tym, hto spadzâecca na bagac′ce, uvajs′cì ǔ Carstva Božae!

25. лягчэй вярблюду прайсьці праз вушка іголкі, чым багатаму ўвайсьці ў Царства Божае.

lâgčèj vârblûdu prajs′cì praz vuška ìgolkì, čym bagatamu ǔvajs′cì ǔ Carstva Božae.

26. А яны вельмі моцна зьдзіўляліся і гаварылі паміж сабою: хто ж можа ўратавацца?

A âny vel′mì mocna z′dzìǔlâlìsâ ì gavarylì pamìž saboû: hto ž moža ǔratavacca?

27. Ісус, зірнуўшы на іх, кажа: людзям гэта немагчыма, але ня Богу; бо ўсё магчымае Богу.

Ìsus, zìrnuǔšy na ìh, kaža: lûdzâm gèta nemagčyma, ale nâ Bogu; bo ǔsë magčymae Bogu.

28. І пачаў Пётр гаварыць Яму: вось, мы пакінулі ўсё і пайшлі сьледам за Табою.

Ì pačaǔ Pëtr gavaryc′ Âmu: vos′, my pakìnulì ǔsë ì pajšlì s′ledam za Taboû.

29. Ісус сказаў у адказ: праўду кажу вам: няма нікога, хто пакінуў бы дом, альбо братоў, альбо сёстраў, альбо бацьку, альбо маці, альбо жонку, альбо дзяцей, альбо землі дзеля Мяне і Дабравесьця,

Ìsus skazaǔ u adkaz: praǔdu kažu vam: nâma nìkoga, hto pakìnuǔ by dom, al′bo bratoǔ, al′bo sëstraǔ, al′bo bac′ku, al′bo macì, al′bo žonku, al′bo dzâcej, al′bo zemlì dzelâ Mâne ì Dabraves′câ,

30. і не атрымаў бы сёньня, у час гэты, сярод ганеньняў, устакроць больш дамоў, і братоў, і сёстраў, і бацькоў, і мацярок, і дзяцей, і земляў, а ў веку будучым жыцьця вечнага;

ì ne atrymaǔ by sën′nâ, u čas gèty, sârod ganen′nâǔ, ustakroc′ bol′š damoǔ, ì bratoǔ, ì sëstraǔ, ì bac′koǔ, ì macârok, ì dzâcej, ì zemlâǔ, a ǔ veku budučym žyc′câ večnaga;

31. а многія першыя будуць апошнімі, і апошнія першымі.

a mnogìâ peršyâ buduc′ apošnìmì, ì apošnìâ peršymì.

32. Калі былі яны ў дарозе, узыходзячы ў Ерусалім, Ісус ішоў паперадзе іх, а яны жахаліся і, ідучы сьледам за Ім, былі ў страху. Паклікаўшы дванаццаць, Ён зноў пачаў ім казаць пра тое, што будзе зь Ім:

Kalì bylì âny ǔ daroze, uzyhodzâčy ǔ Erusalìm, Ìsus ìšoǔ paperadze ìh, a âny žahalìsâ ì, ìdučy s′ledam za Ìm, bylì ǔ strahu. Paklìkaǔšy dvanaccac′, Ën znoǔ pačaǔ ìm kazac′ pra toe, što budze z′ Ìm:

33. вось, мы ўзыходзім у Ерусалім, і Сын Чалавечы выдадзены будзе першасьвятарам і кніжнікам, і засудзяць Яго на сьмерць, і выдадуць Яго язычнікам;

vos′, my ǔzyhodzìm u Erusalìm, ì Syn Čalavečy vydadzeny budze peršas′vâtaram ì knìžnìkam, ì zasudzâc′ Âgo na s′merc′, ì vydaduc′ Âgo âzyčnìkam;

34. і паглумяцца зь Яго, і біцьмуць Яго, і аплююць Яго, і заб'юць Яго; і на трэйці дзень уваскрэсьне.

ì paglumâcca z′ Âgo, ì bìc′muc′ Âgo, ì aplûûc′ Âgo, ì zab'ûc′ Âgo; ì na trèjcì dzen′ uvaskrès′ne.

35. Тады падышлі да Яго сыны Зевядзеевыя, Якаў і Ян, і сказалі: Настаўнік! мы хочам, каб Ты зрабіў нам, чаго папросім.

Tady padyšlì da Âgo syny Zevâdzeevyâ, Âkaǔ ì Ân, ì skazalì: Nastaǔnìk! my hočam, kab Ty zrabìǔ nam, čago paprosìm.

36. Ён сказаў ім: чаго хочаце, каб Я зрабіў вам?

Ën skazaǔ ìm: čago hočace, kab Â zrabìǔ vam?

37. Яны сказалі Яму: дай нам сесьці ў Цябе, аднаму праваруч, а другому леваруч, у славе Тваёй.

Âny skazalì Âmu: daj nam ses′cì ǔ Câbe, adnamu pravaruč, a drugomu levaruč, u slave Tvaëj.

38. Але Ісус сказаў ім: ня ведаеце, чаго просіце; ці можаце піць чару, якую Я п'ю, і хрысьціцца хрышчэньнем, якім Я хрышчуся?

Ale Ìsus skazaǔ ìm: nâ vedaece, čago prosìce; cì možace pìc′ čaru, âkuû Â p'û, ì hrys′cìcca hryščèn′nem, âkìm Â hryščusâ?

39. Яны адказвалі: можам. А Ісус сказаў ім: чару, якую Я п'ю, будзеце піць, і хрышчэньнем, якім Я хрышчуся, будзеце хрысьціцца;

Âny adkazvalì: možam. A Ìsus skazaǔ ìm: čaru, âkuû Â p'û, budzece pìc′, ì hryščèn′nem, âkìm Â hryščusâ, budzece hrys′cìcca;

40. а даць сесьці ў Мяне праваруч і леваруч - не ад Мяне залежыць, а каму ўгатавана.

a dac′ ses′cì ǔ Mâne pravaruč ì levaruč - ne ad Mâne zaležyc′, a kamu ǔgatavana.

41. І пачуўшы, дзесяцёра пачалі абурацца Якавам і Янам.

Ì pačuǔšy, dzesâcëra pačalì aburacca Âkavam ì Ânam.

42. А Ісус, паклікаўшы іх, сказаў ім: вы ведаеце, што тыя, хто лічацца князямі народаў, пануюць над імі, і вяльможы іхнія ўладараць над імі;

A Ìsus, paklìkaǔšy ìh, skazaǔ ìm: vy vedaece, što tyâ, hto lìčacca knâzâmì narodaǔ, panuûc′ nad ìmì, ì vâl′možy ìhnìâ ǔladarac′ nad ìmì;

43. але ня так хай будзе паміж вамі: а хто хоча быць большым між вамі, хай будзе вам слугою;

ale nâ tak haj budze pamìž vamì: a hto hoča byc′ bol′šym mìž vamì, haj budze vam slugoû;

44. і хто хоча між вамі быць першым, хай будзе ўсім рабом;

ì hto hoča mìž vamì byc′ peršym, haj budze ǔsìm rabom;

45. бо і Сын Чалавечы не на тое прыйшоў, каб Яму служылі, а каб паслужыць і аддаць душу Сваю як выкуп за многіх.

bo ì Syn Čalavečy ne na toe pryjšoǔ, kab Âmu služylì, a kab paslužyc′ ì addac′ dušu Svaû âk vykup za mnogìh.

46. Прыходзяць у Ерыхон. І калі выходзіў Ён зь Ерыхона з вучнямі Сваімі і мноствам людзей, Варцімей, сын Цімееў, сьляпы сядзеў пры дарозе, жабруючы.

Pryhodzâc′ u Eryhon. Ì kalì vyhodzìǔ Ën z′ Eryhona z vučnâmì Svaìmì ì mnostvam lûdzej, Varcìmej, syn Cìmeeǔ, s′lâpy sâdzeǔ pry daroze, žabruûčy.

47. Пачуўшы, што гэта Ісус Назарэй, ён пачаў крычаць і казаць: Ісусе, Сыне Давідаў! памілуй мяне.

Pačuǔšy, što gèta Ìsus Nazarèj, ën pačaǔ kryčac′ ì kazac′: Ìsuse, Syne Davìdaǔ! pamìluj mâne.

48. Многія змушалі яго замоўкнуць; але ён яшчэ мацней крычаў: Сыне Давіваў! памілуй мяне.

Mnogìâ zmušalì âgo zamoǔknuc′; ale ën âščè macnej kryčaǔ: Syne Davìvaǔ! pamìluj mâne.

49. Ісус спыніўся і загадаў паклікаць яго. Клічуць сьляпога і кажуць яму: ня бойся, уставай, кліча цябе.

Ìsus spynìǔsâ ì zagadaǔ paklìkac′ âgo. Klìčuc′ s′lâpoga ì kažuc′ âmu: nâ bojsâ, ustavaj, klìča câbe.

50. Ён скінуў зь сябе верхнюю вопратку, устаў і прыйшоў да Ісуса.

Ën skìnuǔ z′ sâbe verhnûû vopratku, ustaǔ ì pryjšoǔ da Ìsusa.

51. Адказваючы яму, Ісус спытаўся: чаго ты хочаш ад Мяне? Сьляпы сказаў Яму: Настаўнік! каб зноў бачыць.

Adkazvaûčy âmu, Ìsus spytaǔsâ: čago ty hočaš ad Mâne? S′lâpy skazaǔ Âmu: Nastaǔnìk! kab znoǔ bačyc′.

52. Ісус сказаў яму: ідзі, вера твая ўратавала цябе. І той адразу пачаў бачыць і пайшоў за Ісусам па дарозе.

Ìsus skazaǔ âmu: ìdzì, vera tvaâ ǔratavala câbe. Ì toj adrazu pačaǔ bačyc′ ì pajšoǔ za Ìsusam pa daroze.

11 Кіраўнік

1. Калі наблізіліся да Ерусаліма, да Віфагіі і Віфаніі, да гары Аліўнай, Ісус пасылае двух вучняў Сваіх

Kalì nablìzìlìsâ da Erusalìma, da Vìfagìì ì Vìfanìì, da gary Alìǔnaj, Ìsus pasylae dvuh vučnâǔ Svaìh

2. і кажа ім: ідзеце ў селішча, што проста перад вамі; уваходзячы ў яго, адразу знойдзеце маладога асла, на якога ніхто зь людзей не садзіўся; адвяжэце яго, прывядзеце;

ì kaža ìm: ìdzece ǔ selìšča, što prosta perad vamì; uvahodzâčy ǔ âgo, adrazu znojdzece maladoga asla, na âkoga nìhto z′ lûdzej ne sadzìǔsâ; advâžèce âgo, pryvâdzece;

3. і калі вам хто скажа: "Што гэта вы робіце?", адказвайце, што ён патрэбен Госпаду; і адразу пашле яго сюды.

ì kalì vam hto skaža: "Što gèta vy robìce?", adkazvajce, što ën patrèben Gospadu; ì adrazu pašle âgo sûdy.

4. Яны пайшлі, і знайшлі маладога асла, прывязанага каля варот пры дарозе, і адвязалі яго.

Âny pajšlì, ì znajšlì maladoga asla, pryvâzanaga kalâ varot pry daroze, ì advâzalì âgo.

5. І некаторыя, што стаялі там, казалі ім: што робіце? навошта адвязваеце асьляня?

Ì nekatoryâ, što staâlì tam, kazalì ìm: što robìce? navošta advâzvaece as′lânâ?

6. Яны адказвалі ім, як наказаў Ісус; і тыя адпусьцілі іх.

Âny adkazvalì ìm, âk nakazaǔ Ìsus; ì tyâ adpus′cìlì ìh.

7. І прывялі да Ісуса асьляня, і ўсклалі на яго адзеньне сваё; Ісус сеў на яго.

Ì pryvâlì da Ìsusa as′lânâ, ì ǔsklalì na âgo adzen′ne svaë; Ìsus seǔ na âgo.

8. А многія пасьцілалі адзеньне сваё на дарозе, а іншыя рэзалі вецьце з дрэваў і пасьцілалі на дарозе.

A mnogìâ pas′cìlalì adzen′ne svaë na daroze, a ìnšyâ rèzalì vec′ce z drèvaǔ ì pas′cìlalì na daroze.

9. І тыя, што ішлі паперадзе і сьледам, усклікалі: асанна! дабраславёны Той, Хто ідзе ў імя Гасподняе!

Ì tyâ, što ìšlì paperadze ì s′ledam, usklìkalì: asanna! dabraslavëny Toj, Hto ìdze ǔ ìmâ Gaspodnâe!

10. дабраславёнае царства айца нашага Давіда, што ідзе ў імя Гасподняе! асанна ў вышынях!

dabraslavënae carstva ajca našaga Davìda, što ìdze ǔ ìmâ Gaspodnâe! asanna ǔ vyšynâh!

11. І ўвайшоў Ісус у Ерусалім і ў храм; і агледзеўшы ўсё, як што час ужо быў позьні, выйшаў у Віфанію з дванаццацьцю.

Ì ǔvajšoǔ Ìsus u Erusalìm ì ǔ hram; ì agledzeǔšy ǔsë, âk što čas užo byǔ poz′nì, vyjšaǔ u Vìfanìû z dvanaccac′cû.

12. На другі дзень, калі яны выйшлі зь Віфаніі, Ён схацеў есьці;

Na drugì dzen′, kalì âny vyjšlì z′ Vìfanìì, Ën shaceǔ es′cì;

13. і, угледзеўшы здалёку смакоўніцу, пакрытую лісьцем, пайшоў, ці ня знойдзе чаго на ёй; але, падышоўшы да яе, нічога не знайшоў, апрача лісьця, бо яшчэ ня час быў зьбіраць смоквы.

ì, ugledzeǔšy zdalëku smakoǔnìcu, pakrytuû lìs′cem, pajšoǔ, cì nâ znojdze čago na ëj; ale, padyšoǔšy da âe, nìčoga ne znajšoǔ, aprača lìs′câ, bo âščè nâ čas byǔ z′bìrac′ smokvy.

14. І сказаў ёй Ісус: ад сёньня хай ніхто зь цябе ня есьць плоду вавек. І чулі гэта вучні Ягоныя.

Ì skazaǔ ëj Ìsus: ad sën′nâ haj nìhto z′ câbe nâ es′c′ plodu vavek. Ì čulì gèta vučnì Âgonyâ.

15. Прыйшлі ў Ерусалім. Ісус, увайшоўшы ў храм, пачаў выганяць прадаўцоў і пакупцоў у храме; і сталы мяняйлаў і ўслоны прадаўцоў галубоў абярнуў;

Pryjšlì ǔ Erusalìm. Ìsus, uvajšoǔšy ǔ hram, pačaǔ vyganâc′ pradaǔcoǔ ì pakupcoǔ u hrame; ì staly mânâjlaǔ ì ǔslony pradaǔcoǔ galuboǔ abârnuǔ;

16. і не дазваляў, каб хто пранёс праз храм якую-небудзь рэч.

ì ne dazvalâǔ, kab hto pranës praz hram âkuû-nebudz′ rèč.

17. І вучыў іх, кажучы: ці ж не напісана: ёдом Мой домам малітвы назавецца для ўсіх народаўё? - а вы зрабілі зь яго логва разбойнікаў.

Ì vučyǔ ìh, kažučy: cì ž ne napìsana: ëdom Moj domam malìtvy nazavecca dlâ ǔsìh narodaǔë? - a vy zrabìlì z′ âgo logva razbojnìkaǔ.

18. Пачулі гэта кніжнікі і першасьвятары і шукалі, як бы загубіць Яго; бо баяліся Яго, таму што ўвесь люд зьдзіўляўся з вучэньня Ягонага.

Pačulì gèta knìžnìkì ì peršas′vâtary ì šukalì, âk by zagubìc′ Âgo; bo baâlìsâ Âgo, tamu što ǔves′ lûd z′dzìǔlâǔsâ z vučèn′nâ Âgonaga.

19. А калі настаў вечар, Ён выйшаў з горада.

A kalì nastaǔ večar, Ën vyjšaǔ z gorada.

20. Раніцай, праходзячы міма, убачылі, што смакоўніца засохла да кораня.

Ranìcaj, prahodzâčy mìma, ubačylì, što smakoǔnìca zasohla da koranâ.

21. І, прыгадаўшы, Пётр кажа Яму: Равьві! паглядзі, смакоўніца, якую Ты пракляў, усохла.

Ì, prygadaǔšy, Pëtr kaža Âmu: Rav′vì! paglâdzì, smakoǔnìca, âkuû Ty praklâǔ, usohla.

22. Ісус, адказваючы, кажа ім:

Ìsus, adkazvaûčy, kaža ìm:

23. майце веру Божую. Бо праўду кажу вам: калі хто скажа гары гэтай: ёпадыміся і кінься ў мораё, і не засумняваецца ў сэрцы сваім, а паверыць, што збудзецца паводле словаў ягоных, - будзе яму, што ні скажа.

majce veru Božuû. Bo praǔdu kažu vam: kalì hto skaža gary gètaj: ëpadymìsâ ì kìn′sâ ǔ moraë, ì ne zasumnâvaecca ǔ sèrcy svaìm, a paveryc′, što zbudzecca pavodle slovaǔ âgonyh, - budze âmu, što nì skaža.

24. Таму кажу вам: усё, чаго ні будзеце прасіць у малітве, верце, што атрымаеце, - і будзе вам.

Tamu kažu vam: usë, čago nì budzece prasìc′ u malìtve, verce, što atrymaece, - ì budze vam.

25. І калі стаіце на малітве, даруйце, калі што маеце на каго, каб і Айцец ваш нябесны дараваў вам грахі вашыя;

Ì kalì staìce na malìtve, darujce, kalì što maece na kago, kab ì Ajcec vaš nâbesny daravaǔ vam grahì vašyâ;

26. калі ж не даруеце, дык і Айцец ваш нябесны не даруе вам грахоў вашых.

kalì ž ne daruece, dyk ì Ajcec vaš nâbesny ne darue vam grahoǔ vašyh.

27. Прыйшлі зноў у Ерусалім. І калі Ён хадзіў у храме, падышлі да Яго першасьвятары і старэйшыны

Pryjšlì znoǔ u Erusalìm. Ì kalì Ën hadzìǔ u hrame, padyšlì da Âgo peršas′vâtary ì starèjšyny

28. і казалі Яму: якою ўладаю Ты гэта робіш? і хто Табе даў уладу рабіць гэта?

ì kazalì Âmu: âkoû ǔladaû Ty gèta robìš? ì hto Tabe daǔ uladu rabìc′ gèta?

29. Ісус сказаў ім у адказ: папытаюся і Я ў вас адно, адказвайце Мне, тады і Я скажу вам, якою ўладаю гэта раблю:

Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: papytaûsâ ì Â ǔ vas adno, adkazvajce Mne, tady ì Â skažu vam, âkoû ǔladaû gèta rablû:

30. хрышчэньне Янава зь нябёсаў было, ці ад людзей? адказвайце Мне.

hryščèn′ne Ânava z′ nâbësaǔ bylo, cì ad lûdzej? adkazvajce Mne.

31. Яны ж разважалі паміж сабою: калі скажам "зь нябёсаў" - дык Ён скажа: "чаму ж вы не паверылі яму?"

Âny ž razvažalì pamìž saboû: kalì skažam "z′ nâbësaǔ" - dyk Ën skaža: "čamu ž vy ne paverylì âmu?"

32. а сказаць: "ад людзей", - баяліся народу; бо ўсе лічылі, што Ян сапраўды быў прарок.

a skazac′: "ad lûdzej", - baâlìsâ narodu; bo ǔse lìčylì, što Ân sapraǔdy byǔ prarok.

33. І сказалі ў адказ Ісусу: ня ведаем. Тады Ісус сказаў ім у адказ: і Я не скажу вам, якою ўладаю гэта раблю.

Ì skazalì ǔ adkaz Ìsusu: nâ vedaem. Tady Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: ì Â ne skažu vam, âkoû ǔladaû gèta rablû.

12 Кіраўнік

1. І пачаў гаварыць ім прытчамі: нейкі чалавек насадзіў вінаграднік, і абгарадзіў мурам, і выкапаў чавільню, і збудаваў вежу, і, аддаўшы яго вінаградарам, адлучыўся.

Ì pačaǔ gavaryc′ ìm prytčamì: nejkì čalavek nasadzìǔ vìnagradnìk, ì abgaradzìǔ muram, ì vykapaǔ čavìl′nû, ì zbudavaǔ vežu, ì, addaǔšy âgo vìnagradaram, adlučyǔsâ.

2. І паслаў у свой час да вінаградараў слугу - узяць у вінаградараў пладоў зь вінаградніка;

Ì paslaǔ u svoj čas da vìnagradaraǔ slugu - uzâc′ u vìnagradaraǔ pladoǔ z′ vìnagradnìka;

3. а яны, схапіўшы яго, білі і прагналі ні з чым.

a âny, shapìǔšy âgo, bìlì ì pragnalì nì z čym.

4. Зноў паслаў да іх другога слугу; і таму камянямі разьбілі галаву і адпусьцілі яго з ганьбаю.

Znoǔ paslaǔ da ìh drugoga slugu; ì tamu kamânâmì raz′bìlì galavu ì adpus′cìlì âgo z gan′baû.

5. І зноў іншага паслаў: і таго забілі; і многіх іншых то білі, то забівалі.

Ì znoǔ ìnšaga paslaǔ: ì tago zabìlì; ì mnogìh ìnšyh to bìlì, to zabìvalì.

6. І маючы яшчэ аднаго сына, любаснага яму, напасьледак паслаў і яго да іх, кажучы: пасаромеюцца сына майго.

Ì maûčy âščè adnago syna, lûbasnaga âmu, napas′ledak paslaǔ ì âgo da ìh, kažučy: pasaromeûcca syna majgo.

7. Але вінаградары сказалі адзін аднаму: гэта спадкаемец; хадзем, заб'ем яго, і спадчына будзе нашая.

Ale vìnagradary skazalì adzìn adnamu: gèta spadkaemec; hadzem, zab'em âgo, ì spadčyna budze našaâ.

8. І схапіўшы яго, забілі і выкінулі прэч зь вінаградніка.

Ì shapìǔšy âgo, zabìlì ì vykìnulì prèč z′ vìnagradnìka.

9. Што ж зробіць гаспадар вінаградніка? Прыйдзе і пакарае сьмерцю вінаградараў, і аддасьць вінаграднік іншым.

Što ž zrobìc′ gaspadar vìnagradnìka? Pryjdze ì pakarae s′mercû vìnagradaraǔ, ì addas′c′ vìnagradnìk ìnšym.

10. Няўжо вы ня чыталі гэтага ў Пісаньні: "камень, які адкінулі будаўнікі, той самы зрабіўся каменем кутнім:

Nâǔžo vy nâ čytalì gètaga ǔ Pìsan′nì: "kamen′, âkì adkìnulì budaǔnìkì, toj samy zrabìǔsâ kamenem kutnìm:

11. гэта - ад Госпада, і ёсьць дзіўна ў вачах нашых"?

gèta - ad Gospada, ì ës′c′ dzìǔna ǔ vačah našyh"?

12. І памыкаліся схапіць Яго, але збаяліся люду; бо зразумелі, што пра іх сказаў прытчу; і пакінуўшы Яго, адышлі.

Ì pamykalìsâ shapìc′ Âgo, ale zbaâlìsâ lûdu; bo zrazumelì, što pra ìh skazaǔ prytču; ì pakìnuǔšy Âgo, adyšlì.

13. І пасылаюць да Яго некаторых фарысэяў і ірадыян, каб падлавіць Яго на слове.

Ì pasylaûc′ da Âgo nekatoryh farysèâǔ ì ìradyân, kab padlavìc′ Âgo na slove.

14. А яны, прыйшоўшы, кажуць Яму: Настаўнік! мы ведаем, што Ты справядлівы і не стараешся дагадзіць каму-небудзь, бо не глядзіш ні на якія абліччы, а шчыра шляху Божаму вучыш; ці дазваляецца даваць падатак кесару, ці не? ці даваць нам, ці не даваць?

A âny, pryjšoǔšy, kažuc′ Âmu: Nastaǔnìk! my vedaem, što Ty spravâdlìvy ì ne staraešsâ dagadzìc′ kamu-nebudz′, bo ne glâdzìš nì na âkìâ ablìččy, a ščyra šlâhu Božamu vučyš; cì dazvalâecca davac′ padatak kesaru, cì ne? cì davac′ nam, cì ne davac′?

15. Але Ён, ведаючы іхнюю крывадушнасьць, сказаў ім: што спакушаеце Мяне? прынясеце Мне дынар, каб Мне бачыць яго.

Ale Ën, vedaûčy ìhnûû kryvadušnas′c′, skazaǔ ìm: što spakušaece Mâne? prynâsece Mne dynar, kab Mne bačyc′ âgo.

16. Яны прынесьлі. Тады кажа ім: чыя гэта выява і надпіс? яны сказалі Яму: кесаравыя.

Âny prynes′lì. Tady kaža ìm: čyâ gèta vyâva ì nadpìs? âny skazalì Âmu: kesaravyâ.

17. Ісус сказаў ім у адказ: аддавайце кесаравае кесару, а Божае Богу. І зьдзіўляліся зь Яго.

Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: addavajce kesaravae kesaru, a Božae Bogu. Ì z′dzìǔlâlìsâ z′ Âgo.

18. Потым прыйшлі да Яго садукеі, якія кажуць, што няма ўваскрэсеньня, і спыталіся ў Яго, кажучы:

Potym pryjšlì da Âgo sadukeì, âkìâ kažuc′, što nâma ǔvaskrèsen′nâ, ì spytalìsâ ǔ Âgo, kažučy:

19. Настаўнік! Майсей напісаў нам: "калі ў каго памрэ брат і пакіне жонку, а дзяцей не пакіне, дык брат ягоны хай возьме жонку ягоную і адродзіць семя брату свайму".

Nastaǔnìk! Majsej napìsaǔ nam: "kalì ǔ kago pamrè brat ì pakìne žonku, a dzâcej ne pakìne, dyk brat âgony haj voz′me žonku âgonuû ì adrodzìc′ semâ bratu svajmu".

20. Было сем братоў: першы ўзяў жонку, і паміраючы, не пакінуў дзяцей;

Bylo sem bratoǔ: peršy ǔzâǔ žonku, ì pamìraûčy, ne pakìnuǔ dzâcej;

21. узяў яе другі, і памёр, і ён не пакінуў дзяцей; гэтак сама і трэйці.

uzâǔ âe drugì, ì pamër, ì ën ne pakìnuǔ dzâcej; gètak sama ì trèjcì.

22. Бралі яе за сябе сямёра, і не пакінулі дзяцей. Пасьля ўсіх памерла і жонка.

Bralì âe za sâbe sâmëra, ì ne pakìnulì dzâcej. Pas′lâ ǔsìh pamerla ì žonka.

23. Дык вось ва ўваскрэсеньні, калі ўваскрэснуць, каму зь іх будзе яна за жонку? бо сямёра яе мелі за жонку.

Dyk vos′ va ǔvaskrèsen′nì, kalì ǔvaskrèsnuc′, kamu z′ ìh budze âna za žonku? bo sâmëra âe melì za žonku.

24. Ісус сказаў ім у адказ: ці не праз гэта ўпадаеце вы ў памылку, ня ведаючы Пісаньняў, ні сілы Божай?

Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: cì ne praz gèta ǔpadaece vy ǔ pamylku, nâ vedaûčy Pìsan′nâǔ, nì sìly Božaj?

25. бо, калі зь мёртвых уваскрэснуць, ня будуць ні жаніцца, ні замуж выходзіць, а будуць, як анёлы на нябёсах.

bo, kalì z′ mërtvyh uvaskrèsnuc′, nâ buduc′ nì žanìcca, nì zamuž vyhodzìc′, a buduc′, âk anëly na nâbësah.

26. А пра мёртвых, што яны ўваскрэснуць, хіба ня чыталі вы ў кнізе Майсеевай, калі Бог пры купіне сказаў яму: "Я Бог Абрагама і Бог Ісаака, і Бог Якава"?

A pra mërtvyh, što âny ǔvaskrèsnuc′, hìba nâ čytalì vy ǔ knìze Majseevaj, kalì Bog pry kupìne skazaǔ âmu: "Â Bog Abragama ì Bog Ìsaaka, ì Bog Âkava"?

27. Бог ня ёсьць Бог мёртвых, а Бог жывых. Дык вось вы дужа памыляецеся.

Bog nâ ës′c′ Bog mërtvyh, a Bog žyvyh. Dyk vos′ vy duža pamylâecesâ.

28. Адзін кніжнік, чуючы іхнія спрэчкі і бачачы, што Ісус хораша ім адказваў, падышоў і спытаўся ў Яго: якая першая з усіх запаведзяў?

Adzìn knìžnìk, čuûčy ìhnìâ sprèčkì ì bačačy, što Ìsus horaša ìm adkazvaǔ, padyšoǔ ì spytaǔsâ ǔ Âgo: âkaâ peršaâ z usìh zapavedzâǔ?

29. Ісус адказваў яму: першая з усіх запаведзяў: "слухай, Ізраіль! Гасподзь Бог наш ёсьць Гасподзь адзіны;

Ìsus adkazvaǔ âmu: peršaâ z usìh zapavedzâǔ: "sluhaj, Ìzraìl′! Gaspodz′ Bog naš ës′c′ Gaspodz′ adzìny;

30. і палюбі Госпада Бога твайго ўсім сэрцам тваім, і ўсёю душою тваёю, і ўсім разуменьнем тваім, і ўсёю моцаю тваёю": вось, першая запаведзь!

ì palûbì Gospada Boga tvajgo ǔsìm sèrcam tvaìm, ì ǔsëû dušoû tvaëû, ì ǔsìm razumen′nem tvaìm, ì ǔsëû mocaû tvaëû": vos′, peršaâ zapavedz′!

31. Другая падобная да яе: "палюбі блізкага твайго, як самога сябе"; іншае запаведзі большае за гэтыя няма.

Drugaâ padobnaâ da âe: "palûbì blìzkaga tvajgo, âk samoga sâbe"; ìnšae zapavedzì bol′šae za gètyâ nâma.

32. Кніжнік сказаў Яму: Настаўнік! добра, праўду сказаў Ты, што адзін ёсьць Бог і няма іншага, апрача Яго;

Knìžnìk skazaǔ Âmu: Nastaǔnìk! dobra, praǔdu skazaǔ Ty, što adzìn ës′c′ Bog ì nâma ìnšaga, aprača Âgo;

33. і любіць Яго ўсім сэрцам, і ўсім розумам, і ўсёю душою, і ўсёю моцаю, і любіць блізкага, як самога сябе, ёсьць больш за ўсе ўсеспаленьні і ахвяры.

ì lûbìc′ Âgo ǔsìm sèrcam, ì ǔsìm rozumam, ì ǔsëû dušoû, ì ǔsëû mocaû, ì lûbìc′ blìzkaga, âk samoga sâbe, ës′c′ bol′š za ǔse ǔsespalen′nì ì ahvâry.

34. Ісус, бачачы, што ён разумна адказваў, сказаў яму: недалёка ты ад Царства Божага. Пасьля таго ніхто ўжо не адважваўся пытацца ў Яго.

Ìsus, bačačy, što ën razumna adkazvaǔ, skazaǔ âmu: nedalëka ty ad Carstva Božaga. Pas′lâ tago nìhto ǔžo ne advažvaǔsâ pytacca ǔ Âgo.

35. Вучачы далей у храме, Ісус казаў: як кажуць кніжнікі, што Хрыстос ёсьць сын Давідаў?

Vučačy dalej u hrame, Ìsus kazaǔ: âk kažuc′ knìžnìkì, što Hrystos ës′c′ syn Davìdaǔ?

36. Бо сам Давід сказаў у Духу Сьвятым: "сказаў Гасподзь Госпаду майму: сядзі праваруч Мяне, пакуль пакладу ворагаў Тваіх у падножжа ног Тваіх".

Bo sam Davìd skazaǔ u Duhu S′vâtym: "skazaǔ Gaspodz′ Gospadu majmu: sâdzì pravaruč Mâne, pakul′ pakladu voragaǔ Tvaìh u padnožža nog Tvaìh".

37. Дык вось сам Давід называе Яго Госпадам: як жа Ён сын Яму? І безьліч люду Яго слухалі з асалодаю.

Dyk vos′ sam Davìd nazyvae Âgo Gospadam: âk ža Ën syn Âmu? Ì bez′lìč lûdu Âgo sluhalì z asalodaû.

38. І казаў ім у вучэньні Сваім: асьцерагайцеся кніжнікаў, якія любяць хадзіць у доўгім адзеньні і вітаньні на сходах народных,

Ì kazaǔ ìm u vučèn′nì Svaìm: as′ceragajcesâ knìžnìkaǔ, âkìâ lûbâc′ hadzìc′ u doǔgìm adzen′nì ì vìtan′nì na shodah narodnyh,

39. сядзець наперадзе ў сынагогах і ўзьляжаць на першым месцы на гасьцінах;

sâdzec′ naperadze ǔ synagogah ì ǔz′lâžac′ na peršym mescy na gas′cìnah;

40. гэтыя, што пажыраюць дамы ўдовіныя і напаказ доўга моляцца, прымуць найцяжэйшую асуду.

gètyâ, što pažyraûc′ damy ǔdovìnyâ ì napakaz doǔga molâcca, prymuc′ najcâžèjšuû asudu.

41. І сеў Ісус насупроць скарбонкі, і глядзеў, як люд кладзе грошы ў скарбонку. Многія багатыя клалі памногу.

Ì seǔ Ìsus nasuproc′ skarbonkì, ì glâdzeǔ, âk lûd kladze grošy ǔ skarbonku. Mnogìâ bagatyâ klalì pamnogu.

42. А прыйшоўшы, адна бедная ўдава паклала дзьве лепты, што складае кадрант.

A pryjšoǔšy, adna bednaâ ǔdava paklala dz′ve lepty, što skladae kadrant.

43. Паклікаўшы вучняў Сваіх, сказаў ім: праўду кажу вам, што гэтая бедная ўдава паклала болей за ўсіх, што клалі ў скарбонку;

Paklìkaǔšy vučnâǔ Svaìh, skazaǔ ìm: praǔdu kažu vam, što gètaâ bednaâ ǔdava paklala bolej za ǔsìh, što klalì ǔ skarbonku;

44. бо ўсе клалі ад лішку свайго, а яна ад нястачы сваёй паклала ўсё, што мела, увесь пражытак свой.

bo ǔse klalì ad lìšku svajgo, a âna ad nâstačy svaëj paklala ǔsë, što mela, uves′ pražytak svoj.

13 Кіраўнік

1. І калі выходзіў Ён з храма, кажа Яму адзін вучань Ягоны: Настаўнік! паглядзі, якія камяні і якія будынкі!

Ì kalì vyhodzìǔ Ën z hrama, kaža Âmu adzìn vučan′ Âgony: Nastaǔnìk! paglâdzì, âkìâ kamânì ì âkìâ budynkì!

2. Ісус сказаў яму ў адказ: бачыш гэтыя вялікія будынкі? усё гэта будзе разбурана, так што не застанецца тут каменя на камені.

Ìsus skazaǔ âmu ǔ adkaz: bačyš gètyâ vâlìkìâ budynkì? usë gèta budze razburana, tak što ne zastanecca tut kamenâ na kamenì.

3. І калі Ён сядзеў на гары Аліўнай насупраць храма, пыталіся ў Яго асобна Пётр і Якаў, і Ян і Андрэй:

Ì kalì Ën sâdzeǔ na gary Alìǔnaj nasuprac′ hrama, pytalìsâ ǔ Âgo asobna Pëtr ì Âkaǔ, ì Ân ì Andrèj:

4. скажы нам, калі гэта будзе, і якая прыкмета, калі ўсё гэта павінна стацца?

skažy nam, kalì gèta budze, ì âkaâ prykmeta, kalì ǔsë gèta pavìnna stacca?

5. Адказваючы ім, Ісус пачаў гаварыць: глядзеце, каб хто вас ня ўвёў у зман;

Adkazvaûčy ìm, Ìsus pačaǔ gavaryc′: glâdzece, kab hto vas nâ ǔvëǔ u zman;

6. бо многія прыйдуць пад імем Маім, і будуць казаць, што гэта Я, і многіх увядуць у зман.

bo mnogìâ pryjduc′ pad ìmem Maìm, ì buduc′ kazac′, što gèta Â, ì mnogìh uvâduc′ u zman.

7. А як пачуеце пра войны і пра ваенныя чуткі, не жахайцеся: бо павінна тое быць: але гэта яшчэ не канец.

A âk pačuece pra vojny ì pra vaennyâ čutkì, ne žahajcesâ: bo pavìnna toe byc′: ale gèta âščè ne kanec.

8. Бо паўстане народ на народ, і царства на царства; і будуць землятрусы па месцах, і будуць галады і смуты. Гэта пачатак хвароб.

Bo paǔstane narod na narod, ì carstva na carstva; ì buduc′ zemlâtrusy pa mescah, ì buduc′ galady ì smuty. Gèta pačatak hvarob.

9. Але вы зважайце на сябе: бо вас будуць выдаваць у судзілішчы, і біць у сынагогах, і перад валадарамі і царамі паставяць вас за Мяне, на сьведчаньне перад імі.

Ale vy zvažajce na sâbe: bo vas buduc′ vydavac′ u sudzìlìščy, ì bìc′ u synagogah, ì perad valadaramì ì caramì pastavâc′ vas za Mâne, na s′vedčan′ne perad ìmì.

10. І ўсім народам наперад павінна быць абвешчана Дабравесьце.

Ì ǔsìm narodam naperad pavìnna byc′ abveščana Dabraves′ce.

11. Калі ж павядуць выдаваць вас, ня турбуйцеся загадзя, што вам сказаць, і не абдумвайце; а што дадзена будзе вам у тую часіну, тое і кажэце, бо ня вы будзеце гаварыць, а Дух Сьвяты.

Kalì ž pavâduc′ vydavac′ vas, nâ turbujcesâ zagadzâ, što vam skazac′, ì ne abdumvajce; a što dadzena budze vam u tuû časìnu, toe ì kažèce, bo nâ vy budzece gavaryc′, a Duh S′vâty.

12. І выдасьць брат брата на сьмерць, і бацька дзяцей; і паўстануць дзеці на бацькоў і заб'юць іх.

Ì vydas′c′ brat brata na s′merc′, ì bac′ka dzâcej; ì paǔstanuc′ dzecì na bac′koǔ ì zab'ûc′ ìh.

13. І будзеце зьненавіджаныя ўсімі за імя Маё; а хто перацерпіць да канца, уратуецца.

Ì budzece z′nenavìdžanyâ ǔsìmì za ìmâ Maë; a hto peracerpìc′ da kanca, uratuecca.

14. А калі ўгледзіце брыдоту спусташэньня, пра якую сказана праз прарока Данііла, якая паўстане, дзе ня трэба, - хто чытае, хай разумее, - тады хто будзе ў Юдэі, хай уцякаюць у горы;

A kalì ǔgledzìce brydotu spustašèn′nâ, pra âkuû skazana praz praroka Danììla, âkaâ paǔstane, dze nâ trèba, - hto čytae, haj razumee, - tady hto budze ǔ Ûdèì, haj ucâkaûc′ u gory;

15. а хто на даху, той ня сыходзь у дом і не ўваходзь узяць што-небудзь з дому свайго;

a hto na dahu, toj nâ syhodz′ u dom ì ne ǔvahodz′ uzâc′ što-nebudz′ z domu svajgo;

16. і хто ў полі, не вяртайся назад узяць вопратку сваю.

ì hto ǔ polì, ne vârtajsâ nazad uzâc′ vopratku svaû.

17. Гора цяжарным і тым, што кормяць грудзьмі ў тыя дні.

Gora câžarnym ì tym, što kormâc′ grudz′mì ǔ tyâ dnì.

18. Малецеся, каб ня сталіся ўцёкі вашыя зімою.

Malecesâ, kab nâ stalìsâ ǔcëkì vašyâ zìmoû.

19. Бо ў тыя дні будзе такі смутак, якога ня было ад пачатку стварэньня, якое ўчыніў Бог, нават да сёньня, і ня будзе.

Bo ǔ tyâ dnì budze takì smutak, âkoga nâ bylo ad pačatku stvarèn′nâ, âkoe ǔčynìǔ Bog, navat da sën′nâ, ì nâ budze.

20. І калі б Гасподзь не скараціў тых дзён, дык не ўратавалася б ніякая плоць; але дзеля выбраных, якіх Ён выбраў, скароціць тыя дні.

Ì kalì b Gaspodz′ ne skaracìǔ tyh dzën, dyk ne ǔratavalasâ b nìâkaâ ploc′; ale dzelâ vybranyh, âkìh Ën vybraǔ, skarocìc′ tyâ dnì.

21. Тады, калі хто вам скажа: "вось, тут Хрыстосё, альбо: ёвунь, там", - ня верце.

Tady, kalì hto vam skaža: "vos′, tut Hrystosë, al′bo: ëvun′, tam", - nâ verce.

22. Бо паўстануць ілжэхрысты ды ілжэпрарокі, і дадуць азнакі і цуды, каб увесьці ў зман, калі магчыма, і выбраных.

Bo paǔstanuc′ ìlžèhrysty dy ìlžèprarokì, ì daduc′ aznakì ì cudy, kab uves′cì ǔ zman, kalì magčyma, ì vybranyh.

23. А вы зважайце. Вось, Я наперад сказаў вам усё.

A vy zvažajce. Vos′, Â naperad skazaǔ vam usë.

24. Але ў тыя дні, пасьля смутку таго сонца памеркне, і месяц ня дасць сьвятла свайго;

Ale ǔ tyâ dnì, pas′lâ smutku tago sonca pamerkne, ì mesâc nâ dasc′ s′vâtla svajgo;

25. і зоркі спадуць зь неба, і сілы нябесныя пахіснуцца.

ì zorkì spaduc′ z′ neba, ì sìly nâbesnyâ pahìsnucca.

26. Тады ўбачаць Сына Чалавечага, Які будзе ісьці на аблоках у сіле моцнай і ў славе.

Tady ǔbačac′ Syna Čalavečaga, Âkì budze ìs′cì na ablokah u sìle mocnaj ì ǔ slave.

27. І тады Ён пашле анёлаў Сваіх і зьбярэ выбраных Сваіх ад чатырох вятроў, ад краю зямлі і да краю неба.

Ì tady Ën pašle anëlaǔ Svaìh ì z′bârè vybranyh Svaìh ad čatyroh vâtroǔ, ad kraû zâmlì ì da kraû neba.

28. Ад смакоўніцы вазьмеце падабенства: калі гольле ейнае ўжо мякчэе і пускае лісьце, дык ведайце, што блізка лета;

Ad smakoǔnìcy vaz′mece padabenstva: kalì gol′le ejnae ǔžo mâkčèe ì puskae lìs′ce, dyk vedajce, što blìzka leta;

29. так і вы, калі ўбачыце, што збываецца тое, ведайце, што блізка, пры дзьвярах.

tak ì vy, kalì ǔbačyce, što zbyvaecca toe, vedajce, što blìzka, pry dz′vârah.

30. Праўду кажу вам: ня міне род гэты, як усё тое будзе.

Praǔdu kažu vam: nâ mìne rod gèty, âk usë toe budze.

31. Неба і зямля мінуцца, а словы Мае ня мінуць.

Neba ì zâmlâ mìnucca, a slovy Mae nâ mìnuc′.

32. А пра дзень той або гадзіну ніхто ня ведае, ні анёлы нябесныя, ні Сын, а толькі Айцец.

A pra dzen′ toj abo gadzìnu nìhto nâ vedae, nì anëly nâbesnyâ, nì Syn, a tol′kì Ajcec.

33. Глядзеце, чувайце, малецеся; бо ня ведаеце, калі настане час гэты.

Glâdzece, čuvajce, malecesâ; bo nâ vedaece, kalì nastane čas gèty.

34. Падобна на тое, як калі б хто, ідучы ў дарогу і пакідаючы дом свой, даў слугам сваім уладу, і кожнаму сваю працу, і загадаў брамніку чуваць.

Padobna na toe, âk kalì b hto, ìdučy ǔ darogu ì pakìdaûčy dom svoj, daǔ slugam svaìm uladu, ì kožnamu svaû pracu, ì zagadaǔ bramnìku čuvac′.

35. Дык чувайце ж; бо ня ведаеце, калі прыйдзе гаспадар дома, увечары, ці апоўначы, ці пры пеўнях, ці нараніцу;

Dyk čuvajce ž; bo nâ vedaece, kalì pryjdze gaspadar doma, uvečary, cì apoǔnačy, cì pry peǔnâh, cì naranìcu;

36. каб, прыйшоўшы зьнянацку, не застаў вас у сьне.

kab, pryjšoǔšy z′nânacku, ne zastaǔ vas u s′ne.

37. А што вам кажу, кажу ўсім: чувайце.

A što vam kažu, kažu ǔsìm: čuvajce.

14 Кіраўнік

1. Праз два дні мелася быць сьвята Пасхі і праснакоў; і намышлялі першасьвятары і кніжнікі, як бы ўзяць Яго хітрасьцю і забіць;

Praz dva dnì melasâ byc′ s′vâta Pashì ì prasnakoǔ; ì namyšlâlì peršas′vâtary ì knìžnìkì, âk by ǔzâc′ Âgo hìtras′cû ì zabìc′;

2. але казалі: толькі ня ў сьвята, каб ня сталася абурэньня ў народзе.

ale kazalì: tol′kì nâ ǔ s′vâta, kab nâ stalasâ aburèn′nâ ǔ narodze.

3. І калі быў Ён у Віфаніі, у доме Сымона пракажонага, і ўзьляжаў, - прыйшла жанчына з алавастравай пасудзінай міра з нарду чыстага, каштоўнага, і, разьбіўшы пасудзіну, паліла Яму на галаву.

Ì kalì byǔ Ën u Vìfanìì, u dome Symona prakažonaga, ì ǔz′lâžaǔ, - pryjšla žančyna z alavastravaj pasudzìnaj mìra z nardu čystaga, kaštoǔnaga, ì, raz′bìǔšy pasudzìnu, palìla Âmu na galavu.

4. А некаторыя абурыліся і казалі паміж сабою: навошта гэтае марнатраўства міра?

A nekatoryâ aburylìsâ ì kazalì pamìž saboû: navošta gètae marnatraǔstva mìra?

5. бо можна было прадаць яго больш, чым за трыста дынараў, і раздаць убогім. І дакаралі яе.

bo možna bylo pradac′ âgo bol′š, čym za trysta dynaraǔ, ì razdac′ ubogìm. Ì dakaralì âe.

6. Але Ісус сказаў: пакіньце яе; што яе бянтэжыце? яна добры ўчынак зрабіла дзеля Мяне.

Ale Ìsus skazaǔ: pakìn′ce âe; što âe bântèžyce? âna dobry ǔčynak zrabìla dzelâ Mâne.

7. Бо заўсёды ўбогіх маеце пры сабе, і калі захочаце, можаце ім дабрачыніць; а Мяне не заўсёды маеце.

Bo zaǔsëdy ǔbogìh maece pry sabe, ì kalì zahočace, možace ìm dabračynìc′; a Mâne ne zaǔsëdy maece.

8. Яна зрабіла, што магла: загадзя памазала Цела Маё на пахаваньне.

Âna zrabìla, što magla: zagadzâ pamazala Cela Maë na pahavan′ne.

9. Праўду кажу вам: дзе ні будзе абвешчана Дабравесьце гэтае ў цэлым сьвеце, сказана будзе ў памяць пра яе, і пра тое, што зрабіла яна.

Praǔdu kažu vam: dze nì budze abveščana Dabraves′ce gètae ǔ cèlym s′vece, skazana budze ǔ pamâc′ pra âe, ì pra toe, što zrabìla âna.

10. І пайшоў Юда Іскарыёт, адзін з дванаццацёх, да першасьвятароў, каб выдаць Яго ім.

Ì pajšoǔ Ûda Ìskaryët, adzìn z dvanaccacëh, da peršas′vâtaroǔ, kab vydac′ Âgo ìm.

11. А яны, пачуўшы, узрадаваліся і абяцаліся даць яму срэбранікі. І ён намышляў, як бы ў зручны час выдаць Яго.

A âny, pačuǔšy, uzradavalìsâ ì abâcalìsâ dac′ âmu srèbranìkì. Ì ën namyšlâǔ, âk by ǔ zručny čas vydac′ Âgo.

12. У першы дзень праснакоў, калі калолі пасхальнае ягня, кажуць Яму вучні Ягоныя: дзе хочаш есьці пасху? мы пойдзем і прыгатуем.

U peršy dzen′ prasnakoǔ, kalì kalolì pashal′nae âgnâ, kažuc′ Âmu vučnì Âgonyâ: dze hočaš es′cì pashu? my pojdzem ì prygatuem.

13. І пасылае двух вучняў Сваіх і кажа ім: ідзеце ў горад: і сустрэнецца вам чалавек, які нясьціме збанок вады: пойдзеце сьледам за ім,

Ì pasylae dvuh vučnâǔ Svaìh ì kaža ìm: ìdzece ǔ gorad: ì sustrènecca vam čalavek, âkì nâs′cìme zbanok vady: pojdzece s′ledam za ìm,

14. і куды ён увойдзе, скажэце гаспадару дома таго: "Настаўнік кажа: дзе пакой, у якім бы Мне есьці пасху з вучнямі Маімі?".

ì kudy ën uvojdze, skažèce gaspadaru doma tago: "Nastaǔnìk kaža: dze pakoj, u âkìm by Mne es′cì pashu z vučnâmì Maìmì?".

15. І ён пакажа вам сьвятліцу вялікую, засланую, гатовую; там прыгатуеце нам.

Ì ën pakaža vam s′vâtlìcu vâlìkuû, zaslanuû, gatovuû; tam prygatuece nam.

16. І пайшлі вучні ягоныя, і прыйшлі ў горад, і знайшлі, як сказаў ім; і прыгатавалі пасху.

Ì pajšlì vučnì âgonyâ, ì pryjšlì ǔ gorad, ì znajšlì, âk skazaǔ ìm; ì prygatavalì pashu.

17. Калі зьвечарэла, Ён прыходзіць з дванаццацьцю.

Kalì z′večarèla, Ën pryhodzìc′ z dvanaccac′cû.

18. І калі яны ўзьляжалі і елі, Ісус сказаў: праўду кажу вам, адзін з вас, які есьць са Мною, выдасьць Мяне.

Ì kalì âny ǔz′lâžalì ì elì, Ìsus skazaǔ: praǔdu kažu vam, adzìn z vas, âkì es′c′ sa Mnoû, vydas′c′ Mâne.

19. Яны засмуціліся і пачалі казаць Яму, адзін за адным: ці ня я? І другі: ці ня я?

Âny zasmucìlìsâ ì pačalì kazac′ Âmu, adzìn za adnym: cì nâ â? Ì drugì: cì nâ â?

20. А Ён сказаў ім у адказ: адзін з дванаццацёх, што мачае са Мною ў місцы.

A Ën skazaǔ ìm u adkaz: adzìn z dvanaccacëh, što mačae sa Mnoû ǔ mìscy.

21. Бо Сын Чалавечы ідзе, як пісана пра Яго; але гора таму чалавеку, якім Сын Чалавечы выдаецца: лепей было б таму чалавеку не радзіцца.

Bo Syn Čalavečy ìdze, âk pìsana pra Âgo; ale gora tamu čalaveku, âkìm Syn Čalavečy vydaecca: lepej bylo b tamu čalaveku ne radzìcca.

22. І калі яны елі, Ісус, узяўшы хлеб, дабраславіў, паламаў, даў ім і сказаў: прымеце, ежце; гэта Цела Маё.

Ì kalì âny elì, Ìsus, uzâǔšy hleb, dabraslavìǔ, palamaǔ, daǔ ìm ì skazaǔ: prymece, ežce; gèta Cela Maë.

23. І ўзяўшы чару, падзякаваўшы, падаў ім; і пілі зь яе ўсе.

Ì ǔzâǔšy čaru, padzâkavaǔšy, padaǔ ìm; ì pìlì z′ âe ǔse.

24. І сказаў ім: гэта Кроў Мая новага запавету, за многіх праліваная.

Ì skazaǔ ìm: gèta Kroǔ Maâ novaga zapavetu, za mnogìh pralìvanaâ.

25. Праўду кажу вам: Я ўжо ня буду піць ад плоду лазы вінаграднае да таго дня, калі буду піць новае віно ў Царстве Божым.

Praǔdu kažu vam: Â ǔžo nâ budu pìc′ ad plodu lazy vìnagradnae da tago dnâ, kalì budu pìc′ novae vìno ǔ Carstve Božym.

26. І засьпяваўшы пайшлі на гару Аліўную.

Ì zas′pâvaǔšy pajšlì na garu Alìǔnuû.

27. І кажа ім Ісус: усе вы запаняверыцеся ўва Мне ў гэтую ноч: бо напісана: "паражу пастыра, і расьсеюцца авечкі",

Ì kaža ìm Ìsus: use vy zapanâverycesâ ǔva Mne ǔ gètuû noč: bo napìsana: "paražu pastyra, ì ras′seûcca avečkì",

28. а пасьля ўваскрэсеньня Майго Я запабягу вас у Галілеі.

a pas′lâ ǔvaskrèsen′nâ Majgo Â zapabâgu vas u Galìleì.

29. Пётр сказаў Яму: калі і ўсе запаняверацца, дык ня я.

Pëtr skazaǔ Âmu: kalì ì ǔse zapanâveracca, dyk nâ â.

30. І кажа яму Ісус: праўду кажу табе, што ты сёньня, гэтае ночы, перш чым двойчы засьпявае певень, тройчы адрачэшся ад Мяне.

Ì kaža âmu Ìsus: praǔdu kažu tabe, što ty sën′nâ, gètae nočy, perš čym dvojčy zas′pâvae peven′, trojčy adračèšsâ ad Mâne.

31. Але ён яшчэ больш настойліва казаў: хоць бы прыпала мне і памерці з Табою, не адракуся ад Цябе. Тое самае і ўсе казалі.

Ale ën âščè bol′š nastojlìva kazaǔ: hoc′ by prypala mne ì pamercì z Taboû, ne adrakusâ ad Câbe. Toe samae ì ǔse kazalì.

32. Прыйшлі ў селішча, якое называлася Гефсіманія: і Ён сказаў вучням Сваім: пасядзеце тут, пакуль Я памалюся.

Pryjšlì ǔ selìšča, âkoe nazyvalasâ Gefsìmanìâ: ì Ën skazaǔ vučnâm Svaìm: pasâdzece tut, pakul′ Â pamalûsâ.

33. І ўзяў з Сабою Пятра, Якава і Яна; і пачаў смуткаваць і журыцца.

Ì ǔzâǔ z Saboû Pâtra, Âkava ì Âna; ì pačaǔ smutkavac′ ì žurycca.

34. І сказаў ім: душа Мая смуткуе да сьмерці; пабудзьце тут, і чувайце.

Ì skazaǔ ìm: duša Maâ smutkue da s′mercì; pabudz′ce tut, ì čuvajce.

35. І, адышоўшы крыху, упаў на зямлю і маліўся, каб, калі можна, мінула Яго гадзіна гэтая;

Ì, adyšoǔšy kryhu, upaǔ na zâmlû ì malìǔsâ, kab, kalì možna, mìnula Âgo gadzìna gètaâ;

36. і казаў: Авва Войча! усё магчыма Табе; пранясі чару гэтую міма Мяне; але не чаго Я хачу, а чаго Ты.

ì kazaǔ: Avva Vojča! usë magčyma Tabe; pranâsì čaru gètuû mìma Mâne; ale ne čago Â haču, a čago Ty.

37. Вяртаецца і знаходзіць, што яны сьпяць; кажа Пятру: Сымоне! ты сьпіш? ня мог ты чуваць аднае гадзіны?

Vârtaecca ì znahodzìc′, što âny s′pâc′; kaža Pâtru: Symone! ty s′pìš? nâ mog ty čuvac′ adnae gadzìny?

38. чувайце і малецеся, каб не паддацца спакусе: дух бадзёры, а плоць нядужая.

čuvajce ì malecesâ, kab ne paddacca spakuse: duh badzëry, a ploc′ nâdužaâ.

39. І зноў адышоўшы маліўся, сказаўшы тое самае слова.

Ì znoǔ adyšoǔšy malìǔsâ, skazaǔšy toe samae slova.

40. І вярнуўшыся, зноў знайшоў, што яны сьпяць: бо ў іх вочы ацяжэлі; і яны ня ведалі, што яму адказаць.

Ì vârnuǔšysâ, znoǔ znajšoǔ, što âny s′pâc′: bo ǔ ìh vočy acâžèlì; ì âny nâ vedalì, što âmu adkazac′.

41. І прыходзіць трэйці раз і кажа ім: вы ўсё яшчэ сьпіце і спачываеце? годзе; настала гадзіна; вось, аддаецца Сын Чалавечы ў рукі грэшнікам;

Ì pryhodzìc′ trèjcì raz ì kaža ìm: vy ǔsë âščè s′pìce ì spačyvaece? godze; nastala gadzìna; vos′, addaecca Syn Čalavečy ǔ rukì grèšnìkam;

42. устаньце, хадзем: вось наблізіўся той, хто выдае Мяне.

ustan′ce, hadzem: vos′ nablìzìǔsâ toj, hto vydae Mâne.

43. І адразу, як Ён яшчэ гаварыў, прыходзіць Юда, адзін з дванаццацёх, і зь ім мноства людзей зь мечамі і каламі, ад першасьвятароў і кніжнікаў і старэйшын.

Ì adrazu, âk Ën âščè gavaryǔ, pryhodzìc′ Ûda, adzìn z dvanaccacëh, ì z′ ìm mnostva lûdzej z′ mečamì ì kalamì, ad peršas′vâtaroǔ ì knìžnìkaǔ ì starèjšyn.

44. А хто выдаваў Яго, даў ім знак, кажучы: каго я пацалую, Той і ёсьць; вазьмеце Яго, і вядзеце пільна.

A hto vydavaǔ Âgo, daǔ ìm znak, kažučy: kago â pacaluû, Toj ì ës′c′; vaz′mece Âgo, ì vâdzece pìl′na.

45. І прыйшоўшы, адразу падышоў да Яго і кажа: Равьві, Равьві! І пацалаваў Яго.

Ì pryjšoǔšy, adrazu padyšoǔ da Âgo ì kaža: Rav′vì, Rav′vì! Ì pacalavaǔ Âgo.

46. А яны ўсклалі на Яго рукі свае і ўзялі Яго.

A âny ǔsklalì na Âgo rukì svae ì ǔzâlì Âgo.

47. А адзін з тых, што стаялі тут, дастаў меч, ударыў раба першасьвятаровага і адсек яму вуха.

A adzìn z tyh, što staâlì tut, dastaǔ meč, udaryǔ raba peršas′vâtarovaga ì adsek âmu vuha.

48. Тады Ісус сказаў ім: як на грабежніка выйшлі вы зь мечамі і каламі, каб узяць Мяне;

Tady Ìsus skazaǔ ìm: âk na grabežnìka vyjšlì vy z′ mečamì ì kalamì, kab uzâc′ Mâne;

49. кожны дзень бываў Я з вамі ў храме і вучыў, і вы не ўзялі мяне; але хай збудуцца Пісаньні.

kožny dzen′ byvaǔ Â z vamì ǔ hrame ì vučyǔ, ì vy ne ǔzâlì mâne; ale haj zbuducca Pìsan′nì.

50. Тады, пакінуўшы Яго, усе паўцякалі.

Tady, pakìnuǔšy Âgo, use paǔcâkalì.

51. Адзін хлопец, захінуўшыся па голым целе пакрывалам, ішоў сьледам за Ім; і воіны схапілі яго.

Adzìn hlopec, zahìnuǔšysâ pa golym cele pakryvalam, ìšoǔ s′ledam za Ìm; ì voìny shapìlì âgo.

52. Але ён, пакінуўшы пакрывала, голы ўцёк ад іх.

Ale ën, pakìnuǔšy pakryvala, goly ǔcëk ad ìh.

53. І прывялі Ісуса да першасьвятара; і сабраліся да яго ўсе першасьвятары і старэйшыны і кніжнікі.

Ì pryvâlì Ìsusa da peršas′vâtara; ì sabralìsâ da âgo ǔse peršas′vâtary ì starèjšyny ì knìžnìkì.

54. Пётр зводдаль ішоў сьледам за Ім, нават усярэдзіну двара першасьвятаровага; і сядзеў са службітамі, і грэўся каля вагню.

Pëtr zvoddal′ ìšoǔ s′ledam za Ìm, navat usârèdzìnu dvara peršas′vâtarovaga; ì sâdzeǔ sa službìtamì, ì grèǔsâ kalâ vagnû.

55. Бо многія сьведчылі ілжыва на Яго, але сьведчаньні гэтыя ня былі дастатковыя.

Bo mnogìâ s′vedčylì ìlžyva na Âgo, ale s′vedčan′nì gètyâ nâ bylì dastatkovyâ.

56. І некаторыя, устаўшы, сьведчылі ілжыва супроць яго; казалі:

Ì nekatoryâ, ustaǔšy, s′vedčylì ìlžyva suproc′ âgo; kazalì:

57. мы чулі, як Ён казаў: "Я разбуру храм гэты рукатворны і праз тры дні ўзьвяду другі, нерукатворны".

my čulì, âk Ën kazaǔ: "Â razburu hram gèty rukatvorny ì praz try dnì ǔz′vâdu drugì, nerukatvorny".

58. Але і такое сьведчаньне іхняе ня было дастатковае.

Ale ì takoe s′vedčan′ne ìhnâe nâ bylo dastatkovae.

59. Тады першасьвятар стаў пасярэдзіне і спытаўся ў Ісуса: што Ты нічога не адказваеш? што яны супроць Цябе сьведчаць?

Tady peršas′vâtar staǔ pasârèdzìne ì spytaǔsâ ǔ Ìsusa: što Ty nìčoga ne adkazvaeš? što âny suproc′ Câbe s′vedčac′?

60. Але Ён маўчаў і не адказваў нічога. Зноў першасьвятар спытаўся ў Яго і сказаў Яму: ці Ты Хрыстос, Сын Дабраславёнага?

Ale Ën maǔčaǔ ì ne adkazvaǔ nìčoga. Znoǔ peršas′vâtar spytaǔsâ ǔ Âgo ì skazaǔ Âmu: cì Ty Hrystos, Syn Dabraslavënaga?

61. Ісус сказаў: Я; і вы ўгледзіце Сына Чалавечага, Які сядзіць праваруч сілы і ідзе на аблоках нябесных.

Ìsus skazaǔ: Â; ì vy ǔgledzìce Syna Čalavečaga, Âkì sâdzìc′ pravaruč sìly ì ìdze na ablokah nâbesnyh.

62. Тады першасьвятар, разадраўшы адзеньне сваё, сказаў: навошта нам яшчэ сьведкі?

Tady peršas′vâtar, razadraǔšy adzen′ne svaë, skazaǔ: navošta nam âščè s′vedkì?

63. вы чулі блюзьнерства; як вам здаецца? А яны ўсе прызналі Яго вінаватым да сьмерці.

vy čulì blûz′nerstva; âk vam zdaecca? A âny ǔse pryznalì Âgo vìnavatym da s′mercì.

64. І некаторыя пачалі пляваць на Яго і, закрываючы твар Яму, біць Яго і казаць Яму: прароч. І слугі білі Яго па шчоках.

Ì nekatoryâ pačalì plâvac′ na Âgo ì, zakryvaûčy tvar Âmu, bìc′ Âgo ì kazac′ Âmu: praroč. Ì slugì bìlì Âgo pa ščokah.

65. Калі Пётр быў на дварэ ўнізе, прыйшла адна служанка першасьвятаровая

Kalì Pëtr byǔ na dvarè ǔnìze, pryjšla adna služanka peršas′vâtarovaâ

66. і, убачыўшы Пятра, што ён грэецца, і ўгледзеўшы яго, сказала: і ты быў зь Ісусам Назаранінам.

ì, ubačyǔšy Pâtra, što ën grèecca, ì ǔgledzeǔšy âgo, skazala: ì ty byǔ z′ Ìsusam Nazaranìnam.

67. Але ён адрокся, сказаўшы: ня ведаю і не разумею, што ты кажаш. І выйшаў на пярэдні двор; і засьпяваў певень.

Ale ën adroksâ, skazaǔšy: nâ vedaû ì ne razumeû, što ty kažaš. Ì vyjšaǔ na pârèdnì dvor; ì zas′pâvaǔ peven′.

68. Служанка, убачыўшы яго зноў, пачала казаць тым, што стаялі тут: гэты зь іх.

Služanka, ubačyǔšy âgo znoǔ, pačala kazac′ tym, što staâlì tut: gèty z′ ìh.

69. Ён зноў адрокся. Крыху пазьней тыя, што стаялі тут, зноў пачалі гаварыць Пятру: і праўда, ты зь іх; бо ты Галілеянін, і гаворка твая падобная.

Ën znoǔ adroksâ. Kryhu paz′nej tyâ, što staâlì tut, znoǔ pačalì gavaryc′ Pâtru: ì praǔda, ty z′ ìh; bo ty Galìleânìn, ì gavorka tvaâ padobnaâ.

70. А ён пачаў прысягаць і бажыцца: ня ведаю Чалавека гэтага, пра Якога кажаце.

A ën pačaǔ prysâgac′ ì bažycca: nâ vedaû Čalaveka gètaga, pra Âkoga kažace.

71. Тады певень засьпяваў другі раз. І ўспомніў Пётр слова, сказанае яму Ісусам: "перш чым певень засьпявае двойчы, тройчы адрачэшся ад Мяне". І заплакаў.

Tady peven′ zas′pâvaǔ drugì raz. Ì ǔspomnìǔ Pëtr slova, skazanae âmu Ìsusam: "perš čym peven′ zas′pâvae dvojčy, trojčy adračèšsâ ad Mâne". Ì zaplakaǔ.

15 Кіраўнік

1. І адразу раніцай першасьвятары з старэйшынамі і кніжнікамі і ўвесь сынедрыён зрабілі нараду і, зьвязаўшы Ісуса, завялі і перадалі Пілату.

Ì adrazu ranìcaj peršas′vâtary z starèjšynamì ì knìžnìkamì ì ǔves′ synedryën zrabìlì naradu ì, z′vâzaǔšy Ìsusa, zavâlì ì peradalì Pìlatu.

2. Пілат спытаўся ў Яго: Ты Цар Юдэйскі? А Ён сказаў яму ў адказ: ты кажаш.

Pìlat spytaǔsâ ǔ Âgo: Ty Car Ûdèjskì? A Ën skazaǔ âmu ǔ adkaz: ty kažaš.

3. І першасьвятары вінавацілі Яго ў многім.

Ì peršas′vâtary vìnavacìlì Âgo ǔ mnogìm.

4. А Пілат зноў спытаўся ў Яго: Ты нічога не адказваеш? бачыш, як многа супроць Цябе скаргаў.

A Pìlat znoǔ spytaǔsâ ǔ Âgo: Ty nìčoga ne adkazvaeš? bačyš, âk mnoga suproc′ Câbe skargaǔ.

5. Але Ісус і на гэта нічога не адказваў, так што Пілат зьдзіўляўся.

Ale Ìsus ì na gèta nìčoga ne adkazvaǔ, tak što Pìlat z′dzìǔlâǔsâ.

6. А на кожнае сьвята ён адпускаў ім аднаго вязьня, за якога прасілі.

A na kožnae s′vâta ën adpuskaǔ ìm adnago vâz′nâ, za âkoga prasìlì.

7. Тады быў у кайданах нейкі Варава, са сваімі саўдзельнікамі, якія падчас бунту ўчынілі забойства.

Tady byǔ u kajdanah nejkì Varava, sa svaìmì saǔdzel′nìkamì, âkìâ padčas buntu ǔčynìlì zabojstva.

8. І люд пачаў крычаць і прасіць у Пілата таго, што ён заўсёды рабіў ім.

Ì lûd pačaǔ kryčac′ ì prasìc′ u Pìlata tago, što ën zaǔsëdy rabìǔ ìm.

9. Ён сказаў ім у адказ: ці хочаце, адпушчу вам Цара Юдэйскага?

Ën skazaǔ ìm u adkaz: cì hočace, adpušču vam Cara Ûdèjskaga?

10. Бо ведаў, што першасьвятары выдалі Яго з зайздрасьці.

Bo vedaǔ, što peršas′vâtary vydalì Âgo z zajzdras′cì.

11. Але першасьвятары падбухторылі людзей прасіць, каб адпусьціў ім лепей Вараву.

Ale peršas′vâtary padbuhtorylì lûdzej prasìc′, kab adpus′cìǔ ìm lepej Varavu.

12. Пілат, адказваючы, зноў сказаў ім: а што хочаце, каб я зрабіў з Тым, Якога вы называеце Царом Юдэйскім?

Pìlat, adkazvaûčy, znoǔ skazaǔ ìm: a što hočace, kab â zrabìǔ z Tym, Âkoga vy nazyvaece Carom Ûdèjskìm?

13. Яны зноў закрычалі: укрыжуй Яго!

Âny znoǔ zakryčalì: ukryžuj Âgo!

14. Пілат сказаў ім: якое ж ліха ўчыніў Ён? Але яны яшчэ мацней закрычалі: укрыжуй Яго!

Pìlat skazaǔ ìm: âkoe ž lìha ǔčynìǔ Ën? Ale âny âščè macnej zakryčalì: ukryžuj Âgo!

15. Тады Пілат, хочучы дагадзіць людзям, адпусьціў ім Вараву, а Ісуса, бічаваўшы, аддаў на крыжаваньне.

Tady Pìlat, hočučy dagadzìc′ lûdzâm, adpus′cìǔ ìm Varavu, a Ìsusa, bìčavaǔšy, addaǔ na kryžavan′ne.

16. А воіны завялі Яго ўсярэдзіну двара, гэта значыцца, у прэторыю, і сабралі цэлы полк;

A voìny zavâlì Âgo ǔsârèdzìnu dvara, gèta značycca, u prètoryû, ì sabralì cèly polk;

17. і апранулі Яго ў пурпуру і, сплёўшы цярновы вянок, усклалі на Яго;

ì apranulì Âgo ǔ purpuru ì, splëǔšy cârnovy vânok, usklalì na Âgo;

18. і пачалі вітаць Яго: радуйся, Цару Юдэйскі!

ì pačalì vìtac′ Âgo: radujsâ, Caru Ûdèjskì!

19. І білі яго па галаве кіем, і плявалі на Яго і, кленчачы, кланяліся Яму.

Ì bìlì âgo pa galave kìem, ì plâvalì na Âgo ì, klenčačy, klanâlìsâ Âmu.

20. А калі насьмяяліся зь Яго, зьнялі зь Яго пурпуру, адзелі Яго ў Ягонае адзеньне і павялі Яго, каб крыжаваць Яго.

A kalì nas′mââlìsâ z′ Âgo, z′nâlì z′ Âgo purpuru, adzelì Âgo ǔ Âgonae adzen′ne ì pavâlì Âgo, kab kryžavac′ Âgo.

21. І прымусілі праходжага нейкага Кірынеяніна Сымона, бацьку Аляксандравага і Руфавага, які ішоў з поля, несьці крыж Ягоны.

Ì prymusìlì prahodžaga nejkaga Kìryneânìna Symona, bac′ku Alâksandravaga ì Rufavaga, âkì ìšoǔ z polâ, nes′cì kryž Âgony.

22. І прывялі Яго на месца Галгофу, што азначае: "месца чарапоў".

Ì pryvâlì Âgo na mesca Galgofu, što aznačae: "mesca čarapoǔ".

23. І давалі яму піць віно зь сьмірнаю; але Ён ня ўзяў.

Ì davalì âmu pìc′ vìno z′ s′mìrnaû; ale Ën nâ ǔzâǔ.

24. Тыя, што ўкрыжавалі Яго, дзялілі вопратку Ягоную, кідаючы жэрабя, каму што ўзяць.

Tyâ, što ǔkryžavalì Âgo, dzâlìlì vopratku Âgonuû, kìdaûčy žèrabâ, kamu što ǔzâc′.

25. Была гадзіна трэйцяя, і ўкрыжавалі Яго.

Byla gadzìna trèjcââ, ì ǔkryžavalì Âgo.

26. І быў надпіс віны Яго: Цар Юдэйскі.

Ì byǔ nadpìs vìny Âgo: Car Ûdèjskì.

27. Зь Ім укрыжавалі двух разбойнікаў, аднаго з правага, другога зь левага боку ад Яго.

Z′ Ìm ukryžavalì dvuh razbojnìkaǔ, adnago z pravaga, drugoga z′ levaga boku ad Âgo.

28. І збылося слова Пісаньня: "і да зладзеяў залічаны".

Ì zbylosâ slova Pìsan′nâ: "ì da zladzeâǔ zalìčany".

29. Тыя, што праходзілі міма, зьневажалі Яго, ківаючы галовамі сваімі і кажучы: э! Той, Хто храм разбурае і за тры дні будуе!

Tyâ, što prahodzìlì mìma, z′nevažalì Âgo, kìvaûčy galovamì svaìmì ì kažučy: è! Toj, Hto hram razburae ì za try dnì budue!

30. уратуй Сябе Самога і сыйдзі з крыжа.

uratuj Sâbe Samoga ì syjdzì z kryža.

31. Падобна і першасьвятары з кніжнікамі, насьміхаючыся, казалі адзін аднаму: іншых ратаваў, а Сябе ня можа ўратаваць!

Padobna ì peršas′vâtary z knìžnìkamì, nas′mìhaûčysâ, kazalì adzìn adnamu: ìnšyh ratavaǔ, a Sâbe nâ moža ǔratavac′!

32. Хрыстос, Сын Ізраілеў, хай сыйдзе цяпер з крыжа, каб мы бачылі, і ўверуем. І ўкрыжаваныя зь Ім ганілі Яго.

Hrystos, Syn Ìzraìleǔ, haj syjdze câper z kryža, kab my bačylì, ì ǔveruem. Ì ǔkryžavanyâ z′ Ìm ganìlì Âgo.

33. А на шостай гадзіне настала цемра па ўсёй зямлі аж да гадзіны дзявятай.

A na šostaj gadzìne nastala cemra pa ǔsëj zâmlì až da gadzìny dzâvâtaj.

34. На дзявятай гадзіне ўскрыкнуў Ісус моцным голасам: "Элоі, Элоі! ламма савахфані!", што азначае: "Божа, Божа Мой! чаму Ты Мяне пакінуў?".

Na dzâvâtaj gadzìne ǔskryknuǔ Ìsus mocnym golasam: "Èloì, Èloì! lamma savahfanì!", što aznačae: "Boža, Boža Moj! čamu Ty Mâne pakìnuǔ?".

35. Некаторыя, што стаялі тут, пачуўшы, казалі: вось, Ільлю кліча.

Nekatoryâ, što staâlì tut, pačuǔšy, kazalì: vos′, Ìl′lû klìča.

36. А адзін пабег, набраў у губку воцату і, насадзіўшы на кій, даваў Яму піць, кажучы: чакайце, паглядзім, ці прыйдзе Ільля зьняць Яго.

A adzìn pabeg, nabraǔ u gubku vocatu ì, nasadzìǔšy na kìj, davaǔ Âmu pìc′, kažučy: čakajce, paglâdzìm, cì pryjdze Ìl′lâ z′nâc′ Âgo.

37. А Ісус, ускрыкнуўшы моцна, выпусьціў дух.

A Ìsus, uskryknuǔšy mocna, vypus′cìǔ duh.

38. І завеса ў храме разадралася напалам, зьверху данізу.

Ì zavesa ǔ hrame razadralasâ napalam, z′verhu danìzu.

39. Сотнік, які стаяў насупраць Яго, убачыўшы, што Ён, так ускрыкнуўшы, выпусьціў дух, сказаў: сапраўды Чалавек Гэты быў Сын Божы.

Sotnìk, âkì staâǔ nasuprac′ Âgo, ubačyǔšy, što Ën, tak uskryknuǔšy, vypus′cìǔ duh, skazaǔ: sapraǔdy Čalavek Gèty byǔ Syn Božy.

40. Былі тут і жанчыны, якія глядзелі здалёк; сярод іх была і Марыя Магдаліна, і Марыя, маці Якава меншага і Ясіі, і Саломія,

Bylì tut ì žančyny, âkìâ glâdzelì zdalëk; sârod ìh byla ì Maryâ Magdalìna, ì Maryâ, macì Âkava menšaga ì Âsìì, ì Salomìâ,

41. якія і тады, як Ён быў у Галілеі, ішлі сьледам за Ім і служылі Яму, і іншыя многія, што разам зь Ім прыйшлі ў Ерусалім.

âkìâ ì tady, âk Ën byǔ u Galìleì, ìšlì s′ledam za Ìm ì služylì Âmu, ì ìnšyâ mnogìâ, što razam z′ Ìm pryjšlì ǔ Erusalìm.

42. І як ужо зьвечарэла, бо была пятніца, гэта значыць - перадсубоцьце,

Ì âk užo z′večarèla, bo byla pâtnìca, gèta značyc′ - peradsuboc′ce,

43. прыйшоў Язэп з Арымафеі, знакаміты сябра рады, які і сам чакаў Царства Божага, адважыўся ўвайсьці да Пілата і прасіў Цела Ісусавага.

pryjšoǔ Âzèp z Arymafeì, znakamìty sâbra rady, âkì ì sam čakaǔ Carstva Božaga, advažyǔsâ ǔvajs′cì da Pìlata ì prasìǔ Cela Ìsusavaga.

44. Пілат зьдзівіўся, што Ён ужо памёр; і паклікаўшы сотніка, спытаўся ў яго: ці даўно памёр?

Pìlat z′dzìvìǔsâ, što Ën užo pamër; ì paklìkaǔšy sotnìka, spytaǔsâ ǔ âgo: cì daǔno pamër?

45. І даведаўшыся ад сотніка, аддаў Цела Язэпу.

Ì davedaǔšysâ ad sotnìka, addaǔ Cela Âzèpu.

46. Ён, купіўшы палатно і зьняўшы Яго, ахінуў палатнінаю і паклаў у магіле, якая была высечана ў скале; і прываліў камень да магільных дзьвярэй.

Ën, kupìǔšy palatno ì z′nâǔšy Âgo, ahìnuǔ palatnìnaû ì paklaǔ u magìle, âkaâ byla vysečana ǔ skale; ì pryvalìǔ kamen′ da magìl′nyh dz′vârèj.

47. А Марыя Магдаліна і Марыя Ясіева глядзелі, дзе Яго клалі.

A Maryâ Magdalìna ì Maryâ Âsìeva glâdzelì, dze Âgo klalì.

16 Кіраўнік

1. Як прайшла субота, Марыя Магдаліна і Марыя Якаўлева і Саломія купілі пахошчаў, каб ісьці - намасьціць Яго.

Âk prajšla subota, Maryâ Magdalìna ì Maryâ Âkaǔleva ì Salomìâ kupìlì pahoščaǔ, kab ìs′cì - namas′cìc′ Âgo.

2. І даволі рана, у першы дзень тыдня, прыходзяць да магілы, на ўзыходзе сонца,

Ì davolì rana, u peršy dzen′ tydnâ, pryhodzâc′ da magìly, na ǔzyhodze sonca,

3. і гавораць паміж сабою: хто адваліць нам камень ад магільных дзьвярэй?

ì gavorac′ pamìž saboû: hto advalìc′ nam kamen′ ad magìl′nyh dz′vârèj?

4. І зірнуўшы, бачаць, што камень адвалены; а ён быў досыць вялікі.

Ì zìrnuǔšy, bačac′, što kamen′ advaleny; a ën byǔ dosyc′ vâlìkì.

5. І ўвайшоўшы ў магілу, убачылі юнака, які сядзеў з правага боку, адзетага ў белыя шаты: і жахнуліся.

Ì ǔvajšoǔšy ǔ magìlu, ubačylì ûnaka, âkì sâdzeǔ z pravaga boku, adzetaga ǔ belyâ šaty: ì žahnulìsâ.

6. А ён кажа ім: не жахайцеся. Ісуса шукаеце Назараніна, укрыжаванага; Ён уваскрэс, Яго няма тут. Вось месца, дзе Ён быў пакладзены.

A ën kaža ìm: ne žahajcesâ. Ìsusa šukaece Nazaranìna, ukryžavanaga; Ën uvaskrès, Âgo nâma tut. Vos′ mesca, dze Ën byǔ pakladzeny.

7. Але ідзеце, накажэце вучням Ягоным і Пятру, што Ён запабегне вас у Галілеі; там Яго ўгледзіце, як Ён сказаў вам.

Ale ìdzece, nakažèce vučnâm Âgonym ì Pâtru, što Ën zapabegne vas u Galìleì; tam Âgo ǔgledzìce, âk Ën skazaǔ vam.

8. І выйшаўшы, пабеглі ад магілы; іх апанаваў жах, і нікому нічога не сказалі, бо баяліся.

Ì vyjšaǔšy, pabeglì ad magìly; ìh apanavaǔ žah, ì nìkomu nìčoga ne skazalì, bo baâlìsâ.

9. Уваскрэснуўшы рана ў першы дзень тыдня, Ісус зьявіўся спачатку Марыі Магдаліне, зь якое быў выгнаў сем дэманаў.

Uvaskrèsnuǔšy rana ǔ peršy dzen′ tydnâ, Ìsus z′âvìǔsâ spačatku Maryì Magdalìne, z′ âkoe byǔ vygnaǔ sem dèmanaǔ.

10. Яна пайшла і абвясьціла тым, што былі зь Ім, што плакалі і галасілі;

Âna pajšla ì abvâs′cìla tym, što bylì z′ Ìm, što plakalì ì galasìlì;

11. але яны, пачуўшы, што Ён жывы, і яна бачыла Яго, - не паверылі.

ale âny, pačuǔšy, što Ën žyvy, ì âna bačyla Âgo, - ne paverylì.

12. Пасьля гэтага зьявіўся ў іншым вобразе двум зь іх на дарозе, калі яны ішлі ў селішча.

Pas′lâ gètaga z′âvìǔsâ ǔ ìnšym vobraze dvum z′ ìh na daroze, kalì âny ìšlì ǔ selìšča.

13. І тыя, вярнуўшыся, абвясьцілі астатнім; але і ім не паверылі.

Ì tyâ, vârnuǔšysâ, abvâs′cìlì astatnìm; ale ì ìm ne paverylì.

14. Нарэшце зьявіўся самім адзінаццацём, калі яны ўзьляжалі на вячэры, і дакараў іх за няверства і жорсткасьць сэрца, што не паверылі тым, якія бачылі Яго ўваскрэслага.

Narèšce z′âvìǔsâ samìm adzìnaccacëm, kalì âny ǔz′lâžalì na vâčèry, ì dakaraǔ ìh za nâverstva ì žorstkas′c′ sèrca, što ne paverylì tym, âkìâ bačylì Âgo ǔvaskrèslaga.

15. І сказаў ім: ідзеце па ўсім сьвеце і абвяшчайце Дабравесьце ўсяму стварэньню.

Ì skazaǔ ìm: ìdzece pa ǔsìm s′vece ì abvâščajce Dabraves′ce ǔsâmu stvarèn′nû.

16. Хто будзе верыць і хрысьціцца, выратаваны будзе; а хто ня будзе верыць, асуджаны будзе.

Hto budze veryc′ ì hrys′cìcca, vyratavany budze; a hto nâ budze veryc′, asudžany budze.

17. Тым, што ўверуюць, дадзены будуць гэтыя азнакі: імем Маім будуць выганяць нячыстых, будуць гаварыць новымі мовамі;

Tym, što ǔveruûc′, dadzeny buduc′ gètyâ aznakì: ìmem Maìm buduc′ vyganâc′ nâčystyh, buduc′ gavaryc′ novymì movamì;

18. будуць браць зьмей; і калі што сьмертагубнае вып'юць, не зашкодзіць ім; ускладуць рукі на хворых, і яны будуць здаровыя.

buduc′ brac′ z′mej; ì kalì što s′mertagubnae vyp'ûc′, ne zaškodzìc′ ìm; uskladuc′ rukì na hvoryh, ì âny buduc′ zdarovyâ.

19. І так Гасподзь, пасьля гутаркі зь імі, узьнёсься на неба і сеў праваруч Бога.

Ì tak Gaspodz′, pas′lâ gutarkì z′ ìmì, uz′nës′sâ na neba ì seǔ pravaruč Boga.

20. А яны пайшлі і прапаведавалі ўсюды, пры Гасподнім садзеяньні і падмацаваньні слова наступнымі азнакамі. Амін.

A âny pajšlì ì prapavedavalì ǔsûdy, pry Gaspodnìm sadzeân′nì ì padmacavan′nì slova nastupnymì aznakamì. Amìn.

ЛУКАША LUKAŠA

1 Кіраўнік

1. Як ужо многія пачалі складаць аповесьці пра добра вядомыя сярод нас падзеі,

Âk užo mnogìâ pačalì skladac′ apoves′cì pra dobra vâdomyâ sârod nas padzeì,

2. як пераказалі нам тое ўсе, хто з самага пачатку быў сьведкамі і слугамі Слова, -

âk perakazalì nam toe ǔse, hto z samaga pačatku byǔ s′vedkamì ì slugamì Slova, -

3. дык надумаўся і я, рупліва дасьледаваўшы ўсё з пачатку, па парадку апісаць табе, глыбокашаноўны Феафіле,

dyk nadumaǔsâ ì â, ruplìva das′ledavaǔšy ǔsë z pačatku, pa paradku apìsac′ tabe, glybokašanoǔny Feafìle,

4. каб ты ўведаў цьвёрдую аснову таго вучэньня, у якім быў настаўлены.

kab ty ǔvedaǔ c′vërduû asnovu tago vučèn′nâ, u âkìm byǔ nastaǔleny.

5. У дні Ірада, цара Юдэйскага, быў сьвятар з Авіевай чаргі, імем Захар, і жонка ягоная з роду Ааронавага, імя ейнае ілізабэта.

U dnì Ìrada, cara Ûdèjskaga, byǔ s′vâtar z Avìevaj čargì, ìmem Zahar, ì žonka âgonaâ z rodu Aaronavaga, ìmâ ejnae ìlìzabèta.

6. Абое яны былі праведныя перад Богам, жывучы паводле ўсіх запаведзяў і ўстанаўленьняў Гасподніх беспахібна.

Aboe âny bylì pravednyâ perad Bogam, žyvučy pavodle ǔsìh zapavedzâǔ ì ǔstanaǔlen′nâǔ Gaspodnìh bespahìbna.

7. У іх ня было дзяцей, бо ілізабэта была няплодная, і абое былі ўжо ў сталым веку.

U ìh nâ bylo dzâcej, bo ìlìzabèta byla nâplodnaâ, ì aboe bylì ǔžo ǔ stalym veku.

8. Аднаго разу, калі ён у парадку сваёй чаргі служыў перад Богам,

Adnago razu, kalì ën u paradku svaëj čargì služyǔ perad Bogam,

9. па жэрабі, як заведзена было ў сьвятароў, прыпала яму ўвайсьці ў храм Гасподні кадзіць,

pa žèrabì, âk zavedzena bylo ǔ s′vâtaroǔ, prypala âmu ǔvajs′cì ǔ hram Gaspodnì kadzìc′,

10. а ўсё мноства людзей малілася звонку ў часе каджэньня, -

a ǔsë mnostva lûdzej malìlasâ zvonku ǔ čase kadžèn′nâ, -

11. тады зьявіўся яму анёл Гасподні, стоячы па правы бок да ахвярніка кадзільнага,

tady z′âvìǔsâ âmu anël Gaspodnì, stoâčy pa pravy bok da ahvârnìka kadzìl′naga,

12. і Захар, убачыўшы яго, сумеўся, і страх агарнуў яго.

ì Zahar, ubačyǔšy âgo, sumeǔsâ, ì strah agarnuǔ âgo.

13. Анёл жа сказаў яму: ня бойся, Захар, бо пачута малітва твая, і жонка твая ілізабета народзіць табе сына, і дасі яму імя Ян;

Anël ža skazaǔ âmu: nâ bojsâ, Zahar, bo pačuta malìtva tvaâ, ì žonka tvaâ ìlìzabeta narodzìc′ tabe syna, ì dasì âmu ìmâ Ân;

14. і будзе табе радасьць і весялосьць, і многія нараджэньню ягонаму ўзрадуюцца;

ì budze tabe radas′c′ ì vesâlos′c′, ì mnogìâ naradžèn′nû âgonamu ǔzraduûcca;

15. бо ён вялікі будзе перад Госпадам; ня будзе піць віна і сікеру, і Духам Сьвятым прасякнецца яшчэ ад улоньня маці сваёй;

bo ën vâlìkì budze perad Gospadam; nâ budze pìc′ vìna ì sìkeru, ì Duham S′vâtym prasâknecca âščè ad ulon′nâ macì svaëj;

16. і многіх з-паміж сыноў Ізраілевых наверне да Госпада Бога іхняга;

ì mnogìh z-pamìž synoǔ Ìzraìlevyh naverne da Gospada Boga ìhnâga;

17. і пройдзе перад імі ў духу і ў сіле Ільлі, каб вярнуць сэрцы бацькоў дзецям, і непакорлівым лад думак праведнікаў, каб зьявіць Госпаду народ падрыхтаваны.

ì projdze perad ìmì ǔ duhu ì ǔ sìle Ìl′lì, kab vârnuc′ sèrcy bac′koǔ dzecâm, ì nepakorlìvym lad dumak pravednìkaǔ, kab z′âvìc′ Gospadu narod padryhtavany.

18. І сказаў Захар анёлу: па чым я пазнаю гэта? бо я стары, і жонка мая ў сталым веку.

Ì skazaǔ Zahar anëlu: pa čym â paznaû gèta? bo â stary, ì žonka maâ ǔ stalym veku.

19. Анёл сказаў яму ў адказ: я Гаўрыіл, стаю перад Богам, і пасланы гаварыць з табою і паведаміць табе гэта;

Anël skazaǔ âmu ǔ adkaz: â Gaǔryìl, staû perad Bogam, ì paslany gavaryc′ z taboû ì pavedamìc′ tabe gèta;

20. і вось ты будзеш маўчаць і ня зможаш гаварыць да таго дня, калі гэта збудзецца, за тое, што ты не паверыў словам маім, якія спраўдзяцца ў свой час.

ì vos′ ty budzeš maǔčac′ ì nâ zmožaš gavaryc′ da tago dnâ, kalì gèta zbudzecca, za toe, što ty ne paveryǔ slovam maìm, âkìâ spraǔdzâcca ǔ svoj čas.

21. Тым часам люд чакаў Захара і зьдзіўляўся, што ён марудзіў у храме.

Tym časam lûd čakaǔ Zahara ì z′dzìǔlâǔsâ, što ën marudzìǔ u hrame.

22. А ён, выйшаўшы, ня мог гаварыць да іх; і яны зразумелі, што ён бачыў уяву ў храме; і ён рабіў ім знакі і заставаўся нямы.

A ën, vyjšaǔšy, nâ mog gavaryc′ da ìh; ì âny zrazumelì, što ën bačyǔ uâvu ǔ hrame; ì ën rabìǔ ìm znakì ì zastavaǔsâ nâmy.

23. А як скончыліся дні службы ягонай, вярнуўся ў дом свой.

A âk skončylìsâ dnì služby âgonaj, vârnuǔsâ ǔ dom svoj.

24. Пасьля гэтых дзён зачала ілізабэта, жонка ягоная, і таілася пяць месяцаў, і казала:

Pas′lâ gètyh dzën začala ìlìzabèta, žonka âgonaâ, ì taìlasâ pâc′ mesâcaǔ, ì kazala:

25. так учыніў мне Гасподзь у дні тыя, калі паглядзеў на мяне, каб зьняць зь мяне ганьбу сярод людзей.

tak učynìǔ mne Gaspodz′ u dnì tyâ, kalì paglâdzeǔ na mâne, kab z′nâc′ z′ mâne gan′bu sârod lûdzej.

26. А на шостым месяцы пасланы быў анёл Гаўрыіл ад Бога ў горад Галілейскі, які называўся Назарэт,

A na šostym mesâcy paslany byǔ anël Gaǔryìl ad Boga ǔ gorad Galìlejskì, âkì nazyvaǔsâ Nazarèt,

27. да Дзевы, заручанай з мужам, імем Язэп, з дому Давідавага; а імя ў Дзевы: Марыя.

da Dzevy, zaručanaj z mužam, ìmem Âzèp, z domu Davìdavaga; a ìmâ ǔ Dzevy: Maryâ.

28. Анёл, увайшоўшы да Яе, сказаў: радуйся, Дабрадатная! Гасподзь з Табою; дабраславёная Ты сярод жанчын.

Anël, uvajšoǔšy da Âe, skazaǔ: radujsâ, Dabradatnaâ! Gaspodz′ z Taboû; dabraslavënaâ Ty sârod žančyn.

29. А Яна, угледзеўшы яго, сумелася ад словаў ягоных і разважала, што б гэта было за вітаньне.

A Âna, ugledzeǔšy âgo, sumelasâ ad slovaǔ âgonyh ì razvažala, što b gèta bylo za vìtan′ne.

30. І сказаў Ёй анёл: ня бойся, Марыя, бо Ты здабыла мілату ў Бога;

Ì skazaǔ Ëj anël: nâ bojsâ, Maryâ, bo Ty zdabyla mìlatu ǔ Boga;

31. і вось, зачнеш ва ўлоньні, і народзіш Сына, і дасі Яму імя: Ісус;

ì vos′, začneš va ǔlon′nì, ì narodzìš Syna, ì dasì Âmu ìmâ: Ìsus;

32. Ён будзе вялікі і будзе названы Сынам Усявышняга; і дасьць Яму Гасподзь Бог пасад Давіда, бацькі Ягонага;

Ën budze vâlìkì ì budze nazvany Synam Usâvyšnâga; ì das′c′ Âmu Gaspodz′ Bog pasad Davìda, bac′kì Âgonaga;

33. і будзе валадарыць над домам Якава вечна, і Царству Ягонаму ня будзе канца.

ì budze valadaryc′ nad domam Âkava večna, ì Carstvu Âgonamu nâ budze kanca.

34. А Марыя сказала анёлу: як будзе гэта, калі Я мужа ня знаю?

A Maryâ skazala anëlu: âk budze gèta, kalì Â muža nâ znaû?

35. Анёл сказаў Ёй у адказ: Дух Сьвяты сыйдзе на Цябе, і сіла Усявышняга ахіне Цябе; таму і народжанае Сьвятое назавецца Сынам Божым;

Anël skazaǔ Ëj u adkaz: Duh S′vâty syjdze na Câbe, ì sìla Usâvyšnâga ahìne Câbe; tamu ì narodžanae S′vâtoe nazavecca Synam Božym;

36. вось, і ілізабэта, сваячка Твая, называная няплоднаю, і яна зачала сына ў старасьці сваёй, і ёй ужо шосты месяц;

vos′, ì ìlìzabèta, svaâčka Tvaâ, nazyvanaâ nâplodnaû, ì âna začala syna ǔ staras′cì svaëj, ì ëj užo šosty mesâc;

37. бо ў Бога не застанецца бясьсілым ніякае слова.

bo ǔ Boga ne zastanecca bâs′sìlym nìâkae slova.

38. Тады Марыя сказала: вось, раба Гасподняя; хай будзе Мне паводле слова твайго. І адыйшоў ад Яе анёл.

Tady Maryâ skazala: vos′, raba Gaspodnââ; haj budze Mne pavodle slova tvajgo. Ì adyjšoǔ ad Âe anël.

39. І ўстаўшы, Марыя ў дні тыя, пасьпяшалася ў нагорную краіну, у горад Юдаў,

Ì ǔstaǔšy, Maryâ ǔ dnì tyâ, pas′pâšalasâ ǔ nagornuû kraìnu, u gorad Ûdaǔ,

40. і ўвайшла ў дом Захара, і прывітала ілізабэту.

ì ǔvajšla ǔ dom Zahara, ì pryvìtala ìlìzabètu.

41. Калі ілізабэта пачула вітаньне Марыіна, варухнулася дзіцятка ў чэраве ў яе; і Елісавета напоўнілася Духам Сьвятым,

Kalì ìlìzabèta pačula vìtan′ne Maryìna, varuhnulasâ dzìcâtka ǔ čèrave ǔ âe; ì Elìsaveta napoǔnìlasâ Duham S′vâtym,

42. і ўсклікнула моцным голасам, і сказала: Дабраславёная Ты сярод жанчын, і дабраславёны плод улоньня Твайго!

ì ǔsklìknula mocnym golasam, ì skazala: Dabraslavënaâ Ty sârod žančyn, ì dabraslavëny plod ulon′nâ Tvajgo!

43. І адкуль гэта мне, што прыйшла Маці Госпада майго да мяне?

Ì adkul′ gèta mne, što pryjšla Macì Gospada majgo da mâne?

44. Бо калі голас вітаньня Твайго дайшоў да слыху майго, варухнулася дзіцятка радасна ў чэраве маім.

Bo kalì golas vìtan′nâ Tvajgo dajšoǔ da slyhu majgo, varuhnulasâ dzìcâtka radasna ǔ čèrave maìm.

45. і дабрашчасная Тая, Якая паверыла, бо збудзецца сказанае Ёй ад Госпада.

ì dabraščasnaâ Taâ, Âkaâ paveryla, bo zbudzecca skazanae Ëj ad Gospada.

46. І сказала Марыя: праслаўляе душа Мая Госпада,

Ì skazala Maryâ: praslaǔlâe duša Maâ Gospada,

47. і ўзрадаваўся дух мой у Богу, Збаўцу Маім,

ì ǔzradavaǔsâ duh moj u Bogu, Zbaǔcu Maìm,

48. што дагледзеў Ён пакорлівасьць рабы Сваёй; бо ад сёньня будуць шчасьціць Мяне ўсе роды,

što dagledzeǔ Ën pakorlìvas′c′ raby Svaëj; bo ad sën′nâ buduc′ ščas′cìc′ Mâne ǔse rody,

49. бо ўчыніў Мне веліч Магутны і сьвятое імя Ягонае,

bo ǔčynìǔ Mne velìč Magutny ì s′vâtoe ìmâ Âgonae,

50. і ласка Ягоная ў роды родаў да тых, што баяцца Яго;

ì laska Âgonaâ ǔ rody rodaǔ da tyh, što baâcca Âgo;

51. зьявіў сілу рукі Сваёй; расьсеяў тых, што заносяцца думкамі сэрца свайго;

z′âvìǔ sìlu rukì Svaëj; ras′seâǔ tyh, što zanosâcca dumkamì sèrca svajgo;

52. скінуў моцных з тронаў, і ўзвысіў пакорлівых;

skìnuǔ mocnyh z tronaǔ, ì ǔzvysìǔ pakorlìvyh;

53. галодных напоўніў дабром, а багатых пусьціў ані з чым;

galodnyh napoǔnìǔ dabrom, a bagatyh pus′cìǔ anì z čym;

54. прыгарнуў Ізраіля, слугу Свайго, памятаючы пра міласэрнасьць;

prygarnuǔ Ìzraìlâ, slugu Svajgo, pamâtaûčy pra mìlasèrnas′c′;

55. як казаў бацькам нашым, Абрагаму і семені ягонаму давеку.

âk kazaǔ bac′kam našym, Abragamu ì semenì âgonamu daveku.

56. А Марыя прабыла зь ёю каля трох месяцаў і вярнулася ў дом Свой.

A Maryâ prabyla z′ ëû kalâ troh mesâcaǔ ì vârnulasâ ǔ dom Svoj.

57. А ілізабэце прысьпеў час радзіць, і яна нарадзіла сына.

A ìlìzabèce prys′peǔ čas radzìc′, ì âna naradzìla syna.

58. І пачулі суседзі і родзічы ейныя, што прасьцёр Гасподзь ласку Сваю над ёю, і радаваліся зь ёю.

Ì pačulì susedzì ì rodzìčy ejnyâ, što pras′cër Gaspodz′ lasku Svaû nad ëû, ì radavalìsâ z′ ëû.

59. На восьмы дзень прыйшлі абрэзаць дзіця, і хацелі назваць яго імем бацькі ягонага, Захарам.

Na vos′my dzen′ pryjšlì abrèzac′ dzìcâ, ì hacelì nazvac′ âgo ìmem bac′kì âgonaga, Zaharam.

60. На гэта маці ягоная сказала: не; а назваць яго Янам.

Na gèta macì âgonaâ skazala: ne; a nazvac′ âgo Ânam.

61. І сказалі ёй: нікога няма ў радзіне тваёй, хто б называўся гэтым імем.

Ì skazalì ëj: nìkoga nâma ǔ radzìne tvaëj, hto b nazyvaǔsâ gètym ìmem.

62. І пыталіся знакамі ў бацькі ягонага, як бы ён хацеў назваць яго.

Ì pytalìsâ znakamì ǔ bac′kì âgonaga, âk by ën haceǔ nazvac′ âgo.

63. Ён папрасіў дошчачку і напісаў: Ян імя яму. І ўсе зьдзівіліся.

Ën paprasìǔ doščačku ì napìsaǔ: Ân ìmâ âmu. Ì ǔse z′dzìvìlìsâ.

64. І адразу разамкнуліся вусны ягоныя і язык ягоны, і ён загаварыў, славячы Бога.

Ì adrazu razamknulìsâ vusny âgonyâ ì âzyk âgony, ì ën zagavaryǔ, slavâčy Boga.

65. І быў страх на ўсіх, што жылі вакол іх; і расказвалі пра ўсё гэта па ўсёй нагорнай краіне Юдэйскай.

Ì byǔ strah na ǔsìh, što žylì vakol ìh; ì raskazvalì pra ǔsë gèta pa ǔsëj nagornaj kraìne Ûdèjskaj.

66. Усе, хто чуў, паклалі гэта ў сэрца сваё і казалі: што будзе зь дзіцятка гэтага? І рука Гасподняя была зь ім.

Use, hto čuǔ, paklalì gèta ǔ sèrca svaë ì kazalì: što budze z′ dzìcâtka gètaga? Ì ruka Gaspodnââ byla z′ ìm.

67. І Захар, бацька Ягоны, напоўніўся Духам Сьвятым і прарочыў, кажучы:

Ì Zahar, bac′ka Âgony, napoǔnìǔsâ Duham S′vâtym ì praročyǔ, kažučy:

68. Дабраславёны Гасподзь Бог Ізраілеў, што наведаў народ Свой і даў ратунак яму,

Dabraslavëny Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ, što navedaǔ narod Svoj ì daǔ ratunak âmu,

69. і паслаў моцнага выратавальніка нам, нашчадка Давіда, слугі Свайго,

ì paslaǔ mocnaga vyrataval′nìka nam, naščadka Davìda, slugì Svajgo,

70. як узьвясьціў вуснамі былых ад веку сьвятых прарокаў Сваіх,

âk uz′vâs′cìǔ vusnamì bylyh ad veku s′vâtyh prarokaǔ Svaìh,

71. што ўратуе нас ад ворагаў нашых; і ад рукі ўсіх ненавісьнікаў нашых;

što ǔratue nas ad voragaǔ našyh; ì ad rukì ǔsìh nenavìs′nìkaǔ našyh;

72. учыніць міласэрнасьць бацькам нашым і ўспомніць сьвятую дамову Сваю,

učynìc′ mìlasèrnas′c′ bac′kam našym ì ǔspomnìc′ s′vâtuû damovu Svaû,

73. прысягу, якою прысягаў Ён Абрагаму, бацьку нашаму, даць нам,

prysâgu, âkoû prysâgaǔ Ën Abragamu, bac′ku našamu, dac′ nam,

74. каб бяз страху, пасьля збавеньня ад рук ворагаў нашых,

kab bâz strahu, pas′lâ zbaven′nâ ad ruk voragaǔ našyh,

75. мы служылі Яму ў сьвятасьці і праўдзе перад Ім ва ўсе дні жыцьця нашага.

my služylì Âmu ǔ s′vâtas′cì ì praǔdze perad Ìm va ǔse dnì žyc′câ našaga.

76. А ты, дзіця, назавешся прарокам Усявышняга, бо ідзеш перад абліччам Госпада - падрыхтаваць шляхі Яму,

A ty, dzìcâ, nazavešsâ prarokam Usâvyšnâga, bo ìdzeš perad ablìččam Gospada - padryhtavac′ šlâhì Âmu,

77. каб разумеў народ Ягоны ратунак у дараваньні грахоў іхніх,

kab razumeǔ narod Âgony ratunak u daravan′nì grahoǔ ìhnìh,

78. праз шчырую міласэрнасьць Бога нашага, якой наведаў нас Усход з вышыні,

praz ščyruû mìlasèrnas′c′ Boga našaga, âkoj navedaǔ nas Ushod z vyšynì,

79. прасьвятліць тых, што сядзяць у цемры і цяні сьмяротным, скіраваць ногі нашыя на шлях міру.

pras′vâtlìc′ tyh, što sâdzâc′ u cemry ì cânì s′mârotnym, skìravac′ nogì našyâ na šlâh mìru.

80. А дзіця расло і мацавалася духам, і заставалася ў пустынях да дня зьяўленьня свайго Ізраілю.

A dzìcâ raslo ì macavalasâ duham, ì zastavalasâ ǔ pustynâh da dnâ z′âǔlen′nâ svajgo Ìzraìlû.

2 Кіраўнік

1. У тыя дні выйшаў ад кесара Аўгуста загад зрабіць перапіс па ўсёй зямлі.

U tyâ dnì vyjšaǔ ad kesara Aǔgusta zagad zrabìc′ perapìs pa ǔsëj zâmlì.

2. Гэты перапіс быў першы ў праўленьне Квірынія Сірыяй. І пайшлі ўсе запісвацца, кожны ў свой горад.

Gèty perapìs byǔ peršy ǔ praǔlen′ne Kvìrynìâ Sìryâj. Ì pajšlì ǔse zapìsvacca, kožny ǔ svoj gorad.

3. Пайшоў таксама і Язэп з Галілеі, з горада Назарэта, у Юдэю, у горад Давідаў, называны Віфляемам, бо ён быў з дому і роду Давідавага,

Pajšoǔ taksama ì Âzèp z Galìleì, z gorada Nazarèta, u Ûdèû, u gorad Davìdaǔ, nazyvany Vìflâemam, bo ën byǔ z domu ì rodu Davìdavaga,

4. запісацца з Марыяю, заручанаю яму жонкай, якая была цяжарная.

zapìsacca z Maryâû, zaručanaû âmu žonkaj, âkaâ byla câžarnaâ.

5. Калі ж былі яны там, настаў час радзіць Ёй;

Kalì ž bylì âny tam, nastaǔ čas radzìc′ Ëj;

6. і нарадзіла Сына Свайго першынца, і спавіла Яго, і паклала яго ў ясьлі, бо ня было ім месца ў гасьцініцы.

ì naradzìla Syna Svajgo peršynca, ì spavìla Âgo, ì paklala âgo ǔ âs′lì, bo nâ bylo ìm mesca ǔ gas′cìnìcy.

7. У той краіне былі на полі пастухі, якія трымалі начную варту каля статку свайго.

U toj kraìne bylì na polì pastuhì, âkìâ trymalì načnuû vartu kalâ statku svajgo.

8. Раптам зьявіўся ім анёл Гасподні, і слава Гасподняя апраменіла іх; і спалохаліся страхам вялікім.

Raptam z′âvìǔsâ ìm anël Gaspodnì, ì slava Gaspodnââ apramenìla ìh; ì spalohalìsâ straham vâlìkìm.

9. І сказаў ім анёл: ня бойцеся; я ўзьвяшчаю вам вялікую радасьць, якая будзе ўсім людзям:

Ì skazaǔ ìm anël: nâ bojcesâ; â ǔz′vâščaû vam vâlìkuû radas′c′, âkaâ budze ǔsìm lûdzâm:

10. бо сёньня нарадзіўся вам у горадзе Давідавым Збаўца, Які ёсьць Хрыстос Гасподзь;

bo sën′nâ naradzìǔsâ vam u goradze Davìdavym Zbaǔca, Âkì ës′c′ Hrystos Gaspodz′;

11. і вось вам знак: вы знойдзеце Дзіця ў пялюшках, Яно ляжыць у ясьлях.

ì vos′ vam znak: vy znojdzece Dzìcâ ǔ pâlûškah, Âno lâžyc′ u âs′lâh.

12. І раптоўна зьявілася з анёлам шматлікае войска нябеснае, славячы Бога і заклікаючы:

Ì raptoǔna z′âvìlasâ z anëlam šmatlìkae vojska nâbesnae, slavâčy Boga ì zaklìkaûčy:

13. слава ў вышынях Богу, і на зямлі мір, і ў людзях добрая воля.

slava ǔ vyšynâh Bogu, ì na zâmlì mìr, ì ǔ lûdzâh dobraâ volâ.

14. Калі анёлы адыйшлі ад іх на неба, пастухі сказалі адзін аднаму: хадзем у Віфляем і паглядзім, што там сталася, пра што абвясьціў нам Гасподзь.

Kalì anëly adyjšlì ad ìh na neba, pastuhì skazalì adzìn adnamu: hadzem u Vìflâem ì paglâdzìm, što tam stalasâ, pra što abvâs′cìǔ nam Gaspodz′.

15. І пасьпяшаўшыся, прыйшлі, і знайшлі Марыю і Язэпа, і Дзіцятка, Якое ляжала ў ясьлях.

Ì pas′pâšaǔšysâ, pryjšlì, ì znajšlì Maryû ì Âzèpa, ì Dzìcâtka, Âkoe lâžala ǔ âs′lâh.

16. А ўбачыўшы, расказалі пра тое, што было абвешчана ім пра Дзіцятка Гэтае.

A ǔbačyǔšy, raskazalì pra toe, što bylo abveščana ìm pra Dzìcâtka Gètae.

17. І ўсе, хто чуў, дзівавалі з таго, што расказвалі ім пастухі.

Ì ǔse, hto čuǔ, dzìvavalì z tago, što raskazvalì ìm pastuhì.

18. А Марыя прымала ўсе словы гэтыя, складаючы ў сэрцы Сваім.

A Maryâ prymala ǔse slovy gètyâ, skladaûčy ǔ sèrcy Svaìm.

19. І вярнуліся пастухі, славячы і хвалячы Бога за ўсё тое, што чулі і бачылі, як ім сказана было.

Ì vârnulìsâ pastuhì, slavâčy ì hvalâčy Boga za ǔsë toe, što čulì ì bačylì, âk ìm skazana bylo.

20. Як прайшло восем дзён, калі трэба было абрэзаць Дзіцятка, далі яму імя Ісус, названае анёлам раней зачацьця Ягонага ва ўлоньні.

Âk prajšlo vosem dzën, kalì trèba bylo abrèzac′ Dzìcâtka, dalì âmu ìmâ Ìsus, nazvanae anëlam ranej začac′câ Âgonaga va ǔlon′nì.

21. А калі споўніліся дні ачышчэньня іхняга паводле закона Майсеевага, прынесьлі Яго ў Ерусалім, каб явіць Госпаду,

A kalì spoǔnìlìsâ dnì ačyščèn′nâ ìhnâga pavodle zakona Majseevaga, prynes′lì Âgo ǔ Erusalìm, kab âvìc′ Gospadu,

22. як прадпісана ў законе Гасподнім, каб усякае дзіцятка мужчынскага полу, якое размыкае ўлоньне, было прысьвечана Госпаду;

âk pradpìsana ǔ zakone Gaspodnìm, kab usâkae dzìcâtka mužčynskaga polu, âkoe razmykae ǔlon′ne, bylo prys′večana Gospadu;

23. і каб прынесьлі ў ахвяру, паводле сказанага ў законе Гасподнім, дзьве галубкі альбо два птушаняты галубіныя.

ì kab prynes′lì ǔ ahvâru, pavodle skazanaga ǔ zakone Gaspodnìm, dz′ve galubkì al′bo dva ptušanâty galubìnyâ.

24. Тады быў у Ерусаліме чалавек, імем Сымон. Ён быў муж праведны і пабожны, чакаў суцяшэньня Ізраілевага; і Дух Сьвяты быў на ім.

Tady byǔ u Erusalìme čalavek, ìmem Symon. Ën byǔ muž pravedny ì pabožny, čakaǔ sucâšèn′nâ Ìzraìlevaga; ì Duh S′vâty byǔ na ìm.

25. Яму было прадказана Духам Сьвятым, што ён ня ўбачыць сьмерці, пакуль ня ўбачыць Хрыста Гасподняга.

Âmu bylo pradkazana Duham S′vâtym, što ën nâ ǔbačyc′ s′mercì, pakul′ nâ ǔbačyc′ Hrysta Gaspodnâga.

26. І прыйшоў ён па натхненьні ў храм. І калі бацькі прынесьлі Дзіцятка Ісуса, каб выканаць над Ім законны абрад,

Ì pryjšoǔ ën pa nathnen′nì ǔ hram. Ì kalì bac′kì prynes′lì Dzìcâtka Ìsusa, kab vykanac′ nad Ìm zakonny abrad,

27. ён узяў Яго на рукі, праславіў Бога і сказаў:

ën uzâǔ Âgo na rukì, praslavìǔ Boga ì skazaǔ:

28. сёньня адпускаеш раба Твайго, Уладыка, паводле слова Твайго, зь мірам;

sën′nâ adpuskaeš raba Tvajgo, Uladyka, pavodle slova Tvajgo, z′ mìram;

29. бо бачылі вочы мае збавеньне Тваё,

bo bačylì vočy mae zbaven′ne Tvaë,

30. якое Ты ўгатаваў перад абліччам усіх народаў,

âkoe Ty ǔgatavaǔ perad ablìččam usìh narodaǔ,

31. сьвятло на асьвятленьне язычнікаў, і славу народу Твайго Ізраіля.

s′vâtlo na as′vâtlen′ne âzyčnìkaǔ, ì slavu narodu Tvajgo Ìzraìlâ.

32. А Язэп і Маці Ягоная дзівавалі ад сказанага пра Яго.

A Âzèp ì Macì Âgonaâ dzìvavalì ad skazanaga pra Âgo.

33. І дабраславіў іх Сымон, і сказаў Марыі, Маці Ягонай: вось, ляжыць Гэты на ўпадак і на ўзвышэньне многіх у Ізраілі і на азнаку нязгодаў, -

Ì dabraslavìǔ ìh Symon, ì skazaǔ Maryì, Macì Âgonaj: vos′, lâžyc′ Gèty na ǔpadak ì na ǔzvyšèn′ne mnogìh u Ìzraìlì ì na aznaku nâzgodaǔ, -

34. і Табе Самой зброя пратне душу, - каб адкрыліся помыслы многіх сэрцаў.

ì Tabe Samoj zbroâ pratne dušu, - kab adkrylìsâ pomysly mnogìh sèrcaǔ.

35. І была таксама Ганна прарочыца, дачка Фануілава, з роду Асіравага, якая дажыла да глыбокай старасьці, пражыўшы з мужам ад дзявоцтва свайго сем гадоў,

Ì byla taksama Ganna praročyca, dačka Fanuìlava, z rodu Asìravaga, âkaâ dažyla da glybokaj staras′cì, pražyǔšy z mužam ad dzâvoctva svajgo sem gadoǔ,

36. удава гадоў васьмідзесяці чатырох, якая не адыходзіла ад храма, постам і малітваю служачы Богу дзень і ноч.

udava gadoǔ vas′mìdzesâcì čatyroh, âkaâ ne adyhodzìla ad hrama, postam ì malìtvaû služačy Bogu dzen′ ì noč.

37. І яна, у тую самую гадзіну падышоўшы, славіла Госпада і казала пра Яго ўсім, хто чакаў ратунку ў Ерусаліме.

Ì âna, u tuû samuû gadzìnu padyšoǔšy, slavìla Gospada ì kazala pra Âgo ǔsìm, hto čakaǔ ratunku ǔ Erusalìme.

38. І калі яны зрабілі ўсё паводле закона Гасподняга, вярнуліся ў Галілею, у горад свой Назарэт.

Ì kalì âny zrabìlì ǔsë pavodle zakona Gaspodnâga, vârnulìsâ ǔ Galìleû, u gorad svoj Nazarèt.

39. А Дзіця расло і мацавалася духам, напаўняючыся мудрасьцю; і мілата Божая была на Ім.

A Dzìcâ raslo ì macavalasâ duham, napaǔnâûčysâ mudras′cû; ì mìlata Božaâ byla na Ìm.

40. Кожны год бацькі Ягоныя хадзілі ў Ерусалім на сьвята Пасхі.

Kožny god bac′kì Âgonyâ hadzìlì ǔ Erusalìm na s′vâta Pashì.

41. І калі Яму было дванаццаць гадоў, прыйшлі яны таксама як звычайна ў Ерусалім на сьвята;

Ì kalì Âmu bylo dvanaccac′ gadoǔ, pryjšlì âny taksama âk zvyčajna ǔ Erusalìm na s′vâta;

42. калі ж, пасьля заканчэньня дзён сьвята, вярталіся, застаўся Хлопчык Ісус у Ерусаліме; і не заўважылі таго Язэп і Маці Ягоная;

kalì ž, pas′lâ zakančèn′nâ dzën s′vâta, vârtalìsâ, zastaǔsâ Hlopčyk Ìsus u Erusalìme; ì ne zaǔvažylì tago Âzèp ì Macì Âgonaâ;

43. але думалі, што Ён ідзе зь іншымі; прайшоўшы ж дзённы шлях, пачалі шукаць Яго сярод родзічаў і знаёмых;

ale dumalì, što Ën ìdze z′ ìnšymì; prajšoǔšy ž dzënny šlâh, pačalì šukac′ Âgo sârod rodzìčaǔ ì znaëmyh;

44. і не знайшоўшы Яго, вярнуліся ў Ерусалім, шукаючы Яго.

ì ne znajšoǔšy Âgo, vârnulìsâ ǔ Erusalìm, šukaûčy Âgo.

45. Праз тры дні знайшлі яго ў храме, сядзеў сярод настаўнікаў, слухаў іх і распытваў іх;

Praz try dnì znajšlì âgo ǔ hrame, sâdzeǔ sârod nastaǔnìkaǔ, sluhaǔ ìh ì raspytvaǔ ìh;

46. усе, хто слухаў Яго, зьдзіўляліся з розуму і адказаў Ягоных.

use, hto sluhaǔ Âgo, z′dzìǔlâlìsâ z rozumu ì adkazaǔ Âgonyh.

47. І ўбачыўшы Яго, зьдзівіліся; і Маці ягоная сказала Яму: Дзіця! што Ты зрабіў з намі? вось, бацька Твой і Я зь вялікаю скрухаю шукалі Цябе.

Ì ǔbačyǔšy Âgo, z′dzìvìlìsâ; ì Macì âgonaâ skazala Âmu: Dzìcâ! što Ty zrabìǔ z namì? vos′, bac′ka Tvoj ì Â z′ vâlìkaû skruhaû šukalì Câbe.

48. Ён сказаў ім: навошта было вам шукаць Мяне? ці вы ня ведалі, што Я павінен быць у тым, што належыць Айцу Майму?

Ën skazaǔ ìm: navošta bylo vam šukac′ Mâne? cì vy nâ vedalì, što Â pavìnen byc′ u tym, što naležyc′ Ajcu Majmu?

49. Але яны не зразумелі сказаных Ім словаў.

Ale âny ne zrazumelì skazanyh Ìm slovaǔ.

50. І Ён пайшоў зь імі і прыйшоў у Назарэт; і быў у паслушэнстве ім. І Маці Ягоная захоўвала ўсе словы гэтыя ў сэрцы Сваім.

Ì Ën pajšoǔ z′ ìmì ì pryjšoǔ u Nazarèt; ì byǔ u paslušènstve ìm. Ì Macì Âgonaâ zahoǔvala ǔse slovy gètyâ ǔ sèrcy Svaìm.

51. А Ісус мацаваўся ў мудрасьці і росьце і ў любові ў Бога і людзей.

A Ìsus macavaǔsâ ǔ mudras′cì ì ros′ce ì ǔ lûbovì ǔ Boga ì lûdzej.

3 Кіраўнік

1. А ў пятнаццаты год праўленьня Тыверыя кесара, калі Понцій Пілат начальнічаў у Юдэі, Ірад быў тэтрархам у Галілеі, Піліп, брат ягоны, - тэтрархам у Ітурэі і Траханіцкай вобласьці, а Лісаній - тэтрархам у Авілінеі,

A ǔ pâtnaccaty god praǔlen′nâ Tyveryâ kesara, kalì Poncìj Pìlat načal′nìčaǔ u Ûdèì, Ìrad byǔ tètrarham u Galìleì, Pìlìp, brat âgony, - tètrarham u Ìturèì ì Trahanìckaj voblas′cì, a Lìsanìj - tètrarham u Avìlìneì,

2. пры першасьвятарах Ганьне і Каяфе, быў голас Божы да Яна, сына Захара, у пустыні.

pry peršas′vâtarah Gan′ne ì Kaâfe, byǔ golas Božy da Âna, syna Zahara, u pustynì.

3. І ён пайшоў па ўсіх навакольлях Ярдана, прапаведуючы хрышчэньне пакаяньня на дараваньне грахоў,

Ì ën pajšoǔ pa ǔsìh navakol′lâh Ârdana, prapaveduûčy hryščèn′ne pakaân′nâ na daravan′ne grahoǔ,

4. як напісана ў кнізе слоў прарока Ісаі, які кажа: "голас таго, хто кліча ў пустыні: падрыхуйце шлях Госпаду, простымі зрабеце сьцежкі Яму;

âk napìsana ǔ knìze sloǔ praroka Ìsaì, âkì kaža: "golas tago, hto klìča ǔ pustynì: padryhujce šlâh Gospadu, prostymì zrabece s′cežkì Âmu;

5. кожны дол хай напоўніцца, і кожная гара і пагорак хай абнізяцца, крывізны выпрастуюцца, і няроўныя дарогі зробяцца гладкімі;

kožny dol haj napoǔnìcca, ì kožnaâ gara ì pagorak haj abnìzâcca, kryvìzny vyprastuûcca, ì nâroǔnyâ darogì zrobâcca gladkìmì;

6. і ўбачыць кожная плоць ратунак Божы".

ì ǔbačyc′ kožnaâ ploc′ ratunak Božy".

7. Ян люду, што прыходзіў хрысьціцца ў яго, казаў: выродзьдзе яхідніна? хто намовіў вас уцякаць ад будучага гневу?

Ân lûdu, što pryhodzìǔ hrys′cìcca ǔ âgo, kazaǔ: vyrodz′dze âhìdnìna? hto namovìǔ vas ucâkac′ ad budučaga gnevu?

8. прынясеце ж плады годныя пакаяньня, і ня думайце гаварыць самі сабе: "бацька ў нас Абрагам"; бо кажу вам, што Бог можа з камянёў гэтых узьвесьці дзяцей Абрагаму;

prynâsece ž plady godnyâ pakaân′nâ, ì nâ dumajce gavaryc′ samì sabe: "bac′ka ǔ nas Abragam"; bo kažu vam, što Bog moža z kamânëǔ gètyh uz′ves′cì dzâcej Abragamu;

9. ужо і сякера пры корані дрэваў ляжыць: бо ўсякае дрэва, якое ня родзіць добрага плоду, сьсякаюць і кідаюць у вагонь.

užo ì sâkera pry koranì drèvaǔ lâžyc′: bo ǔsâkae drèva, âkoe nâ rodzìc′ dobraga plodu, s′sâkaûc′ ì kìdaûc′ u vagon′.

10. І пыталіся ў яго людзі: што ж нам рабіць?

Ì pytalìsâ ǔ âgo lûdzì: što ž nam rabìc′?

11. Ён сказаў ім у адказ: у каго дзьве адзежыны, той дай таму, хто ня мае; і ў каго ёсьць ежа, рабі тое самае.

Ën skazaǔ ìm u adkaz: u kago dz′ve adzežyny, toj daj tamu, hto nâ mae; ì ǔ kago ës′c′ eža, rabì toe samae.

12. Прыйшлі і мытнікі хрысьціцца і сказалі яму: Настаўнік! што нам рабіць?

Pryjšlì ì mytnìkì hrys′cìcca ì skazalì âmu: Nastaǔnìk! što nam rabìc′?

13. Ён адказваў ім: нічога не патрабуйце больш вызначанага вам.

Ën adkazvaǔ ìm: nìčoga ne patrabujce bol′š vyznačanaga vam.

14. Пыталіся ў яго таксама і воі: а нам што рабіць? І сказаў ім: нікога ня крыўдзіце, не паклёпнічайце, і задавольвайцеся сваёй платай.

Pytalìsâ ǔ âgo taksama ì voì: a nam što rabìc′? Ì skazaǔ ìm: nìkoga nâ kryǔdzìce, ne paklëpnìčajce, ì zadavol′vajcesâ svaëj plataj.

15. А калі люд быў у чаканьні, і ўсе думалі ў сэрцах сваіх пра Яна, ці ня Хрыстос ён, -

A kalì lûd byǔ u čakan′nì, ì ǔse dumalì ǔ sèrcah svaìh pra Âna, cì nâ Hrystos ën, -

16. Ян усім адказваў: я хрышчу вас вадою, але ідзе Мацнейшы за мяне, у Якога я няварты разьвязаць рэмень на абутку; Ён будзе хрысьціць вас Духам Сьвятым і вагнём;

Ân usìm adkazvaǔ: â hryšču vas vadoû, ale ìdze Macnejšy za mâne, u Âkoga â nâvarty raz′vâzac′ rèmen′ na abutku; Ën budze hrys′cìc′ vas Duham S′vâtym ì vagnëm;

17. гарфа Ягоная ў руцэ Ягонай, і ён ачысьціць гумно Сваё і зьбярэ пшаніцу ў засекі Свае, а салому спаліць вагнём непагасным.

garfa Âgonaâ ǔ rucè Âgonaj, ì ën ačys′cìc′ gumno Svaë ì z′bârè pšanìcu ǔ zasekì Svae, a salomu spalìc′ vagnëm nepagasnym.

18. Шмат чаго іншага зьвеставаў ён народу, павучаючы яго.

Šmat čago ìnšaga z′vestavaǔ ën narodu, pavučaûčy âgo.

19. А Ірад тэтрарх, дакараны ім за Ірадыяду, жонку братавую, і за ўсё, што зрабіў Ірад благога,

A Ìrad tètrarh, dakarany ìm za Ìradyâdu, žonku bratavuû, ì za ǔsë, što zrabìǔ Ìrad blagoga,

20. дадаў да ўсяго іншага і тое, што ўвязьніў Яна ў цямніцу.

dadaǔ da ǔsâgo ìnšaga ì toe, što ǔvâz′nìǔ Âna ǔ câmnìcu.

21. А калі ахрысьціўся ўвесь народ, і Ісус, ахрысьціўшыся, маліўся, - адчынілася неба,

A kalì ahrys′cìǔsâ ǔves′ narod, ì Ìsus, ahrys′cìǔšysâ, malìǔsâ, - adčynìlasâ neba,

22. і Дух Сьвяты сышоў на Яго ў цялесным вобразе, як голуб, і быў голас зь нябёсаў, які прамовіў: Ты Сын Мой любасны; Цябе Я ўпадабаў!

ì Duh S′vâty syšoǔ na Âgo ǔ câlesnym vobraze, âk golub, ì byǔ golas z′ nâbësaǔ, âkì pramovìǔ: Ty Syn Moj lûbasny; Câbe Â ǔpadabaǔ!

23. Ісус, пачынаючы Сваё служэньне, быў гадоў трыццаці, і быў, як думалі, сын Язэпаў, Іліеў,

Ìsus, pačynaûčy Svaë služèn′ne, byǔ gadoǔ tryccacì, ì byǔ, âk dumalì, syn Âzèpaǔ, Ìlìeǔ,

24. Мататаў, Левіінаў, Мэлхіеў, Янаеў, Язэпаў,

Matataǔ, Levììnaǔ, Mèlhìeǔ, Ânaeǔ, Âzèpaǔ,

25. Мататыеў, Амосаў, Навумаў, Ясьлімаў, Нагееў.

Matatyeǔ, Amosaǔ, Navumaǔ, Âs′lìmaǔ, Nageeǔ.

26. Маатаў, Мататыеў, Сэмяіеў, Язэпаў, Юдаў,

Maataǔ, Matatyeǔ, Sèmâìeǔ, Âzèpaǔ, Ûdaǔ,

27. Ёананаў, Рысаеў, Зарававэлеў, Салатыілеў, Нірыеў,

Ëananaǔ, Rysaeǔ, Zaravavèleǔ, Salatyìleǔ, Nìryeǔ,

28. Мэлхіеў, Аддзіеў, Касамаў, ілмадамаў, Іраў,

Mèlhìeǔ, Addzìeǔ, Kasamaǔ, ìlmadamaǔ, Ìraǔ,

29. Ёсіеў, іліезэраў, Ёрымаў, Мататаў, Лявіінаў,

Ësìeǔ, ìlìezèraǔ, Ërymaǔ, Matataǔ, Lâvììnaǔ,

30. Сымонаў, Юдаў, Язэпаў, Ёнанаў, іліякімаў,

Symonaǔ, Ûdaǔ, Âzèpaǔ, Ënanaǔ, ìlìâkìmaǔ,

31. Мэлеаеў, Маінанаў, Мататаеў, Натанаў, Давідаў,

Mèleaeǔ, Maìnanaǔ, Matataeǔ, Natanaǔ, Davìdaǔ,

32. Ясэеў, Авідаў, Ваозаў, Салмонаў, Наасонаў,

Âsèeǔ, Avìdaǔ, Vaozaǔ, Salmonaǔ, Naasonaǔ,

33. Амінадаваў, Арамаў, ісромаў, Фарэсаў, Юдаў,

Amìnadavaǔ, Aramaǔ, ìsromaǔ, Farèsaǔ, Ûdaǔ,

34. Якаваў, Ісакаў, Абрагамаў, Тараў, Нахораў,

Âkavaǔ, Ìsakaǔ, Abragamaǔ, Taraǔ, Nahoraǔ,

35. Сэрухаў, Рагаваў, Фалекаў, івераў, Салаў,

Sèruhaǔ, Ragavaǔ, Falekaǔ, ìveraǔ, Salaǔ,

36. Каінанаў, Арфаксадаў, Сімаў, Ноеў, Ламэхаў,

Kaìnanaǔ, Arfaksadaǔ, Sìmaǔ, Noeǔ, Lamèhaǔ,

37. Матусалаў, інохаў, Ярэдаў, Малелеілаў, Каінанаў,

Matusalaǔ, ìnohaǔ, Ârèdaǔ, Maleleìlaǔ, Kaìnanaǔ,

38. іносаў, Сітаў, Адамаў, Божы.

ìnosaǔ, Sìtaǔ, Adamaǔ, Božy.

4 Кіраўнік

1. Ісус, поўны Духа Сьвятога, вярнуўся ад Ярдана і паведзены быў Духам у пустыню;

Ìsus, poǔny Duha S′vâtoga, vârnuǔsâ ad Ârdana ì pavedzeny byǔ Duham u pustynû;

2. там сорак дзён Ён быў спакушаны д'яблам і нічога ня еў у гэтыя дні; а як прайшлі яны, напасьледак захацеў есьці.

tam sorak dzën Ën byǔ spakušany d'âblam ì nìčoga nâ eǔ u gètyâ dnì; a âk prajšlì âny, napas′ledak zahaceǔ es′cì.

3. І сказаў Яму д'ябал: калі Ты Сын Божы, дык загадай гэтаму каменю зрабіцца хлебам.

Ì skazaǔ Âmu d'âbal: kalì Ty Syn Božy, dyk zagadaj gètamu kamenû zrabìcca hlebam.

4. Ісус сказаў яму ў адказ: напісана, што "ня хлебам адным будзе жыць чалавек, а ўсякім словам Божым".

Ìsus skazaǔ âmu ǔ adkaz: napìsana, što "nâ hlebam adnym budze žyc′ čalavek, a ǔsâkìm slovam Božym".

5. І ўзьвёўшы Яго на высокую гару, д'ябал паказаў Яму ўсе царствы сусьвету ў імгненьне часу,

Ì ǔz′vëǔšy Âgo na vysokuû garu, d'âbal pakazaǔ Âmu ǔse carstvy sus′vetu ǔ ìmgnen′ne času,

6. і сказаў Яму д'ябал: табе дам уладу над ўсімі гэтымі царствамі і славу іх, бо яна аддадзена мне, і я, каму хачу, даю яе;

ì skazaǔ Âmu d'âbal: tabe dam uladu nad ǔsìmì gètymì carstvamì ì slavu ìh, bo âna addadzena mne, ì â, kamu haču, daû âe;

7. і вось, калі Ты паклонішся мне, дык усё будзе Тваё.

ì vos′, kalì Ty paklonìšsâ mne, dyk usë budze Tvaë.

8. Ісус сказаў яму ў адказ: адыйдзі ад Мяне, сатана; напісана: "Госпаду Богу пакланяйся і Яму аднаму служы".

Ìsus skazaǔ âmu ǔ adkaz: adyjdzì ad Mâne, satana; napìsana: "Gospadu Bogu paklanâjsâ ì Âmu adnamu služy".

9. І павёў Яго ў Ерусалім, і паставіў Яго на крыле храма, і сказаў Яму: калі Ты Сын Божы, кінься адгэтуль уніз;

Ì pavëǔ Âgo ǔ Erusalìm, ì pastavìǔ Âgo na kryle hrama, ì skazaǔ Âmu: kalì Ty Syn Božy, kìn′sâ adgètul′ unìz;

10. бо напісана: "анёлам Сваім накажа пра Цябе захаваць Цябе";

bo napìsana: "anëlam Svaìm nakaža pra Câbe zahavac′ Câbe";

11. і: "на руках панясуць Цябе, каб не спатыкнуўся Ты аб камень нагою Тваёю".

ì: "na rukah panâsuc′ Câbe, kab ne spatyknuǔsâ Ty ab kamen′ nagoû Tvaëû".

12. Ісус сказаў яму ў адказ: сказана: "не спакушай Госпада Бога Твайго".

Ìsus skazaǔ âmu ǔ adkaz: skazana: "ne spakušaj Gospada Boga Tvajgo".

13. І закончыўшы ўсё спакушэньне, д'ябал адышоў ад Яго да часу.

Ì zakončyǔšy ǔsë spakušèn′ne, d'âbal adyšoǔ ad Âgo da času.

14. І вярнуўся Ісус у сіле духу ў Галілею; і разьнесьліся чуткі пра Яго па ўсёй навакольнай краіне.

Ì vârnuǔsâ Ìsus u sìle duhu ǔ Galìleû; ì raz′nes′lìsâ čutkì pra Âgo pa ǔsëj navakol′naj kraìne.

15. Ён вучыў у сынагогах іхніх, і ўсе Яго ўслаўлялі.

Ën vučyǔ u synagogah ìhnìh, ì ǔse Âgo ǔslaǔlâlì.

16. І прыйшоў у Назарэт, дзе быў выхаваны, і ўвайшоў, па звычаі Сваім, у дзень суботні ў сынагогу, і ўстаў чытаць.

Ì pryjšoǔ u Nazarèt, dze byǔ vyhavany, ì ǔvajšoǔ, pa zvyčaì Svaìm, u dzen′ subotnì ǔ synagogu, ì ǔstaǔ čytac′.

17. Яму падалі кнігу прарока Ісаі; і Ён, разгарнуўшы кнігу, знайшоў месца, дзе было напісана:

Âmu padalì knìgu praroka Ìsaì; ì Ën, razgarnuǔšy knìgu, znajšoǔ mesca, dze bylo napìsana:

18. "Дух Гасподні на Мне; бо Ён памазаў Мяне зьвеставаць убогім і паслаў Мяне ацаляць зламаных сэрцам, прапаведаваць палонным вызваленьне, сьляпым празарэньне, адпусьціць спакутаваных на свабоду,

"Duh Gaspodnì na Mne; bo Ën pamazaǔ Mâne z′vestavac′ ubogìm ì paslaǔ Mâne acalâc′ zlamanyh sèrcam, prapavedavac′ palonnym vyzvalen′ne, s′lâpym prazarèn′ne, adpus′cìc′ spakutavanyh na svabodu,

19. абвяшчаць год Гасподняга спрыяньня".

abvâščac′ god Gaspodnâga spryân′nâ".

20. І загарнуўшы кнігу і аддаўшы слузе, сеў; і вочы ўсіх у сынагозе былі скіраваныя на Яго.

Ì zagarnuǔšy knìgu ì addaǔšy sluze, seǔ; ì vočy ǔsìh u synagoze bylì skìravanyâ na Âgo.

21. І Ён пачаў гаварыць да іх: сёньня спраўдзілася пісаньне гэтае, чутае вамі.

Ì Ën pačaǔ gavaryc′ da ìh: sën′nâ spraǔdzìlasâ pìsan′ne gètae, čutae vamì.

22. І ўсе засьведчылі Яму гэта, і дзівавалі са словаў мілаты, якія зыходзілі з вуснаў Ягоных, і казалі: ці не Язэпаў гэта сын?

Ì ǔse zas′vedčylì Âmu gèta, ì dzìvavalì sa slovaǔ mìlaty, âkìâ zyhodzìlì z vusnaǔ Âgonyh, ì kazalì: cì ne Âzèpaǔ gèta syn?

23. Ён сказаў ім: вядома, вы скажаце Мне прыказку: лекару! ацалі самога сябе; зрабі і тут, у Тваёй бацькаўшчыне, тое, што, мы чулі, было ў Капернауме.

Ën skazaǔ ìm: vâdoma, vy skažace Mne prykazku: lekaru! acalì samoga sâbe; zrabì ì tut, u Tvaëj bac′kaǔščyne, toe, što, my čulì, bylo ǔ Kapernaume.

24. І сказаў: праўду кажу вам: ніякі прарок ня прымаецца ў сваёй бацькаўшчыне;

Ì skazaǔ: praǔdu kažu vam: nìâkì prarok nâ prymaecca ǔ svaëj bac′kaǔščyne;

25. па праўдзе кажу вам: шмат удоваў было ў Ізраілі ў дні Ільлі, калі замкнута было неба тры гады і шэсьць месяцаў, так што зрабіўся вялікі голад па ўсёй зямлі;

pa praǔdze kažu vam: šmat udovaǔ bylo ǔ Ìzraìlì ǔ dnì Ìl′lì, kalì zamknuta bylo neba try gady ì šès′c′ mesâcaǔ, tak što zrabìǔsâ vâlìkì golad pa ǔsëj zâmlì;

26. і да ніводнай зь іх ня быў пасланы Ільля, а толькі да ўдавы ў Сарэпту Сідонскую;

ì da nìvodnaj z′ ìh nâ byǔ paslany Ìl′lâ, a tol′kì da ǔdavy ǔ Sarèptu Sìdonskuû;

27. шмат таксама было пракажоных у Ізраілі за прарока Ялісея, і ніводзін зь іх не ачысьціўся, апрача Нэемана Сірыяніна.

šmat taksama bylo prakažonyh u Ìzraìlì za praroka Âlìseâ, ì nìvodzìn z′ ìh ne ačys′cìǔsâ, aprača Nèemana Sìryânìna.

28. Пачуўшы гэта, усе ў сынагозе напоўніліся гневам;

Pačuǔšy gèta, use ǔ synagoze napoǔnìlìsâ gnevam;

29. і ўстаўшы, выгналі Яго прэч з горада і павялі на вяршыню гары, на якой горад іхні быў пабудаваны, каб скінуць Яго;

ì ǔstaǔšy, vygnalì Âgo prèč z gorada ì pavâlì na vâršynû gary, na âkoj gorad ìhnì byǔ pabudavany, kab skìnuc′ Âgo;

30. але Ён, прайшоўшы сярод іх, пайшоў.

ale Ën, prajšoǔšy sârod ìh, pajšoǔ.

31. І прыйшоў у Капернаум, горад Галілейскі, і вучыў іх у дні суботнія.

Ì pryjšoǔ u Kapernaum, gorad Galìlejskì, ì vučyǔ ìh u dnì subotnìâ.

32. І зьдзіўляліся з вучэньня Ягонага, бо слова Ягонае было з уладаю.

Ì z′dzìǔlâlìsâ z vučèn′nâ Âgonaga, bo slova Âgonae bylo z uladaû.

33. Быў у сынагозе чалавек, які меў у сабе духа дэмана нячыстага, і той закрычаў зычным голасам:

Byǔ u synagoze čalavek, âkì meǔ u sabe duha dèmana nâčystaga, ì toj zakryčaǔ zyčnym golasam:

34. кінь; што Табе да нас, Ісусе Назаранін? Ты прыйшоў загубіць нас; ведаю Цябе, Хто Ты, - Сьвяты Божы.

kìn′; što Tabe da nas, Ìsuse Nazaranìn? Ty pryjšoǔ zagubìc′ nas; vedaû Câbe, Hto Ty, - S′vâty Božy.

35. Ісус загразіў яму, сказаўшы: замоўкні і выйдзі зь яго. І дэман, паваліўшы таго пасярэдзіне сынагогі, выйшаў зь яго, ані не пашкодзіўшы яму.

Ìsus zagrazìǔ âmu, skazaǔšy: zamoǔknì ì vyjdzì z′ âgo. Ì dèman, pavalìǔšy tago pasârèdzìne synagogì, vyjšaǔ z′ âgo, anì ne paškodzìǔšy âmu.

36. І напала на ўсіх жудасьць, і разважалі паміж сабою; што гэта азначае, што Ён з уладаю і сілаю загадвае нячыстым духам, і яны выходзяць?

Ì napala na ǔsìh žudas′c′, ì razvažalì pamìž saboû; što gèta aznačae, što Ën z uladaû ì sìlaû zagadvae nâčystym duham, ì âny vyhodzâc′?

37. І разьнеслася чутка пра Яго па ўсіх навакольных мясьцінах.

Ì raz′neslasâ čutka pra Âgo pa ǔsìh navakol′nyh mâs′cìnah.

38. Выйшаўшы з сынагогі, Ён увайшоў у дом Сымонаў; а Сымонава цешча была апанаваная моцнай гарачкаю; і прасілі Яго за яе.

Vyjšaǔšy z synagogì, Ën uvajšoǔ u dom Symonaǔ; a Symonava cešča byla apanavanaâ mocnaj garačkaû; ì prasìlì Âgo za âe.

39. Падышоўшы да яе, Ён загразіў гарачцы; і пакінула яе. Яна адразу ўстала і слугавала ім.

Padyšoǔšy da âe, Ën zagrazìǔ garačcy; ì pakìnula âe. Âna adrazu ǔstala ì slugavala ìm.

40. А як заходзіла сонца, усе, хто меў хворых на розныя хваробы, прыводзілі іх да Яго; і Ён, ускладаючы на кожнага рукі, ацаляў іх.

A âk zahodzìla sonca, use, hto meǔ hvoryh na roznyâ hvaroby, pryvodzìlì ìh da Âgo; ì Ën, uskladaûčy na kožnaga rukì, acalâǔ ìh.

41. Выходзілі таксама і дэманы з многіх з крыкам і казалі: Ты Хрыстос, Сын Божы. А Ён забараняў ім расказваць, што яны ведаюць, што Ён Хрыстос.

Vyhodzìlì taksama ì dèmany z mnogìh z krykam ì kazalì: Ty Hrystos, Syn Božy. A Ën zabaranâǔ ìm raskazvac′, što âny vedaûc′, što Ën Hrystos.

42. А як настаў дзень, Ён выйшаў з дому, пайшоў у пустэльную мясьціну, і людзі шукалі Яго і, прыйшоўшы да Яго, затрымлівалі Яго, каб ня сыходзіў ад іх.

A âk nastaǔ dzen′, Ën vyjšaǔ z domu, pajšoǔ u pustèl′nuû mâs′cìnu, ì lûdzì šukalì Âgo ì, pryjšoǔšy da Âgo, zatrymlìvalì Âgo, kab nâ syhodzìǔ ad ìh.

43. Але Ён сказаў ім: і іншым гарадам зьвеставаць Я павінен Царства Божае, бо на тое Я пасланы.

Ale Ën skazaǔ ìm: ì ìnšym garadam z′vestavac′ Â pavìnen Carstva Božae, bo na toe Â paslany.

44. І прапаведаваў у сынагогах Галілейскіх.

Ì prapavedavaǔ u synagogah Galìlejskìh.

5 Кіраўнік

1. Аднойчы, калі люд ціснуўся да Яго, каб чуць слова Божае, а Ён стаяў каля возера Генісарэцкага,

Adnojčy, kalì lûd cìsnuǔsâ da Âgo, kab čuc′ slova Božae, a Ën staâǔ kalâ vozera Genìsarèckaga,

2. убачыў Ён дзьве лодкі, якія стаялі на возеры; а рыбакі, выйшаўшы зь іх, вымывалі мярэжы.

ubačyǔ Ën dz′ve lodkì, âkìâ staâlì na vozery; a rybakì, vyjšaǔšy z′ ìh, vymyvalì mârèžy.

3. Увайшоўшы ў адну лодку, якая была Сымонава, Ён прасіў яго адплыць крыху ад берагу, і сеўшы, вучыў людзей з лодкі.

Uvajšoǔšy ǔ adnu lodku, âkaâ byla Symonava, Ën prasìǔ âgo adplyc′ kryhu ad beragu, ì seǔšy, vučyǔ lûdzej z lodkì.

4. А калі перастаў вучыць, сказаў Сымону: адплыві на глыбокае, і закіньце мярэжы свае для лову.

A kalì perastaǔ vučyc′, skazaǔ Symonu: adplyvì na glybokae, ì zakìn′ce mârèžy svae dlâ lovu.

5. Сымон сказаў Яму ў адказ: Настаўнік! мы працавалі ўсю ноч і нічога не злавілі; але па слове Тваім закінем мярэжу.

Symon skazaǔ Âmu ǔ adkaz: Nastaǔnìk! my pracavalì ǔsû noč ì nìčoga ne zlavìlì; ale pa slove Tvaìm zakìnem mârèžu.

6. Зрабіўшы гэта, яны злавілі вялікае мноства рыбы, і нават мярэжа ў іх рвалася.

Zrabìǔšy gèta, âny zlavìlì vâlìkae mnostva ryby, ì navat mârèža ǔ ìh rvalasâ.

7. І далі знак супольнікам, якія былі ў другой лодцы, каб прыйшлі пасобіць ім, і прыйшлі, і напоўнілі абедзьве лодкі, так што яны пачалі тануць.

Ì dalì znak supol′nìkam, âkìâ bylì ǔ drugoj lodcy, kab pryjšlì pasobìc′ ìm, ì pryjšlì, ì napoǔnìlì abedz′ve lodkì, tak što âny pačalì tanuc′.

8. Убачыўшы гэта, Сымон Пётр прыпаў да каленяў Ісуса і сказаў: выйдзі ад мяне, Госпадзе! бо я чалавек грэшны.

Ubačyǔšy gèta, Symon Pëtr prypaǔ da kalenâǔ Ìsusa ì skazaǔ: vyjdzì ad mâne, Gospadze! bo â čalavek grèšny.

9. Бо жах агарнуў яго і ўсіх, хто быў зь Ім, ад гэтага ўлову рыбы, імі злоўленае;

Bo žah agarnuǔ âgo ì ǔsìh, hto byǔ z′ Ìm, ad gètaga ǔlovu ryby, ìmì zloǔlenae;

10. таксама і Якава і Яна; сыноў Зевядзеевых, якія былі супольнікамі Сымону. І сказаў Сымону Ісус: ня бойся; ад сёньня будзеш лавіць людзей.

taksama ì Âkava ì Âna; synoǔ Zevâdzeevyh, âkìâ bylì supol′nìkamì Symonu. Ì skazaǔ Symonu Ìsus: nâ bojsâ; ad sën′nâ budzeš lavìc′ lûdzej.

11. І выцягнуўшы абедзьве лодкі на бераг, пакінулі ўсё і пайшлі сьледам за Ім.

Ì vycâgnuǔšy abedz′ve lodkì na berag, pakìnulì ǔsë ì pajšlì s′ledam za Ìm.

12. Калі Ісус быў у адным горадзе, прыйшоў чалавек увесь у праказе і, убачыўшы Ісуса, упаў ніцма, молячы Яго і кажучы: Госпадзе! калі хочаш, можаш мяне ачысьціць.

Kalì Ìsus byǔ u adnym goradze, pryjšoǔ čalavek uves′ u prakaze ì, ubačyǔšy Ìsusa, upaǔ nìcma, molâčy Âgo ì kažučy: Gospadze! kalì hočaš, možaš mâne ačys′cìc′.

13. Ён працягнуў руку, дакрануўся да яго і сказаў: хачу, ачысьціся. І адразу праказа сышла зь яго.

Ën pracâgnuǔ ruku, dakranuǔsâ da âgo ì skazaǔ: haču, ačys′cìsâ. Ì adrazu prakaza syšla z′ âgo.

14. І Ён загадаў яму нікому не расказваць, а пайсьці паказацца сьвятару і прынесьці ахвяру за ачышчэньне сваё, як загадаў Майсей, на сьведчаньне ім.

Ì Ën zagadaǔ âmu nìkomu ne raskazvac′, a pajs′cì pakazacca s′vâtaru ì prynes′cì ahvâru za ačyščèn′ne svaë, âk zagadaǔ Majsej, na s′vedčan′ne ìm.

15. Але тым болей шырыліся чуткі пра Яго, і вялікае мноства людзей сьцякалася да Яго - слухаць і ацаляцца ў Яго ад хваробаў сваіх.

Ale tym bolej šyrylìsâ čutkì pra Âgo, ì vâlìkae mnostva lûdzej s′câkalasâ da Âgo - sluhac′ ì acalâcca ǔ Âgo ad hvarobaǔ svaìh.

16. А Ён адыходзіў у пустэльныя мясьціны і маліўся.

A Ën adyhodzìǔ u pustèl′nyâ mâs′cìny ì malìǔsâ.

17. Аднаго дня, калі Ён вучыў, і сядзелі тут фарысэі і законьнікі, якія прыйшлі з усіх мясцовасьцяў Галілеі і Юдэі і зь Ерусаліма, і сіла Гасподняя зьяўлалася ў ацаленьні хворых -

Adnago dnâ, kalì Ën vučyǔ, ì sâdzelì tut farysèì ì zakon′nìkì, âkìâ pryjšlì z usìh mâscovas′câǔ Galìleì ì Ûdèì ì z′ Erusalìma, ì sìla Gaspodnââ z′âǔlalasâ ǔ acalen′nì hvoryh -

18. вось, прынесьлі нейкія на пасьцелі чалавека, які быў паралізаваны, і спрабавалі ўнесьці яго ў дом і пакласьці перад Ісусам;

vos′, prynes′lì nejkìâ na pas′celì čalaveka, âkì byǔ paralìzavany, ì sprabavalì ǔnes′cì âgo ǔ dom ì paklas′cì perad Ìsusam;

19. і не знайшоўшы дзе пранесьці яго, з прычыны люднасьці, залезьлі на дах дома і праз дах апусьцілі яго з пасьцельлю на сярэдзіну перад Ісусам.

ì ne znajšoǔšy dze pranes′cì âgo, z pryčyny lûdnas′cì, zalez′lì na dah doma ì praz dah apus′cìlì âgo z pas′cel′lû na sârèdzìnu perad Ìsusam.

20. І Ён, бачачы веру іхную, сказаў чалавеку таму: даруюцца табе грахі твае.

Ì Ën, bačačy veru ìhnuû, skazaǔ čalaveku tamu: daruûcca tabe grahì tvae.

21. Кніжнікі і фарысэі пачалі разважаць, кажучы: хто гэта, Які блюзьнерыць? хто можа дараваць грахі, апрача аднаго Бога?

Knìžnìkì ì farysèì pačalì razvažac′, kažučy: hto gèta, Âkì blûz′neryc′? hto moža daravac′ grahì, aprača adnago Boga?

22. Ісус, зразумеўшы намыслы іхнія, сказаў ім у адказ: што намышляеце ў сэрцах вашых?

Ìsus, zrazumeǔšy namysly ìhnìâ, skazaǔ ìm u adkaz: što namyšlâece ǔ sèrcah vašyh?

23. што лягчэй сказаць: "даруюцца табе грахі твае", альбо сказаць: "устань і хадзі"?

što lâgčèj skazac′: "daruûcca tabe grahì tvae", al′bo skazac′: "ustan′ ì hadzì"?

24. але каб вы ведалі, што Сын Чалавечы мае ўладу на зямлі дараваць грахі, - сказаў Ён паралізаванаму: табе кажу: устань, вазьмі пасьцель тваю і ідзі ў дом твой.

ale kab vy vedalì, što Syn Čalavečy mae ǔladu na zâmlì daravac′ grahì, - skazaǔ Ën paralìzavanamu: tabe kažu: ustan′, vaz′mì pas′cel′ tvaû ì ìdzì ǔ dom tvoj.

25. І той адразу ўстаў перад імі, узяў, на чым ляжаў, і пайшоў у дом свой, славячы Бога.

Ì toj adrazu ǔstaǔ perad ìmì, uzâǔ, na čym lâžaǔ, ì pajšoǔ u dom svoj, slavâčy Boga.

26. І жах агарнуў усіх, і славілі Бога; і, поўныя страху, казалі: дзівосныя дзеі бачылі мы сёньня.

Ì žah agarnuǔ usìh, ì slavìlì Boga; ì, poǔnyâ strahu, kazalì: dzìvosnyâ dzeì bačylì my sën′nâ.

27. Пасьля гэтага Ісус выйшаў і ўбачыў мытніка, якога звалі Лявій, які сядзеў каля мытні, і кажа яму: ідзі за Мною.

Pas′lâ gètaga Ìsus vyjšaǔ ì ǔbačyǔ mytnìka, âkoga zvalì Lâvìj, âkì sâdzeǔ kalâ mytnì, ì kaža âmu: ìdzì za Mnoû.

28. І ён, пакінуўшы ўсё, устаў і пайшоў за Ім.

Ì ën, pakìnuǔšy ǔsë, ustaǔ ì pajšoǔ za Ìm.

29. І зрабіў Яму Лявій у доме сваім бяседу вялікую; і там было мноства мытнікаў і іншых, якія ўзьляжалі зь імі.

Ì zrabìǔ Âmu Lâvìj u dome svaìm bâsedu vâlìkuû; ì tam bylo mnostva mytnìkaǔ ì ìnšyh, âkìâ ǔz′lâžalì z′ ìmì.

30. А кніжнікі і фарысэі наракалі і казалі вучням Ягоным: навошта вы ясьце і п'яце з мытнікамі і грэшнікамі?

A knìžnìkì ì farysèì narakalì ì kazalì vučnâm Âgonym: navošta vy âs′ce ì p'âce z mytnìkamì ì grèšnìkamì?

31. А Ісус сказаў ім у адказ: не здаровыя маюць патрэбу ў лекары, а хворыя;

A Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: ne zdarovyâ maûc′ patrèbu ǔ lekary, a hvoryâ;

32. Я прыйшоў заклікаць ня праведнікаў, а грэшнікаў да пакаяньня.

Â pryjšoǔ zaklìkac′ nâ pravednìkaǔ, a grèšnìkaǔ da pakaân′nâ.

33. А яны сказалі Яму: чаму вучні Янавыя посьцяць часта і ўзносяць малітвы, таксама і фарысэйскія, а Твае ядуць і п'юць?

A âny skazalì Âmu: čamu vučnì Ânavyâ pos′câc′ časta ì ǔznosâc′ malìtvy, taksama ì farysèjskìâ, a Tvae âduc′ ì p'ûc′?

34. Ён сказаў ім: ці можаце прымусіць сыноў харомаў шлюбных пасьціцца, калі зь імі малады?

Ën skazaǔ ìm: cì možace prymusìc′ synoǔ haromaǔ šlûbnyh pas′cìcca, kalì z′ ìmì malady?

35. але прыйдуць дні, калі адымецца ў іх малады, і тады будуць пасьціцца у тыя дні.

ale pryjduc′ dnì, kalì adymecca ǔ ìh malady, ì tady buduc′ pas′cìcca u tyâ dnì.

36. Пры гэтым сказаў ім прытчу: ніхто ня прышывае латку да старой адзежыны, ададраўшы ад новай адзежыны; а інакш і новую падзярэ, і да старой не падыдзе латка ад новай.

Pry gètym skazaǔ ìm prytču: nìhto nâ pryšyvae latku da staroj adzežyny, adadraǔšy ad novaj adzežyny; a ìnakš ì novuû padzârè, ì da staroj ne padydze latka ad novaj.

37. І ніхто ня ўлівае маладога віна ў мяхі старыя; а інакш маладое віно парве мяхі, і само выцеча, і мяхі прападуць;

Ì nìhto nâ ǔlìvae maladoga vìna ǔ mâhì staryâ; a ìnakš maladoe vìno parve mâhì, ì samo vyceča, ì mâhì prapaduc′;

38. а маладое віно трэба ўліваць у мяхі новыя; тады зьберажэцца і тое і другое.

a maladoe vìno trèba ǔlìvac′ u mâhì novyâ; tady z′beražècca ì toe ì drugoe.

39. І ніхто, піўшы старое віно, не захоча адразу маладога; бо кажа: старое лепшае.

Ì nìhto, pìǔšy staroe vìno, ne zahoča adrazu maladoga; bo kaža: staroe lepšae.

6 Кіраўнік

1. У суботу, першую пасьля другога дня Пасхі, давялося Яму праходзіць засеянымі палямі, і вучні Ягоныя зрывалі калосьсе і елі, расьціраючы рукамі.

U subotu, peršuû pas′lâ drugoga dnâ Pashì, davâlosâ Âmu prahodzìc′ zaseânymì palâmì, ì vučnì Âgonyâ zryvalì kalos′se ì elì, ras′cìraûčy rukamì.

2. А некаторыя фарысэі сказалі ім: навошта вы робіце тое, чаго нельга рабіць у суботу?

A nekatoryâ farysèì skazalì ìm: navošta vy robìce toe, čago nel′ga rabìc′ u subotu?

3. Ісус ім сказаў у адказ: хіба вы ня чыталі, што зрабіў Давід, калі згаладаўся сам і тыя, што былі зь ім?

Ìsus ìm skazaǔ u adkaz: hìba vy nâ čytalì, što zrabìǔ Davìd, kalì zgaladaǔsâ sam ì tyâ, što bylì z′ ìm?

4. як ён увайшоў у дом Божы, узяў пакладныя хлябы, якіх нельга было есьці нікому, апрача адных сьвятароў, і еў, і даў тым, што былі зь ім?

âk ën uvajšoǔ u dom Božy, uzâǔ pakladnyâ hlâby, âkìh nel′ga bylo es′cì nìkomu, aprača adnyh s′vâtaroǔ, ì eǔ, ì daǔ tym, što bylì z′ ìm?

5. І сказаў ім: Сын Чалавечы ёсьць гаспадар і суботы.

Ì skazaǔ ìm: Syn Čalavečy ës′c′ gaspadar ì suboty.

6. А давялося і ў другую суботу ўвайсьці Яму ў сынагогу і вучыць. Там быў чалавек, у якога правая рука была сухая.

A davâlosâ ì ǔ druguû subotu ǔvajs′cì Âmu ǔ synagogu ì vučyc′. Tam byǔ čalavek, u âkoga pravaâ ruka byla suhaâ.

7. А кніжнікі і фарысэі сачылі за Ім, ці не ацаліць у суботу, каб знайсьці абвінавачаньне супроць Яго.

A knìžnìkì ì farysèì sačylì za Ìm, cì ne acalìc′ u subotu, kab znajs′cì abvìnavačan′ne suproc′ Âgo.

8. Але Ён, ведаючы намыслы іхнія, сказаў чалавеку з сухою рукою: устань і выступі на сярэдзіну. І той устаў і выступіў.

Ale Ën, vedaûčy namysly ìhnìâ, skazaǔ čalaveku z suhoû rukoû: ustan′ ì vystupì na sârèdzìnu. Ì toj ustaǔ ì vystupìǔ.

9. Тады сказаў ім Ісус: спытаюся Я ў вас: што трэба рабіць у суботу? дабро ці зло? выратаваць душу, ці загубіць? Яны маўчалі.

Tady skazaǔ ìm Ìsus: spytaûsâ Â ǔ vas: što trèba rabìc′ u subotu? dabro cì zlo? vyratavac′ dušu, cì zagubìc′? Âny maǔčalì.

10. І паглядзеўшы на іх усіх, сказаў таму чалавеку: падай руку тваю. Той так і зрабіў: і стала рука ў яго здаровая, як другая.

Ì paglâdzeǔšy na ìh usìh, skazaǔ tamu čalaveku: padaj ruku tvaû. Toj tak ì zrabìǔ: ì stala ruka ǔ âgo zdarovaâ, âk drugaâ.

11. А яны дайшлі да шаленства і раіліся паміж сабою, што б ім зрабіць зь Ісусам.

A âny dajšlì da šalenstva ì raìlìsâ pamìž saboû, što b ìm zrabìc′ z′ Ìsusam.

12. У тыя дні ўзыйшоў Ён на гару памаліцца і прабыў усю ноч, молячыся Богу.

U tyâ dnì ǔzyjšoǔ Ën na garu pamalìcca ì prabyǔ usû noč, molâčysâ Bogu.

13. А як разьвіднела, паклікаў вучняў Сваіх і выбраў зь іх дванаццаць, якіх і назваў апосталамі:

A âk raz′vìdnela, paklìkaǔ vučnâǔ Svaìh ì vybraǔ z′ ìh dvanaccac′, âkìh ì nazvaǔ apostalamì:

14. Сымона, якога назваў Пятрам, і Андрэя, брата ягонага, Якава і Яна, Піліпа і Барталамея,

Symona, âkoga nazvaǔ Pâtram, ì Andrèâ, brata âgonaga, Âkava ì Âna, Pìlìpa ì Bartalameâ,

15. Мацьвея і Тамаша, Якава Алфеевага і Сымона, называнага Зілотам,

Mac′veâ ì Tamaša, Âkava Alfeevaga ì Symona, nazyvanaga Zìlotam,

16. Юду Якаўлевага і Юду Іскарыёта, які потым стаўся прадажнікам.

Ûdu Âkaǔlevaga ì Ûdu Ìskaryëta, âkì potym staǔsâ pradažnìkam.

17. І сыйшоў зь імі, стаў Ён на роўным месцы, і мноства вучняў Ягоных, і мноства люду з усёй Юдэі і зь Ерусаліма, і з прыморскіх мясьцінаў Тырскіх і Сідонскіх,

Ì syjšoǔ z′ ìmì, staǔ Ën na roǔnym mescy, ì mnostva vučnâǔ Âgonyh, ì mnostva lûdu z usëj Ûdèì ì z′ Erusalìma, ì z prymorskìh mâs′cìnaǔ Tyrskìh ì Sìdonskìh,

18. якія прыйшлі паслухаць Яго і ацаліцца ад хваробаў сваіх, таксама і тыя, што пакутавалі ад нячыстых духаў; і ацаляліся.

âkìâ pryjšlì pasluhac′ Âgo ì acalìcca ad hvarobaǔ svaìh, taksama ì tyâ, što pakutavalì ad nâčystyh duhaǔ; ì acalâlìsâ.

19. І ўвесь люд імкнуўся дакрануцца да Яго, бо ад Яго зыходзіла сіла і ацаляла ўсіх.

Ì ǔves′ lûd ìmknuǔsâ dakranucca da Âgo, bo ad Âgo zyhodzìla sìla ì acalâla ǔsìh.

20. І Ён, узьвёўшы вочы Свае на вучняў Сваіх, казаў: дабрашчасныя ўбогія духам, бо ваша ёсьць Царства Божае.

Ì Ën, uz′vëǔšy vočy Svae na vučnâǔ Svaìh, kazaǔ: dabraščasnyâ ǔbogìâ duham, bo vaša ës′c′ Carstva Božae.

21. Дабрашчасныя галодныя сёньня, бо насыціцеся. Дабрашчасныя, хто плача сёньня, бо засьмеяцеся.

Dabraščasnyâ galodnyâ sën′nâ, bo nasycìcesâ. Dabraščasnyâ, hto plača sën′nâ, bo zas′meâcesâ.

22. Дабрашчасныя вы, калі зьненавідзяць вас людзі і калі адлучаць вас і будуць зьневажаць і зьняславяць імя вашае, як ганебнае, за Сына Чалавечага.

Dabraščasnyâ vy, kalì z′nenavìdzâc′ vas lûdzì ì kalì adlučac′ vas ì buduc′ z′nevažac′ ì z′nâslavâc′ ìmâ vašae, âk ganebnae, za Syna Čalavečaga.

23. Радуйцеся ў той дзень і весялцеся, бо вялікая вам узнагарода на нябёсах. Так рабілі з прарокамі бацькі іхнія.

Radujcesâ ǔ toj dzen′ ì vesâlcesâ, bo vâlìkaâ vam uznagaroda na nâbësah. Tak rabìlì z prarokamì bac′kì ìhnìâ.

24. Але гора вам, багатыя! бо вы ўжо атрымалі сваё суцяшэньне.

Ale gora vam, bagatyâ! bo vy ǔžo atrymalì svaë sucâšèn′ne.

25. Гора вам, перанасычаныя сёньня! бо спрагнеце з голаду. Гора вам, хто сьмяецца сёньня! бо заплачаце і загалосіце.

Gora vam, peranasyčanyâ sën′nâ! bo spragnece z goladu. Gora vam, hto s′mâecca sën′nâ! bo zaplačace ì zagalosìce.

26. Гора вам, калі ўсе людзі будуць гаварыць пра вас добра, бо так рабілі зь ілжывымі прарокамі бацькі іхнія.

Gora vam, kalì ǔse lûdzì buduc′ gavaryc′ pra vas dobra, bo tak rabìlì z′ ìlžyvymì prarokamì bac′kì ìhnìâ.

27. А вам, хто слухае, кажу: любеце ворагаў вашых, рабеце дабро ненавісьнікам вашым,

A vam, hto sluhae, kažu: lûbece voragaǔ vašyh, rabece dabro nenavìs′nìkam vašym,

28. дабраслаўляйце кляцьбітоў вашых, і малецеся за напасьнікоў вашых.

dabraslaǔlâjce klâc′bìtoǔ vašyh, ì malecesâ za napas′nìkoǔ vašyh.

29. Таму, хто ўдарыў цябе па шчацэ, падстаў і другую; і таму, хто адбірае ў цябе верхнюю вопратку, не заважай узяць і кашулю.

Tamu, hto ǔdaryǔ câbe pa ščacè, padstaǔ ì druguû; ì tamu, hto adbìrae ǔ câbe verhnûû vopratku, ne zavažaj uzâc′ ì kašulû.

30. Кожнаму, хто просіць у цябе, давай, і з таго, хто ўзяў тваё, ня зысквай назад.

Kožnamu, hto prosìc′ u câbe, davaj, ì z tago, hto ǔzâǔ tvaë, nâ zyskvaj nazad.

31. І як хочаце, каб з вамі рабілі людзі, так і вы рабеце зь імі.

Ì âk hočace, kab z vamì rabìlì lûdzì, tak ì vy rabece z′ ìmì.

32. І калі любіце тых, хто любіць вас, якая вам за тое падзяка?

Ì kalì lûbìce tyh, hto lûbìc′ vas, âkaâ vam za toe padzâka?

33. І калі чыніце дабро тым, хто вам чыніць дабро, якая вам за тое падзяка? бо і грэшнікі тое самае чыняць.

Ì kalì čynìce dabro tym, hto vam čynìc′ dabro, âkaâ vam za toe padzâka? bo ì grèšnìkì toe samae čynâc′.

34. І калі пазычаеце тым, ад каго спадзеяцеся зыскаць назад, якая вам за тое падзяка? бо і грэшнікі пазычаюць грэшнікам, каб спагнаць гэтулькі сама.

Ì kalì pazyčaece tym, ad kago spadzeâcesâ zyskac′ nazad, âkaâ vam za toe padzâka? bo ì grèšnìkì pazyčaûc′ grèšnìkam, kab spagnac′ gètul′kì sama.

35. А вы любеце ворагаў вашых, і дабрачыньце, і пазычайце, не чакаючы нічога; і будзе вам узнагарода вялікая, і будзеце сынамі ‹сявышняга; бо Ён добры і да няўдзячных і да ліхіх.

A vy lûbece voragaǔ vašyh, ì dabračyn′ce, ì pazyčajce, ne čakaûčy nìčoga; ì budze vam uznagaroda vâlìkaâ, ì budzece synamì ‹sâvyšnâga; bo Ën dobry ì da nâǔdzâčnyh ì da lìhìh.

36. Дык вось, будзьце міласэрныя, як і Айцец ваш міласэрны.

Dyk vos′, budz′ce mìlasèrnyâ, âk ì Ajcec vaš mìlasèrny.

37. Ня судзеце, і ня будзеце суджаныя; не асуджайце, і ня будзеце асуджаныя; даруйце, і дараваныя будзеце;

Nâ sudzece, ì nâ budzece sudžanyâ; ne asudžajce, ì nâ budzece asudžanyâ; darujce, ì daravanyâ budzece;

38. давайце, і дасца вам: мераю добраю, утрэсенаю, умятаю і перапоўненаю адсыплюць вам ва ўлоньне ваша; бо якою мераю мерыце, такою самаю адмерыцца і вам.

davajce, ì dasca vam: meraû dobraû, utrèsenaû, umâtaû ì perapoǔnenaû adsyplûc′ vam va ǔlon′ne vaša; bo âkoû meraû meryce, takoû samaû admerycca ì vam.

39. Сказаў таксама ім прытчу: ці можа сьляпы вадзіць сьляпога? ці не абодва ўпадуць у яму?

Skazaǔ taksama ìm prytču: cì moža s′lâpy vadzìc′ s′lâpoga? cì ne abodva ǔpaduc′ u âmu?

40. Вучань ня бывае вышэй за свайго настаўніка; але, удасканаліўшыся, будзе кожны, як настаўнік ягоны.

Vučan′ nâ byvae vyšèj za svajgo nastaǔnìka; ale, udaskanalìǔšysâ, budze kožny, âk nastaǔnìk âgony.

41. Што ты глядзіш на парушынку ў воку брата твайго, а калоды ў сваім воку не адчуваеш?

Što ty glâdzìš na parušynku ǔ voku brata tvajgo, a kalody ǔ svaìm voku ne adčuvaeš?

42. Альбо, як можаш сказаць брату твайму: "браце! дай, я выму парушынку з вока твайго", калі сам ня бачыш калоды ў сваім воку! Крывадушнік! вымі сьпярша калоду са свайго вока, і тады ўбачыш, як выняць парушынку з вока брата твайго.

Al′bo, âk možaš skazac′ bratu tvajmu: "brace! daj, â vymu parušynku z voka tvajgo", kalì sam nâ bačyš kalody ǔ svaìm voku! Kryvadušnìk! vymì s′pârša kalodu sa svajgo voka, ì tady ǔbačyš, âk vynâc′ parušynku z voka brata tvajgo.

43. Няма добрага дрэва, якое б радзіла благі плод; і няма благога дрэва, якое б радзіла плод добры.

Nâma dobraga drèva, âkoe b radzìla blagì plod; ì nâma blagoga drèva, âkoe b radzìla plod dobry.

44. Бо ўсякае дрэва пазнаецца з плоду ягонага; бо ня зьбіраюць смокваў зь цярноўніку, і ня зьбіраюць вінаграду з хмызьняку.

Bo ǔsâkae drèva paznaecca z plodu âgonaga; bo nâ z′bìraûc′ smokvaǔ z′ cârnoǔnìku, ì nâ z′bìraûc′ vìnagradu z hmyz′nâku.

45. Добры чалавек з добрага скарбу сэрца свайго выносіць добрае, а ліхі чалавек зь ліхога скарбу сэрца свайго выносіць ліхое; бо ад лішніцы сэрца маўляюць вусны ягоныя.

Dobry čalavek z dobraga skarbu sèrca svajgo vynosìc′ dobrae, a lìhì čalavek z′ lìhoga skarbu sèrca svajgo vynosìc′ lìhoe; bo ad lìšnìcy sèrca maǔlâûc′ vusny âgonyâ.

46. Што вы клічаце Мяне: "Госпадзе! Госпадзе!" і ня робіце таго, што Я кажу?

Što vy klìčace Mâne: "Gospadze! Gospadze!" ì nâ robìce tago, što Â kažu?

47. Кожны, хто прыходзіць да Мяне і слухае словы Мае і выконвае іх, скажу вам, на каго падобны:

Kožny, hto pryhodzìc′ da Mâne ì sluhae slovy Mae ì vykonvae ìh, skažu vam, na kago padobny:

48. ён падобны на чалавека, што будуе дом, які капаў, паглыбіўся і заклаў падмурак на камені, таму, калі сталася паводка, і вада націснула на гэты дом, дык не магла пахіснуць яго, бо ён пастаўлены быў на камені.

ën padobny na čalaveka, što budue dom, âkì kapaǔ, paglybìǔsâ ì zaklaǔ padmurak na kamenì, tamu, kalì stalasâ pavodka, ì vada nacìsnula na gèty dom, dyk ne magla pahìsnuc′ âgo, bo ën pastaǔleny byǔ na kamenì.

49. А хто слухае і ня выконвае, падобны на чалавека, які пабудаваў дом на зямлі без падмурка, які, калі націснула на яго вада, адразу абваліўся; і разбурэньне дома гэтага было вялікае.

A hto sluhae ì nâ vykonvae, padobny na čalaveka, âkì pabudavaǔ dom na zâmlì bez padmurka, âkì, kalì nacìsnula na âgo vada, adrazu abvalìǔsâ; ì razburèn′ne doma gètaga bylo vâlìkae.

7 Кіраўнік

1. Калі Ён скончыў усе словы Свае люду, які слухаў, дык увайшоў у Капернаум.

Kalì Ën skončyǔ use slovy Svae lûdu, âkì sluhaǔ, dyk uvajšoǔ u Kapernaum.

2. У аднаго сотніка слуга, якім ён даражыў, быў хворы пры сьмерці.

U adnago sotnìka sluga, âkìm ën daražyǔ, byǔ hvory pry s′mercì.

3. Пачуўшы пра Ісуса, ён паслаў да Яго юдэйскіх старэйшынаў - прасіць Яго, каб прыйшоў ацаліць слугу ягонага.

Pačuǔšy pra Ìsusa, ën paslaǔ da Âgo ûdèjskìh starèjšynaǔ - prasìc′ Âgo, kab pryjšoǔ acalìc′ slugu âgonaga.

4. І яны, прыйшоўшы да Ісуса, прасілі Яго моцна, кажучы: ён варты, каб Ты зрабіў дзеля яго гэта,

Ì âny, pryjšoǔšy da Ìsusa, prasìlì Âgo mocna, kažučy: ën varty, kab Ty zrabìǔ dzelâ âgo gèta,

5. бо ён любіць народ наш і збудаваў нам сынагогу.

bo ën lûbìc′ narod naš ì zbudavaǔ nam synagogu.

6. Ісус пайшоў зь імі. І калі Ён недалёка ўжо быў ад дома, сотнік прыслаў да Яго сяброў сказаць Яму: ня турбуйся, Госпадзе, бо я ня варты, каб Ты ўвайшоў пад мой дах;

Ìsus pajšoǔ z′ ìmì. Ì kalì Ën nedalëka ǔžo byǔ ad doma, sotnìk pryslaǔ da Âgo sâbroǔ skazac′ Âmu: nâ turbujsâ, Gospadze, bo â nâ varty, kab Ty ǔvajšoǔ pad moj dah;

7. таму і сябе самога не палічыў я вартым прыйсьці да Цябе; але скажы слова, і паправіцца слуга мой;

tamu ì sâbe samoga ne palìčyǔ â vartym pryjs′cì da Câbe; ale skažy slova, ì papravìcca sluga moj;

8. бо я і падуладны чалавек, але, маючы ў сябе ў падначаленьні вояў, кажу аднаму: "ідзі", і ідзе; і другому: "прыйдзі", і прыходзіць; і слузе майму: "зрабі тое", і робіць.

bo â ì paduladny čalavek, ale, maûčy ǔ sâbe ǔ padnačalen′nì voâǔ, kažu adnamu: "ìdzì", ì ìdze; ì drugomu: "pryjdzì", ì pryhodzìc′; ì sluze majmu: "zrabì toe", ì robìc′.

9. Пачуўшы гэта, Ісус зьдзівіўся яму і, павярнуўшыся, сказаў народу, які ішоў за Ім: кажу вам, што і ў Ізраілі не знайшоў Я такое веры.

Pačuǔšy gèta, Ìsus z′dzìvìǔsâ âmu ì, pavârnuǔšysâ, skazaǔ narodu, âkì ìšoǔ za Ìm: kažu vam, što ì ǔ Ìzraìlì ne znajšoǔ Â takoe very.

10. Пасланцы, вярнуўшыся ў дом, знайшлі хворага слугу здаровым.

Paslancy, vârnuǔšysâ ǔ dom, znajšlì hvoraga slugu zdarovym.

11. Пасьля гэтага Ісус пайшоў у горад, які называўся Наін, і зь Ім ішлі многія вучні Ягоныя і мноства людзей.

Pas′lâ gètaga Ìsus pajšoǔ u gorad, âkì nazyvaǔsâ Naìn, ì z′ Ìm ìšlì mnogìâ vučnì Âgonyâ ì mnostva lûdzej.

12. Калі ж Ён наблізіўся да гарадзкое брамы, тут выносілі памерлага, адзінага сына ў маці, а яна была ўдава; і шмат людзей ішло зь ёю з горада.

Kalì ž Ën nablìzìǔsâ da garadzkoe bramy, tut vynosìlì pamerlaga, adzìnaga syna ǔ macì, a âna byla ǔdava; ì šmat lûdzej ìšlo z′ ëû z gorada.

13. Убачыўшы яе, Гасподзь умілажаліўся зь яе і сказаў ёй: ня плач.

Ubačyǔšy âe, Gaspodz′ umìlažalìǔsâ z′ âe ì skazaǔ ëj: nâ plač.

14. І падышоўшы, дакрануўся да мараў; тыя, што несьлі, спыніліся; і Ён сказаў: хлопча! табе кажу, устань.

Ì padyšoǔšy, dakranuǔsâ da maraǔ; tyâ, što nes′lì, spynìlìsâ; ì Ën skazaǔ: hlopča! tabe kažu, ustan′.

15. Мёртвы, падняўшыся, сеў і пачаў гаварыць; і аддаў яго Ісус маці ягонай.

Mërtvy, padnâǔšysâ, seǔ ì pačaǔ gavaryc′; ì addaǔ âgo Ìsus macì âgonaj.

16. І ўсіх апанаваў страх, і славілі Бога, кажучы: вялікі прарок паўстаў сярод нас, і Бог наведаў народ Свой.

Ì ǔsìh apanavaǔ strah, ì slavìlì Boga, kažučy: vâlìkì prarok paǔstaǔ sârod nas, ì Bog navedaǔ narod Svoj.

17. Такая пагалоска пра Яго разышлася па ўсёй Юдэі і па ўсім навакольлі.

Takaâ pagaloska pra Âgo razyšlasâ pa ǔsëj Ûdèì ì pa ǔsìm navakol′lì.

18. І абвясьцілі Яну вучні ягоныя пра ўсё тое.

Ì abvâs′cìlì Ânu vučnì âgonyâ pra ǔsë toe.

19. Ян, паклікаўшы двух вучняў сваіх, паслаў да Ісуса спытацца: ці Той Ты, Які павінен прыйсьці, ці чакаць нам другога?

Ân, paklìkaǔšy dvuh vučnâǔ svaìh, paslaǔ da Ìsusa spytacca: cì Toj Ty, Âkì pavìnen pryjs′cì, cì čakac′ nam drugoga?

20. Яны, прыйшоўшы да Ісуса, сказалі: Ян Хрысьціцель паслаў нас да Цябе спытацца: ці Той Ты, Які мае прыйсьці, ці чакаць нам другога?

Âny, pryjšoǔšy da Ìsusa, skazalì: Ân Hrys′cìcel′ paslaǔ nas da Câbe spytacca: cì Toj Ty, Âkì mae pryjs′cì, cì čakac′ nam drugoga?

21. А тым часам Ён многіх ацаліў ад хваробаў і немачаў і ад злых духаў, і многім сьляпым даў зрок.

A tym časam Ën mnogìh acalìǔ ad hvarobaǔ ì nemačaǔ ì ad zlyh duhaǔ, ì mnogìm s′lâpym daǔ zrok.

22. І сказаў ім Ісус у адказ: ідзеце, скажэце Яну, што вы бачылі і чулі: сьляпыя робяцца відушчымі, кульгавыя ходзяць, пракажоныя ачышчаюцца, глухія чуюць, мёртвыя ўваскрасаюць і ўбогім абвяшчаецца дабравесьце;

Ì skazaǔ ìm Ìsus u adkaz: ìdzece, skažèce Ânu, što vy bačylì ì čulì: s′lâpyâ robâcca vìduščymì, kul′gavyâ hodzâc′, prakažonyâ ačyščaûcca, gluhìâ čuûc′, mërtvyâ ǔvaskrasaûc′ ì ǔbogìm abvâščaecca dabraves′ce;

23. і дабрашчасны, хто не спакусіцца празь Мяне.

ì dabraščasny, hto ne spakusìcca praz′ Mâne.

24. І калі пайшлі пасланцы Янавыя, Ён пачаў гаварыць людзям пра Яна: што глядзець хадзілі вы ў пустыню? ці ня трысьцінку, ветрам калыханую?

Ì kalì pajšlì paslancy Ânavyâ, Ën pačaǔ gavaryc′ lûdzâm pra Âna: što glâdzec′ hadzìlì vy ǔ pustynû? cì nâ trys′cìnku, vetram kalyhanuû?

25. што ж глядзець хадзілі вы? ці не чалавека, у мяккія шаты апранутага? Але тыя, хто апранаецца пышна і раскошна жыве, яны пры дварах царскіх.

što ž glâdzec′ hadzìlì vy? cì ne čalaveka, u mâkkìâ šaty apranutaga? Ale tyâ, hto apranaecca pyšna ì raskošna žyve, âny pry dvarah carskìh.

26. Што ж глядзець хадзілі вы? ці не прарока? Таму, кажу вам, нават больш, чым прарока.

Što ž glâdzec′ hadzìlì vy? cì ne praroka? Tamu, kažu vam, navat bol′š, čym praroka.

27. Гэта той, пра якога напісана: "вось, Я пасылаю анёла Майго перад абліччам Тваім, які падрыхтуе шлях Твой перад Табою".

Gèta toj, pra âkoga napìsana: "vos′, Â pasylaû anëla Majgo perad ablìččam Tvaìm, âkì padryhtue šlâh Tvoj perad Taboû".

28. Бо кажу вам: сярод народжаных жанчынамі няма ніводнага прарока большага за Яна Хрысьціцеля; але найменшы ў Царстве Божым большы за яго.

Bo kažu vam: sârod narodžanyh žančynamì nâma nìvodnaga praroka bol′šaga za Âna Hrys′cìcelâ; ale najmenšy ǔ Carstve Božym bol′šy za âgo.

29. І ўвесь народ, які слухаў, і мытнікі ўзьнесьлі Богу славу, ахрысьціўшыся хрышчэньнем Янавым;

Ì ǔves′ narod, âkì sluhaǔ, ì mytnìkì ǔz′nes′lì Bogu slavu, ahrys′cìǔšysâ hryščèn′nem Ânavym;

30. а фарысэі і законьнікі адверглі волю Божую пра сябе, ня хрысьціўшыся ў яго.

a farysèì ì zakon′nìkì adverglì volû Božuû pra sâbe, nâ hrys′cìǔšysâ ǔ âgo.

31. Тады Гасподзь сказаў: з кім параўнаю людзей роду гэтага? і да каго яны падобныя?

Tady Gaspodz′ skazaǔ: z kìm paraǔnaû lûdzej rodu gètaga? ì da kago âny padobnyâ?

32. яны падобныя да дзяцей, якія сядзяць на рынку, клічуць адно аднаго і кажуць: мы гралі вам на жалейцы, а вы не скакалі; мы сьпявалі вам песьні журботныя, а вы не галасілі.

âny padobnyâ da dzâcej, âkìâ sâdzâc′ na rynku, klìčuc′ adno adnago ì kažuc′: my gralì vam na žalejcy, a vy ne skakalì; my s′pâvalì vam pes′nì žurbotnyâ, a vy ne galasìlì.

33. Бо прыйшоў Ян Хрысьціцель, ні хлеба ня есьць, ні віна ня п'е; і кажаце: "у ім дэман".

Bo pryjšoǔ Ân Hrys′cìcel′, nì hleba nâ es′c′, nì vìna nâ p'e; ì kažace: "u ìm dèman".

34. Прыйшоў Сын Чалавечы, есьць і п'е; і кажаце: "вось чалавек, які любіць есьці і піць віно, прыяцель мытнікаў і грэшнікаў".

Pryjšoǔ Syn Čalavečy, es′c′ ì p'e; ì kažace: "vos′ čalavek, âkì lûbìc′ es′cì ì pìc′ vìno, pryâcel′ mytnìkaǔ ì grèšnìkaǔ".

35. І апраўдана мудрасьць усімі дзецьмі яе.

Ì apraǔdana mudras′c′ usìmì dzec′mì âe.

36. Нехта з фарысэяў прасіў Яго паесьці зь ім ежы; і Ён, увайшоўшы ў дом фарысэя, узьлёг.

Nehta z farysèâǔ prasìǔ Âgo paes′cì z′ ìm ežy; ì Ën, uvajšoǔšy ǔ dom farysèâ, uz′lëg.

37. І вось, жанчына з таго горада, якая была грэшніца, даведаўшыся, што Ён узьляжыць у доме ў фарысэя, прынесла алавастравы посуд зь мірам;

Ì vos′, žančyna z tago gorada, âkaâ byla grèšnìca, davedaǔšysâ, što Ën uz′lâžyc′ u dome ǔ farysèâ, prynesla alavastravy posud z′ mìram;

38. і, стаўшы ззаду каля ног Ягоных і плачучы, пачала абліваць ногі Ягоныя сьлязьмі і абціраць валасамі галавы сваёй, і цалавала ногі Яму, і мазала мірам.

ì, staǔšy zzadu kalâ nog Âgonyh ì plačučy, pačala ablìvac′ nogì Âgonyâ s′lâz′mì ì abcìrac′ valasamì galavy svaëj, ì calavala nogì Âmu, ì mazala mìram.

39. Бачачы гэта, фарысэй, які запрасіў Яго, сказаў сам сабе: калі б Ён быў прарок, дык ведаў бы, хто і якая жанчына дакранаецца да Яго, бо яна грэшніца.

Bačačy gèta, farysèj, âkì zaprasìǔ Âgo, skazaǔ sam sabe: kalì b Ën byǔ prarok, dyk vedaǔ by, hto ì âkaâ žančyna dakranaecca da Âgo, bo âna grèšnìca.

40. Зьвярнуўшыся да яго, Ісус сказаў: Сымоне! Я маю нешта сказаць табе. Ён кажа: скажы, Настаўнік.

Z′vârnuǔšysâ da âgo, Ìsus skazaǔ: Symone! Â maû nešta skazac′ tabe. Ën kaža: skažy, Nastaǔnìk.

41. Ісус сказаў: у аднаго пазыкоўца было два даўжнікі: адзін вінен быў пяцьсот дынараў, а другі пяцьдзясят;

Ìsus skazaǔ: u adnago pazykoǔca bylo dva daǔžnìkì: adzìn vìnen byǔ pâc′sot dynaraǔ, a drugì pâc′dzâsât;

42. але як што яны ня мелі чым заплаціць, ён дараваў абодвум. Дык скажы, каторы зь іх болей палюбіць яго?

ale âk što âny nâ melì čym zaplacìc′, ën daravaǔ abodvum. Dyk skažy, katory z′ ìh bolej palûbìc′ âgo?

43. Сымон адказаў: думаю, той, каму больш даравана. Ён сказаў яму: правільна ты разважыў.

Symon adkazaǔ: dumaû, toj, kamu bol′š daravana. Ën skazaǔ âmu: pravìl′na ty razvažyǔ.

44. І абярнуўшыся да жанчыны, сказаў Сымону: ці бачыш ты гэтую жанчыну? Я прыйшоў у дом твой, і ты вады Мне на ногі ня даў: а яна сьлязьмі абліла Мне ногі і валасамі галавы свае абцерла.

Ì abârnuǔšysâ da žančyny, skazaǔ Symonu: cì bačyš ty gètuû žančynu? Â pryjšoǔ u dom tvoj, ì ty vady Mne na nogì nâ daǔ: a âna s′lâz′mì ablìla Mne nogì ì valasamì galavy svae abcerla.

45. Ты цалаваньня Мне ня даў; а яна, з той хвіліны, як Я прыйшоў, не перастае цалаваць Мне ногі.

Ty calavan′nâ Mne nâ daǔ; a âna, z toj hvìlìny, âk Â pryjšoǔ, ne perastae calavac′ Mne nogì.

46. Ты галавы Мне алеем не памазаў; а яна мірам намасьціла Мне ногі.

Ty galavy Mne aleem ne pamazaǔ; a âna mìram namas′cìla Mne nogì.

47. А таму кажу табе: даруюцца грахі ёй многія за тое, што яна палюбіла многа: а каму мала даруецца, той мала любіць.

A tamu kažu tabe: daruûcca grahì ëj mnogìâ za toe, što âna palûbìla mnoga: a kamu mala daruecca, toj mala lûbìc′.

48. А ёй сказаў: даруюцца табе грахі.

A ëj skazaǔ: daruûcca tabe grahì.

49. І тыя, што ўзьляжалі зь Ім, пачалі гаварыць самі сабе: хто гэта, што і грахі даруе?

Ì tyâ, što ǔz′lâžalì z′ Ìm, pačalì gavaryc′ samì sabe: hto gèta, što ì grahì darue?

50. А Ён сказаў жанчыне: вера твая ўратавала цябе; ідзі зь мірам.

A Ën skazaǔ žančyne: vera tvaâ ǔratavala câbe; ìdzì z′ mìram.

8 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага Ён праходзіў па гарадах і селішчах, прапаведуючы і зьвястуючы Царства Божае, і зь Ім дванаццаць,

Pas′lâ gètaga Ën prahodzìǔ pa garadah ì selìščah, prapaveduûčy ì z′vâstuûčy Carstva Božae, ì z′ Ìm dvanaccac′,

2. і некаторыя жанчыны, якіх Ён ацаліў ад злых духаў і хваробаў: Марыя, называная Магдалінаю, зь якое выйшлі сем дэманаў,

ì nekatoryâ žančyny, âkìh Ën acalìǔ ad zlyh duhaǔ ì hvarobaǔ: Maryâ, nazyvanaâ Magdalìnaû, z′ âkoe vyjšlì sem dèmanaǔ,

3. і Яна, жонка Хузы, домаўпраўцы Ірадавага, і Сусана, і многія іншыя, якія служылі Яму маёмасьцю сваёю.

ì Âna, žonka Huzy, domaǔpraǔcy Ìradavaga, ì Susana, ì mnogìâ ìnšyâ, âkìâ služylì Âmu maëmas′cû svaëû.

4. А як сабралася многа людзей, і з усіх гарадоў жыхары сыходзіліся да Яго, Ён пачаў гаварыць прытчаю:

A âk sabralasâ mnoga lûdzej, ì z usìh garadoǔ žyhary syhodzìlìsâ da Âgo, Ën pačaǔ gavaryc′ prytčaû:

5. Выйшаў сейбіт сеяць насеньне сваё; і калі ён сеяў, іншае ўпала пры дарозе і было патаптана, і птушкі нябесныя падзяўблі яго;

Vyjšaǔ sejbìt seâc′ nasen′ne svaë; ì kalì ën seâǔ, ìnšae ǔpala pry daroze ì bylo pataptana, ì ptuškì nâbesnyâ padzâǔblì âgo;

6. а іншае ўпала на камень і, узыйшоўшы, засохла, бо ня мела вільгаці;

a ìnšae ǔpala na kamen′ ì, uzyjšoǔšy, zasohla, bo nâ mela vìl′gacì;

7. а іншае ўпала паміж цернямі, і вырасла церне і заглушыла яго;

a ìnšae ǔpala pamìž cernâmì, ì vyrasla cerne ì zaglušyla âgo;

8. а іншае ўпала на добрую зямлю і, узышоўшы, урадзіла плод стакротны. Сказаўшы гэта, абвясьціў: хто мае вушы, каб чуць, няхай чуе!

a ìnšae ǔpala na dobruû zâmlû ì, uzyšoǔšy, uradzìla plod stakrotny. Skazaǔšy gèta, abvâs′cìǔ: hto mae vušy, kab čuc′, nâhaj čue!

9. А вучні Ягоныя спыталіся ў Яго: што азначала прытча гэтая?

A vučnì Âgonyâ spytalìsâ ǔ Âgo: što aznačala prytča gètaâ?

10. Ён сказаў: вам дадзена ведаць таямніцы Божага Царства, а астатнім у прытчах, так што яны бачачы - ня бачаць і чуючы - не разумеюць.

Ën skazaǔ: vam dadzena vedac′ taâmnìcy Božaga Carstva, a astatnìm u prytčah, tak što âny bačačy - nâ bačac′ ì čuûčy - ne razumeûc′.

11. Вось што азначае прытча гэтая: насеньне ёсьць слова Божае;

Vos′ što aznačae prytča gètaâ: nasen′ne ës′c′ slova Božae;

12. а што ўпала пры дарозе, гэта ёсьць слухачы, да якіх пасьля прыходзіць д'ябал і забірае слова з сэрца іхняга, каб яны ня ўверавалі і не ўратаваліся,

a što ǔpala pry daroze, gèta ës′c′ sluhačy, da âkìh pas′lâ pryhodzìc′ d'âbal ì zabìrae slova z sèrca ìhnâga, kab âny nâ ǔveravalì ì ne ǔratavalìsâ,

13. а што ўпала на камень, гэта тыя, якія, пачуўшы слова, прымаюць з радасьцю, але якія ня маюць кораня і часова веруюць, а ў час спакушэньня адпадаюцца;

a što ǔpala na kamen′, gèta tyâ, âkìâ, pačuǔšy slova, prymaûc′ z radas′cû, ale âkìâ nâ maûc′ koranâ ì časova veruûc′, a ǔ čas spakušèn′nâ adpadaûcca;

14. а што ўпала ў церне, гэта тыя, якія слухаюць слова, але, адыходзячы, турботамі, багацьцем і асалодамі жыцьцёвымі заглушаюцца і плоду ня родзяць:

a što ǔpala ǔ cerne, gèta tyâ, âkìâ sluhaûc′ slova, ale, adyhodzâčy, turbotamì, bagac′cem ì asalodamì žyc′cëvymì zaglušaûcca ì plodu nâ rodzâc′:

15. а што ўпала на добрую зямлю, гэта тыя, якія, пачуўшы слова, асяляюць яго ў добрым і чыстым сэрцы і родзяць плод у цярплівасьці. Сказаўшы гэта, Ён абвясьціў: хто мае вушы, каб чуць, няхай чуе!

a što ǔpala na dobruû zâmlû, gèta tyâ, âkìâ, pačuǔšy slova, asâlâûc′ âgo ǔ dobrym ì čystym sèrcy ì rodzâc′ plod u cârplìvas′cì. Skazaǔšy gèta, Ën abvâs′cìǔ: hto mae vušy, kab čuc′, nâhaj čue!

16. Ніхто, запаліўшы сьвечку, не накрывае яе пасудзінаю, альбо ня ставіць пад ложак, а ставіць на сьвечнік, каб уваходзячы, бачылі сьвятло.

Nìhto, zapalìǔšy s′večku, ne nakryvae âe pasudzìnaû, al′bo nâ stavìc′ pad ložak, a stavìc′ na s′večnìk, kab uvahodzâčy, bačylì s′vâtlo.

17. Бо няма нічога таемнага, што ня выйшла б на яву, ні схаванага, што не зрабілася б вядомым і ня выкрылася б.

Bo nâma nìčoga taemnaga, što nâ vyjšla b na âvu, nì shavanaga, što ne zrabìlasâ b vâdomym ì nâ vykrylasâ b.

18. Дык вось, уважайце, як вы слухаеце: бо хто мае, таму дадзена будзе; а хто ня мае, у таго адымецца і тое, што ён думае мець.

Dyk vos′, uvažajce, âk vy sluhaece: bo hto mae, tamu dadzena budze; a hto nâ mae, u tago adymecca ì toe, što ën dumae mec′.

19. І прыйшлі да Яго Маці і браты Ягоныя, і не маглі падысьці да Яго з прычыны люднасьці.

Ì pryjšlì da Âgo Macì ì braty Âgonyâ, ì ne maglì padys′cì da Âgo z pryčyny lûdnas′cì.

20. І далі знак Яму: Маці і браты Твае стаяць звонку, хочучы бачыць Цябе.

Ì dalì znak Âmu: Macì ì braty Tvae staâc′ zvonku, hočučy bačyc′ Câbe.

21. Ён сказаў ім у адказ: маці Мая і браты Мае - гэта слухачы слова Божага і выканаўцы яго.

Ën skazaǔ ìm u adkaz: macì Maâ ì braty Mae - gèta sluhačy slova Božaga ì vykanaǔcy âgo.

22. Аднаго дня Ён увайшоў з вучнямі Сваімі ў лодку і сказаў ім: пераправімся на той бок возера. І выправіліся.

Adnago dnâ Ën uvajšoǔ z vučnâmì Svaìmì ǔ lodku ì skazaǔ ìm: perapravìmsâ na toj bok vozera. Ì vypravìlìsâ.

23. У час плаваньня іхняга Ён заснуў. На возеры падняўся бурны вецер, і залівала іх хвалямі, і яны былі ў небясьпецы.

U čas plavan′nâ ìhnâga Ën zasnuǔ. Na vozery padnâǔsâ burny vecer, ì zalìvala ìh hvalâmì, ì âny bylì ǔ nebâs′pecy.

24. І падышоўшы, разбудзілі Яго і сказалі: Настаўнік! Настаўнік! гінем. Але Ён, устаўшы, загразіў ветру і хваляваньню вады: і перасталі, і зрабілася цішыня.

Ì padyšoǔšy, razbudzìlì Âgo ì skazalì: Nastaǔnìk! Nastaǔnìk! gìnem. Ale Ën, ustaǔšy, zagrazìǔ vetru ì hvalâvan′nû vady: ì perastalì, ì zrabìlasâ cìšynâ.

25. Тады Ён сказаў ім: дзе вера ваша? А яны ў страху і зьдзіўленьні казалі адзін аднаму: хто ж гэта, што і вятрам загадвае і вадзе, і слухаюцца Яго?

Tady Ën skazaǔ ìm: dze vera vaša? A âny ǔ strahu ì z′dzìǔlen′nì kazalì adzìn adnamu: hto ž gèta, što ì vâtram zagadvae ì vadze, ì sluhaûcca Âgo?

26. І прыплылі ў краіну Гадарынскую, якая насупраць Галілеі.

Ì pryplylì ǔ kraìnu Gadarynskuû, âkaâ nasuprac′ Galìleì.

27. Калі ж выйшаў Ён на бераг, сустрэў Яго адзін чалавек з горада, апанаваны дэманамі з даўняга часу, і ў вопратку не апранаўся, і жыў ня ў доме, а ў магілах.

Kalì ž vyjšaǔ Ën na berag, sustrèǔ Âgo adzìn čalavek z gorada, apanavany dèmanamì z daǔnâga času, ì ǔ vopratku ne apranaǔsâ, ì žyǔ nâ ǔ dome, a ǔ magìlah.

28. Ён, убачыўшы Ісуса, закрычаў, упаў перад Ім і моцным голасам сказаў: што Табе да мяне, Ісусе, Сыне Бога ‹сявышняга? прашу Цябе, ня муч мяне.

Ën, ubačyǔšy Ìsusa, zakryčaǔ, upaǔ perad Ìm ì mocnym golasam skazaǔ: što Tabe da mâne, Ìsuse, Syne Boga ‹sâvyšnâga? prašu Câbe, nâ muč mâne.

29. Бо Ісус загадаў нячыстаму духу выйсьці з гэтага чалавека; бо ён доўгі час мучыў яго, так што яго вязалі ланцугамі і путамі, аберагаючы яго: але ён разрываў путы, і быў гнаны дэманам у пустыні.

Bo Ìsus zagadaǔ nâčystamu duhu vyjs′cì z gètaga čalaveka; bo ën doǔgì čas mučyǔ âgo, tak što âgo vâzalì lancugamì ì putamì, aberagaûčy âgo: ale ën razryvaǔ puty, ì byǔ gnany dèmanam u pustynì.

30. Ісус спытаўся ў яго: як тваё імя? Той сказаў: "легіён", бо шмат дэманаў увайшло ў яго.

Ìsus spytaǔsâ ǔ âgo: âk tvaë ìmâ? Toj skazaǔ: "legìën", bo šmat dèmanaǔ uvajšlo ǔ âgo.

31. І яны прасілі Ісуса, каб не загадаў ім ісьці ў бездань.

Ì âny prasìlì Ìsusa, kab ne zagadaǔ ìm ìs′cì ǔ bezdan′.

32. А тут на гары пасьвіўся вялікі гурт сьвіней: і дэманы прасілі ў Яго, каб дазволіў ім увайсьці ў іх. Ён дазволіў ім.

A tut na gary pas′vìǔsâ vâlìkì gurt s′vìnej: ì dèmany prasìlì ǔ Âgo, kab dazvolìǔ ìm uvajs′cì ǔ ìh. Ën dazvolìǔ ìm.

33. Дэманы, выйшаўшы з чалавека, увайшлі ў сьвіней: і кінуўся гурт з урвішча ў возера, і патануў.

Dèmany, vyjšaǔšy z čalaveka, uvajšlì ǔ s′vìnej: ì kìnuǔsâ gurt z urvìšča ǔ vozera, ì patanuǔ.

34. Пастухі, убачыўшы, што сталася, пабеглі і расказалі ў горадзе і ў селішчах.

Pastuhì, ubačyǔšy, što stalasâ, pabeglì ì raskazalì ǔ goradze ì ǔ selìščah.

35. І выйшлі пабачыць, што сталася; і прыйшоўшы да Ісуса, знайшлі чалавека, зь якога выйшлі дэманы; ён сядзеў каля ног Ісуса, апрануты і ў здаровым розуме: і жахнуліся.

Ì vyjšlì pabačyc′, što stalasâ; ì pryjšoǔšy da Ìsusa, znajšlì čalaveka, z′ âkoga vyjšlì dèmany; ën sâdzeǔ kalâ nog Ìsusa, apranuty ì ǔ zdarovym rozume: ì žahnulìsâ.

36. А тыя, што бачылі, расказалі ім, як выздаравеў шаленец.

A tyâ, što bačylì, raskazalì ìm, âk vyzdaraveǔ šalenec.

37. І прасіў у Яго ўвесь люд Гадарынскага навакольля сысьці ад іх, бо яны агорнутыя былі вялікім страхам. Ён увайшоў у лодку і вярнуўся.

Ì prasìǔ u Âgo ǔves′ lûd Gadarynskaga navakol′lâ sys′cì ad ìh, bo âny agornutyâ bylì vâlìkìm straham. Ën uvajšoǔ u lodku ì vârnuǔsâ.

38. А чалавек, зь якога выйшлі дэманы, прасіўся ў Яго, каб быць зь Ім. Але Ісус адпусьціў яго, сказаўшы:

A čalavek, z′ âkoga vyjšlì dèmany, prasìǔsâ ǔ Âgo, kab byc′ z′ Ìm. Ale Ìsus adpus′cìǔ âgo, skazaǔšy:

39. вярніся ў дом твой і раскажы, што ўтварыў табе Бог. Ён пайшоў і абвяшчаў па ўсім горадзе, што ўтварыў яму Ісус.

vârnìsâ ǔ dom tvoj ì raskažy, što ǔtvaryǔ tabe Bog. Ën pajšoǔ ì abvâščaǔ pa ǔsìm goradze, što ǔtvaryǔ âmu Ìsus.

40. А калі вярнуўся Ісус, люд прыняў Яго, бо ўсе чакалі Яго.

A kalì vârnuǔsâ Ìsus, lûd prynâǔ Âgo, bo ǔse čakalì Âgo.

41. І вось, прыйшоў чалавек, якога звалі Яір, які быў начальнікам сынагогі: і ўпаўшы да ног Ісуса, прасіў Яго ўвайсьці да яго ў дом,

Ì vos′, pryjšoǔ čalavek, âkoga zvalì Âìr, âkì byǔ načal′nìkam synagogì: ì ǔpaǔšy da nog Ìsusa, prasìǔ Âgo ǔvajs′cì da âgo ǔ dom,

42. бо ў яго была адна дачка, гадоў дванаццаці, і тая была пры сьмерці. А калі Ён ішоў, люд націскаў на Яго.

bo ǔ âgo byla adna dačka, gadoǔ dvanaccacì, ì taâ byla pry s′mercì. A kalì Ën ìšoǔ, lûd nacìskaǔ na Âgo.

43. І жанчына, якая пакутавала ад крывацечы дванаццаць гадоў, якая, патраціўшы на лекараў усю маёмасьць, ніводным не магла быць вылечана, -

Ì žančyna, âkaâ pakutavala ad kryvacečy dvanaccac′ gadoǔ, âkaâ, patracìǔšy na lekaraǔ usû maëmas′c′, nìvodnym ne magla byc′ vylečana, -

44. падышоўшы ззаду, кранулася краю вопраткі Ягонай: і адразу цеча крыві ў яе перастала.

padyšoǔšy zzadu, kranulasâ kraû vopratkì Âgonaj: ì adrazu ceča kryvì ǔ âe perastala.

45. І сказаў Ісус: хто дакрануўся да Мяне? Калі ж усе адмовіліся, Пётр і ўсе, хто быў зь Ім, сказалі: Настаўнік! людзі атачаюць Цябе і націскаюць, - і Ты кажаш: "хто дакрануўся да Мяне"?

Ì skazaǔ Ìsus: hto dakranuǔsâ da Mâne? Kalì ž use admovìlìsâ, Pëtr ì ǔse, hto byǔ z′ Ìm, skazalì: Nastaǔnìk! lûdzì atačaûc′ Câbe ì nacìskaûc′, - ì Ty kažaš: "hto dakranuǔsâ da Mâne"?

46. Але Ісус сказаў: дакрануўся да Мяне нехта: бо Я адчуваў сілу, якая выйшла зь Мяне.

Ale Ìsus skazaǔ: dakranuǔsâ da Mâne nehta: bo Â adčuvaǔ sìlu, âkaâ vyjšla z′ Mâne.

47. Жанчына, бачачы, што яна ня ўтоілася, з трымценьнем падыйшла і, упаўшы перад Ім, абвясьціла Яму перад усімі людзьмі, зь якой прычыны дакранулася да Яго, і як адразу ацалілася.

Žančyna, bačačy, što âna nâ ǔtoìlasâ, z trymcen′nem padyjšla ì, upaǔšy perad Ìm, abvâs′cìla Âmu perad usìmì lûdz′mì, z′ âkoj pryčyny dakranulasâ da Âgo, ì âk adrazu acalìlasâ.

48. Ён сказаў ёй: дзей, дачка! вера твая ўратавала цябе; ідзі зь мірам.

Ën skazaǔ ëj: dzej, dačka! vera tvaâ ǔratavala câbe; ìdzì z′ mìram.

49. Калі Ён яшчэ гаварыў гэта, прыходзіць нехта з дому начальніка сынагогі і кажа яму: дачка твая памерла: не дакучай Настаўніку.

Kalì Ën âščè gavaryǔ gèta, pryhodzìc′ nehta z domu načal′nìka synagogì ì kaža âmu: dačka tvaâ pamerla: ne dakučaj Nastaǔnìku.

50. Але Ісус, пачуўшы гэта, сказаў яму: ня бойся, толькі веруй, і ўратаваная будзе.

Ale Ìsus, pačuǔšy gèta, skazaǔ âmu: nâ bojsâ, tol′kì veruj, ì ǔratavanaâ budze.

51. А прыйшоўшы ў дом, не дазволіў увайсьці нікому, апрача Пятра, Яна і Якава, і бацькі дзяўчыны, і маці.

A pryjšoǔšy ǔ dom, ne dazvolìǔ uvajs′cì nìkomu, aprača Pâtra, Âna ì Âkava, ì bac′kì dzâǔčyny, ì macì.

52. Усе плакалі і галасілі па ёй. Але Ён сказаў: ня плачце; яна не памерла, а сьпіць.

Use plakalì ì galasìlì pa ëj. Ale Ën skazaǔ: nâ plačce; âna ne pamerla, a s′pìc′.

53. І сьмяяліся зь Яго, ведаючы, што яна памерла.

Ì s′mââlìsâ z′ Âgo, vedaûčy, što âna pamerla.

54. А Ён, выслаўшы ўсіх прэч і ўзяўшы яе за руку, усклікнуў: дзяўчына! устань!

A Ën, vyslaǔšy ǔsìh prèč ì ǔzâǔšy âe za ruku, usklìknuǔ: dzâǔčyna! ustan′!

55. І вярнуўся дух ейны; яна адразу ўстала; і Ён загадаў даць ёй есьці.

Ì vârnuǔsâ duh ejny; âna adrazu ǔstala; ì Ën zagadaǔ dac′ ëj es′cì.

56. І зьдзівіліся бацькі ейныя. А Ён загадаў ім не расказваць нікому пра тое, што сталася.

Ì z′dzìvìlìsâ bac′kì ejnyâ. A Ën zagadaǔ ìm ne raskazvac′ nìkomu pra toe, što stalasâ.

9 Кіраўнік

1. І склікаўшы дванаццаць, даў ім сілу і ўладу над усімі дэманамі, і лекаваць ад хваробаў,

Ì sklìkaǔšy dvanaccac′, daǔ ìm sìlu ì ǔladu nad usìmì dèmanamì, ì lekavac′ ad hvarobaǔ,

2. і паслаў іх зьвеставаць Царства Божае і ацаляць хворых

ì paslaǔ ìh z′vestavac′ Carstva Božae ì acalâc′ hvoryh

3. і сказаў ім: нічога не бярэце ў дарогу: ні кія, ні торбы, ні хлеба, ні срэбра, і ня майце па дзьве вопраткі;

ì skazaǔ ìm: nìčoga ne bârèce ǔ darogu: nì kìâ, nì torby, nì hleba, nì srèbra, ì nâ majce pa dz′ve vopratkì;

4. і ў які дом увойдзеце, там заставайцеся і адтуль выпраўляйцеся ў дарогу;

ì ǔ âkì dom uvojdzece, tam zastavajcesâ ì adtul′ vypraǔlâjcesâ ǔ darogu;

5. а калі дзе ня прымуць вас, дык, выходзячы з горада таго, абцярушэце і пыл з вашых ног у сьведчаньне на іх.

a kalì dze nâ prymuc′ vas, dyk, vyhodzâčy z gorada tago, abcârušèce ì pyl z vašyh nog u s′vedčan′ne na ìh.

6. Яны пайшлі і праходзілі селішчамі, зьвястуючы і ацаляючы ўсюды.

Âny pajšlì ì prahodzìlì selìščamì, z′vâstuûčy ì acalâûčy ǔsûdy.

7. Дачуўся Ірад тэтрарх пра ўсё, што рабіў Ісус, і зьдзіўляўся: бо адны казалі, што гэта Ян паўстаў зь мёртвых;

Dačuǔsâ Ìrad tètrarh pra ǔsë, što rabìǔ Ìsus, ì z′dzìǔlâǔsâ: bo adny kazalì, što gèta Ân paǔstaǔ z′ mërtvyh;

8. другія - што Ільля зьявіўся; а тыя, што адзін з старавечных прарокаў уваскрэс.

drugìâ - što Ìl′lâ z′âvìǔsâ; a tyâ, što adzìn z staravečnyh prarokaǔ uvaskrès.

9. І сказаў Ірад: Яну я адцяў галаву; а хто Гэты, пра Якога я чую такое? І стараўся ўбачыць Яго.

Ì skazaǔ Ìrad: Ânu â adcâǔ galavu; a hto Gèty, pra Âkoga â čuû takoe? Ì staraǔsâ ǔbačyc′ Âgo.

10. Апосталы, вярнуўшыся, расказалі Яму, што яны зрабілі; і Ён, узяўшы іх з Сабою, адасобіўся ў пустэльнай мясьціне, непадалёк ад горада, называнага Бэтсаідаю.

Apostaly, vârnuǔšysâ, raskazalì Âmu, što âny zrabìlì; ì Ën, uzâǔšy ìh z Saboû, adasobìǔsâ ǔ pustèl′naj mâs′cìne, nepadalëk ad gorada, nazyvanaga Bètsaìdaû.

11. Але людзі, даведаўшыся, пайшлі за Ім: і Ён, прыняўшы іх, гутарыў зь імі пра Царства Божае і ацаляў тых, каму было патрэбнае ацаленьне.

Ale lûdzì, davedaǔšysâ, pajšlì za Ìm: ì Ën, prynâǔšy ìh, gutaryǔ z′ ìmì pra Carstva Božae ì acalâǔ tyh, kamu bylo patrèbnae acalen′ne.

12. А дзень пачаў хіліцца да вечара. І прыступіўшы да Яго, дванаццаць казалі Яму: адпусьці людзей, каб яны пайшлі ў навакольныя селішчы і вёскі начаваць і дасталі ежы; бо што мы тут у пустэльнай мясьціне.

A dzen′ pačaǔ hìlìcca da večara. Ì prystupìǔšy da Âgo, dvanaccac′ kazalì Âmu: adpus′cì lûdzej, kab âny pajšlì ǔ navakol′nyâ selìščy ì vëskì načavac′ ì dastalì ežy; bo što my tut u pustèl′naj mâs′cìne.

13. Але Ён сказаў ім: вы дайце ім есьці. Яны сказалі: у нас няма больш за пяць хлябоў і дзьве рыбіны; хіба што, нам трэба пайсьці купіць ежы на ўвесь гэты люд.

Ale Ën skazaǔ ìm: vy dajce ìm es′cì. Âny skazalì: u nas nâma bol′š za pâc′ hlâboǔ ì dz′ve rybìny; hìba što, nam trèba pajs′cì kupìc′ ežy na ǔves′ gèty lûd.

14. Бо іх было каля пяці тысяч чалавек. Але Ён сказаў вучням Сваім: пасадзеце іх радамі па пяцьдзясят.

Bo ìh bylo kalâ pâcì tysâč čalavek. Ale Ën skazaǔ vučnâm Svaìm: pasadzece ìh radamì pa pâc′dzâsât.

15. І зрабілі так, і пасадзілі ўсіх.

Ì zrabìlì tak, ì pasadzìlì ǔsìh.

16. А Ён, узяўшы пяць хлябоў і дзьве рыбіны і паглядзеўшы на неба, дабраславіў іх, пераламаў і даў вучням, каб раздаць людзям.

A Ën, uzâǔšy pâc′ hlâboǔ ì dz′ve rybìny ì paglâdzeǔšy na neba, dabraslavìǔ ìh, peralamaǔ ì daǔ vučnâm, kab razdac′ lûdzâm.

17. І елі і наеліся ўсе: і рэшты кавалкаў набралася ў іх дванаццаць кашоў.

Ì elì ì naelìsâ ǔse: ì rèšty kavalkaǔ nabralasâ ǔ ìh dvanaccac′ kašoǔ.

18. Аднаго разу, калі Ён маліўся ў адасобленым месцы, вучні былі зь Ім, Ён спытаўся ў іх: за каго ўважаюць Мяне людзі?

Adnago razu, kalì Ën malìǔsâ ǔ adasoblenym mescy, vučnì bylì z′ Ìm, Ën spytaǔsâ ǔ ìh: za kago ǔvažaûc′ Mâne lûdzì?

19. Яны сказалі ў адказ, за Яна Хрысьціцеля, а некаторыя - за Ільлю: а іншыя кажуць, што адзін з старавечных прарокаў уваскрэс.

Âny skazalì ǔ adkaz, za Âna Hrys′cìcelâ, a nekatoryâ - za Ìl′lû: a ìnšyâ kažuc′, što adzìn z staravečnyh prarokaǔ uvaskrès.

20. А Ён спытаўся ў іх: а вы за каго ўважаеце Мяне? Адказаў Пётр: за Хрыста Божага.

A Ën spytaǔsâ ǔ ìh: a vy za kago ǔvažaece Mâne? Adkazaǔ Pëtr: za Hrysta Božaga.

21. Але Ён строга загадаў ім нікому не казаць пра гэта,

Ale Ën stroga zagadaǔ ìm nìkomu ne kazac′ pra gèta,

22. сказаўшы, што Сын Чалавечы мае шмат адпакутаваць, і быць адкінутым старэйшынамі, першасьвятарамі і кніжнікамі, і быць забітым, і на трэйці дзень уваскрэснуць.

skazaǔšy, što Syn Čalavečy mae šmat adpakutavac′, ì byc′ adkìnutym starèjšynamì, peršas′vâtaramì ì knìžnìkamì, ì byc′ zabìtym, ì na trèjcì dzen′ uvaskrèsnuc′.

23. А да ўсіх прамовіў: калі хто хоча ісьці за Мною, адрачыся ад сябе і вазьмі крыж свой і ідзі за Мною;

A da ǔsìh pramovìǔ: kalì hto hoča ìs′cì za Mnoû, adračysâ ad sâbe ì vaz′mì kryž svoj ì ìdzì za Mnoû;

24. бо, хто хоча душу сваю захаваць, той страціць яе: а хто страціць душу сваю дзеля Мяне, той захавае яе,

bo, hto hoča dušu svaû zahavac′, toj stracìc′ âe: a hto stracìc′ dušu svaû dzelâ Mâne, toj zahavae âe,

25. бо што карысьці чалавеку здабыць увесь сьвет, а сябе самога загубіць, альбо пашкодзіць сабе?

bo što karys′cì čalaveku zdabyc′ uves′ s′vet, a sâbe samoga zagubìc′, al′bo paškodzìc′ sabe?

26. бо хто пасаромеецца Мяне і Маіх слоў, таго Сын Чалавечы пасаромеецца, калі прыйдзе ў славе Сваёй і Айцовай і сьвятых анёлаў.

bo hto pasaromeecca Mâne ì Maìh sloǔ, tago Syn Čalavečy pasaromeecca, kalì pryjdze ǔ slave Svaëj ì Ajcovaj ì s′vâtyh anëlaǔ.

27. Кажу бо вам па праўдзе: ёсьць сярод тых, што стаяць тут, такія, якія ня зьведаюць сьмерці, а ўжо ўгледзяць Царства Божае.

Kažu bo vam pa praǔdze: ës′c′ sârod tyh, što staâc′ tut, takìâ, âkìâ nâ z′vedaûc′ s′mercì, a ǔžo ǔgledzâc′ Carstva Božae.

28. Пасьля гэтых словаў, дзён праз восем, узяўшы Пятра, Яна і Якава, узыйшоў Ён на гару памаліцца.

Pas′lâ gètyh slovaǔ, dzën praz vosem, uzâǔšy Pâtra, Âna ì Âkava, uzyjšoǔ Ën na garu pamalìcca.

29. І калі маліўся, выгляд аблічча ў Яго зьмяніўся, і вопратка ў Яго зрабілася белая, бліскучая.

Ì kalì malìǔsâ, vyglâd ablìčča ǔ Âgo z′mânìǔsâ, ì vopratka ǔ Âgo zrabìlasâ belaâ, blìskučaâ.

30. І вось, два мужы гутарылі зь Ім, якія былі Майсей і Ільля:

Ì vos′, dva mužy gutarylì z′ Ìm, âkìâ bylì Majsej ì Ìl′lâ:

31. зьявіўшыся ў славе, яны казалі абодва пра зыход Ягоны, які яму належала зьдзейсьніць у Ерусаліме.

z′âvìǔšysâ ǔ slave, âny kazalì abodva pra zyhod Âgony, âkì âmu naležala z′dzejs′nìc′ u Erusalìme.

32. Пётр і астатнія зь ім змораныя былі сном: але прачнуўшыся, угледзелі славу Ягоную, і двух мужоў, што стаялі зь Ім.

Pëtr ì astatnìâ z′ ìm zmoranyâ bylì snom: ale pračnuǔšysâ, ugledzelì slavu Âgonuû, ì dvuh mužoǔ, što staâlì z′ Ìm.

33. І калі яны адыходзілі ад Яго, сказаў Пётр Ісусу: Настаўнік! добра нам тут быць: зробім тры палаткі, адну Табе, адну Майсею і адну Ільлю, - ня ведаючы, што казаў.

Ì kalì âny adyhodzìlì ad Âgo, skazaǔ Pëtr Ìsusu: Nastaǔnìk! dobra nam tut byc′: zrobìm try palatkì, adnu Tabe, adnu Majseû ì adnu Ìl′lû, - nâ vedaûčy, što kazaǔ.

34. Калі ж ён казаў гэта, наплыло воблака і асланіла іх; і спалохаліся яны, калі ўвайшлі ў воблака.

Kalì ž ën kazaǔ gèta, naplylo voblaka ì aslanìla ìh; ì spalohalìsâ âny, kalì ǔvajšlì ǔ voblaka.

35. І быў з воблака голас, які мовіў: Гэты ёсьць Сын Мой Любасны; Яго слухайце.

Ì byǔ z voblaka golas, âkì movìǔ: Gèty ës′c′ Syn Moj Lûbasny; Âgo sluhajce.

36. Калі быў гэты голас, застаўся Ісус адзін. І яны змоўчалі і нікому не казалі ў тыя дні пра тое, што бачылі.

Kalì byǔ gèty golas, zastaǔsâ Ìsus adzìn. Ì âny zmoǔčalì ì nìkomu ne kazalì ǔ tyâ dnì pra toe, što bačylì.

37. А на другі дзень, калі яны сыйшлі з гары, сустрэла Яго шмат людзей.

A na drugì dzen′, kalì âny syjšlì z gary, sustrèla Âgo šmat lûdzej.

38. Раптам нехта зь людзей усклікнуў: Настаўнік! малю Цябе зірнуць на сына майго, ён адзін у мяне:

Raptam nehta z′ lûdzej usklìknuǔ: Nastaǔnìk! malû Câbe zìrnuc′ na syna majgo, ën adzìn u mâne:

39. яго вярэдзіць дух, і ён раптам ускрыквае, і курчыць яго, так што пускае пену; і ледзьве адступае ад яго, змучыўшы яго;

âgo vârèdzìc′ duh, ì ën raptam uskrykvae, ì kurčyc′ âgo, tak što puskae penu; ì ledz′ve adstupae ad âgo, zmučyǔšy âgo;

40. я прасіў вучняў Тваіх выгнаць яго, і яны не маглі.

â prasìǔ vučnâǔ Tvaìh vygnac′ âgo, ì âny ne maglì.

41. А Ісус адказваючы, сказаў: о род няверны і разбэшчаны! дакуль буду з вамі і буду цярпець вас? прывядзі сюды сына твайго.

A Ìsus adkazvaûčy, skazaǔ: o rod nâverny ì razbèščany! dakul′ budu z vamì ì budu cârpec′ vas? pryvâdzì sûdy syna tvajgo.

42. І калі той яшчэ ішоў, дэман кінуў яго на зямлю і пачаў калаціць; але Ісус загразіў нячыстаму духу, і ацаліў падлетка, і аддаў яго бацьку ягонаму.

Ì kalì toj âščè ìšoǔ, dèman kìnuǔ âgo na zâmlû ì pačaǔ kalacìc′; ale Ìsus zagrazìǔ nâčystamu duhu, ì acalìǔ padletka, ì addaǔ âgo bac′ku âgonamu.

43. І ўсе зьдзіўляліся зь велічы Божай. А калі ўсе зьдзіўляліся з усяго, што гаварыў Ісус, Ён сказаў вучням Сваім:

Ì ǔse z′dzìǔlâlìsâ z′ velìčy Božaj. A kalì ǔse z′dzìǔlâlìsâ z usâgo, što gavaryǔ Ìsus, Ën skazaǔ vučnâm Svaìm:

44. пакладзеце вы сабе ў вушы словы гэтыя: Сын Чалавечы будзе аддадзены ў рукі чалавечыя.

pakladzece vy sabe ǔ vušy slovy gètyâ: Syn Čalavečy budze addadzeny ǔ rukì čalavečyâ.

45. Але яны не зразумелі слова гэтага, і яно было замкнута ад іх, так што яны ня ўцямілі яго; а спытацца ў Яго пра гэтае слова баяліся.

Ale âny ne zrazumelì slova gètaga, ì âno bylo zamknuta ad ìh, tak što âny nâ ǔcâmìlì âgo; a spytacca ǔ Âgo pra gètae slova baâlìsâ.

46. І прыйшло ім на думку: хто б зь іх быў большы?

Ì pryjšlo ìm na dumku: hto b z′ ìh byǔ bol′šy?

47. А Ісус, бачачы помысел сэрца іхняга, узяўшы дзіця, паставіў яго перад Сабою

A Ìsus, bačačy pomysel sèrca ìhnâga, uzâǔšy dzìcâ, pastavìǔ âgo perad Saboû

48. і сказаў ім: хто прыме гэтае дзіця ў імя Маё, той Мяне прымае; а хто прыме Мяне, той прымае Таго, Хто паслаў Мяне; бо, хто з вас найменшы за ўсіх, той будзе вялікі.

ì skazaǔ ìm: hto pryme gètae dzìcâ ǔ ìmâ Maë, toj Mâne prymae; a hto pryme Mâne, toj prymae Tago, Hto paslaǔ Mâne; bo, hto z vas najmenšy za ǔsìh, toj budze vâlìkì.

49. Пры гэтым Ян сказаў: Настаўнік! мы бачылі чалавека, які імем Тваім выганяе дэманаў, і забаранілі яму, бо ён ня ходзіць з намі.

Pry gètym Ân skazaǔ: Nastaǔnìk! my bačylì čalaveka, âkì ìmem Tvaìm vyganâe dèmanaǔ, ì zabaranìlì âmu, bo ën nâ hodzìc′ z namì.

50. Ісус сказаў яму: не забараняйце; бо хто ня супроць вас, той за вас.

Ìsus skazaǔ âmu: ne zabaranâjce; bo hto nâ suproc′ vas, toj za vas.

51. А калі набліжаліся дні ўшэсьця Ягонага ад людзей, Ён захацеў ісьці ў Ерусалім,

A kalì nablìžalìsâ dnì ǔšès′câ Âgonaga ad lûdzej, Ën zahaceǔ ìs′cì ǔ Erusalìm,

52. і паслаў вястуноў перад абліччам Сваім: і яны пайшлі і ўвайшлі ў селішча Самаранскае, каб падрыхтаваць для Яго;

ì paslaǔ vâstunoǔ perad ablìččam Svaìm: ì âny pajšlì ì ǔvajšlì ǔ selìšča Samaranskae, kab padryhtavac′ dlâ Âgo;

53. але там ня прынялі Яго, бо Ён меў выгляд вандроўніка ў Ерусалім.

ale tam nâ prynâlì Âgo, bo Ën meǔ vyglâd vandroǔnìka ǔ Erusalìm.

54. Бачачы гэта, вучні Ягоныя, Якаў і Ян, сказалі: Госпадзе! ці хочаш, мы скажам, каб вагонь сышоў зь неба і вынішчыў іх, як і Ільля зрабіў?

Bačačy gèta, vučnì Âgonyâ, Âkaǔ ì Ân, skazalì: Gospadze! cì hočaš, my skažam, kab vagon′ syšoǔ z′ neba ì vynìščyǔ ìh, âk ì Ìl′lâ zrabìǔ?

55. Але Ён, зьвярнуўшыся да іх, забараніў ім і сказаў: ня ведаеце, якога вы духу;

Ale Ën, z′vârnuǔšysâ da ìh, zabaranìǔ ìm ì skazaǔ: nâ vedaece, âkoga vy duhu;

56. бо Сын Чалавечы прыйшоў ня губіць душы чалавечыя, а ратаваць. І пайшлі ў іншае селішча.

bo Syn Čalavečy pryjšoǔ nâ gubìc′ dušy čalavečyâ, a ratavac′. Ì pajšlì ǔ ìnšae selìšča.

57. Сталася, што калі яны былі ў дарозе, нехта сказаў Яму: Госпадзе! я пайду за Табою, куды б Ты ні пайшоў.

Stalasâ, što kalì âny bylì ǔ daroze, nehta skazaǔ Âmu: Gospadze! â pajdu za Taboû, kudy b Ty nì pajšoǔ.

58. Ісус сказаў яму: лісы маюць норы, а птушкі нябесныя - гнёзды; а Сын Чалавечы ня мае, дзе прыхіліць галаву.

Ìsus skazaǔ âmu: lìsy maûc′ nory, a ptuškì nâbesnyâ - gnëzdy; a Syn Čalavečy nâ mae, dze pryhìlìc′ galavu.

59. А другому сказаў: ідзі за Мною. Той сказаў: Госпадзе! дазволь мне сьпярша пайсьці і пахаваць бацьку майго.

A drugomu skazaǔ: ìdzì za Mnoû. Toj skazaǔ: Gospadze! dazvol′ mne s′pârša pajs′cì ì pahavac′ bac′ku majgo.

60. Але Ісус сказаў яму: пакінь мёртвым хаваць сваіх мерцьвякоў; а ты ідзі, зьвястуй Царства Божае.

Ale Ìsus skazaǔ âmu: pakìn′ mërtvym havac′ svaìh merc′vâkoǔ; a ty ìdzì, z′vâstuj Carstva Božae.

61. Яшчэ другі сказаў: я пайду за Табою, Госпадзе! але сьпярша дазволь мне разьвітацца з хатнімі маімі.

Âščè drugì skazaǔ: â pajdu za Taboû, Gospadze! ale s′pârša dazvol′ mne raz′vìtacca z hatnìmì maìmì.

62. Але Ісус сказаў яму: ніхто, хто паклаў руку сваю на плуг і азіраецца назад, не надзейны для Царства Божага.

Ale Ìsus skazaǔ âmu: nìhto, hto paklaǔ ruku svaû na plug ì azìraecca nazad, ne nadzejny dlâ Carstva Božaga.

10 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага выбраў Гасподзь і іншых вучняў, і паслаў іх па двое перад абліччам Сваім у кожны горад і мясьціну, куды Сам хацеў ісьці,

Pas′lâ gètaga vybraǔ Gaspodz′ ì ìnšyh vučnâǔ, ì paslaǔ ìh pa dvoe perad ablìččam Svaìm u kožny gorad ì mâs′cìnu, kudy Sam haceǔ ìs′cì,

2. і сказаў ім: жніва многа, а работнікаў мала; дык вось малеце Гаспадара жніва, каб паслаў работнікаў на жніво Сваё.

ì skazaǔ ìm: žnìva mnoga, a rabotnìkaǔ mala; dyk vos′ malece Gaspadara žnìva, kab paslaǔ rabotnìkaǔ na žnìvo Svaë.

3. Ідзеце! Я пасылаю вас, як ягнят сярод ваўкоў.

Ìdzece! Â pasylaû vas, âk âgnât sârod vaǔkoǔ.

4. Не бярэце ні мяха, ні торбы, ні абутку, і нікога на дарозе ня вітайце.

Ne bârèce nì mâha, nì torby, nì abutku, ì nìkoga na daroze nâ vìtajce.

5. У які дом увойдзеце, сьпярша кажэце: "мір дому гэтаму!"

U âkì dom uvojdzece, s′pârša kažèce: "mìr domu gètamu!"

6. і калі будзе там сын міру, дык спачыне на ім мір ваш; а калі не, дык да вас вернецца;

ì kalì budze tam syn mìru, dyk spačyne na ìm mìr vaš; a kalì ne, dyk da vas vernecca;

7. а ў доме тым заставайцеся, ежце і пеце, што ў іх ёсьць: бо працаўнік варты ўзнагароды за працу сваю, не пераходзьце з дому ў дом.

a ǔ dome tym zastavajcesâ, ežce ì pece, što ǔ ìh ës′c′: bo pracaǔnìk varty ǔznagarody za pracu svaû, ne perahodz′ce z domu ǔ dom.

8. І калі прыйдзеце ў які горад, і прымуць вас, ежце, што вам дадуць;

Ì kalì pryjdzece ǔ âkì gorad, ì prymuc′ vas, ežce, što vam daduc′;

9. і ацаляйце ў ім хворых, і кажэце ім: "наблізілася да вас Царства Божае".

ì acalâjce ǔ ìm hvoryh, ì kažèce ìm: "nablìzìlasâ da vas Carstva Božae".

10. А як прыйдзеце ў які горад, і ня прымуць вас, дык, выйшаўшы на вуліцу, скажэце:

A âk pryjdzece ǔ âkì gorad, ì nâ prymuc′ vas, dyk, vyjšaǔšy na vulìcu, skažèce:

11. "і пыл, прыліплы да нас ад вашага горада, абцярушваем вам; аднак жа ведайце, што наблізілася да вас Царства Божае".

"ì pyl, prylìply da nas ad vašaga gorada, abcârušvaem vam; adnak ža vedajce, što nablìzìlasâ da vas Carstva Božae".

12. Кажу вам, што Садоме ў дзень той будзе радасьней, чым гораду таму.

Kažu vam, što Sadome ǔ dzen′ toj budze radas′nej, čym goradu tamu.

13. Гора табе, Харазіне! гора табе, Віфсаіда! бо, калі б у Тыры і Сідоне зьявіліся сілы, яўленыя ў вас, дык даўно б яны, седзячы ў вярэце і ў попеле, пакаяліся;

Gora tabe, Harazìne! gora tabe, Vìfsaìda! bo, kalì b u Tyry ì Sìdone z′âvìlìsâ sìly, âǔlenyâ ǔ vas, dyk daǔno b âny, sedzâčy ǔ vârèce ì ǔ popele, pakaâlìsâ;

14. але і Тыру і Сідону радасьней будзе на судзе, чым вам.

ale ì Tyru ì Sìdonu radas′nej budze na sudze, čym vam.

15. І ты, Капернауме, што да неба ўзвысіўся, да пекла зрынешся.

Ì ty, Kapernaume, što da neba ǔzvysìǔsâ, da pekla zrynešsâ.

16. Хто слухае вас, Мяне слухае, і хто вас цураецца, Мяне цураецца; а хто цураецца Мяне, цураецца Таго, хто паслаў Мяне.

Hto sluhae vas, Mâne sluhae, ì hto vas curaecca, Mâne curaecca; a hto curaecca Mâne, curaecca Tago, hto paslaǔ Mâne.

17. Семдзесят вучняў вярнуліся з радасьцю і казалі: Госпадзе! і дэманы слухаюцца нас у імя Тваё.

Semdzesât vučnâǔ vârnulìsâ z radas′cû ì kazalì: Gospadze! ì dèmany sluhaûcca nas u ìmâ Tvaë.

18. А Ён сказаў ім: Я бачыў сатану, які ўпаў зь неба, як маланка;

A Ën skazaǔ ìm: Â bačyǔ satanu, âkì ǔpaǔ z′ neba, âk malanka;

19. вось, даю вам уладу наступаць на зьмеяў і скарпіёнаў і на ўсю сілу варожую, і нішто не пашкодзіць вам;

vos′, daû vam uladu nastupac′ na z′meâǔ ì skarpìënaǔ ì na ǔsû sìlu varožuû, ì nìšto ne paškodzìc′ vam;

20. аднак жа таму ня радуйцеся, што духі слухаюцца вас: а радуйцеся таму, што імёны вашыя напісаны на нябёсах.

adnak ža tamu nâ radujcesâ, što duhì sluhaûcca vas: a radujcesâ tamu, što ìmëny vašyâ napìsany na nâbësah.

21. У тую хвіліну ўзрадаваўся духам Ісус і сказаў: слаўлю Цябе, Войча, Госпадзе неба і зямлі, што Ты ўтоіў гэта ад мудрых і ад разумных і адкрыў малым дзецям; праўда, Войча! бо такая была Твая воля.

U tuû hvìlìnu ǔzradavaǔsâ duham Ìsus ì skazaǔ: slaǔlû Câbe, Vojča, Gospadze neba ì zâmlì, što Ty ǔtoìǔ gèta ad mudryh ì ad razumnyh ì adkryǔ malym dzecâm; praǔda, Vojča! bo takaâ byla Tvaâ volâ.

22. І зьвярнуўшыся да вучняў, сказаў: усё перададзена мне Айцом Маім; і хто ёсьць Сын, ня ведае ніхто, апрача Айца, і хто ёсьць Айцец, ня ведае ніхто, апрача Сына, і каму Сын хоча адкрыць.

Ì z′vârnuǔšysâ da vučnâǔ, skazaǔ: usë peradadzena mne Ajcom Maìm; ì hto ës′c′ Syn, nâ vedae nìhto, aprača Ajca, ì hto ës′c′ Ajcec, nâ vedae nìhto, aprača Syna, ì kamu Syn hoča adkryc′.

23. І зьвярнуўшыся да вучняў, сказаў ім асобна: дабрашчасныя вочы, якія бачаць тое, што вы бачыце!

Ì z′vârnuǔšysâ da vučnâǔ, skazaǔ ìm asobna: dabraščasnyâ vočy, âkìâ bačac′ toe, što vy bačyce!

24. бо кажу вам, што многія прарокі і цары хацелі бачыць, што вы бачылі, і ня ўбачылі, і чуць, што вы чулі, і ня чулі.

bo kažu vam, što mnogìâ prarokì ì cary hacelì bačyc′, što vy bačylì, ì nâ ǔbačylì, ì čuc′, što vy čulì, ì nâ čulì.

25. І вось, адзін законьнік устаў і, спакушаючы Яго, сказаў: Настаўнік, што мне рабіць, каб успадкаваць жыцьцьё вечнае?

Ì vos′, adzìn zakon′nìk ustaǔ ì, spakušaûčy Âgo, skazaǔ: Nastaǔnìk, što mne rabìc′, kab uspadkavac′ žyc′c′ë večnae?

26. А Ён сказаў яму: у законе што напісана? як чытаеш?

A Ën skazaǔ âmu: u zakone što napìsana? âk čytaeš?

27. Той сказаў у адказ: "палюбі Госпада Бога твайго ўсім сэрцам тваім, і ўсёю душою тваёю, і ўсёю моцай тваёю, і ўсім разуменьнем тваім, і блізкага твайго, як самога сябе".

Toj skazaǔ u adkaz: "palûbì Gospada Boga tvajgo ǔsìm sèrcam tvaìm, ì ǔsëû dušoû tvaëû, ì ǔsëû mocaj tvaëû, ì ǔsìm razumen′nem tvaìm, ì blìzkaga tvajgo, âk samoga sâbe".

28. Ісус сказаў яму: слушна ты адказваў; так рабі і будзеш жыць.

Ìsus skazaǔ âmu: slušna ty adkazvaǔ; tak rabì ì budzeš žyc′.

29. Але той, хочучы апраўдацца, сказаў Ісусу: а хто мой блізкі?

Ale toj, hočučy apraǔdacca, skazaǔ Ìsusu: a hto moj blìzkì?

30. На гэта сказаў Ісус: нейкі чалавек ішоў зь Ерусаліма ў Ерыхон і нарваўся на разбойнікаў, якія зьнялі зь яго вопратку, паранілі яго і пайшлі, пакінуўшы яго ледзь жывога.

Na gèta skazaǔ Ìsus: nejkì čalavek ìšoǔ z′ Erusalìma ǔ Eryhon ì narvaǔsâ na razbojnìkaǔ, âkìâ z′nâlì z′ âgo vopratku, paranìlì âgo ì pajšlì, pakìnuǔšy âgo ledz′ žyvoga.

31. З нагоды нейкі сьвятар ішоў тою дарогаю і, убачыўшы яго, прайшоў міма.

Z nagody nejkì s′vâtar ìšoǔ toû darogaû ì, ubačyǔšy âgo, prajšoǔ mìma.

32. Гэтак сама і лявіт, быўшы на тым месцы, падышоў, паглядзеў і прайшоў міма.

Gètak sama ì lâvìt, byǔšy na tym mescy, padyšoǔ, paglâdzeǔ ì prajšoǔ mìma.

33. А нейкі Самаранін, праязджаючы, знайшоў яго і, убачыўшы яго, пашкадаваў,

A nejkì Samaranìn, praâzdžaûčy, znajšoǔ âgo ì, ubačyǔšy âgo, paškadavaǔ,

34. і падышоўшы, перавязаў яму раны, паліваючы алеем і віном; і, пасадзіўшы яго на свайго асла, прывёз яго ў гасьцініцу і паклапаціўся пра яго;

ì padyšoǔšy, peravâzaǔ âmu rany, palìvaûčy aleem ì vìnom; ì, pasadzìǔšy âgo na svajgo asla, pryvëz âgo ǔ gas′cìnìcu ì paklapacìǔsâ pra âgo;

35. а на другі дзень, ад'язджаючы, дастаў два дынары, даў гаспадару гасьцініцы і сказаў яму: паклапаціся пра яго; і калі патраціш больш, я, калі вярнуся, аддам табе.

a na drugì dzen′, ad'âzdžaûčy, dastaǔ dva dynary, daǔ gaspadaru gas′cìnìcy ì skazaǔ âmu: paklapacìsâ pra âgo; ì kalì patracìš bol′š, â, kalì vârnusâ, addam tabe.

36. Хто з гэтых трох, думаеш ты, быў блізкі таму, што нарваўся на разбойнікаў?

Hto z gètyh troh, dumaeš ty, byǔ blìzkì tamu, što narvaǔsâ na razbojnìkaǔ?

37. Ён сказаў: той, які зрабіў яму міласьць. Тады Ісус сказаў яму: ідзі, і ты рабі гэтак сама.

Ën skazaǔ: toj, âkì zrabìǔ âmu mìlas′c′. Tady Ìsus skazaǔ âmu: ìdzì, ì ty rabì gètak sama.

38. У часе дарогі іхняй, прыйшоў Ён у адно селішча; тут жанчына, імем Марфа, прыняла Яго ў дом свой;

U čase darogì ìhnâj, pryjšoǔ Ën u adno selìšča; tut žančyna, ìmem Marfa, prynâla Âgo ǔ dom svoj;

39. у яе была сястра, імем Марыя, якая села да ног Ісуса і слухала слова Ягонае.

u âe byla sâstra, ìmem Maryâ, âkaâ sela da nog Ìsusa ì sluhala slova Âgonae.

40. А Марфа клапатала пра вялікае частаваньне, і падышоўшы, сказала: Госпадзе! ці Табе клопату няма, што сястра мая адну мяне пакінула служыць? скажы ёй, каб пасобіла мне.

A Marfa klapatala pra vâlìkae častavan′ne, ì padyšoǔšy, skazala: Gospadze! cì Tabe klopatu nâma, što sâstra maâ adnu mâne pakìnula služyc′? skažy ëj, kab pasobìla mne.

41. А Ісус сказаў ёй у адказ: Марфа! Марфа! рупішся і завіхаешся ты занадта,

A Ìsus skazaǔ ëj u adkaz: Marfa! Marfa! rupìšsâ ì zavìhaešsâ ty zanadta,

42. а адно толькі трэба, Марыя ж выбрала добрую долю, якая не адымецца ў яе.

a adno tol′kì trèba, Maryâ ž vybrala dobruû dolû, âkaâ ne adymecca ǔ âe.

11 Кіраўнік

1. Сталася, што калі Ён у адным месцы маліўся, і перастаў, адзін вучань ягоны сказаў Яму: Госпадзе! навучы нас маліцца, як і Ян навучыў вучняў сваіх.

Stalasâ, što kalì Ën u adnym mescy malìǔsâ, ì perastaǔ, adzìn vučan′ âgony skazaǔ Âmu: Gospadze! navučy nas malìcca, âk ì Ân navučyǔ vučnâǔ svaìh.

2. Ён сказаў ім: калі моліцеся, кажэце: "Войча наш, Які існы ў нябёсах! хай сьвяціцца імя Тваё; хай прыйдзе Царства Тваё; хай будзе воля Твая і на зямлі,

Ën skazaǔ ìm: kalì molìcesâ, kažèce: "Vojča naš, Âkì ìsny ǔ nâbësah! haj s′vâcìcca ìmâ Tvaë; haj pryjdze Carstva Tvaë; haj budze volâ Tvaâ ì na zâmlì,

3. як на небе; хлеб наш надзённы давай нам на кожны дзень;

âk na nebe; hleb naš nadzënny davaj nam na kožny dzen′;

4. і даруй нам грахі нашыя, як і мы даруем кожнаму вінаватаму перад намі; і не дапусьці нас у спакусу, але ратуй нас ад ліхога".

ì daruj nam grahì našyâ, âk ì my daruem kožnamu vìnavatamu perad namì; ì ne dapus′cì nas u spakusu, ale ratuj nas ad lìhoga".

5. І сказаў ім: уявім, што нехта з вас, маючы сябра, прыйдзе да яго апоўначы і скажа яму: дружа, пазыч мне тры хлябы,

Ì skazaǔ ìm: uâvìm, što nehta z vas, maûčy sâbra, pryjdze da âgo apoǔnačy ì skaža âmu: druža, pazyč mne try hlâby,

6. бо сябра мой з дарогі зайшоў да мяне, і ў мяне няма чаго даць яму;

bo sâbra moj z darogì zajšoǔ da mâne, ì ǔ mâne nâma čago dac′ âmu;

7. а той зь сярэдзіны скажа яму ў адказ: ня турбуй мяне, дзьверы ўжо замкнёныя, і дзеці мае на пасьцелі са мною; не магу ўстаць і даць табе.

a toj z′ sârèdzìny skaža âmu ǔ adkaz: nâ turbuj mâne, dz′very ǔžo zamknënyâ, ì dzecì mae na pas′celì sa mnoû; ne magu ǔstac′ ì dac′ tabe.

8. Калі, кажу вам, ён ня ўстане і ня дасьць яму па прыязьні зь ім, дык па неадступнасьці ягонай, устаўшы, дасьць яму, колькі просіць.

Kalì, kažu vam, ën nâ ǔstane ì nâ das′c′ âmu pa pryâz′nì z′ ìm, dyk pa neadstupnas′cì âgonaj, ustaǔšy, das′c′ âmu, kol′kì prosìc′.

9. І Я кажу вам: прасеце, і дасца вам; шукайце, і знойдзеце; стукайцеся, і адчыняць вам;

Ì Â kažu vam: prasece, ì dasca vam; šukajce, ì znojdzece; stukajcesâ, ì adčynâc′ vam;

10. бо кожны просьбіт атрымлівае, і шукальнік знаходзіць, і хто стукаецца, таму адчыняць.

bo kožny pros′bìt atrymlìvae, ì šukal′nìk znahodzìc′, ì hto stukaecca, tamu adčynâc′.

11. Які з вас бацька, калі сын папросіць у яго хлеба, падасьць яму камень? альбо калі папросіць рыбы, падасьць яму зьмяю, замест рыбы?

Âkì z vas bac′ka, kalì syn paprosìc′ u âgo hleba, padas′c′ âmu kamen′? al′bo kalì paprosìc′ ryby, padas′c′ âmu z′mâû, zamest ryby?

12. альбо, калі папросіць яйка, падасьць яму скарпіёна?

al′bo, kalì paprosìc′ âjka, padas′c′ âmu skarpìëna?

13. Дык вось, калі вы, ліхія, умееце даньні добрыя даваць дзецям вашым, тым болей Айцец Нябесны дасьць Духа Сьвятога тым, хто просіць у Яго.

Dyk vos′, kalì vy, lìhìâ, umeece dan′nì dobryâ davac′ dzecâm vašym, tym bolej Ajcec Nâbesny das′c′ Duha S′vâtoga tym, hto prosìc′ u Âgo.

14. Аднаго разу выгнаў Ён дэмана, які быў нямы; і калі дэман выйшаў, нямы загаварыў; і людзі зьдзівіліся.

Adnago razu vygnaǔ Ën dèmana, âkì byǔ nâmy; ì kalì dèman vyjšaǔ, nâmy zagavaryǔ; ì lûdzì z′dzìvìlìsâ.

15. А некаторыя зь іх казалі: Ён выганяў дэманаў сілаю вэльзэвула, князя дэманскага.

A nekatoryâ z′ ìh kazalì: Ën vyganâǔ dèmanaǔ sìlaû vèl′zèvula, knâzâ dèmanskaga.

16. А іншыя, спакушаючы, патрабавалі ад Яго азнакі зь неба.

A ìnšyâ, spakušaûčy, patrabavalì ad Âgo aznakì z′ neba.

17. Але Ён, ведаючы намыслы іхнія, сказаў ім: усякае царства, якое разьдзялілася самое ў сабе, запусьцее, і дом, які разьдзяліўся сам у сабе, зруйнуецца.

Ale Ën, vedaûčy namysly ìhnìâ, skazaǔ ìm: usâkae carstva, âkoe raz′dzâlìlasâ samoe ǔ sabe, zapus′cee, ì dom, âkì raz′dzâlìǔsâ sam u sabe, zrujnuecca.

18. А калі і сатана разьдзеліцца сам у сабе, дык як устоіць царства ягонае? а вы кажаце, што я сілаю вэльзэвулавай выганяю дэманаў.

A kalì ì satana raz′dzelìcca sam u sabe, dyk âk ustoìc′ carstva âgonae? a vy kažace, što â sìlaû vèl′zèvulavaj vyganâû dèmanaǔ.

19. І калі Я сілаю вэльзэвулавай выганяю дэманаў, дык сыны вашыя чыёй сілаю выганяюць іх? А таму яны будуць вам за судзьдзяў.

Ì kalì Â sìlaû vèl′zèvulavaj vyganâû dèmanaǔ, dyk syny vašyâ čyëj sìlaû vyganâûc′ ìh? A tamu âny buduc′ vam za sudz′dzâǔ.

20. А калі Я пальцам Божым выганяю дэманаў, дык напэўна ж дасягнула да вас Царства Божае.

A kalì Â pal′cam Božym vyganâû dèmanaǔ, dyk napèǔna ž dasâgnula da vas Carstva Božae.

21. Калі дужы са зброяй ахоўвае свой дом, тады ў бясьпецы ягоная маёмасьць;

Kalì dužy sa zbroâj ahoǔvae svoj dom, tady ǔ bâs′pecy âgonaâ maëmas′c′;

22. а калі дужэйшы за яго нападае на яго і пераможа яго, тады возьме ўсю зброю ягоную, на якую ён спадзяваўся, і падзеліць захопленае ў яго.

a kalì dužèjšy za âgo napadae na âgo ì peramoža âgo, tady voz′me ǔsû zbroû âgonuû, na âkuû ën spadzâvaǔsâ, ì padzelìc′ zahoplenae ǔ âgo.

23. Хто не са Мною, той супроць Мяне; і хто ня зьбірае са Мною, той раскідае.

Hto ne sa Mnoû, toj suproc′ Mâne; ì hto nâ z′bìrae sa Mnoû, toj raskìdae.

24. Калі нячысты дух выйдзе з чалавека, дык ходзіць па бязводных мясьцінах, шукаючы спакою, і не знаходзячы, кажа: вярнуся ў дом мой, адкуль выйшаў.

Kalì nâčysty duh vyjdze z čalaveka, dyk hodzìc′ pa bâzvodnyh mâs′cìnah, šukaûčy spakoû, ì ne znahodzâčy, kaža: vârnusâ ǔ dom moj, adkul′ vyjšaǔ.

25. І прыйшоўшы, застае яго падмеценым і прыбраным;

Ì pryjšoǔšy, zastae âgo padmecenym ì prybranym;

26. тады ідзе і бярэ з сабою сем іншых духаў, люцейшых за сябе, і, увайшоўшы, жывуць там; і бывае чалавеку таму апошняе горш за першае.

tady ìdze ì bârè z saboû sem ìnšyh duhaǔ, lûcejšyh za sâbe, ì, uvajšoǔšy, žyvuc′ tam; ì byvae čalaveku tamu apošnâe gorš za peršae.

27. Калі ж Ён казаў гэта, адна жанчына, узвысіўшы голас зь людзей, сказала Яму: дабрашчаснае ўлоньне, якое насіла Цябе, і саскі, якія Цябе кармілі!

Kalì ž Ën kazaǔ gèta, adna žančyna, uzvysìǔšy golas z′ lûdzej, skazala Âmu: dabraščasnae ǔlon′ne, âkoe nasìla Câbe, ì saskì, âkìâ Câbe karmìlì!

28. А Ён сказаў: дабрашчасныя тыя, што слухаюць слова Божае і трымаюцца яго.

A Ën skazaǔ: dabraščasnyâ tyâ, što sluhaûc′ slova Božae ì trymaûcca âgo.

29. А калі люд пачаў сыходзіцца ў мностве, Ён пачаў гаварыць: род гэты ліхі; ён шукае азнакі, і азнака не даецца яму, апрача азнакі Ёны прарока;

A kalì lûd pačaǔ syhodzìcca ǔ mnostve, Ën pačaǔ gavaryc′: rod gèty lìhì; ën šukae aznakì, ì aznaka ne daecca âmu, aprača aznakì Ëny praroka;

30. бо, як Ёна быў азнакай Нінэвіцянам, так будзе Сын Чалавечы роду гэтаму.

bo, âk Ëna byǔ aznakaj Nìnèvìcânam, tak budze Syn Čalavečy rodu gètamu.

31. Царыца Поўдня паўстане на суд з мужамі роду гэтага і асудзіць іх, бо яна прыходзіла з канца зямлі паслухаць мудрасьці Саламонавай; і вось тут больш за Саламона.

Caryca Poǔdnâ paǔstane na sud z mužamì rodu gètaga ì asudzìc′ ìh, bo âna pryhodzìla z kanca zâmlì pasluhac′ mudras′cì Salamonavaj; ì vos′ tut bol′š za Salamona.

32. Нінэвіцяне ўстануць на суд з родам гэтым і асудзяць яго, бо яны пакаяліся праз прапаведаваньне Ёнавае, і вось, тут больш за Ёну.

Nìnèvìcâne ǔstanuc′ na sud z rodam gètym ì asudzâc′ âgo, bo âny pakaâlìsâ praz prapavedavan′ne Ënavae, ì vos′, tut bol′š za Ënu.

33. Ніхто, запаліўшы сьвечку, ня ставіць яе ў патайным месцы, ні пад пасудзінаю, а на сьвечніку, каб, уваходзячы, бачылі сьвятло.

Nìhto, zapalìǔšy s′večku, nâ stavìc′ âe ǔ patajnym mescy, nì pad pasudzìnaû, a na s′večnìku, kab, uvahodzâčy, bačylì s′vâtlo.

34. Сьветач целу ёсьць вока; дык вось, калі вока тваё будзе чыстае, дык і ўсё цела тваё будзе сьветлае; а калі яно будзе благое, дык і цела тваё будзе цёмнае.

S′vetač celu ës′c′ voka; dyk vos′, kalì voka tvaë budze čystae, dyk ì ǔsë cela tvaë budze s′vetlae; a kalì âno budze blagoe, dyk ì cela tvaë budze cëmnae.

35. Дык вось, глядзі: сьвятло, якое ў табе, ці ня ёсьць цемра?

Dyk vos′, glâdzì: s′vâtlo, âkoe ǔ tabe, cì nâ ës′c′ cemra?

36. А калі цела тваё ўсё сьветлае і ня мае ніводнай цямноціны, дык будзе сьветла ўсё так, як бы калі сьветач асьвятляў цябе зьзяньнем.

A kalì cela tvaë ǔsë s′vetlae ì nâ mae nìvodnaj câmnocìny, dyk budze s′vetla ǔsë tak, âk by kalì s′vetač as′vâtlâǔ câbe z′zân′nem.

37. Калі Ён сказаў гэта, адзін фарысэй запрасіў Яго да сябе абедаць; Ён прыйшоў і ўзьлёг.

Kalì Ën skazaǔ gèta, adzìn farysèj zaprasìǔ Âgo da sâbe abedac′; Ën pryjšoǔ ì ǔz′lëg.

38. А фарысэй зьдзівіўся, убачыўшы, што Ён ня ўмыў рук перад абедам.

A farysèj z′dzìvìǔsâ, ubačyǔšy, što Ën nâ ǔmyǔ ruk perad abedam.

39. Але Гасподзь сказаў яму: вось вы, фарысэі, зьнешнасьць чары і місы ачышчаеце, а нутрына вашая поўная пахапнасьці і злахітрасьці.

Ale Gaspodz′ skazaǔ âmu: vos′ vy, farysèì, z′nešnas′c′ čary ì mìsy ačyščaece, a nutryna vašaâ poǔnaâ pahapnas′cì ì zlahìtras′cì.

40. Неразумныя! ці ж ня Той, Хто стварыў зьнешняе, старыў і ўнутранае?

Nerazumnyâ! cì ž nâ Toj, Hto stvaryǔ z′nešnâe, staryǔ ì ǔnutranae?

41. Падавайце лепей міласьціну з таго, што ў вас ёсьць: тады ўсё будзе ў вас чыстае.

Padavajce lepej mìlas′cìnu z tago, što ǔ vas ës′c′: tady ǔsë budze ǔ vas čystae.

42. але гора вам, фарысэям, што даяце дзесяціну зь мяты, руты і ўсякай гародніны, і ня дбаеце пра суд і любасьць Божую: гэта трэба было рабіць, і таго не пакідаць.

ale gora vam, farysèâm, što daâce dzesâcìnu z′ mâty, ruty ì ǔsâkaj garodnìny, ì nâ dbaece pra sud ì lûbas′c′ Božuû: gèta trèba bylo rabìc′, ì tago ne pakìdac′.

43. Гора вам, фарысэям, што любіце ў сынагогах сядзець наперадзе і вітаньні на плошчах.

Gora vam, farysèâm, što lûbìce ǔ synagogah sâdzec′ naperadze ì vìtan′nì na ploščah.

44. Гора вам, кніжнікі і фарысэі, крывадушнікі, што вы - як магілы схаваныя, над якімі людзі ходзяць і ня ведаюць таго.

Gora vam, knìžnìkì ì farysèì, kryvadušnìkì, što vy - âk magìly shavanyâ, nad âkìmì lûdzì hodzâc′ ì nâ vedaûc′ tago.

45. На гэта нехта з законьнікаў сказаў Яму: Настаўнік! кажучы гэта, Ты нас крыўдзіш.

Na gèta nehta z zakon′nìkaǔ skazaǔ Âmu: Nastaǔnìk! kažučy gèta, Ty nas kryǔdzìš.

46. Але Ён сказаў: і вам, законьнікам, гора, што ўскладваеце на людзей ёрмы непасільныя, а самыя і адным пальцам не кранаеце іх.

Ale Ën skazaǔ: ì vam, zakon′nìkam, gora, što ǔskladvaece na lûdzej ërmy nepasìl′nyâ, a samyâ ì adnym pal′cam ne kranaece ìh.

47. Гора вам, што будуеце могільнікі прарокам, якіх забілі бацькі вашыя:

Gora vam, što buduece mogìl′nìkì prarokam, âkìh zabìlì bac′kì vašyâ:

48. гэтым самым вы сьведчыце пра дзеі бацькоў вашых і згаджаецеся зь імі; бо яны забілі прарокаў, а вы будуеце ім помнікі.

gètym samym vy s′vedčyce pra dzeì bac′koǔ vašyh ì zgadžaecesâ z′ ìmì; bo âny zabìlì prarokaǔ, a vy buduece ìm pomnìkì.

49. Таму і мудрасьць Божая сказала: пашлю да іх прарокаў і апосталаў, і зь іх адных заб'юць, а другіх прагоняць;

Tamu ì mudras′c′ Božaâ skazala: pašlû da ìh prarokaǔ ì apostalaǔ, ì z′ ìh adnyh zab'ûc′, a drugìh pragonâc′;

50. хай спагоніцца з роду гэтага кроў усіх прарокаў, пралітая ад стварэньня сьвету,

haj spagonìcca z rodu gètaga kroǔ usìh prarokaǔ, pralìtaâ ad stvarèn′nâ s′vetu,

51. ад крыві Авеля да крыві Захара, забітага паміж ахвярнікам і храмам. Праўда, кажу вам, спагоніцца з роду гэтага.

ad kryvì Avelâ da kryvì Zahara, zabìtaga pamìž ahvârnìkam ì hramam. Praǔda, kažu vam, spagonìcca z rodu gètaga.

52. Гора вам, законьнікам, што вы ўзялі ключ разуменьня: самыя не ўвайшлі і ўваходзіць перашкодзілі.

Gora vam, zakon′nìkam, što vy ǔzâlì klûč razumen′nâ: samyâ ne ǔvajšlì ì ǔvahodzìc′ peraškodzìlì.

53. Калі Ён казаў ім гэта, кніжнікі і фарысэі пачалі заўзята падступацца да яго, вымагаючы ў Яго адказаў на многае,

Kalì Ën kazaǔ ìm gèta, knìžnìkì ì farysèì pačalì zaǔzâta padstupacca da âgo, vymagaûčy ǔ Âgo adkazaǔ na mnogae,

54. цікуючы за Ім і стараючыся падлавіць што-небудзь з вуснаў Ягоных, каб зьвінаваціць Яго.

cìkuûčy za Ìm ì staraûčysâ padlavìc′ što-nebudz′ z vusnaǔ Âgonyh, kab z′vìnavacìc′ Âgo.

12 Кіраўнік

1. Тым часам, калі сабраліся тысячы людзей, так што ціснулі адзін аднаго, Ён пачаў гаварыць спадчатку вучням Сваім: сьцеражэцеся закваскі фарысэйскай, якая ёсьць крывадушнасьць.

Tym časam, kalì sabralìsâ tysâčy lûdzej, tak što cìsnulì adzìn adnago, Ën pačaǔ gavaryc′ spadčatku vučnâm Svaìm: s′ceražècesâ zakvaskì farysèjskaj, âkaâ ës′c′ kryvadušnas′c′.

2. Няма нічога схаванага, што ня выкрылася б, і таемнага, чаго ня ўведалі б.

Nâma nìčoga shavanaga, što nâ vykrylasâ b, ì taemnaga, čago nâ ǔvedalì b.

3. Таму, што вы сказалі ў цемры, тое ўчуецца на сьвятле; і што казалі на вуха ўсярэдзіне дома, тое будзе абвешчана з дахаў.

Tamu, što vy skazalì ǔ cemry, toe ǔčuecca na s′vâtle; ì što kazalì na vuha ǔsârèdzìne doma, toe budze abveščana z dahaǔ.

4. Кажу ж бо вам, сябрам Маім: ня бойцеся тых, што забіваюць цела і потым ня могуць нічога болей зрабіць;

Kažu ž bo vam, sâbram Maìm: nâ bojcesâ tyh, što zabìvaûc′ cela ì potym nâ moguc′ nìčoga bolej zrabìc′;

5. а скажу вам, каго баяцца: бойцеся таго, хто, пасьля забойства, можа ўкінуць у геену; праўда, кажу вам, таго бойцеся.

a skažu vam, kago baâcca: bojcesâ tago, hto, pas′lâ zabojstva, moža ǔkìnuc′ u geenu; praǔda, kažu vam, tago bojcesâ.

6. Ці ж ня пяць маленькіх птушак прадаюцца за два асарыі? і ніводная зь іх не забытая ў Бога.

Cì ž nâ pâc′ malen′kìh ptušak pradaûcca za dva asaryì? ì nìvodnaâ z′ ìh ne zabytaâ ǔ Boga.

7. А ў вас і валасы на галаве ўсе палічаны. Дык вось, ня бойцеся: вы даражэйшыя за многіх маленькіх птушак.

A ǔ vas ì valasy na galave ǔse palìčany. Dyk vos′, nâ bojcesâ: vy daražèjšyâ za mnogìh malen′kìh ptušak.

8. Маўляю ж вам: кожнага, хто вызна Мяне перад людзьмі, і Сын Чалавечы вызнае перад анёламі Божымі;

Maǔlâû ž vam: kožnaga, hto vyzna Mâne perad lûdz′mì, ì Syn Čalavečy vyznae perad anëlamì Božymì;

9. а хто зрачэцца Мяне перад людзьмі, той зрачоны будзе перад анёламі Божымі.

a hto zračècca Mâne perad lûdz′mì, toj zračony budze perad anëlamì Božymì.

10. І кожнаму, хто скажа слова на Сына Чалавечага, даравана будзе; а хто скажа блюзьнерства на Духа Сьвятога, таму не даруецца.

Ì kožnamu, hto skaža slova na Syna Čalavečaga, daravana budze; a hto skaža blûz′nerstva na Duha S′vâtoga, tamu ne daruecca.

11. А як прывядуць вас у сынагогі, да начальстваў і ўладаў, ня турбуйцеся, як ці што адказваць, альбо што казаць;

A âk pryvâduc′ vas u synagogì, da načal′stvaǔ ì ǔladaǔ, nâ turbujcesâ, âk cì što adkazvac′, al′bo što kazac′;

12. бо Сьвяты Дух навучыць вас у тую самую хвіліну, што трэба казаць.

bo S′vâty Duh navučyc′ vas u tuû samuû hvìlìnu, što trèba kazac′.

13. Нехта зь людзей сказаў Яму: Настаўнік! скажы брату майму, каб ён падзяліў са мной спадчыну,

Nehta z′ lûdzej skazaǔ Âmu: Nastaǔnìk! skažy bratu majmu, kab ën padzâlìǔ sa mnoj spadčynu,

14. А Ён сказаў чалавеку таму: хто паставіў Мяне судзіць альбо дзяліць вас?

A Ën skazaǔ čalaveku tamu: hto pastavìǔ Mâne sudzìc′ al′bo dzâlìc′ vas?

15. Пры гэтым сказаў ім: глядзеце, сьцеражэцеся любазьдзірства, бо жыцьцё чалавека не залежыць ад лішку ў яго маёмасьці.

Pry gètym skazaǔ ìm: glâdzece, s′ceražècesâ lûbaz′dzìrstva, bo žyc′cë čalaveka ne zaležyc′ ad lìšku ǔ âgo maëmas′cì.

16. І сказаў ім прытчу: у аднаго багатага чалавека добра ўрадзіла поле;

Ì skazaǔ ìm prytču: u adnago bagataga čalaveka dobra ǔradzìla pole;

17. і ён разважаў сам з сабою: што мне рабіць? няма куды мне сабраць плады мае.

ì ën razvažaǔ sam z saboû: što mne rabìc′? nâma kudy mne sabrac′ plady mae.

18. І сказаў: вось што зраблю: паламаю засекі мае і збудую большыя, і зьбяру туды ўсё збожжа маё і ўсё дабро маё.

Ì skazaǔ: vos′ što zrablû: palamaû zasekì mae ì zbuduû bol′šyâ, ì z′bâru tudy ǔsë zbožža maë ì ǔsë dabro maë.

19. І скажу душы маёй: душа! шмат дабра ляжыць у табе на многія гады: пакайся, еж, пі, весяліся.

Ì skažu dušy maëj: duša! šmat dabra lâžyc′ u tabe na mnogìâ gady: pakajsâ, ež, pì, vesâlìsâ.

20. Але Бог сказаў яму: неразумны! гэтае ж ночы душу тваю забяруць у цябе; каму ж дастанецца тое, што ты назапасіў?

Ale Bog skazaǔ âmu: nerazumny! gètae ž nočy dušu tvaû zabâruc′ u câbe; kamu ž dastanecca toe, što ty nazapasìǔ?

21. Так бывае з тым, хто зьбірае скарбы сабе, а не ад Бога багацее.

Tak byvae z tym, hto z′bìrae skarby sabe, a ne ad Boga bagacee.

22. І сказаў вучням Сваім: таму кажу вам: ня турбуйцеся дзеля душы вашае, што вам есьці, ні для цела, у што апрануцца:

Ì skazaǔ vučnâm Svaìm: tamu kažu vam: nâ turbujcesâ dzelâ dušy vašae, što vam es′cì, nì dlâ cela, u što apranucca:

23. душа большая за ежу, і цела - за вопратку.

duša bol′šaâ za ežu, ì cela - za vopratku.

24. Паглядзеце на крумкачоў: яны ня сеюць, ні жнуць; няма ў іх ні сховішчаў, ні засекаў, і Бог корміць іх; наколькі ж бо вы лепшыя за птушак?

Paglâdzece na krumkačoǔ: âny nâ seûc′, nì žnuc′; nâma ǔ ìh nì shovìščaǔ, nì zasekaǔ, ì Bog kormìc′ ìh; nakol′kì ž bo vy lepšyâ za ptušak?

25. Ды і хто з вас, турбуючыся, можа дадаць сабе росту хоць на адзін локаць?

Dy ì hto z vas, turbuûčysâ, moža dadac′ sabe rostu hoc′ na adzìn lokac′?

26. Дык вось, калі і найменшага зрабіць ня можаце, чаго ж турбуецеся за астатняе?

Dyk vos′, kalì ì najmenšaga zrabìc′ nâ možace, čago ž turbuecesâ za astatnâe?

27. Паглядзеце на лілеі, як яны растуць: не працуюць, ні прадуць; але кажу вам што і Саламон ва ўсёй славе сваёй не апранаўся так, як кожная зь іх.

Paglâdzece na lìleì, âk âny rastuc′: ne pracuûc′, nì praduc′; ale kažu vam što ì Salamon va ǔsëj slave svaëj ne apranaǔsâ tak, âk kožnaâ z′ ìh.

28. А калі траву польную, якая сёньня ёсьць, а заўтра будзе кінута ў печ, Бог так апранае, дык наколькі ж болей вас, малаверы.

A kalì travu pol′nuû, âkaâ sën′nâ ës′c′, a zaǔtra budze kìnuta ǔ peč, Bog tak apranae, dyk nakol′kì ž bolej vas, malavery.

29. Дык вось, ня шукайце, што вам есьці, альбо што піць, і ня турбуйцеся,

Dyk vos′, nâ šukajce, što vam es′cì, al′bo što pìc′, ì nâ turbujcesâ,

30. бо ўсяго гэтага шукаюць людзі сьвету гэтага; а ваш Айцец ведае, што вы маеце патрэбу ў гэтым;

bo ǔsâgo gètaga šukaûc′ lûdzì s′vetu gètaga; a vaš Ajcec vedae, što vy maece patrèbu ǔ gètym;

31. а найболей шукайце Царства Божага, і гэта ўсё дадасца вам.

a najbolej šukajce Carstva Božaga, ì gèta ǔsë dadasca vam.

32. Ня бойся, малы статак! бо Айцец ваш меў добрую ласку даць вам Царства.

Nâ bojsâ, maly statak! bo Ajcec vaš meǔ dobruû lasku dac′ vam Carstva.

33. Прадавайце маёнткі вашыя і давайце міласьціну. Рыхтуйце сабе ўмясьцілішчы нелядашчыя, скарб нявычэрпны на нябёсах, куды злодзей не набліжаецца, і дзе моль не зьядае:

Pradavajce maëntkì vašyâ ì davajce mìlas′cìnu. Ryhtujce sabe ǔmâs′cìlìščy nelâdaščyâ, skarb nâvyčèrpny na nâbësah, kudy zlodzej ne nablìžaecca, ì dze mol′ ne z′âdae:

34. бо, дзе скарб ваш, там і сэрца вашае будзе.

bo, dze skarb vaš, tam ì sèrca vašae budze.

35. Хай будзе паясьніца вашая аперазаная, і сьвяцільні гараць;

Haj budze paâs′nìca vašaâ aperazanaâ, ì s′vâcìl′nì garac′;

36. і вы будзеце падобныя на людзей, якія чакаюць вяртаньня гаспадара свайго зь вясельля, каб, калі прыйдзе і пастукаецца, адразу адчыніць яму.

ì vy budzece padobnyâ na lûdzej, âkìâ čakaûc′ vârtan′nâ gaspadara svajgo z′ vâsel′lâ, kab, kalì pryjdze ì pastukaecca, adrazu adčynìc′ âmu.

37. Дабрашчасныя рабы тыя, якіх гаспадар, прыйшоўшы, застане чуйнымі; праўду кажу вам, ён апяражацца і пасадзіць іх, і падыходзячы, пачне служыць ім.

Dabraščasnyâ raby tyâ, âkìh gaspadar, pryjšoǔšy, zastane čujnymì; praǔdu kažu vam, ën apâražacca ì pasadzìc′ ìh, ì padyhodzâčy, pačne služyc′ ìm.

38. І калі прыйдзе ў другую варту, і ў трэцюю варту прыйдзе, і знойдзе іх так, дык дабрашчасныя рабы тыя.

Ì kalì pryjdze ǔ druguû vartu, ì ǔ trècûû vartu pryjdze, ì znojdze ìh tak, dyk dabraščasnyâ raby tyâ.

39. Вы знаеце, што калі б ведаў гаспадар дому, а каторай гадзіне прыйдзе злодзей, дык чуваў бы і не дапусьціў бы падкапаць дом свой:

Vy znaece, što kalì b vedaǔ gaspadar domu, a katoraj gadzìne pryjdze zlodzej, dyk čuvaǔ by ì ne dapus′cìǔ by padkapac′ dom svoj:

40. будзьце ж і вы гатовыя, бо ў якую гадзіну, ня думаеце, прыйдзе Сын Чалавечы.

budz′ce ž ì vy gatovyâ, bo ǔ âkuû gadzìnu, nâ dumaece, pryjdze Syn Čalavečy.

41. Тады сказаў Яму Пётр: Госпадзе! ці нам Ты прытчу гэтую кажаш, ці ўсім?

Tady skazaǔ Âmu Pëtr: Gospadze! cì nam Ty prytču gètuû kažaš, cì ǔsìm?

42. Гасподзь жа сказаў: хто верны і разумны ўпраўнік, якога гаспадар паставіў над слугамі сваімі раздаваць ім у свой час меру хлеба?

Gaspodz′ ža skazaǔ: hto verny ì razumny ǔpraǔnìk, âkoga gaspadar pastavìǔ nad slugamì svaìmì razdavac′ ìm u svoj čas meru hleba?

43. Дабрашчасны раб той, якога гаспадар ягоны, прыйшоўшы, застане, што робіць так:

Dabraščasny rab toj, âkoga gaspadar âgony, pryjšoǔšy, zastane, što robìc′ tak:

44. праўду кажу вам, што над усёй маёмасьцю сваёй паставіць яго.

praǔdu kažu vam, što nad usëj maëmas′cû svaëj pastavìc′ âgo.

45. А калі раб той скажа ў сэрцы сваім: "ня скора прыйдзе гаспадар мой", і пачне біць слуг і служанак, есьці і піць і напівацца,

A kalì rab toj skaža ǔ sèrcy svaìm: "nâ skora pryjdze gaspadar moj", ì pačne bìc′ slug ì služanak, es′cì ì pìc′ ì napìvacca,

46. дык прыйдзе гаспадар раба таго ў дзень, у які ён не чакае, і ў гадзіну, у якую ня думае, і пасячэ яго і пакладзе яму долю аднолькавую зь нявернымі.

dyk pryjdze gaspadar raba tago ǔ dzen′, u âkì ën ne čakae, ì ǔ gadzìnu, u âkuû nâ dumae, ì pasâčè âgo ì pakladze âmu dolû adnol′kavuû z′ nâvernymì.

47. А той раб, які ведаў волю гаспадара свайго, і ня быў гатовы, і не рабіў па волі ягонай, біты будзе моцна;

A toj rab, âkì vedaǔ volû gaspadara svajgo, ì nâ byǔ gatovy, ì ne rabìǔ pa volì âgonaj, bìty budze mocna;

48. а які ня ведаў і зрабіў вартае пакараньня, біты будзе меней. І ад кожнага, каму дадзена шмат, шмат і спатрабуецца; і каму шмат даверана, з таго болей зышчуць.

a âkì nâ vedaǔ ì zrabìǔ vartae pakaran′nâ, bìty budze menej. Ì ad kožnaga, kamu dadzena šmat, šmat ì spatrabuecca; ì kamu šmat daverana, z tago bolej zyščuc′.

49. Агонь прыйшоў Я зьвесьці на зямлю, і як хацеў бы, каб ён ужо загарэўся!

Agon′ pryjšoǔ Â z′ves′cì na zâmlû, ì âk haceǔ by, kab ën užo zagarèǔsâ!

50. Хрышчэньнем павінен Я хрысьціцца; і як Я ўбольваюся, пакуль тое зьдзейсьніцца!

Hryščèn′nem pavìnen Â hrys′cìcca; ì âk Â ǔbol′vaûsâ, pakul′ toe z′dzejs′nìcca!

51. Ці думаеце вы, што Я прыйшоў даць мір зямлі? не, кажу вам, а разьдзяленьне;

Cì dumaece vy, što Â pryjšoǔ dac′ mìr zâmlì? ne, kažu vam, a raz′dzâlen′ne;

52. бо ад сёньня пяцёра ў адным доме пачнуць дзяліцца: трое супроць двух, а двое супроць трох;

bo ad sën′nâ pâcëra ǔ adnym dome pačnuc′ dzâlìcca: troe suproc′ dvuh, a dvoe suproc′ troh;

53. бацька будзе супроць сына, і сын супроць бацькі; маці супроць дачкі, і дачка супроць маці; сьвякроў супроць нявесткі сваёй, і нявестка супроць сьвякрові сваёй.

bac′ka budze suproc′ syna, ì syn suproc′ bac′kì; macì suproc′ dačkì, ì dačka suproc′ macì; s′vâkroǔ suproc′ nâvestkì svaëj, ì nâvestka suproc′ s′vâkrovì svaëj.

54. Сказаў жа і народу: калі вы бачыце хмару, што падымаецца з захаду, адразу кажаце: дождж будзе; і бывае так;

Skazaǔ ža ì narodu: kalì vy bačyce hmaru, što padymaecca z zahadu, adrazu kažace: doždž budze; ì byvae tak;

55. і калі дзьме паўднёвы вецер, кажаце: сьпёка будзе; і бывае.

ì kalì dz′me paǔdnëvy vecer, kažace: s′pëka budze; ì byvae.

56. Крывадушнікі! аблічча зямлі і неба апазнаваць умееце, як жа часу гэтага не пазнаяце?

Kryvadušnìkì! ablìčča zâmlì ì neba apaznavac′ umeece, âk ža času gètaga ne paznaâce?

57. Чаму ж вы і па саміх сабе не мяркуеце, што быць павінна?

Čamu ž vy ì pa samìh sabe ne mârkuece, što byc′ pavìnna?

58. Калі ты ідзеш з супраціўнікам сваім да начальства, дык па дарозе пастарайся вызваліцца ад яго, каб ён ня прывёў цябе да судзьдзі, а судзьдзя не аддаў цябе кату, а кат ня кінуў цябе ў цямніцу.

Kalì ty ìdzeš z supracìǔnìkam svaìm da načal′stva, dyk pa daroze pastarajsâ vyzvalìcca ad âgo, kab ën nâ pryvëǔ câbe da sudz′dzì, a sudz′dzâ ne addaǔ câbe katu, a kat nâ kìnuǔ câbe ǔ câmnìcu.

59. маўляю табе: ня выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі і апошняга гроша.

maǔlâû tabe: nâ vyjdzeš adtul′, pakul′ ne addasì ì apošnâga groša.

13 Кіраўнік

1. У гэты час прыйшлі некаторыя і расказалі Яму пра Галілеянаў, чыю кроў Пілат зьмяшаў з ахвярамі іхнімі.

U gèty čas pryjšlì nekatoryâ ì raskazalì Âmu pra Galìleânaǔ, čyû kroǔ Pìlat z′mâšaǔ z ahvâramì ìhnìmì.

2. Ісус сказаў ім на гэта: ці думаеце вы, быццам гэтыя Галілеяне сталі грашнейшыя за ўсіх Галілеянаў, што так пацярпелі?

Ìsus skazaǔ ìm na gèta: cì dumaece vy, byccam gètyâ Galìleâne stalì grašnejšyâ za ǔsìh Galìleânaǔ, što tak pacârpelì?

3. Не, кажу вам; але калі не пакаецеся, усе гэтак сама загінеце.

Ne, kažu vam; ale kalì ne pakaecesâ, use gètak sama zagìnece.

4. Альбо, ці думаеце, што тыя васямнаццаць чалавек, на якіх упала вежа Сілаамская і забіла іх, былі вінаватыя больш за ўсіх, хто жыве ў Ерусаліме?

Al′bo, cì dumaece, što tyâ vasâmnaccac′ čalavek, na âkìh upala veža Sìlaamskaâ ì zabìla ìh, bylì vìnavatyâ bol′š za ǔsìh, hto žyve ǔ Erusalìme?

5. Не, кажу вам; але калі не пакаецеся, усе гэтак сама загінеце.

Ne, kažu vam; ale kalì ne pakaecesâ, use gètak sama zagìnece.

6. І сказаў гэтую прытчу: нехта меў у сваім вінаградніку пасаджаную смакоўніцу, і прыйшоў шукаць плоду на ёй, і не знайшоў;

Ì skazaǔ gètuû prytču: nehta meǔ u svaìm vìnagradnìku pasadžanuû smakoǔnìcu, ì pryjšoǔ šukac′ plodu na ëj, ì ne znajšoǔ;

7. і сказаў вінаградару: вось, я трэйці год прыходжу шукаць плоду на гэтай смакоўніцы і не знаходжу; сьсячы яе, навошта яна і зямлю займае?

ì skazaǔ vìnagradaru: vos′, â trèjcì god pryhodžu šukac′ plodu na gètaj smakoǔnìcy ì ne znahodžu; s′sâčy âe, navošta âna ì zâmlû zajmae?

8. Але той сказаў яму ў адказ: спадару! пакінь яе і на сёлета, пакуль я акапаю яе і абкладу гноем:

Ale toj skazaǔ âmu ǔ adkaz: spadaru! pakìn′ âe ì na sëleta, pakul′ â akapaû âe ì abkladu gnoem:

9. ці ня ўродзіць плоду; калі ж не, налета сьсячэш яе.

cì nâ ǔrodzìc′ plodu; kalì ž ne, naleta s′sâčèš âe.

10. У адной сынагозе Ён вучыў у суботу;

U adnoj synagoze Ën vučyǔ u subotu;

11. там была жанчына, якая васямнаццаць гадоў мела духа немачы: яна была скурчаная і не магла выпрастацца.

tam byla žančyna, âkaâ vasâmnaccac′ gadoǔ mela duha nemačy: âna byla skurčanaâ ì ne magla vyprastacca.

12. Ісус, угледзеўшы яе, падышоў і сказаў ёй: жанчына! ты вызваляешся ад нядужы тваёй.

Ìsus, ugledzeǔšy âe, padyšoǔ ì skazaǔ ëj: žančyna! ty vyzvalâešsâ ad nâdužy tvaëj.

13. І ўсклаў на яе рукі; і яна адразу выпрасталася і пачала славіць Бога.

Ì ǔsklaǔ na âe rukì; ì âna adrazu vyprastalasâ ì pačala slavìc′ Boga.

14. Пры гэтым начальнік сынагогі, абураючыся, што Ісус ацаліў у суботу, сказаў люду: ёсьць шэсьць дзён, у якія можна рабіць: у тыя і прыходзьце ацаляцца, а ня ў дзень суботні.

Pry gètym načal′nìk synagogì, aburaûčysâ, što Ìsus acalìǔ u subotu, skazaǔ lûdu: ës′c′ šès′c′ dzën, u âkìâ možna rabìc′: u tyâ ì pryhodz′ce acalâcca, a nâ ǔ dzen′ subotnì.

15. Гасподзь сказаў яму ў адказ: крывадушнік! ці не адвязвае кожны з вас вала свайго альбо асла ад ясьляў у суботу, і ці не вядзе паіць?

Gaspodz′ skazaǔ âmu ǔ adkaz: kryvadušnìk! cì ne advâzvae kožny z vas vala svajgo al′bo asla ad âs′lâǔ u subotu, ì cì ne vâdze paìc′?

16. а гэтую дачку Абрагамаву, якую зьвязаў сатана вось ужо васямнаццаць гадоў, ці ня трэба было вызваліць яе ад повязяў тых у дзень суботні?

a gètuû dačku Abragamavu, âkuû z′vâzaǔ satana vos′ užo vasâmnaccac′ gadoǔ, cì nâ trèba bylo vyzvalìc′ âe ad povâzâǔ tyh u dzen′ subotnì?

17. І калі казаў Ён гэта, усе супраціўнікі Ягоныя пасароміліся; і ўвесь люд радаваўся за ўсе слаўныя дзеі Ягоныя.

Ì kalì kazaǔ Ën gèta, use supracìǔnìkì Âgonyâ pasaromìlìsâ; ì ǔves′ lûd radavaǔsâ za ǔse slaǔnyâ dzeì Âgonyâ.

18. А Ён сказаў:на што падобнае Царства Божае, і да чаго прыпадобню яго?

A Ën skazaǔ:na što padobnae Carstva Božae, ì da čago prypadobnû âgo?

19. яно падобнае на зерне гарчычнае, якое, узяўшы, чалавек пасадзіў у садзе сваім: і вырасла, і зрабілася вялікім дрэвам, і птушкі нябесныя хаваліся ў гольлі яго.

âno padobnae na zerne garčyčnae, âkoe, uzâǔšy, čalavek pasadzìǔ u sadze svaìm: ì vyrasla, ì zrabìlasâ vâlìkìm drèvam, ì ptuškì nâbesnyâ havalìsâ ǔ gol′lì âgo.

20. Яшчэ сказаў: да чаго прыпадобню Царства Божае?

Âščè skazaǔ: da čago prypadobnû Carstva Božae?

21. Яно падобнае на закваску, якую жанчына, узяўшы, паклала ў тры меры мукі, пакуль не закісла ўсё.

Âno padobnae na zakvasku, âkuû žančyna, uzâǔšy, paklala ǔ try mery mukì, pakul′ ne zakìsla ǔsë.

22. І праходзіў гарадамі і селішчамі, вучачы і кіруючыся да Ерусаліма.

Ì prahodzìǔ garadamì ì selìščamì, vučačy ì kìruûčysâ da Erusalìma.

23. Нехта сказаў Яму: Госпадзе! няўжо мала тых, што ратуюцца? А Ён сказаў ім:

Nehta skazaǔ Âmu: Gospadze! nâǔžo mala tyh, što ratuûcca? A Ën skazaǔ ìm:

24. імкнецеся ўвайсьці праз вузкую браму, бо, маўляю вам, многія паспрабуюць увайсьці і ня здолеюць.

ìmknecesâ ǔvajs′cì praz vuzkuû bramu, bo, maǔlâû vam, mnogìâ pasprabuûc′ uvajs′cì ì nâ zdoleûc′.

25. Калі гаспадар дома ўстане і зачыніць дзьверы, тады вы, стоячы знадворку, пачняце стукаць у дзьверы і казаць: "Госпадзе! Госпадзе! адчыні нам", але Ён скажа вам у адказ: "ня ведаю вас, адкуль вы";

Kalì gaspadar doma ǔstane ì začynìc′ dz′very, tady vy, stoâčy znadvorku, pačnâce stukac′ u dz′very ì kazac′: "Gospadze! Gospadze! adčynì nam", ale Ën skaža vam u adkaz: "nâ vedaû vas, adkul′ vy";

26. тады пачняце казаць: "мы елі і пілі перад Табою, і на вуліцах нашых вучыў Ты".

tady pačnâce kazac′: "my elì ì pìlì perad Taboû, ì na vulìcah našyh vučyǔ Ty".

27. Але Ён скажа: "кажу вам: ня ведаю вас, адкуль вы; адыдзеце ад Мяне ўсе, хто ўчыняе няпраўду".

Ale Ën skaža: "kažu vam: nâ vedaû vas, adkul′ vy; adydzece ad Mâne ǔse, hto ǔčynâe nâpraǔdu".

28. Там будзе плач і скрыгат зубоў, калі ўбачыце Абрагама, Ісаака і Якава і ўсіх прарокаў у Царстве Божым, а сябе выгнанцамі.

Tam budze plač ì skrygat zuboǔ, kalì ǔbačyce Abragama, Ìsaaka ì Âkava ì ǔsìh prarokaǔ u Carstve Božym, a sâbe vygnancamì.

29. І прыйдуць з усходу і з захаду, і поўначы і поўдня і ўзьлягуць у Царстве Божым.

Ì pryjduc′ z ushodu ì z zahadu, ì poǔnačy ì poǔdnâ ì ǔz′lâguc′ u Carstve Božym.

30. І вось, ёсьць апошнія, што будуць першымі, і ёсьць першыя, што будуць апошнімі.

Ì vos′, ës′c′ apošnìâ, što buduc′ peršymì, ì ës′c′ peršyâ, što buduc′ apošnìmì.

31. У той дзень прыйшлі некаторыя фарысэі і казалі Яму: выйдзі адгэтуль, бо Ірад хоча забіць Цябе.

U toj dzen′ pryjšlì nekatoryâ farysèì ì kazalì Âmu: vyjdzì adgètul′, bo Ìrad hoča zabìc′ Câbe.

32. І сказаў ім: ідзеце, скажэце гэтаму лісу: вось, выганяю нячыстых і аздараўляю сёньня і ў наступны дзень, і ў трэйці дзень скончу;

Ì skazaǔ ìm: ìdzece, skažèce gètamu lìsu: vos′, vyganâû nâčystyh ì azdaraǔlâû sën′nâ ì ǔ nastupny dzen′, ì ǔ trèjcì dzen′ skonču;

33. а зрэшты, мне трэба хадзіць сёньня, заўтра і ў наступны дзень, бо ня бывае, каб прарок загінуў па-за Ерусалімам.

a zrèšty, mne trèba hadzìc′ sën′nâ, zaǔtra ì ǔ nastupny dzen′, bo nâ byvae, kab prarok zagìnuǔ pa-za Erusalìmam.

34. Ерусаліме, Ерусаліме, што забіваеш прарокаў і камянямі пабіваеш пасланых да цябе! колькі разоў хацеў я сабраць дзяцей тваіх, як птушка птушанят сваіх пад крылы, і вы не схацелі!

Erusalìme, Erusalìme, što zabìvaeš prarokaǔ ì kamânâmì pabìvaeš paslanyh da câbe! kol′kì razoǔ haceǔ â sabrac′ dzâcej tvaìh, âk ptuška ptušanât svaìh pad kryly, ì vy ne shacelì!

35. Вось, застаецца вам дом ваш пусты, маўляю бо вам, што вы ня ўбачыце Мяне, пакуль ня прыйдзе час, калі скажаце: дабраславёны Той, Хто ідзе ў імя Госпада!

Vos′, zastaecca vam dom vaš pusty, maǔlâû bo vam, što vy nâ ǔbačyce Mâne, pakul′ nâ pryjdze čas, kalì skažace: dabraslavëny Toj, Hto ìdze ǔ ìmâ Gospada!

14 Кіраўнік

1. Давялося Яму ў суботу прыйсьці ў дом аднаго начальніка фарысэйскага з'есьці хлеба, і яны цікавалі за Ім;

Davâlosâ Âmu ǔ subotu pryjs′cì ǔ dom adnago načal′nìka farysèjskaga z'es′cì hleba, ì âny cìkavalì za Ìm;

2. і вось, стаў перад Ім чалавек, які цярпеў ад вадзянкі.

ì vos′, staǔ perad Ìm čalavek, âkì cârpeǔ ad vadzânkì.

3. З гэтай нагоды Ісус спытаўся ў законьнікаў і фарысэяў: ці дазваляецца лекаваць у суботу?

Z gètaj nagody Ìsus spytaǔsâ ǔ zakon′nìkaǔ ì farysèâǔ: cì dazvalâecca lekavac′ u subotu?

4. Яны маўчалі. І дакрануўшыся, ацаліў таго і адпусьціў.

Âny maǔčalì. Ì dakranuǔšysâ, acalìǔ tago ì adpus′cìǔ.

5. Пры гэтым сказаў ім: калі ў каго-небудзь з вас асёл альбо вол упадзе ў калодзеж, ці ж не адразу і выцягне яго і ў суботу?

Pry gètym skazaǔ ìm: kalì ǔ kago-nebudz′ z vas asël al′bo vol upadze ǔ kalodzež, cì ž ne adrazu ì vycâgne âgo ì ǔ subotu?

6. І не маглі запярэчыць яму на гэта.

Ì ne maglì zapârèčyc′ âmu na gèta.

7. А заўважаючы, як запрошаныя выбіралі першыя месцы, сказаў ім прытчу:

A zaǔvažaûčy, âk zaprošanyâ vybìralì peršyâ mescy, skazaǔ ìm prytču:

8. калі ты будзеш пакліканы кім-небудзь на вясельле, не сядай на першае месца, каб не надарыўся хто з запрошаных ім больш ганаровы за цябе,

kalì ty budzeš paklìkany kìm-nebudz′ na vâsel′le, ne sâdaj na peršae mesca, kab ne nadaryǔsâ hto z zaprošanyh ìm bol′š ganarovy za câbe,

9. і той, хто запрашаў цябе і яго, падышоўшы, не сказаў бы табе: "саступі яму месца"; і тады з сорамам павінен будзеш заняць апошняе месца.

ì toj, hto zaprašaǔ câbe ì âgo, padyšoǔšy, ne skazaǔ by tabe: "sastupì âmu mesca"; ì tady z soramam pavìnen budzeš zanâc′ apošnâe mesca.

10. А калі запрошаны будзеш, прыйшоўшы, сядай на апошняе месца, каб той, хто цябе запрасіў, падышоўшы, сказаў: "дружа! перасядзь вышэй"; тады будзе табе пашана перад тымі, хто сядзіць з табою:

A kalì zaprošany budzeš, pryjšoǔšy, sâdaj na apošnâe mesca, kab toj, hto câbe zaprasìǔ, padyšoǔšy, skazaǔ: "druža! perasâdz′ vyšèj"; tady budze tabe pašana perad tymì, hto sâdzìc′ z taboû:

11. бо кожны, хто ўзвышае сам сябе, паніжаны будзе, а хто паніжае сябе, узвысіцца.

bo kožny, hto ǔzvyšae sam sâbe, panìžany budze, a hto panìžae sâbe, uzvysìcca.

12. Сказаў жа і таму, хто запрасіў Яго: калі спраўляеш абед альбо вячэру, ня кліч сяброў тваіх, ні братоў тваіх, ні родзічаў тваіх, ні суседзяў багатых, каб і яны цябе калі не паклікалі, і не дастаў бы ты аддачы.

Skazaǔ ža ì tamu, hto zaprasìǔ Âgo: kalì spraǔlâeš abed al′bo vâčèru, nâ klìč sâbroǔ tvaìh, nì bratoǔ tvaìh, nì rodzìčaǔ tvaìh, nì susedzâǔ bagatyh, kab ì âny câbe kalì ne paklìkalì, ì ne dastaǔ by ty addačy.

13. Але калі спраўляеш гасьціну, кліч убогіх, калекаў, кульгавых, сьляпых,

Ale kalì spraǔlâeš gas′cìnu, klìč ubogìh, kalekaǔ, kul′gavyh, s′lâpyh,

14. і дабрашчасны будзеш, што яны ня могуць аддаць табе, бо аддасца табе ў дзень уваскрэсеньня праведных.

ì dabraščasny budzeš, što âny nâ moguc′ addac′ tabe, bo addasca tabe ǔ dzen′ uvaskrèsen′nâ pravednyh.

15. Пачуўшы гэта, нехта з тых, што ўзьляжалі зь Ім, сказаў Яму: дабрашчасны, хто з'есьць хлеба ў Царстве Божым!

Pačuǔšy gèta, nehta z tyh, što ǔz′lâžalì z′ Ìm, skazaǔ Âmu: dabraščasny, hto z'es′c′ hleba ǔ Carstve Božym!

16. А Ён сказаў яму: адзін чалавек зладзіў вялікую вячэру і склікаў многіх;

A Ën skazaǔ âmu: adzìn čalavek zladzìǔ vâlìkuû vâčèru ì sklìkaǔ mnogìh;

17. і калі настаў час бяседы, паслаў раба свайго сказаць запрошаным: ідзеце, бо ўжо ўсё гатова.

ì kalì nastaǔ čas bâsedy, paslaǔ raba svajgo skazac′ zaprošanym: ìdzece, bo ǔžo ǔsë gatova.

18. І пачалі ўсе, як бы змовіўшыся, перапрашацца. Першы сказаў яму: я купіў зямлю, і мне трэба пайсьці і агледзець яе; прашу цябе, прабач мне.

Ì pačalì ǔse, âk by zmovìǔšysâ, peraprašacca. Peršy skazaǔ âmu: â kupìǔ zâmlû, ì mne trèba pajs′cì ì agledzec′ âe; prašu câbe, prabač mne.

19. Другі сказаў: я купіў пяць пар валоў і іду выпрабаваць іх; прашу цябе, прабач мне.

Drugì skazaǔ: â kupìǔ pâc′ par valoǔ ì ìdu vyprabavac′ ìh; prašu câbe, prabač mne.

20. Трэйці сказаў: я ажаніўся і таму не магу прыйсьці.

Trèjcì skazaǔ: â ažanìǔsâ ì tamu ne magu pryjs′cì.

21. І вярнуўшыся, раб той данёс пра гэта гаспадару свайму. Тады, угневаўшыся, гаспадар дома сказаў рабу свайму: ідзі хутчэй па вуліцах і завулках горада, і прывядзі сюды ўбогіх, калекаў, кульгавых і сьляпых.

Ì vârnuǔšysâ, rab toj danës pra gèta gaspadaru svajmu. Tady, ugnevaǔšysâ, gaspadar doma skazaǔ rabu svajmu: ìdzì hutčèj pa vulìcah ì zavulkah gorada, ì pryvâdzì sûdy ǔbogìh, kalekaǔ, kul′gavyh ì s′lâpyh.

22. І сказаў раб: спадару! зроблена, як загадаў ты, і яшчэ ёсьць месца.

Ì skazaǔ rab: spadaru! zroblena, âk zagadaǔ ty, ì âščè ës′c′ mesca.

23. Гаспадар сказаў рабу: ідзі па дарогах і ўздоўж платоў і ўгавары прыйсьці, каб напоўніўся дом мой;

Gaspadar skazaǔ rabu: ìdzì pa darogah ì ǔzdoǔž platoǔ ì ǔgavary pryjs′cì, kab napoǔnìǔsâ dom moj;

24. бо кажу вам, што ніхто з тых запрошаных ня з'есьць маёй вячэры: бо шмат пакліканых, ды мала выбраных.

bo kažu vam, što nìhto z tyh zaprošanyh nâ z'es′c′ maëj vâčèry: bo šmat paklìkanyh, dy mala vybranyh.

25. Зь Ім ішло мноства людзей; і Ён, зьвярнуўшыся, сказаў ім:

Z′ Ìm ìšlo mnostva lûdzej; ì Ën, z′vârnuǔšysâ, skazaǔ ìm:

26. калі хто прыходзіць да Мяне, і не зьненавідзіць бацькі свайго і маці, і жонкі і дзяцей, і сірот і сёстраў, а пры гэтым і самога жыцьця свайго, той ня можа быць Маім вучнем;

kalì hto pryhodzìc′ da Mâne, ì ne z′nenavìdzìc′ bac′kì svajgo ì macì, ì žonkì ì dzâcej, ì sìrot ì sëstraǔ, a pry gètym ì samoga žyc′câ svajgo, toj nâ moža byc′ Maìm vučnem;

27. і хто не нясе крыжа свайго і ня ідзе за Мною, ня можа быць Маім вучнем.

ì hto ne nâse kryža svajgo ì nâ ìdze za Mnoû, nâ moža byc′ Maìm vučnem.

28. Бо хто з вас, хочучы збудаваць вежу, ня сядзе сьпярша і не палічыць выдатакаў, ці мае ён, што трэба на будову яе,

Bo hto z vas, hočučy zbudavac′ vežu, nâ sâdze s′pârša ì ne palìčyc′ vydatakaǔ, cì mae ën, što trèba na budovu âe,

29. каб, калі закладзе падмурак і ня зможа закончыць, усе, хто гэта бачыць, не пасьмяяліся зь яго,

kab, kalì zakladze padmurak ì nâ zmoža zakončyc′, use, hto gèta bačyc′, ne pas′mââlìsâ z′ âgo,

30. кажучы: гэты чалавек пачаў будаваць і ня мог закончыць?

kažučy: gèty čalavek pačaǔ budavac′ ì nâ mog zakončyc′?

31. Альбо які цар, ідучы на вайну супроць іншага цара, ня сядзе і не параіцца папярэдне, ці моцны ён зь дзесяцьцю тысячамі стаць супроць таго, хто ідзе на яго з дваццацьцю тысячамі?

Al′bo âkì car, ìdučy na vajnu suproc′ ìnšaga cara, nâ sâdze ì ne paraìcca papârèdne, cì mocny ën z′ dzesâc′cû tysâčamì stac′ suproc′ tago, hto ìdze na âgo z dvaccac′cû tysâčamì?

32. інакш, пакуль той яшчэ далёка, ён пашле да яго пасольства - прасіць міру.

ìnakš, pakul′ toj âščè dalëka, ën pašle da âgo pasol′stva - prasìc′ mìru.

33. Так кожны з вас, хто не адцураецца ўсяго, што мае, ня можа быць Маім вучнем.

Tak kožny z vas, hto ne adcuraecca ǔsâgo, što mae, nâ moža byc′ Maìm vučnem.

34. Соль - добрая рэч; але калі соль страціць сілу, чым асаліць яе?

Sol′ - dobraâ rèč; ale kalì sol′ stracìc′ sìlu, čym asalìc′ âe?

35. ні ў зямлю, ні ў гной ня прыдасца; прэч выкідаюць яе. Хто мае вушы, каб чуць, няхай чуе!

nì ǔ zâmlû, nì ǔ gnoj nâ prydasca; prèč vykìdaûc′ âe. Hto mae vušy, kab čuc′, nâhaj čue!

15 Кіраўнік

1. Наблізіліся да Яго ўсе мытнікі і грэшнікі слухаць Яго.

Nablìzìlìsâ da Âgo ǔse mytnìkì ì grèšnìkì sluhac′ Âgo.

2. А фарысэі і кніжнікі наракалі, кажучы: Ён прымае грэшнікаў і есьць зь імі.

A farysèì ì knìžnìkì narakalì, kažučy: Ën prymae grèšnìkaǔ ì es′c′ z′ ìmì.

3. Але Ён сказаў ім наступную прытчу:

Ale Ën skazaǔ ìm nastupnuû prytču:

4. хто з вас, маючы сто авечак і згубіўшы адну зь іх, не пакіне дзевяноста дзевяцёх ў пустыні і ня пойдзе па прапалую, пакуль ня знойдзе яе?

hto z vas, maûčy sto avečak ì zgubìǔšy adnu z′ ìh, ne pakìne dzevânosta dzevâcëh ǔ pustynì ì nâ pojdze pa prapaluû, pakul′ nâ znojdze âe?

5. А знайшоўшы, возьме яе на плечы свае з радасьцю;

A znajšoǔšy, voz′me âe na plečy svae z radas′cû;

6. і прыйшоўшы дамоў, пакліча сяброў і суседзяў і скажа ім; парадуйцеся са мною, я знайшоў маю прапалую авечку.

ì pryjšoǔšy damoǔ, paklìča sâbroǔ ì susedzâǔ ì skaža ìm; paradujcesâ sa mnoû, â znajšoǔ maû prapaluû avečku.

7. Маўляю вам, што так на нябёсах болей радасьці будзе за аднаго грэшніка, які каецца, чым за дзевяноста дзевяцёх праведнікаў, якія ня маюць патрэбы ў каяньні.

Maǔlâû vam, što tak na nâbësah bolej radas′cì budze za adnago grèšnìka, âkì kaecca, čym za dzevânosta dzevâcëh pravednìkaǔ, âkìâ nâ maûc′ patrèby ǔ kaân′nì.

8. Альбо якая жанчына, маючы дзесяць драхмаў, калі згубіць адну драхму, не запаліць сьвечкі і не пачне месьці пакой і шукаць пільна, пакуль ня знойдзе?

Al′bo âkaâ žančyna, maûčy dzesâc′ drahmaǔ, kalì zgubìc′ adnu drahmu, ne zapalìc′ s′večkì ì ne pačne mes′cì pakoj ì šukac′ pìl′na, pakul′ nâ znojdze?

9. А знайшоўшы, пакліча сябровак і суседак і скажа: парадуйцеся са мною, я знайшла згубленую драхму,

A znajšoǔšy, paklìča sâbrovak ì susedak ì skaža: paradujcesâ sa mnoû, â znajšla zgublenuû drahmu,

10. Так, кажу вам, бывае радасьць у анёлаў Божых і за аднаго грэшніка, які каецца.

Tak, kažu vam, byvae radas′c′ u anëlaǔ Božyh ì za adnago grèšnìka, âkì kaecca.

11. Яшчэ сказаў: у аднаго чалавека было два сыны;

Âščè skazaǔ: u adnago čalaveka bylo dva syny;

12. і сказаў малодшы бацьку: тата! дай мне належную мне долю маёмасьці. І бацька падзяліў ім маёмасьць.

ì skazaǔ malodšy bac′ku: tata! daj mne naležnuû mne dolû maëmas′cì. Ì bac′ka padzâlìǔ ìm maëmas′c′.

13. Праз колькі дзён малодшы сын, сабраўшы ўсё, пайшоў у далёкі край і там распусьціў маёмасьць сваю, жывучы распусна.

Praz kol′kì dzën malodšy syn, sabraǔšy ǔsë, pajšoǔ u dalëkì kraj ì tam raspus′cìǔ maëmas′c′ svaû, žyvučy raspusna.

14. А калі ён пражыў усё, настаў вялікі голад у той краіне, і ён апынуўся ў нястачы;

A kalì ën pražyǔ usë, nastaǔ vâlìkì golad u toj kraìne, ì ën apynuǔsâ ǔ nâstačy;

15. і пайшоў, прыстаў да аднаго жыхара той краіны, а той паслаў яго на палі свае пасьвіць сьвіньні;

ì pajšoǔ, prystaǔ da adnago žyhara toj kraìny, a toj paslaǔ âgo na palì svae pas′vìc′ s′vìn′nì;

16. і ён рады быў напоўніць чэрава сваё струкамі, якія елі сьвіньні, але ніхто не даваў яму.

ì ën rady byǔ napoǔnìc′ čèrava svaë strukamì, âkìâ elì s′vìn′nì, ale nìhto ne davaǔ âmu.

17. Апамятаўшыся, сказаў: колькі парабкаў у бацькі майго маюць лішкі хлеба, а я паміраю з голаду!

Apamâtaǔšysâ, skazaǔ: kol′kì parabkaǔ u bac′kì majgo maûc′ lìškì hleba, a â pamìraû z goladu!

18. Устану, пайду да бацькі майго і скажу яму: тата! я зграшыў супроць неба і перад табою,

Ustanu, pajdu da bac′kì majgo ì skažu âmu: tata! â zgrašyǔ suproc′ neba ì perad taboû,

19. і ўжо ня варты называцца сынам тваім; прымі мяне ў лік парабкаў тваіх.

ì ǔžo nâ varty nazyvacca synam tvaìm; prymì mâne ǔ lìk parabkaǔ tvaìh.

20. Устаў і пайшоў да бацькі свайго. І калі ён быў яшчэ далёка, убачыў яго бацька ягоны і ўмілажаліўся; і пабегшы, упаў яму на шыю і пацалаваў яго.

Ustaǔ ì pajšoǔ da bac′kì svajgo. Ì kalì ën byǔ âščè dalëka, ubačyǔ âgo bac′ka âgony ì ǔmìlažalìǔsâ; ì pabegšy, upaǔ âmu na šyû ì pacalavaǔ âgo.

21. А сын сказаў яму: тата! я зграшыў супроць неба і перад табою, і ўжо ня варты называцца сынам тваім.

A syn skazaǔ âmu: tata! â zgrašyǔ suproc′ neba ì perad taboû, ì ǔžo nâ varty nazyvacca synam tvaìm.

22. А бацька сказаў рабам сваім: прынясеце найлепшую вопратку і апранеце яго, і дайце пярсьцёнак на руку яму і абутак на ногі;

A bac′ka skazaǔ rabam svaìm: prynâsece najlepšuû vopratku ì apranece âgo, ì dajce pârs′cënak na ruku âmu ì abutak na nogì;

23. і прывядзеце ўкормленае цяля і закалеце: будзем есьці і весяліцца,

ì pryvâdzece ǔkormlenae câlâ ì zakalece: budzem es′cì ì vesâlìcca,

24. бо гэты сын мой быў мёртвы і ажыў, прападаў і знайшоўся. І пачалі весяліцца.

bo gèty syn moj byǔ mërtvy ì ažyǔ, prapadaǔ ì znajšoǔsâ. Ì pačalì vesâlìcca.

25. А старэйшы сын ягоны быў на полі; і вяртаючыся, калі наблізіўся да дома, пачуў сьпевы і весялосьць;

A starèjšy syn âgony byǔ na polì; ì vârtaûčysâ, kalì nablìzìǔsâ da doma, pačuǔ s′pevy ì vesâlos′c′;

26. і паклікаўшы аднаго слугу, спытаўся: што гэта такое?

ì paklìkaǔšy adnago slugu, spytaǔsâ: što gèta takoe?

27. Той сказаў яму: брат твой прыйшоў, і бацька твой закалоў укормленае цяля, бо прыняў яго здаровага.

Toj skazaǔ âmu: brat tvoj pryjšoǔ, ì bac′ka tvoj zakaloǔ ukormlenae câlâ, bo prynâǔ âgo zdarovaga.

28. Ён угневаўся і не хацеў увайсьці. А бацька, выйшаўшы, клікаў яго.

Ën ugnevaǔsâ ì ne haceǔ uvajs′cì. A bac′ka, vyjšaǔšy, klìkaǔ âgo.

29. Але ён сказаў у адказ бацьку: вось, я столькі гадоў служу табе і ніколі не пераступаў загаду твайго, але ты ніколі ня даў мне і казьляняці, каб мне павесяліцца зь сябрамі маімі;

Ale ën skazaǔ u adkaz bac′ku: vos′, â stol′kì gadoǔ služu tabe ì nìkolì ne perastupaǔ zagadu tvajgo, ale ty nìkolì nâ daǔ mne ì kaz′lânâcì, kab mne pavesâlìcca z′ sâbramì maìmì;

30. а калі сын твой, вось гэты, распусьціўшы маёмасьць сваю з блудніцамі, прыйшоў, ты закалоў яму ўкормленае цяля.

a kalì syn tvoj, vos′ gèty, raspus′cìǔšy maëmas′c′ svaû z bludnìcamì, pryjšoǔ, ty zakaloǔ âmu ǔkormlenae câlâ.

31. А ён сказаў яму: сыне мой! ты заўсёды са мною, і ўсё маё ёсьць тваё;

A ën skazaǔ âmu: syne moj! ty zaǔsëdy sa mnoû, ì ǔsë maë ës′c′ tvaë;

32. а з таго трэба было радавацца і весяліцца, што брат твой гэты быў мёртвы і ажыў, прападаў і знайшоўся.

a z tago trèba bylo radavacca ì vesâlìcca, što brat tvoj gèty byǔ mërtvy ì ažyǔ, prapadaǔ ì znajšoǔsâ.

16 Кіраўнік

1. Сказаў жа і вучням Сваім: адзін чалавек быў багаты і меў упраўніка, на якога данесьлі яму, што распускае маёмасьць ягоную;

Skazaǔ ža ì vučnâm Svaìm: adzìn čalavek byǔ bagaty ì meǔ upraǔnìka, na âkoga danes′lì âmu, što raspuskae maëmas′c′ âgonuû;

2. і паклікаўшы яго, сказаў яму: што гэта я чую пра цябе?

ì paklìkaǔšy âgo, skazaǔ âmu: što gèta â čuû pra câbe?

3. Тады ўпраўнік сказаў сам сабе: што мне рабіць? гаспадар мой адбірае ў мяне ўправу над домам: капаць не магу, прасіць саромеюся;

Tady ǔpraǔnìk skazaǔ sam sabe: što mne rabìc′? gaspadar moj adbìrae ǔ mâne ǔpravu nad domam: kapac′ ne magu, prasìc′ saromeûsâ;

4. ведаю, што зрабіць, каб прынялі мяне ў дамы свае, калі адхілены буду ад управы над домам.

vedaû, što zrabìc′, kab prynâlì mâne ǔ damy svae, kalì adhìleny budu ad upravy nad domam.

5. І паклікаўшы даўжнікоў гаспадара свайго, кожнага паасобку, сказаў першаму: колькі ты вінен гаспадару майму?

Ì paklìkaǔšy daǔžnìkoǔ gaspadara svajgo, kožnaga paasobku, skazaǔ peršamu: kol′kì ty vìnen gaspadaru majmu?

6. Той сказаў: сто мераў алею. І сказаў яму: вазьмі тваю расьпіску і сядай, хутчэй напішы: пяцьдзясят.

Toj skazaǔ: sto meraǔ aleû. Ì skazaǔ âmu: vaz′mì tvaû ras′pìsku ì sâdaj, hutčèj napìšy: pâc′dzâsât.

7. Потым другому сказаў: а ты колькі вінен? той сказаў: сто мераў пшаніцы. І сказаў яму: вазьмі тваю расьпіску і напішы: восемдзесят.

Potym drugomu skazaǔ: a ty kol′kì vìnen? toj skazaǔ: sto meraǔ pšanìcy. Ì skazaǔ âmu: vaz′mì tvaû ras′pìsku ì napìšy: vosemdzesât.

8. І пахваліў гаспадар упраўніка нявернага, што абачліва зрабіў; бо сыны веку гэтага здагадлівейшыя за сыноў сьвету ў сваім родзе.

Ì pahvalìǔ gaspadar upraǔnìka nâvernaga, što abačlìva zrabìǔ; bo syny veku gètaga zdagadlìvejšyâ za synoǔ s′vetu ǔ svaìm rodze.

9. І я кажу вам: набывайце сабе сяброў багацьцем няправедным, каб яны, калі зубожыцеся, прынялі вас у вечныя сялібы.

Ì â kažu vam: nabyvajce sabe sâbroǔ bagac′cem nâpravednym, kab âny, kalì zubožycesâ, prynâlì vas u večnyâ sâlìby.

10. Верны ў малым і ў вялікім верны, а няверны ў малым няверны і ў вялікім.

Verny ǔ malym ì ǔ vâlìkìm verny, a nâverny ǔ malym nâverny ì ǔ vâlìkìm.

11. Дык вось, калі вы ў няправедным багацьці ня былі верныя, хто даверыць вам сапраўднае?

Dyk vos′, kalì vy ǔ nâpravednym bagac′cì nâ bylì vernyâ, hto daveryc′ vam sapraǔdnae?

12. І калі ў чужым ня былі верныя, хто дасьць вам вашае?

Ì kalì ǔ čužym nâ bylì vernyâ, hto das′c′ vam vašae?

13. Ніякі слуга ня можа служыць двум гаспадарам, бо альбо аднаго будзе ненавідзець, а другога любіць; альбо аднаму пачне рупліва дагаджаць, а пра другога ня дбаць. Ня можаце служыць Богу і мамоне.

Nìâkì sluga nâ moža služyc′ dvum gaspadaram, bo al′bo adnago budze nenavìdzec′, a drugoga lûbìc′; al′bo adnamu pačne ruplìva dagadžac′, a pra drugoga nâ dbac′. Nâ možace služyc′ Bogu ì mamone.

14. Чулі ўсё гэта і фарысэі, якія былі срэбралюбцы, і яны сьмяяліся зь Яго.

Čulì ǔsë gèta ì farysèì, âkìâ bylì srèbralûbcy, ì âny s′mââlìsâ z′ Âgo.

15. Ён сказаў ім: вы аказваеце сябе праведнікамі перад людзьмі, але Бог ведае сэрцы вашыя: бо, што высока ў людзей, тое брыдота перад Богам.

Ën skazaǔ ìm: vy akazvaece sâbe pravednìkamì perad lûdz′mì, ale Bog vedae sèrcy vašyâ: bo, što vysoka ǔ lûdzej, toe brydota perad Bogam.

16. Закон і прарокі да Яна; з гэтага часу Царства Божае зьвястуецца, і кожны з намогаю ўваходзіць у яго.

Zakon ì prarokì da Âna; z gètaga času Carstva Božae z′vâstuecca, ì kožny z namogaû ǔvahodzìc′ u âgo.

17. Але хутчэй неба і зямля мінуцца, чым адна рыска з закону прападзе.

Ale hutčèj neba ì zâmlâ mìnucca, čym adna ryska z zakonu prapadze.

18. Кожны, хто разводзіцца з жонкай сваёю і жэніцца зь іншаю, чыніць пералюб; і кожны, хто жэніцца з разьведзенай з мужам, чыніць пералюб.

Kožny, hto razvodzìcca z žonkaj svaëû ì žènìcca z′ ìnšaû, čynìc′ peralûb; ì kožny, hto žènìcca z raz′vedzenaj z mužam, čynìc′ peralûb.

19. Нейкі чалавек быў багаты, апранаўся ў парфіру і вісон і кожны дзень банкетаваў раскошна.

Nejkì čalavek byǔ bagaty, apranaǔsâ ǔ parfìru ì vìson ì kožny dzen′ banketavaǔ raskošna.

20. Быў таксама нейкі жабрак, на імя Лазар, які ляжаў каля варотаў ягоных ў струпах

Byǔ taksama nejkì žabrak, na ìmâ Lazar, âkì lâžaǔ kalâ varotaǔ âgonyh ǔ strupah

21. і хацеў накарміцца крошкамі, што падалі са стала багацея, і сабакі праходзілі і лізалі струпы ягоныя.

ì haceǔ nakarmìcca kroškamì, što padalì sa stala bagaceâ, ì sabakì prahodzìlì ì lìzalì strupy âgonyâ.

22. Памёр жабрак і ўзьнесены быў анёламі на ўлоньне Абрагамавае; памёр і багаты, і пахавалі яго;

Pamër žabrak ì ǔz′neseny byǔ anëlamì na ǔlon′ne Abragamavae; pamër ì bagaty, ì pahavalì âgo;

23. і ў пекле, ужо ў пакутах, ён узьвёў вочы свае, убачыў удалечыні Абрагама і Лазара на ўлоньні ягоным,

ì ǔ pekle, užo ǔ pakutah, ën uz′vëǔ vočy svae, ubačyǔ udalečynì Abragama ì Lazara na ǔlon′nì âgonym,

24. і загаласіўшы, сказаў: Войча Абрагаме! умілажалься сэрцам зь мяне і пашлі Лазара, каб умачыў канец пальца свайго ў ваду і ахаладзіў язык мой, бо я пакутую ў полымі гэтым.

ì zagalasìǔšy, skazaǔ: Vojča Abragame! umìlažal′sâ sèrcam z′ mâne ì pašlì Lazara, kab umačyǔ kanec pal′ca svajgo ǔ vadu ì ahaladzìǔ âzyk moj, bo â pakutuû ǔ polymì gètym.

25. Але Абрагам сказаў: дзіця! згадай, што ты атрымаў ужо добраснае тваё ў жыцьці тваім, а Лазар ліхое; і цяпер ён тут суцяшаецца, а ты пакутуеш;

Ale Abragam skazaǔ: dzìcâ! zgadaj, što ty atrymaǔ užo dobrasnae tvaë ǔ žyc′cì tvaìm, a Lazar lìhoe; ì câper ën tut sucâšaecca, a ty pakutueš;

26. і звыш таго паміж намі і вамі пакладзена вялізная прорва, так што тыя, хто хоча перайсьці адсюль да вас, ня могуць, гэтак сама і адтуль да нас не пераходзяць.

ì zvyš tago pamìž namì ì vamì pakladzena vâlìznaâ prorva, tak što tyâ, hto hoča perajs′cì adsûl′ da vas, nâ moguc′, gètak sama ì adtul′ da nas ne perahodzâc′.

27. Тады сказаў ён: дык прашу цябе, войча, пашлі яго ў дом бацькі майго,

Tady skazaǔ ën: dyk prašu câbe, vojča, pašlì âgo ǔ dom bac′kì majgo,

28. бо ў мяне пяць братоў: хай ён засьведчыць ім, каб і яны ня прыйшлі ў гэтае месца пакуты.

bo ǔ mâne pâc′ bratoǔ: haj ën zas′vedčyc′ ìm, kab ì âny nâ pryjšlì ǔ gètae mesca pakuty.

29. Абрагам сказаў яму: у іх ёсьць Майсей і прарокі; хай слухаюцца іх.

Abragam skazaǔ âmu: u ìh ës′c′ Majsej ì prarokì; haj sluhaûcca ìh.

30. А ён сказаў: не, войча Абрагаме! але калі хто зь мёртвых прыйдзе да іх, пакаюцца.

A ën skazaǔ: ne, vojča Abragame! ale kalì hto z′ mërtvyh pryjdze da ìh, pakaûcca.

31. Тады Абрагам сказаў яму: калі Майсея і прарокаў ня слухаюцца, дык, калі б хто і зь мёртвых уваскрэс, не павераць.

Tady Abragam skazaǔ âmu: kalì Majseâ ì prarokaǔ nâ sluhaûcca, dyk, kalì b hto ì z′ mërtvyh uvaskrès, ne paverac′.

17 Кіраўнік

1. Сказаў Ісус таксама вучням Сваім: немагчыма ня прыйсьці звадам, але гора таму, праз каго яны прыходзяць:

Skazaǔ Ìsus taksama vučnâm Svaìm: nemagčyma nâ pryjs′cì zvadam, ale gora tamu, praz kago âny pryhodzâc′:

2. лепш было б яму, калі б мельны жарон павесілі яму на шыю і кінулі яго ў мора, чым калі б ён спакусіў аднаго з малых гэтых.

lepš bylo b âmu, kalì b mel′ny žaron pavesìlì âmu na šyû ì kìnulì âgo ǔ mora, čym kalì b ën spakusìǔ adnago z malyh gètyh.

3. Глядзеце на сябе. Калі ж згрэшыць супроць цябе брат твой, ушчуй яго, і калі пакаецца, даруй яму.

Glâdzece na sâbe. Kalì ž zgrèšyc′ suproc′ câbe brat tvoj, uščuj âgo, ì kalì pakaecca, daruj âmu.

4. і калі сем разоў на дзень згрэшыць супроць цябе і сем разоў на дзень навернецца, і скажа: каюся, - даруй яму.

ì kalì sem razoǔ na dzen′ zgrèšyc′ suproc′ câbe ì sem razoǔ na dzen′ navernecca, ì skaža: kaûsâ, - daruj âmu.

5. І сказалі апосталы Госпаду: памнож у нас веру.

Ì skazalì apostaly Gospadu: pamnož u nas veru.

6. Гасподзь сказаў: калі б вы мелі веру зь зерне гарчычнае і сказалі смакоўніцы гэтай: вырвіся і перасадзіся ў мора, - дык яна паслухалася б вас.

Gaspodz′ skazaǔ: kalì b vy melì veru z′ zerne garčyčnae ì skazalì smakoǔnìcy gètaj: vyrvìsâ ì perasadzìsâ ǔ mora, - dyk âna pasluhalasâ b vas.

7. Хто з вас, маючы раба, які арэ альбо пасьвіць, калі вернецца ён з поля, скажа яму: хадзі хутчэй, сядай за стол?

Hto z vas, maûčy raba, âkì arè al′bo pas′vìc′, kalì vernecca ën z polâ, skaža âmu: hadzì hutčèj, sâdaj za stol?

8. Наадварот, ці ня скажа яму: прыгатуй мне павячэраць і, падперазаўшыся, служы мне, пакуль буду есьці і піць, і потым еж і пі сам?

Naadvarot, cì nâ skaža âmu: prygatuj mne pavâčèrac′ ì, padperazaǔšysâ, služy mne, pakul′ budu es′cì ì pìc′, ì potym ež ì pì sam?

9. Ці будзе ён дзякаваць рабу гэтаму за тое, што ён выканаў загад? ня думаю.

Cì budze ën dzâkavac′ rabu gètamu za toe, što ën vykanaǔ zagad? nâ dumaû.

10. Гэтак сама і вы, калі выканаеце ўсё загаданае вам, кажэце: мы рабы нічога ня вартыя, бо зрабілі, што павінны былі зрабіць.

Gètak sama ì vy, kalì vykanaece ǔsë zagadanae vam, kažèce: my raby nìčoga nâ vartyâ, bo zrabìlì, što pavìnny bylì zrabìc′.

11. Ідучы ў Ерусалім, Ён праходзіў паміж Самарыяй і Галілеяю.

Ìdučy ǔ Erusalìm, Ën prahodzìǔ pamìž Samaryâj ì Galìleâû.

12. І калі ўваходзіў Ён у адно селішча, сустрэлі Яго дзесяць чалавек пракажоных, якія спыніліся зводдаль,

Ì kalì ǔvahodzìǔ Ën u adno selìšča, sustrèlì Âgo dzesâc′ čalavek prakažonyh, âkìâ spynìlìsâ zvoddal′,

13. і моцным голасам казалі: Ісусе Настаўнік, памілуй нас.

ì mocnym golasam kazalì: Ìsuse Nastaǔnìk, pamìluj nas.

14. Убачыўшы іх, Ён сказаў ім: ідзеце, пакажэцеся сьвятарам. І пакуль яны ішлі, ачысьціліся.

Ubačyǔšy ìh, Ën skazaǔ ìm: ìdzece, pakažècesâ s′vâtaram. Ì pakul′ âny ìšlì, ačys′cìlìsâ.

15. А адзін зь іх, бачачы, што ацалёны, вярнуўся, моцным голасам услаўляючы Бога,

A adzìn z′ ìh, bačačy, što acalëny, vârnuǔsâ, mocnym golasam uslaǔlâûčy Boga,

16. і ўпаў ніцма да ног Ягоных, дзякуючы Яму; і гэта быў Самаранін.

ì ǔpaǔ nìcma da nog Âgonyh, dzâkuûčy Âmu; ì gèta byǔ Samaranìn.

17. Тады Ісус сказаў: ці ня дзесяць ачысьціліся? дзе ж дзевяць?

Tady Ìsus skazaǔ: cì nâ dzesâc′ ačys′cìlìsâ? dze ž dzevâc′?

18. як яны не вярнуліся ўзьнесьці славу Богу, апрача гэтага іншапляменца?

âk âny ne vârnulìsâ ǔz′nes′cì slavu Bogu, aprača gètaga ìnšaplâmenca?

19. І сказаў яму: устань, ідзі; вера твая ўратавала цябе.

Ì skazaǔ âmu: ustan′, ìdzì; vera tvaâ ǔratavala câbe.

20. А як спыталіся ў Яго фарысэі, калі прыйдзе Царства Божае, адказваў ім: ня прыйдзе Царства Божае ўвачавідкі,

A âk spytalìsâ ǔ Âgo farysèì, kalì pryjdze Carstva Božae, adkazvaǔ ìm: nâ pryjdze Carstva Božae ǔvačavìdkì,

21. і ня скажуць: вось, яно тут, альбо: вось, там. Бо вось, Царства Божае ўнутры ў вас ёсьць.

ì nâ skažuc′: vos′, âno tut, al′bo: vos′, tam. Bo vos′, Carstva Božae ǔnutry ǔ vas ës′c′.

22. Сказаў таксама вучням: прыйдуць дні, калі захочаце бачыць хоць адзін зь дзён Сына Чалавечага, і ня ўбачыце;

Skazaǔ taksama vučnâm: pryjduc′ dnì, kalì zahočace bačyc′ hoc′ adzìn z′ dzën Syna Čalavečaga, ì nâ ǔbačyce;

23. і скажуць вам: вось, тут, альбо: вось, там, - ня ідзеце і ня гневайцеся:

ì skažuc′ vam: vos′, tut, al′bo: vos′, tam, - nâ ìdzece ì nâ gnevajcesâ:

24. бо як маланка, што бліснула з аднаго краю неба, бліскае да другога краю неба, так будзе Сын Чалавечы ў дзень Свой.

bo âk malanka, što blìsnula z adnago kraû neba, blìskae da drugoga kraû neba, tak budze Syn Čalavečy ǔ dzen′ Svoj.

25. Але сьпярша належыць Яму шмат адпакутаваць і быць адкінутым родам гэтым.

Ale s′pârša naležyc′ Âmu šmat adpakutavac′ ì byc′ adkìnutym rodam gètym.

26. І як было ў дні Ноя, так будзе і ў дні Сына Чалавечага:

Ì âk bylo ǔ dnì Noâ, tak budze ì ǔ dnì Syna Čalavečaga:

27. елі, пілі, жаніліся, выходзілі замуж, да таго дня, як увайшоў Ной у каўчэг, і прыйшоў патоп і зьнішчыў усіх.

elì, pìlì, žanìlìsâ, vyhodzìlì zamuž, da tago dnâ, âk uvajšoǔ Noj u kaǔčèg, ì pryjšoǔ patop ì z′nìščyǔ usìh.

28. Гэтак сама было і ў дні Лота: елі, пілі, куплялі, прадавалі, садзілі, будавалі;

Gètak sama bylo ì ǔ dnì Lota: elì, pìlì, kuplâlì, pradavalì, sadzìlì, budavalì;

29. але ў дзень, калі Лот выйшаў з Садомы, праліўся зь неба дождж агнявы і серны і вынішчыў усіх:

ale ǔ dzen′, kalì Lot vyjšaǔ z Sadomy, pralìǔsâ z′ neba doždž agnâvy ì serny ì vynìščyǔ usìh:

30. так будзе і ў той дзень, калі Сын Чалавечы адкрыецца.

tak budze ì ǔ toj dzen′, kalì Syn Čalavečy adkryecca.

31. У той дзень, хто будзе на даху, а рэчы ягоныя ў доме, той ня сыходзь узяць іх; і хто будзе на полі, таксама не вяртайся назад;

U toj dzen′, hto budze na dahu, a rèčy âgonyâ ǔ dome, toj nâ syhodz′ uzâc′ ìh; ì hto budze na polì, taksama ne vârtajsâ nazad;

32. успамінайце жонку Лотаву.

uspamìnajce žonku Lotavu.

33. Хто будзе ашчаджаць душу сваю, той загубіць яе; а хто загубіць яе, той ажывіць яе.

Hto budze aščadžac′ dušu svaû, toj zagubìc′ âe; a hto zagubìc′ âe, toj ažyvìc′ âe.

34. Маўляю вам: у тую ноч будуць двое на адной пасьцелі: адзін возьмецца, а другі пакінецца;

Maǔlâû vam: u tuû noč buduc′ dvoe na adnoj pas′celì: adzìn voz′mecca, a drugì pakìnecca;

35. дзьве будуць малоць разам: адна возьмецца, а другая пакінецца:

dz′ve buduc′ maloc′ razam: adna voz′mecca, a drugaâ pakìnecca:

36. двое будуць на полі: адзін возьмецца, а другі пакінецца.

dvoe buduc′ na polì: adzìn voz′mecca, a drugì pakìnecca.

37. На гэта сказалі Яму: дзе, Госпадзе? А Ён сказаў ім: дзе труп, там зьбяруцца і арлы.

Na gèta skazalì Âmu: dze, Gospadze? A Ën skazaǔ ìm: dze trup, tam z′bârucca ì arly.

18 Кіраўнік

1. Сказаў ім таксама прытчу пра тое, што трэба заўсёды маліцца і ня падаць духам.

Skazaǔ ìm taksama prytču pra toe, što trèba zaǔsëdy malìcca ì nâ padac′ duham.

2. кажучы: у адным горадзе быў судзьдзя, які Бога не баяўся і людзей не саромеўся.

kažučy: u adnym goradze byǔ sudz′dzâ, âkì Boga ne baâǔsâ ì lûdzej ne saromeǔsâ.

3. У тым самым горадзе была адна ўдава, і яна, прыходзячы да яго, казала: абарані мяне ад супраціўніка майго.

U tym samym goradze byla adna ǔdava, ì âna, pryhodzâčy da âgo, kazala: abaranì mâne ad supracìǔnìka majgo.

4. Але ён доўгі час не хацеў. А потым сказаў сам сабе: хоць і Бога не баюся і людзей не саромеюся,

Ale ën doǔgì čas ne haceǔ. A potym skazaǔ sam sabe: hoc′ ì Boga ne baûsâ ì lûdzej ne saromeûsâ,

5. але як што гэтая ўдава не дае мне спакою, абараню яе, каб яна ня прыходзіла больш дакучаць мне.

ale âk što gètaâ ǔdava ne dae mne spakoû, abaranû âe, kab âna nâ pryhodzìla bol′š dakučac′ mne.

6. І сказаў Гасподзь: чуеце, што кажа судзьдзя няправедны?

Ì skazaǔ Gaspodz′: čuece, što kaža sudz′dzâ nâpravedny?

7. Ці ж Бог не абароніць выбраных Сваіх, што галосяць да Яго дзень і ноч, хоць і марудзіць абараніць іх?

Cì ž Bog ne abaronìc′ vybranyh Svaìh, što galosâc′ da Âgo dzen′ ì noč, hoc′ ì marudzìc′ abaranìc′ ìh?

8. кажу вам, што падасьць ім абарону неўзабаве. А Сын Чалавечы, прыйшоўшы, ці знойдзе веру на зямлі?

kažu vam, što padas′c′ ìm abaronu neǔzabave. A Syn Čalavečy, pryjšoǔšy, cì znojdze veru na zâmlì?

9. Сказаў таксама да некаторых, якія былі ўпэўненыя ў сабе, што яны праведныя, і прыніжалі іншых, наступную прытчу:

Skazaǔ taksama da nekatoryh, âkìâ bylì ǔpèǔnenyâ ǔ sabe, što âny pravednyâ, ì prynìžalì ìnšyh, nastupnuû prytču:

10. два чалавекі ўвайшлі ў храм памаліцца: адзін фарысэй, а другі мытнік.

dva čalavekì ǔvajšlì ǔ hram pamalìcca: adzìn farysèj, a drugì mytnìk.

11. Фарысэй, стаўшы, маліўся сам сабе так: Божа! дзякую Табе, што я не такі, як іншыя людзі, рабаўнікі, крыўдзіцелі, блудадзеі, альбо як гэты мытнік:

Farysèj, staǔšy, malìǔsâ sam sabe tak: Boža! dzâkuû Tabe, što â ne takì, âk ìnšyâ lûdzì, rabaǔnìkì, kryǔdzìcelì, bludadzeì, al′bo âk gèty mytnìk:

12. пашчуся два разы на тыдзень, даю дзесяціну з усяго, што набываю.

paščusâ dva razy na tydzen′, daû dzesâcìnu z usâgo, što nabyvaû.

13. А мытнік, стоячы воддаль, не адважваўся нават падняць вочы да неба; але, б'ючы сябе ў грудзі, казаў: Божа! будзь міласэрны да мяне, грэшніка!

A mytnìk, stoâčy voddal′, ne advažvaǔsâ navat padnâc′ vočy da neba; ale, b'ûčy sâbe ǔ grudzì, kazaǔ: Boža! budz′ mìlasèrny da mâne, grèšnìka!

14. Кажу вам, што гэты пайшоў у дом свой апраўданы болей, чым той: бо кожны, хто ўзьвялічвае сам сябе, паніжаны будзе, а хто паніжае сябе, узвысіцца.

Kažu vam, što gèty pajšoǔ u dom svoj apraǔdany bolej, čym toj: bo kožny, hto ǔz′vâlìčvae sam sâbe, panìžany budze, a hto panìžae sâbe, uzvysìcca.

15. Прыносілі да Яго і дзяцей, каб Ён дакрануўся да іх; а вучні, бачачы тое, забаранялі ім.

Prynosìlì da Âgo ì dzâcej, kab Ën dakranuǔsâ da ìh; a vučnì, bačačy toe, zabaranâlì ìm.

16. Але Ісус, паклікаўшы іх, сказаў: пусьцеце дзяцей прыходзіць да Мяне і не забараняйце ім, бо такіх ёсьць Царства Божае;

Ale Ìsus, paklìkaǔšy ìh, skazaǔ: pus′cece dzâcej pryhodzìc′ da Mâne ì ne zabaranâjce ìm, bo takìh ës′c′ Carstva Božae;

17. праўду кажу вам: хто ня прыме Царства Божага, як дзіця, той ня ўвойдзе ў яго.

praǔdu kažu vam: hto nâ pryme Carstva Božaga, âk dzìcâ, toj nâ ǔvojdze ǔ âgo.

18. І спытаўся ў Яго нехта з начальнікаў: Настаўнік добры! што мне рабіць, каб успадкаваць жыцьцё вечнае?

Ì spytaǔsâ ǔ Âgo nehta z načal′nìkaǔ: Nastaǔnìk dobry! što mne rabìc′, kab uspadkavac′ žyc′cë večnae?

19. Ісус сказаў яму: што ты называеш Мяне добрым? Ніхто ня добры, як толькі адзін Бог.

Ìsus skazaǔ âmu: što ty nazyvaeš Mâne dobrym? Nìhto nâ dobry, âk tol′kì adzìn Bog.

20. Ведаеш запаведзі: ня чыні пералюбу; не забівай; ня крадзь; ня сьведчы ілжыва; шануй бацьку твайго і маці тваю.

Vedaeš zapavedzì: nâ čynì peralûbu; ne zabìvaj; nâ kradz′; nâ s′vedčy ìlžyva; šanuj bac′ku tvajgo ì macì tvaû.

21. А той сказаў: усё гэта захаваў я зь юнацтва майго.

A toj skazaǔ: usë gèta zahavaǔ â z′ ûnactva majgo.

22. Пачуўшы гэта, Ісус сказаў яму: яшчэ аднаго не хапае табе: усё, што маеш, прадай і раздай убогім, і мець будзеш скарб на нябёсах, і прыходзь, і ідзі сьледам за Мною.

Pačuǔšy gèta, Ìsus skazaǔ âmu: âščè adnago ne hapae tabe: usë, što maeš, pradaj ì razdaj ubogìm, ì mec′ budzeš skarb na nâbësah, ì pryhodz′, ì ìdzì s′ledam za Mnoû.

23. А ён, пачуўшы гэта, засмуціўся, бо быў вельмі багаты.

A ën, pačuǔšy gèta, zasmucìǔsâ, bo byǔ vel′mì bagaty.

24. Ісус, бачачы, як ён засмуціўся, сказаў: як цяжка багатым маетнікам увайсьці ў Царства Божае!

Ìsus, bačačy, âk ën zasmucìǔsâ, skazaǔ: âk câžka bagatym maetnìkam uvajs′cì ǔ Carstva Božae!

25. бо лягчэй вярблюду прайсьці празь ігольныя вушкі, чым багатаму ўвайсьці ў Царства Божае!

bo lâgčèj vârblûdu prajs′cì praz′ ìgol′nyâ vuškì, čym bagatamu ǔvajs′cì ǔ Carstva Božae!

26. Тыя, што чулі гэта, сказалі: хто ж можа ўратавацца?

Tyâ, što čulì gèta, skazalì: hto ž moža ǔratavacca?

27. Але Ён сказаў: немагчымае людзям магчымае Богу.

Ale Ën skazaǔ: nemagčymae lûdzâm magčymae Bogu.

28. А Пётр сказаў: вось, мы пакінулі ўсё і пайшлі сьледам за Табою.

A Pëtr skazaǔ: vos′, my pakìnulì ǔsë ì pajšlì s′ledam za Taboû.

29. Ён сказаў ім: праўду кажу вам: няма нікога, хто пакінуў бы дом, альбо бацькоў, альбо братоў, альбо сёстраў, альбо жонку, альбо дзяцей дзеля Царства Божага,

Ën skazaǔ ìm: praǔdu kažu vam: nâma nìkoga, hto pakìnuǔ by dom, al′bo bac′koǔ, al′bo bratoǔ, al′bo sëstraǔ, al′bo žonku, al′bo dzâcej dzelâ Carstva Božaga,

30. і не атрымаў бы намнога больш у гэты час, і ў век будучага жыцьця вечнага.

ì ne atrymaǔ by namnoga bol′š u gèty čas, ì ǔ vek budučaga žyc′câ večnaga.

31. І адклікаўшы дванаццаць вучняў Сваіх, сказаў ім: вось, мы ўзыходзім у Ерусалім, і зьдзейсьніцца ўсё напісанае праз прарокаў пра Сына Чалавечага:

Ì adklìkaǔšy dvanaccac′ vučnâǔ Svaìh, skazaǔ ìm: vos′, my ǔzyhodzìm u Erusalìm, ì z′dzejs′nìcca ǔsë napìsanae praz prarokaǔ pra Syna Čalavečaga:

32. бо выдадуць Яго язычнікам і паглумляцца зь Яго, і зьняважаць Яго, і аплююць Яго,

bo vydaduc′ Âgo âzyčnìkam ì paglumlâcca z′ Âgo, ì z′nâvažac′ Âgo, ì aplûûc′ Âgo,

33. і будуць біць і заб'юць Яго; і на трэйці дзень уваскрэсьне.

ì buduc′ bìc′ ì zab'ûc′ Âgo; ì na trèjcì dzen′ uvaskrès′ne.

34. Але яны нічога з гэтага не зразумелі; словы гэтыя былі ім неспасьцігальныя, і яны не разумелі сказанага.

Ale âny nìčoga z gètaga ne zrazumelì; slovy gètyâ bylì ìm nespas′cìgal′nyâ, ì âny ne razumelì skazanaga.

35. А калі падыходзіў Ён да Ерыхона, адзін сьляпы сядзеў пры дарозе, просячы міласьціны;

A kalì padyhodzìǔ Ën da Eryhona, adzìn s′lâpy sâdzeǔ pry daroze, prosâčy mìlas′cìny;

36. і пачуўшы, што міма яго праходзяць людзі, спытаўся: што гэта такое?

ì pačuǔšy, što mìma âgo prahodzâc′ lûdzì, spytaǔsâ: što gèta takoe?

37. Яму сказалі, што Ісус Назарэй ідзе.

Âmu skazalì, što Ìsus Nazarèj ìdze.

38. Тады ён закрычаў: Ісусе, Сыне Давідаў! памілуй мяне.

Tady ën zakryčaǔ: Ìsuse, Syne Davìdaǔ! pamìluj mâne.

39. Тыя, што ішлі наперадзе, прымушалі яго маўчаць; але ён яшчэ мацней крычаў: Сыне Давідаў! памілуй мяне.

Tyâ, što ìšlì naperadze, prymušalì âgo maǔčac′; ale ën âščè macnej kryčaǔ: Syne Davìdaǔ! pamìluj mâne.

40. Ісус, спыніўшыся, загадаў прывесьці яго да Сябе. І калі той падышоў да Яго, спытаўся ў яго:

Ìsus, spynìǔšysâ, zagadaǔ pryves′cì âgo da Sâbe. Ì kalì toj padyšoǔ da Âgo, spytaǔsâ ǔ âgo:

41. чаго ты хочаш ад Мяне? Ён сказаў: Госпадзе! каб мне бачыць.

čago ty hočaš ad Mâne? Ën skazaǔ: Gospadze! kab mne bačyc′.

42. Ісус сказаў яму: Бач! вера твая ўратавала цябе.

Ìsus skazaǔ âmu: Bač! vera tvaâ ǔratavala câbe.

43. І ён адразу пачаў бачыць і пайшоў за Ім, славячы Бога. І ўвесь люд, бачачы гэта, узьнёс хвалу Богу.

Ì ën adrazu pačaǔ bačyc′ ì pajšoǔ za Ìm, slavâčy Boga. Ì ǔves′ lûd, bačačy gèta, uz′nës hvalu Bogu.

19 Кіраўнік

1. Потым Ісус увайшоў у Ерыхон і праходзіў празь яго.

Potym Ìsus uvajšoǔ u Eryhon ì prahodzìǔ praz′ âgo.

2. І вось, нехта на імя Закхей, начальнік мытнікаў і чалавек багаты,

Ì vos′, nehta na ìmâ Zakhej, načal′nìk mytnìkaǔ ì čalavek bagaty,

3. стараўся ўбачыць Ісуса, хт? Ён, але ня мог з-за людзей, бо малога быў росту;

staraǔsâ ǔbačyc′ Ìsusa, ht? Ën, ale nâ mog z-za lûdzej, bo maloga byǔ rostu;

4. і забегшы наперад, залез на смакоўніцу, каб убачыць Яго, бо Яму выпадала праходзіць міма яе.

ì zabegšy naperad, zalez na smakoǔnìcu, kab ubačyc′ Âgo, bo Âmu vypadala prahodzìc′ mìma âe.

5. Ісус, калі прыйшоў на гэтае месца, зірнуўшы, угледзеў яго і сказаў яму: Закхей! сыдзі хутчэй, бо сёньня трэба мне быць у цябе ў доме.

Ìsus, kalì pryjšoǔ na gètae mesca, zìrnuǔšy, ugledzeǔ âgo ì skazaǔ âmu: Zakhej! sydzì hutčèj, bo sën′nâ trèba mne byc′ u câbe ǔ dome.

6. І ён пасьпешна сышоў і прыняў Яго з радасьцю.

Ì ën pas′pešna syšoǔ ì prynâǔ Âgo z radas′cû.

7. І ўсе, бачачы тое, пачалі наракаць і казалі, што Ён зайшоў да грэшнага чалавека.

Ì ǔse, bačačy toe, pačalì narakac′ ì kazalì, što Ën zajšoǔ da grèšnaga čalaveka.

8. А Закхей, стаўшы, сказаў Госпаду: Госпадзе! палавіну маёмасьці маёй я аддам убогім і, калі каго чым пакрыўдзіў, аддам учатыракроць.

A Zakhej, staǔšy, skazaǔ Gospadu: Gospadze! palavìnu maëmas′cì maëj â addam ubogìm ì, kalì kago čym pakryǔdzìǔ, addam učatyrakroc′.

9. Ісус сказаў яму: сёньня прыйшло збавеньне дому гэтаму, бо і ён сын Абрагамаў;

Ìsus skazaǔ âmu: sën′nâ pryjšlo zbaven′ne domu gètamu, bo ì ën syn Abragamaǔ;

10. бо Сын Чалавечы прыйшоў зыскаць і выратаваць тое, што загінула.

bo Syn Čalavečy pryjšoǔ zyskac′ ì vyratavac′ toe, što zagìnula.

11. А калі яны слухалі гэта, дадаў прытчу: бо Ён быў блізь Ерусаліма, і яны думалі, што неўзабаве павінна адкрыцца Царства Божае.

A kalì âny sluhalì gèta, dadaǔ prytču: bo Ën byǔ blìz′ Erusalìma, ì âny dumalì, što neǔzabave pavìnna adkrycca Carstva Božae.

12. Дык вось сказаў: нейкі чалавек высокага роду выпраўляўся ў далёкую краіну, каб атрымаць сабе царства і вярнуцца;

Dyk vos′ skazaǔ: nejkì čalavek vysokaga rodu vypraǔlâǔsâ ǔ dalëkuû kraìnu, kab atrymac′ sabe carstva ì vârnucca;

13. і паклікаўшы дзесяць рабоў сваіх, даў ім дзесяць мінаў і сказаў ім: пускайце іх у абарот, пакуль не вярнуся.

ì paklìkaǔšy dzesâc′ raboǔ svaìh, daǔ ìm dzesâc′ mìnaǔ ì skazaǔ ìm: puskajce ìh u abarot, pakul′ ne vârnusâ.

14. Але грамадзяне ненавідзелі яго і адправілі сьледам за ім пасольства, сказаўшы: ня хочам, каб ён валадарыў над намі.

Ale gramadzâne nenavìdzelì âgo ì adpravìlì s′ledam za ìm pasol′stva, skazaǔšy: nâ hočam, kab ën valadaryǔ nad namì.

15. І калі вярнуўся, атрымаўшы царства, загадаў паклікаць да сябе рабоў тых, якім даў серабро, каб даведацца, хто што набыў.

Ì kalì vârnuǔsâ, atrymaǔšy carstva, zagadaǔ paklìkac′ da sâbe raboǔ tyh, âkìm daǔ serabro, kab davedacca, hto što nabyǔ.

16. Прыйшоў першы і сказаў: гаспадару! міна твая прынесла дзесяць мінаў.

Pryjšoǔ peršy ì skazaǔ: gaspadaru! mìna tvaâ prynesla dzesâc′ mìnaǔ.

17. І сказаў яму: выдатна, добры раб! за тое, што ты ў малым быў верны, вазьмі пад управу дзесяць гарадоў.

Ì skazaǔ âmu: vydatna, dobry rab! za toe, što ty ǔ malym byǔ verny, vaz′mì pad upravu dzesâc′ garadoǔ.

18. Прыйшоў другі і сказаў: гаспадару! міна твая прынесла пяць мінаў.

Pryjšoǔ drugì ì skazaǔ: gaspadaru! mìna tvaâ prynesla pâc′ mìnaǔ.

19. Сказаў і гэтаму: і ты будзь над пяцьцю гарадамі.

Skazaǔ ì gètamu: ì ty budz′ nad pâc′cû garadamì.

20. Прыйшоў трэйці і сказаў: гаспадару! вось твая міна, якую я захоўваў, загарнуўшы ў хустачку;

Pryjšoǔ trèjcì ì skazaǔ: gaspadaru! vos′ tvaâ mìna, âkuû â zahoǔvaǔ, zagarnuǔšy ǔ hustačku;

21. бо я баяўся цябе, таму што ты чалавек жорсткі: бярэш, чаго ня клаў, і жнеш, чаго ня сеяў.

bo â baâǔsâ câbe, tamu što ty čalavek žorstkì: bârèš, čago nâ klaǔ, ì žneš, čago nâ seâǔ.

22. Гаспадар сказаў яму: тваімі вуснамі судзіцьму цябе, ліхі раб! ты ведаў, што я чалавек жорсткі, бяру, чаго ня клаў, і жну, чаго ня сеяў;

Gaspadar skazaǔ âmu: tvaìmì vusnamì sudzìc′mu câbe, lìhì rab! ty vedaǔ, što â čalavek žorstkì, bâru, čago nâ klaǔ, ì žnu, čago nâ seâǔ;

23. чаму ж ты не аддаў срэбра майго ў абарот, каб я, прыйшоўшы, атрымаў яго з прыбыткам?

čamu ž ty ne addaǔ srèbra majgo ǔ abarot, kab â, pryjšoǔšy, atrymaǔ âgo z prybytkam?

24. І сказаў тым, што стаялі першыя: вазьмеце ў яго міну і дайце таму, які мае дзесяць мінаў.

Ì skazaǔ tym, što staâlì peršyâ: vaz′mece ǔ âgo mìnu ì dajce tamu, âkì mae dzesâc′ mìnaǔ.

25. І сказалі яму: гаспадару! у яго ёсьць дзесяць мінаў.

Ì skazalì âmu: gaspadaru! u âgo ës′c′ dzesâc′ mìnaǔ.

26. Кажу вам, што кожнаму, хто мае, дадзена будзе, а ў таго, хто ня мае, адымецца і тое, што мае;

Kažu vam, što kožnamu, hto mae, dadzena budze, a ǔ tago, hto nâ mae, adymecca ì toe, što mae;

27. а ворагаў маіх тых, якія не хацелі, каб я валадарыў над імі, прывядзеце сюды і набеце перада мною.

a voragaǔ maìh tyh, âkìâ ne hacelì, kab â valadaryǔ nad ìmì, pryvâdzece sûdy ì nabece perada mnoû.

28. Сказаўшы гэта, Ён пайшоў далей, уваходзячы ў Ерусалім.

Skazaǔšy gèta, Ën pajšoǔ dalej, uvahodzâčy ǔ Erusalìm.

29. І калі наблізіўся да Віфагіі і Віфаніі, да гары, называнай Аліўнай, паслаў двух вучняў Сваіх,

Ì kalì nablìzìǔsâ da Vìfagìì ì Vìfanìì, da gary, nazyvanaj Alìǔnaj, paslaǔ dvuh vučnâǔ Svaìh,

30. сказаўшы: ідзеце ў селішча, што насупраць; увайшоўшы ў яго, знайдзеце маладога асла прывязанага, на якога ніхто зь людзей ніколі не садзіўся; адвязаўшы яго, прывядзеце;

skazaǔšy: ìdzece ǔ selìšča, što nasuprac′; uvajšoǔšy ǔ âgo, znajdzece maladoga asla pryvâzanaga, na âkoga nìhto z′ lûdzej nìkolì ne sadzìǔsâ; advâzaǔšy âgo, pryvâdzece;

31. і калі хто спытаецца ў вас: навошта адвязваеце?, скажэце яму так: ён патрэбен Госпаду.

ì kalì hto spytaecca ǔ vas: navošta advâzvaece?, skažèce âmu tak: ën patrèben Gospadu.

32. Пасланыя пайшлі і знайшлі, як Ён сказаў ім.

Paslanyâ pajšlì ì znajšlì, âk Ën skazaǔ ìm.

33. А калі яны адвязвалі маладога асла, гаспадары ягоныя сказалі ім: навошта адвязваеце асьляня?

A kalì âny advâzvalì maladoga asla, gaspadary âgonyâ skazalì ìm: navošta advâzvaece as′lânâ?

34. Яны адказвалі: ён патрэбен Госпаду.

Âny adkazvalì: ën patrèben Gospadu.

35. І прывялі яго да Ісуса: і накінуўшы вопратку сваю на асьляня, пасадзілі на яго Ісуса.

Ì pryvâlì âgo da Ìsusa: ì nakìnuǔšy vopratku svaû na as′lânâ, pasadzìlì na âgo Ìsusa.

36. І калі Ён ехаў, пасьцілалі вопратку сваю на дарозе.

Ì kalì Ën ehaǔ, pas′cìlalì vopratku svaû na daroze.

37. А калі Ён наблізіўся да спуску з гары Аліўнай, усё мноства вучняў пачало ў радасьці шматгалоса славіць Бога за ўсе дзівосы, якія бачылі яны,

A kalì Ën nablìzìǔsâ da spusku z gary Alìǔnaj, usë mnostva vučnâǔ pačalo ǔ radas′cì šmatgalosa slavìc′ Boga za ǔse dzìvosy, âkìâ bačylì âny,

38. кажучы: дабраславёны Цар, Які ідзе ў імя Гасподняе! Мір на нябёсах і слава ў вышынях!

kažučy: dabraslavëny Car, Âkì ìdze ǔ ìmâ Gaspodnâe! Mìr na nâbësah ì slava ǔ vyšynâh!

39. І некаторыя фарысэі з-паміж людзей сказалі Яму: Настаўнік! забарані вучням Тваім.

Ì nekatoryâ farysèì z-pamìž lûdzej skazalì Âmu: Nastaǔnìk! zabaranì vučnâm Tvaìm.

40. Але Ён сказаў ім у адказ: кажу вам, што калі яны замоўкнуць, дык камяні загалосяць.

Ale Ën skazaǔ ìm u adkaz: kažu vam, što kalì âny zamoǔknuc′, dyk kamânì zagalosâc′.

41. І калі наблізіўся да горада, дык, гледзячы на яго, заплакаў па ім

Ì kalì nablìzìǔsâ da gorada, dyk, gledzâčy na âgo, zaplakaǔ pa ìm

42. і сказаў: о, калі б і ты хоць бы ў гэты твой дзень уведаў, што служыць міру твайму! але гэта схавана сёньня ад вачэй тваіх;

ì skazaǔ: o, kalì b ì ty hoc′ by ǔ gèty tvoj dzen′ uvedaǔ, što služyc′ mìru tvajmu! ale gèta shavana sën′nâ ad vačèj tvaìh;

43. бо прыйдуць на цябе дні, калі ворагі твае абложаць цябе акопамі, і акружаць цябе, і сьціснуць цябе адусюль,

bo pryjduc′ na câbe dnì, kalì voragì tvae abložac′ câbe akopamì, ì akružac′ câbe, ì s′cìsnuc′ câbe adusûl′,

44. і зруйнуюць цябе, і заб'юць дзяцей тваіх у табе, і не пакінуць у табе каменя на камені, за тое, што ты не даведаўся часу адведзінаў тваіх.

ì zrujnuûc′ câbe, ì zab'ûc′ dzâcej tvaìh u tabe, ì ne pakìnuc′ u tabe kamenâ na kamenì, za toe, što ty ne davedaǔsâ času advedzìnaǔ tvaìh.

45. І ўвайшоўшы ў храм, пачаў выганяць тых, што прадавалі ў ім, і тых, што куплялі,

Ì ǔvajšoǔšy ǔ hram, pačaǔ vyganâc′ tyh, što pradavalì ǔ ìm, ì tyh, što kuplâlì,

46. кажучы ім: напісана: "дом Мой ёсьць дом малітвы: а вы зрабілі зь яго логва разбойнікаў".

kažučy ìm: napìsana: "dom Moj ës′c′ dom malìtvy: a vy zrabìlì z′ âgo logva razbojnìkaǔ".

47. І вучыў кожны дзень у храме. А першасьвятары і кніжнікі і старэйшыны народу намышлялі загубіць Яго,

Ì vučyǔ kožny dzen′ u hrame. A peršas′vâtary ì knìžnìkì ì starèjšyny narodu namyšlâlì zagubìc′ Âgo,

48. і не знаходзілі, што б зрабіць зь Ім, бо ўвесь народ неадступна слухаў Яго.

ì ne znahodzìlì, što b zrabìc′ z′ Ìm, bo ǔves′ narod neadstupna sluhaǔ Âgo.

20 Кіраўнік

1. У адзін з тых дзён, калі Ён вучыў людзей у храме і зьвеставаў, падступіліся першасьвятары і кніжнікі з старэйшынамі

U adzìn z tyh dzën, kalì Ën vučyǔ lûdzej u hrame ì z′vestavaǔ, padstupìlìsâ peršas′vâtary ì knìžnìkì z starèjšynamì

2. і сказалі Яму: скажы нам, якою ўладаю Ты гэта робіш, альбо хто Табе даў уладу такую?

ì skazalì Âmu: skažy nam, âkoû ǔladaû Ty gèta robìš, al′bo hto Tabe daǔ uladu takuû?

3. Ён сказаў ім у адказ: і Я ў вас пра адно папытаюся, і скажэце Мне:

Ën skazaǔ ìm u adkaz: ì Â ǔ vas pra adno papytaûsâ, ì skažèce Mne:

4. хрышчэньне Янава зь нябёсаў было, ці ад людзей?

hryščèn′ne Ânava z′ nâbësaǔ bylo, cì ad lûdzej?

5. А яны, разважаючы паміж сабою, казалі: калі скажам: зь нябёсаў, дык скажа: "чаму ж вы не паверылі яму?",

A âny, razvažaûčy pamìž saboû, kazalì: kalì skažam: z′ nâbësaǔ, dyk skaža: "čamu ž vy ne paverylì âmu?",

6. а калі скажам: "ад людзей", дык увесь люд паб'е нас камянямі, бо ён упэўнены, што Ян ёсьць прарок.

a kalì skažam: "ad lûdzej", dyk uves′ lûd pab'e nas kamânâmì, bo ën upèǔneny, što Ân ës′c′ prarok.

7. І адказвалі: ня ведаем адкуль.

Ì adkazvalì: nâ vedaem adkul′.

8. Ісус сказаў ім: і Я не скажу вам, якою ўладаю гэта раблю.

Ìsus skazaǔ ìm: ì Â ne skažu vam, âkoû ǔladaû gèta rablû.

9. І пачаў Ён гаварыць народу прытчу такую: адзін чалавек насадзіў вінаграднік і аддаў яго вінаградарам, і адлучыўся на доўгі час;

Ì pačaǔ Ën gavaryc′ narodu prytču takuû: adzìn čalavek nasadzìǔ vìnagradnìk ì addaǔ âgo vìnagradaram, ì adlučyǔsâ na doǔgì čas;

10. і ў свой час паслаў да вінаградараў раба, каб яны далі яму пладоў зь вінаградніка; але вінаградары, прыбіўшы яго, адаслалі ні з чым.

ì ǔ svoj čas paslaǔ da vìnagradaraǔ raba, kab âny dalì âmu pladoǔ z′ vìnagradnìka; ale vìnagradary, prybìǔšy âgo, adaslalì nì z čym.

11. Яшчэ паслаў другога раба; але яны і гэтага, прыбіўшы і зганіўшы, адаслалі ні з чым.

Âščè paslaǔ drugoga raba; ale âny ì gètaga, prybìǔšy ì zganìǔšy, adaslalì nì z čym.

12. І яшчэ паслаў трэйцяга; але яны і таго, пакалечыўшы, выгналі.

Ì âščè paslaǔ trèjcâga; ale âny ì tago, pakalečyǔšy, vygnalì.

13. Тады сказаў гаспадар вінаградніка: што мне рабіць? пашлю сына майго любаснага; можа, убачыўшы яго, пасаромеюцца.

Tady skazaǔ gaspadar vìnagradnìka: što mne rabìc′? pašlû syna majgo lûbasnaga; moža, ubačyǔšy âgo, pasaromeûcca.

14. Але вінаградары, убачыўшы яго, разважалі паміж сабою, кажучы: гэта спадчыньнік; хадзем, заб'ём яго, і спадчына ягоная будзе наша.

Ale vìnagradary, ubačyǔšy âgo, razvažalì pamìž saboû, kažučy: gèta spadčyn′nìk; hadzem, zab'ëm âgo, ì spadčyna âgonaâ budze naša.

15. І, вывеўшы яго вонкі зь вінаградніка, забілі. Што ж зробіць зь імі гаспадар вінаградніка?

Ì, vyveǔšy âgo vonkì z′ vìnagradnìka, zabìlì. Što ž zrobìc′ z′ ìmì gaspadar vìnagradnìka?

16. Прыйдзе і загубіць вінаградараў тых і аддасьць вінаграднік іншым. Тыя, што чулі гэта, сказалі: хай ня будзе!

Pryjdze ì zagubìc′ vìnagradaraǔ tyh ì addas′c′ vìnagradnìk ìnšym. Tyâ, što čulì gèta, skazalì: haj nâ budze!

17. Але Ён, зірнуўшы на іх, сказаў: што азначае гэта, напісанае: "камень, які адкінулі будаўнікі, той самы зрабіўся каменем кутнім"?

Ale Ën, zìrnuǔšy na ìh, skazaǔ: što aznačae gèta, napìsanae: "kamen′, âkì adkìnulì budaǔnìkì, toj samy zrabìǔsâ kamenem kutnìm"?

18. Кожны, хто ўпадзе на той камень, разаб'ецца; а на каго ён упадзе, таго раздушыць.

Kožny, hto ǔpadze na toj kamen′, razab'ecca; a na kago ën upadze, tago razdušyc′.

19. І намышлялі тым часам першасьвятары і кніжнікі, каб накласьці на Яго рукі, але пабаяліся народу, бо зразумелі, што пра іх сказаў Ён гэтую прытчу.

Ì namyšlâlì tym časam peršas′vâtary ì knìžnìkì, kab naklas′cì na Âgo rukì, ale pabaâlìsâ narodu, bo zrazumelì, što pra ìh skazaǔ Ën gètuû prytču.

20. І сочачы за Ім, падаслалі падступных людзей, якія прыкінуўшыся пабожнымі, падлавілі б Яго на якім-небудзь слове, каб перадаць Яго начальству і ўладзе правіцеля.

Ì sočačy za Ìm, padaslalì padstupnyh lûdzej, âkìâ prykìnuǔšysâ pabožnymì, padlavìlì b Âgo na âkìm-nebudz′ slove, kab peradac′ Âgo načal′stvu ì ǔladze pravìcelâ.

21. І яны спыталіся ў Яго: Настаўнік! мы ведаем, што Ты праўдзіва гаворыш і вучыш, і не зважаеш на аблічча, а праўдзіва шляху Божаму вучыш;

Ì âny spytalìsâ ǔ Âgo: Nastaǔnìk! my vedaem, što Ty praǔdzìva gavoryš ì vučyš, ì ne zvažaeš na ablìčča, a praǔdzìva šlâhu Božamu vučyš;

22. ці дазваляецца нам даваць падатак кесару, ці не?

cì dazvalâecca nam davac′ padatak kesaru, cì ne?

23. А Ён, разгадаўшы злахітрасьць іхную, сказаў ім: што вы Мяне спакушаеце?

A Ën, razgadaǔšy zlahìtras′c′ ìhnuû, skazaǔ ìm: što vy Mâne spakušaece?

24. пакажэце Мне дынар: чыя на ім выява і надпіс? Яны адказвалі: кесаравыя.

pakažèce Mne dynar: čyâ na ìm vyâva ì nadpìs? Âny adkazvalì: kesaravyâ.

25. Ён ім сказаў: дык аддайце кесару кесаравае, а Божае Богу.

Ën ìm skazaǔ: dyk addajce kesaru kesaravae, a Božae Bogu.

26. І не маглі падлавіць Яго ў слове перад людзьмі і, зьдзівіўшыся з адказу Ягонага, замоўклі.

Ì ne maglì padlavìc′ Âgo ǔ slove perad lûdz′mì ì, z′dzìvìǔšysâ z adkazu Âgonaga, zamoǔklì.

27. Тады падыйшлі некаторыя з садукеяў, што адмаўляюць уваскрэсеньне, і спыталіся ў Яго:

Tady padyjšlì nekatoryâ z sadukeâǔ, što admaǔlâûc′ uvaskrèsen′ne, ì spytalìsâ ǔ Âgo:

28. Настаўнік! Майсей напісаў нам, што калі ў каго памрэ брат, які меў жонку, і памрэ бязьдетны, дык брат ягоны павінен узяць ягоную жонку і адрадзіць семя брату свайму.

Nastaǔnìk! Majsej napìsaǔ nam, što kalì ǔ kago pamrè brat, âkì meǔ žonku, ì pamrè bâz′detny, dyk brat âgony pavìnen uzâc′ âgonuû žonku ì adradzìc′ semâ bratu svajmu.

29. Было сем братоў: першы, узяўшы жонку, памёр бязьдзетны;

Bylo sem bratoǔ: peršy, uzâǔšy žonku, pamër bâz′dzetny;

30. узяў тую жонку другі, і той памёр бязьдетны;

uzâǔ tuû žonku drugì, ì toj pamër bâz′detny;

31. узяў яе трэйці, таксама і ўсе сямёра, і памерлі, не пакінуўшы дзяцей;

uzâǔ âe trèjcì, taksama ì ǔse sâmëra, ì pamerlì, ne pakìnuǔšy dzâcej;

32. пасьля ўсіх памерла і жонка.

pas′lâ ǔsìh pamerla ì žonka.

33. Дык вось, ва ўваскрэсеньні, катораму зь іх яна будзе жонкаю? бо сямёра яе мелі за жонку.

Dyk vos′, va ǔvaskrèsen′nì, katoramu z′ ìh âna budze žonkaû? bo sâmëra âe melì za žonku.

34. Ісус сказаў ім у адказ: дзеці веку гэтага жэняцца і выходзяць замуж;

Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: dzecì veku gètaga žènâcca ì vyhodzâc′ zamuž;

35. а тыя, што спадобіліся дасягнуць таго веку і ўваскрэсеньня зь мёртвых, ні жэняцца, ні замуж ня выходзяць,

a tyâ, što spadobìlìsâ dasâgnuc′ tago veku ì ǔvaskrèsen′nâ z′ mërtvyh, nì žènâcca, nì zamuž nâ vyhodzâc′,

36. і памерці ўжо ня могуць, бо яны роўныя анёлам і ёсьць сыны Божыя, будучы сынамі ўваскрэсеньня;

ì pamercì ǔžo nâ moguc′, bo âny roǔnyâ anëlam ì ës′c′ syny Božyâ, budučy synamì ǔvaskrèsen′nâ;

37. а што мёртвыя ўваскрэснуць, і Майсей паказаў пры купіне, калі назваў Госпада Богам Абрагама і Богам Ісака і Богам Якава.

a što mërtvyâ ǔvaskrèsnuc′, ì Majsej pakazaǔ pry kupìne, kalì nazvaǔ Gospada Bogam Abragama ì Bogam Ìsaka ì Bogam Âkava.

38. Бог жа ня ёсьць Бог мёртвых, а жывых, бо ў Яго ўсе жывыя.

Bog ža nâ ës′c′ Bog mërtvyh, a žyvyh, bo ǔ Âgo ǔse žyvyâ.

39. На гэта некаторыя з кніжнікаў сказалі: Настаўнік! Ты добра сказаў.

Na gèta nekatoryâ z knìžnìkaǔ skazalì: Nastaǔnìk! Ty dobra skazaǔ.

40. І ўжо не адважваліся распытваць Яго ні пра што. А Ён сказаў ім:

Ì ǔžo ne advažvalìsâ raspytvac′ Âgo nì pra što. A Ën skazaǔ ìm:

41. як кажуць, Хрыстос ёсьць сын Давідаў?

âk kažuc′, Hrystos ës′c′ syn Davìdaǔ?

42. А сам Давід кажа ў кнізе Псальмаў: "сказаў Гасподзь Госпаду майму: сядзі праваруч ад Мяне,

A sam Davìd kaža ǔ knìze Psal′maǔ: "skazaǔ Gaspodz′ Gospadu majmu: sâdzì pravaruč ad Mâne,

43. пакуль пакладу ворагаў Тваіх у падножжа ног Тваіх".

pakul′ pakladu voragaǔ Tvaìh u padnožža nog Tvaìh".

44. Дык вось, Давід Госпадам называе Яго: як жа Ён сын яму?

Dyk vos′, Davìd Gospadam nazyvae Âgo: âk ža Ën syn âmu?

45. І калі слухаў увесь народ, Ён сказаў вучням Сваім:

Ì kalì sluhaǔ uves′ narod, Ën skazaǔ vučnâm Svaìm:

46. Асьцерагайцеся кніжнікаў, якія любяць хадзіць у доўгім адзеньні і любяць вітаньні на сходах народных, сядзець наперадзе ў сынагогах, і ўзьляжаць наперадзе на гасьцінах,

As′ceragajcesâ knìžnìkaǔ, âkìâ lûbâc′ hadzìc′ u doǔgìm adzen′nì ì lûbâc′ vìtan′nì na shodah narodnyh, sâdzec′ naperadze ǔ synagogah, ì ǔz′lâžac′ naperadze na gas′cìnah,

47. якія паядаюць дамы ўдоваў і крывадушна доўга моляцца; яны прымуць тым большую асуду.

âkìâ paâdaûc′ damy ǔdovaǔ ì kryvadušna doǔga molâcca; âny prymuc′ tym bol′šuû asudu.

21 Кіраўнік

1. І глянуўшы, Ён убачыў багатых, што клалі дары свае ў скарбонку;

Ì glânuǔšy, Ën ubačyǔ bagatyh, što klalì dary svae ǔ skarbonku;

2. убачыў таксама і бедную ўдаву, якая паклала туды дзьве лепты,

ubačyǔ taksama ì bednuû ǔdavu, âkaâ paklala tudy dz′ve lepty,

3. і сказаў: праўду кажу вам, што гэтая бедная ўдава больш за ўсіх паклала;

ì skazaǔ: praǔdu kažu vam, što gètaâ bednaâ ǔdava bol′š za ǔsìh paklala;

4. бо ўсе тыя ад лішку свайго паклалі Богу, а яна ад нястачы сваёй паклала ўвесь пражытак свой, які мела.

bo ǔse tyâ ad lìšku svajgo paklalì Bogu, a âna ad nâstačy svaëj paklala ǔves′ pražytak svoj, âkì mela.

5. І калі некаторыя гаварылі пра храм, што ён упрыгожаны дарагімі камянямі і дарамі, Ён сказаў:

Ì kalì nekatoryâ gavarylì pra hram, što ën uprygožany daragìmì kamânâmì ì daramì, Ën skazaǔ:

6. прыйдуць дні, у якія з таго, што вы тут бачыце, не застанецца каменя на камені; усё будзе разбурана.

pryjduc′ dnì, u âkìâ z tago, što vy tut bačyce, ne zastanecca kamenâ na kamenì; usë budze razburana.

7. І спыталіся ў Яго: Настаўнік! калі ж гэта будзе? і якая прыкмета, калі адбыцца павінна?

Ì spytalìsâ ǔ Âgo: Nastaǔnìk! kalì ž gèta budze? ì âkaâ prykmeta, kalì adbycca pavìnna?

8. Ён сказаў: сьцеражэцеся, каб вас не ўвялі ў аблуду; бо многія прыйдуць пад імем Маім, кажучы, што гэта Я; і гэты час блізкі. Не хадзеце сьледам за імі.

Ën skazaǔ: s′ceražècesâ, kab vas ne ǔvâlì ǔ abludu; bo mnogìâ pryjduc′ pad ìmem Maìm, kažučy, što gèta Â; ì gèty čas blìzkì. Ne hadzece s′ledam za ìmì.

9. А як пачуеце пра войны і смуты, не жахайцеся: бо гэта павінна быць раней; але не адразу канец.

A âk pačuece pra vojny ì smuty, ne žahajcesâ: bo gèta pavìnna byc′ ranej; ale ne adrazu kanec.

10. Тады сказаў ім: паўстане народ на народ, і царства на царства;

Tady skazaǔ ìm: paǔstane narod na narod, ì carstva na carstva;

11. будуць вялікія землятрусы месцамі, і голад і пошасьці, і вусьцішныя зьявішчы і вялікія азанакі зь неба.

buduc′ vâlìkìâ zemlâtrusy mescamì, ì golad ì pošas′cì, ì vus′cìšnyâ z′âvìščy ì vâlìkìâ azanakì z′ neba.

12. Але раней за ўсё тое накладуць на вас рукі і будуць гнаць вас, выдаючы ў сынагогі і ў цямніцы, і паставяць перад царамі і правіцелямі за імя Маё,

Ale ranej za ǔsë toe nakladuc′ na vas rukì ì buduc′ gnac′ vas, vydaûčy ǔ synagogì ì ǔ câmnìcy, ì pastavâc′ perad caramì ì pravìcelâmì za ìmâ Maë,

13. а будзе гэта вам на сьведчаньне.

a budze gèta vam na s′vedčan′ne.

14. Дык вось, пакладзеце сабе на сэрца не абдумваць наперад, што адказваць;

Dyk vos′, pakladzece sabe na sèrca ne abdumvac′ naperad, što adkazvac′;

15. бо Я дам вам вусны і мудрасьць, якой ня здолеюць супярэчыць, ні супрацьстаяць усе, хто супрацівіцца вам.

bo Â dam vam vusny ì mudras′c′, âkoj nâ zdoleûc′ supârèčyc′, nì suprac′staâc′ use, hto supracìvìcca vam.

16. Выдадзены таксама будзеце і бацькамі і братамі, і родзічамі і сябрамі, і некаторых з вас заб'юць;

Vydadzeny taksama budzece ì bac′kamì ì bratamì, ì rodzìčamì ì sâbramì, ì nekatoryh z vas zab'ûc′;

17. і будзеце зьненавіджаныя ўсімі за імя Маё;

ì budzece z′nenavìdžanyâ ǔsìmì za ìmâ Maë;

18. але і волас з галавы вашай не прападзе.

ale ì volas z galavy vašaj ne prapadze.

19. Цярпеньнем вашым ратуйце душы вашыя.

Cârpen′nem vašym ratujce dušy vašyâ.

20. Калі ж убачыце Ерусалім, абложаны войскам, тады ведайце, што наблізіўся заняпад яго:

Kalì ž ubačyce Erusalìm, abložany vojskam, tady vedajce, što nablìzìǔsâ zanâpad âgo:

21. тады ўсе, хто ў Юдэі, хай уцякаюць у горы; і хто ў горадзе, выходзь зь яго; і хто ў навакольлі, не ўваходзь у яго,

tady ǔse, hto ǔ Ûdèì, haj ucâkaûc′ u gory; ì hto ǔ goradze, vyhodz′ z′ âgo; ì hto ǔ navakol′lì, ne ǔvahodz′ u âgo,

22. бо гэта дні помсты, хай збудзецца ўсё напісанае.

bo gèta dnì pomsty, haj zbudzecca ǔsë napìsanae.

23. Ды гора цяжарным і тым, што кормяць грудзьмі ў тыя дні; бо вялікая будзе нягода на зямлі і гнеў на народ гэты:

Dy gora câžarnym ì tym, što kormâc′ grudz′mì ǔ tyâ dnì; bo vâlìkaâ budze nâgoda na zâmlì ì gneǔ na narod gèty:

24. і палягуць ад вострага меча, і павядуцца ў палон ва ўсе народы; і Ерусалім будзе таптаны язычнікамі, дакуль ня скончацца часы язычнікаў.

ì palâguc′ ad vostraga meča, ì pavâducca ǔ palon va ǔse narody; ì Erusalìm budze taptany âzyčnìkamì, dakul′ nâ skončacca časy âzyčnìkaǔ.

25. І будуць азнакі ў сонцы і ў месяцы і ў зорках, а на зямлі заняпад духу народаў і недаўмёнасьць; і мора зашуміць і забушуе;

Ì buduc′ aznakì ǔ soncy ì ǔ mesâcy ì ǔ zorkah, a na zâmlì zanâpad duhu narodaǔ ì nedaǔmënas′c′; ì mora zašumìc′ ì zabušue;

26. людзі будуць здыхаць ад страху і чаканьня нягодаў, што пойдуць на сьвет, бо сілы нябесныя пахіснуцца.

lûdzì buduc′ zdyhac′ ad strahu ì čakan′nâ nâgodaǔ, što pojduc′ na s′vet, bo sìly nâbesnyâ pahìsnucca.

27. І тады ўбачаць Сына Чалавечага, Які будзе ісьці на аблоках у сіле і славе вялікай.

Ì tady ǔbačac′ Syna Čalavečaga, Âkì budze ìs′cì na ablokah u sìle ì slave vâlìkaj.

28. А калі пачне гэта збывацца, тады схілцеся і падымеце галовы вашыя, бо набліжацьмецца збавеньне вашае.

A kalì pačne gèta zbyvacca, tady shìlcesâ ì padymece galovy vašyâ, bo nablìžac′mecca zbaven′ne vašae.

29. І сказаў ім прытчу: паглядзеце на смакоўніцу і на ўсе дрэвы:

Ì skazaǔ ìm prytču: paglâdzece na smakoǔnìcu ì na ǔse drèvy:

30. калі яны ўжо распускаюцца, дык, бачачы гэта, ведаеце самі, што ўжо блізка лета.

kalì âny ǔžo raspuskaûcca, dyk, bačačy gèta, vedaece samì, što ǔžo blìzka leta.

31. Так, і калі вы ўбачыце, што тое збываецца, ведайце, што блізка Царства Божае.

Tak, ì kalì vy ǔbačyce, što toe zbyvaecca, vedajce, što blìzka Carstva Božae.

32. Праўду кажу вам: ня міне род гэты, як ўсё тое будзе:

Praǔdu kažu vam: nâ mìne rod gèty, âk ǔsë toe budze:

33. неба і зямля мінуцца, а словы Мае ня мінуць.

neba ì zâmlâ mìnucca, a slovy Mae nâ mìnuc′.

34. Глядзеце ж за сабою, каб сэрцы вашыя не абцяжарваліся абжорствам і п'янствам і клопатам будным, і каб дзень той не застаў вас зьнянацку:

Glâdzece ž za saboû, kab sèrcy vašyâ ne abcâžarvalìsâ abžorstvam ì p'ânstvam ì klopatam budnym, ì kab dzen′ toj ne zastaǔ vas z′nânacku:

35. бо ён, як сетка, накрые ўсіх, хто жыве па ўсім улоньні зямным;

bo ën, âk setka, nakrye ǔsìh, hto žyve pa ǔsìm ulon′nì zâmnym;

36. дык вось, чувайце ва ўсякі час і малецеся, і хай спадобіцеся ўнікнуць усіх гэтых будучых нягодаў і паўстаць перад Сынам Чалавечым.

dyk vos′, čuvajce va ǔsâkì čas ì malecesâ, ì haj spadobìcesâ ǔnìknuc′ usìh gètyh budučyh nâgodaǔ ì paǔstac′ perad Synam Čalavečym.

37. Удзень Ён вучыў у храме; а ночы, выходзячы, праводзіў на гары, называнай Аліўнай.

Udzen′ Ën vučyǔ u hrame; a nočy, vyhodzâčy, pravodzìǔ na gary, nazyvanaj Alìǔnaj.

38. І ўвесь люд з раніцы прыходзіў да Яго ў храм слухаць Яго.

Ì ǔves′ lûd z ranìcy pryhodzìǔ da Âgo ǔ hram sluhac′ Âgo.

22 Кіраўнік

1. Набліжалася сьвята праснакоў, якое называлася Пасхаю;

Nablìžalasâ s′vâta prasnakoǔ, âkoe nazyvalasâ Pashaû;

2. і намышлялі першасьвятары і кніжнікі, як бы загубіць Яго, бо баяліся народу.

ì namyšlâlì peršas′vâtary ì knìžnìkì, âk by zagubìc′ Âgo, bo baâlìsâ narodu.

3. І ўвайшоў сатана ў Юду, празванага Іскарыётам, аднаго зь ліку дванаццацёх,

Ì ǔvajšoǔ satana ǔ Ûdu, prazvanaga Ìskaryëtam, adnago z′ lìku dvanaccacëh,

4. і ён пайшоў і гутарыў зь першасьятарамі і начальнікамі, як Яго выдаць ім.

ì ën pajšoǔ ì gutaryǔ z′ peršas′âtaramì ì načal′nìkamì, âk Âgo vydac′ ìm.

5. Яны ўзрадаваліся і згадзіліся даць яму грошай;

Âny ǔzradavalìsâ ì zgadzìlìsâ dac′ âmu grošaj;

6. і ён абяцаўся, і шукаў зручнага часу, каб выдаць Яго ім ня прылюдна.

ì ën abâcaǔsâ, ì šukaǔ zručnaga času, kab vydac′ Âgo ìm nâ prylûdna.

7. І настаў дзень праснакоў, у які трэба было закалоць пасхальнае ягня;

Ì nastaǔ dzen′ prasnakoǔ, u âkì trèba bylo zakaloc′ pashal′nae âgnâ;

8. і паслаў Ісус Пятра і Яна, сказаўшы: ідзеце, прыгатуйце нам есьці пасху.

ì paslaǔ Ìsus Pâtra ì Âna, skazaǔšy: ìdzece, prygatujce nam es′cì pashu.

9. А яны сказалі Яму: дзе скажаш нам прыгатаваць?

A âny skazalì Âmu: dze skažaš nam prygatavac′?

10. Ён сказаў ім: вось, пры ўваходзе вашым у горад сустрэнецца з вамі чалавек, які нясьціме збанок вады; ідзеце сьледам за ім у дом, у які ўвойдзе ён.

Ën skazaǔ ìm: vos′, pry ǔvahodze vašym u gorad sustrènecca z vamì čalavek, âkì nâs′cìme zbanok vady; ìdzece s′ledam za ìm u dom, u âkì ǔvojdze ën.

11. і скажэце гаспадару дома: Настаўнік кажа табе: дзе пакой, у якім бы Мне есьці пасху з вучнямі Маімі?

ì skažèce gaspadaru doma: Nastaǔnìk kaža tabe: dze pakoj, u âkìm by Mne es′cì pashu z vučnâmì Maìmì?

12. І ён пакажа вам сьвятліцу вялікую засланую; там прыгатуйце.

Ì ën pakaža vam s′vâtlìcu vâlìkuû zaslanuû; tam prygatujce.

13. Яны пайшлі і знайшлі, як сказаў ім, і прыгатавалі пасху.

Âny pajšlì ì znajšlì, âk skazaǔ ìm, ì prygatavalì pashu.

14. І калі настала гадзіна, Ён узьлёг, і дванаццаць апосталаў зь Ім,

Ì kalì nastala gadzìna, Ën uz′lëg, ì dvanaccac′ apostalaǔ z′ Ìm,

15. і сказаў ім: вельмі хацеў Я есьці з вамі гэтую пасху раней Маіх пакутаў,

ì skazaǔ ìm: vel′mì haceǔ Â es′cì z vamì gètuû pashu ranej Maìh pakutaǔ,

16. бо кажу вам, што ўжо ня буду есьці яе, пакуль яна ня ўчыніцца ў Царстве Божым.

bo kažu vam, što ǔžo nâ budu es′cì âe, pakul′ âna nâ ǔčynìcca ǔ Carstve Božym.

17. І ўзяўшы чару і падзякаваўшы, сказаў: прымеце яе і падзялеце паміж сабою;

Ì ǔzâǔšy čaru ì padzâkavaǔšy, skazaǔ: prymece âe ì padzâlece pamìž saboû;

18. бо кажу вам, што ня буду піць ад плоду вінаграднага, пакуль ня прыйдзе Царства Божае.

bo kažu vam, što nâ budu pìc′ ad plodu vìnagradnaga, pakul′ nâ pryjdze Carstva Božae.

19. І ўзяўшы хлеб і падзякаваўшы, пераламаў і падаў ім, кажучы: гэта ёсьць Цела Маё, якое за вас аддаецца; гэта выконвайце на ўспамін пра Мяне.

Ì ǔzâǔšy hleb ì padzâkavaǔšy, peralamaǔ ì padaǔ ìm, kažučy: gèta ës′c′ Cela Maë, âkoe za vas addaecca; gèta vykonvajce na ǔspamìn pra Mâne.

20. Таксама і чару пасьля вячэры, кажучы: гэтая чара ёсьць новы запавет у Маёй Крыві, якая за вас праліваецца;

Taksama ì čaru pas′lâ vâčèry, kažučy: gètaâ čara ës′c′ novy zapavet u Maëj Kryvì, âkaâ za vas pralìvaecca;

21. і вось, рука прадажніка Майго са Мною за сталом;

ì vos′, ruka pradažnìka Majgo sa Mnoû za stalom;

22. у астатнім, Сын Чалавечы ідзе, як прадвызначана; але гора таму чалавеку, якім Ён выдаецца.

u astatnìm, Syn Čalavečy ìdze, âk pradvyznačana; ale gora tamu čalaveku, âkìm Ën vydaecca.

23. І яны пачалі пытацца адзін у аднаго, хто б зь іх быў той, які гэта зробіць.

Ì âny pačalì pytacca adzìn u adnago, hto b z′ ìh byǔ toj, âkì gèta zrobìc′.

24. А была і спрэчка паміж імі, хто зь іх павінен уважацца за большага.

A byla ì sprèčka pamìž ìmì, hto z′ ìh pavìnen uvažacca za bol′šaga.

25. Ён жа сказаў ім: цары валадараць над народамі і ўлады іхнія дабрадзеямі называюцца;

Ën ža skazaǔ ìm: cary valadarac′ nad narodamì ì ǔlady ìhnìâ dabradzeâmì nazyvaûcca;

26. а вы ня так: але хто з вас большы, будзь як меншы, і начальнік будзь, як слуга.

a vy nâ tak: ale hto z vas bol′šy, budz′ âk menšy, ì načal′nìk budz′, âk sluga.

27. Бо хто большы: той, хто ўзьлягае, ці хто слуга? Ці ня той, хто ўзьлягае? А Я сярод вас, як слуга.

Bo hto bol′šy: toj, hto ǔz′lâgae, cì hto sluga? Cì nâ toj, hto ǔz′lâgae? A Â sârod vas, âk sluga.

28. Але вы трывалі са Мною ў гаротах Маіх,

Ale vy tryvalì sa Mnoû ǔ garotah Maìh,

29. і Я запавядаю вам, як запавядаў Мне Айцец Мой, Царства,

ì Â zapavâdaû vam, âk zapavâdaǔ Mne Ajcec Moj, Carstva,

30. каб елі і пілі на бяседзе Маёй у Царстве Маім, і каб селі на пасадах судзіць дванаццаць каленаў Ізраілевых.

kab elì ì pìlì na bâsedze Maëj u Carstve Maìm, ì kab selì na pasadah sudzìc′ dvanaccac′ kalenaǔ Ìzraìlevyh.

31. І сказаў Гасподзь: Сымоне! Сымоне! вось, сатана прасіў, каб сеяць вас як пшаніцу;

Ì skazaǔ Gaspodz′: Symone! Symone! vos′, satana prasìǔ, kab seâc′ vas âk pšanìcu;

32. але Я маліўся за цябе, каб не зьмізарнела вера твая; і ты некалісь, навярнуўшыся, умацуй братоў тваіх.

ale Â malìǔsâ za câbe, kab ne z′mìzarnela vera tvaâ; ì ty nekalìs′, navârnuǔšysâ, umacuj bratoǔ tvaìh.

33. Ён адказваў: Госпадзе! з Табою я гатовы і ў цямніцу і на сьмерць ісьці.

Ën adkazvaǔ: Gospadze! z Taboû â gatovy ì ǔ câmnìcu ì na s′merc′ ìs′cì.

34. Але Ён сказаў: кажу табе, Пётр, не засьпявае певень сёньня, як ты тройчы зрачэшся, што ня ведаеш Мяне.

Ale Ën skazaǔ: kažu tabe, Pëtr, ne zas′pâvae peven′ sën′nâ, âk ty trojčy zračèšsâ, što nâ vedaeš Mâne.

35. І сказаў ім: калі я пасылаў вас безь мяшка і бяз торбы і без абутку, ці мелі вы ў чым нястачу? Яны адказвалі: ні ў чым.

Ì skazaǔ ìm: kalì â pasylaǔ vas bez′ mâška ì bâz torby ì bez abutku, cì melì vy ǔ čym nâstaču? Âny adkazvalì: nì ǔ čym.

36. Тады Ён сказаў ім: але цяпер, хто мае мяшок, той вазьмі яго, таксама і торбу; а ў каго няма, прадай вопратку сваю і купі меч;

Tady Ën skazaǔ ìm: ale câper, hto mae mâšok, toj vaz′mì âgo, taksama ì torbu; a ǔ kago nâma, pradaj vopratku svaû ì kupì meč;

37. бо маўляю вам, што мусіць збыцца на Мне і гэтае напісанае: "і да зладзеяў залічаны". Бо тое, што пра Мяне, канчаецца.

bo maǔlâû vam, što musìc′ zbycca na Mne ì gètae napìsanae: "ì da zladzeâǔ zalìčany". Bo toe, što pra Mâne, kančaecca.

38. Яны сказалі: Госпадзе! вось, тут два мечы. Ён сказаў ім: досыць.

Âny skazalì: Gospadze! vos′, tut dva mečy. Ën skazaǔ ìm: dosyc′.

39. І выйшаўшы пайшоў як звычайна на гару Аліўную; за Ім сьледам пайшлі і вучні Ягоныя.

Ì vyjšaǔšy pajšoǔ âk zvyčajna na garu Alìǔnuû; za Ìm s′ledam pajšlì ì vučnì Âgonyâ.

40. А прыйшоўшы на месца, сказаў ім: малецеся, каб ня ўпасьці ў спакусу.

A pryjšoǔšy na mesca, skazaǔ ìm: malecesâ, kab nâ ǔpas′cì ǔ spakusu.

41. І Сам адышоў ад іх - як кінуць каменем, і, схіліўшы калені, маліўся,

Ì Sam adyšoǔ ad ìh - âk kìnuc′ kamenem, ì, shìlìǔšy kalenì, malìǔsâ,

42. кажучы: Войча! о, калі б Ты дабраволіў пранесьці чару гэтую міма Мяне! зрэшты, не Мая воля, а Твая хай будзе.

kažučy: Vojča! o, kalì b Ty dabravolìǔ pranes′cì čaru gètuû mìma Mâne! zrèšty, ne Maâ volâ, a Tvaâ haj budze.

43. І зьявіўся Яму анёл зь нябёсаў і мацаваў Яго.

Ì z′âvìǔsâ Âmu anël z′ nâbësaǔ ì macavaǔ Âgo.

44. І ў змаганьні ўнутраным руплівей маліўся; і быў пот Ягоны, як кроплі крыві, што падалі на зямлю.

Ì ǔ zmagan′nì ǔnutranym ruplìvej malìǔsâ; ì byǔ pot Âgony, âk kroplì kryvì, što padalì na zâmlû.

45. Устаўшы з малітвы, Ён прыйшоў да вучняў, і застаў іх у сьне ад смутку,

Ustaǔšy z malìtvy, Ën pryjšoǔ da vučnâǔ, ì zastaǔ ìh u s′ne ad smutku,

46. і сказаў ім: што вы сьпіце? устаньце і малецеся, каб ня ўпасьці ў спакусу.

ì skazaǔ ìm: što vy s′pìce? ustan′ce ì malecesâ, kab nâ ǔpas′cì ǔ spakusu.

47. Калі Ён яшчэ казаў гэта, паявіліся людзі, а наперадзе іх ішоў адзін з дванаццацёх, называны Юда, і ён падышоў да Ісуса, каб пацалаваць Яго. Бо ён такі даў ім знак: каго я пацалую, Той і ёсьць.

Kalì Ën âščè kazaǔ gèta, paâvìlìsâ lûdzì, a naperadze ìh ìšoǔ adzìn z dvanaccacëh, nazyvany Ûda, ì ën padyšoǔ da Ìsusa, kab pacalavac′ Âgo. Bo ën takì daǔ ìm znak: kago â pacaluû, Toj ì ës′c′.

48. А Ісус сказаў яму: Юда ці цалаваньнем выдаеш Сына Чалавечага?

A Ìsus skazaǔ âmu: Ûda cì calavan′nem vydaeš Syna Čalavečaga?

49. Тыя, што былі зь Ім, бачачы, да чаго ўсё ідзе, сказалі Яму: Госпадзе! ці ня ўдарыць нам мечам?

Tyâ, što bylì z′ Ìm, bačačy, da čago ǔsë ìdze, skazalì Âmu: Gospadze! cì nâ ǔdaryc′ nam mečam?

50. І адзін зь іх ударыў раба першасьвятаровага і адсек яму правае вуха.

Ì adzìn z′ ìh udaryǔ raba peršas′vâtarovaga ì adsek âmu pravae vuha.

51. Тады Ісус сказаў: пакіньце, даволі. І дакрануўшыся да вуха ягонага, загоіў яго.

Tady Ìsus skazaǔ: pakìn′ce, davolì. Ì dakranuǔšysâ da vuha âgonaga, zagoìǔ âgo.

52. А першасьвятарам і начальнікам храма і старэйшынам, якія сабраліся супроць Яго, сказаў Ісус: быццам на разбойніка выйшлі вы зь мечамі і каламі, каб узяць Мяне!

A peršas′vâtaram ì načal′nìkam hrama ì starèjšynam, âkìâ sabralìsâ suproc′ Âgo, skazaǔ Ìsus: byccam na razbojnìka vyjšlì vy z′ mečamì ì kalamì, kab uzâc′ Mâne!

53. Кожны дзень бываў Я з вамі ў храме, і вы не падымалі на Мяне рук, а цяпер - ваш час і ўлада цемры.

Kožny dzen′ byvaǔ Â z vamì ǔ hrame, ì vy ne padymalì na Mâne ruk, a câper - vaš čas ì ǔlada cemry.

54. Узяўшы Яго, павялі і прывялі ў дом першасьвятара. А Пётр ішоў сьледам зводдаль.

Uzâǔšy Âgo, pavâlì ì pryvâlì ǔ dom peršas′vâtara. A Pëtr ìšoǔ s′ledam zvoddal′.

55. Калі яны расклалі агонь сярод двара і селі разам, сеў і Пётр паміж імі.

Kalì âny rasklalì agon′ sârod dvara ì selì razam, seǔ ì Pëtr pamìž ìmì.

56. Адна служанка, убачыўшы яго каля агню і ўгледзеўшыся ў яго, сказала: гэты быў зь Ім.

Adna služanka, ubačyǔšy âgo kalâ agnû ì ǔgledzeǔšysâ ǔ âgo, skazala: gèty byǔ z′ Ìm.

57. Але ён адрокся ад Яго, сказаўшы жанчыне: я ня ведаю Яго.

Ale ën adroksâ ad Âgo, skazaǔšy žančyne: â nâ vedaû Âgo.

58. Неўзабаве потым другі, убачыўшы яго, сказаў: і ты зь іх. Але Пётр сказаў гэтаму чалавеку: не.

Neǔzabave potym drugì, ubačyǔšy âgo, skazaǔ: ì ty z′ ìh. Ale Pëtr skazaǔ gètamu čalaveku: ne.

59. Прайшло з гадзіну часу, яшчэ нехта настойліва казаў: сапраўды, і гэты быў зь Ім, бо ён Галілеянін.

Prajšlo z gadzìnu času, âščè nehta nastojlìva kazaǔ: sapraǔdy, ì gèty byǔ z′ Ìm, bo ën Galìleânìn.

60. Але Пётр сказаў таму чалавеку: ня ведаю, што ты кажаш. І адразу, калі яшчэ гаварыў ён, засьпяваў певень.

Ale Pëtr skazaǔ tamu čalaveku: nâ vedaû, što ty kažaš. Ì adrazu, kalì âščè gavaryǔ ën, zas′pâvaǔ peven′.

61. Тады Гасподзь, абярнуўшыся, паглядзеў на Пятра; і Пётр згадаў слова Госпада, як Ён сказаў яму: перш чым засьпявае певень, адрачэшся ад Мяне тройчы.

Tady Gaspodz′, abârnuǔšysâ, paglâdzeǔ na Pâtra; ì Pëtr zgadaǔ slova Gospada, âk Ën skazaǔ âmu: perš čym zas′pâvae peven′, adračèšsâ ad Mâne trojčy.

62. І выйшаўшы вонкі, горка заплакаў.

Ì vyjšaǔšy vonkì, gorka zaplakaǔ.

63. Людзі, якія трымалі Ісуса, зьдзекі чынілі зь Яго і білі Яго;

Lûdzì, âkìâ trymalì Ìsusa, z′dzekì čynìlì z′ Âgo ì bìlì Âgo;

64. і накрыўшы Яго, білі Яго па твары і пыталіся ў Яго: скажы, хто выцяў Цябе?

ì nakryǔšy Âgo, bìlì Âgo pa tvary ì pytalìsâ ǔ Âgo: skažy, hto vycâǔ Câbe?

65. І шмат іншай кляцьбы вымаўлялі супраць Яго.

Ì šmat ìnšaj klâc′by vymaǔlâlì suprac′ Âgo.

66. І як настаў дзень, сабраліся старэйшыны народу, першасьвятары і кніжнікі, і ўвялі Яго ў свой сынедрыён,

Ì âk nastaǔ dzen′, sabralìsâ starèjšyny narodu, peršas′vâtary ì knìžnìkì, ì ǔvâlì Âgo ǔ svoj synedryën,

67. і сказалі: ці Ты Хрыстос? скажы нам. Ён сказаў ім: калі скажу вам, вы не паверыце;

ì skazalì: cì Ty Hrystos? skažy nam. Ën skazaǔ ìm: kalì skažu vam, vy ne paveryce;

68. калі ж і спытаюся ў вас, ня будзеце адказваць Мне і не адпусьціце Мяне;

kalì ž ì spytaûsâ ǔ vas, nâ budzece adkazvac′ Mne ì ne adpus′cìce Mâne;

69. ад сёньня Сын Чалавечы сядзе праваруч сілы Божай.

ad sën′nâ Syn Čalavečy sâdze pravaruč sìly Božaj.

70. І сказалі ўсе: дык Ты Сын Божы? Ён адказваў ім: вы кажаце, што Я.

Ì skazalì ǔse: dyk Ty Syn Božy? Ën adkazvaǔ ìm: vy kažace, što Â.

71. А яны сказалі: якое яшчэ трэба нам сьведчаньне? бо мы самі чулі з вуснаў Ягоных!

A âny skazalì: âkoe âščè trèba nam s′vedčan′ne? bo my samì čulì z vusnaǔ Âgonyh!

23 Кіраўнік

1. І паднялося ўсё мноства іх, і павялі Яго да Пілата,

Ì padnâlosâ ǔsë mnostva ìh, ì pavâlì Âgo da Pìlata,

2. І пачалі вінаваціць Яго, кажучы: мы знайшлі, што Ён разбэшчвае народ наш і забараняе даваць падатак кесару, называючы Сябе Хрыстом Царом.

Ì pačalì vìnavacìc′ Âgo, kažučy: my znajšlì, što Ën razbèščvae narod naš ì zabaranâe davac′ padatak kesaru, nazyvaûčy Sâbe Hrystom Carom.

3. Пілат спытаўся ў Яго: Ты Цар Юдэйскі? Ён сказаў яму ў адказ: ты кажаш.

Pìlat spytaǔsâ ǔ Âgo: Ty Car Ûdèjskì? Ën skazaǔ âmu ǔ adkaz: ty kažaš.

4. Пілат сказаў першасьвятарам і народу: я не знаходжу ніякай віны ў Гэтым Чалавеку.

Pìlat skazaǔ peršas′vâtaram ì narodu: â ne znahodžu nìâkaj vìny ǔ Gètym Čalaveku.

5. Але яны настойвалі, кажучы, што Ён бунтуе народ, вучачы па ўсёй Юдэі, пачынаючы ад Галілеі да гэтай мясьціны.

Ale âny nastojvalì, kažučy, što Ën buntue narod, vučačy pa ǔsëj Ûdèì, pačynaûčy ad Galìleì da gètaj mâs′cìny.

6. Пілат, пачуўшы пра Галілею, спытаўся: хіба Ён Галілеянін?

Pìlat, pačuǔšy pra Galìleû, spytaǔsâ: hìba Ën Galìleânìn?

7. І даведаўшыся, што Ён з вобласьці Ірадавай, паслаў Яго да Ірада, які ў гэтыя дні быў таксама ў Ерусаліме.

Ì davedaǔšysâ, što Ën z voblas′cì Ìradavaj, paslaǔ Âgo da Ìrada, âkì ǔ gètyâ dnì byǔ taksama ǔ Erusalìme.

8. Ірад, убачыўшы Ісуса, вельмі ўзрадаваўся, бо даўно жадаў бачыць Яго, таму што шмат чуў пра Яго і спадзяваўся ўбачыць ад Яго які-небудзь цуд,

Ìrad, ubačyǔšy Ìsusa, vel′mì ǔzradavaǔsâ, bo daǔno žadaǔ bačyc′ Âgo, tamu što šmat čuǔ pra Âgo ì spadzâvaǔsâ ǔbačyc′ ad Âgo âkì-nebudz′ cud,

9. і задаваў Яму многія пытаньні: але Ён нічога не адказваў яму.

ì zadavaǔ Âmu mnogìâ pytan′nì: ale Ën nìčoga ne adkazvaǔ âmu.

10. А першасьвятары і кніжнікі стаялі і зацята вінавацілі Яго.

A peršas′vâtary ì knìžnìkì staâlì ì zacâta vìnavacìlì Âgo.

11. Але Ірад са сваімі воямі, прынізіўшы яго і паглуміўшыся зь Яго, апрануў яго ў сьветлую вопратку і паслаў назад да Пілата.

Ale Ìrad sa svaìmì voâmì, prynìzìǔšy âgo ì paglumìǔšysâ z′ Âgo, apranuǔ âgo ǔ s′vetluû vopratku ì paslaǔ nazad da Pìlata.

12. І спрыяціліся ў той дзень Пілат зь Ірадам паміж сабою, бо раней былі ў варожасьці адзін з адным.

Ì spryâcìlìsâ ǔ toj dzen′ Pìlat z′ Ìradam pamìž saboû, bo ranej bylì ǔ varožas′cì adzìn z adnym.

13. А Пілат, склікаўшы першасьвятароў і начальнікаў і людзей,

A Pìlat, sklìkaǔšy peršas′vâtaroǔ ì načal′nìkaǔ ì lûdzej,

14. сказаў ім: вы прывялі да мяне Чалавека Гэтага, што нібыта разбэшчвае люд; і вось, я пры вас расьсьледаваў і не знайшоў Чалавека Гэтага вінаватым ні ў чым тым, у чым вы Яго вінаваціце;

skazaǔ ìm: vy pryvâlì da mâne Čalaveka Gètaga, što nìbyta razbèščvae lûd; ì vos′, â pry vas ras′s′ledavaǔ ì ne znajšoǔ Čalaveka Gètaga vìnavatym nì ǔ čym tym, u čym vy Âgo vìnavacìce;

15. і Ірад таксама: бо я пасылаў Яго да яго; і нічога ня знойдзена ў Ім вартага сьмерці;

ì Ìrad taksama: bo â pasylaǔ Âgo da âgo; ì nìčoga nâ znojdzena ǔ Ìm vartaga s′mercì;

16. дык вось, пакараўшы Яго, адпушчу.

dyk vos′, pakaraǔšy Âgo, adpušču.

17. А яму і трэба было дзеля сьвята адпусьціць і аднаго вязьня.

A âmu ì trèba bylo dzelâ s′vâta adpus′cìc′ ì adnago vâz′nâ.

18. Але ўвесь люд закрычаў: сьмерць Яму! а адпусьці нам Вараву.

Ale ǔves′ lûd zakryčaǔ: s′merc′ Âmu! a adpus′cì nam Varavu.

19. Варава быў пасаджаны ў цямніцу за ўчыненую ў горадзе смуту і забойства.

Varava byǔ pasadžany ǔ câmnìcu za ǔčynenuû ǔ goradze smutu ì zabojstva.

20. Пілат зноў узвысіў голас, хочучы адпусьціць Ісуса.

Pìlat znoǔ uzvysìǔ golas, hočučy adpus′cìc′ Ìsusa.

21. Але яны крычалі: укрыжуй, укрыжуй Яго!

Ale âny kryčalì: ukryžuj, ukryžuj Âgo!

22. Ён трэйці раз сказаў ім: якое ж ліха ўчыніў Ён? я нічога вартага сьмерці не знайшоў у Ім; дык вось, пакараўшы Яго, адпушчу.

Ën trèjcì raz skazaǔ ìm: âkoe ž lìha ǔčynìǔ Ën? â nìčoga vartaga s′mercì ne znajšoǔ u Ìm; dyk vos′, pakaraǔšy Âgo, adpušču.

23. Але яны і далей зь вялікім крыкам дамагаліся, каб Ён быў укрыжаваны; і перамог крык іхні і першасьвятароў.

Ale âny ì dalej z′ vâlìkìm krykam damagalìsâ, kab Ën byǔ ukryžavany; ì peramog kryk ìhnì ì peršas′vâtaroǔ.

24. І Пілат разважыў рабіць паводле іхняе просьбы,

Ì Pìlat razvažyǔ rabìc′ pavodle ìhnâe pros′by,

25. і адпусьціў ім пасаджанага за смуту і забойства ў цямніцу, якога яны прасілі; а Ісуса аддаў на іхную волю.

ì adpus′cìǔ ìm pasadžanaga za smutu ì zabojstva ǔ câmnìcu, âkoga âny prasìlì; a Ìsusa addaǔ na ìhnuû volû.

26. І калі павялі Яго, дык, захапіўшы нейкага Сымона Кірынеяніна, які ішоў з поля, усклалі на яго крыж, каб нёс за Ісусам.

Ì kalì pavâlì Âgo, dyk, zahapìǔšy nejkaga Symona Kìryneânìna, âkì ìšoǔ z polâ, usklalì na âgo kryž, kab nës za Ìsusam.

27. І ішло за Ім вялікае мноства народу і жанчын, якія плакалі і галасілі па Ім.

Ì ìšlo za Ìm vâlìkae mnostva narodu ì žančyn, âkìâ plakalì ì galasìlì pa Ìm.

28. А Ісус, зьвярнуўшыся да іх, сказаў: дочкі Ерусалімскія! ня плачце па Мне, а плачце па сабе і па дзецях вашых;

A Ìsus, z′vârnuǔšysâ da ìh, skazaǔ: dočkì Erusalìmskìâ! nâ plačce pa Mne, a plačce pa sabe ì pa dzecâh vašyh;

29. бо надыходзяць дні, калі скажуць: дабрашчасныя няплодныя, і ўлоньні, якія не радзілі, і грудзі, якія не кармілі!

bo nadyhodzâc′ dnì, kalì skažuc′: dabraščasnyâ nâplodnyâ, ì ǔlon′nì, âkìâ ne radzìlì, ì grudzì, âkìâ ne karmìlì!

30. Тады скажуць гарам: упадзеце на нас! і пагоркам: накрыйце нас!

Tady skažuc′ garam: upadzece na nas! ì pagorkam: nakryjce nas!

31. бо, калі з зазелянелым дрэвам гэта робяць, дык з сухім што будзе?

bo, kalì z zazelânelym drèvam gèta robâc′, dyk z suhìm što budze?

32. Вялі зь Ім на сьмерць і двух зладзеяў.

Vâlì z′ Ìm na s′merc′ ì dvuh zladzeâǔ.

33. І калі прыйшлі на месца, называнае Лобным, там укрыжавалі Яго і зладзеяў, аднаго з правага, а другога зь левага боку.

Ì kalì pryjšlì na mesca, nazyvanae Lobnym, tam ukryžavalì Âgo ì zladzeâǔ, adnago z pravaga, a drugoga z′ levaga boku.

34. А Ісус сказаў: Войча! даруй ім, бо ня ведаюць, што робяць. І дзялілі адзежу Ягоную, кідаючы жэрабя.

A Ìsus skazaǔ: Vojča! daruj ìm, bo nâ vedaûc′, što robâc′. Ì dzâlìlì adzežu Âgonuû, kìdaûčy žèrabâ.

35. І стаялі людзі і глядзелі. А насьміхаліся разам зь імі і начальнікі, кажучы: іншых ратаваў, хай уратуе Сябе Самога, калі Ён Хрыстос, выбранец Божы.

Ì staâlì lûdzì ì glâdzelì. A nas′mìhalìsâ razam z′ ìmì ì načal′nìkì, kažučy: ìnšyh ratavaǔ, haj uratue Sâbe Samoga, kalì Ën Hrystos, vybranec Božy.

36. Таксама і воі глуміліся зь Яго, падыходзячы і падносячы Яму воцат

Taksama ì voì glumìlìsâ z′ Âgo, padyhodzâčy ì padnosâčy Âmu vocat

37. і кажучы: калі Ты Цар Юдэйскі, уратуй Сябе Самога.

ì kažučy: kalì Ty Car Ûdèjskì, uratuj Sâbe Samoga.

38. І быў над Ім надпіс, напісаны словамі грэцкімі, рымскімі і гэбрэйскімі: Гэты ёсьць Цар Юдэйскі.

Ì byǔ nad Ìm nadpìs, napìsany slovamì grèckìmì, rymskìmì ì gèbrèjskìmì: Gèty ës′c′ Car Ûdèjskì.

39. Адзін з павешаных зладзеяў ліхасловіў на Яго і казаў: калі Ты Хрыстос, уратуй Сябе і нас.

Adzìn z pavešanyh zladzeâǔ lìhaslovìǔ na Âgo ì kazaǔ: kalì Ty Hrystos, uratuj Sâbe ì nas.

40. А другі наадварот сунімаў яго і казаў: ці ты не баішся Бога, калі і сам засуджаны на тое самае?

A drugì naadvarot sunìmaǔ âgo ì kazaǔ: cì ty ne baìšsâ Boga, kalì ì sam zasudžany na toe samae?

41. і мы засуджаныя справядліва, бо заслужанае паводле ўчынкаў нашых прынялі; а Ён нічога благога не зрабіў.

ì my zasudžanyâ spravâdlìva, bo zaslužanae pavodle ǔčynkaǔ našyh prynâlì; a Ën nìčoga blagoga ne zrabìǔ.

42. І сказаў Ісусу: спамяні мяне, Госпадзе, калі прыйдзеш у Царства Тваё!

Ì skazaǔ Ìsusu: spamânì mâne, Gospadze, kalì pryjdzeš u Carstva Tvaë!

43. І сказаў яму Ісус: праўду кажу табе: сёньня ж будзеш са Мною ў раі.

Ì skazaǔ âmu Ìsus: praǔdu kažu tabe: sën′nâ ž budzeš sa Mnoû ǔ raì.

44. Было ж каля шостай гадзіны дня, і зрабілася цемра па ўсёй зямлі да гадзіны дзявятай:

Bylo ž kalâ šostaj gadzìny dnâ, ì zrabìlasâ cemra pa ǔsëj zâmlì da gadzìny dzâvâtaj:

45. і памеркла сонца, і завеса ў храме разадралася пасярэдзіне.

ì pamerkla sonca, ì zavesa ǔ hrame razadralasâ pasârèdzìne.

46. Ісус, усклікнуўшы вялікім голасам, сказаў: Войча! у рукі Твае аддаю дух Мой. І сказаўшы гэта, выпусьціў дух.

Ìsus, usklìknuǔšy vâlìkìm golasam, skazaǔ: Vojča! u rukì Tvae addaû duh Moj. Ì skazaǔšy gèta, vypus′cìǔ duh.

47. А сотнік, бачачы, што адбылося, уславіў Бога і сказаў: сапраўды Чалавек Гэты быў праведнік.

A sotnìk, bačačy, što adbylosâ, uslavìǔ Boga ì skazaǔ: sapraǔdy Čalavek Gèty byǔ pravednìk.

48. І ўвесь люд, што сыйшоўся на гэта відовішча, бачачы, што адбывалася, вяртаўся, б'ючы сябе ў грудзі.

Ì ǔves′ lûd, što syjšoǔsâ na gèta vìdovìšča, bačačy, što adbyvalasâ, vârtaǔsâ, b'ûčy sâbe ǔ grudzì.

49. А ўсе, хто ведаў Яго, і жанчыны, якія ішлі сьледам за Ім з Галілеі, стаялі воддаль і глядзелі на гэта.

A ǔse, hto vedaǔ Âgo, ì žančyny, âkìâ ìšlì s′ledam za Ìm z Galìleì, staâlì voddal′ ì glâdzelì na gèta.

50. Тады нехта, на імя Язэп, сябра рады, чалавек добры і праўдзівы,

Tady nehta, na ìmâ Âzèp, sâbra rady, čalavek dobry ì praǔdzìvy,

51. які ня браў удзелу ў радзе і ў справе іхняй, з Арыматэі, горада Юдэйскага, які таксама чакаў Царства Божага,

âkì nâ braǔ udzelu ǔ radze ì ǔ sprave ìhnâj, z Arymatèì, gorada Ûdèjskaga, âkì taksama čakaǔ Carstva Božaga,

52. прыйшоў да Пілата і прасіў Цела Ісусавага;

pryjšoǔ da Pìlata ì prasìǔ Cela Ìsusavaga;

53. і зьняўшы Яго, ахінуў палатнінаю і паклаў яго ў магіле, высечанай у скале, дзе яшчэ ніхто ня быў пакладзены.

ì z′nâǔšy Âgo, ahìnuǔ palatnìnaû ì paklaǔ âgo ǔ magìle, vysečanaj u skale, dze âščè nìhto nâ byǔ pakladzeny.

54. Дзень той быў пятніца, і настала субота.

Dzen′ toj byǔ pâtnìca, ì nastala subota.

55. Пасьледавалі таксама і жанчыны, якія прыйшлі зь Ісусам з Галілеі, і глядзелі магілу, і як ускладалася Цела Ягонае;

Pas′ledavalì taksama ì žančyny, âkìâ pryjšlì z′ Ìsusam z Galìleì, ì glâdzelì magìlu, ì âk uskladalasâ Cela Âgonae;

56. а вярнуўшыся, прыгатавалі пахошчы і масьці; і ў суботу засталіся ў спакоі паводле запаведзі.

a vârnuǔšysâ, prygatavalì pahoščy ì mas′cì; ì ǔ subotu zastalìsâ ǔ spakoì pavodle zapavedzì.

24 Кіраўнік

1. А ў першы дзень тыдня, вельмі рана, нясучы прыгатаваныя пахошчы, прыйшлі яны да магілы, і разам зь імі некаторыя іншыя;

A ǔ peršy dzen′ tydnâ, vel′mì rana, nâsučy prygatavanyâ pahoščy, pryjšlì âny da magìly, ì razam z′ ìmì nekatoryâ ìnšyâ;

2. але знайшлі камень адвалены ад магілы,

ale znajšlì kamen′ advaleny ad magìly,

3. і ўвайшоўшы, не знайшлі Цела Госпада Ісуса.

ì ǔvajšoǔšy, ne znajšlì Cela Gospada Ìsusa.

4. Калі ж яны зьнедаўмяваліся з гэтага, раптам паўсталі перад імі два мужы ў строях бліскучых.

Kalì ž âny z′nedaǔmâvalìsâ z gètaga, raptam paǔstalì perad ìmì dva mužy ǔ stroâh blìskučyh.

5. І калі яны былі ў страху і схілілі абліччы свае да зямлі, - сказалі ім: што вы шукаеце жывога сярод мёртвых?

Ì kalì âny bylì ǔ strahu ì shìlìlì ablìččy svae da zâmlì, - skazalì ìm: što vy šukaece žyvoga sârod mërtvyh?

6. Яго няма тут: Ён уваскрэс; успомніце, як Ён казаў вам, калі быў яшчэ ў Галілеі,

Âgo nâma tut: Ën uvaskrès; uspomnìce, âk Ën kazaǔ vam, kalì byǔ âščè ǔ Galìleì,

7. кажучы, што Сын Чалавечы мае быць аддадзены ў рукі людзям грэшным, і быць укрыжаваным, і на трэйці дзень уваскрэснуць.

kažučy, što Syn Čalavečy mae byc′ addadzeny ǔ rukì lûdzâm grèšnym, ì byc′ ukryžavanym, ì na trèjcì dzen′ uvaskrèsnuc′.

8. І ўзгадалі яны словы Ягоныя

Ì ǔzgadalì âny slovy Âgonyâ

9. і, вярнуўшыся ад магілы, абвясьцілі ўсё гэта адзінаццацём і ўсім астатнім.

ì, vârnuǔšysâ ad magìly, abvâs′cìlì ǔsë gèta adzìnaccacëm ì ǔsìm astatnìm.

10. То была Магдаліна Марыя, і Яна, і Марыя, маці Якава, і іншыя зь імі, якія сказалі пра гэта Апосталам.

To byla Magdalìna Maryâ, ì Âna, ì Maryâ, macì Âkava, ì ìnšyâ z′ ìmì, âkìâ skazalì pra gèta Apostalam.

11. І здаліся ім словы іхнія пустымі, і не паверылі ім.

Ì zdalìsâ ìm slovy ìhnìâ pustymì, ì ne paverylì ìm.

12. Але Пётр, устаўшы, пабег да магілы і, нахіліўшыся, убачыў толькі, што ляжаць палатніны, і пайшоў назад, сам сабе дзівуючы з таго, што сталася.

Ale Pëtr, ustaǔšy, pabeg da magìly ì, nahìlìǔšysâ, ubačyǔ tol′kì, što lâžac′ palatnìny, ì pajšoǔ nazad, sam sabe dzìvuûčy z tago, što stalasâ.

13. У той самы дзень двое зь іх ішлі ў селішча, што адлягала стадый на шэсьцьдзясят ад Ерусаліма, называнае імаус.

U toj samy dzen′ dvoe z′ ìh ìšlì ǔ selìšča, što adlâgala stadyj na šès′c′dzâsât ad Erusalìma, nazyvanae ìmaus.

14. і размаўлялі паміж сабою пра ўсе гэтыя падзеі.

ì razmaǔlâlì pamìž saboû pra ǔse gètyâ padzeì.

15. І калі яны размаўлялі і разважалі паміж сабою, Сам Ісус, наблізіўшыся, пайшоў зь імі;

Ì kalì âny razmaǔlâlì ì razvažalì pamìž saboû, Sam Ìsus, nablìzìǔšysâ, pajšoǔ z′ ìmì;

16. але вочы ў іх былі заслоненыя, так што яны не пазналі Яго.

ale vočy ǔ ìh bylì zaslonenyâ, tak što âny ne paznalì Âgo.

17. І Ён сказаў ім: пра што гэта вы, ідучы, разважаеце паміж сабою, і чаго вы засмучаныя?

Ì Ën skazaǔ ìm: pra što gèta vy, ìdučy, razvažaece pamìž saboû, ì čago vy zasmučanyâ?

18. Адзін зь іх, на імя Клеопа, сказаў Яму ў адказ: няўжо ты адзін з тых, што прыйшлі ў Ерусалім, ня ведаеш, што адбылося ў ім гэтымі днямі?

Adzìn z′ ìh, na ìmâ Kleopa, skazaǔ Âmu ǔ adkaz: nâǔžo ty adzìn z tyh, što pryjšlì ǔ Erusalìm, nâ vedaeš, što adbylosâ ǔ ìm gètymì dnâmì?

19. І сказаў ім: штоо Яны сказалі Яму: што было зь Ісусам Назаранінам, Які быў прарок, моцны ў дзеі і ў слове перад Богам і ўсім народам;

Ì skazaǔ ìm: štoo Âny skazalì Âmu: što bylo z′ Ìsusam Nazaranìnam, Âkì byǔ prarok, mocny ǔ dzeì ì ǔ slove perad Bogam ì ǔsìm narodam;

20. як выдалі яго першасьвятары і начальнікі нашыя на засуджэньне на сьмерць і ўкрыжавалі Яго;

âk vydalì âgo peršas′vâtary ì načal′nìkì našyâ na zasudžèn′ne na s′merc′ ì ǔkryžavalì Âgo;

21. а мы спадзяваліся былі, што Ён ёсьць Той, Хто павінен уратаваць Ізраіля; але разам з усім тым, ужо трэйці дзень сёньня, як гэта сталася;

a my spadzâvalìsâ bylì, što Ën ës′c′ Toj, Hto pavìnen uratavac′ Ìzraìlâ; ale razam z usìm tym, užo trèjcì dzen′ sën′nâ, âk gèta stalasâ;

22. але і некаторыя жанчыны з нашых падзівілі нас: яны былі раніцай каля магілы

ale ì nekatoryâ žančyny z našyh padzìvìlì nas: âny bylì ranìcaj kalâ magìly

23. і не знайшлі Цела Ягонага, і прыйшоўшы, маўлялі, што бачылі зьяўленьне анёлаў, якія кажуць, што Ён жывы;

ì ne znajšlì Cela Âgonaga, ì pryjšoǔšy, maǔlâlì, što bačylì z′âǔlen′ne anëlaǔ, âkìâ kažuc′, što Ën žyvy;

24. і пайшлі некаторыя з нашых да магілы і засталі ўсё так, як і жанчыны казалі; але Яго ня бачылі.

ì pajšlì nekatoryâ z našyh da magìly ì zastalì ǔsë tak, âk ì žančyny kazalì; ale Âgo nâ bačylì.

25. Тады Ён сказаў ім: о, няцямныя і марудныя сэрцам, каб верыць ва ўсё, што прадказвалі прарокі!

Tady Ën skazaǔ ìm: o, nâcâmnyâ ì marudnyâ sèrcam, kab veryc′ va ǔsë, što pradkazvalì prarokì!

26. Ці ж ня так і належала пацярпець Хрысту і ўвайсьці ў славу Сваю?

Cì ž nâ tak ì naležala pacârpec′ Hrystu ì ǔvajs′cì ǔ slavu Svaû?

27. І пачаўшы ад Майсея, з усіх прарокаў тлумачыў ім сказанае пра Яго ва ўсім Пісаньні.

Ì pačaǔšy ad Majseâ, z usìh prarokaǔ tlumačyǔ ìm skazanae pra Âgo va ǔsìm Pìsan′nì.

28. І наблізіліся яны да таго селішча, у якое ішлі; і Ён паказаў ім выглядам, што хоча ісьці далей;

Ì nablìzìlìsâ âny da tago selìšča, u âkoe ìšlì; ì Ën pakazaǔ ìm vyglâdam, što hoča ìs′cì dalej;

29. але яны стрымлівалі яго, кажучы: застанься з намі, бо дзень ужо схіліўся на вечар. І Ён увайшоў і застаўся зь імі.

ale âny strymlìvalì âgo, kažučy: zastan′sâ z namì, bo dzen′ užo shìlìǔsâ na večar. Ì Ën uvajšoǔ ì zastaǔsâ z′ ìmì.

30. І калі Ён узьляжаў зь імі, дык, узяўшы хлеб, дабраславіў, пераламаў і падаў ім,

Ì kalì Ën uz′lâžaǔ z′ ìmì, dyk, uzâǔšy hleb, dabraslavìǔ, peralamaǔ ì padaǔ ìm,

31. тады разамкнуліся ў іх вочы, і яны пазналі Яго; але Ён зрабіўся нябачны ім.

tady razamknulìsâ ǔ ìh vočy, ì âny paznalì Âgo; ale Ën zrabìǔsâ nâbačny ìm.

32. І яны сказалі адзін аднаму: ці ж не палала ў нас сэрца наша, калі Ён казаў нам на дарозе і калі тлумачыў нам Пісаньне?

Ì âny skazalì adzìn adnamu: cì ž ne palala ǔ nas sèrca naša, kalì Ën kazaǔ nam na daroze ì kalì tlumačyǔ nam Pìsan′ne?

33. І ўстаўшы ў тую самую хвіліну, вярнуліся ў Ерусалім, і знайшлі разам адзінаццаць апосталаў і тых, што былі зь імі,

Ì ǔstaǔšy ǔ tuû samuû hvìlìnu, vârnulìsâ ǔ Erusalìm, ì znajšlì razam adzìnaccac′ apostalaǔ ì tyh, što bylì z′ ìmì,

34. якія казалі, што Гасподзь сапраўды ўваскрэс і зьявіўся Сымону.

âkìâ kazalì, što Gaspodz′ sapraǔdy ǔvaskrès ì z′âvìǔsâ Symonu.

35. І яны расказвалі пра здарэньне на дарозе, і як Ён быў пазнаны імі пры ламаньні хлеба.

Ì âny raskazvalì pra zdarèn′ne na daroze, ì âk Ën byǔ paznany ìmì pry laman′nì hleba.

36. Калі яны казалі пра гэта, Сам Ісус стаў сярод іх і сказаў ім: мір вам.

Kalì âny kazalì pra gèta, Sam Ìsus staǔ sârod ìh ì skazaǔ ìm: mìr vam.

37. Яны, сумеўшыся і спалохаўшыся, падумалі, што бачаць духа;

Âny, sumeǔšysâ ì spalohaǔšysâ, padumalì, što bačac′ duha;

38. але Ён сказаў ім: што бянтэжыцеся, і навошта такія думкі ўваходзяць у сэрцы вашыя?

ale Ën skazaǔ ìm: što bântèžycesâ, ì navošta takìâ dumkì ǔvahodzâc′ u sèrcy vašyâ?

39. Паглядзеце на рукі Мае і на ногі Мае; гэта - Я сам; дакранецеся да Мяне і разгледзьце; бо дух ня мае плоці і касьцей, як бачыце ў Мяне.

Paglâdzece na rukì Mae ì na nogì Mae; gèta - Â sam; dakranecesâ da Mâne ì razgledz′ce; bo duh nâ mae plocì ì kas′cej, âk bačyce ǔ Mâne.

40. І сказаўшы гэта, паказаў ім рукі і ногі.

Ì skazaǔšy gèta, pakazaǔ ìm rukì ì nogì.

41. А калі яны ад радасьці яшчэ ня верылі і дзіваваліся, Ён сказаў ім: ці ёсць у вас тут якая ежа?

A kalì âny ad radas′cì âščè nâ verylì ì dzìvavalìsâ, Ën skazaǔ ìm: cì ësc′ u vas tut âkaâ eža?

42. Яны падалі Яму частку печанай рыбы і сотавага мёду.

Âny padalì Âmu častku pečanaj ryby ì sotavaga mëdu.

43. І ўзяўшы, еў перад імі.

Ì ǔzâǔšy, eǔ perad ìmì.

44. І сказаў ім: вось тое, пра што Я вам казаў, яшчэ калі быў з вамі, што належыць спраўдзіцца ўсяму, напісанаму пра Мяне ў законе Майсеевым і ў прароках і ў псальмах.

Ì skazaǔ ìm: vos′ toe, pra što Â vam kazaǔ, âščè kalì byǔ z vamì, što naležyc′ spraǔdzìcca ǔsâmu, napìsanamu pra Mâne ǔ zakone Majseevym ì ǔ prarokah ì ǔ psal′mah.

45. Тады адчыніў ім розум на ўразуменьне Пісаньняў

Tady adčynìǔ ìm rozum na ǔrazumen′ne Pìsan′nâǔ

46. і сказаў ім: так напісана, і так належала адпакутаваць Хрысту і ўваскрэснуць зь мёртвых на трэйці дзень,

ì skazaǔ ìm: tak napìsana, ì tak naležala adpakutavac′ Hrystu ì ǔvaskrèsnuc′ z′ mërtvyh na trèjcì dzen′,

47. і абвешчаным быць у імя Ягонае пакаяньню і дараваньню грахоў ува ўсіх народах, пачынаючы зь Ерусаліма;

ì abveščanym byc′ u ìmâ Âgonae pakaân′nû ì daravan′nû grahoǔ uva ǔsìh narodah, pačynaûčy z′ Erusalìma;

48. а вы сьведкі гэтага;

a vy s′vedkì gètaga;

49. і я пашлю абяцанае Айцом Маім на вас; вы ж заставайцеся ў горадзе Ерусаліме, пакуль не прасякнецеся сілаю згары.

ì â pašlû abâcanae Ajcom Maìm na vas; vy ž zastavajcesâ ǔ goradze Erusalìme, pakul′ ne prasâknecesâ sìlaû zgary.

50. І вывеў іх вонкі з горада да Віфаніі і, падняўшы рукі Свае, дабраславіў іх.

Ì vyveǔ ìh vonkì z gorada da Vìfanìì ì, padnâǔšy rukì Svae, dabraslavìǔ ìh.

51. І калі дабраславіў іх, пачаў аддаляцца ад іх і ўзносіцца на неба.

Ì kalì dabraslavìǔ ìh, pačaǔ addalâcca ad ìh ì ǔznosìcca na neba.

52. Яны пакланіліся яму і вярнуліся ў Ерусалім зь вялікаю радасьцю,

Âny paklanìlìsâ âmu ì vârnulìsâ ǔ Erusalìm z′ vâlìkaû radas′cû,

53. і былі заўсёды ў храме, славячы і дабраслаўляючы Бога. Амін.

ì bylì zaǔsëdy ǔ hrame, slavâčy ì dabraslaǔlâûčy Boga. Amìn.

ЯНА ÂNA

1 Кіраўнік

1. На пачатку было Слова, і Слова было ў Бога, і Слова было Богам.

Na pačatku bylo Slova, ì Slova bylo ǔ Boga, ì Slova bylo Bogam.

2. Яно было на пачатку ў Бога:

Âno bylo na pačatku ǔ Boga:

3. усё празь Яго пачалося, і безь Яго нішто не пачалося з таго, што пачало быць.

usë praz′ Âgo pačalosâ, ì bez′ Âgo nìšto ne pačalosâ z tago, što pačalo byc′.

4. У Ім было жыцьцё, і жыцьцё было сьвятлом людзей.

U Ìm bylo žyc′cë, ì žyc′cë bylo s′vâtlom lûdzej.

5. І сьвятло ў цемры сьвеціць, і цемра не агарнула яго.

Ì s′vâtlo ǔ cemry s′vecìc′, ì cemra ne agarnula âgo.

6. Быў чалавек, пасланы ад Бога; імя яму Ян;

Byǔ čalavek, paslany ad Boga; ìmâ âmu Ân;

7. Ён прыйшоў дзеля сьведчаньня, каб сьведчыць пра Сьвятло, каб усе ўверавалі празь Яго;

Ën pryjšoǔ dzelâ s′vedčan′nâ, kab s′vedčyc′ pra S′vâtlo, kab use ǔveravalì praz′ Âgo;

8. ён ня быў сьвятло, а быў пасланы, каб сьведчыць пра Сьвятло.

ën nâ byǔ s′vâtlo, a byǔ paslany, kab s′vedčyc′ pra S′vâtlo.

9. Было Сьвятло сапраўднае, Якое прасьвятляе кожнага чалавека, што прыходзіць у сьвет.

Bylo S′vâtlo sapraǔdnae, Âkoe pras′vâtlâe kožnaga čalaveka, što pryhodzìc′ u s′vet.

10. У сьвеце было, і сьвет празь Яго пачаў быць, і сьвет Яго не пазнаў;

U s′vece bylo, ì s′vet praz′ Âgo pačaǔ byc′, ì s′vet Âgo ne paznaǔ;

11. прыйшоў да сваіх, і свае Яго не прынялі;

pryjšoǔ da svaìh, ì svae Âgo ne prynâlì;

12. а тым, якія прынялі Яго, веруючым у імя Ягонае, даў уладу быць дзецьмі Божымі,

a tym, âkìâ prynâlì Âgo, veruûčym u ìmâ Âgonae, daǔ uladu byc′ dzec′mì Božymì,

13. якія не ад крыві, ні ад хаценьня плоці, ні ад хаценьня мужа, а ад Бога нарадзіліся.

âkìâ ne ad kryvì, nì ad hacen′nâ plocì, nì ad hacen′nâ muža, a ad Boga naradzìlìsâ.

14. І Слова стала плоцьцю, і ўсялілася ў нас, поўнае мілаты і праўды; і мы бачылі славу Ягоную, славу, як Адзінароднага ад Айца.

Ì Slova stala ploc′cû, ì ǔsâlìlasâ ǔ nas, poǔnae mìlaty ì praǔdy; ì my bačylì slavu Âgonuû, slavu, âk Adzìnarodnaga ad Ajca.

15. Ян сьведчыць пра Яго і ўсклікаючы кажа: Гэта быў Той, пра Якога я сказаў, што Той, Хто ідзе за мною, апярэдзіў мяне, бо быў раней за мяне.

Ân s′vedčyc′ pra Âgo ì ǔsklìkaûčy kaža: Gèta byǔ Toj, pra Âkoga â skazaǔ, što Toj, Hto ìdze za mnoû, apârèdzìǔ mâne, bo byǔ ranej za mâne.

16. І ад паўнаты Яго ўсе мы прынялі і мілату да мілаты;

Ì ad paǔnaty Âgo ǔse my prynâlì ì mìlatu da mìlaty;

17. бо закон дадзены праз Майсея, а мілата і праўда сталіся празь Ісуса Хрыста.

bo zakon dadzeny praz Majseâ, a mìlata ì praǔda stalìsâ praz′ Ìsusa Hrysta.

18. Бога ня бачыў ніхто ніколі; Адзінародны Сын, існы ва ўлоньні Айцовым, Ён адкрыў.

Boga nâ bačyǔ nìhto nìkolì; Adzìnarodny Syn, ìsny va ǔlon′nì Ajcovym, Ën adkryǔ.

19. І вось сьведчаньне Яна, калі Юдэі прыслалі зь Ерусаліма сьвятароў і лявітаў спытацца ў яго: хто ты?

Ì vos′ s′vedčan′ne Âna, kalì Ûdèì pryslalì z′ Erusalìma s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ spytacca ǔ âgo: hto ty?

20. Ён вызнаў і ня выракся, і вызнаў: я ня Хрыстос.

Ën vyznaǔ ì nâ vyraksâ, ì vyznaǔ: â nâ Hrystos.

21. І спыталіся ў яго: а што? ты Ільля? Ён сказаў: не. Прарок? Ён адказваў: не.

Ì spytalìsâ ǔ âgo: a što? ty Ìl′lâ? Ën skazaǔ: ne. Prarok? Ën adkazvaǔ: ne.

22. Сказалі яму: хто ж ты? каб нам даць адказ тым, што паслалі нас; што ты скажаш пра самога сябе?

Skazalì âmu: hto ž ty? kab nam dac′ adkaz tym, što paslalì nas; što ty skažaš pra samoga sâbe?

23. Ён сказаў: я голас таго, хто кліча ў пустыні: папраўце шлях Госпаду, як сказаў прарок Ісая.

Ën skazaǔ: â golas tago, hto klìča ǔ pustynì: papraǔce šlâh Gospadu, âk skazaǔ prarok Ìsaâ.

24. А пасланцы былі з фарысэяў;

A paslancy bylì z farysèâǔ;

25. і яны спыталіся ў яго: што ж ты хрысьціш, калі ты ня Хрыстос, ня Ільля, ні прарок?

ì âny spytalìsâ ǔ âgo: što ž ty hrys′cìš, kalì ty nâ Hrystos, nâ Ìl′lâ, nì prarok?

26. Ян сказаў ім у адказ: я хрышчу ў вадзе; але стаіць сярод вас Той, Каго вы ня ведаеце;

Ân skazaǔ ìm u adkaz: â hryšču ǔ vadze; ale staìc′ sârod vas Toj, Kago vy nâ vedaece;

27. Вось Ён Той, Хто ідзе за мною, але Які апярэдзіў мяне: я ня варты разьвязаць рэмень на абутку Ягоным.

Vos′ Ën Toj, Hto ìdze za mnoû, ale Âkì apârèdzìǔ mâne: â nâ varty raz′vâzac′ rèmen′ na abutku Âgonym.

28. Гэта адбывалася ў Віфавары пры Ярдане, дзе хрысьціў Ян.

Gèta adbyvalasâ ǔ Vìfavary pry Ârdane, dze hrys′cìǔ Ân.

29. На другі дзень бачыць Ян Хрыста, Які ідзе да яго, і кажа: вось Ягня Божае, Якое бярэ на Сябе грэх сьвету;

Na drugì dzen′ bačyc′ Ân Hrysta, Âkì ìdze da âgo, ì kaža: vos′ Âgnâ Božae, Âkoe bârè na Sâbe grèh s′vetu;

30. Гэта Той, пра Якога я сказаў; пасьля мяне прыйдзе Муж, Які існаваў да мяне, бо Ён быў раней зя мяне;

Gèta Toj, pra Âkoga â skazaǔ; pas′lâ mâne pryjdze Muž, Âkì ìsnavaǔ da mâne, bo Ën byǔ ranej zâ mâne;

31. я ня ведаў Яго; але дзеля таго прыйшоў хрысьціць у вадзе, каб Ён зьяўлены быў Ізраілю.

â nâ vedaǔ Âgo; ale dzelâ tago pryjšoǔ hrys′cìc′ u vadze, kab Ën z′âǔleny byǔ Ìzraìlû.

32. І сьведчыў Ян, кажучы: я бачыў Духа, што сыходзіў зь неба, як голуб, і быў Ён на Ім;

Ì s′vedčyǔ Ân, kažučy: â bačyǔ Duha, što syhodzìǔ z′ neba, âk golub, ì byǔ Ën na Ìm;

33. я ня ведаў Яго; але Той, Хто паслаў мяне хрысьціць у вадзе, сказаў мне: на каго, убачыш, сыходзіць Дух і застаецца на Ім, Той ёсьць - Хто хрысьціць Духам Сьвятым;

â nâ vedaǔ Âgo; ale Toj, Hto paslaǔ mâne hrys′cìc′ u vadze, skazaǔ mne: na kago, ubačyš, syhodzìc′ Duh ì zastaecca na Ìm, Toj ës′c′ - Hto hrys′cìc′ Duham S′vâtym;

34. і я бачыў і засьведчыў, што Гэты ёсьць Сын Божы.

ì â bačyǔ ì zas′vedčyǔ, što Gèty ës′c′ Syn Božy.

35. На другі дзень зноў стаяў Ян і двое вучняў ягоных;

Na drugì dzen′ znoǔ staâǔ Ân ì dvoe vučnâǔ âgonyh;

36. і, угледзеўшы Ісуса, Які ішоў, сказаў: вось Ягня Божае.

ì, ugledzeǔšy Ìsusa, Âkì ìšoǔ, skazaǔ: vos′ Âgnâ Božae.

37. Пачуўшы ад яго гэтыя словы, абодва вучні пайшлі за Ісусам.

Pačuǔšy ad âgo gètyâ slovy, abodva vučnì pajšlì za Ìsusam.

38. А Ісус, абярнуўшыся і ўбачыўшы, што яны ідуць, кажа ім: што вам трэба? Яны сказалі Яму: Равьві, - што азначае: настаўнік, - дзе жывеш?

A Ìsus, abârnuǔšysâ ì ǔbačyǔšy, što âny ìduc′, kaža ìm: što vam trèba? Âny skazalì Âmu: Rav′vì, - što aznačae: nastaǔnìk, - dze žyveš?

39. Кажа ім: ідзеце, і ўбачыце. Яны пайшлі і ўбачылі, дзе Ён жыве, і прабылі ў Яго дзень той. Было каля дзясятай гадзіны.

Kaža ìm: ìdzece, ì ǔbačyce. Âny pajšlì ì ǔbačylì, dze Ën žyve, ì prabylì ǔ Âgo dzen′ toj. Bylo kalâ dzâsâtaj gadzìny.

40. Адзін з двух, што чулі пра Ісуса ад Яна і што пайшлі сьледам за Ім, быў Андрэй, брат Сымона Пятра.

Adzìn z dvuh, što čulì pra Ìsusa ad Âna ì što pajšlì s′ledam za Ìm, byǔ Andrèj, brat Symona Pâtra.

41. Ён першы знаходзіць брата свайго Сымона і кажа яму: мы знайшлі Месію, што азначае: Хрыстос.

Ën peršy znahodzìc′ brata svajgo Symona ì kaža âmu: my znajšlì Mesìû, što aznačae: Hrystos.

42. І прывёў яго да Ісуса. Ісус зірнуўшы на яго, сказаў: ты Сымон, сын Ёнін; ты назавешся Кіфа, што азаначае: камень !Пётр).

Ì pryvëǔ âgo da Ìsusa. Ìsus zìrnuǔšy na âgo, skazaǔ: ty Symon, syn Ënìn; ty nazavešsâ Kìfa, što azanačae: kamen′ !Pëtr).

43. На другі дзень Ісус захацеў ісьці ў Галілею, і знаходзіць Піліпа і кажа яму: ідзі за Мною.

Na drugì dzen′ Ìsus zahaceǔ ìs′cì ǔ Galìleû, ì znahodzìc′ Pìlìpa ì kaža âmu: ìdzì za Mnoû.

44. А Піліп быў зь Віфсаіды, з аднаго горада з Андрэем і Пятром.

A Pìlìp byǔ z′ Vìfsaìdy, z adnago gorada z Andrèem ì Pâtrom.

45. Піліп знаходзіць Натанаіла і кажа яму: мы знайшлі Таго, пра Якога пісаў Майсей у законе і прарокі, Ісуса, сына Язэпавага, з Назарэта.

Pìlìp znahodzìc′ Natanaìla ì kaža âmu: my znajšlì Tago, pra Âkoga pìsaǔ Majsej u zakone ì prarokì, Ìsusa, syna Âzèpavaga, z Nazarèta.

46. Але Натанаіл сказаў яму: з Назарэта ці ж можа быць што добрае? Піліп кажа яму: ідзі і паглядзі.

Ale Natanaìl skazaǔ âmu: z Nazarèta cì ž moža byc′ što dobrae? Pìlìp kaža âmu: ìdzì ì paglâdzì.

47. Ісус, убачыўшы Натанаіла, які ішоў да Яго, кажа пра яго: вось, сапраўдны Ізраільцянін, у якім няма зламыснасьці.

Ìsus, ubačyǔšy Natanaìla, âkì ìšoǔ da Âgo, kaža pra âgo: vos′, sapraǔdny Ìzraìl′cânìn, u âkìm nâma zlamysnas′cì.

48. Натанаіл кажа Яму: чаму Ты ведаеш мяне? Ісус сказаў яму ў адказ: перш чым паклікаў цябе Піліп, калі ты быў пад смакоўніцаю, Я бачыў цябе.

Natanaìl kaža Âmu: čamu Ty vedaeš mâne? Ìsus skazaǔ âmu ǔ adkaz: perš čym paklìkaǔ câbe Pìlìp, kalì ty byǔ pad smakoǔnìcaû, Â bačyǔ câbe.

49. Натанаіл адказваў Яму: Равьві! Ты - Сын Божы. Ты - Цар Ізраілеў.

Natanaìl adkazvaǔ Âmu: Rav′vì! Ty - Syn Božy. Ty - Car Ìzraìleǔ.

50. Ісус сказаў яму ў адказ: ты верыш, бо Я табе сказаў: Я бачыў цябе пад смакоўніцаю; убачыш болей за гэта.

Ìsus skazaǔ âmu ǔ adkaz: ty veryš, bo Â tabe skazaǔ: Â bačyǔ câbe pad smakoǔnìcaû; ubačyš bolej za gèta.

51. І кажа яму: праўду, праўду кажу вам: ад сёньня будзеце бачыць неба адчыненае і анёлаў Божых, якія ўзыходзяць і сыходзяць да Сына Чалавечага.

Ì kaža âmu: praǔdu, praǔdu kažu vam: ad sën′nâ budzece bačyc′ neba adčynenae ì anëlaǔ Božyh, âkìâ ǔzyhodzâc′ ì syhodzâc′ da Syna Čalavečaga.

2 Кіраўнік

1. На трэйці дзень было вясельле ў Кане Галілейскай, і Маці Ісусава была там.

Na trèjcì dzen′ bylo vâsel′le ǔ Kane Galìlejskaj, ì Macì Ìsusava byla tam.

2. Быў таксама запрошаны Ісус і вучні Ягоныя на вясельле.

Byǔ taksama zaprošany Ìsus ì vučnì Âgonyâ na vâsel′le.

3. І як нехапала віна, дык Маці Ісусава кажа Яму: віна няма ў іх.

Ì âk nehapala vìna, dyk Macì Ìsusava kaža Âmu: vìna nâma ǔ ìh.

4. Ісус кажа Ёй: што Мне і Табе, жанчына? яшчэ ня прыйшла гадзіна Мая.

Ìsus kaža Ëj: što Mne ì Tabe, žančyna? âščè nâ pryjšla gadzìna Maâ.

5. Маці Ягоная сказала слугам: што скажа Ён вам, тое і зрабеце.

Macì Âgonaâ skazala slugam: što skaža Ën vam, toe ì zrabece.

6. А было там шэсьць каменных посудаў на ваду, якія стаялі паводле звычаю ачышчэньня Юдэйскага, умяшчаючы ў сябе па дзьве ці па тры меры.

A bylo tam šès′c′ kamennyh posudaǔ na vadu, âkìâ staâlì pavodle zvyčaû ačyščèn′nâ Ûdèjskaga, umâščaûčy ǔ sâbe pa dz′ve cì pa try mery.

7. Ісус кажа ім: напоўніце посуды вадою. І напоўнілі іх па бераг.

Ìsus kaža ìm: napoǔnìce posudy vadoû. Ì napoǔnìlì ìh pa berag.

8. І кажа ім: цяпер чэрпайце і нясеце да распарадчыка вясельля. І панесьлі.

Ì kaža ìm: câper čèrpajce ì nâsece da rasparadčyka vâsel′lâ. Ì panes′lì.

9. А калі распарадчык скаштаваў вады, якая зрабілася віном, - а ён ня ведаў, адкуль гэтае віно, ведалі толькі слугі, якія чэрпалі ваду, - тады распарадчык кліча маладога

A kalì rasparadčyk skaštavaǔ vady, âkaâ zrabìlasâ vìnom, - a ën nâ vedaǔ, adkul′ gètae vìno, vedalì tol′kì slugì, âkìâ čèrpalì vadu, - tady rasparadčyk klìča maladoga

10. і кажа яму: кожны чалавек падае спачатку добрае віно, а калі паўпіваюцца, тады горшае; а ты добрае віно зьбярог дагэтуль.

ì kaža âmu: kožny čalavek padae spačatku dobrae vìno, a kalì paǔpìvaûcca, tady goršae; a ty dobrae vìno z′bârog dagètul′.

11. Так заклаў Ісус пачатак цудаў у Кане Галілейскай і зьявіў славу Сваю; і ўверавалі ў Яго вучні Ягоныя.

Tak zaklaǔ Ìsus pačatak cudaǔ u Kane Galìlejskaj ì z′âvìǔ slavu Svaû; ì ǔveravalì ǔ Âgo vučnì Âgonyâ.

12. Пасьля гэтага прыйшоў Ён у Капернаум, Сам і Маці Ягоная, і браты Ягоныя і вучні Ягоныя, і прабылі там няшмат дзён.

Pas′lâ gètaga pryjšoǔ Ën u Kapernaum, Sam ì Macì Âgonaâ, ì braty Âgonyâ ì vučnì Âgonyâ, ì prabylì tam nâšmat dzën.

13. Набліжалася Пасха Юдэйская, і Ісус прыйшоў у Ерусалім

Nablìžalasâ Pasha Ûdèjskaâ, ì Ìsus pryjšoǔ u Erusalìm

14. і знайшоў, што ў храме прадавалі валоў, авечак і галубоў, і сядзелі мяняйлы грошай.

ì znajšoǔ, što ǔ hrame pradavalì valoǔ, avečak ì galuboǔ, ì sâdzelì mânâjly grošaj.

15. І зрабіўшы бізун зь вяровак, выгнаў з храма ўсіх, і авечак і валоў таксама, і грошы ў мяняйлаў рассыпаў, а сталы іхнія абярнуў;

Ì zrabìǔšy bìzun z′ vârovak, vygnaǔ z hrama ǔsìh, ì avečak ì valoǔ taksama, ì grošy ǔ mânâjlaǔ rassypaǔ, a staly ìhnìâ abârnuǔ;

16. І сказаў прадаўцам галубоў: вазьмеце гэта адсюль, і з дома Айца Майго не рабеце дома гандлёвага.

Ì skazaǔ pradaǔcam galuboǔ: vaz′mece gèta adsûl′, ì z doma Ajca Majgo ne rabece doma gandlëvaga.

17. Пры гэтым вучні Ягоныя прыгадалі, што напісана: "рупнасьць за дом Твой зьядае Мяне".

Pry gètym vučnì Âgonyâ prygadalì, što napìsana: "rupnas′c′ za dom Tvoj z′âdae Mâne".

18. На гэта Юдэі сказалі Яму ў адказ: якою азнакаю дакажаш Ты нам, што маеш уладу так рабіць?

Na gèta Ûdèì skazalì Âmu ǔ adkaz: âkoû aznakaû dakažaš Ty nam, što maeš uladu tak rabìc′?

19. Ісус сказаў ім у адказ: разбурце храм гэты, і Я за тры дні ўзьвяду яго.

Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: razburce hram gèty, ì Â za try dnì ǔz′vâdu âgo.

20. На гэта сказалі Юдэі: гэты храм будаваўся сорак шэсьць гадоў, і Ты за тры дні ўзьвядзеш яго?

Na gèta skazalì Ûdèì: gèty hram budavaǔsâ sorak šès′c′ gadoǔ, ì Ty za try dnì ǔz′vâdzeš âgo?

21. А Ён казаў пра храм Цела Свайго.

A Ën kazaǔ pra hram Cela Svajgo.

22. А калі ўваскрэс Ён зь мёртвых, дык вучні Ягоныя ўспомнілі, што Ён казаў гэта, і паверылі Пісаньню і слову, якое сказаў Ісус.

A kalì ǔvaskrès Ën z′ mërtvyh, dyk vučnì Âgonyâ ǔspomnìlì, što Ën kazaǔ gèta, ì paverylì Pìsan′nû ì slovu, âkoe skazaǔ Ìsus.

23. І калі Ён быў у Ерусаліме на сьвяце Пасхі, дык многія, бачачы цуды, якія Ён тварыў, паверылі ў імя Ягонае.

Ì kalì Ën byǔ u Erusalìme na s′vâce Pashì, dyk mnogìâ, bačačy cudy, âkìâ Ën tvaryǔ, paverylì ǔ ìmâ Âgonae.

24. Але Сам Ісус не давяраў Сябе ім, бо ведаў усіх,

Ale Sam Ìsus ne davâraǔ Sâbe ìm, bo vedaǔ usìh,

25. і ня меў патрэбы, каб хто засьведчыў пра чалавека; бо Сам ведаў, што ў чалавеку.

ì nâ meǔ patrèby, kab hto zas′vedčyǔ pra čalaveka; bo Sam vedaǔ, što ǔ čalaveku.

3 Кіраўнік

1. Сярод фарысэяў быў нехта, імем Мікадым, адзін з начальнікаў Юдэйскіх;

Sârod farysèâǔ byǔ nehta, ìmem Mìkadym, adzìn z načal′nìkaǔ Ûdèjskìh;

2. ён прыйшоў да Ісуса ўначы і сказаў Яму: Равьві! мы ведаем, што Ты - Настаўнік, Які прыйшоў ад Бога; бо такіх цудаў, якія Ты творыш, ніхто ня можа тварыць, калі ня будзе зь ім Бога.

ën pryjšoǔ da Ìsusa ǔnačy ì skazaǔ Âmu: Rav′vì! my vedaem, što Ty - Nastaǔnìk, Âkì pryjšoǔ ad Boga; bo takìh cudaǔ, âkìâ Ty tvoryš, nìhto nâ moža tvaryc′, kalì nâ budze z′ ìm Boga.

3. Ісус сказаў яму ў адказ:праўду, праўду кажу табе: калі хто не народзіцца згары, ня можа ўбачыць Царства Божага.

Ìsus skazaǔ âmu ǔ adkaz:praǔdu, praǔdu kažu tabe: kalì hto ne narodzìcca zgary, nâ moža ǔbačyc′ Carstva Božaga.

4. Мікадым кажа Яму: як можа чалавек нарадзіцца, калі ён стары? няўжо ён можа другі раз увайсьці ў лона маці сваёй і нарадзіцца?

Mìkadym kaža Âmu: âk moža čalavek naradzìcca, kalì ën stary? nâǔžo ën moža drugì raz uvajs′cì ǔ lona macì svaëj ì naradzìcca?

5. Ісус адказваў: праўду, праўду кажу табе: калі хто не народзіцца ад вады і Духа, ня можа ўвайсьці ў Царства Божае:

Ìsus adkazvaǔ: praǔdu, praǔdu kažu tabe: kalì hto ne narodzìcca ad vady ì Duha, nâ moža ǔvajs′cì ǔ Carstva Božae:

6. народжанае ад плоці ёсьць плоць, а народжанае ад Духа ёсьць дух.

narodžanae ad plocì ës′c′ ploc′, a narodžanae ad Duha ës′c′ duh.

7. Ня зьдзіўляйся таму, што Я сказаў табе: трэба вам нарадзіцца згары.

Nâ z′dzìǔlâjsâ tamu, što Â skazaǔ tabe: trèba vam naradzìcca zgary.

8. Дух дыхае, дзе хоча, і голас ягоны чуеш, а ня ведаеш, адкуль прыходзіць і куды сыходзіць: так бывае з кожным, народжаным ад Духа.

Duh dyhae, dze hoča, ì golas âgony čueš, a nâ vedaeš, adkul′ pryhodzìc′ ì kudy syhodzìc′: tak byvae z kožnym, narodžanym ad Duha.

9. Мікадым сказаў Яму ў адказ: як гэта можа быць?

Mìkadym skazaǔ Âmu ǔ adkaz: âk gèta moža byc′?

10. Ісус адказваў і сказаў яму: ты - настаўнік Ізраілеў, і няўжо гэтага ня ведаеш?

Ìsus adkazvaǔ ì skazaǔ âmu: ty - nastaǔnìk Ìzraìleǔ, ì nâǔžo gètaga nâ vedaeš?

11. Праўду, праўду кажу табе: мы гаворым пра тое, што ведаем, і сьведчым пра тое, што бачылі, а вы сьведчаньня нашага ня прыймаеце;

Praǔdu, praǔdu kažu tabe: my gavorym pra toe, što vedaem, ì s′vedčym pra toe, što bačylì, a vy s′vedčan′nâ našaga nâ pryjmaece;

12. Калі Я сказаў вам пра зямное, і вы ня верыце, - як паверыце, калі буду казаць вам пра нябеснае?

Kalì Â skazaǔ vam pra zâmnoe, ì vy nâ veryce, - âk paveryce, kalì budu kazac′ vam pra nâbesnae?

13. Ніхто ня ўзыходзіў на неба, адзін толькі Сын Чалавечы, Які сыйшоў зь нябёсаў, сутны на нябёсах;

Nìhto nâ ǔzyhodzìǔ na neba, adzìn tol′kì Syn Čalavečy, Âkì syjšoǔ z′ nâbësaǔ, sutny na nâbësah;

14. і як Майсей падняў зьмяю ў пустыні, так ма±е быць падняты Сын Чалавечы,

ì âk Majsej padnâǔ z′mâû ǔ pustynì, tak ma±e byc′ padnâty Syn Čalavečy,

15. каб кожны, хто верыць у Яго, не загінуў, а меў жыцьцё вечнае.

kab kožny, hto veryc′ u Âgo, ne zagìnuǔ, a meǔ žyc′cë večnae.

16. Бо так палюбіў Бог сьвет, што аддаў Сына Свайго Адзінароднага, каб кожны, хто верыць у Яго, не загінуў, а меў жыцьцё вечнае.

Bo tak palûbìǔ Bog s′vet, što addaǔ Syna Svajgo Adzìnarodnaga, kab kožny, hto veryc′ u Âgo, ne zagìnuǔ, a meǔ žyc′cë večnae.

17. Бо не паслаў Бог Сына Свайго ў сьвет, каб судзіць сьвет, а каб сьвет уратаваны быў празь Яго.

Bo ne paslaǔ Bog Syna Svajgo ǔ s′vet, kab sudzìc′ s′vet, a kab s′vet uratavany byǔ praz′ Âgo.

18. Хто верыць у Яго, ня судзіцца, а хто ня верыць, ужо засуджаны, бо ня ўвераваў у імя Адзінароднага Сына Божага.

Hto veryc′ u Âgo, nâ sudzìcca, a hto nâ veryc′, užo zasudžany, bo nâ ǔveravaǔ u ìmâ Adzìnarodnaga Syna Božaga.

19. А суд у тым, што сьвятло прыйшло ў сьвет; але людзі больш палюбілі цемру, чым сьвятло, бо ўчынкі іхнія былі ліхія.

A sud u tym, što s′vâtlo pryjšlo ǔ s′vet; ale lûdzì bol′š palûbìlì cemru, čym s′vâtlo, bo ǔčynkì ìhnìâ bylì lìhìâ.

20. Бо кожны, хто робіць ліхое, ненавідзіць сьвятло і ня ідзе да сьвятла, каб не адкрыліся ўчынкі ягоныя, бо яны ліхія;

Bo kožny, hto robìc′ lìhoe, nenavìdzìc′ s′vâtlo ì nâ ìdze da s′vâtla, kab ne adkrylìsâ ǔčynkì âgonyâ, bo âny lìhìâ;

21. а хто робіць па праўдзе, ідзе да сьвятла, каб яўныя былі ўчынкі ягоныя, бо яны ў Богу зроблены.

a hto robìc′ pa praǔdze, ìdze da s′vâtla, kab âǔnyâ bylì ǔčynkì âgonyâ, bo âny ǔ Bogu zrobleny.

22. Пасьля гэтага прыйшоў Ісус з вучнямі Сваімі ў зямлю Юдэйскую і там жыў зь імі і хрысьціў.

Pas′lâ gètaga pryjšoǔ Ìsus z vučnâmì Svaìmì ǔ zâmlû Ûdèjskuû ì tam žyǔ z′ ìmì ì hrys′cìǔ.

23. А Ян таксама хрысьціў у Яноне паблізу Саліма, бо там было многа вады; і прыходзілі туды і хрысьціліся;

A Ân taksama hrys′cìǔ u Ânone pablìzu Salìma, bo tam bylo mnoga vady; ì pryhodzìlì tudy ì hrys′cìlìsâ;

24. бо Ян яшчэ ня быў увязьнены ў цямніцу.

bo Ân âščè nâ byǔ uvâz′neny ǔ câmnìcu.

25. Тады ў Янавых вучняў адбылася спрэчка зь Юдэямі пра ачышчэньне.

Tady ǔ Ânavyh vučnâǔ adbylasâ sprèčka z′ Ûdèâmì pra ačyščèn′ne.

26. І прыйшлі да Яна і сказалі яму: Равьві! Той, Які быў з табою пры Ярдане, і пра Якога ты сьведчыў, вось, Ён хрысьціць і ўсе ідуць да Яго.

Ì pryjšlì da Âna ì skazalì âmu: Rav′vì! Toj, Âkì byǔ z taboû pry Ârdane, ì pra Âkoga ty s′vedčyǔ, vos′, Ën hrys′cìc′ ì ǔse ìduc′ da Âgo.

27. Ян сказаў у адказ: ня можа чалавек нічога прымаць на сябе, калі ня будзе дадзена яму зь неба.

Ân skazaǔ u adkaz: nâ moža čalavek nìčoga prymac′ na sâbe, kalì nâ budze dadzena âmu z′ neba.

28. Вы самі мне сьведкі ў тым, што я сказаў: ня я Хрыстос, але я пасланы перад Ім.

Vy samì mne s′vedkì ǔ tym, što â skazaǔ: nâ â Hrystos, ale â paslany perad Ìm.

29. Хто мае нявесту, той жаніх; а жаніхоў сябра, які стаіць і слухае яго, радасьцю радуецца, чуючы голас жаніха: вось гэтая радасьць мая спраўдзілася.

Hto mae nâvestu, toj žanìh; a žanìhoǔ sâbra, âkì staìc′ ì sluhae âgo, radas′cû raduecca, čuûčy golas žanìha: vos′ gètaâ radas′c′ maâ spraǔdzìlasâ.

30. Ён мае расьці, а я - малець.

Ën mae ras′cì, a â - malec′.

31. Хто прыходзіць з вышыні, той і ёсць вышэйшы за ўсіх; а сутны ад зямлі зямны і ёсьць і гаворыць як сутны ад зямлі; Хто прыходзіць зь нябёсаў, ёсьць вышэйшы за ўсіх,

Hto pryhodzìc′ z vyšynì, toj ì ësc′ vyšèjšy za ǔsìh; a sutny ad zâmlì zâmny ì ës′c′ ì gavoryc′ âk sutny ad zâmlì; Hto pryhodzìc′ z′ nâbësaǔ, ës′c′ vyšèjšy za ǔsìh,

32. І што Ён бачыў і чуў, пра тое і сьведчыць; і ніхто ня прымае сьведчаньня Ягонага.

Ì što Ën bačyǔ ì čuǔ, pra toe ì s′vedčyc′; ì nìhto nâ prymae s′vedčan′nâ Âgonaga.

33. Хто прыняў Ягонае сьведчаньне, гэтым і пацьвердзіў, што Бог праўдзівы.

Hto prynâǔ Âgonae s′vedčan′ne, gètym ì pac′verdzìǔ, što Bog praǔdzìvy.

34. Бо Той, Каго паслаў Бог, гаворыць словы Божыя; бо ня мераю дае Бог Духа.

Bo Toj, Kago paslaǔ Bog, gavoryc′ slovy Božyâ; bo nâ meraû dae Bog Duha.

35. Айцец любіць Сына і ўсё даў у руку Ягоную.

Ajcec lûbìc′ Syna ì ǔsë daǔ u ruku Âgonuû.

36. Хто верыць у Сына, мае жыцьцё вечнае; а хто ня верыць у Сына, ня ўбачыць жыцьця, а гнеў Божы застаецца на ім.

Hto veryc′ u Syna, mae žyc′cë večnae; a hto nâ veryc′ u Syna, nâ ǔbačyc′ žyc′câ, a gneǔ Božy zastaecca na ìm.

4 Кіраўнік

1. Калі даведаўся Ісус пра чутку, якая дайшла да фарысэяў, што Ён больш набывае вучняў і хрысьціць, чым Ян -

Kalì davedaǔsâ Ìsus pra čutku, âkaâ dajšla da farysèâǔ, što Ën bol′š nabyvae vučnâǔ ì hrys′cìc′, čym Ân -

2. хоць Сам Ісус ня хрысьціў, а вучні Ягоныя, -

hoc′ Sam Ìsus nâ hrys′cìǔ, a vučnì Âgonyâ, -

3. дык пакінуў Юдэю і пайшоў зноў у Галілею.

dyk pakìnuǔ Ûdèû ì pajšoǔ znoǔ u Galìleû.

4. А меўся Ён праходзіць праз Самарыю.

A meǔsâ Ën prahodzìc′ praz Samaryû.

5. І вось прыходзіць Ён да горада Самарыйскага, называнага Сіхар, паблізу дзялянкі зямлі, дадзенай Якавам сыну свайму Язэпу,

Ì vos′ pryhodzìc′ Ën da gorada Samaryjskaga, nazyvanaga Sìhar, pablìzu dzâlânkì zâmlì, dadzenaj Âkavam synu svajmu Âzèpu,

6. там быў калодзеж Якаваў. Ісус, стаміўшыся з дарогі, сеў каля калодзежа; было каля шостай гадзіны.

tam byǔ kalodzež Âkavaǔ. Ìsus, stamìǔšysâ z darogì, seǔ kalâ kalodzeža; bylo kalâ šostaj gadzìny.

7. Прыходзіць жанчына з Самарыі зачарпнуць вады. Ісус кажа ёй: дай Мне напіцца.

Pryhodzìc′ žančyna z Samaryì začarpnuc′ vady. Ìsus kaža ëj: daj Mne napìcca.

8. Бо вучні Ягоныя адлучыліся ў горад купіць ежы.

Bo vučnì Âgonyâ adlučylìsâ ǔ gorad kupìc′ ežy.

9. Жанчына Самаранская кажа Яму: як Ты, Юдэй, просіш піць у мяне, Самаранкі? бо Юдэі з Самаранамі ня зносяцца.

Žančyna Samaranskaâ kaža Âmu: âk Ty, Ûdèj, prosìš pìc′ u mâne, Samarankì? bo Ûdèì z Samaranamì nâ znosâcca.

10. Ісус сказаў ёй у адказ: калі б ты ведала дар Божы, і Хто кажа табе: дай Мне напіцца, - дык ты сама прасіла б у Яго, і Ён даў бы табе вады жывое.

Ìsus skazaǔ ëj u adkaz: kalì b ty vedala dar Božy, ì Hto kaža tabe: daj Mne napìcca, - dyk ty sama prasìla b u Âgo, ì Ën daǔ by tabe vady žyvoe.

11. Жанчына кажа Яму: Спадару! Табе і зачарпнуць няма чым, а калодзеж глыбокі: адкуль жа ў Цябе вада жывая?

Žančyna kaža Âmu: Spadaru! Tabe ì začarpnuc′ nâma čym, a kalodzež glybokì: adkul′ ža ǔ Câbe vada žyvaâ?

12. Няўжо Ты большы за бацьку нашага, Якава, які даў нам гэты калодзеж, і сам зь яго піў, і дзеці ягоныя, і быдла ягонае?

Nâǔžo Ty bol′šy za bac′ku našaga, Âkava, âkì daǔ nam gèty kalodzež, ì sam z′ âgo pìǔ, ì dzecì âgonyâ, ì bydla âgonae?

13. Ісус сказаў ёй у адказ: кожны, хто п'е ваду гэтую, спрагнецца зноў;

Ìsus skazaǔ ëj u adkaz: kožny, hto p'e vadu gètuû, spragnecca znoǔ;

14. а хто будзе піць ваду, якую Я дам яму, той не спрагнецца вавек; а вада, якую Я дам яму, зробіцца ў ім крыніцай вады, якая пацячэ ў жыцьцё вечнае.

a hto budze pìc′ vadu, âkuû Â dam âmu, toj ne spragnecca vavek; a vada, âkuû Â dam âmu, zrobìcca ǔ ìm krynìcaj vady, âkaâ pacâčè ǔ žyc′cë večnae.

15. Жанчына кажа Яму: Спадару! дай мне гэтай вады, каб ня мець мне смагі і ня прыходзіць сюды чэрпаць.

Žančyna kaža Âmu: Spadaru! daj mne gètaj vady, kab nâ mec′ mne smagì ì nâ pryhodzìc′ sûdy čèrpac′.

16. Ісус кажа ёй: ідзі, клікні мужа твайго і прыйдзі сюды.

Ìsus kaža ëj: ìdzì, klìknì muža tvajgo ì pryjdzì sûdy.

17. Жанчына сказала ў адказ: няма ў мяне мужа. Ісус кажа ёй: праўду ты сказала, што ў цябе няма мужа;

Žančyna skazala ǔ adkaz: nâma ǔ mâne muža. Ìsus kaža ëj: praǔdu ty skazala, što ǔ câbe nâma muža;

18. бо ў цябе было пяць мужоў, і той, якога сёньня маеш, ня муж табе; гэта слушна ты сказала.

bo ǔ câbe bylo pâc′ mužoǔ, ì toj, âkoga sën′nâ maeš, nâ muž tabe; gèta slušna ty skazala.

19. Жанчына кажа Яму: Госпадзе! бачу, што Ты прарок;

Žančyna kaža Âmu: Gospadze! baču, što Ty prarok;

20. бацькі нашыя пакланяліся на гэтай гары; а вы кажаце, што месца, дзе трэба пакланяцца, у Ерусаліме.

bac′kì našyâ paklanâlìsâ na gètaj gary; a vy kažace, što mesca, dze trèba paklanâcca, u Erusalìme.

21. Ісус кажа ёй: павер Мне, што настане час, калі і не на гары гэтай, і не ў Ерусаліме будзеце пакланяцца Айцу.

Ìsus kaža ëj: paver Mne, što nastane čas, kalì ì ne na gary gètaj, ì ne ǔ Erusalìme budzece paklanâcca Ajcu.

22. Вы ня ведаеце, чаму кланяецеся; а мы ведаем, чаму кланяемся, бо збаўленьне ад Юдэяў;

Vy nâ vedaece, čamu klanâecesâ; a my vedaem, čamu klanâemsâ, bo zbaǔlen′ne ad Ûdèâǔ;

23. але настане час, і настаў ужо, калі сапраўдныя паклоньнікі будуць пакланяцца Айцу ў духу і праўдзе, бо такіх паклоньнікаў Айцец шукае Сабе:

ale nastane čas, ì nastaǔ užo, kalì sapraǔdnyâ paklon′nìkì buduc′ paklanâcca Ajcu ǔ duhu ì praǔdze, bo takìh paklon′nìkaǔ Ajcec šukae Sabe:

24. Бог ёсьць дух, і тыя, што пакланяюцца Яму, павінны пакланяцца ў Духу і праўдзе.

Bog ës′c′ duh, ì tyâ, što paklanâûcca Âmu, pavìnny paklanâcca ǔ Duhu ì praǔdze.

25. Жанчына кажа Яму: ведаю, што прыйдзе Месія, гэта значыць, Хрыстос; калі Ён прыйдзе, дык абвесьціць нам усё.

Žančyna kaža Âmu: vedaû, što pryjdze Mesìâ, gèta značyc′, Hrystos; kalì Ën pryjdze, dyk abves′cìc′ nam usë.

26. Ісус кажа ёй: гэта Я, Які гавару з табою.

Ìsus kaža ëj: gèta Â, Âkì gavaru z taboû.

27. У гэты час прыйшлі вучні Ягоныя і зьдзівіліся, што Ён гутарыў з жанчынаю; аднак жа ніводзін не сказаў: чаго Ты патрабуеш? альбо: пра што Ты гутарыш зь ёю?

U gèty čas pryjšlì vučnì Âgonyâ ì z′dzìvìlìsâ, što Ën gutaryǔ z žančynaû; adnak ža nìvodzìn ne skazaǔ: čago Ty patrabueš? al′bo: pra što Ty gutaryš z′ ëû?

28. Тады жанчына пакінула посуд свой і пайшла ў горад, і кажа людзям:

Tady žančyna pakìnula posud svoj ì pajšla ǔ gorad, ì kaža lûdzâm:

29. ідзеце, паглядзеце Чалавека, Які сказаў мне ўсё, што я зрабіла: ці ня Ён Хрыстос?

ìdzece, paglâdzece Čalaveka, Âkì skazaǔ mne ǔsë, što â zrabìla: cì nâ Ën Hrystos?

30. Яны выйшлі з горада і пайшлі да Яго.

Âny vyjšlì z gorada ì pajšlì da Âgo.

31. Тым часам вучні прасілі яго, кажучы: Равьві! еж.

Tym časam vučnì prasìlì âgo, kažučy: Rav′vì! ež.

32. Але Ён сказаў ім: у Мяне ёсьць ежа, якое вы ня ведаеце.

Ale Ën skazaǔ ìm: u Mâne ës′c′ eža, âkoe vy nâ vedaece.

33. Потым вучні гаварылі паміж сабою: хіба хто прынёс Яму есьці?

Potym vučnì gavarylì pamìž saboû: hìba hto prynës Âmu es′cì?

34. Ісус кажа ім: Мая ежа ёсьць тварыць волю Таго, Хто паслаў Мяне, і зьдзейсьніць справу Ягоную.

Ìsus kaža ìm: Maâ eža ës′c′ tvaryc′ volû Tago, Hto paslaǔ Mâne, ì z′dzejs′nìc′ spravu Âgonuû.

35. Ці ня кажаце вы, што яшчэ чатыры месяцы, і настане жніво? А Я кажу вам: узьвядзеце вочы вашыя і паглядзеце на нівы, як яны папалавелі і высьпелі да жніва;

Cì nâ kažace vy, što âščè čatyry mesâcy, ì nastane žnìvo? A Â kažu vam: uz′vâdzece vočy vašyâ ì paglâdzece na nìvy, âk âny papalavelì ì vys′pelì da žnìva;

36. хто жне, дастае ўзнагароду і зьбірае плод у жыцьцё вечнае, так што і сейбіт і жнец разам радавацца будуць;

hto žne, dastae ǔznagarodu ì z′bìrae plod u žyc′cë večnae, tak što ì sejbìt ì žnec razam radavacca buduc′;

37. бо ў гэтым выпадку слушнае выслоўе: адзін сее, а другі жне.

bo ǔ gètym vypadku slušnae vysloǔe: adzìn see, a drugì žne.

38. Я паслаў вас жаць тое, над чым вы не працавалі: іншыя працавалі, а вы ўвайшлі ў працу іхнюю.

Â paslaǔ vas žac′ toe, nad čym vy ne pracavalì: ìnšyâ pracavalì, a vy ǔvajšlì ǔ pracu ìhnûû.

39. І многія Самаране з горада таго ўверавалі ў Яго па слове жанчыны, якая сьведчыла, што Ён сказаў ёй усё, што яна зрабіла.

Ì mnogìâ Samarane z gorada tago ǔveravalì ǔ Âgo pa slove žančyny, âkaâ s′vedčyla, što Ën skazaǔ ëj usë, što âna zrabìla.

40. І таму, калі прыйшлі да Яго Самаране, дык прасілі Яго пабыць у іх; і Ён прабыў там два дні.

Ì tamu, kalì pryjšlì da Âgo Samarane, dyk prasìlì Âgo pabyc′ u ìh; ì Ën prabyǔ tam dva dnì.

41. І яшчэ больш людзей уверавалі па Ягоным слове;

Ì âščè bol′š lûdzej uveravalì pa Âgonym slove;

42. а жанчыне той казалі: ужо не па тваіх казанях веруем, бо самі чулі і ўведалі, што сапраўды Збаўца сьвету, Хрыстос.

a žančyne toj kazalì: užo ne pa tvaìh kazanâh veruem, bo samì čulì ì ǔvedalì, što sapraǔdy Zbaǔca s′vetu, Hrystos.

43. Як мінула два дні, Ён выйшаў адтуль і пайшоў у Галілею;

Âk mìnula dva dnì, Ën vyjšaǔ adtul′ ì pajšoǔ u Galìleû;

44. бо Сам Ісус сьведчыў, што прарок ня мае пашаны ў сваёй бацькаўшчыне.

bo Sam Ìsus s′vedčyǔ, što prarok nâ mae pašany ǔ svaëj bac′kaǔščyne.

45. Калі прыйшоў Ён у Галілею, дык Галілеяне не прынялі Яго, бачыўшы ўсё, што Ён зрабіў у Ерусаліме ў сьвята, - бо і яны хадзілі на сьвята.

Kalì pryjšoǔ Ën u Galìleû, dyk Galìleâne ne prynâlì Âgo, bačyǔšy ǔsë, što Ën zrabìǔ u Erusalìme ǔ s′vâta, - bo ì âny hadzìlì na s′vâta.

46. Дык вось, Ісус зноў прыйшоў у Кану Галілейскую, дзе ператварыў ваду ў віно. У Капернауме быў адзін царадворац, у якога сын быў хворы.

Dyk vos′, Ìsus znoǔ pryjšoǔ u Kanu Galìlejskuû, dze peratvaryǔ vadu ǔ vìno. U Kapernaume byǔ adzìn caradvorac, u âkoga syn byǔ hvory.

47. Ён, пачуўшы, што Ісус прыйшоў зь Юдэі ў Галілею, прыйшоў да Яго і прасіў Яго прыйсьці і ацаліць сына ягонага, які быў пры сьмерці.

Ën, pačuǔšy, što Ìsus pryjšoǔ z′ Ûdèì ǔ Galìleû, pryjšoǔ da Âgo ì prasìǔ Âgo pryjs′cì ì acalìc′ syna âgonaga, âkì byǔ pry s′mercì.

48. Ісус сказаў яму: вы ня ўверуеце, калі ня ўбачыце азнакаў і цудаў.

Ìsus skazaǔ âmu: vy nâ ǔveruece, kalì nâ ǔbačyce aznakaǔ ì cudaǔ.

49. Царадворац кажа Яму: Госпадзе! прыйдзі, пакуль не памёр сын мой.

Caradvorac kaža Âmu: Gospadze! pryjdzì, pakul′ ne pamër syn moj.

50. Ісус кажа яму: ідзі, сын твой здаровы. Той паверыў слову, якое сказаў яму Ісус, і пайшоў.

Ìsus kaža âmu: ìdzì, syn tvoj zdarovy. Toj paveryǔ slovu, âkoe skazaǔ âmu Ìsus, ì pajšoǔ.

51. На дарозе сустрэлі яго слугі ягоныя і сказалі: сын твой здаровы.

Na daroze sustrèlì âgo slugì âgonyâ ì skazalì: syn tvoj zdarovy.

52. Ён спытаўся ў іх: а каторай гадзіне яму палепшала? Яму сказалі: учора а сёмай гадзіне гарачка пакінула яго.

Ën spytaǔsâ ǔ ìh: a katoraj gadzìne âmu palepšala? Âmu skazalì: učora a sëmaj gadzìne garačka pakìnula âgo.

53. З гэтага бацька даведаўся, што гэта была тая самая гадзіна, калі Ісус сказаў яму: сын твой здаровы. І ўвераваў сам і ўвесь дом ягоны.

Z gètaga bac′ka davedaǔsâ, što gèta byla taâ samaâ gadzìna, kalì Ìsus skazaǔ âmu: syn tvoj zdarovy. Ì ǔveravaǔ sam ì ǔves′ dom âgony.

54. Гэты другі цуд учыніў Ісус, вярнуўшыся зь Юдэі ў Галілею.

Gèty drugì cud učynìǔ Ìsus, vârnuǔšysâ z′ Ûdèì ǔ Galìleû.

5 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага было сьвята Юдэйскае, і прыйшоў Ісус у Ерусалім.

Pas′lâ gètaga bylo s′vâta Ûdèjskae, ì pryjšoǔ Ìsus u Erusalìm.

2. А ёсьць у Ерусаліме каля Авечае брамы купальня, называная па-Габрэйску Віфезда, якая мела пяць крытых уваходаў;

A ës′c′ u Erusalìme kalâ Avečae bramy kupal′nâ, nazyvanaâ pa-Gabrèjsku Vìfezda, âkaâ mela pâc′ krytyh uvahodaǔ;

3. у іх ляжала вялікае мноства хворых, сьляпых, кульгавых, сухіх, якія чакалі руху вады;

u ìh lâžala vâlìkae mnostva hvoryh, s′lâpyh, kul′gavyh, suhìh, âkìâ čakalì ruhu vady;

4. бо анёл Гасподні часам сыходзіў у купальню і парушаў ваду; і хто першы ўваходзіў у яе пасьля парушэньня вады, той здаровы рабіўся, на якую б хваробу ні пакутаваў.

bo anël Gaspodnì časam syhodzìǔ u kupal′nû ì parušaǔ vadu; ì hto peršy ǔvahodzìǔ u âe pas′lâ parušèn′nâ vady, toj zdarovy rabìǔsâ, na âkuû b hvarobu nì pakutavaǔ.

5. Тут быў чалавек, які хварэў трыццаць восем гадоў.

Tut byǔ čalavek, âkì hvarèǔ tryccac′ vosem gadoǔ.

6. Ісус, угледзеўшы, як ён ляжыць, і даведаўшыся, што ён ляжыць ужо доўгі час, кажа яму: ці хочаш быць здаровым?

Ìsus, ugledzeǔšy, âk ën lâžyc′, ì davedaǔšysâ, što ën lâžyc′ užo doǔgì čas, kaža âmu: cì hočaš byc′ zdarovym?

7. Хворы адказваў Яму: так, Госпадзе; але ня маю чалавека, які апусьціў бы мяне ў купальню, калі парушыцца вада; калі ж я прыходжу, нехта іншы ўжо ўваходзіць раней за мяне.

Hvory adkazvaǔ Âmu: tak, Gospadze; ale nâ maû čalaveka, âkì apus′cìǔ by mâne ǔ kupal′nû, kalì parušycca vada; kalì ž â pryhodžu, nehta ìnšy ǔžo ǔvahodzìc′ ranej za mâne.

8. Ісус кажа яму: устань, вазьмі пасьцель тваю і хадзі.

Ìsus kaža âmu: ustan′, vaz′mì pas′cel′ tvaû ì hadzì.

9. І той адразу выздаравеў, і ўзяў пасьцель сваю, і пайшоў. Было ж гэта ў дзень суботні.

Ì toj adrazu vyzdaraveǔ, ì ǔzâǔ pas′cel′ svaû, ì pajšoǔ. Bylo ž gèta ǔ dzen′ subotnì.

10. Пасьля Юдэі казалі ацалёнаму: сёньня субота; не павінен ты браць пасьцель.

Pas′lâ Ûdèì kazalì acalënamu: sën′nâ subota; ne pavìnen ty brac′ pas′cel′.

11. Ён адказваў ім: Хто мяне вылечыў, Той мне сказаў: вазьмі пасьцель тваю і хадзі.

Ën adkazvaǔ ìm: Hto mâne vylečyǔ, Toj mne skazaǔ: vaz′mì pas′cel′ tvaû ì hadzì.

12. У яго спыталіся: хто Той Чалавек, Які сказаў табе: вазьмі пасьцель тваю і хадзі?

U âgo spytalìsâ: hto Toj Čalavek, Âkì skazaǔ tabe: vaz′mì pas′cel′ tvaû ì hadzì?

13. Але ацалёны ня ведаў, хто Ён; бо Ісус зьнік сярод людзей, якія былі на тым месцы.

Ale acalëny nâ vedaǔ, hto Ën; bo Ìsus z′nìk sârod lûdzej, âkìâ bylì na tym mescy.

14. Потым Ісус спаткаў яго ў храме і сказаў яму: вось, ты стаў здаровы; не грашы болей, каб ня сталася з табою чаго горшага.

Potym Ìsus spatkaǔ âgo ǔ hrame ì skazaǔ âmu: vos′, ty staǔ zdarovy; ne grašy bolej, kab nâ stalasâ z taboû čago goršaga.

15. Чалавек гэты пайшоў і абвясьціў Юдэям, што Той, Хто ацаліў яго, ёсьць Ісус.

Čalavek gèty pajšoǔ ì abvâs′cìǔ Ûdèâm, što Toj, Hto acalìǔ âgo, ës′c′ Ìsus.

16. І пачалі Юдэі перасьледаваць Ісуса і намышлялі забіць Яго за тое, што Ён рабіў усе такія дзеі ў суботу.

Ì pačalì Ûdèì peras′ledavac′ Ìsusa ì namyšlâlì zabìc′ Âgo za toe, što Ën rabìǔ use takìâ dzeì ǔ subotu.

17. А Ісус казаў ім: Айцец Мой дагэтуль робіць, і Я раблю.

A Ìsus kazaǔ ìm: Ajcec Moj dagètul′ robìc′, ì Â rablû.

18. І яшчэ больш намышлялі забіць Яго Юдэі за тое, што Ён ня толькі парушаў суботу, але і Айцом Сваім называў Бога, робячы Сябе роўным Богу.

Ì âščè bol′š namyšlâlì zabìc′ Âgo Ûdèì za toe, što Ën nâ tol′kì parušaǔ subotu, ale ì Ajcom Svaìm nazyvaǔ Boga, robâčy Sâbe roǔnym Bogu.

19. На гэта Ісус сказаў: праўду, праўду кажу вам: Сын нічога ня можа тварыць Сам ад Сябе, калі ня ўбачыць, як Айцец творыць: бо, што творыць Ён, тое і Сын творыць таксама.

Na gèta Ìsus skazaǔ: praǔdu, praǔdu kažu vam: Syn nìčoga nâ moža tvaryc′ Sam ad Sâbe, kalì nâ ǔbačyc′, âk Ajcec tvoryc′: bo, što tvoryc′ Ën, toe ì Syn tvoryc′ taksama.

20. Бо Айцец любіць Сына і паказвае Яму ўсё, што творыць Сам; і пакажа Яму дзеі большыя за гэтыя, так што вы зьдзівіцеся.

Bo Ajcec lûbìc′ Syna ì pakazvae Âmu ǔsë, što tvoryc′ Sam; ì pakaža Âmu dzeì bol′šyâ za gètyâ, tak što vy z′dzìvìcesâ.

21. Бо, як Айцец уваскрашае мёртвых і ажыўляе, так і Сын ажыўляе, каго хоча.

Bo, âk Ajcec uvaskrašae mërtvyh ì ažyǔlâe, tak ì Syn ažyǔlâe, kago hoča.

22. Бо Айцец і ня судзіць нікога, а ўвесь суд аддаў Сыну,

Bo Ajcec ì nâ sudzìc′ nìkoga, a ǔves′ sud addaǔ Synu,

23. каб усе шанавалі Сына, як шануюць Айца. Хто не шануе Сына, той не шануе і Айца, Які паслаў Яго.

kab use šanavalì Syna, âk šanuûc′ Ajca. Hto ne šanue Syna, toj ne šanue ì Ajca, Âkì paslaǔ Âgo.

24. Праўду, праўду кажу вам: хто слухае слова Маё і верыць у Таго, Хто паслаў Мяне, мае жыцьцё вечнае, і на суд ня прыходзіць, а перайшоў ад сьмерці ў жыцьцё.

Praǔdu, praǔdu kažu vam: hto sluhae slova Maë ì veryc′ u Tago, Hto paslaǔ Mâne, mae žyc′cë večnae, ì na sud nâ pryhodzìc′, a perajšoǔ ad s′mercì ǔ žyc′cë.

25. Праўду, праўду кажу вам: настае час, і настаў ужо, калі мёртвыя пачуюць голас Сына Божага і пачуўшы, ажывуць.

Praǔdu, praǔdu kažu vam: nastae čas, ì nastaǔ užo, kalì mërtvyâ pačuûc′ golas Syna Božaga ì pačuǔšy, ažyvuc′.

26. Бо як Айцец мае жыцьцё ў Самім Сабе, так і Сыну даў мець жыцьцё ў Самім Сабе;

Bo âk Ajcec mae žyc′cë ǔ Samìm Sabe, tak ì Synu daǔ mec′ žyc′cë ǔ Samìm Sabe;

27. і даў яму ўладу правіць і суд, бо Ён ёсьць Сын Чалавечы.

ì daǔ âmu ǔladu pravìc′ ì sud, bo Ën ës′c′ Syn Čalavečy.

28. Ня зьдзіўляйцеся з гэтага: бо настае час, калі ўсе, хто ў магілах, пачуюць голас Сына Божага,

Nâ z′dzìǔlâjcesâ z gètaga: bo nastae čas, kalì ǔse, hto ǔ magìlah, pačuûc′ golas Syna Božaga,

29. і выйдуць тыя, што тварылі дабро на ўваскрэсеньне жыцьця, а што ліха чынілі - на ўваскрэсеньне асуды.

ì vyjduc′ tyâ, što tvarylì dabro na ǔvaskrèsen′ne žyc′câ, a što lìha čynìlì - na ǔvaskrèsen′ne asudy.

30. Я нічога не магу тварыць Сам ад Сябе. Як чую, так і суджу, і суд Мой справядлівы, бо ня шукаю Маёй волі, а волі Айца, Які паслаў Мяне.

Â nìčoga ne magu tvaryc′ Sam ad Sâbe. Âk čuû, tak ì sudžu, ì sud Moj spravâdlìvy, bo nâ šukaû Maëj volì, a volì Ajca, Âkì paslaǔ Mâne.

31. Калі Я сьведчу Сам пра Сябе, дык сьведчаньне Маё ня ёсьць ісьціна:

Kalì Â s′vedču Sam pra Sâbe, dyk s′vedčan′ne Maë nâ ës′c′ ìs′cìna:

32. ёсьць іншы, хто сьведчыць пра Мяне, і Я ведаю, што ісьціна ёсьць тое сьведчаньне, якім ён сьведчыць пра Мяне;

ës′c′ ìnšy, hto s′vedčyc′ pra Mâne, ì Â vedaû, što ìs′cìna ës′c′ toe s′vedčan′ne, âkìm ën s′vedčyc′ pra Mâne;

33. вы пасылалі да Яна, і ён засьведчыў пра ісьціну.

vy pasylalì da Âna, ì ën zas′vedčyǔ pra ìs′cìnu.

34. А Я вось не ад чалавека прымаю сьведчаньне, а кажу гэта на тое, каб вы ўратаваліся.

A Â vos′ ne ad čalaveka prymaû s′vedčan′ne, a kažu gèta na toe, kab vy ǔratavalìsâ.

35. Ён быў сьвяцільнік, што гарэў і сьвяціў; а вы хацелі якісь час парадавацца пры сьвятле ягоным.

Ën byǔ s′vâcìl′nìk, što garèǔ ì s′vâcìǔ; a vy hacelì âkìs′ čas paradavacca pry s′vâtle âgonym.

36. Але Я маю сьведчаньне большае за Янавае: бо дзеі, якія Айцец даў мне зьдзейсьніць, самыя дзеі гэтыя, якія Я чыню, сьведчаць пра Мяне, што Айцец паслаў Мяне.

Ale Â maû s′vedčan′ne bol′šae za Ânavae: bo dzeì, âkìâ Ajcec daǔ mne z′dzejs′nìc′, samyâ dzeì gètyâ, âkìâ Â čynû, s′vedčac′ pra Mâne, što Ajcec paslaǔ Mâne.

37. І Айцец, Які паслаў Мяне, сам засьведчыў пра Мяне. А вы ні голасу Ягонага ніколі ня чулі, ні аблічча Ягонага ня бачылі,

Ì Ajcec, Âkì paslaǔ Mâne, sam zas′vedčyǔ pra Mâne. A vy nì golasu Âgonaga nìkolì nâ čulì, nì ablìčča Âgonaga nâ bačylì,

38. і ня маеце слова Ягонага, каб яно былося ў вас, бо ня верыце вы Таму, Каго Ён паслаў.

ì nâ maece slova Âgonaga, kab âno bylosâ ǔ vas, bo nâ veryce vy Tamu, Kago Ën paslaǔ.

39. Дасьледуйце Пісаньні, бо вы думаеце празь іх мець жыцьцё вечнае: а яны ж сьведчаць пра Мяне.

Das′ledujce Pìsan′nì, bo vy dumaece praz′ ìh mec′ žyc′cë večnae: a âny ž s′vedčac′ pra Mâne.

40. Але вы ня хочаце прыйсьці да Мяне, каб мець жыцьцё.

Ale vy nâ hočace pryjs′cì da Mâne, kab mec′ žyc′cë.

41. Ня прымаю славы ад людзей,

Nâ prymaû slavy ad lûdzej,

42. але ведаю вас: вы ня маеце ў сабе любові да Бога.

ale vedaû vas: vy nâ maece ǔ sabe lûbovì da Boga.

43. Я прыйшоў у імя Айца Майго, і ня прымаеце Мяне; а калі нехта іншы прыйдзе ў імя сваё, яго прымеце.

Â pryjšoǔ u ìmâ Ajca Majgo, ì nâ prymaece Mâne; a kalì nehta ìnšy pryjdze ǔ ìmâ svaë, âgo prymece.

44. Як вы можаце верыць, калі адзін ад аднаго прымаеце славу, а славы, якая ад адзінага Бога, ня шукаеце?

Âk vy možace veryc′, kalì adzìn ad adnago prymaece slavu, a slavy, âkaâ ad adzìnaga Boga, nâ šukaece?

45. Ня думайце, што Я буду вінаваціць вас перад Айцом: ёсьць на вас скаржнік Майсей, на якога вы спадзеяцеся.

Nâ dumajce, što Â budu vìnavacìc′ vas perad Ajcom: ës′c′ na vas skaržnìk Majsej, na âkoga vy spadzeâcesâ.

46. Бо калі б вы верылі Майсею, дык паверылі б і Мне, бо ён пісаў пра Мяне.

Bo kalì b vy verylì Majseû, dyk paverylì b ì Mne, bo ën pìsaǔ pra Mâne.

47. А калі ягоным пісаньням ня верыце, - як паверыце Маім словам?

A kalì âgonym pìsan′nâm nâ veryce, - âk paveryce Maìm slovam?

6 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага Ісус пайшоў на той бок мора Галілейскага, у навакольлі Тыверыяды;

Pas′lâ gètaga Ìsus pajšoǔ na toj bok mora Galìlejskaga, u navakol′lì Tyveryâdy;

2. За Ім сьледам пайшло мноства людзей, таму што бачылі цуды, якія Ён тварыў над хворымі.

Za Ìm s′ledam pajšlo mnostva lûdzej, tamu što bačylì cudy, âkìâ Ën tvaryǔ nad hvorymì.

3. Ісус узыйшоў на гару і там сядзеў з вучнямі Сваімі.

Ìsus uzyjšoǔ na garu ì tam sâdzeǔ z vučnâmì Svaìmì.

4. А набліжалася Пасха, сьвята Юдэйскае.

A nablìžalasâ Pasha, s′vâta Ûdèjskae.

5. Ісус, узьвёўшы вочы і ўгледзеўшы, што мноства людзей ідзе да Яго, кажа Піліпу: дзе нам купіць хлябоў, каб іх накарміць?

Ìsus, uz′vëǔšy vočy ì ǔgledzeǔšy, što mnostva lûdzej ìdze da Âgo, kaža Pìlìpu: dze nam kupìc′ hlâboǔ, kab ìh nakarmìc′?

6. А казаў гэта, выпрабоўваючы яго; бо Сам ведаў, што хацеў зрабіць.

A kazaǔ gèta, vypraboǔvaûčy âgo; bo Sam vedaǔ, što haceǔ zrabìc′.

7. Піліп адказваў Яму: ім на дзьвесьце дынараў ня хопіць хлеба, каб кожнаму дасталося хоць трошкі.

Pìlìp adkazvaǔ Âmu: ìm na dz′ves′ce dynaraǔ nâ hopìc′ hleba, kab kožnamu dastalosâ hoc′ troškì.

8. Адзін вучань Ягоны Андрэй, брат Сымона Пётры, кажа Яму:

Adzìn vučan′ Âgony Andrèj, brat Symona Pëtry, kaža Âmu:

9. Тут ёсьць у аднаго хлопчыка пяць хлябоў ячных і дзьве рыбкі, але што гэта на такое мноства,

Tut ës′c′ u adnago hlopčyka pâc′ hlâboǔ âčnyh ì dz′ve rybkì, ale što gèta na takoe mnostva,

10. Ісус сказаў: скажэце ім узьлегчы. А было на тым месцы многа травы. І вось узьлегла людзей лікам каля пяці тысяч.

Ìsus skazaǔ: skažèce ìm uz′legčy. A bylo na tym mescy mnoga travy. Ì vos′ uz′legla lûdzej lìkam kalâ pâcì tysâč.

11. Ісус, узяўшы хлябы і ўзьнёсшы падзяку, раздаў вучням, а вучні тым, што ўзьляжалі, гэтак сама і рыбы, колькі хто хацеў.

Ìsus, uzâǔšy hlâby ì ǔz′nësšy padzâku, razdaǔ vučnâm, a vučnì tym, što ǔz′lâžalì, gètak sama ì ryby, kol′kì hto haceǔ.

12. І калі насыціліся, дык сказаў вучням Сваім: зьбярэце кавалкі, што засталіся, каб нічога не прапала.

Ì kalì nasycìlìsâ, dyk skazaǔ vučnâm Svaìm: z′bârèce kavalkì, što zastalìsâ, kab nìčoga ne prapala.

13. І сабралі, і напоўнілі дванаццаць кашоў кавалкамі ад пяці ячных хлябоў, што засталіся ў тых, якія елі.

Ì sabralì, ì napoǔnìlì dvanaccac′ kašoǔ kavalkamì ad pâcì âčnyh hlâboǔ, što zastalìsâ ǔ tyh, âkìâ elì.

14. Тады людзі, якія бачылі цуд, учынены Ісусам, сказалі: гэта сапраўды Той Прарок, Які мае прыйсьці ў сьвет.

Tady lûdzì, âkìâ bačylì cud, učyneny Ìsusam, skazalì: gèta sapraǔdy Toj Prarok, Âkì mae pryjs′cì ǔ s′vet.

15. А Ісус, даведаўшыся, што хочуць прыйсьці, неспадзявана ўзяць Яго і зрабіць царом, зноў адыйшоў на гару адзін.

A Ìsus, davedaǔšysâ, što hočuc′ pryjs′cì, nespadzâvana ǔzâc′ Âgo ì zrabìc′ carom, znoǔ adyjšoǔ na garu adzìn.

16. Калі ж настаў вечар, дык вучні Ягоныя выйшлі да мора,

Kalì ž nastaǔ večar, dyk vučnì Âgonyâ vyjšlì da mora,

17. і, увайшоўшы ў лодку, паплылі на той бок мора ў Капернаум. Ужо цямнела, а Ісус ня прыходзіў да іх.

ì, uvajšoǔšy ǔ lodku, paplylì na toj bok mora ǔ Kapernaum. Užo câmnela, a Ìsus nâ pryhodzìǔ da ìh.

18. Дзьмуў моцны вецер, і мора хвалявалася.

Dz′muǔ mocny vecer, ì mora hvalâvalasâ.

19. Праплыўшы каля дваццаці пяці ці трыццаці стадыяў, яны ўбачылі Ісуса, Які ішоў па моры і набліжаўся да лодкі, і спалохаліся.

Praplyǔšy kalâ dvaccacì pâcì cì tryccacì stadyâǔ, âny ǔbačylì Ìsusa, Âkì ìšoǔ pa mory ì nablìžaǔsâ da lodkì, ì spalohalìsâ.

20. Але Ён сказаў ім: гэта Я; ня бойцеся.

Ale Ën skazaǔ ìm: gèta Â; nâ bojcesâ.

21. Яны хацелі прыняць Яго ў лодку; і адразу лодка прыстала да берага, куды плылі.

Âny hacelì prynâc′ Âgo ǔ lodku; ì adrazu lodka prystala da beraga, kudy plylì.

22. На другі дзень люд, што стаяў па той бок мора, бачыў, што там, апрача адной лодкі, у якую ўвайшлі вучні Ягоныя, другой ня было, і што Ісус не ўваходзіў у лодку з вучнямі Сваімі, а адплылі адны вучні Ягоныя;

Na drugì dzen′ lûd, što staâǔ pa toj bok mora, bačyǔ, što tam, aprača adnoj lodkì, u âkuû ǔvajšlì vučnì Âgonyâ, drugoj nâ bylo, ì što Ìsus ne ǔvahodzìǔ u lodku z vučnâmì Svaìmì, a adplylì adny vučnì Âgonyâ;

23. тым часам прыйшлі з Тыверыяды іншыя лодкі блізка да таго месца, дзе елі хлеб з дабраславеньня Гасподняга.

tym časam pryjšlì z Tyveryâdy ìnšyâ lodkì blìzka da tago mesca, dze elì hleb z dabraslaven′nâ Gaspodnâga.

24. І вось, калі людзі ўбачылі, што тут няма Ісуса, ні вучняў Ягоных, дык увайшлі ў лодкі і прыплылі ў Капернаум, шукаючы Ісуса,

Ì vos′, kalì lûdzì ǔbačylì, što tut nâma Ìsusa, nì vučnâǔ Âgonyh, dyk uvajšlì ǔ lodkì ì pryplylì ǔ Kapernaum, šukaûčy Ìsusa,

25. і, знайшоўшы Яго на тым баку мора, сказалі Яму: Равьві! калі Ты сюды прыйшоў?

ì, znajšoǔšy Âgo na tym baku mora, skazalì Âmu: Rav′vì! kalì Ty sûdy pryjšoǔ?

26. Ісус сказаў ім у адказ: праўду, праўду кажу вам: вы шукаеце Мяне не таму, што бачылі цуды, а таму, што елі хлеб і насыціліся;

Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: praǔdu, praǔdu kažu vam: vy šukaece Mâne ne tamu, što bačylì cudy, a tamu, što elì hleb ì nasycìlìsâ;

27. дбайце не пра ежу прахлую, а пра ежу, што застаецца на жыцьцё вечнае, якую дасьць вам Сын Чалавечы; бо на Яго паклаў пячатку Сваю Айцец, Бог.

dbajce ne pra ežu prahluû, a pra ežu, što zastaecca na žyc′cë večnae, âkuû das′c′ vam Syn Čalavečy; bo na Âgo paklaǔ pâčatku Svaû Ajcec, Bog.

28. І вось, сказалі Яму: што нам рабіць, каб чыніць дзеі Божыя?

Ì vos′, skazalì Âmu: što nam rabìc′, kab čynìc′ dzeì Božyâ?

29. Ісус сказаў ім у адказ: вось дзея Божая, каб вы верылі ў Таго, Каго Ён паслаў.

Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: vos′ dzeâ Božaâ, kab vy verylì ǔ Tago, Kago Ën paslaǔ.

30. На гэта сказалі Яму: якую ж Ты даеш азнаку, каб мы ўбачылі і паверылі Табе? што Ты робіш?

Na gèta skazalì Âmu: âkuû ž Ty daeš aznaku, kab my ǔbačylì ì paverylì Tabe? što Ty robìš?

31. Бацькі нашыя елі манну ў пустыні, як напісана: "хлеб зь неба даў ім есьці".

Bac′kì našyâ elì mannu ǔ pustynì, âk napìsana: "hleb z′ neba daǔ ìm es′cì".

32. А Ісус сказаў ім: праўду, праўду кажу вам: не Майсей даў вам хлеб зь неба, а Айцец Мой дае вам сапраўдны хлеб зь нябёсаў;

A Ìsus skazaǔ ìm: praǔdu, praǔdu kažu vam: ne Majsej daǔ vam hleb z′ neba, a Ajcec Moj dae vam sapraǔdny hleb z′ nâbësaǔ;

33. бо хлеб Божы ёсьць Той, Які сыходзіць зь нябёсаў і дае жыцьцё сьвету,

bo hleb Božy ës′c′ Toj, Âkì syhodzìc′ z′ nâbësaǔ ì dae žyc′cë s′vetu,

34. На гэта сказалі Яму: Госпадзе! давай нам заўсёды такі хлеб.

Na gèta skazalì Âmu: Gospadze! davaj nam zaǔsëdy takì hleb.

35. А Ісус сказаў ім: Я ёсьць хлеб жыцьця; хто прыходзіць да Мяне, ня будзе галодны, і хто верыць у Мяне, ня спрагнецца ніколі;

A Ìsus skazaǔ ìm: Â ës′c′ hleb žyc′câ; hto pryhodzìc′ da Mâne, nâ budze galodny, ì hto veryc′ u Mâne, nâ spragnecca nìkolì;

36. але Я сказаў вам, што вы і бачылі Мяне, і ня верыце.

ale Â skazaǔ vam, što vy ì bačylì Mâne, ì nâ veryce.

37. Усё, што дае Мне Айцец, да Мяне прыйдзе; і таго, хто прыходзіць да Мяне, ня выганю прэч;

Usë, što dae Mne Ajcec, da Mâne pryjdze; ì tago, hto pryhodzìc′ da Mâne, nâ vyganû prèč;

38. бо Я сыйшоў зь нябёсаў не на тое, каб чыніць волю Маю, а волю Айца, Які паслаў Мяне;

bo Â syjšoǔ z′ nâbësaǔ ne na toe, kab čynìc′ volû Maû, a volû Ajca, Âkì paslaǔ Mâne;

39. а воля Айца Майго, Які паслаў Мяне, ёсьць тая, каб з таго, што Ён Мне даў, анічога не загубіць, а ўсё тое ўваскрэсіць у апошні дзень;

a volâ Ajca Majgo, Âkì paslaǔ Mâne, ës′c′ taâ, kab z tago, što Ën Mne daǔ, anìčoga ne zagubìc′, a ǔsë toe ǔvaskrèsìc′ u apošnì dzen′;

40. воля Таго, Хто паслаў Мяне, ёсьць тая, каб кожны, хто бачыць Сына і верыць у Яго, меў жыцьцё вечнае; і Я ўваскрэшу яго ў апошні дзень.

volâ Tago, Hto paslaǔ Mâne, ës′c′ taâ, kab kožny, hto bačyc′ Syna ì veryc′ u Âgo, meǔ žyc′cë večnae; ì Â ǔvaskrèšu âgo ǔ apošnì dzen′.

41. Абурыліся на Яго Юдэі за тое, што Ён сказаў: Я ёсьць хлеб, які сыйшоў зь нябёсаў, -

Aburylìsâ na Âgo Ûdèì za toe, što Ën skazaǔ: Â ës′c′ hleb, âkì syjšoǔ z′ nâbësaǔ, -

42. і казалі: ці ня Ісус гэта, сын Язэпаў, Чыйго бацьку і маці мы ведаем; як жа Ён кажа: Я сыйшоў зь нябёсаў?

ì kazalì: cì nâ Ìsus gèta, syn Âzèpaǔ, Čyjgo bac′ku ì macì my vedaem; âk ža Ën kaža: Â syjšoǔ z′ nâbësaǔ?

43. Ісус сказаў ім у адказ: не абурайцеся між сабою:

Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: ne aburajcesâ mìž saboû:

44. ніхто ня можа прыйсьці да Мяне, калі не прывядзе яго Айцец, Які паслаў Мяне; і Я ўваскрэшу яго ў апошні дзень.

nìhto nâ moža pryjs′cì da Mâne, kalì ne pryvâdze âgo Ajcec, Âkì paslaǔ Mâne; ì Â ǔvaskrèšu âgo ǔ apošnì dzen′.

45. У прарокаў напісана: "і будуць усе навучаны Богам; кожны, хто чуў ад Айца і навучыўся, прыходзіць да Мяне".

U prarokaǔ napìsana: "ì buduc′ use navučany Bogam; kožny, hto čuǔ ad Ajca ì navučyǔsâ, pryhodzìc′ da Mâne".

46. Гэта ня тое, каб хто бачыў Айца, апрача Таго, Хто ёсьць ад Бога: Ён бачыў Айца.

Gèta nâ toe, kab hto bačyǔ Ajca, aprača Tago, Hto ës′c′ ad Boga: Ën bačyǔ Ajca.

47. Праўду, праўду кажу вам: хто верыць у Мяне, мае жыцьцё вечнае.

Praǔdu, praǔdu kažu vam: hto veryc′ u Mâne, mae žyc′cë večnae.

48. Я ёсьць хлеб жыцьця:

Â ës′c′ hleb žyc′câ:

49. бацькі вашыя елі манну ў пустыні і памерлі;

bac′kì vašyâ elì mannu ǔ pustynì ì pamerlì;

50. а хлеб, што сыходзіць зь нябёсаў, такі, што той, хто есьць яго, не памрэ;

a hleb, što syhodzìc′ z′ nâbësaǔ, takì, što toj, hto es′c′ âgo, ne pamrè;

51. Я - хлеб жывы, што сыйшоў зь нябёсаў: хто есьць хлеб гэты, будзе жыць вечна; а хлеб, які Я дам, ёсьць Плоць Мая, якую Я аддам за жыцьцё сьвету.

Â - hleb žyvy, što syjšoǔ z′ nâbësaǔ: hto es′c′ hleb gèty, budze žyc′ večna; a hleb, âkì Â dam, ës′c′ Ploc′ Maâ, âkuû Â addam za žyc′cë s′vetu.

52. Тады Юдэі пачалі спрачацца паміж сабою, кажучы: як Ён можа даць нам есьці Плоць Сваю?

Tady Ûdèì pačalì spračacca pamìž saboû, kažučy: âk Ën moža dac′ nam es′cì Ploc′ Svaû?

53. А Ісус сказаў ім: праўду, праўду кажу вам: калі ня будзеце есьці Плоці Сына Чалавечага і піць Крыві Ягонай, ня мецьмеце ў сабе жыцьця:

A Ìsus skazaǔ ìm: praǔdu, praǔdu kažu vam: kalì nâ budzece es′cì Plocì Syna Čalavečaga ì pìc′ Kryvì Âgonaj, nâ mec′mece ǔ sabe žyc′câ:

54. Хто есьць Маю Плоць і п'е Маю Кроў, мбе жыцьцё вечнае, і Я ўваскрэшу яго ў апошні дзень;

Hto es′c′ Maû Ploc′ ì p'e Maû Kroǔ, mbe žyc′cë večnae, ì Â ǔvaskrèšu âgo ǔ apošnì dzen′;

55. бо Плоць мая сапраўды ёсьць ежа, і Кроў мая сапраўды ёсьць пітво;

bo Ploc′ maâ sapraǔdy ës′c′ eža, ì Kroǔ maâ sapraǔdy ës′c′ pìtvo;

56. хто есьць Маю Плоць і п'е Маю Кроў, застаецца ўва Мне, і Я ў ім;

hto es′c′ Maû Ploc′ ì p'e Maû Kroǔ, zastaecca ǔva Mne, ì Â ǔ ìm;

57. як паслаў Мяне жывы Айцец, і Я жыву Айцом, так і той, хто есьць Мяне, жыць будзе Мною;

âk paslaǔ Mâne žyvy Ajcec, ì Â žyvu Ajcom, tak ì toj, hto es′c′ Mâne, žyc′ budze Mnoû;

58. гэта той хлеб, што сыйшоў зь нябёсаў; ня так, як бацькі вашыя елі манну і памерлі: хто есьць хлеб гэты, жыць будзе вечна.

gèta toj hleb, što syjšoǔ z′ nâbësaǔ; nâ tak, âk bac′kì vašyâ elì mannu ì pamerlì: hto es′c′ hleb gèty, žyc′ budze večna.

59. Гэта казаў Ён у сынагозе, навучаючы ў Капернауме.

Gèta kazaǔ Ën u synagoze, navučaûčy ǔ Kapernaume.

60. Многія вучні Ягоныя, чуючы гэта, казалі: якія дзіўныя словы! Хто можа такое слухаць?

Mnogìâ vučnì Âgonyâ, čuûčy gèta, kazalì: âkìâ dzìǔnyâ slovy! Hto moža takoe sluhac′?

61. Але Ісус, ведаючы Сам у Сабе, што вучні Ягоныя наракаюць на тое, сказаў ім: ці гэта спакушае вас?

Ale Ìsus, vedaûčy Sam u Sabe, što vučnì Âgonyâ narakaûc′ na toe, skazaǔ ìm: cì gèta spakušae vas?

62. што ж будзе, калі ўбачыце Сына Чалавечага, Які ўзыходзіць туды, дзе быў раней?

što ž budze, kalì ǔbačyce Syna Čalavečaga, Âkì ǔzyhodzìc′ tudy, dze byǔ ranej?

63. дух творыць жыцьцё, плоць ня творыць нічога; словы, якія кажу Я вам, - гэта дух і жыцьцё;

duh tvoryc′ žyc′cë, ploc′ nâ tvoryc′ nìčoga; slovy, âkìâ kažu Â vam, - gèta duh ì žyc′cë;

64. Але ёсьць сярод вас некаторыя, што ня вераць. Бо Ісус ад пачатку ведаў, хто ёсьць нявернікі, і хто выдасьць Яго.

Ale ës′c′ sârod vas nekatoryâ, što nâ verac′. Bo Ìsus ad pačatku vedaǔ, hto ës′c′ nâvernìkì, ì hto vydas′c′ Âgo.

65. І сказаў: на тое якраз і казаў Я вам, што ніхто ня можа прыйсьці да Мяне, калі гэта ня дадзена будзе ад Айца Майго.

Ì skazaǔ: na toe âkraz ì kazaǔ Â vam, što nìhto nâ moža pryjs′cì da Mâne, kalì gèta nâ dadzena budze ad Ajca Majgo.

66. З гэтага часу многія вучні Ягоныя адыйшлі ад Яго і ўжо не хадзілі зь Ім.

Z gètaga času mnogìâ vučnì Âgonyâ adyjšlì ad Âgo ì ǔžo ne hadzìlì z′ Ìm.

67. Тады Ісус сказаў дванаццацём: ці ня хочаце і вы адыйсьці?

Tady Ìsus skazaǔ dvanaccacëm: cì nâ hočace ì vy adyjs′cì?

68. Сымон Пётр адказаў Яму: Госпадзе! да каго нам ісьці? Ты маеш словы вечнага жыцьця.

Symon Pëtr adkazaǔ Âmu: Gospadze! da kago nam ìs′cì? Ty maeš slovy večnaga žyc′câ.

69. і мы паверылі і спазналі, што Ты - Хрыстос, Сын Бога жывога.

ì my paverylì ì spaznalì, što Ty - Hrystos, Syn Boga žyvoga.

70. Ісус адказваў ім: ці не дванаццаць вас абраў Я? але адзін з вас д'ябал.

Ìsus adkazvaǔ ìm: cì ne dvanaccac′ vas abraǔ Â? ale adzìn z vas d'âbal.

71. Гэта казаў Ён пра Юду Сымонавага Іскарыёта, бо гэты меўся выдаць Яго, ён быў адзін з дванаццацёх.

Gèta kazaǔ Ën pra Ûdu Symonavaga Ìskaryëta, bo gèty meǔsâ vydac′ Âgo, ën byǔ adzìn z dvanaccacëh.

7 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага Ісус хадзіў па Галілеі, бо па Юдэі хадзіць не хацеў, таму што Юдэі намышлялі забіць Яго.

Pas′lâ gètaga Ìsus hadzìǔ pa Galìleì, bo pa Ûdèì hadzìc′ ne haceǔ, tamu što Ûdèì namyšlâlì zabìc′ Âgo.

2. Набліжалася сьвята Юдэйскае - Кучкі.

Nablìžalasâ s′vâta Ûdèjskae - Kučkì.

3. Тады браты Ягоныя сказалі Яму: выйдзі адгэтуль і йдзі ў Юдэю, каб і вучні Твае бачылі дзеі, што Ты ўчыняеш;

Tady braty Âgonyâ skazalì Âmu: vyjdzì adgètul′ ì jdzì ǔ Ûdèû, kab ì vučnì Tvae bačylì dzeì, što Ty ǔčynâeš;

4. бо ніхто ня робіць чаго-небудзь употай, і стараецца сам быць вядомым; калі Ты чыніш такія дзеі, дык яві Сябе сьвету.

bo nìhto nâ robìc′ čago-nebudz′ upotaj, ì staraecca sam byc′ vâdomym; kalì Ty čynìš takìâ dzeì, dyk âvì Sâbe s′vetu.

5. Бо і браты Ягоныя ня верылі ў Яго.

Bo ì braty Âgonyâ nâ verylì ǔ Âgo.

6. На гэта Ісус ім сказаў: Мой час яшчэ не настаў, а вам заўсёды час;

Na gèta Ìsus ìm skazaǔ: Moj čas âščè ne nastaǔ, a vam zaǔsëdy čas;

7. Вас сьвет ня можа ненавідзець, а Мяне ненавідзіць, бо Я сьведчу пра яго, што дзеі ягоныя ліхія;

Vas s′vet nâ moža nenavìdzec′, a Mâne nenavìdzìc′, bo Â s′vedču pra âgo, što dzeì âgonyâ lìhìâ;

8. вы ідзеце на сьвята гэтае, а Я яшчэ не пайду на гэтае сьвята, бо час Мой яшчэ не настаў.

vy ìdzece na s′vâta gètae, a Â âščè ne pajdu na gètae s′vâta, bo čas Moj âščè ne nastaǔ.

9. Гэта сказаўшы ім, застаўся ў Галілеі.

Gèta skazaǔšy ìm, zastaǔsâ ǔ Galìleì.

10. Але як прыйшлі браты Ягоныя, тады і Ён прыйшоў на сьвята, не адкрыта, а як бы таемна.

Ale âk pryjšlì braty Âgonyâ, tady ì Ën pryjšoǔ na s′vâta, ne adkryta, a âk by taemna.

11. А Юдэі шукалі яго на сьвяце і казалі: дзе Ён?

A Ûdèì šukalì âgo na s′vâce ì kazalì: dze Ën?

12. І многа было гаманы пра Яго ў народзе: адны казалі, што Ён добры, а другія казалі: не, Ён зводзіць людзей.

Ì mnoga bylo gamany pra Âgo ǔ narodze: adny kazalì, što Ën dobry, a drugìâ kazalì: ne, Ën zvodzìc′ lûdzej.

13. Аднак ніхто не гаварыў пра Яго адкрыта, баючыся Юдэяў.

Adnak nìhto ne gavaryǔ pra Âgo adkryta, baûčysâ Ûdèâǔ.

14. Але ўжо а палавіне сьвята ўвайшоў Ісус у храм і вучыў.

Ale ǔžo a palavìne s′vâta ǔvajšoǔ Ìsus u hram ì vučyǔ.

15. І дзівавалі Юдэі, кажучы: як Ён ведае Пісаньні, ня вучыўшыся?

Ì dzìvavalì Ûdèì, kažučy: âk Ën vedae Pìsan′nì, nâ vučyǔšysâ?

16. Ісус, адказваючы ім, сказаў: Маё вучэньне - не Маё, а Таго, Хто паслаў Мяне;

Ìsus, adkazvaûčy ìm, skazaǔ: Maë vučèn′ne - ne Maë, a Tago, Hto paslaǔ Mâne;

17. хто хоча чыніць волю Ягоную, той даведаецца пра гэтае вучэньне, ці ад Бога яно, ці я Сам ад Сябе кажу;

hto hoča čynìc′ volû Âgonuû, toj davedaecca pra gètae vučèn′ne, cì ad Boga âno, cì â Sam ad Sâbe kažu;

18. хто гаворыць сам ад сябе, шукае славы сабе; а Хто шукае славы Таму, Хто паслаў Яго, Той сапраўдны, і няма няпраўды ў Ім.

hto gavoryc′ sam ad sâbe, šukae slavy sabe; a Hto šukae slavy Tamu, Hto paslaǔ Âgo, Toj sapraǔdny, ì nâma nâpraǔdy ǔ Ìm.

19. Ці ня даў вам Майсей закона? і ніхто з вас ня жыве паводле закона. Завошта ж намышляеце забіць Мяне?

Cì nâ daǔ vam Majsej zakona? ì nìhto z vas nâ žyve pavodle zakona. Zavošta ž namyšlâece zabìc′ Mâne?

20. Людзі сказалі ў адказ: ці ня дэман у Табе? Хто намышляе забіць Цябе?

Lûdzì skazalì ǔ adkaz: cì nâ dèman u Tabe? Hto namyšlâe zabìc′ Câbe?

21. Ісус, прамаўляючы далей, сказаў ім: адну дзею ўчыніў Я, і ўсе вы дзівуеце;

Ìsus, pramaǔlâûčy dalej, skazaǔ ìm: adnu dzeû ǔčynìǔ Â, ì ǔse vy dzìvuece;

22. Майсей даў вам абразаньне, - хоць яно не ад Майсея, а ад бацькоў, - і ў суботу вы абразаеце чалавека;

Majsej daǔ vam abrazan′ne, - hoc′ âno ne ad Majseâ, a ad bac′koǔ, - ì ǔ subotu vy abrazaece čalaveka;

23. калі ў суботу прыймае чалавек абразаньне, каб ня быў парушаны закон Майсееў, - ці не на Мяне гневаецеся за тое, што Я ўсяго чалавека ацаліў у суботу?

kalì ǔ subotu pryjmae čalavek abrazan′ne, kab nâ byǔ parušany zakon Majseeǔ, - cì ne na Mâne gnevaecesâ za toe, što Â ǔsâgo čalaveka acalìǔ u subotu?

24. ня судзеце паводле выгляду, а судзеце судом справядлівым.

nâ sudzece pavodle vyglâdu, a sudzece sudom spravâdlìvym.

25. Тут некаторыя зь Ерусалімцаў казалі: ці ня Той гэта, Якога спрабуюць забіць?

Tut nekatoryâ z′ Erusalìmcaǔ kazalì: cì nâ Toj gèta, Âkoga sprabuûc′ zabìc′?

26. вось, Ён гаворыць адкрыта, і нічога ня кажуць Яму: ці ўпэўніліся начальнікі, што Ён сапраўды Хрыстос?

vos′, Ën gavoryc′ adkryta, ì nìčoga nâ kažuc′ Âmu: cì ǔpèǔnìlìsâ načal′nìkì, što Ën sapraǔdy Hrystos?

27. але мы ведаем Яго, адкуль Ён; а Хрыстос, калі прыйдзе, ніхто ня будзе ведаць, адкуль Ён.

ale my vedaem Âgo, adkul′ Ën; a Hrystos, kalì pryjdze, nìhto nâ budze vedac′, adkul′ Ën.

28. Тады Ісус усклікнуў у храме, вучачы і кажучы: і ведаеце Мяне, і ведаеце, адкуль Я; і Я прыйшоў ня Сам ад Сябе, але ў ісьціне Той, хто паслаў Мяне, Якога вы ня ведаеце;

Tady Ìsus usklìknuǔ u hrame, vučačy ì kažučy: ì vedaece Mâne, ì vedaece, adkul′ Â; ì Â pryjšoǔ nâ Sam ad Sâbe, ale ǔ ìs′cìne Toj, hto paslaǔ Mâne, Âkoga vy nâ vedaece;

29. Я ведаю Яго, бо Я ад Яго, і Ён паслаў Мяне.

Â vedaû Âgo, bo Â ad Âgo, ì Ën paslaǔ Mâne.

30. І намышлялі схапіць Яго, але ніхто не наклаў на Яго рукі, бо яшчэ не настала гадзіна Ягоная.

Ì namyšlâlì shapìc′ Âgo, ale nìhto ne naklaǔ na Âgo rukì, bo âščè ne nastala gadzìna Âgonaâ.

31. А многія зь людзей уверавалі ў Яго і казалі: калі прыйдзе Хрыстос, няўжо створыць болей азнакаў, чым колькі Гэты стварыў?

A mnogìâ z′ lûdzej uveravalì ǔ Âgo ì kazalì: kalì pryjdze Hrystos, nâǔžo stvoryc′ bolej aznakaǔ, čym kol′kì Gèty stvaryǔ?

32. Пачулі фарысэі такія перасуды пра Яго ў народзе, і паслалі фарысэі і першасьвятары служак - схапіць Яго.

Pačulì farysèì takìâ perasudy pra Âgo ǔ narodze, ì paslalì farysèì ì peršas′vâtary služak - shapìc′ Âgo.

33. А Ісус сказаў ім: яшчэ нядоўга быць Мне з вамі, і пайду да Таго, Хто паслаў Мяне;

A Ìsus skazaǔ ìm: âščè nâdoǔga byc′ Mne z vamì, ì pajdu da Tago, Hto paslaǔ Mâne;

34. будзеце шукаць Мяне, і ня знойдзеце; і дзе буду Я, туды вы ня можаце прыйсьці.

budzece šukac′ Mâne, ì nâ znojdzece; ì dze budu Â, tudy vy nâ možace pryjs′cì.

35. Пры гэтым Юдэі гаварылі паміж сабою: куды Ён хоча ісьці, так што мы ня знойдзем Яго? ці ня хоча Ён ісьці ў Элінскае расьсеяньне і вучыць Элінаў?

Pry gètym Ûdèì gavarylì pamìž saboû: kudy Ën hoča ìs′cì, tak što my nâ znojdzem Âgo? cì nâ hoča Ën ìs′cì ǔ Èlìnskae ras′seân′ne ì vučyc′ Èlìnaǔ?

36. што азначаюць гэтыя словы, якія Ён сказаў: "будзеце шукаць Мяне і ня знойдзеце; і дзе буду Я, туды вы ня можаце прыйсьці"?

što aznačaûc′ gètyâ slovy, âkìâ Ën skazaǔ: "budzece šukac′ Mâne ì nâ znojdzece; ì dze budu Â, tudy vy nâ možace pryjs′cì"?

37. У апошні ж вялікі дзень сьвята стаяў Ісус і ўсклікнуў, кажучы: хто прагне, ідзі да Мяне і пі;

U apošnì ž vâlìkì dzen′ s′vâta staâǔ Ìsus ì ǔsklìknuǔ, kažučy: hto pragne, ìdzì da Mâne ì pì;

38. хто веруе ў Мяне, у таго, як сказана ў Пісаньні, "з чэрава пацякуць рэкі вады жывое".

hto verue ǔ Mâne, u tago, âk skazana ǔ Pìsan′nì, "z čèrava pacâkuc′ rèkì vady žyvoe".

39. Гэта сказаў Ён пра Духа, Якога меліся прыняць тыя, што верылі ў Яго: бо яшчэ ня было на іх Духа Сьвятога, бо Ісус яшчэ ня быў праслаўлены.

Gèta skazaǔ Ën pra Duha, Âkoga melìsâ prynâc′ tyâ, što verylì ǔ Âgo: bo âščè nâ bylo na ìh Duha S′vâtoga, bo Ìsus âščè nâ byǔ praslaǔleny.

40. Многія людзі, пачуўшы гэтыя словы, казалі: Ён сапраўды прарок.

Mnogìâ lûdzì, pačuǔšy gètyâ slovy, kazalì: Ën sapraǔdy prarok.

41. Другія казалі: гэта Хрыстос. А іншыя казалі: хіба з Галілеі Хрыстос прыйдзе?

Drugìâ kazalì: gèta Hrystos. A ìnšyâ kazalì: hìba z Galìleì Hrystos pryjdze?

42. ці ня сказана ў Пісаньні, што Хрыстос прыйдзе ад насеньня Давідавага і зь Віфляема, з таго месца, адкуль быў Давід?

cì nâ skazana ǔ Pìsan′nì, što Hrystos pryjdze ad nasen′nâ Davìdavaga ì z′ Vìflâema, z tago mesca, adkul′ byǔ Davìd?

43. І вось адбылася наконт Яго спрэчка ў народзе.

Ì vos′ adbylasâ nakont Âgo sprèčka ǔ narodze.

44. Некаторыя зь іх хацелі схапіць Яго; але ніхто не наклаў на Яго рук.

Nekatoryâ z′ ìh hacelì shapìc′ Âgo; ale nìhto ne naklaǔ na Âgo ruk.

45. І вось служкі вярнуліся да першасьвятароў і фарысэяў, і гэтыя сказалі ім: чаму вы не прывялі яго?

Ì vos′ služkì vârnulìsâ da peršas′vâtaroǔ ì farysèâǔ, ì gètyâ skazalì ìm: čamu vy ne pryvâlì âgo?

46. Служкі адказвалі: ніколі чалавек не гаварыў так, як Гэты Чалавек.

Služkì adkazvalì: nìkolì čalavek ne gavaryǔ tak, âk Gèty Čalavek.

47. Фарысэі сказалі ім: няўжо і вы ўведзены ў зман?

Farysèì skazalì ìm: nâǔžo ì vy ǔvedzeny ǔ zman?

48. ці паверыў у Яго хто з начальнікаў, альбо з фарысэяў?

cì paveryǔ u Âgo hto z načal′nìkaǔ, al′bo z farysèâǔ?

49. але гэты народ невук у законе, пракляты ён.

ale gèty narod nevuk u zakone, praklâty ën.

50. Мікадым, які прыходзіў да Яго ўначы, будучы адным зь іх, кажа ім:

Mìkadym, âkì pryhodzìǔ da Âgo ǔnačy, budučy adnym z′ ìh, kaža ìm:

51. ці судзіць закон наш чалавека, калі папярэдне ня выслухаюць яго і не даведаюцца, што ён робіць?

cì sudzìc′ zakon naš čalaveka, kalì papârèdne nâ vysluhaûc′ âgo ì ne davedaûcca, što ën robìc′?

52. На гэта сказалі яму: і ты ці не з Галілеі? паглядзі, і ўбачыш, што з Галілеі ня прыходзіць прарок.

Na gèta skazalì âmu: ì ty cì ne z Galìleì? paglâdzì, ì ǔbačyš, što z Galìleì nâ pryhodzìc′ prarok.

53. І разыйшліся ўсе па дамах.

Ì razyjšlìsâ ǔse pa damah.

8 Кіраўнік

1. А Ісус пайшоў на гару Аліўную,

A Ìsus pajšoǔ na garu Alìǔnuû,

2. а раніцай зноў прыйшоў у храм, і ўвесь люд ішоў да Яго; Ён сеў і вучыў іх.

a ranìcaj znoǔ pryjšoǔ u hram, ì ǔves′ lûd ìšoǔ da Âgo; Ën seǔ ì vučyǔ ìh.

3. Тут кніжнікі і фарысэі прывялі да Яго жанчыну, засьпетую на блудзе, і, паставіўшы яе пасярэдзіне,

Tut knìžnìkì ì farysèì pryvâlì da Âgo žančynu, zas′petuû na bludze, ì, pastavìǔšy âe pasârèdzìne,

4. сказалі Яму: Настаўнік! гэтую жанчыну засьпелі на блудзе;

skazalì Âmu: Nastaǔnìk! gètuû žančynu zas′pelì na bludze;

5. а Майсей у законе наказваў нам пабіваць такіх камянямі: Ты што скажаш?

a Majsej u zakone nakazvaǔ nam pabìvac′ takìh kamânâmì: Ty što skažaš?

6. Казалі ж гэта, выпрабоўваючы Яго, каб знайсьці што-небудзь і зьвінаваціць Яго, але Ісус, нахіліўшыся нізка, пісаў пальцам на зямлі, не зважаючы на іх.

Kazalì ž gèta, vypraboǔvaûčy Âgo, kab znajs′cì što-nebudz′ ì z′vìnavacìc′ Âgo, ale Ìsus, nahìlìǔšysâ nìzka, pìsaǔ pal′cam na zâmlì, ne zvažaûčy na ìh.

7. Калі ж папыталіся ў Яго далей, Ён, схіліўшыся, сказаў ім: хто з вас бяз грэху, першы кінь у яе каменем.

Kalì ž papytalìsâ ǔ Âgo dalej, Ën, shìlìǔšysâ, skazaǔ ìm: hto z vas bâz grèhu, peršy kìn′ u âe kamenem.

8. І зноў, нахіліўшыся нізка, пісаў на зямлі.

Ì znoǔ, nahìlìǔšysâ nìzka, pìsaǔ na zâmlì.

9. А яны, пачуўшы гэта і адчуўшы дакоры сумленьня, пачалі выходзіць адзін за адным, пачынаючы са старэйшых да апошніх; і застаўся адзін Ісус і жанчына, якая стаяла пасярэдзіне.

A âny, pačuǔšy gèta ì adčuǔšy dakory sumlen′nâ, pačalì vyhodzìc′ adzìn za adnym, pačynaûčy sa starèjšyh da apošnìh; ì zastaǔsâ adzìn Ìsus ì žančyna, âkaâ staâla pasârèdzìne.

10. Ісус, схіліўшыся і ня бачачы нічога апрача жанчыны, сказаў ёй: жанчына! дзе твае скаржнікі? ніхто не асудзіў цябе?

Ìsus, shìlìǔšysâ ì nâ bačačy nìčoga aprača žančyny, skazaǔ ëj: žančyna! dze tvae skaržnìkì? nìhto ne asudzìǔ câbe?

11. Яна адказвала: ніхто, Госпадзе! Ісус сказаў ёй: і Я не асуджаю цябе; ідзі і больш не грашы.

Âna adkazvala: nìhto, Gospadze! Ìsus skazaǔ ëj: ì Â ne asudžaû câbe; ìdzì ì bol′š ne grašy.

12. Зноў прамаўляў Ісус да людзей і сказаў ім: Я - сьвятло сьвету; хто пойдзе сьледам за Мною, той ня будзе блукаць у цемры, а будзе мець сьвятло жыцьця.

Znoǔ pramaǔlâǔ Ìsus da lûdzej ì skazaǔ ìm: Â - s′vâtlo s′vetu; hto pojdze s′ledam za Mnoû, toj nâ budze blukac′ u cemry, a budze mec′ s′vâtlo žyc′câ.

13. Тады фарысэі сказалі Яму: Ты Сам пра Сябе сьведчыш, сьведчаньне Тваё ня ёсьць ісьціна.

Tady farysèì skazalì Âmu: Ty Sam pra Sâbe s′vedčyš, s′vedčan′ne Tvaë nâ ës′c′ ìs′cìna.

14. Ісус сказаў ім у адказ: калі Я і Сам пра Сябе сьведчу, сьведчаньне Маё ёсьць ісьціна, бо Я ведаю, адкуль прыйшоў і куды іду; а вы ня ведаеце, адкуль Я і куды іду.

Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: kalì Â ì Sam pra Sâbe s′vedču, s′vedčan′ne Maë ës′c′ ìs′cìna, bo Â vedaû, adkul′ pryjšoǔ ì kudy ìdu; a vy nâ vedaece, adkul′ Â ì kudy ìdu.

15. Вы мяркуеце па плоці; Я ня суджу нікога;

Vy mârkuece pa plocì; Â nâ sudžu nìkoga;

16. а калі і суджу Я, дык суд Мой у ісьціне, бо Я не адзін, а Я з Айцом, Які паслаў Мяне;

a kalì ì sudžu Â, dyk sud Moj u ìs′cìne, bo Â ne adzìn, a Â z Ajcom, Âkì paslaǔ Mâne;

17. а і ў законе вашым напісана, што сьведчаньне двух чалавек - праўдзівае.

a ì ǔ zakone vašym napìsana, što s′vedčan′ne dvuh čalavek - praǔdzìvae.

18. Я Сам сьведчу пра Сябе, і сьведчыць пра Мяне Айцец, Які паслаў Мяне.

Â Sam s′vedču pra Sâbe, ì s′vedčyc′ pra Mâne Ajcec, Âkì paslaǔ Mâne.

19. Тады сказалі Яму: дзе Айцец Твой? Ісус адказваў: вы ня ведаеце ні Мяне, ні Айца Майго; калі б вы ведалі Мяне, дык ведалі б і Айца Майго.

Tady skazalì Âmu: dze Ajcec Tvoj? Ìsus adkazvaǔ: vy nâ vedaece nì Mâne, nì Ajca Majgo; kalì b vy vedalì Mâne, dyk vedalì b ì Ajca Majgo.

20. Гэтыя словы казаў Ісус каля скарбонкі, калі вучыў у храме; і ніхто ня ўзяў Яго, бо ня прыйшла часіна Ягоная.

Gètyâ slovy kazaǔ Ìsus kalâ skarbonkì, kalì vučyǔ u hrame; ì nìhto nâ ǔzâǔ Âgo, bo nâ pryjšla časìna Âgonaâ.

21. Зноў сказаў ім Ісус: Я адыходжу, і будзеце шукаць Мяне, і памраце ў грэху вашым; куды Я іду, туды вы ня можаце прыйсьці.

Znoǔ skazaǔ ìm Ìsus: Â adyhodžu, ì budzece šukac′ Mâne, ì pamrace ǔ grèhu vašym; kudy Â ìdu, tudy vy nâ možace pryjs′cì.

22. Тут Юдэі казалі: няўжо Ён заб'е Сам Сябе, што кажа: "куды Я іду, туды вы ня можаце прыйсьці"?

Tut Ûdèì kazalì: nâǔžo Ën zab'e Sam Sâbe, što kaža: "kudy Â ìdu, tudy vy nâ možace pryjs′cì"?

23. Ён сказаў ім: вы ад ніжніх, Я ад вышніх, вы ад сьвету гэтага, Я не ад гэтага сьвету;

Ën skazaǔ ìm: vy ad nìžnìh, Â ad vyšnìh, vy ad s′vetu gètaga, Â ne ad gètaga s′vetu;

24. таму Я і сказаў вам, што вы памраце ў грахах вашых: бо, калі ня ўверуеце, што гэта Я, дык памраце ў грахах вашых.

tamu Â ì skazaǔ vam, što vy pamrace ǔ grahah vašyh: bo, kalì nâ ǔveruece, što gèta Â, dyk pamrace ǔ grahah vašyh.

25. Тады сказалі Яму: хто ж Ты? Ісус сказаў ім: ад пачатку Існы, як і кажу вам:

Tady skazalì Âmu: hto ž Ty? Ìsus skazaǔ ìm: ad pačatku Ìsny, âk ì kažu vam:

26. многа мбю казаць і разважыць пра вас; але Той, Хто паслаў Мяне, ёсьць Ісьціна, і што Я чуў ад Яго, тое і кажу сьвету.

mnoga mbû kazac′ ì razvažyc′ pra vas; ale Toj, Hto paslaǔ Mâne, ës′c′ Ìs′cìna, ì što Â čuǔ ad Âgo, toe ì kažu s′vetu.

27. Не зразумелі, што Ён казаў ім пра Айца.

Ne zrazumelì, što Ën kazaǔ ìm pra Ajca.

28. Дык вось, Ісус сказаў ім: калі ўзьнесяце Сына Чалавечага, тады і ўведаеце, што гэта Я і што нічога не раблю ад Сябе, а як навучыў Мяне Айцец Мой, так і кажу.

Dyk vos′, Ìsus skazaǔ ìm: kalì ǔz′nesâce Syna Čalavečaga, tady ì ǔvedaece, što gèta Â ì što nìčoga ne rablû ad Sâbe, a âk navučyǔ Mâne Ajcec Moj, tak ì kažu.

29. Той, Хто паслаў Мяне, ёсьць са Мною; Айцец не пакінуў Мяне аднаго, бо Я заўсёды раблю тое, што Яму заўгодна.

Toj, Hto paslaǔ Mâne, ës′c′ sa Mnoû; Ajcec ne pakìnuǔ Mâne adnago, bo Â zaǔsëdy rablû toe, što Âmu zaǔgodna.

30. Калі Ён казаў гэта, многія ўверавалі ў Яго.

Kalì Ën kazaǔ gèta, mnogìâ ǔveravalì ǔ Âgo.

31. Тады сказаў Ісус да тых Юдэяў, што ўверавалі ў Яго: калі застанецеся ў слове Маім, дык вы ў ісьціне Мае вучні.

Tady skazaǔ Ìsus da tyh Ûdèâǔ, što ǔveravalì ǔ Âgo: kalì zastanecesâ ǔ slove Maìm, dyk vy ǔ ìs′cìne Mae vučnì.

32. І спазнаеце праўду, і праўда зробіць вас свабоднымі.

Ì spaznaece praǔdu, ì praǔda zrobìc′ vas svabodnymì.

33. Яму адказвалі: мы семя Абрагамавае, і ня былі рабамі нікому ніколі; як жа Ты кажаш: "зробіцеся свабоднымі"?

Âmu adkazvalì: my semâ Abragamavae, ì nâ bylì rabamì nìkomu nìkolì; âk ža Ty kažaš: "zrobìcesâ svabodnymì"?

34. Ісус адказваў ім: праўду, праўду кажу вам: кожны, хто чыніць грэх, ёсьць раб грэху;

Ìsus adkazvaǔ ìm: praǔdu, praǔdu kažu vam: kožny, hto čynìc′ grèh, ës′c′ rab grèhu;

35. але раб не застаецца ў доме вечна: Сын застаецца вечна;

ale rab ne zastaecca ǔ dome večna: Syn zastaecca večna;

36. дык вось, калі Сын вызваліць вас, дык у ісьціне свабодныя будзеце;

dyk vos′, kalì Syn vyzvalìc′ vas, dyk u ìs′cìne svabodnyâ budzece;

37. ведаю, што вы семя Абрагамавае: аднак намышляеце забіць Мяне, бо слова Маё не ўмяшчаецца ў вас;

vedaû, što vy semâ Abragamavae: adnak namyšlâece zabìc′ Mâne, bo slova Maë ne ǔmâščaecca ǔ vas;

38. Я кажу тое, што бачыў у Айца Майго; а вы робіце тое, што бачылі ў бацькі вашага.

Â kažu toe, što bačyǔ u Ajca Majgo; a vy robìce toe, što bačylì ǔ bac′kì vašaga.

39. Сказалі Яму ў адказ: бацька наш ёсьць Абрагам. Ісус сказаў ім: калі б вы былі дзеці Абрагамавыя, дык і ўчынкі Абрагамавыя рабілі б;

Skazalì Âmu ǔ adkaz: bac′ka naš ës′c′ Abragam. Ìsus skazaǔ ìm: kalì b vy bylì dzecì Abragamavyâ, dyk ì ǔčynkì Abragamavyâ rabìlì b;

40. а цяпер намышляеце забіць Мяне, Чалавека, Які адкрыў вам ісьціну, якую чуў ад Бога. Абрагам гэтага не рабіў.

a câper namyšlâece zabìc′ Mâne, Čalaveka, Âkì adkryǔ vam ìs′cìnu, âkuû čuǔ ad Boga. Abragam gètaga ne rabìǔ.

41. Вы робіце ўчынкі бацькі вашага. На гэта сказалі Яму: мы не ад блуду народжаныя; аднаго Айца маем - Бога.

Vy robìce ǔčynkì bac′kì vašaga. Na gèta skazalì Âmu: my ne ad bludu narodžanyâ; adnago Ajca maem - Boga.

42. Ісус сказаў ім: калі б Бог быў Айцец ваш, вы любілі б Мяне, бо Я ад Бога паходжу і прыйшоў; бо Я ня Сам ад Сябе прыйшоў, а Ён паслаў Мяне:

Ìsus skazaǔ ìm: kalì b Bog byǔ Ajcec vaš, vy lûbìlì b Mâne, bo Â ad Boga pahodžu ì pryjšoǔ; bo Â nâ Sam ad Sâbe pryjšoǔ, a Ën paslaǔ Mâne:

43. Чаму вы не разумееце мовы Маёй? бо ня можаце чуць слова Майго:

Čamu vy ne razumeece movy Maëj? bo nâ možace čuc′ slova Majgo:

44. ваш бацька д'ябал, і вы хочаце выконваць прыхамаць бацькі вашага, а ён быў душагуб ад пачатку і ня ўстояў у ісьціне, бо няма ў ім ісьціны; калі кажа ён няпраўду, кажа сваё, бо ён ашуканец і бацька няпраўды.

vaš bac′ka d'âbal, ì vy hočace vykonvac′ pryhamac′ bac′kì vašaga, a ën byǔ dušagub ad pačatku ì nâ ǔstoâǔ u ìs′cìne, bo nâma ǔ ìm ìs′cìny; kalì kaža ën nâpraǔdu, kaža svaë, bo ën ašukanec ì bac′ka nâpraǔdy.

45. А як Я ісьціну кажу, дык ня верыце Мне.

A âk Â ìs′cìnu kažu, dyk nâ veryce Mne.

46. Хто з вас выкрые Мяне ў няпраўдзе? калі Я кажу ісьціну, чаму вы ня верыце Мне?

Hto z vas vykrye Mâne ǔ nâpraǔdze? kalì Â kažu ìs′cìnu, čamu vy nâ veryce Mne?

47. Хто ад Бога, той слухае словы Божыя: вы таму ня слухаеце, што вы не ад Бога.

Hto ad Boga, toj sluhae slovy Božyâ: vy tamu nâ sluhaece, što vy ne ad Boga.

48. На гэта Юдэі адказвалі і сказалі Яму: ці ж няпраўду мы кажам, што Ты Самаранін і што дэман у Табе?

Na gèta Ûdèì adkazvalì ì skazalì Âmu: cì ž nâpraǔdu my kažam, što Ty Samaranìn ì što dèman u Tabe?

49. Ісус адказваў: ува мне дэмана няма, а Я шаную Айца Майго, а вы няславіце Мяне;

Ìsus adkazvaǔ: uva mne dèmana nâma, a Â šanuû Ajca Majgo, a vy nâslavìce Mâne;

50. але ж Я ня шукаю Маёй славы: ёсьць Той, Хто шукае і судзіць;

ale ž Â nâ šukaû Maëj slavy: ës′c′ Toj, Hto šukae ì sudzìc′;

51. Праўду, праўду кажу вам: хто сьледуе слову Майму, той ня ўбачыць сьмерці вавек.

Praǔdu, praǔdu kažu vam: hto s′ledue slovu Majmu, toj nâ ǔbačyc′ s′mercì vavek.

52. Юдэі сказалі Яму: цяпер даведаліся мы, што дэман у Табе: Абрагам памёр і прарокі, а Ты кажаш: хто зьберагае слова Маё, той ня ўведае сьмерці вавек;

Ûdèì skazalì Âmu: câper davedalìsâ my, što dèman u Tabe: Abragam pamër ì prarokì, a Ty kažaš: hto z′beragae slova Maë, toj nâ ǔvedae s′mercì vavek;

53. няўжо Ты большы за бацьку нашага Абрагама, які памёр? і за прарокаў памерлых? Кім Ты Сябе робіш?

nâǔžo Ty bol′šy za bac′ku našaga Abragama, âkì pamër? ì za prarokaǔ pamerlyh? Kìm Ty Sâbe robìš?

54. Ісус адказваў: калі Я Сам Сябе слаўлю, дык слава Мая анішто: Мяне праслаўляе Айцец Мой, пра Якога вы кажаце, што Ён Бог ваш;

Ìsus adkazvaǔ: kalì Â Sam Sâbe slaǔlû, dyk slava Maâ anìšto: Mâne praslaǔlâe Ajcec Moj, pra Âkoga vy kažace, što Ën Bog vaš;

55. і вы ня ўведалі Яго, а Я ведаю Яго; і калі скажу, што ня ведаю Яго, дык буду падобны на вас ашуканец; але Я ведаю Яго і сьледую слову Ягонаму;

ì vy nâ ǔvedalì Âgo, a Â vedaû Âgo; ì kalì skažu, što nâ vedaû Âgo, dyk budu padobny na vas ašukanec; ale Â vedaû Âgo ì s′leduû slovu Âgonamu;

56. Абрагам, бацька ваш, рады быў убачыць дзень Мой: і ўбачыў і ўзрадаваўся.

Abragam, bac′ka vaš, rady byǔ ubačyc′ dzen′ Moj: ì ǔbačyǔ ì ǔzradavaǔsâ.

57. На гэта сказалі Яму Юдэі: Табе няма яшчэ пяцідзесяці гадоў, - і Ты бачыў Абрагама?

Na gèta skazalì Âmu Ûdèì: Tabe nâma âščè pâcìdzesâcì gadoǔ, - ì Ty bačyǔ Abragama?

58. Ісус сказаў ім: праўду, праўду кажу вам: раней за Абрагама быў Я.

Ìsus skazaǔ ìm: praǔdu, praǔdu kažu vam: ranej za Abragama byǔ Â.

59. І пабралі камяні, каб кінуць у Яго; але Ісус зьнік і выйшаў з храма, прайшоўшы сярод іх, і пайшоў далей.

Ì pabralì kamânì, kab kìnuc′ u Âgo; ale Ìsus z′nìk ì vyjšaǔ z hrama, prajšoǔšy sârod ìh, ì pajšoǔ dalej.

9 Кіраўнік

1. І праходзячы, угледзеў чалавека, сьляпога ад роду.

Ì prahodzâčy, ugledzeǔ čalaveka, s′lâpoga ad rodu.

2. Вучні Ягоныя спыталіся ў Яго: Равьві! хто зграшыў, ён ці бацькі ягоныя, што ўрадзіўся сьляпы?

Vučnì Âgonyâ spytalìsâ ǔ Âgo: Rav′vì! hto zgrašyǔ, ën cì bac′kì âgonyâ, što ǔradzìǔsâ s′lâpy?

3. Ісус адказваў: не зграшыў ні ён, ні бацькі ягоныя, але гэта на тое, каб на ім выявіліся дзеі Божыя;

Ìsus adkazvaǔ: ne zgrašyǔ nì ën, nì bac′kì âgonyâ, ale gèta na toe, kab na ìm vyâvìlìsâ dzeì Božyâ;

4. Мне належыць чыніць дзеі Таго, Хто паслаў Мяне, пакуль ёсьць дзень; прыйдзе ноч, калі ніхто ня можа чыніць;

Mne naležyc′ čynìc′ dzeì Tago, Hto paslaǔ Mâne, pakul′ ës′c′ dzen′; pryjdze noč, kalì nìhto nâ moža čynìc′;

5. пакуль Я ў сьвеце, Я - сьвятло сьвету.

pakul′ Â ǔ s′vece, Â - s′vâtlo s′vetu.

6. сказаўшы гэта, Ён плюнуў на зямлю, зрабіў гразь са сьліны і памазаў гразёю вочы сьляпому,

skazaǔšy gèta, Ën plûnuǔ na zâmlû, zrabìǔ graz′ sa s′lìny ì pamazaǔ grazëû vočy s′lâpomu,

7. і сказаў яму: ідзі, умыйся ў купальні Сілоам, што азначае: пасланы. Той пайшоў і ўмыўся, і вярнуўся відушчы.

ì skazaǔ âmu: ìdzì, umyjsâ ǔ kupal′nì Sìloam, što aznačae: paslany. Toj pajšoǔ ì ǔmyǔsâ, ì vârnuǔsâ vìduščy.

8. Тут суседзі і тыя, што раней бачылі яго сьляпога, казалі: ці ня той гэта, які сядзеў і прасіў міласьціны?

Tut susedzì ì tyâ, što ranej bačylì âgo s′lâpoga, kazalì: cì nâ toj gèta, âkì sâdzeǔ ì prasìǔ mìlas′cìny?

9. Некаторыя казалі: гэта ён. А некаторыя: падобны на яго. Ён казаў: гэта я.

Nekatoryâ kazalì: gèta ën. A nekatoryâ: padobny na âgo. Ën kazaǔ: gèta â.

10. Тады пыталіся ў яго: як адкрыліся ў цябе вочы?

Tady pytalìsâ ǔ âgo: âk adkrylìsâ ǔ câbe vočy?

11. Ён сказаў у адказ: чалавек, Якога завуць Ісус, зрабіў гразь, памазаў вочы мае і сказаў мне: "ідзі ў купальню Сілоам і ўмыйся". Я пайшоў, умыўся і зрабіўся відушчы.

Ën skazaǔ u adkaz: čalavek, Âkoga zavuc′ Ìsus, zrabìǔ graz′, pamazaǔ vočy mae ì skazaǔ mne: "ìdzì ǔ kupal′nû Sìloam ì ǔmyjsâ". Â pajšoǔ, umyǔsâ ì zrabìǔsâ vìduščy.

12. Тады сказалі яму: дзе Ён? Ён адказаў: ня ведаю.

Tady skazalì âmu: dze Ën? Ën adkazaǔ: nâ vedaû.

13. Павялі гэтага былога сьляпца да фарысэяў.

Pavâlì gètaga byloga s′lâpca da farysèâǔ.

14. А была субота, калі Ісус зрабіў гразь і адамкнуў яму вочы.

A byla subota, kalì Ìsus zrabìǔ graz′ ì adamknuǔ âmu vočy.

15. Спыталіся ў яго і фарысэі таксама, як ён відушчы зрабіўся. Ён ім сказаў: гразь паклаў Ён на мае вочы, і я ўмыўся, і бачу.

Spytalìsâ ǔ âgo ì farysèì taksama, âk ën vìduščy zrabìǔsâ. Ën ìm skazaǔ: graz′ paklaǔ Ën na mae vočy, ì â ǔmyǔsâ, ì baču.

16. Тады некаторыя фарысэі казалі: не ад Бога Гэты Чалавек, бо не шануе суботы. Іншыя казалі: як можа чалавек грэшны тварыць такія цуды? і паўстала між імі нязгода.

Tady nekatoryâ farysèì kazalì: ne ad Boga Gèty Čalavek, bo ne šanue suboty. Ìnšyâ kazalì: âk moža čalavek grèšny tvaryc′ takìâ cudy? ì paǔstala mìž ìmì nâzgoda.

17. Зноў кажуць сьляпому: ты што скажаш пра Яго, бо Ён адамкнуў табе вочы? Ён сказаў: гэта прарок.

Znoǔ kažuc′ s′lâpomu: ty što skažaš pra Âgo, bo Ën adamknuǔ tabe vočy? Ën skazaǔ: gèta prarok.

18. Тады Юдэі не паверылі, што быў ён сьляпы і зрабіўся відушчы, пакуль не паклікалі бацькоў гэтага ўжо відушчага

Tady Ûdèì ne paverylì, što byǔ ën s′lâpy ì zrabìǔsâ vìduščy, pakul′ ne paklìkalì bac′koǔ gètaga ǔžo vìduščaga

19. і спыталіся ў іх: ці гэта сын ваш, пра якога вы кажаце, што нарадзіўся сьляпы? Як жа ён цяпер бачыць?

ì spytalìsâ ǔ ìh: cì gèta syn vaš, pra âkoga vy kažace, što naradzìǔsâ s′lâpy? Âk ža ën câper bačyc′?

20. Бацькі ягоныя сказалі ім у адказ: мы ведаем, што гэта сын наш і што ён нарадзіўся сьляпы;

Bac′kì âgonyâ skazalì ìm u adkaz: my vedaem, što gèta syn naš ì što ën naradzìǔsâ s′lâpy;

21. а чаму цяпер бачыць, ня ведаем, ці хто адамкнуў яму вочы, мы ня ведаем: сам у сталых гадах, у самога спытайце, хай сам пра сябе скажа.

a čamu câper bačyc′, nâ vedaem, cì hto adamknuǔ âmu vočy, my nâ vedaem: sam u stalyh gadah, u samoga spytajce, haj sam pra sâbe skaža.

22. Так адказвалі бацькі ягоныя, таму што баяліся Юдэяў; бо Юдэі змовіліся ўжо, каб, хто прызнае Яго за Хрыста, таго адлучаць ад сынагогі;

Tak adkazvalì bac′kì âgonyâ, tamu što baâlìsâ Ûdèâǔ; bo Ûdèì zmovìlìsâ ǔžo, kab, hto pryznae Âgo za Hrysta, tago adlučac′ ad synagogì;

23. вось таму бацькі ягоныя і сказалі: ён у сталых гадах, у самога спытайце.

vos′ tamu bac′kì âgonyâ ì skazalì: ën u stalyh gadah, u samoga spytajce.

24. І вось, другі раз паклікалі чалавека, які быў сьляпы, і сказалі яму: узьнясі хвалу Богу; мы ведаем, што Чалавек Той - грэшнік.

Ì vos′, drugì raz paklìkalì čalaveka, âkì byǔ s′lâpy, ì skazalì âmu: uz′nâsì hvalu Bogu; my vedaem, što Čalavek Toj - grèšnìk.

25. Ён сказаў ім у адказ: ці грэшнік Ён, ня ведаю; адно ведаю, што быў я сьляпы, а цяпер бачу.

Ën skazaǔ ìm u adkaz: cì grèšnìk Ën, nâ vedaû; adno vedaû, što byǔ â s′lâpy, a câper baču.

26. Зноў спыталіся ў яго: што зрабіў Ён з табою? як адамкнуў твае вочы?

Znoǔ spytalìsâ ǔ âgo: što zrabìǔ Ën z taboû? âk adamknuǔ tvae vočy?

27. адказваў ім: я ўжо сказаў вам, і вы ня слухалі; што яшчэ хочаце пачуць? альбо і вы хочаце зрабіцца Ягонымі вучнямі?

adkazvaǔ ìm: â ǔžo skazaǔ vam, ì vy nâ sluhalì; što âščè hočace pačuc′? al′bo ì vy hočace zrabìcca Âgonymì vučnâmì?

28. А яны дакаралі яго і сказалі: ты вучань Ягоны, а мы Майсеевыя вучні;

A âny dakaralì âgo ì skazalì: ty vučan′ Âgony, a my Majseevyâ vučnì;

29. мы ведаем, што з Майсеем гаварыў Бог, а Гэтага ня ведаем, адкуль Ён.

my vedaem, što z Majseem gavaryǔ Bog, a Gètaga nâ vedaem, adkul′ Ën.

30. Чалавек відушчы сказаў ім у адказ: гэта якраз і дзіўна, што вы ня ведаеце, адкуль Ён, а Ён адамкнуў мне вочы.

Čalavek vìduščy skazaǔ ìm u adkaz: gèta âkraz ì dzìǔna, što vy nâ vedaece, adkul′ Ën, a Ën adamknuǔ mne vočy.

31. Але мы ведаем, што грэшнікаў Бог ня слухае, а хто шануе Бога і выконвае волю Ягоную, таго слухае:

Ale my vedaem, što grèšnìkaǔ Bog nâ sluhae, a hto šanue Boga ì vykonvae volû Âgonuû, tago sluhae:

32. спрадвеку ня чулі, каб хто адамкнуў вочы таму, хто ўрадзіўся сьляпы;

spradveku nâ čulì, kab hto adamknuǔ vočy tamu, hto ǔradzìǔsâ s′lâpy;

33. калі б Ён ня быў ад Бога, ня мог бы тварыць нічога.

kalì b Ën nâ byǔ ad Boga, nâ mog by tvaryc′ nìčoga.

34. Сказалі яму ў адказ: у грахах ты ўвесь нарадзіўся, і ты нас яшчэ вучыш? І выгналі яго прэч.

Skazalì âmu ǔ adkaz: u grahah ty ǔves′ naradzìǔsâ, ì ty nas âščè vučyš? Ì vygnalì âgo prèč.

35. Ісус, пачуўшы, што выгналі яго прэч, і знайшоўшы яго, сказаў яму: ці верыш ты ў Сына Божага?

Ìsus, pačuǔšy, što vygnalì âgo prèč, ì znajšoǔšy âgo, skazaǔ âmu: cì veryš ty ǔ Syna Božaga?

36. Ён адказваў і сказаў: а хто Ён, Госпадзе, каб мне верыць у Яго?

Ën adkazvaǔ ì skazaǔ: a hto Ën, Gospadze, kab mne veryc′ u Âgo?

37. Ісус сказаў яму: і бачыў ты Яго, і Ён гаворыць з табою.

Ìsus skazaǔ âmu: ì bačyǔ ty Âgo, ì Ën gavoryc′ z taboû.

38. А ён сказаў: веру, Госпадзе! І пакланіўся Яму.

A ën skazaǔ: veru, Gospadze! Ì paklanìǔsâ Âmu.

39. І сказаў Ісус: на суд прыйшоў Я ў сьвет гэты, каб нявідушчыя бачылі, а відушчыя асьлеплі.

Ì skazaǔ Ìsus: na sud pryjšoǔ Â ǔ s′vet gèty, kab nâvìduščyâ bačylì, a vìduščyâ as′leplì.

40. Пачуўшы гэта, некаторыя фарысэі, што былі зь Ім, сказалі Яму: няўжо і мы сьляпыя?

Pačuǔšy gèta, nekatoryâ farysèì, što bylì z′ Ìm, skazalì Âmu: nâǔžo ì my s′lâpyâ?

41. Ісус сказаў ім: калі б вы былі сьляпыя, ня мелі б на сабе грэху; але як што вы кажаце, што бачыце, дык грэх застаецца на вас.

Ìsus skazaǔ ìm: kalì b vy bylì s′lâpyâ, nâ melì b na sabe grèhu; ale âk što vy kažace, što bačyce, dyk grèh zastaecca na vas.

10 Кіраўнік

1. Праўду, праўду кажу вам: хто не дзьвярыма уваходзіць у кашару авечую, а пералазіць дзе-небудзь, той злодзей і грабежнік,

Praǔdu, praǔdu kažu vam: hto ne dz′vâryma uvahodzìc′ u kašaru avečuû, a peralazìc′ dze-nebudz′, toj zlodzej ì grabežnìk,

2. а хто ўваходзіць дзьвярыма, той пастух авечкам:

a hto ǔvahodzìc′ dz′vâryma, toj pastuh avečkam:

3. яму брамнік адчыняе, і авечкі слухаюцца голасу ягонага, і ён кліча авечкі свае па імёнах і выводзіць іх;

âmu bramnìk adčynâe, ì avečkì sluhaûcca golasu âgonaga, ì ën klìča avečkì svae pa ìmënah ì vyvodzìc′ ìh;

4. і калі выведзе свае авечкі, ідзе перад імі, а авечкі за ім ідуць, бо ведаюць голас ягоны;

ì kalì vyvedze svae avečkì, ìdze perad ìmì, a avečkì za ìm ìduc′, bo vedaûc′ golas âgony;

5. а за чужым ня ідуць, а ўцякаюць ад яго, бо ня ведаюць чужога голасу.

a za čužym nâ ìduc′, a ǔcâkaûc′ ad âgo, bo nâ vedaûc′ čužoga golasu.

6. Гэтую прытчу сказаў ім Ісус. Але яны не зразумелі, што такое Ён казаў ім.

Gètuû prytču skazaǔ ìm Ìsus. Ale âny ne zrazumelì, što takoe Ën kazaǔ ìm.

7. І вось, зноў Ісус сказаў ім: праўду, праўду кажу вам, што Я дзьверы авечкам.

Ì vos′, znoǔ Ìsus skazaǔ ìm: praǔdu, praǔdu kažu vam, što Â dz′very avečkam.

8. Усе, хто колькі іх ні прыходзіла перада Мною, - зладзеі і грабежнікі; але авечкі не паслухаліся іх;

Use, hto kol′kì ìh nì pryhodzìla perada Mnoû, - zladzeì ì grabežnìkì; ale avečkì ne pasluhalìsâ ìh;

9. Я - дзьверы: хто ўвойдзе Мною, той уратуецца, і ўвойдзе і выйдзе, і пашу знойдзе.

Â - dz′very: hto ǔvojdze Mnoû, toj uratuecca, ì ǔvojdze ì vyjdze, ì pašu znojdze.

10. Злодзей прыходзіць толькі дзеля таго, каб украсьці, забіць і загубіць; Я прыйшоў дзеля таго, каб мелі жыцьцё і мелі ўдосталь.

Zlodzej pryhodzìc′ tol′kì dzelâ tago, kab ukras′cì, zabìc′ ì zagubìc′; Â pryjšoǔ dzelâ tago, kab melì žyc′cë ì melì ǔdostal′.

11. Я - Пастыр Добры: Пастыр Добры аддае жыцьцё сваё за авечкі;

Â - Pastyr Dobry: Pastyr Dobry addae žyc′cë svaë za avečkì;

12. а найміт, ня пастыр, якому авечкі не свае, бачыць, як воўк падыходзіць, і пакідае авечкі і ўцякае, і воўк рабуе авечкі і разганяе іх;

a najmìt, nâ pastyr, âkomu avečkì ne svae, bačyc′, âk voǔk padyhodzìc′, ì pakìdae avečkì ì ǔcâkae, ì voǔk rabue avečkì ì razganâe ìh;

13. а найміт ўцякае, бо найміт і ня дбае пра авечкі.

a najmìt ǔcâkae, bo najmìt ì nâ dbae pra avečkì.

14. Я - Пастыр Добры, і ведаю Маіх, і Мае ведаюць Мяне:

Â - Pastyr Dobry, ì vedaû Maìh, ì Mae vedaûc′ Mâne:

15. як Айцец ведае Мяне, так і Я ведаю Айца, і жыцьцё Маё кладу за авечкі.

âk Ajcec vedae Mâne, tak ì Â vedaû Ajca, ì žyc′cë Maë kladu za avečkì.

16. Ёсьць у Мяне і іншыя авечкі, якія ня з гэтай кашары, і тых трэба мне прывесьці: і яны пачуюць голас Мой, і будзе адзін статак і адзін Пастыр.

Ës′c′ u Mâne ì ìnšyâ avečkì, âkìâ nâ z gètaj kašary, ì tyh trèba mne pryves′cì: ì âny pačuûc′ golas Moj, ì budze adzìn statak ì adzìn Pastyr.

17. За тое любіць Мяне Айцец, што Я аддаю жыцьцё Маё, каб зноў прыняць яго;

Za toe lûbìc′ Mâne Ajcec, što Â addaû žyc′cë Maë, kab znoǔ prynâc′ âgo;

18. ніхто не адбірае яго ў Мяне, а Я Сам аддаю яго: мбю ўладу аддаць яго і ўладу мбю зноў прыняць яго; такі наказ атрымаў Я ад Айца Майго.

nìhto ne adbìrae âgo ǔ Mâne, a Â Sam addaû âgo: mbû ǔladu addac′ âgo ì ǔladu mbû znoǔ prynâc′ âgo; takì nakaz atrymaǔ Â ad Ajca Majgo.

19. Ад гэтых словаў зноў узьнікла паміж Юдэямі нязгода.

Ad gètyh slovaǔ znoǔ uz′nìkla pamìž Ûdèâmì nâzgoda.

20. Многія зь іх казалі: Ён апантаны дэманам і шалее; чаго слухаеце Яго?

Mnogìâ z′ ìh kazalì: Ën apantany dèmanam ì šalee; čago sluhaece Âgo?

21. Другія казалі: гэта словы не апантанага дэманам; ці ж можа дэман адмыкаць вочы сьляпым?

Drugìâ kazalì: gèta slovy ne apantanaga dèmanam; cì ž moža dèman admykac′ vočy s′lâpym?

22. А настала тады ў Ерусаліме сьвята абнаўленьня, і была зіма.

A nastala tady ǔ Erusalìme s′vâta abnaǔlen′nâ, ì byla zìma.

23. І хадзіў Ісус у храме, у прытворы Саламонавым.

Ì hadzìǔ Ìsus u hrame, u prytvory Salamonavym.

24. Тут Юдэі абступілі Яго і казалі Яму: ці доўга Табе трымаць нас у няпэўнасьці? Калі Ты Хрыстос, скажы нам шчыра.

Tut Ûdèì abstupìlì Âgo ì kazalì Âmu: cì doǔga Tabe trymac′ nas u nâpèǔnas′cì? Kalì Ty Hrystos, skažy nam ščyra.

25. Ісус адказваў ім: Я сказаў вам, і ня верыце; дзеі, якія твару Я ў імя Айца Майго, яны сьведчаць пра Мяне;

Ìsus adkazvaǔ ìm: Â skazaǔ vam, ì nâ veryce; dzeì, âkìâ tvaru Â ǔ ìmâ Ajca Majgo, âny s′vedčac′ pra Mâne;

26. але вы ня верыце, бо вы не з авечак Маіх, як Я сказаў вам;

ale vy nâ veryce, bo vy ne z avečak Maìh, âk Â skazaǔ vam;

27. авечкі Мае слухаюцца голасу Майго, і Я ведаю іх, і яны ідуць за Мною,

avečkì Mae sluhaûcca golasu Majgo, ì Â vedaû ìh, ì âny ìduc′ za Mnoû,

28. і Я даю ім жыцьцё вечнае, і не загінуць вавек, і ніхто ня вырве іх з рукі Мае;

ì Â daû ìm žyc′cë večnae, ì ne zagìnuc′ vavek, ì nìhto nâ vyrve ìh z rukì Mae;

29. Айцец Мой, Які даў Мне іх, найбольшы за ўсіх, і ніхто ня можа адабраць іх з рукі Айца Майго:

Ajcec Moj, Âkì daǔ Mne ìh, najbol′šy za ǔsìh, ì nìhto nâ moža adabrac′ ìh z rukì Ajca Majgo:

30. Я і Айцец - адно.

Â ì Ajcec - adno.

31. Тут зноў Юдэі схапілі камяні, каб пабіць Яго.

Tut znoǔ Ûdèì shapìlì kamânì, kab pabìc′ Âgo.

32. Ісус адказваў ім: многа добрых учынкаў паказаў Я вам ад Айца Майго; за які зь іх вы хочаце пабіць Мяне камянямі?

Ìsus adkazvaǔ ìm: mnoga dobryh učynkaǔ pakazaǔ Â vam ad Ajca Majgo; za âkì z′ ìh vy hočace pabìc′ Mâne kamânâmì?

33. Юдэі сказалі Яму ў адказ: не за добры ўчынак хочам пабіць камянямі Цябе, а за блюзьнерства і за тое, што Ты, чалавек, робіш Сябе Богам.

Ûdèì skazalì Âmu ǔ adkaz: ne za dobry ǔčynak hočam pabìc′ kamânâmì Câbe, a za blûz′nerstva ì za toe, što Ty, čalavek, robìš Sâbe Bogam.

34. Ісус адказваў ім: ці ж не напісана ў законе вашым: "Я сказаў: вы багі"?

Ìsus adkazvaǔ ìm: cì ž ne napìsana ǔ zakone vašym: "Â skazaǔ: vy bagì"?

35. Калі Ён назваў багамі тых, каму было слова Божае, і ня можа парушыцца Пісаньне, -

Kalì Ën nazvaǔ bagamì tyh, kamu bylo slova Božae, ì nâ moža parušycca Pìsan′ne, -

36. ці Таму, Каго Айцец асьвяціў і паслаў у сьвет, вы кажаце "блюзьнерыш", бо Я сказаў: Я Сын Божы?

cì Tamu, Kago Ajcec as′vâcìǔ ì paslaǔ u s′vet, vy kažace "blûz′neryš", bo Â skazaǔ: Â Syn Božy?

37. калі Я не твару дзеяў Айца Майго, ня верце Мне;

kalì Â ne tvaru dzeâǔ Ajca Majgo, nâ verce Mne;

38. а калі твару, дык калі ня верыце Мне, верце ўчынкам Маім, каб даведацца і паверыць, што Айцец ува Мне і Я ў Ім.

a kalì tvaru, dyk kalì nâ veryce Mne, verce ǔčynkam Maìm, kab davedacca ì paveryc′, što Ajcec uva Mne ì Â ǔ Ìm.

39. Тады зноў намышлялі схапіць Яго, але Ён ухіліўся ад рук іхніх,

Tady znoǔ namyšlâlì shapìc′ Âgo, ale Ën uhìlìǔsâ ad ruk ìhnìh,

40. і пайшоў зноў за Ярдан, на тое месца, дзе раней хрысьціў Ян, і застаўся там.

ì pajšoǔ znoǔ za Ârdan, na toe mesca, dze ranej hrys′cìǔ Ân, ì zastaǔsâ tam.

41. Многія прыйшлі да Яго і казалі, што Ян ня ўчыніў ніякага цуду; але ўсё, што сказаў Ян пра Яго, была праўда.

Mnogìâ pryjšlì da Âgo ì kazalì, što Ân nâ ǔčynìǔ nìâkaga cudu; ale ǔsë, što skazaǔ Ân pra Âgo, byla praǔda.

42. І многія там уверавалі ў Яго.

Ì mnogìâ tam uveravalì ǔ Âgo.

11 Кіраўнік

1. Быў хворы нехта Лазар зь Віфаніі, зь селішча, дзе жылі Марыя і Марфа, сястра ейная.

Byǔ hvory nehta Lazar z′ Vìfanìì, z′ selìšča, dze žylì Maryâ ì Marfa, sâstra ejnaâ.

2. А Марыя, чый брат Лазар быў хворы, была тая самая, якая памазала Госпада мірам і абцерла ногі Яму валасамі сваімі.

A Maryâ, čyj brat Lazar byǔ hvory, byla taâ samaâ, âkaâ pamazala Gospada mìram ì abcerla nogì Âmu valasamì svaìmì.

3. Сёстры паслалі сказаць Яму: Госпадзе! той, каго Ты любіш, хворы.

Sëstry paslalì skazac′ Âmu: Gospadze! toj, kago Ty lûbìš, hvory.

4. Ісус, пачуўшы, сказаў: гэта хвароба не да сьмерці, а на славу Божую, хай праславіцца празь яе Сын Божы.

Ìsus, pačuǔšy, skazaǔ: gèta hvaroba ne da s′mercì, a na slavu Božuû, haj praslavìcca praz′ âe Syn Božy.

5. А Ісус любіў Марфу і сястру яе і Лазара.

A Ìsus lûbìǔ Marfu ì sâstru âe ì Lazara.

6. Калі ж пачуў, што ён хворы, прабыў два дні на тым месцы, дзе быў.

Kalì ž pačuǔ, što ën hvory, prabyǔ dva dnì na tym mescy, dze byǔ.

7. Пасьля гэтага сказаў вучням: пойдзем зноў у Юдэю.

Pas′lâ gètaga skazaǔ vučnâm: pojdzem znoǔ u Ûdèû.

8. Вучні сказалі Яму: Равьві! ці даўно Юдэі намышлялі пабіць Цябе камянямі, і Ты зноў ідзеш туды?

Vučnì skazalì Âmu: Rav′vì! cì daǔno Ûdèì namyšlâlì pabìc′ Câbe kamânâmì, ì Ty znoǔ ìdzeš tudy?

9. Ісус адказваў: ці не дванаццаць гадзін у дні? хто ходзіць удзень, той не спатыкаецца, бо ён бачыць сьвятло сьвету гэтага;

Ìsus adkazvaǔ: cì ne dvanaccac′ gadzìn u dnì? hto hodzìc′ udzen′, toj ne spatykaecca, bo ën bačyc′ s′vâtlo s′vetu gètaga;

10. а хто ходзіць поначы, спатыкаецца, бо няма сьвятла зь ім.

a hto hodzìc′ ponačy, spatykaecca, bo nâma s′vâtla z′ ìm.

11. Сказаўшы гэта, кажа ім потым: Лазар, сябра наш, заснуў, але Я іду разбудзіць яго.

Skazaǔšy gèta, kaža ìm potym: Lazar, sâbra naš, zasnuǔ, ale Â ìdu razbudzìc′ âgo.

12. Вучні Яго сказалі: Госпадзе! калі заснуў, дык выздаравее.

Vučnì Âgo skazalì: Gospadze! kalì zasnuǔ, dyk vyzdaravee.

13. Ісус казаў пра сьмерць ягоную, а яны думалі, што Ён кажа пра сон звычайны.

Ìsus kazaǔ pra s′merc′ âgonuû, a âny dumalì, što Ën kaža pra son zvyčajny.

14. Тады Ісус сказаў ім адкрыта: Лазар памёр;

Tady Ìsus skazaǔ ìm adkryta: Lazar pamër;

15. і радуюся за вас, што Мяне ня было там, каб цяпер уверавалі; але пойдзем да яго.

ì raduûsâ za vas, što Mâne nâ bylo tam, kab câper uveravalì; ale pojdzem da âgo.

16. Тады Тамаш, інакш называны Блізьнюк, сказаў вучням: пойдзем і мы памрэм зь ім.

Tady Tamaš, ìnakš nazyvany Blìz′nûk, skazaǔ vučnâm: pojdzem ì my pamrèm z′ ìm.

17. Ісус, прыйшоўшы, знайшоў, што ён ужо чатыры дні ў магіле.

Ìsus, pryjšoǔšy, znajšoǔ, što ën užo čatyry dnì ǔ magìle.

18. А Віфанія была непадалёк ад Ерусаліма, стадыяў за пятнаццаць,

A Vìfanìâ byla nepadalëk ad Erusalìma, stadyâǔ za pâtnaccac′,

19. і многія Юдэі прыйшлі да Марфы і Марыі - суцешыць іх у смутку па браце іхнім.

ì mnogìâ Ûdèì pryjšlì da Marfy ì Maryì - sucešyc′ ìh u smutku pa brace ìhnìm.

20. Марфа, пачуўшы, што ідзе Ісус, пайшла насустрач Яму; а Марыя сядзела дома.

Marfa, pačuǔšy, što ìdze Ìsus, pajšla nasustrač Âmu; a Maryâ sâdzela doma.

21. Тады Марфа сказала Ісусу: Госпадзе! калі б Ты быў тут, не памёр бы брат мой;

Tady Marfa skazala Ìsusu: Gospadze! kalì b Ty byǔ tut, ne pamër by brat moj;

22. але і цяпер ведаю, што, чаго Ты папросіш у Бога, дасьць Табе Бог.

ale ì câper vedaû, što, čago Ty paprosìš u Boga, das′c′ Tabe Bog.

23. Ісус кажа ёй: уваскрэсьне брат твой.

Ìsus kaža ëj: uvaskrès′ne brat tvoj.

24. Марфа сказала Яму: ведаю, што ўваскрэсьне ва ўваскрэсеньні, у апошні дзень.

Marfa skazala Âmu: vedaû, što ǔvaskrès′ne va ǔvaskrèsen′nì, u apošnì dzen′.

25. Ісус сказаў ёй: Я - уваскрэсеньне і жыцьцё; хто верыць у Мяне, калі і памрэ, - ажыве;

Ìsus skazaǔ ëj: Â - uvaskrèsen′ne ì žyc′cë; hto veryc′ u Mâne, kalì ì pamrè, - ažyve;

26. і кожны, хто жыве і верыць у Мяне, не памрэ вавекі. Ці верыш у гэта?

ì kožny, hto žyve ì veryc′ u Mâne, ne pamrè vavekì. Cì veryš u gèta?

27. Яна кажа Яму: веру, Госпадзе! я веру, што Ты Хрыстос Сын Божы, Які прыйшоў у сьвет.

Âna kaža Âmu: veru, Gospadze! â veru, što Ty Hrystos Syn Božy, Âkì pryjšoǔ u s′vet.

28. Сказаўшы гэта, пайшла і паклікала ўпотай Марыю, сястру сваю, кажучы: Настаўнік тут і кліча цябе.

Skazaǔšy gèta, pajšla ì paklìkala ǔpotaj Maryû, sâstru svaû, kažučy: Nastaǔnìk tut ì klìča câbe.

29. Яна, як толькі пачула, пасьпешліва ўстала і пайшла да Яго.

Âna, âk tol′kì pačula, pas′pešlìva ǔstala ì pajšla da Âgo.

30. Ісус яшчэ не ўваходзіў у селішча, але быў на тым месцы, дзе сустрэла Яго Марфа.

Ìsus âščè ne ǔvahodzìǔ u selìšča, ale byǔ na tym mescy, dze sustrèla Âgo Marfa.

31. Юдэі, якія былі зь ёю ў доме і суцяшалі яе, убачыўшы, што Марыя пасьпешліва ўстала і выйшла, пайшлі за ёю, думаючы, што яна пайшла да магілы - плакаць там.

Ûdèì, âkìâ bylì z′ ëû ǔ dome ì sucâšalì âe, ubačyǔšy, što Maryâ pas′pešlìva ǔstala ì vyjšla, pajšlì za ëû, dumaûčy, što âna pajšla da magìly - plakac′ tam.

32. А Марыя, прыйшоўшы туды, дзе быў Ісус, і ўгледзеўшы Яго, упала да ног Ягоных і сказала Яму: Госпадзе! калі б Ты быў тут, не памёр бы брат мой.

A Maryâ, pryjšoǔšy tudy, dze byǔ Ìsus, ì ǔgledzeǔšy Âgo, upala da nog Âgonyh ì skazala Âmu: Gospadze! kalì b Ty byǔ tut, ne pamër by brat moj.

33. Ісус, калі ўбачыў яе, што плача, і Юдэяў, якія прыйшлі зь ёю і плачуць, Сам засмуціўся духам і ўзрушыўся,

Ìsus, kalì ǔbačyǔ âe, što plača, ì Ûdèâǔ, âkìâ pryjšlì z′ ëû ì plačuc′, Sam zasmucìǔsâ duham ì ǔzrušyǔsâ,

34. і сказаў: дзе вы паклалі яго? Кажуць Яму: Госпадзе! ідзі і паглядзі.

ì skazaǔ: dze vy paklalì âgo? Kažuc′ Âmu: Gospadze! ìdzì ì paglâdzì.

35. Ісус заплакаў сьлязьмі.

Ìsus zaplakaǔ s′lâz′mì.

36. Тады Юдэі казалі: глядзі, як Ён любіў яго!

Tady Ûdèì kazalì: glâdzì, âk Ën lûbìǔ âgo!

37. А некаторыя зь іх сказалі: хіба ня мог Гэты, Які адамкнуў вочы сьляпому, зрабіць, каб і гэты не памёр?

A nekatoryâ z′ ìh skazalì: hìba nâ mog Gèty, Âkì adamknuǔ vočy s′lâpomu, zrabìc′, kab ì gèty ne pamër?

38. А Ісус, зноў смуткуючы ўнутрана, прыходзіць да магілы. Гэта была пячора, і камень ляжаў на ёй.

A Ìsus, znoǔ smutkuûčy ǔnutrana, pryhodzìc′ da magìly. Gèta byla pâčora, ì kamen′ lâžaǔ na ëj.

39. Ісус кажа: адымеце камень. Сястра памерлага, Марфа, кажа Яму: Госпадзе! ужо сьмярдзіць; бо чатыры дні, як ён у магіле.

Ìsus kaža: adymece kamen′. Sâstra pamerlaga, Marfa, kaža Âmu: Gospadze! užo s′mârdzìc′; bo čatyry dnì, âk ën u magìle.

40. Ісус кажа ёй: ці не сказаў Я табе, што, калі будзеш верыць, убачыш славу Божую?

Ìsus kaža ëj: cì ne skazaǔ Â tabe, što, kalì budzeš veryc′, ubačyš slavu Božuû?

41. І вось аднялі камень ад пячоры, дзе ляжаў памерлы. А Ісус узьвёў вочы да неба і сказаў: Войча! дзякую Табе, што Ты пачуў Мяне;

Ì vos′ adnâlì kamen′ ad pâčory, dze lâžaǔ pamerly. A Ìsus uz′vëǔ vočy da neba ì skazaǔ: Vojča! dzâkuû Tabe, što Ty pačuǔ Mâne;

42. Я і ведаў, што Ты заўсёды пачуеш Мяне; але сказаў гэта людзям, што стаяць тут, каб паверылі, што Ты паслаў Мяне.

Â ì vedaǔ, što Ty zaǔsëdy pačueš Mâne; ale skazaǔ gèta lûdzâm, što staâc′ tut, kab paverylì, što Ty paslaǔ Mâne.

43. Сказаўшы гэта, Ён усклікнуў моцным голасам: Лазар! выходзь.

Skazaǔšy gèta, Ën usklìknuǔ mocnym golasam: Lazar! vyhodz′.

44. І выйшаў памерлы, абвіты па руках і нагах пахавальным палатном, і твар у яго абвязаны быў хусткай. Ісус кажа ім: разьвяжэце яго, хай ідзе.

Ì vyjšaǔ pamerly, abvìty pa rukah ì nagah pahaval′nym palatnom, ì tvar u âgo abvâzany byǔ hustkaj. Ìsus kaža ìm: raz′vâžèce âgo, haj ìdze.

45. Тады многія Юдэі, што прыйшлі да Марыі і бачылі, што ўтварыў Ісус, уверавалі ў Яго;

Tady mnogìâ Ûdèì, što pryjšlì da Maryì ì bačylì, što ǔtvaryǔ Ìsus, uveravalì ǔ Âgo;

46. а некаторыя зь іх пайшлі да фарысэяў і сказалі ім, што ўчыніў Ісус.

a nekatoryâ z′ ìh pajšlì da farysèâǔ ì skazalì ìm, što ǔčynìǔ Ìsus.

47. Тады першасьвятары і фарысэі сабралі нараду і казалі: што нам рабіць? Гэты Чалавек многа цудаў творыць:

Tady peršas′vâtary ì farysèì sabralì naradu ì kazalì: što nam rabìc′? Gèty Čalavek mnoga cudaǔ tvoryc′:

48. калі пакінем Яго так, дык усе ўверуюць у Яго, - і прыйдуць Рымляне і забяруць і месца наша і народ.

kalì pakìnem Âgo tak, dyk use ǔveruûc′ u Âgo, - ì pryjduc′ Rymlâne ì zabâruc′ ì mesca naša ì narod.

49. А адзін зь іх, нехта Каяфа, які быў на той год першасьвятаром, сказаў ім: вы нічога ня ведаеце;

A adzìn z′ ìh, nehta Kaâfa, âkì byǔ na toj god peršas′vâtarom, skazaǔ ìm: vy nìčoga nâ vedaece;

50. падумайце, што лепей нам: каб адзін чалавек памёр за людзей, ці каб увесь народ загінуў.

padumajce, što lepej nam: kab adzìn čalavek pamër za lûdzej, cì kab uves′ narod zagìnuǔ.

51. Сказаў жа ён гэта не ад сябе, а як што быў на той год першасьвятаром, прадказаў, што Ісус памрэ за народ,

Skazaǔ ža ën gèta ne ad sâbe, a âk što byǔ na toj god peršas′vâtarom, pradkazaǔ, što Ìsus pamrè za narod,

52. і ня толькі за народ, а каб і расьсеяных дзяцей Божых сабраць усіх разам.

ì nâ tol′kì za narod, a kab ì ras′seânyh dzâcej Božyh sabrac′ usìh razam.

53. З гэтага дня пастанавілі забіць Яго.

Z gètaga dnâ pastanavìlì zabìc′ Âgo.

54. Таму Ісус ужо больш не хадзіў адкрыта паміж Юдэяў, а пайшоў адтуль у краіну паблізу пустыні, у горад, што называўся Ефраім, і там заставаўся з вучнямі Сваімі.

Tamu Ìsus užo bol′š ne hadzìǔ adkryta pamìž Ûdèâǔ, a pajšoǔ adtul′ u kraìnu pablìzu pustynì, u gorad, što nazyvaǔsâ Efraìm, ì tam zastavaǔsâ z vučnâmì Svaìmì.

55. Блізілася Пасха Юдэйская, і многія з усёй краіны прыйшлі ў Ерусалім перад Пасхаю, каб там ачысьціцца.

Blìzìlasâ Pasha Ûdèjskaâ, ì mnogìâ z usëj kraìny pryjšlì ǔ Erusalìm perad Pashaû, kab tam ačys′cìcca.

56. Тады шукалі Ісуса і, стоячы ў храме, казалі адзін аднаму: як вы думаеце? ці ня прыйдзе Ён на сьвята?

Tady šukalì Ìsusa ì, stoâčy ǔ hrame, kazalì adzìn adnamu: âk vy dumaece? cì nâ pryjdze Ën na s′vâta?

57. А першасьвятары і фарысэі далі загад, што, калі хто даведаецца, дзе Ён будзе, наказалі б, каб узяць Яго.

A peršas′vâtary ì farysèì dalì zagad, što, kalì hto davedaecca, dze Ën budze, nakazalì b, kab uzâc′ Âgo.

12 Кіраўнік

1. За шэсьць дзён да Пасхі прыйшоў Ісус у Віфанію, дзе быў Лазар памерлы, якога Ён уваскрэсіў зь мёртвых.

Za šès′c′ dzën da Pashì pryjšoǔ Ìsus u Vìfanìû, dze byǔ Lazar pamerly, âkoga Ën uvaskrèsìǔ z′ mërtvyh.

2. Там прыгатавалі Яму вячэру, і Марфа служыла, а Лазар быў адзін з тых, хто ўзьляжаў зь Ім.

Tam prygatavalì Âmu vâčèru, ì Marfa služyla, a Lazar byǔ adzìn z tyh, hto ǔz′lâžaǔ z′ Ìm.

3. А Марыя, узяўшы фунт каштоўнага чысьцюткага нардавага міра, памазала ногі Ісусу і абцерла валасамі сваімі ногі Яму; і дом напоўніўся пахошчамі міра.

A Maryâ, uzâǔšy funt kaštoǔnaga čys′cûtkaga nardavaga mìra, pamazala nogì Ìsusu ì abcerla valasamì svaìmì nogì Âmu; ì dom napoǔnìǔsâ pahoščamì mìra.

4. Тады адзін вучань Ягоны, Юда Сымонаў Іскарыёт, які хацеў выдаць Яго, сказаў:

Tady adzìn vučan′ Âgony, Ûda Symonaǔ Ìskaryët, âkì haceǔ vydac′ Âgo, skazaǔ:

5. Чаму б не прадаць гэтае міра за трыста дынараў і не раздаць убогім?

Čamu b ne pradac′ gètae mìra za trysta dynaraǔ ì ne razdac′ ubogìm?

6. А сказаў ён гэта не таму, каб парупець за ўбогіх, а таму, што быў злодзей: ён меў пры сабе скарбонку, і насіў, што туды апускалі.

A skazaǔ ën gèta ne tamu, kab parupec′ za ǔbogìh, a tamu, što byǔ zlodzej: ën meǔ pry sabe skarbonku, ì nasìǔ, što tudy apuskalì.

7. А Ісус сказаў: пакіньце яе; яна зьберагла гэта на дзень пахаваньня Майго;

A Ìsus skazaǔ: pakìn′ce âe; âna z′beragla gèta na dzen′ pahavan′nâ Majgo;

8. убогіх бо заўсёды маеце з сабою, а Мяне - не заўсёды.

ubogìh bo zaǔsëdy maece z saboû, a Mâne - ne zaǔsëdy.

9. Многія Юдэі даведаліся, што Ён там, і прыйшлі ня толькі дзеля Ісуса, а каб пабачыць і Лазара, якога Ён уваскрэсіў зь мёртвых.

Mnogìâ Ûdèì davedalìsâ, što Ën tam, ì pryjšlì nâ tol′kì dzelâ Ìsusa, a kab pabačyc′ ì Lazara, âkoga Ën uvaskrèsìǔ z′ mërtvyh.

10. А першасьвятары вырашылі забіць і Лазара,

A peršas′vâtary vyrašylì zabìc′ ì Lazara,

11. бо празь яго многія Юдэі прыходзілі і веравалі ў Ісуса.

bo praz′ âgo mnogìâ Ûdèì pryhodzìlì ì veravalì ǔ Ìsusa.

12. На другі дзень мноства людзей, што прыйшлі на сьвята, пачуўшы, што Ісус ідзе ў Ерусалім,

Na drugì dzen′ mnostva lûdzej, što pryjšlì na s′vâta, pačuǔšy, što Ìsus ìdze ǔ Erusalìm,

13. узялі пальмавыя галінкі, выйшлі насустрач Яму і ўсклікалі: асанна! Дабраславёны Той, Хто ідзе ў імя Гасподняе, Цар Ізраілеў!

uzâlì pal′mavyâ galìnkì, vyjšlì nasustrač Âmu ì ǔsklìkalì: asanna! Dabraslavëny Toj, Hto ìdze ǔ ìmâ Gaspodnâe, Car Ìzraìleǔ!

14. А Ісус, знайшоўшы малое асьляня, сеў на яго, як напісана:

A Ìsus, znajšoǔšy maloe as′lânâ, seǔ na âgo, âk napìsana:

15. "ня бойся, дачка Сыёнавая! вось, Цар твой ідзе, седзячы на маладым асьляняці".

"nâ bojsâ, dačka Syënavaâ! vos′, Car tvoj ìdze, sedzâčy na maladym as′lânâcì".

16. Вучні Ягоныя спачатку не зразумелі гэтага; але, калі праславіўся Ісус, тады ўспомнілі, што так было пра Яго напісана, і гэта зрабілі Яму.

Vučnì Âgonyâ spačatku ne zrazumelì gètaga; ale, kalì praslavìǔsâ Ìsus, tady ǔspomnìlì, što tak bylo pra Âgo napìsana, ì gèta zrabìlì Âmu.

17. Людзі, якія былі зь ім раней, сьведчылі, што Ён выклікаў з магілы Лазара і ўваскрэсіў яго зь мёртвых;

Lûdzì, âkìâ bylì z′ ìm ranej, s′vedčylì, što Ën vyklìkaǔ z magìly Lazara ì ǔvaskrèsìǔ âgo z′ mërtvyh;

18. таму і сустрэў Яго люд, бо чуў, што Ён утварыў гэты цуд.

tamu ì sustrèǔ Âgo lûd, bo čuǔ, što Ën utvaryǔ gèty cud.

19. А фарысэі гаварылі паміж сабою: ці ж ня бачыце, што не пасьпяваеце анічога? увесь сьвет ідзе за Ім.

A farysèì gavarylì pamìž saboû: cì ž nâ bačyce, što ne pas′pâvaece anìčoga? uves′ s′vet ìdze za Ìm.

20. Сярод тых, што прыйшлі на пакланеньне ў сьвята, былі некаторыя Эліны;

Sârod tyh, što pryjšlì na paklanen′ne ǔ s′vâta, bylì nekatoryâ Èlìny;

21. яны падыйшлі да Піліпа, які быў зь Віфсаіды Галілейскай, і прасілі яго, кажучы: спадару! нам хочацца бачыць Ісуса.

âny padyjšlì da Pìlìpa, âkì byǔ z′ Vìfsaìdy Galìlejskaj, ì prasìlì âgo, kažučy: spadaru! nam hočacca bačyc′ Ìsusa.

22. Піліп ідзе і кажа пра тое Андрэю; і потым Андрэй і Піліп кажуць пра тое Ісусу.

Pìlìp ìdze ì kaža pra toe Andrèû; ì potym Andrèj ì Pìlìp kažuc′ pra toe Ìsusu.

23. А Ісус сказаў ім у адказ: прыйшоў час праславіцца Сыну Чалавечаму:

A Ìsus skazaǔ ìm u adkaz: pryjšoǔ čas praslavìcca Synu Čalavečamu:

24. Праўду, праўду кажу вам: калі пшанічнае зерне, упаўшы ў зямлю, не памрэ, дык застанецца адно; а калі памрэ, дык уродзіць багата плоду.

Praǔdu, praǔdu kažu vam: kalì pšanìčnae zerne, upaǔšy ǔ zâmlû, ne pamrè, dyk zastanecca adno; a kalì pamrè, dyk urodzìc′ bagata plodu.

25. Хто любіць душу сваю, загубіць яе; а хто ненавідзіць душу сваю ў сьвеце гэтым, захавае яе ў жыцьцё вечнае.

Hto lûbìc′ dušu svaû, zagubìc′ âe; a hto nenavìdzìc′ dušu svaû ǔ s′vece gètym, zahavae âe ǔ žyc′cë večnae.

26. Хто Мне служыць, Мне няхай сьледуе, і дзе Я, там і слуга Мой будзе; і хто Мне служыць, таго ўпачцівіць Айцец Мой.

Hto Mne služyc′, Mne nâhaj s′ledue, ì dze Â, tam ì sluga Moj budze; ì hto Mne služyc′, tago ǔpačcìvìc′ Ajcec Moj.

27. Душа Мая цяпер узрушылася; і што Мне сказаць? Войча! збаў Мяне ад гадзіны гэтай! але на гэтую гадзіну Я і прыйшоў;

Duša Maâ câper uzrušylasâ; ì što Mne skazac′? Vojča! zbaǔ Mâne ad gadzìny gètaj! ale na gètuû gadzìnu Â ì pryjšoǔ;

28. Войча! праславі імя Тваё! Тады прыйшоў зь неба голас: і праславіў і яшчэ праслаўлю.

Vojča! praslavì ìmâ Tvaë! Tady pryjšoǔ z′ neba golas: ì praslavìǔ ì âščè praslaǔlû.

29. А люд, што стаяў і чуў тое, казаў: гэта гром. А другія казалі: анёл гаварыў Яму.

A lûd, što staâǔ ì čuǔ toe, kazaǔ: gèta grom. A drugìâ kazalì: anël gavaryǔ Âmu.

30. Ісус на гэта сказаў: ня Мне быў голас гэты, а народу;

Ìsus na gèta skazaǔ: nâ Mne byǔ golas gèty, a narodu;

31. сёньня суд сьвету гэтаму; сёньня князь сьвету гэтага выгнаны будзе прэч.

sën′nâ sud s′vetu gètamu; sën′nâ knâz′ s′vetu gètaga vygnany budze prèč.

32. І калі Я ўзьнесены буду над зямлёю, усіх прыхіну да Сябе.

Ì kalì Â ǔz′neseny budu nad zâmlëû, usìh pryhìnu da Sâbe.

33. Гэта казаў Ён, даючы ўразумець, якою сьмерцю Ён памрэ.

Gèta kazaǔ Ën, daûčy ǔrazumec′, âkoû s′mercû Ën pamrè.

34. Народ адказваў Яму: мы чулі з закона, што Хрыстос жыве вечна; як жа Ты кажаш, што мае быць Сын Чалавечы ўзьнесены? хто Гэты Сын Чалавечы?

Narod adkazvaǔ Âmu: my čulì z zakona, što Hrystos žyve večna; âk ža Ty kažaš, što mae byc′ Syn Čalavečy ǔz′neseny? hto Gèty Syn Čalavečy?

35. Тады Ісус сказаў ім: яшчэ на кароткі час сьвятло будзе з вамі; хадзеце, пакуль ёсьць сьвятло, каб не абняла вас цемра; а хто ходзіць у цемры, ня ведае, куды ідзе;

Tady Ìsus skazaǔ ìm: âščè na karotkì čas s′vâtlo budze z vamì; hadzece, pakul′ ës′c′ s′vâtlo, kab ne abnâla vas cemra; a hto hodzìc′ u cemry, nâ vedae, kudy ìdze;

36. пакуль сьвятло з вамі, верце ў сьвятло, і будзьце сынамі сьвятла. Сказаўшы гэта, Ісус адыйшоў і зьнік ад іх.

pakul′ s′vâtlo z vamì, verce ǔ s′vâtlo, ì budz′ce synamì s′vâtla. Skazaǔšy gèta, Ìsus adyjšoǔ ì z′nìk ad ìh.

37. Столькі цудаў утварыў Ён перад імі, і яны ня веравалі ў Яго,

Stol′kì cudaǔ utvaryǔ Ën perad ìmì, ì âny nâ veravalì ǔ Âgo,

38. хай збудзецца слова Ісаі прарока: Госпадзе! хто паверыў пачутаму ад нас? і каму адкрылася сіла Гасподняя?

haj zbudzecca slova Ìsaì praroka: Gospadze! hto paveryǔ pačutamu ad nas? ì kamu adkrylasâ sìla Gaspodnââ?

39. Таму не маглі яны вераваць, што як яшчэ сказаў Ісая,

Tamu ne maglì âny veravac′, što âk âščè skazaǔ Ìsaâ,

40. "народ гэты асьляпіў вочы свае і скамяніў сэрца сваё, хай ня бачаць вачыма, і сэрцам не ўразумеюць, і не навернуцца, каб Я ацаліў іх".

"narod gèty as′lâpìǔ vočy svae ì skamânìǔ sèrca svaë, haj nâ bačac′ vačyma, ì sèrcam ne ǔrazumeûc′, ì ne navernucca, kab Â acalìǔ ìh".

41. Гэта сказаў Ісая, калі бачыў славу Ягоную і казаў пра Яго.

Gèta skazaǔ Ìsaâ, kalì bačyǔ slavu Âgonuû ì kazaǔ pra Âgo.

42. Урэшце і з начальнікаў многія ўверавалі ў Яго, але дзеля фарысэяў не прызнаваліся, каб не адлучылі іх ад сынагогі;

Urèšce ì z načal′nìkaǔ mnogìâ ǔveravalì ǔ Âgo, ale dzelâ farysèâǔ ne pryznavalìsâ, kab ne adlučylì ìh ad synagogì;

43. бо палюбілі больш славу чалавечую, чым славу Божую.

bo palûbìlì bol′š slavu čalavečuû, čym slavu Božuû.

44. А Ісус абвясьціў, сказаўшы: хто ў Мяне веруе, не ў Мяне веруе, а ў Таго, Хто паслаў Мяне;

A Ìsus abvâs′cìǔ, skazaǔšy: hto ǔ Mâne verue, ne ǔ Mâne verue, a ǔ Tago, Hto paslaǔ Mâne;

45. і хто бачыць Мяне, бачыць Таго, Хто паслаў Мяне.

ì hto bačyc′ Mâne, bačyc′ Tago, Hto paslaǔ Mâne.

46. Я сьвятлом прыйшоў у сьвет, каб кожны, хто верыць у Мяне, не заставаўся ў цемры.

Â s′vâtlom pryjšoǔ u s′vet, kab kožny, hto veryc′ u Mâne, ne zastavaǔsâ ǔ cemry.

47. І калі хто пачуе Мае словы і не паверыць, Я ня суджу яго: бо Я прыйшоў ня судзіць сьвет, а выратаваць сьвет.

Ì kalì hto pačue Mae slovy ì ne paveryc′, Â nâ sudžu âgo: bo Â pryjšoǔ nâ sudzìc′ s′vet, a vyratavac′ s′vet.

48. Хто Мяне адкідае і ня прымае словаў Маіх, мае судзьдзю сабе: слова, якое Я абвяшчаў, яно будзе судзіць яго ў апошні дзень;

Hto Mâne adkìdae ì nâ prymae slovaǔ Maìh, mae sudz′dzû sabe: slova, âkoe Â abvâščaǔ, âno budze sudzìc′ âgo ǔ apošnì dzen′;

49. Бо Я гаварыў не ад Сябе; а Айцец, Які паслаў Мяне, Ён даў мне наказ, што сказаць і што гаварыць.

Bo Â gavaryǔ ne ad Sâbe; a Ajcec, Âkì paslaǔ Mâne, Ën daǔ mne nakaz, što skazac′ ì što gavaryc′.

50. І ведаю Я, што наказ Ягоны ёсьць жыцьцё вечнае. Дык вось, што я кажу, кажу, як сказаў Мне Айцец.

Ì vedaû Â, što nakaz Âgony ës′c′ žyc′cë večnae. Dyk vos′, što â kažu, kažu, âk skazaǔ Mne Ajcec.

13 Кіраўнік

1. Перад сьвятам Пасхі Ісус, ведаючы, што прыйшла гадзіна Ягоная перайсьці ад сьвету гэтага да Айца, паказаў справаю, што, палюбіўшы Сваіх сутных у сьвеце, да канца палюбіў іх.

Perad s′vâtam Pashì Ìsus, vedaûčy, što pryjšla gadzìna Âgonaâ perajs′cì ad s′vetu gètaga da Ajca, pakazaǔ spravaû, što, palûbìǔšy Svaìh sutnyh u s′vece, da kanca palûbìǔ ìh.

2. І падчас вячэры, калі д'ябал ужо схіліў сэрца Юды Сымонавага Іскарыёта выдаць Яго,

Ì padčas vâčèry, kalì d'âbal užo shìlìǔ sèrca Ûdy Symonavaga Ìskaryëta vydac′ Âgo,

3. Ісус, ведаючы, што Айцец усё аддаў у рукі Ягоныя, і што Ён ад Бога прыйшоў і адыходзіць да Бога,

Ìsus, vedaûčy, što Ajcec usë addaǔ u rukì Âgonyâ, ì što Ën ad Boga pryjšoǔ ì adyhodzìc′ da Boga,

4. устаў зь вячэры, распрануўся і, узяўшы ручнік, аперазаўся;

ustaǔ z′ vâčèry, raspranuǔsâ ì, uzâǔšy ručnìk, aperazaǔsâ;

5. потым уліў вады ва ўмывальніцу і пачаў абмываць ногі вучням і абціраць ручніком, якім быў аперазаны.

potym ulìǔ vady va ǔmyval′nìcu ì pačaǔ abmyvac′ nogì vučnâm ì abcìrac′ ručnìkom, âkìm byǔ aperazany.

6. Падыходзіць да Сымона Пятра, і той кажа Яму: Госпадзе! ці Табе абмываць мае ногі?

Padyhodzìc′ da Symona Pâtra, ì toj kaža Âmu: Gospadze! cì Tabe abmyvac′ mae nogì?

7. Ісус сказаў яму ў адказ: што Я раблю, цяпер ты ня ведаеш, а ўразумееш пасьля.

Ìsus skazaǔ âmu ǔ adkaz: što Â rablû, câper ty nâ vedaeš, a ǔrazumeeš pas′lâ.

8. Пётр кажа Яму: не абмыеш ног маіх вавек. Ісус адказваў яму: калі не абмыю цябе, ня маеш долі са Мною.

Pëtr kaža Âmu: ne abmyeš nog maìh vavek. Ìsus adkazvaǔ âmu: kalì ne abmyû câbe, nâ maeš dolì sa Mnoû.

9. Сымон Пётр кажа Яму: Госпадзе! ня толькі ногі мае, але рукі і галаву.

Symon Pëtr kaža Âmu: Gospadze! nâ tol′kì nogì mae, ale rukì ì galavu.

10. Ісус кажа яму: абмытаму трэба толькі ногі ўмыць, бо чысты ўвесь; і вы чыстыя, але ня ўсе.

Ìsus kaža âmu: abmytamu trèba tol′kì nogì ǔmyc′, bo čysty ǔves′; ì vy čystyâ, ale nâ ǔse.

11. Бо ведаў Ён прадажніка Свайго, таму і сказаў: "ня ўсе вы чыстыя".

Bo vedaǔ Ën pradažnìka Svajgo, tamu ì skazaǔ: "nâ ǔse vy čystyâ".

12. А калі абмыў ім ногі і надзеў вопратку Сваю, дык, узьлёгшы зноў, сказаў ім: ці ведаеце, што Я зрабіў вам?

A kalì abmyǔ ìm nogì ì nadzeǔ vopratku Svaû, dyk, uz′lëgšy znoǔ, skazaǔ ìm: cì vedaece, što Â zrabìǔ vam?

13. Вы называеце Мяне Настаўнікам і Госпадам, і слушна кажаце, бо Я сапраўды гэта.

Vy nazyvaece Mâne Nastaǔnìkam ì Gospadam, ì slušna kažace, bo Â sapraǔdy gèta.

14. Дык вось, калі Я, Гасподзь і Настаўнік, абмыў ногі вам, дык і вы павінны абмываць ногі адзін аднаму:

Dyk vos′, kalì Â, Gaspodz′ ì Nastaǔnìk, abmyǔ nogì vam, dyk ì vy pavìnny abmyvac′ nogì adzìn adnamu:

15. бо Я даў вам прыклад, каб і вы рабілі тое самае, што Я зрабіў вам.

bo Â daǔ vam pryklad, kab ì vy rabìlì toe samae, što Â zrabìǔ vam.

16. Праўду, праўду кажу вам: раб ня большы за гаспадара свайго, і пасланец ня большы за таго, хто паслаў яго.

Praǔdu, praǔdu kažu vam: rab nâ bol′šy za gaspadara svajgo, ì paslanec nâ bol′šy za tago, hto paslaǔ âgo.

17. Калі гэта ведаеце, дабрашчасныя вы, калі выконваеце.

Kalì gèta vedaece, dabraščasnyâ vy, kalì vykonvaece.

18. Не пра ўсіх вас кажу: Я ведаю, каго Я абраў. Але хай збудзецца Пісаньне: "той, хто есьць хлеб са Мною, падняў на Мяне пяту сваю".

Ne pra ǔsìh vas kažu: Â vedaû, kago Â abraǔ. Ale haj zbudzecca Pìsan′ne: "toj, hto es′c′ hleb sa Mnoû, padnâǔ na Mâne pâtu svaû".

19. Цяпер маўляю вам, перш чым тое збылося, каб, калі збудзецца, паверылі вы, што гэта Я.

Câper maǔlâû vam, perš čym toe zbylosâ, kab, kalì zbudzecca, paverylì vy, što gèta Â.

20. Праўду, праўду кажу вам: хто прымае таго, каго Я пашлю, Мяне прыме; а хто прымае Мяне, прымае Таго, Хто паслаў Мяне.

Praǔdu, praǔdu kažu vam: hto prymae tago, kago Â pašlû, Mâne pryme; a hto prymae Mâne, prymae Tago, Hto paslaǔ Mâne.

21. Сказаўшы гэта, Ісус узрушыўся духам, і засьведчыў, і сказаў: праўду, праўду кажу вам, што адзін з вас выдасьць Мяне.

Skazaǔšy gèta, Ìsus uzrušyǔsâ duham, ì zas′vedčyǔ, ì skazaǔ: praǔdu, praǔdu kažu vam, što adzìn z vas vydas′c′ Mâne.

22. Тады вучні азіраліся адзін на аднаго, не разумеючы, пра каго Ён кажа.

Tady vučnì azìralìsâ adzìn na adnago, ne razumeûčy, pra kago Ën kaža.

23. А адзін вучань Ягоны, якога любіў Ісус, узьляжаў каля грудзей Ісуса;

A adzìn vučan′ Âgony, âkoga lûbìǔ Ìsus, uz′lâžaǔ kalâ grudzej Ìsusa;

24. яму Сымон Пётр зрабіў знак, каб спытаўся, хто той, пра якога кажа.

âmu Symon Pëtr zrabìǔ znak, kab spytaǔsâ, hto toj, pra âkoga kaža.

25. Ён, прыпаўшы да грудзей Ісуса, сказаў Яму: Госпадзе, хто гэта?

Ën, prypaǔšy da grudzej Ìsusa, skazaǔ Âmu: Gospadze, hto gèta?

26. Ісус адказваў: той, каму Я, умачыўшы кавалак хлеба, падам. І ўмачыўшы кавалак, падаў Юду Сымонаву Іскарыёту.

Ìsus adkazvaǔ: toj, kamu Â, umačyǔšy kavalak hleba, padam. Ì ǔmačyǔšy kavalak, padaǔ Ûdu Symonavu Ìskaryëtu.

27. І пасьля гэтага кавалка увайшоў у таго сатана. Тады Ісус сказаў яму: што робіш, рабі хутчэй.

Ì pas′lâ gètaga kavalka uvajšoǔ u tago satana. Tady Ìsus skazaǔ âmu: što robìš, rabì hutčèj.

28. Але ніхто з тых, што ўзьляжалі, не зразумеў, навошта Ён сказаў яму.

Ale nìhto z tyh, što ǔz′lâžalì, ne zrazumeǔ, navošta Ën skazaǔ âmu.

29. А як што ў Юды была скарбонка, дык некаторыя думалі, што Ісус кажа яму: купі, што нам трэба на сьвята, альбо, каб даў што-небудзь убогім.

A âk što ǔ Ûdy byla skarbonka, dyk nekatoryâ dumalì, što Ìsus kaža âmu: kupì, što nam trèba na s′vâta, al′bo, kab daǔ što-nebudz′ ubogìm.

30. Ён, прыняўшы кавалак, адразу выйшаў; а была ноч.

Ën, prynâǔšy kavalak, adrazu vyjšaǔ; a byla noč.

31. Калі ён выйшаў, Ісус сказаў: сёньня праславіўся Сын Чалавечы, і Бог праславіўся ў Ім;

Kalì ën vyjšaǔ, Ìsus skazaǔ: sën′nâ praslavìǔsâ Syn Čalavečy, ì Bog praslavìǔsâ ǔ Ìm;

32. калі Бог праславіўся ў Ім, дык і Бог праславіць Яго ў Сабе, і хутка праславіць Яго.

kalì Bog praslavìǔsâ ǔ Ìm, dyk ì Bog praslavìc′ Âgo ǔ Sabe, ì hutka praslavìc′ Âgo.

33. Дзеткі! ня доўга ўжо быць Мне з вамі: будзеце шукаць Мяне, і, як сказаў Я Юдэям, што, куды Я іду, вы ня можаце прыйсьці, так і вам кажу цяпер.

Dzetkì! nâ doǔga ǔžo byc′ Mne z vamì: budzece šukac′ Mâne, ì, âk skazaǔ Â Ûdèâm, što, kudy Â ìdu, vy nâ možace pryjs′cì, tak ì vam kažu câper.

34. Запаведзь новую даю вам, палюбеце адзін аднаго; як Я палюбіў вас, так і вы палюбеце адзін аднаго;

Zapavedz′ novuû daû vam, palûbece adzìn adnago; âk Â palûbìǔ vas, tak ì vy palûbece adzìn adnago;

35. Па тым пазнбюць усе, што вы Мае вучні, калі будзеце мець любоў між сабою.

Pa tym paznbûc′ use, što vy Mae vučnì, kalì budzece mec′ lûboǔ mìž saboû.

36. Сымон Пётр сказаў Яму: Госпадзе! куды Ты ідзеш? Ісус адказваў яму: куды Я іду, ты ня можаш цяпер за Мною ісьці, а потым пойдзеш за Мною.

Symon Pëtr skazaǔ Âmu: Gospadze! kudy Ty ìdzeš? Ìsus adkazvaǔ âmu: kudy Â ìdu, ty nâ možaš câper za Mnoû ìs′cì, a potym pojdzeš za Mnoû.

37. Пётр сказаў Яму: Госпадзе! чаму я не магу ісьці за Табою цяпер? я душу маю пакладу за Цябе.

Pëtr skazaǔ Âmu: Gospadze! čamu â ne magu ìs′cì za Taboû câper? â dušu maû pakladu za Câbe.

38. Ісус адказваў яму: душу тваю за Мяне пакладзеш? Праўду, праўду кажу табе: не прасьпявае певень, як зрачэшся Мне тройчы.

Ìsus adkazvaǔ âmu: dušu tvaû za Mâne pakladzeš? Praǔdu, praǔdu kažu tabe: ne pras′pâvae peven′, âk zračèšsâ Mne trojčy.

14 Кіраўнік

1. Хай не бянтэжыцца сэрца ваша; веруйце ў Бога і ў Мяне веруйце.

Haj ne bântèžycca sèrca vaša; verujce ǔ Boga ì ǔ Mâne verujce.

2. У доме Айца Майго прыстанішча многа, а калі б ня так, Я сказаў бы вам: Я іду падрыхтаваць месца вам.

U dome Ajca Majgo prystanìšča mnoga, a kalì b nâ tak, Â skazaǔ by vam: Â ìdu padryhtavac′ mesca vam.

3. І калі пайду і падрыхтую вам месца, прыйду зноў і вазьму вас да Сябе, каб і вы былі, дзе Я.

Ì kalì pajdu ì padryhtuû vam mesca, pryjdu znoǔ ì vaz′mu vas da Sâbe, kab ì vy bylì, dze Â.

4. А куды Я іду, вы ведаеце, і шлях ведаеце.

A kudy Â ìdu, vy vedaece, ì šlâh vedaece.

5. Тамаш сказаў Яму: Госпадзе! ня ведаем, куды ідзеш; і як можам ведаць шлях?

Tamaš skazaǔ Âmu: Gospadze! nâ vedaem, kudy ìdzeš; ì âk možam vedac′ šlâh?

6. Ісус сказаў яму: Я - і шлях і праўда і жыцьцё; ніхто ня прыходзіць да Айца, як толькі церазь Мяне.

Ìsus skazaǔ âmu: Â - ì šlâh ì praǔda ì žyc′cë; nìhto nâ pryhodzìc′ da Ajca, âk tol′kì ceraz′ Mâne.

7. Калі б вы ведалі Мяне, дык ведалі б і Айца Майго. І ад сёньня ведаеце Яго, і бачылі Яго.

Kalì b vy vedalì Mâne, dyk vedalì b ì Ajca Majgo. Ì ad sën′nâ vedaece Âgo, ì bačylì Âgo.

8. Піліп сказаў Яму: Госпадзе! пакажы нам Айца, і досыць нам.

Pìlìp skazaǔ Âmu: Gospadze! pakažy nam Ajca, ì dosyc′ nam.

9. Ісус сказаў яму: столькі часу Я з вамі, і ты ня ведаеш Мяне, Піліпе? хто бачыў Мяне, бачыў Айца; як жа ты кажаш: "пакажы нам Айца"?

Ìsus skazaǔ âmu: stol′kì času Â z vamì, ì ty nâ vedaeš Mâne, Pìlìpe? hto bačyǔ Mâne, bačyǔ Ajca; âk ža ty kažaš: "pakažy nam Ajca"?

10. Хіба ня верыш ты, што Я ў Айцы, і Айцец ува Мне? Словы, якія кажу Я вам, кажу не ад Сябе; Айцец, Які існы ўва Мне, Ён творыць дзеі.

Hìba nâ veryš ty, što Â ǔ Ajcy, ì Ajcec uva Mne? Slovy, âkìâ kažu Â vam, kažu ne ad Sâbe; Ajcec, Âkì ìsny ǔva Mne, Ën tvoryc′ dzeì.

11. Верце Мне, што Я ў Айцы, і Айцец ува Мне; а калі ня так, дык верце Мне па самых дзеях.

Verce Mne, što Â ǔ Ajcy, ì Ajcec uva Mne; a kalì nâ tak, dyk verce Mne pa samyh dzeâh.

12. Праўду, праўду кажу вам: хто верыць у Мяне, дзеі, якія твару Я, і Ён створыць, і болей за іх створыць; бо Я да Айца Майго іду.

Praǔdu, praǔdu kažu vam: hto veryc′ u Mâne, dzeì, âkìâ tvaru Â, ì Ën stvoryc′, ì bolej za ìh stvoryc′; bo Â da Ajca Majgo ìdu.

13. І калі чаго папросіце ў Айца ў імя Маё, дык зраблю, хай праславіцца Айцец у Сыне;

Ì kalì čago paprosìce ǔ Ajca ǔ ìmâ Maë, dyk zrablû, haj praslavìcca Ajcec u Syne;

14. калі чаго папросіце ў імя Маё, я тое зраблю.

kalì čago paprosìce ǔ ìmâ Maë, â toe zrablû.

15. Калі любіце Мяне, захавайце Мае запаведзі,

Kalì lûbìce Mâne, zahavajce Mae zapavedzì,

16. і Я ўмалю Айца, і дасьць вам другога Суцешніка, хай будзе з вамі вавек,

ì Â ǔmalû Ajca, ì das′c′ vam drugoga Sucešnìka, haj budze z vamì vavek,

17. Духа праўды, Якога сьвет ня можа прыняць, бо ня бачыць Яго і ня ведае Яго; а вы ведаеце Яго, бо Ён з вамі існы, і ў вас будзе.

Duha praǔdy, Âkoga s′vet nâ moža prynâc′, bo nâ bačyc′ Âgo ì nâ vedae Âgo; a vy vedaece Âgo, bo Ën z vamì ìsny, ì ǔ vas budze.

18. Не пакіну вас сіротамі; прыйду да вас;

Ne pakìnu vas sìrotamì; pryjdu da vas;

19. яшчэ трошкі, і сьвет ужо ня ўбачыць Мяне; а вы ўбачыце Мяне, бо Я жыву, і вы жыцьмеце.

âščè troškì, ì s′vet užo nâ ǔbačyc′ Mâne; a vy ǔbačyce Mâne, bo Â žyvu, ì vy žyc′mece.

20. У той дзень спазнаеце вы, што Я ў Айцы Маім, і вы ўва Мне, і Я ў вас.

U toj dzen′ spaznaece vy, što Â ǔ Ajcy Maìm, ì vy ǔva Mne, ì Â ǔ vas.

21. Хто мбе запаведзі Мае і захоўвае іх, той любіць Мяне; а хто любіць Мяне, той палюбіцца Айцу Майму, і Я палюблю яго і зьяўлюся яму Сам.

Hto mbe zapavedzì Mae ì zahoǔvae ìh, toj lûbìc′ Mâne; a hto lûbìc′ Mâne, toj palûbìcca Ajcu Majmu, ì Â palûblû âgo ì z′âǔlûsâ âmu Sam.

22. Юда, не Іскарыёт, кажа Яму: Госпадзе! што гэта, што Ты хочаш зьявіць Сябе нам, а ня сьвету?

Ûda, ne Ìskaryët, kaža Âmu: Gospadze! što gèta, što Ty hočaš z′âvìc′ Sâbe nam, a nâ s′vetu?

23. Ісус сказаў яму ў адказ: хто любіць Мяне, той сьледуе слову Майму; і Айцец Мой палюбіць яго, і Мы прыйдзем да яго і прыстанішча ў ім створым.

Ìsus skazaǔ âmu ǔ adkaz: hto lûbìc′ Mâne, toj s′ledue slovu Majmu; ì Ajcec Moj palûbìc′ âgo, ì My pryjdzem da âgo ì prystanìšča ǔ ìm stvorym.

24. Хто ня любіць Мяне, ня сьледуе словам Маім; а слова, якое вы чуеце, ня ёсьць Маё, а Айца, што паслаў Мяне.

Hto nâ lûbìc′ Mâne, nâ s′ledue slovam Maìm; a slova, âkoe vy čuece, nâ ës′c′ Maë, a Ajca, što paslaǔ Mâne.

25. Гэта сказаў Я вам, будучы з вамі;

Gèta skazaǔ Â vam, budučy z vamì;

26. А Суцешнік, Дух Сьвяты, Якога пашле Айцец у імя Маё, навучыць вас усяму і нагадае вам усё, што Я казаў вам.

A Sucešnìk, Duh S′vâty, Âkoga pašle Ajcec u ìmâ Maë, navučyc′ vas usâmu ì nagadae vam usë, što Â kazaǔ vam.

27. Мір пакідаю вам, мір Мой даю вам: ня так, як сьвет дае, Я даю вам. Хай не бянтэжыцца сэрца ваша і хай не застрашыцца.

Mìr pakìdaû vam, mìr Moj daû vam: nâ tak, âk s′vet dae, Â daû vam. Haj ne bântèžycca sèrca vaša ì haj ne zastrašycca.

28. Вы чулі, што я сказаў вам: іду ад вас і прыйду да вас. Калі б вы любілі Мяне, дык узрадаваліся б, што Я сказаў: іду да Айца; бо Айцец Мой большы за Мяне.

Vy čulì, što â skazaǔ vam: ìdu ad vas ì pryjdu da vas. Kalì b vy lûbìlì Mâne, dyk uzradavalìsâ b, što Â skazaǔ: ìdu da Ajca; bo Ajcec Moj bol′šy za Mâne.

29. І вось, Я сказаў вам пра тое, раней чым збылося, каб вы паверылі, калі збудзецца.

Ì vos′, Â skazaǔ vam pra toe, ranej čym zbylosâ, kab vy paverylì, kalì zbudzecca.

30. Ужо нядоўга Мне гутарыць з вамі, бо ідзе князь сьвету гэтага, ды ня мае ўлады над Мною.

Užo nâdoǔga Mne gutaryc′ z vamì, bo ìdze knâz′ s′vetu gètaga, dy nâ mae ǔlady nad Mnoû.

31. Але каб сьвет ведаў, што Я люблю Айца, і, як наказаў Мне Айцец, так і твару: устаньце, пойдзем адгэтуль.

Ale kab s′vet vedaǔ, što Â lûblû Ajca, ì, âk nakazaǔ Mne Ajcec, tak ì tvaru: ustan′ce, pojdzem adgètul′.

15 Кіраўнік

1. Я - сапраўдная Вінаградная Лаза, а Айцец Мой - Вінаградар;

Â - sapraǔdnaâ Vìnagradnaâ Laza, a Ajcec Moj - Vìnagradar;

2. кожную зь Мяне галінку, якая ня родзіць плоду, Ён абцінае; і кожную, якая родзіць плод, ачышчае, каб больш урадзіла плоду.

kožnuû z′ Mâne galìnku, âkaâ nâ rodzìc′ plodu, Ën abcìnae; ì kožnuû, âkaâ rodzìc′ plod, ačyščae, kab bol′š uradzìla plodu.

3. Вы ўжо ачышчаныя праз слова, якое Я прапаведаваў вам.

Vy ǔžo ačyščanyâ praz slova, âkoe Â prapavedavaǔ vam.

4. заставайцеся ўва Мне, і Я ў вас. Як галіна ня можа радзіць плоду сама сабою, калі ня будзе на лазе, так і вы, калі ня будзеце ўва Мне.

zastavajcesâ ǔva Mne, ì Â ǔ vas. Âk galìna nâ moža radzìc′ plodu sama saboû, kalì nâ budze na laze, tak ì vy, kalì nâ budzece ǔva Mne.

5. Я - Лаза, а вы галіны; хто застаецца ўва Мне, і Я ў ім, той родзіць многа плоду, бо безь Мяне ня можаце рабіць нічога.

Â - Laza, a vy galìny; hto zastaecca ǔva Mne, ì Â ǔ ìm, toj rodzìc′ mnoga plodu, bo bez′ Mâne nâ možace rabìc′ nìčoga.

6. Хто не застаецца ўва Мне, той будзе выкінуты прэч, як галіна, і засохне; а такія галіны зьбіраюць і кідаюць у вагонь, і яны згараюць;

Hto ne zastaecca ǔva Mne, toj budze vykìnuty prèč, âk galìna, ì zasohne; a takìâ galìny z′bìraûc′ ì kìdaûc′ u vagon′, ì âny zgaraûc′;

7. калі застанецеся ўва Мне, і словы Мае ў вас застануцца, дык, чаго ні захочаце, прасеце, і будзе вам.

kalì zastanecesâ ǔva Mne, ì slovy Mae ǔ vas zastanucca, dyk, čago nì zahočace, prasece, ì budze vam.

8. Тым праславіцца Айцец Мой, калі вы ўродзіце многа плоду, і будзеце Маімі вучнямі.

Tym praslavìcca Ajcec Moj, kalì vy ǔrodzìce mnoga plodu, ì budzece Maìmì vučnâmì.

9. Як палюбіў Мяне Айцец, і Я палюбіў вас; заставайцеся ў любові Маёй,

Âk palûbìǔ Mâne Ajcec, ì Â palûbìǔ vas; zastavajcesâ ǔ lûbovì Maëj,

10. калі наказы Мае выканаеце, застанецеся ў любові Маёй, як і Я выканаў наказы Айца Майго і застаюся ў Яго любові.

kalì nakazy Mae vykanaece, zastanecesâ ǔ lûbovì Maëj, âk ì Â vykanaǔ nakazy Ajca Majgo ì zastaûsâ ǔ Âgo lûbovì.

11. Гэта сказаў Я вам, каб радасьць Мая ў вас заставалася і радасьць вашая была поўная.

Gèta skazaǔ Â vam, kab radas′c′ Maâ ǔ vas zastavalasâ ì radas′c′ vašaâ byla poǔnaâ.

12. Гэта ёсьць запаведзь Мая, палюбеце ж адзін аднаго, як Я палюбіў вас.

Gèta ës′c′ zapavedz′ Maâ, palûbece ž adzìn adnago, âk Â palûbìǔ vas.

13. Няма большае за тую любоў, як калі хто пакладзе душу сваю за сяброў сваіх.

Nâma bol′šae za tuû lûboǔ, âk kalì hto pakladze dušu svaû za sâbroǔ svaìh.

14. Вы сябры Мае, калі выконваеце тое, што Я наказваю вам;

Vy sâbry Mae, kalì vykonvaece toe, što Â nakazvaû vam;

15. Я ўжо не называю вас рабамі, бо раб ня ведае, што робіць гаспадар ягоны; а Я назваў вас сябрамі, бо сказаў вам усё, што чуў ад Айца Майго.

Â ǔžo ne nazyvaû vas rabamì, bo rab nâ vedae, što robìc′ gaspadar âgony; a Â nazvaǔ vas sâbramì, bo skazaǔ vam usë, što čuǔ ad Ajca Majgo.

16. Ня вы Мяне выбралі, а Я вас выбраў і паставіў вас, каб вы ішлі і радзілі плод, і каб плод ваш заставаўся, каб, чаго ні папросіце ў Айца ў імя Маё, Ён даў вам.

Nâ vy Mâne vybralì, a Â vas vybraǔ ì pastavìǔ vas, kab vy ìšlì ì radzìlì plod, ì kab plod vaš zastavaǔsâ, kab, čago nì paprosìce ǔ Ajca ǔ ìmâ Maë, Ën daǔ vam.

17. Гэта наказваю вам: любеце ж адзін аднаго.

Gèta nakazvaû vam: lûbece ž adzìn adnago.

18. Калі сьвет вас ненавідзіць, ведайце, што Мяне раней за вас зьненавідзеў.

Kalì s′vet vas nenavìdzìc′, vedajce, što Mâne ranej za vas z′nenavìdzeǔ.

19. Калі б вы былі ад сьвету, дык сьвет любіў бы сваё; а як вы не ад сьвету, а Я Вас выбраў ад сьвету, таму ненавідзіць вас сьвет.

Kalì b vy bylì ad s′vetu, dyk s′vet lûbìǔ by svaë; a âk vy ne ad s′vetu, a Â Vas vybraǔ ad s′vetu, tamu nenavìdzìc′ vas s′vet.

20. Памятайце слова, якое Я сказаў вам: раб ня большы за гаспадара свайго. Калі Мяне гналі, гнацьмуць і вас; калі Маё слова захоўвалі, будуць захоўваць і ваша;

Pamâtajce slova, âkoe Â skazaǔ vam: rab nâ bol′šy za gaspadara svajgo. Kalì Mâne gnalì, gnac′muc′ ì vas; kalì Maë slova zahoǔvalì, buduc′ zahoǔvac′ ì vaša;

21. але ўсё тое зробяць вам за імя Маё, ня ведаюць бо Таго, Хто паслаў Мяне.

ale ǔsë toe zrobâc′ vam za ìmâ Maë, nâ vedaûc′ bo Tago, Hto paslaǔ Mâne.

22. Калі б Я ня прыйшоў і не казаў ім, дык ня мелі б грэху; а цяпер ня маюць дараваньня ў грэху сваім.

Kalì b Â nâ pryjšoǔ ì ne kazaǔ ìm, dyk nâ melì b grèhu; a câper nâ maûc′ daravan′nâ ǔ grèhu svaìm.

23. Хто ненавідзіць Мяне, ненавідзіць і Айца Майго;

Hto nenavìdzìc′ Mâne, nenavìdzìc′ ì Ajca Majgo;

24. калі б Я ня ўчыніў паміж імі дзеяў, якіх ніхто іншы ня ўчыняў, дык ня мелі б грэху; а цяпер і бачылі, і ўзьненавідзелі і Мяне і Айца Майго.

kalì b Â nâ ǔčynìǔ pamìž ìmì dzeâǔ, âkìh nìhto ìnšy nâ ǔčynâǔ, dyk nâ melì b grèhu; a câper ì bačylì, ì ǔz′nenavìdzelì ì Mâne ì Ajca Majgo.

25. Але хай збудзецца слова, напісанае ў законе іхнім: "зьненавідзелі Мяне марна".

Ale haj zbudzecca slova, napìsanae ǔ zakone ìhnìm: "z′nenavìdzelì Mâne marna".

26. Калі ж прыйдзе Суцешнік, Якога Я пашлю вам ад Айца, Дух праўды, Які ад Айца зыходзіць, Ён будзе сьведчыць пра Мяне;

Kalì ž pryjdze Sucešnìk, Âkoga Â pašlû vam ad Ajca, Duh praǔdy, Âkì ad Ajca zyhodzìc′, Ën budze s′vedčyc′ pra Mâne;

27. А таксама і вы будзеце сьведчыць, бо вы ад пачатку са Мною.

A taksama ì vy budzece s′vedčyc′, bo vy ad pačatku sa Mnoû.

16 Кіраўнік

1. Гэта сказаў Я вам, каб вы не запаняверыліся:

Gèta skazaǔ Â vam, kab vy ne zapanâverylìsâ:

2. прагоняць вас зь сынагогаў; нават прыходзіць час, калі кожны, хто забівацьме вас, будзе думаць, што ён тым служыць Богу.

pragonâc′ vas z′ synagogaǔ; navat pryhodzìc′ čas, kalì kožny, hto zabìvac′me vas, budze dumac′, što ën tym služyc′ Bogu.

3. Так будуць рабіць, бо ня зьведалі ні Айца, ні Мяне.

Tak buduc′ rabìc′, bo nâ z′vedalì nì Ajca, nì Mâne.

4. Але Я сказаў вам гэта, каб вы, калі прыйдзе той час, успомнілі, што Я казаў вам пра тое; не казаў жа гэтага вам раней, таму што быў з вамі.

Ale Â skazaǔ vam gèta, kab vy, kalì pryjdze toj čas, uspomnìlì, što Â kazaǔ vam pra toe; ne kazaǔ ža gètaga vam ranej, tamu što byǔ z vamì.

5. А цяпер іду да Таго, Хто паслаў Мяне, і ніхто з вас ня пытаецца ў Мяне: куды ідзеш?

A câper ìdu da Tago, Hto paslaǔ Mâne, ì nìhto z vas nâ pytaecca ǔ Mâne: kudy ìdzeš?

6. Але таму, што Я сказаў вам гэта, жальбай напоўнілася сэрца ваша.

Ale tamu, što Â skazaǔ vam gèta, žal′baj napoǔnìlasâ sèrca vaša.

7. Але Я праўду кажу вам: лепей вам, каб Я пайшоў; бо, калі Я не пайду, Суцешнік ня прыйдзе да вас; а калі пайду, дык пашлю Яго да вас,

Ale Â praǔdu kažu vam: lepej vam, kab Â pajšoǔ; bo, kalì Â ne pajdu, Sucešnìk nâ pryjdze da vas; a kalì pajdu, dyk pašlû Âgo da vas,

8. і Ён, прыйшоўшы, выкрые сьвет у грэху і ў праўдзе і ў судзе.

ì Ën, pryjšoǔšy, vykrye s′vet u grèhu ì ǔ praǔdze ì ǔ sudze.

9. У грэху, - што ня вераць у Мяне;

U grèhu, - što nâ verac′ u Mâne;

10. у праўдзе, - што Я іду да Айца Майго, і ўжо не пабачыце Мяне;

u praǔdze, - što Â ìdu da Ajca Majgo, ì ǔžo ne pabačyce Mâne;

11. а ў судзе, - што князь сьвету гэтага асуджаны.

a ǔ sudze, - što knâz′ s′vetu gètaga asudžany.

12. Яшчэ многае маю сказаць вам, але вы цяпер ня можаце спасьцігнуць.

Âščè mnogae maû skazac′ vam, ale vy câper nâ možace spas′cìgnuc′.

13. Калі ж прыйдзе Ён, Дух праўды, дык наставіць вас на ўсякую праўду: бо не ад Сябе будзе гаварыць, а будзе гаварыць, што пачуе, і будучыню агалосіць вам;

Kalì ž pryjdze Ën, Duh praǔdy, dyk nastavìc′ vas na ǔsâkuû praǔdu: bo ne ad Sâbe budze gavaryc′, a budze gavaryc′, što pačue, ì budučynû agalosìc′ vam;

14. Ён праславіць Мяне, бо ад Майго возьме і абвесьціць вам.

Ën praslavìc′ Mâne, bo ad Majgo voz′me ì abves′cìc′ vam.

15. Усё, што мае Айцец, ёсьць Маё; бо Я сказаў, што ад Майго возьме і абвесьціць вам.

Usë, što mae Ajcec, ës′c′ Maë; bo Â skazaǔ, što ad Majgo voz′me ì abves′cìc′ vam.

16. Неўзабаве вы ня ўбачыце Мяне, і зноў неўзабаве ўбачыце Мяне; бо я іду да Айца.

Neǔzabave vy nâ ǔbačyce Mâne, ì znoǔ neǔzabave ǔbačyce Mâne; bo â ìdu da Ajca.

17. Тут некаторыя вучні Ягоныя сказалі адзін аднаму: што гэта Ён кажа нам: "неўзабаве ня ўбачыце Мяне", і зноў "неўзабаве ўбачыце Мяне", і: "Я іду да Айца"?

Tut nekatoryâ vučnì Âgonyâ skazalì adzìn adnamu: što gèta Ën kaža nam: "neǔzabave nâ ǔbačyce Mâne", ì znoǔ "neǔzabave ǔbačyce Mâne", ì: "Â ìdu da Ajca"?

18. І вось яны гаварылі: што гэта кажа Ён: "неўзабаве"? ня ведаем, што кажа.

Ì vos′ âny gavarylì: što gèta kaža Ën: "neǔzabave"? nâ vedaem, što kaža.

19. Ісус, зразумеўшы, што хочуць спытацца ў Яго, сказаў ім: ці пра тое распытваецеся вы, што Я сказаў: "неўзабаве ня ўбачыце Мяне"?

Ìsus, zrazumeǔšy, što hočuc′ spytacca ǔ Âgo, skazaǔ ìm: cì pra toe raspytvaecesâ vy, što Â skazaǔ: "neǔzabave nâ ǔbačyce Mâne"?

20. Праўду, праўду кажу вам: вы заплачаце і загалосіце, а сьвет узрадуецца; вы засмучаныя будзеце, але смутак ваш радасьцю абернецца.

Praǔdu, praǔdu kažu vam: vy zaplačace ì zagalosìce, a s′vet uzraduecca; vy zasmučanyâ budzece, ale smutak vaš radas′cû abernecca.

21. Жанчына, калі раджае, трывае цярпеньні, бо прыйшоў час яе; а як толькі народзіць дзіцятка, ужо не памятае цярпеньняў ад радасьці, бо нарадзіўся чалавек на сьвет.

Žančyna, kalì radžae, tryvae cârpen′nì, bo pryjšoǔ čas âe; a âk tol′kì narodzìc′ dzìcâtka, užo ne pamâtae cârpen′nâǔ ad radas′cì, bo naradzìǔsâ čalavek na s′vet.

22. Так і вы цяпер маеце смутак; але Я вас угледжу зноў, і ўзрадуецца сэрца ваша, і радасьці вашай ніхто не адбярэ ў вас.

Tak ì vy câper maece smutak; ale Â vas ugledžu znoǔ, ì ǔzraduecca sèrca vaša, ì radas′cì vašaj nìhto ne adbârè ǔ vas.

23. І ў той дзень вы не папытаецеся ў Мяне ні пра што. Праўду, праўду кажу вам: чаго ні папросіце ў Айца ў імя Маё, дасьць вам.

Ì ǔ toj dzen′ vy ne papytaecesâ ǔ Mâne nì pra što. Praǔdu, praǔdu kažu vam: čago nì paprosìce ǔ Ajca ǔ ìmâ Maë, das′c′ vam.

24. Дагэтуль вы нічога не прасілі ў імя Маё; прасеце і атрымаеце, каб радасьць ваша была поўная.

Dagètul′ vy nìčoga ne prasìlì ǔ ìmâ Maë; prasece ì atrymaece, kab radas′c′ vaša byla poǔnaâ.

25. Дагэтуль Я гаварыў вам прытчамі; але настае часіна, калі ня буду гаварыць вам прытчамі, а проста абвяшчу вам пра Айца.

Dagètul′ Â gavaryǔ vam prytčamì; ale nastae časìna, kalì nâ budu gavaryc′ vam prytčamì, a prosta abvâšču vam pra Ajca.

26. У той дзень будзеце прасіць у імя Маё, і не кажу вам, што Я буду прасіць Айца за вас;

U toj dzen′ budzece prasìc′ u ìmâ Maë, ì ne kažu vam, što Â budu prasìc′ Ajca za vas;

27. бо Сам Айцец любіць вас, бо вы палюбілі Мяне і ўверавалі, што Я зыйшоў ад Бога.

bo Sam Ajcec lûbìc′ vas, bo vy palûbìlì Mâne ì ǔveravalì, što Â zyjšoǔ ad Boga.

28. Я зыйшоў ад Айца і прыйшоў у сьвет; і зноў пакідаю сьвет і іду да Айца.

Â zyjšoǔ ad Ajca ì pryjšoǔ u s′vet; ì znoǔ pakìdaû s′vet ì ìdu da Ajca.

29. Вучні Ягоныя сказалі Яму: вось цяпер Ты проста гаворыш і прытчы ня кажаш ніякай;

Vučnì Âgonyâ skazalì Âmu: vos′ câper Ty prosta gavoryš ì prytčy nâ kažaš nìâkaj;

30. цяпер бачым, што Ты ведаеш усё і ня маеш патрэбы, каб нехта пытаўся ў Цябе; таму веруем, што Ты ад Бога зыйшоў.

câper bačym, što Ty vedaeš usë ì nâ maeš patrèby, kab nehta pytaǔsâ ǔ Câbe; tamu veruem, što Ty ad Boga zyjšoǔ.

31. Ісус адказваў ім: цяпер веруеце?

Ìsus adkazvaǔ ìm: câper veruece?

32. вось, настае гадзіна, і настала ўжо, што вы расьсеецеся кожны ў свой бок і Мяне пакінеце аднаго; але Я не адзін, бо Айцец Мой са Мною.

vos′, nastae gadzìna, ì nastala ǔžo, što vy ras′seecesâ kožny ǔ svoj bok ì Mâne pakìnece adnago; ale Â ne adzìn, bo Ajcec Moj sa Mnoû.

33. Гэта сказаў Я вам, каб вы мелі ад Мяне мір. У сьвеце зазнаеце скруху; але суцешцеся: Я перамог сьвет.

Gèta skazaǔ Â vam, kab vy melì ad Mâne mìr. U s′vece zaznaece skruhu; ale sucešcesâ: Â peramog s′vet.

17 Кіраўнік

1. Пасьля гэтых словаў Ісус узьвёў вочы Свае да неба і сказаў: Войча! прыйшла гадзіна: праславі Сына Твайго, каб і Сын Твой праславіў Цябе,

Pas′lâ gètyh slovaǔ Ìsus uz′vëǔ vočy Svae da neba ì skazaǔ: Vojča! pryjšla gadzìna: praslavì Syna Tvajgo, kab ì Syn Tvoj praslavìǔ Câbe,

2. бо Ты даў Яму ўладу над усякаю плоцьцю, каб усяму, што Ты даў Яму, даў Ён жыцьцё вечнае:

bo Ty daǔ Âmu ǔladu nad usâkaû ploc′cû, kab usâmu, što Ty daǔ Âmu, daǔ Ën žyc′cë večnae:

3. а гэта ёсьць жыцьцё вечнае, каб спазналі Цябе, адзінага, сапраўднага Бога, і пасланага Табою Ісуса Хрыста.

a gèta ës′c′ žyc′cë večnae, kab spaznalì Câbe, adzìnaga, sapraǔdnaga Boga, ì paslanaga Taboû Ìsusa Hrysta.

4. Я праславіў Цябе на зямлі, выканаўшы ўсё, што Ты даручыў Мне зрабіць;

Â praslavìǔ Câbe na zâmlì, vykanaǔšy ǔsë, što Ty daručyǔ Mne zrabìc′;

5. І сёньня праславі Мяне Ты, Войча, у Цябе Самога славаю, якую Я меў у Цябе раней стварэньня сьвету.

Ì sën′nâ praslavì Mâne Ty, Vojča, u Câbe Samoga slavaû, âkuû Â meǔ u Câbe ranej stvarèn′nâ s′vetu.

6. Я адкрыў імя Тваё людзям, якіх Ты даў Мне ад сьвету; яны былі Твае, і Ты даў іх Мне, і яны выканалі слова Тваё;

Â adkryǔ ìmâ Tvaë lûdzâm, âkìh Ty daǔ Mne ad s′vetu; âny bylì Tvae, ì Ty daǔ ìh Mne, ì âny vykanalì slova Tvaë;

7. цяпер уразумелі яны, што ўсё, што Ты даў Мне, ад Цябе ёсьць;

câper urazumelì âny, što ǔsë, što Ty daǔ Mne, ad Câbe ës′c′;

8. бо словы, якія Ты даў Мне, Я перадаў ім, і яны прынялі і ўразумелі ў праўдзе, што Я зыйшоў ад Цябе, і ўверавалі, што Ты паслаў Мяне.

bo slovy, âkìâ Ty daǔ Mne, Â peradaǔ ìm, ì âny prynâlì ì ǔrazumelì ǔ praǔdze, što Â zyjšoǔ ad Câbe, ì ǔveravalì, što Ty paslaǔ Mâne.

9. Я малю за іх: не за ўвесь сьвет малю, а за тых, каго Ты даў Мне, бо яны Твае;

Â malû za ìh: ne za ǔves′ s′vet malû, a za tyh, kago Ty daǔ Mne, bo âny Tvae;

10. і ўсё Маё - Тваё, і Тваё - Маё; і Я праславіўся ў іх.

ì ǔsë Maë - Tvaë, ì Tvaë - Maë; ì Â praslavìǔsâ ǔ ìh.

11. Я ўжо ня ў сьвеце, а яны ў сьвеце, а Я да Цябе іду. Войча Сьвяты! аслані іх у імя Тваё, тых, каго Ты Мне даў, каб яны былі адзіныя як і Мы.

Â ǔžo nâ ǔ s′vece, a âny ǔ s′vece, a Â da Câbe ìdu. Vojča S′vâty! aslanì ìh u ìmâ Tvaë, tyh, kago Ty Mne daǔ, kab âny bylì adzìnyâ âk ì My.

12. Калі Я быў зь імі ў сьвеце, Я асланяў іх у імя Тваё; тых, каго Ты даў Мне, Я захаваў, і ніхто зь іх не загінуў, апрача сына пагібелі, каб збылося Пісаньне.

Kalì Â byǔ z′ ìmì ǔ s′vece, Â aslanâǔ ìh u ìmâ Tvaë; tyh, kago Ty daǔ Mne, Â zahavaǔ, ì nìhto z′ ìh ne zagìnuǔ, aprača syna pagìbelì, kab zbylosâ Pìsan′ne.

13. А цяпер да Цябе іду, і гэта кажу ў сьвеце, каб яны мелі ў сабе радасьць Маю поўную.

A câper da Câbe ìdu, ì gèta kažu ǔ s′vece, kab âny melì ǔ sabe radas′c′ Maû poǔnuû.

14. Я перадаў ім слова Тваё, і сьвет зьненавідзеў іх, бо яны не ад сьвету, як і Я не ад сьвету.

Â peradaǔ ìm slova Tvaë, ì s′vet z′nenavìdzeǔ ìh, bo âny ne ad s′vetu, âk ì Â ne ad s′vetu.

15. Не прашу, каб Ты ўзяў іх ад сьвету, а каб асланіў іх ад ліхога;

Ne prašu, kab Ty ǔzâǔ ìh ad s′vetu, a kab aslanìǔ ìh ad lìhoga;

16. яны не ад сьвету, як і Я не ад сьвету.

âny ne ad s′vetu, âk ì Â ne ad s′vetu.

17. Асьвяці іх у праўдзе Тваёй: слова Тваё ёсьць праўда.

As′vâcì ìh u praǔdze Tvaëj: slova Tvaë ës′c′ praǔda.

18. Як Ты паслаў Мяне ў сьвет, так і Я паслаў іх у сьвет;

Âk Ty paslaǔ Mâne ǔ s′vet, tak ì Â paslaǔ ìh u s′vet;

19. і за іх я прысьвячаю Сябе, каб і яны былі асьвечаныя праўдаю.

ì za ìh â prys′vâčaû Sâbe, kab ì âny bylì as′večanyâ praǔdaû.

20. Не за іх жа толькі прашу, а і за тых, што ўверуюць у Мяне паводле слова іхнага:

Ne za ìh ža tol′kì prašu, a ì za tyh, što ǔveruûc′ u Mâne pavodle slova ìhnaga:

21. хай будзе ўсё адзінае: як Ты, Войча, ува Мне, і Я ў Табе, так і яны хай будуць у Нас адзіна, - каб паверыў сьвет, што Ты паслаў Мяне.

haj budze ǔsë adzìnae: âk Ty, Vojča, uva Mne, ì Â ǔ Tabe, tak ì âny haj buduc′ u Nas adzìna, - kab paveryǔ s′vet, što Ty paslaǔ Mâne.

22. І славу, якую Ты даў Мне, Я даў ім: хай будуць адзіныя, як Мы адзіныя.

Ì slavu, âkuû Ty daǔ Mne, Â daǔ ìm: haj buduc′ adzìnyâ, âk My adzìnyâ.

23. Я ў іх, і Ты ўва Мне; хай будуць паяднаныя ў адно, і хай уведае сьвет, што Ты паслаў Мяне і палюбіў іх, як палюбіў Мяне.

Â ǔ ìh, ì Ty ǔva Mne; haj buduc′ paâdnanyâ ǔ adno, ì haj uvedae s′vet, što Ty paslaǔ Mâne ì palûbìǔ ìh, âk palûbìǔ Mâne.

24. Войча! якіх Ты даў Мне, хачу, каб там, дзе Я, і яны былі са Мною, хай бачаць славу Маю, якую Ты даў Мне, бо палюбіў Мяне раней, чым пачаўся сьвет;

Vojča! âkìh Ty daǔ Mne, haču, kab tam, dze Â, ì âny bylì sa Mnoû, haj bačac′ slavu Maû, âkuû Ty daǔ Mne, bo palûbìǔ Mâne ranej, čym pačaǔsâ s′vet;

25. Войча праведны! і сьвет Цябе не спазнаў; а Я спазнаў Цябе, і гэтыя спазналі, што Ты паслаў Мяне;

Vojča pravedny! ì s′vet Câbe ne spaznaǔ; a Â spaznaǔ Câbe, ì gètyâ spaznalì, što Ty paslaǔ Mâne;

26. і Я адкрыў ім імя Тваё і адкрыю, каб любоў, якою Ты палюбіў Мяне, ў іх была; і Я ў іх.

ì Â adkryǔ ìm ìmâ Tvaë ì adkryû, kab lûboǔ, âkoû Ty palûbìǔ Mâne, ǔ ìh byla; ì Â ǔ ìh.

18 Кіраўнік

1. Сказаўшы гэта, Ісус выйшаў з вучнямі Сваімі за паток Кедрон, дзе быў сад, у які ўвайшоў Сам і вучні Ягоныя.

Skazaǔšy gèta, Ìsus vyjšaǔ z vučnâmì Svaìmì za patok Kedron, dze byǔ sad, u âkì ǔvajšoǔ Sam ì vučnì Âgonyâ.

2. А ведаў гэтае месца і Юда, прадажнік Ягоны, бо Ісус часта зьбіраўся там з вучнямі Сваімі.

A vedaǔ gètae mesca ì Ûda, pradažnìk Âgony, bo Ìsus časta z′bìraǔsâ tam z vučnâmì Svaìmì.

3. І вось Юда, узяўшы атрад воінаў і служак ад першасьвятароў і фарысэяў, прыходзіць туды зь ліхтарамі і сьвяцільнямі і зброяй.

Ì vos′ Ûda, uzâǔšy atrad voìnaǔ ì služak ad peršas′vâtaroǔ ì farysèâǔ, pryhodzìc′ tudy z′ lìhtaramì ì s′vâcìl′nâmì ì zbroâj.

4. А Ісус, ведаючы ўсё, што зь Ім будзе, выйшаў і сказаў ім: каго шукаеце?

A Ìsus, vedaûčy ǔsë, što z′ Ìm budze, vyjšaǔ ì skazaǔ ìm: kago šukaece?

5. Яму адказалі: Ісуса Назарэя. Ісус кажа ім: гэта Я. А стаяў зь імі й Юда, прадажнік Ягоны.

Âmu adkazalì: Ìsusa Nazarèâ. Ìsus kaža ìm: gèta Â. A staâǔ z′ ìmì j Ûda, pradažnìk Âgony.

6. І калі сказаў ім: гэта Я, - яны адступіліся назад і ўпалі на зямлю.

Ì kalì skazaǔ ìm: gèta Â, - âny adstupìlìsâ nazad ì ǔpalì na zâmlû.

7. Зноў спытаўся ў іх: каго шукаеце? Яны сказалі: Ісуса Назарэя.

Znoǔ spytaǔsâ ǔ ìh: kago šukaece? Âny skazalì: Ìsusa Nazarèâ.

8. Ісус адказваў: Я сказаў вам, што гэта Я; дык вось, калі Мяне шукаеце, пакіньце іх, хай ідуць,

Ìsus adkazvaǔ: Â skazaǔ vam, što gèta Â; dyk vos′, kalì Mâne šukaece, pakìn′ce ìh, haj ìduc′,

9. хай збудзецца слова, сказанае Ім: з тых, каго Ты Мне даў, Я не загубіў нікога.

haj zbudzecca slova, skazanae Ìm: z tyh, kago Ty Mne daǔ, Â ne zagubìǔ nìkoga.

10. А Сымон Пётр, маючы меч, дастаў яго, і ударыў першасьвятаровага раба, і адсек яму правае вуха: імя раба было Малх.

A Symon Pëtr, maûčy meč, dastaǔ âgo, ì udaryǔ peršas′vâtarovaga raba, ì adsek âmu pravae vuha: ìmâ raba bylo Malh.

11. Але Ісус сказаў Пятру: укладзі меч у похвы; няўжо Мне ня піць чары, якую даў Мне Айцец?

Ale Ìsus skazaǔ Pâtru: ukladzì meč u pohvy; nâǔžo Mne nâ pìc′ čary, âkuû daǔ Mne Ajcec?

12. Тады воіны і тысячнік і служкі Юдэйскія ўзялі Ісуса, і зьвязалі Яго,

Tady voìny ì tysâčnìk ì služkì Ûdèjskìâ ǔzâlì Ìsusa, ì z′vâzalì Âgo,

13. і завялі Яго спачатку да Анны; бо ён быў цесьцем Каяфы, які быў на той год першасьвятаром:

ì zavâlì Âgo spačatku da Anny; bo ën byǔ ces′cem Kaâfy, âkì byǔ na toj god peršas′vâtarom:

14. гэта быў Каяфа, які даў параду Юдэям, што лепш аднаму чалавеку памерці за народ.

gèta byǔ Kaâfa, âkì daǔ paradu Ûdèâm, što lepš adnamu čalaveku pamercì za narod.

15. За Ісусам сьледам ішлі Сымон Пётр і другі вучань: вучань жа гэты быў знаёмы першасьвятару і ўвайшоў зь Ісусам у двор першасьвятароў:

Za Ìsusam s′ledam ìšlì Symon Pëtr ì drugì vučan′: vučan′ ža gèty byǔ znaëmy peršas′vâtaru ì ǔvajšoǔ z′ Ìsusam u dvor peršas′vâtaroǔ:

16. А Пётр стаяў звонку за дзьвярыма. Потым другі вучань, які быў знаёмы першасьвятару, выйшаў і сказаў брамніцы, і ўвёў Пятру.

A Pëtr staâǔ zvonku za dz′vâryma. Potym drugì vučan′, âkì byǔ znaëmy peršas′vâtaru, vyjšaǔ ì skazaǔ bramnìcy, ì ǔvëǔ Pâtru.

17. Тут рабыня-брамніца кажа Пятру: і ты ці ня з вучняў Гэтага Чалавека? Ён сказаў: не.

Tut rabynâ-bramnìca kaža Pâtru: ì ty cì nâ z vučnâǔ Gètaga Čalaveka? Ën skazaǔ: ne.

18. Тым часам рабы і служкі, расклаўшы агонь, таму што было золка, стаялі і грэліся; Пётр таксама стаяў зь імі і грэўся.

Tym časam raby ì služkì, rasklaǔšy agon′, tamu što bylo zolka, staâlì ì grèlìsâ; Pëtr taksama staâǔ z′ ìmì ì grèǔsâ.

19. А першасьвятар спытаўся ў Ісуса пра вучняў Ягоных і пра вучэньне Ягонае.

A peršas′vâtar spytaǔsâ ǔ Ìsusa pra vučnâǔ Âgonyh ì pra vučèn′ne Âgonae.

20. Ісус адказваў яму: Я гаварыў адкрыта сьвету; Я заўсёды вучыў у сынагозе і ў храме, дзе заўсёды Юдэі сыходзяцца, і тайна не казаў нічога;

Ìsus adkazvaǔ âmu: Â gavaryǔ adkryta s′vetu; Â zaǔsëdy vučyǔ u synagoze ì ǔ hrame, dze zaǔsëdy Ûdèì syhodzâcca, ì tajna ne kazaǔ nìčoga;

21. што пытаешся ў Мяне? спытайся ў тых, хто чуў, што Я казаў ім; вось, яны ведаюць, што Я казаў.

što pytaešsâ ǔ Mâne? spytajsâ ǔ tyh, hto čuǔ, što Â kazaǔ ìm; vos′, âny vedaûc′, što Â kazaǔ.

22. Калі Ён сказаў гэта, адзін служка, які стаяў паблізу, ударыў Ісуса па шчацэ, сказаўшы: так Ты адказваеш першасьвятару?

Kalì Ën skazaǔ gèta, adzìn služka, âkì staâǔ pablìzu, udaryǔ Ìsusa pa ščacè, skazaǔšy: tak Ty adkazvaeš peršas′vâtaru?

23. Ісус адказваў яму: калі Я сказаў блага, пакажы, што благое, а калі добра, чаго ты б'еш Мяне?

Ìsus adkazvaǔ âmu: kalì Â skazaǔ blaga, pakažy, što blagoe, a kalì dobra, čago ty b'eš Mâne?

24. Анна паслаў Яго зьвязанага да першасьвятара Каяфы.

Anna paslaǔ Âgo z′vâzanaga da peršas′vâtara Kaâfy.

25. А Сымон Пётр стаяў і грэўся. Тут сказалі яму: ці ня з вучняў Ягоных і ты? Ён зрокся і сказаў: не.

A Symon Pëtr staâǔ ì grèǔsâ. Tut skazalì âmu: cì nâ z vučnâǔ Âgonyh ì ty? Ën zroksâ ì skazaǔ: ne.

26. Адзін з рабоў першасьвятаровых, родзіч таго, якому Пётр адсек вуха, кажа: ці не цябе бачыў я зь Ім у садзе?

Adzìn z raboǔ peršas′vâtarovyh, rodzìč tago, âkomu Pëtr adsek vuha, kaža: cì ne câbe bačyǔ â z′ Ìm u sadze?

27. Пётр зноў зрокся; і адразу засьпяваў певень.

Pëtr znoǔ zroksâ; ì adrazu zas′pâvaǔ peven′.

28. Ад Каяфы павялі Ісуса ў прэторыю. Была раніца; і яны не ўвайшлі ў прэторыю, каб не апаганіцца, а каб можна было есьці пасху.

Ad Kaâfy pavâlì Ìsusa ǔ prètoryû. Byla ranìca; ì âny ne ǔvajšlì ǔ prètoryû, kab ne apaganìcca, a kab možna bylo es′cì pashu.

29. Пілат выйшаў да іх і сказаў: у чым вы вінаваціце Чалавека Гэтага?

Pìlat vyjšaǔ da ìh ì skazaǔ: u čym vy vìnavacìce Čalaveka Gètaga?

30. Яны сказалі яму ў адказ: калі б Ён ня быў злачынец, мы не перадалі б Яго табе.

Âny skazalì âmu ǔ adkaz: kalì b Ën nâ byǔ zlačynec, my ne peradalì b Âgo tabe.

31. Пілат сказаў ім: вазьмеце Яго вы, і паводле закону вашага судзеце Яго. Юдэі сказалі яму: нам не дазволена караць сьмерцю нікога, -

Pìlat skazaǔ ìm: vaz′mece Âgo vy, ì pavodle zakonu vašaga sudzece Âgo. Ûdèì skazalì âmu: nam ne dazvolena karac′ s′mercû nìkoga, -

32. хай збудзецца слова Ісусавае, якое сказаў Ён, даючы зразумець, якою сьмерцю Ён памрэ.

haj zbudzecca slova Ìsusavae, âkoe skazaǔ Ën, daûčy zrazumec′, âkoû s′mercû Ën pamrè.

33. Тады Пілат зноў увайшоў у прэторыю, і паклікаў Ісуса, і сказаў Яму: Ты Цар Юдэйскі?

Tady Pìlat znoǔ uvajšoǔ u prètoryû, ì paklìkaǔ Ìsusa, ì skazaǔ Âmu: Ty Car Ûdèjskì?

34. Ісус адказваў яму: ці ад сябе ты кажаш гэта, ці іншыя сказалі табе пра Мяне?

Ìsus adkazvaǔ âmu: cì ad sâbe ty kažaš gèta, cì ìnšyâ skazalì tabe pra Mâne?

35. Пілат адказваў: хіба я Юдэй? Твой народ і першасьвятары перадалі Цябе мне; што Ты зрабіў?

Pìlat adkazvaǔ: hìba â Ûdèj? Tvoj narod ì peršas′vâtary peradalì Câbe mne; što Ty zrabìǔ?

36. Ісус адказваў: Царства Маё не ад сьвету гэтага; калі б ад сьвету гэтага было Царства Маё, дык слугі Мае заступіліся б за Мяне, каб Я ня быў аддадзены Юдэям; але цяпер Маё Царства не адгэтуль.

Ìsus adkazvaǔ: Carstva Maë ne ad s′vetu gètaga; kalì b ad s′vetu gètaga bylo Carstva Maë, dyk slugì Mae zastupìlìsâ b za Mâne, kab Â nâ byǔ addadzeny Ûdèâm; ale câper Maë Carstva ne adgètul′.

37. Пілат сказаў Яму: значыцца, Ты Цар? Ісус адказваў: ты кажаш, што Я Цар; Я на тое нарадзіўся і на тое прыйшоў у сьвет, каб засьведчыць ісьціну; кожны, хто ад ісьціны, слухае голасу Майго.

Pìlat skazaǔ Âmu: značycca, Ty Car? Ìsus adkazvaǔ: ty kažaš, što Â Car; Â na toe naradzìǔsâ ì na toe pryjšoǔ u s′vet, kab zas′vedčyc′ ìs′cìnu; kožny, hto ad ìs′cìny, sluhae golasu Majgo.

38. Пілат сказаў Яму: што ёсьць ісьціна? І, сказаўшы гэта, зноў выйшаў да Юдэяў і сказаў ім: я ніякай віны не знаходжу ў Ім;

Pìlat skazaǔ Âmu: što ës′c′ ìs′cìna? Ì, skazaǔšy gèta, znoǔ vyjšaǔ da Ûdèâǔ ì skazaǔ ìm: â nìâkaj vìny ne znahodžu ǔ Ìm;

39. ёсьць жа ў вас звычай, каб я аднаго адпускаў вам на Пасху: ці хочаце, адпушчу вам Цара Юдэйскага?

ës′c′ ža ǔ vas zvyčaj, kab â adnago adpuskaǔ vam na Pashu: cì hočace, adpušču vam Cara Ûdèjskaga?

40. Тады зноў закрычалі ўсе, кажучы: не Яго, а Вараву. А Варава быў разбойнік.

Tady znoǔ zakryčalì ǔse, kažučy: ne Âgo, a Varavu. A Varava byǔ razbojnìk.

19 Кіраўнік

1. Тады Пілат узяў Ісуса і загадаў біць Яго.

Tady Pìlat uzâǔ Ìsusa ì zagadaǔ bìc′ Âgo.

2. І воіны, сплёўшы вянок цярновы, усклалі Яму на галаву, і апранулі Яго ў пурпуру,

Ì voìny, splëǔšy vânok cârnovy, usklalì Âmu na galavu, ì apranulì Âgo ǔ purpuru,

3. і казалі: радуйся, Цару Юдэйскі! І білі яго па шчоках.

ì kazalì: radujsâ, Caru Ûdèjskì! Ì bìlì âgo pa ščokah.

4. Пілат зноў выйшаў і сказаў ім: вось я выводжу Яго да вас, каб вы ведалі, што я не знаходжу ў Ім ніякае віны.

Pìlat znoǔ vyjšaǔ ì skazaǔ ìm: vos′ â vyvodžu Âgo da vas, kab vy vedalì, što â ne znahodžu ǔ Ìm nìâkae vìny.

5. Тады выйшаў Ісус у цярновым вянку і ў пурпуры. І сказаў ім Пілат: вось, Чалавек!

Tady vyjšaǔ Ìsus u cârnovym vânku ì ǔ purpury. Ì skazaǔ ìm Pìlat: vos′, Čalavek!

6. Калі ж убачылі Яго першасьвятары і служкі, дык закрычалі: укрыжуй, укрыжуй Яго! Пілат кажа ім: вазьмеце Яго вы і ўкрыжуйце, бо я не знаходжу ў Ім віны.

Kalì ž ubačylì Âgo peršas′vâtary ì služkì, dyk zakryčalì: ukryžuj, ukryžuj Âgo! Pìlat kaža ìm: vaz′mece Âgo vy ì ǔkryžujce, bo â ne znahodžu ǔ Ìm vìny.

7. Юдэі адказвалі яму: мы маем закон, і паводле закона нашага Ён павінен памерці, бо зрабіў Сябе Сынам Божым.

Ûdèì adkazvalì âmu: my maem zakon, ì pavodle zakona našaga Ën pavìnen pamercì, bo zrabìǔ Sâbe Synam Božym.

8. Пілат, пачуўшы гэтае слова, яшчэ больш напалохаўся,

Pìlat, pačuǔšy gètae slova, âščè bol′š napalohaǔsâ,

9. і зноў увайшоў у прэторыю, і сказаў Ісусу: адкуль Ты? Але Ісус ня даў яму адказу.

ì znoǔ uvajšoǔ u prètoryû, ì skazaǔ Ìsusu: adkul′ Ty? Ale Ìsus nâ daǔ âmu adkazu.

10. Пілат кажа Яму: мне не адказваеш? ці ня ведаеш, што я маю ўладу Цябе крыжаваць і ўладу маю Цябе адпусьціць?

Pìlat kaža Âmu: mne ne adkazvaeš? cì nâ vedaeš, što â maû ǔladu Câbe kryžavac′ ì ǔladu maû Câbe adpus′cìc′?

11. Ісус адказваў: ты ня меў бы над Мною ніякае ўлады, калі б ня было дадзена табе зьверху; таму большы грэх на тым, хто перадаў Мяне табе.

Ìsus adkazvaǔ: ty nâ meǔ by nad Mnoû nìâkae ǔlady, kalì b nâ bylo dadzena tabe z′verhu; tamu bol′šy grèh na tym, hto peradaǔ Mâne tabe.

12. З гэтага часу Пілат намагаўся адпусьціць Яго. А Юдэі крычалі: калі адпусьціш Яго, ты ня прыяцель кесару; кожны, хто робіць сябе царом, супрацівіцца кесару.

Z gètaga času Pìlat namagaǔsâ adpus′cìc′ Âgo. A Ûdèì kryčalì: kalì adpus′cìš Âgo, ty nâ pryâcel′ kesaru; kožny, hto robìc′ sâbe carom, supracìvìcca kesaru.

13. Пілат, пачуўшы гэтае слова, вывеў Ісуса і сеў на судзілішчы, на месцы, якое называецца Ліфастратон, а па-Габрэйску Гаввафа.

Pìlat, pačuǔšy gètae slova, vyveǔ Ìsusa ì seǔ na sudzìlìščy, na mescy, âkoe nazyvaecca Lìfastraton, a pa-Gabrèjsku Gavvafa.

14. Тады была пятніца перад Пасхаю, і гадзіна шостая. І сказаў Пілат Юдэям: вось, Цар ваш!

Tady byla pâtnìca perad Pashaû, ì gadzìna šostaâ. Ì skazaǔ Pìlat Ûdèâm: vos′, Car vaš!

15. Але яны закрычалі: вазьмі, вазьмі, укрыжуй Яго! Пілат кажа ім: каб Цара вашага крыжаваць? Першасьвятары адказвалі: няма ў нас цара апроч кесара.

Ale âny zakryčalì: vaz′mì, vaz′mì, ukryžuj Âgo! Pìlat kaža ìm: kab Cara vašaga kryžavac′? Peršas′vâtary adkazvalì: nâma ǔ nas cara aproč kesara.

16. Тады нарэшце ён аддаў Яго ім на крыжаваньне. І ўзялі Ісуса і павялі.

Tady narèšce ën addaǔ Âgo ìm na kryžavan′ne. Ì ǔzâlì Ìsusa ì pavâlì.

17. І, нясучы крыж Свой, Ён выйшаў на месца, называнае Лобным, па-Габрэйску Галгофа;

Ì, nâsučy kryž Svoj, Ën vyjšaǔ na mesca, nazyvanae Lobnym, pa-Gabrèjsku Galgofa;

18. там укрыжавалі Яго і зь Ім двух іншых, па адзін і па другі бок, а пасярэдзіне Ісуса.

tam ukryžavalì Âgo ì z′ Ìm dvuh ìnšyh, pa adzìn ì pa drugì bok, a pasârèdzìne Ìsusa.

19. А Пілат напісаў і надпіс паставіў на крыжы. Напісана было: Ісус Назарэй, Цар Юдэйскі.

A Pìlat napìsaǔ ì nadpìs pastavìǔ na kryžy. Napìsana bylo: Ìsus Nazarèj, Car Ûdèjskì.

20. Гэты надпіс чыталі многія Юдэі, бо месца, дзе быў укрыжаваны Ісус, было недалёка ад горада, і напісана было па-Габрэйску, па-Грэцку, па-Рымску.

Gèty nadpìs čytalì mnogìâ Ûdèì, bo mesca, dze byǔ ukryžavany Ìsus, bylo nedalëka ad gorada, ì napìsana bylo pa-Gabrèjsku, pa-Grècku, pa-Rymsku.

21. А першасьвятары Юдэйскія сказалі Пілату: ня пішы: Цар Юдэйскі, а што Ён казаў: Я Цар Юдэйскі.

A peršas′vâtary Ûdèjskìâ skazalì Pìlatu: nâ pìšy: Car Ûdèjskì, a što Ën kazaǔ: Â Car Ûdèjskì.

22. Пілат адказваў: што я напісаў, тое напісаў.

Pìlat adkazvaǔ: što â napìsaǔ, toe napìsaǔ.

23. А воіны, калі ўкрыжавалі Ісуса, пабралі адзежу Ягоную і падзялілі на чатыры долі, кожнаму воіну доля, і хітон; а хітон быў не пашыты, а ўвесь тканы зьверху.

A voìny, kalì ǔkryžavalì Ìsusa, pabralì adzežu Âgonuû ì padzâlìlì na čatyry dolì, kožnamu voìnu dolâ, ì hìton; a hìton byǔ ne pašyty, a ǔves′ tkany z′verhu.

24. І вось сказалі адзін аднаму: ня будзем разьдзіраць яго, а кінем на яго жэрабя, чый будзе; - хай збудзецца сказанае ў Пісаньні: "падзялілі рызы Мае між сабою і за адзежу Маю кідалі жэрабя". Так учынілі воіны.

Ì vos′ skazalì adzìn adnamu: nâ budzem raz′dzìrac′ âgo, a kìnem na âgo žèrabâ, čyj budze; - haj zbudzecca skazanae ǔ Pìsan′nì: "padzâlìlì ryzy Mae mìž saboû ì za adzežu Maû kìdalì žèrabâ". Tak učynìlì voìny.

25. Каля крыжа Ісуса стаялі Маці Ягоная, і сястра Маці Ягонай Марыя Клеопава, і Марыя Магдаліна.

Kalâ kryža Ìsusa staâlì Macì Âgonaâ, ì sâstra Macì Âgonaj Maryâ Kleopava, ì Maryâ Magdalìna.

26. Ісус, убачыўшы Маці і вучня, які тут стаяў, якога любіў, кажа Маці Сваёй: Жанчына! вось, сын Твой.

Ìsus, ubačyǔšy Macì ì vučnâ, âkì tut staâǔ, âkoga lûbìǔ, kaža Macì Svaëj: Žančyna! vos′, syn Tvoj.

27. Потым кажа вучню: вось, Маці твая! І з гэтага часу вучань гэты ўзяў Яе да сябе.

Potym kaža vučnû: vos′, Macì tvaâ! Ì z gètaga času vučan′ gèty ǔzâǔ Âe da sâbe.

28. Пасьля таго Ісус, ведаючы, што ўжо ўсё сталася, каб збылося Пісаньне, кажа: піць.

Pas′lâ tago Ìsus, vedaûčy, što ǔžo ǔsë stalasâ, kab zbylosâ Pìsan′ne, kaža: pìc′.

29. Тут стаяў посуд, поўны воцату. Воіны, намачыўшы воцатам губку і накалоўшы на ісоп, паднесьлі да вуснаў Ягоных.

Tut staâǔ posud, poǔny vocatu. Voìny, namačyǔšy vocatam gubku ì nakaloǔšy na ìsop, padnes′lì da vusnaǔ Âgonyh.

30. І калі Ісус скаштаваў воцату, сказаў: збылося! І нахіліўшы галаву, аддаў дух.

Ì kalì Ìsus skaštavaǔ vocatu, skazaǔ: zbylosâ! Ì nahìlìǔšy galavu, addaǔ duh.

31. Але як што тады была пятніца, дык Юдэі, каб не пакінуць целаў на крыжы ў суботу, бо тая субота была дзень вялікі, прасілі Пілата, каб перабіць у іх галені і зьняць іх.

Ale âk što tady byla pâtnìca, dyk Ûdèì, kab ne pakìnuc′ celaǔ na kryžy ǔ subotu, bo taâ subota byla dzen′ vâlìkì, prasìlì Pìlata, kab perabìc′ u ìh galenì ì z′nâc′ ìh.

32. І вось, прыйшлі воіны, і ў першага перабілі галені, і ў другога, укрыжаванага зь Ім;

Ì vos′, pryjšlì voìny, ì ǔ peršaga perabìlì galenì, ì ǔ drugoga, ukryžavanaga z′ Ìm;

33. а, падышоўшы да Ісуса, як убачылі Яго ўжо мёртвага, не перабілі ў яго галені,

a, padyšoǔšy da Ìsusa, âk ubačylì Âgo ǔžo mërtvaga, ne perabìlì ǔ âgo galenì,

34. а адзін воін кап'ём працяў Яму рэбры, і адразу выцекла кроў і вада.

a adzìn voìn kap'ëm pracâǔ Âmu rèbry, ì adrazu vycekla kroǔ ì vada.

35. І хто бачыў, засьведчыў, і праўдзівае сьведчаньне ягонае; ён ведае, што кажа ў ісьціне, каб вы паверылі;

Ì hto bačyǔ, zas′vedčyǔ, ì praǔdzìvae s′vedčan′ne âgonae; ën vedae, što kaža ǔ ìs′cìne, kab vy paverylì;

36. бо гэта сталася, хай збудзецца Пісаньне: "косьць Ягоная хай ня будзе зламана".

bo gèta stalasâ, haj zbudzecca Pìsan′ne: "kos′c′ Âgonaâ haj nâ budze zlamana".

37. Гэтак сама і ў іншым месцы Пісаньне кажа: "паглядзяць на Таго, Каго працялі".

Gètak sama ì ǔ ìnšym mescy Pìsan′ne kaža: "paglâdzâc′ na Tago, Kago pracâlì".

38. Пасьля гэтага Язэп з Арыматэі, вучань Ісуса, але тайны - ад страху перад Юдэямі, прасіў у Пілата, каб зьняць Цела Ісусава; і Пілат дазволіў. Той пайшоў і зьняў Цела Ісусава.

Pas′lâ gètaga Âzèp z Arymatèì, vučan′ Ìsusa, ale tajny - ad strahu perad Ûdèâmì, prasìǔ u Pìlata, kab z′nâc′ Cela Ìsusava; ì Pìlat dazvolìǔ. Toj pajšoǔ ì z′nâǔ Cela Ìsusava.

39. Прыйшоў таксама і Мікадым, які прыходзіў раней да Ісуса ўначы, і прынёс сумесь з альясу і сьмірны, літраў каля ста.

Pryjšoǔ taksama ì Mìkadym, âkì pryhodzìǔ ranej da Ìsusa ǔnačy, ì prynës sumes′ z al′âsu ì s′mìrny, lìtraǔ kalâ sta.

40. І вось, узялі яны Цела Ісусавае і ўгарнулі яго ў палатно з пахошчамі, як звычайна хаваюць Юдэі.

Ì vos′, uzâlì âny Cela Ìsusavae ì ǔgarnulì âgo ǔ palatno z pahoščamì, âk zvyčajna havaûc′ Ûdèì.

41. На тым месцы, дзе Ён быў укрыжаваны, быў сад, і ў садзе была магіла новая, у якую яшчэ ніхто ня быў пакладзены:

Na tym mescy, dze Ën byǔ ukryžavany, byǔ sad, ì ǔ sadze byla magìla novaâ, u âkuû âščè nìhto nâ byǔ pakladzeny:

42. там паклалі Ісуса дзеля пятніцы Юдэйскай, бо магіла была блізка.

tam paklalì Ìsusa dzelâ pâtnìcy Ûdèjskaj, bo magìla byla blìzka.

20 Кіраўнік

1. У першы ж дзень тыдня Марыя Магдаліна прыходзіць да магілы раніцай, яшчэ прыцемкам, і бачыць, што камень адвалены ад магілы;

U peršy ž dzen′ tydnâ Maryâ Magdalìna pryhodzìc′ da magìly ranìcaj, âščè prycemkam, ì bačyc′, što kamen′ advaleny ad magìly;

2. і вось бяжыць, і прыходзіць да Сымона Пятра і да другога вучня, якога любіў Ісус, і кажа ім: зьнесьлі Госпада з магілы, і ня ведаем, дзе паклалі Яго.

ì vos′ bâžyc′, ì pryhodzìc′ da Symona Pâtra ì da drugoga vučnâ, âkoga lûbìǔ Ìsus, ì kaža ìm: z′nes′lì Gospada z magìly, ì nâ vedaem, dze paklalì Âgo.

3. Адразу выйшаў Пётр і другі вучань, і пайшлі да магілы;

Adrazu vyjšaǔ Pëtr ì drugì vučan′, ì pajšlì da magìly;

4. яны пабеглі абодва разам; але другі вучань бег хутчэй за Пятра, і прыйшоў да магілы першы,

âny pabeglì abodva razam; ale drugì vučan′ beg hutčèj za Pâtra, ì pryjšoǔ da magìly peršy,

5. і нахіліўшыся, убачыў палотны, якія там ляжалі: але не ўвайшоў у магілу.

ì nahìlìǔšysâ, ubačyǔ palotny, âkìâ tam lâžalì: ale ne ǔvajšoǔ u magìlu.

6. Сьледам за ім прыходзіць Сымон Пётр, і ўваходзіць у магілу, і бачыць адны палотны, якія там ляжалі.

S′ledam za ìm pryhodzìc′ Symon Pëtr, ì ǔvahodzìc′ u magìlu, ì bačyc′ adny palotny, âkìâ tam lâžalì.

7. і хустку, якая была на галаве Ягонай, не з палотнамі яна ляжала, а асобна, скручаная, на іншым месцы.

ì hustku, âkaâ byla na galave Âgonaj, ne z palotnamì âna lâžala, a asobna, skručanaâ, na ìnšym mescy.

8. Тады ўвайшоў і другі вучань, што прыбег раней да магілы, і ўбачыў, і ўвераваў;

Tady ǔvajšoǔ ì drugì vučan′, što prybeg ranej da magìly, ì ǔbačyǔ, ì ǔveravaǔ;

9. бо яны яшчэ ня ведалі з Пісаньня, што Яму належала паўстаць зь мёртвых.

bo âny âščè nâ vedalì z Pìsan′nâ, što Âmu naležala paǔstac′ z′ mërtvyh.

10. І вось, вучні зноў вярнуліся да сябе.

Ì vos′, vučnì znoǔ vârnulìsâ da sâbe.

11. А Марыя стаяла каля магілы і плакала; і калі плакала, нахілілася да магілы

A Maryâ staâla kalâ magìly ì plakala; ì kalì plakala, nahìlìlasâ da magìly

12. і бачыць двух анёлаў, у белым адзеньні сядзяць, адзін у галовах, другі каля ног, дзе ляжала Цела Ісусава.

ì bačyc′ dvuh anëlaǔ, u belym adzen′nì sâdzâc′, adzìn u galovah, drugì kalâ nog, dze lâžala Cela Ìsusava.

13. І яны кажуць ёй: жанчына! чаго ты плачаш? Кажа ім: зьнесьлі Госпада майго, і ня ведаю, дзе паклалі Яго.

Ì âny kažuc′ ëj: žančyna! čago ty plačaš? Kaža ìm: z′nes′lì Gospada majgo, ì nâ vedaû, dze paklalì Âgo.

14. Сказаўшы гэта, абярнулася і ўбачыла - стаіць Ісус; ды не пазнала, што гэта Ісус.

Skazaǔšy gèta, abârnulasâ ì ǔbačyla - staìc′ Ìsus; dy ne paznala, što gèta Ìsus.

15. Ісус кажа ёй: жанчына! чаго ты плачаш? каго шукаеш? Яна, думаючы, што гэта садоўнік, кажа Яму: спадару! калі ты вынес Яго, скажы мне, дзе ты паклаў Яго, і я забяру Яго.

Ìsus kaža ëj: žančyna! čago ty plačaš? kago šukaeš? Âna, dumaûčy, što gèta sadoǔnìk, kaža Âmu: spadaru! kalì ty vynes Âgo, skažy mne, dze ty paklaǔ Âgo, ì â zabâru Âgo.

16. Ісус кажа ёй: Марыя! Яна, абярнуўшыся, кажа Яму: Раввуні! - што азначае: Настаўнік!

Ìsus kaža ëj: Maryâ! Âna, abârnuǔšysâ, kaža Âmu: Ravvunì! - što aznačae: Nastaǔnìk!

17. Ісус кажа ёй: не кранайся Мяне, бо Я яшчэ ня ўзыйшоў да Айца Майго; а ідзі да братоў Маіх і скажы ім: узыходжу да Айца Майго і Айца вашага, і да Бога Майго і Бога вашага.

Ìsus kaža ëj: ne kranajsâ Mâne, bo Â âščè nâ ǔzyjšoǔ da Ajca Majgo; a ìdzì da bratoǔ Maìh ì skažy ìm: uzyhodžu da Ajca Majgo ì Ajca vašaga, ì da Boga Majgo ì Boga vašaga.

18. Марыя Магдаліна ідзе і абвяшчае вучням, што бачыла Госпада, і што Ён гэта сказаў ёй.

Maryâ Magdalìna ìdze ì abvâščae vučnâm, što bačyla Gospada, ì što Ën gèta skazaǔ ëj.

19. У той самы першы дзень тыдня ўвечары, калі дзьверы дома, дзе зьбіраліся вучні Ягоныя, былі замкнутыя з апасеньня перад Юдэямі, прыйшоў Ісус і стаў пасярод, і кажа ім: мір вам!

U toj samy peršy dzen′ tydnâ ǔvečary, kalì dz′very doma, dze z′bìralìsâ vučnì Âgonyâ, bylì zamknutyâ z apasen′nâ perad Ûdèâmì, pryjšoǔ Ìsus ì staǔ pasârod, ì kaža ìm: mìr vam!

20. Сказаўшы гэта, Ён паказаў ім рукі !і ногі) і рэбры Свае. Вучні ўзрадаваліся, убачыўшы Госпада.

Skazaǔšy gèta, Ën pakazaǔ ìm rukì !ì nogì) ì rèbry Svae. Vučnì ǔzradavalìsâ, ubačyǔšy Gospada.

21. А Ісус сказаў ім другі раз: мір вам! як паслаў Мяне Айцец, так і Я пасылаю вас.

A Ìsus skazaǔ ìm drugì raz: mìr vam! âk paslaǔ Mâne Ajcec, tak ì Â pasylaû vas.

22. Сказаўшы гэта, дзьмухнуў, і кажа ім: прымеце Духа Сьвятога:

Skazaǔšy gèta, dz′muhnuǔ, ì kaža ìm: prymece Duha S′vâtoga:

23. каму даруеце грахі, таму даруюцца: на кім пакінеце, на тым застануцца.

kamu daruece grahì, tamu daruûcca: na kìm pakìnece, na tym zastanucca.

24. А Тамаш, адзін з дванаццацёх, называны Блізьнюк, ня быў тут зь імі, калі прыходзіў Ісус.

A Tamaš, adzìn z dvanaccacëh, nazyvany Blìz′nûk, nâ byǔ tut z′ ìmì, kalì pryhodzìǔ Ìsus.

25. Другія вучні сказалі яму: мы бачылі Госпада. Але ён сказаў ім: калі ня ўбачу на руках у Яго ранаў ад цьвікоў, і не ўкладу пальца майго ў раны ад цьвікоў, і ня ўкладу рукі маёй у рэбры Ягоныя, не паверу.

Drugìâ vučnì skazalì âmu: my bačylì Gospada. Ale ën skazaǔ ìm: kalì nâ ǔbaču na rukah u Âgo ranaǔ ad c′vìkoǔ, ì ne ǔkladu pal′ca majgo ǔ rany ad c′vìkoǔ, ì nâ ǔkladu rukì maëj u rèbry Âgonyâ, ne paveru.

26. Праз восем дзён зноў былі ў доме вучні Ягоныя, і Тамаш зь імі. Прыйшоў Ісус, калі дзьверы былі замкнутыя, стаў пасярод іх і сказаў: мір вам!

Praz vosem dzën znoǔ bylì ǔ dome vučnì Âgonyâ, ì Tamaš z′ ìmì. Pryjšoǔ Ìsus, kalì dz′very bylì zamknutyâ, staǔ pasârod ìh ì skazaǔ: mìr vam!

27. Потым кажа Тамашу: падай палец твой сюды і паглядзі рукі Мае; падай руку тваю і ўкладзі ў рэбры Мае; і ня будзь недаверкам, а вернікам.

Potym kaža Tamašu: padaj palec tvoj sûdy ì paglâdzì rukì Mae; padaj ruku tvaû ì ǔkladzì ǔ rèbry Mae; ì nâ budz′ nedaverkam, a vernìkam.

28. Тамаш сказаў Яму ў адказ: Госпадзе мой і Божа мой!

Tamaš skazaǔ Âmu ǔ adkaz: Gospadze moj ì Boža moj!

29. Ісус кажа яму: ты паверыў таму, што ўбачыў Мяне; дабрашчасныя тыя, што ня бачыўшы - паверылі.

Ìsus kaža âmu: ty paveryǔ tamu, što ǔbačyǔ Mâne; dabraščasnyâ tyâ, što nâ bačyǔšy - paverylì.

30. Многа стварыў Ісус перад вучнямі Сваімі і іншых цудаў, пра якія не напісана ў кнізе гэтай;

Mnoga stvaryǔ Ìsus perad vučnâmì Svaìmì ì ìnšyh cudaǔ, pra âkìâ ne napìsana ǔ knìze gètaj;

31. а гэта напісана, каб вы ўверавалі, што Ісус ёсьць Хрыстос, Сын Божы, і, веруючы, мелі жыцьцё вечнае ў імя Ягонае.

a gèta napìsana, kab vy ǔveravalì, što Ìsus ës′c′ Hrystos, Syn Božy, ì, veruûčy, melì žyc′cë večnae ǔ ìmâ Âgonae.

21 Кіраўнік

1. Пасьля таго зноў зьявіўся Ісус вучням Сваім пры моры Тыверыядскім. А зьявіўся так:

Pas′lâ tago znoǔ z′âvìǔsâ Ìsus vučnâm Svaìm pry mory Tyveryâdskìm. A z′âvìǔsâ tak:

2. былі разам Сымон Пётр, і Тамаш, называны Блізьнюк, і Натанаіл з Каны Галілейскай, і сыны Зевядзеевыя, і двое іншых з вучняў Ягоных.

bylì razam Symon Pëtr, ì Tamaš, nazyvany Blìz′nûk, ì Natanaìl z Kany Galìlejskaj, ì syny Zevâdzeevyâ, ì dvoe ìnšyh z vučnâǔ Âgonyh.

3. Сымон Пётр кажа ім: іду лавіць рыбу. Кажуць яму: ідзём і мы з табою. Пайшлі, і адразу ўвайшлі ў лодку, і не злавілі ў тую ноч нічога.

Symon Pëtr kaža ìm: ìdu lavìc′ rybu. Kažuc′ âmu: ìdzëm ì my z taboû. Pajšlì, ì adrazu ǔvajšlì ǔ lodku, ì ne zlavìlì ǔ tuû noč nìčoga.

4. А як ужо разьвіднела, Ісус стаяў на беразе; але вучні не пазналі, што гэта Ісус.

A âk užo raz′vìdnela, Ìsus staâǔ na beraze; ale vučnì ne paznalì, što gèta Ìsus.

5. Ісус кажа ім: дзеці! ці ёсьць у вас ежа якая? Яны адказалі Яму: няма.

Ìsus kaža ìm: dzecì! cì ës′c′ u vas eža âkaâ? Âny adkazalì Âmu: nâma.

6. А Ён сказаў ім: закіньце нерат па правы бок лодкі, і зловіце. Яны закінулі, і ўжо не маглі выцягнуць нерат ад мноства рыбы.

A Ën skazaǔ ìm: zakìn′ce nerat pa pravy bok lodkì, ì zlovìce. Âny zakìnulì, ì ǔžo ne maglì vycâgnuc′ nerat ad mnostva ryby.

7. Тады вучань, якога любіў Ісус, кажа Пётру: гэта Гасподзь. А Сымон Пётр, пачуўшы, што гэта Гасподзь, апаясаўся шатай, - бо ён быў голы, - і кінуўся ў мора;

Tady vučan′, âkoga lûbìǔ Ìsus, kaža Pëtru: gèta Gaspodz′. A Symon Pëtr, pačuǔšy, što gèta Gaspodz′, apaâsaǔsâ šataj, - bo ën byǔ goly, - ì kìnuǔsâ ǔ mora;

8. а іншыя вучні прыплылі ў лодцы, - бо недалёка былі ад зямлі, локцяў каля дзьвюхсот, - цягнучы нерат з рыбаю.

a ìnšyâ vučnì pryplylì ǔ lodcy, - bo nedalëka bylì ad zâmlì, lokcâǔ kalâ dz′vûhsot, - câgnučy nerat z rybaû.

9. А калі выйшлі на зямлю, бачаць раскладзенае вогнішча і на ім ляжыць рыба і хлеб.

A kalì vyjšlì na zâmlû, bačac′ raskladzenae vognìšča ì na ìm lâžyc′ ryba ì hleb.

10. Ісус кажа ім: прынясеце рыбы, якое вы цяпер налавілі.

Ìsus kaža ìm: prynâsece ryby, âkoe vy câper nalavìlì.

11. Сымон Пётр пайшоў і выцягнуў на зямлю нерат зь вялікімі рыбінамі, якіх было сто пяцьдзясят тры; і пры мностве такім не парвалася сетка.

Symon Pëtr pajšoǔ ì vycâgnuǔ na zâmlû nerat z′ vâlìkìmì rybìnamì, âkìh bylo sto pâc′dzâsât try; ì pry mnostve takìm ne parvalasâ setka.

12. Ісус кажа ім: прыйдзеце, абедайце. З вучняў жа ніхто не адважыўся папытацца ў Яго: хто Ты?, ведаючы, што гэта Гасподзь.

Ìsus kaža ìm: pryjdzece, abedajce. Z vučnâǔ ža nìhto ne advažyǔsâ papytacca ǔ Âgo: hto Ty?, vedaûčy, što gèta Gaspodz′.

13. Ісус прыходзіць, бярэ хлеб і дае ім, гэтак сама і рыбу.

Ìsus pryhodzìc′, bârè hleb ì dae ìm, gètak sama ì rybu.

14. Гэта ўжо трэйці раз зьявіўся Ісус вучням Сваім пасьля ўваскрэсеньня Свайго зь мёртвых.

Gèta ǔžo trèjcì raz z′âvìǔsâ Ìsus vučnâm Svaìm pas′lâ ǔvaskrèsen′nâ Svajgo z′ mërtvyh.

15. І калі яны абедалі, Ісус кажа Сымону Пятру: Сымоне Ёнін! ці любіш ты Мяне больш, чым яны? Пётр кажа Яму: так, Госпадзе! Ты ведаеш, што я люблю Цябе. Ісус кажа яму: пасьві ягняты Мае.

Ì kalì âny abedalì, Ìsus kaža Symonu Pâtru: Symone Ënìn! cì lûbìš ty Mâne bol′š, čym âny? Pëtr kaža Âmu: tak, Gospadze! Ty vedaeš, što â lûblû Câbe. Ìsus kaža âmu: pas′vì âgnâty Mae.

16. Яшчэ кажа яму другі раз: Сымоне Ёнін! ці любіш ты Мяне? Пётр кажа Яму: так, Госпадзе! Ты ведаеш, што я люблю Цябе. Ісус кажа яму: пасьві авечкі мае.

Âščè kaža âmu drugì raz: Symone Ënìn! cì lûbìš ty Mâne? Pëtr kaža Âmu: tak, Gospadze! Ty vedaeš, što â lûblû Câbe. Ìsus kaža âmu: pas′vì avečkì mae.

17. Кажа яму трэйці раз: Сымоне Ёнін! ці любіш ты Мяне? Пятра замаркоціўся, што трэйці раз спытаўся ў яго: "ці любіш Мяне?" і сказаў Яму: Госпадзе! Ты ўсё ведаеш; Ты ведаеш, што я люблю Цябе. Ісус кажа яму: пасьві авечкі Мае;

Kaža âmu trèjcì raz: Symone Ënìn! cì lûbìš ty Mâne? Pâtra zamarkocìǔsâ, što trèjcì raz spytaǔsâ ǔ âgo: "cì lûbìš Mâne?" ì skazaǔ Âmu: Gospadze! Ty ǔsë vedaeš; Ty vedaeš, što â lûblû Câbe. Ìsus kaža âmu: pas′vì avečkì Mae;

18. праўду, праўду кажу табе: калі ты быў малады, дык апаясваўся сам і хадзіў, куды хацеў; а калі састарышся, дык выцягнеш рукі твае, і другі апаяша цябе і павядзе, куды ня хочаш.

praǔdu, praǔdu kažu tabe: kalì ty byǔ malady, dyk apaâsvaǔsâ sam ì hadzìǔ, kudy haceǔ; a kalì sastaryšsâ, dyk vycâgneš rukì tvae, ì drugì apaâša câbe ì pavâdze, kudy nâ hočaš.

19. А сказаў гэта, даючы зразумець, якою сьмерцю Пётр праславіць Бога. І, сказаўшы гэта, кажа яму: ідзі за Мною.

A skazaǔ gèta, daûčy zrazumec′, âkoû s′mercû Pëtr praslavìc′ Boga. Ì, skazaǔšy gèta, kaža âmu: ìdzì za Mnoû.

20. А Пётр, абярнуўшыся, бачыць - за ім ідзе вучань, якога любіў Ісус, і які на вячэры, на грудзі яму схіліўшыся, сказаў: Госпадзе! хто цябе прадасьць?

A Pëtr, abârnuǔšysâ, bačyc′ - za ìm ìdze vučan′, âkoga lûbìǔ Ìsus, ì âkì na vâčèry, na grudzì âmu shìlìǔšysâ, skazaǔ: Gospadze! hto câbe pradas′c′?

21. Яго ўбачыўшы, Пётр кажа Ісусу: Госпадзе! а ён што?

Âgo ǔbačyǔšy, Pëtr kaža Ìsusu: Gospadze! a ën što?

22. Ісус кажа яму: калі Я хачу, каб ён заставаўся, пакуль прыйду, што табе да таго? ты ідзі за Мною.

Ìsus kaža âmu: kalì Â haču, kab ën zastavaǔsâ, pakul′ pryjdu, što tabe da tago? ty ìdzì za Mnoû.

23. І пранеслася гэтае слова паміж братамі, што вучань той не памрэ. Але Ісус не сказаў яму, што не памрэ, а: калі Я хачу, каб ён заставаўся, пакуль прыйду, што табе да таго?

Ì praneslasâ gètae slova pamìž bratamì, što vučan′ toj ne pamrè. Ale Ìsus ne skazaǔ âmu, što ne pamrè, a: kalì Â haču, kab ën zastavaǔsâ, pakul′ pryjdu, što tabe da tago?

24. Гэты вучань і сьведчыць пра гэта і напісаў гэта: і ведаем, што ў ісьціне сьведчаньне ягонае.

Gèty vučan′ ì s′vedčyc′ pra gèta ì napìsaǔ gèta: ì vedaem, što ǔ ìs′cìne s′vedčan′ne âgonae.

25. Многа й іншага стварыў Ісус; але калі б пісаць пра тое падрабязна, дык, думаю, і самому сьвету не ўвабраць напісаных кніг. Амін.

Mnoga j ìnšaga stvaryǔ Ìsus; ale kalì b pìsac′ pra toe padrabâzna, dyk, dumaû, ì samomu s′vetu ne ǔvabrac′ napìsanyh knìg. Amìn.

ДЗЕІ DZEÌ

1 Кіраўнік

1. Першую кнігу напісаў я табе, Феафіле, пра ўсё, што Ісус рабіў і чаму вучыў ад пачатку

Peršuû knìgu napìsaǔ â tabe, Feafìle, pra ǔsë, što Ìsus rabìǔ ì čamu vučyǔ ad pačatku

2. аж па той дзень, калі Ён узьнёсься, даўшы праз Духа Сьвятога наказы Апосталам, якіх Ён выбраў,

až pa toj dzen′, kalì Ën uz′nës′sâ, daǔšy praz Duha S′vâtoga nakazy Apostalam, âkìh Ën vybraǔ,

3. якім зьявіў Сябе жывога пасьля цярпеньняў Сваіх з многімі слушнымі доказамі, сорак дзён паказваючыся ім і апавядаючы пра Царства Божае;

âkìm z′âvìǔ Sâbe žyvoga pas′lâ cârpen′nâǔ Svaìh z mnogìmì slušnymì dokazamì, sorak dzën pakazvaûčysâ ìm ì apavâdaûčy pra Carstva Božae;

4. і, сабраўшы іх, Ён загадаў ім: не адлучайцеся зь Ерусаліма, а чакайце абяцанага ад Айца, пра што вы чулі ад Мяне;

ì, sabraǔšy ìh, Ën zagadaǔ ìm: ne adlučajcesâ z′ Erusalìma, a čakajce abâcanaga ad Ajca, pra što vy čulì ad Mâne;

5. бо Ян хрысьціў вадою, а вы, празь нямнога дзён пасьля будзеце ахрышчаны Духам Сьвятым.

bo Ân hrys′cìǔ vadoû, a vy, praz′ nâmnoga dzën pas′lâ budzece ahryščany Duham S′vâtym.

6. Пасьля гэтага яны, сыйшоўшыся, пыталіся ў Яго, кажучы: ці ня гэтым часам, Госпадзе, аднаўляеш Ты царства Ізраілю?

Pas′lâ gètaga âny, syjšoǔšysâ, pytalìsâ ǔ Âgo, kažučy: cì nâ gètym časam, Gospadze, adnaǔlâeš Ty carstva Ìzraìlû?

7. А Ён сказаў ім: ня вам ведаць часіны ці поры, якія Айцец назначыў Сваёй уладай;

A Ën skazaǔ ìm: nâ vam vedac′ časìny cì pory, âkìâ Ajcec naznačyǔ Svaëj uladaj;

8. а вы прымеце сілу, як зыйдзе на вас Дух Сьвяты, і будзеце Мне за сьведкаў у Ерусаліме і ва ўсёй Юдэі і Самарыі і нават па край зямлі.

a vy prymece sìlu, âk zyjdze na vas Duh S′vâty, ì budzece Mne za s′vedkaǔ u Erusalìme ì va ǔsëj Ûdèì ì Samaryì ì navat pa kraj zâmlì.

9. Сказаўшы гэта, Ён узьнёсься на вачах у іх, і воблака ўзяло Яго з вачэй іхніх.

Skazaǔšy gèta, Ën uz′nës′sâ na vačah u ìh, ì voblaka ǔzâlo Âgo z vačèj ìhnìh.

10. І калі яны глядзелі на неба падчас ўшэсьця Ягонага, раптам сталі перад імі два мужы ў белым убраньні

Ì kalì âny glâdzelì na neba padčas ǔšès′câ Âgonaga, raptam stalì perad ìmì dva mužy ǔ belym ubran′nì

11. і сказалі: мужы Галілейскія! што вы стаіце і глядзіце на неба? Гэты Ісус, што ўзьнёсься ад вас на неба, прыйдзе гэтак сама, як вы бачылі Яго, калі ўзносіўся на неба.

ì skazalì: mužy Galìlejskìâ! što vy staìce ì glâdzìce na neba? Gèty Ìsus, što ǔz′nës′sâ ad vas na neba, pryjdze gètak sama, âk vy bačylì Âgo, kalì ǔznosìǔsâ na neba.

12. Тады яны вярнуліся ў Ерусалім з гары, якая называецца Аліўнай, што блізь Ерусаліма, адлеглай на дзень суботні хады.

Tady âny vârnulìsâ ǔ Erusalìm z gary, âkaâ nazyvaecca Alìǔnaj, što blìz′ Erusalìma, adleglaj na dzen′ subotnì hady.

13. І як прыйшлі, увайшлі ў сьвятліцу, дзе і заставаліся, Пётр і Якаў, Ян і Андрэй, Піліп і Тамаш, Барталамей і Мацьвей, Якаў Алфееў і Сымон Зілот, і Юда, брат Якаваў;

Ì âk pryjšlì, uvajšlì ǔ s′vâtlìcu, dze ì zastavalìsâ, Pëtr ì Âkaǔ, Ân ì Andrèj, Pìlìp ì Tamaš, Bartalamej ì Mac′vej, Âkaǔ Alfeeǔ ì Symon Zìlot, ì Ûda, brat Âkavaǔ;

14. усе яны аднадушна былі ў малітве і ў маленьні, зь некаторымі жанчынамі і Марыяю, Маці Ісусавай, і з братамі Ягонымі.

use âny adnadušna bylì ǔ malìtve ì ǔ malen′nì, z′ nekatorymì žančynamì ì Maryâû, Macì Ìsusavaj, ì z bratamì Âgonymì.

15. І ў тыя дні Пётр, стаўшы сярод вучняў, сказаў -

Ì ǔ tyâ dnì Pëtr, staǔšy sârod vučnâǔ, skazaǔ -

16. (а было ж сабралася людзей каля ста дваццаці) - мужы браты! мелася спраўдзіцца тое, што ў Пісаньні прадказаў Дух Сьвяты вуснамі Давідавымі пра Юду, які навёў тых, што схапілі Ісуса;

(a bylo ž sabralasâ lûdzej kalâ sta dvaccacì) - mužy braty! melasâ spraǔdzìcca toe, što ǔ Pìsan′nì pradkazaǔ Duh S′vâty vusnamì Davìdavymì pra Ûdu, âkì navëǔ tyh, što shapìlì Ìsusa;

17. бо ён быў залічаны да нас і атрымаў пакліканьне да служэньня гэтага;

bo ën byǔ zalìčany da nas ì atrymaǔ paklìkan′ne da služèn′nâ gètaga;

18. але набыў зямлю несправядлівай цаною і, калі зрынуўся, раскалолася чэрава ягонае, і вывернуліся вантробы ягоныя;

ale nabyǔ zâmlû nespravâdlìvaj canoû ì, kalì zrynuǔsâ, raskalolasâ čèrava âgonae, ì vyvernulìsâ vantroby âgonyâ;

19. і гэта сталася вядома ўсім жыхарам Ерусаліма, так што зямля тая на айчыннай іхняй мове названа Акелдамб, што азначае "зямля крыві".

ì gèta stalasâ vâdoma ǔsìm žyharam Erusalìma, tak što zâmlâ taâ na ajčynnaj ìhnâj move nazvana Akeldamb, što aznačae "zâmlâ kryvì".

20. А ў кнізе Псальмаў напісана: "хай двор ягоны пусткаю стане, і ў ім хай жывога ня будзе", і: "пасад ягоны іншы хай прыйме".

A ǔ knìze Psal′maǔ napìsana: "haj dvor âgony pustkaû stane, ì ǔ ìm haj žyvoga nâ budze", ì: "pasad âgony ìnšy haj pryjme".

21. Дык трэба, каб адзін з тых, што былі з намі праз увесь той час, калі заставаўся і гутарыў з намі Гасподзь Ісус,

Dyk trèba, kab adzìn z tyh, što bylì z namì praz uves′ toj čas, kalì zastavaǔsâ ì gutaryǔ z namì Gaspodz′ Ìsus,

22. пачынаючы ад хрышчэньня Янавага па той дзень, калі Ён узьнёсься ад нас, быў разам з намі сьведкам уваскрэсеньня Яго.

pačynaûčy ad hryščèn′nâ Ânavaga pa toj dzen′, kalì Ën uz′nës′sâ ad nas, byǔ razam z namì s′vedkam uvaskrèsen′nâ Âgo.

23. І паставілі двух: Язэпа, якога звалі Варсавам, празванага Юстам, і Мацьвія,

Ì pastavìlì dvuh: Âzèpa, âkoga zvalì Varsavam, prazvanaga Ûstam, ì Mac′vìâ,

24. і памаліліся і сказалі: Ты, Госпадзе, Сэрцаведзе ўсіх, пакажы з гэтых двух аднаго, якога Ты выбраў,

ì pamalìlìsâ ì skazalì: Ty, Gospadze, Sèrcavedze ǔsìh, pakažy z gètyh dvuh adnago, âkoga Ty vybraǔ,

25. прыняць пакліканьне гэтага служэньня і апостальства, ад якога адпаўся Юда, каб ісьці ў сваё месца.

prynâc′ paklìkan′ne gètaga služèn′nâ ì apostal′stva, ad âkoga adpaǔsâ Ûda, kab ìs′cì ǔ svaë mesca.

26. І кінулі на іх жэрабя, і выпала жэрабя Мацьвію, і ён далучаны да адзінаццаці апосталаў.

Ì kìnulì na ìh žèrabâ, ì vypala žèrabâ Mac′vìû, ì ën dalučany da adzìnaccacì apostalaǔ.

2 Кіраўнік

1. Калі настаў дзень Пяцідзясятніцы, усе яны былі аднадушна разам.

Kalì nastaǔ dzen′ Pâcìdzâsâtnìcy, use âny bylì adnadušna razam.

2. І раптам зрабіўся шум зь неба, як бы ад павеву моцнага ветру, і напоўніў увесь дом, дзе яны былі.

Ì raptam zrabìǔsâ šum z′ neba, âk by ad pavevu mocnaga vetru, ì napoǔnìǔ uves′ dom, dze âny bylì.

3. І зьявіліся ім языкі падзеленыя, як бы вогненныя, і апусьціліся па адным на кожнага зь іх.

Ì z′âvìlìsâ ìm âzykì padzelenyâ, âk by vognennyâ, ì apus′cìlìsâ pa adnym na kožnaga z′ ìh.

4. І напоўніліся ўсе Духам Сьвятым і пачалі гаварыць на іншых мовах, як Дух даваў ім вяшчаць.

Ì napoǔnìlìsâ ǔse Duham S′vâtym ì pačalì gavaryc′ na ìnšyh movah, âk Duh davaǔ ìm vâščac′.

5. А ў Ерусаліме былі Юдэі, людзі набожныя, з усякага народу пад нябёсамі.

A ǔ Erusalìme bylì Ûdèì, lûdzì nabožnyâ, z usâkaga narodu pad nâbësamì.

6. Калі зрабіўся гэты шум, сабраліся людзі, і захваляваліся, бо кожны чуў іх, што гавораць на ягонай мове.

Kalì zrabìǔsâ gèty šum, sabralìsâ lûdzì, ì zahvalâvalìsâ, bo kožny čuǔ ìh, što gavorac′ na âgonaj move.

7. І ўсе зьдзіўляліся і дзівавалі, кажучы паміж сабою: гэтыя, што гавораць, ці ня ўсе Галілеяне?

Ì ǔse z′dzìǔlâlìsâ ì dzìvavalì, kažučy pamìž saboû: gètyâ, što gavorac′, cì nâ ǔse Galìleâne?

8. Як жа мы чуем кожны сваю мову, у якой нарадзіліся,

Âk ža my čuem kožny svaû movu, u âkoj naradzìlìsâ,

9. Парфяне і Мідзяне і Эламіты, і жыхары Месапатаміі, Юдэі і Кападокіі, Понта і Асіі,

Parfâne ì Mìdzâne ì Èlamìty, ì žyhary Mesapatamìì, Ûdèì ì Kapadokìì, Ponta ì Asìì,

10. Фрыгіі і Памфіліі, Егіпта і частак Лівіі, што мяжуюцца з Кірынеяй, і прышлыя з Рыма, Юдэі і празеліты,

Frygìì ì Pamfìlìì, Egìpta ì častak Lìvìì, što mâžuûcca z Kìryneâj, ì pryšlyâ z Ryma, Ûdèì ì prazelìty,

11. Крыцяне і Аравіцяне, - чуем іх, як гавораць нашымі мовамі пра вялікія дзеі Божыя?

Krycâne ì Aravìcâne, - čuem ìh, âk gavorac′ našymì movamì pra vâlìkìâ dzeì Božyâ?

12. І зьдзіўляліся ўсе і недаўмёна казалі адзін аднаму: што гэта азначае?

Ì z′dzìǔlâlìsâ ǔse ì nedaǔmëna kazalì adzìn adnamu: što gèta aznačae?

13. А іншыя, насьміхаючыся, казалі: яны апіліся салодкім віном.

A ìnšyâ, nas′mìhaûčysâ, kazalì: âny apìlìsâ salodkìm vìnom.

14. А Пётр, стаўшы з адзінаццацьцю, узвысіў голас свой і прамовіў да іх: мужы Юдэйскія і ўсе, хто жыве ў Ерусаліме! гэта хай будзе вам вядома, і слухайце словы мае:

A Pëtr, staǔšy z adzìnaccac′cû, uzvysìǔ golas svoj ì pramovìǔ da ìh: mužy Ûdèjskìâ ì ǔse, hto žyve ǔ Erusalìme! gèta haj budze vam vâdoma, ì sluhajce slovy mae:

15. яны не апіліся, як вы думаеце, бо цяпер трэйцяя гадзіна дня;

âny ne apìlìsâ, âk vy dumaece, bo câper trèjcââ gadzìna dnâ;

16. а гэта ёсьць прадказанае прарокам Ёілем:

a gèta ës′c′ pradkazanae prarokam Ëìlem:

17. "І будзе ў апошнія дні, кажа Бог, вылью ад Духа Майго на ўсякую плоць; і будуць прарочыць сыны вашыя і дочкі вашыя; і хлопцы вашыя будуць бачыць відзежы, і старцы вашыя снамі на розум наставяцца;

"Ì budze ǔ apošnìâ dnì, kaža Bog, vyl′û ad Duha Majgo na ǔsâkuû ploc′; ì buduc′ praročyc′ syny vašyâ ì dočkì vašyâ; ì hlopcy vašyâ buduc′ bačyc′ vìdzežy, ì starcy vašyâ snamì na rozum nastavâcca;

18. і на рабоў Маіх і на рабыняў Маіх у тыя дні вылью ад Духа Майго, і будуць прарочыць.

ì na raboǔ Maìh ì na rabynâǔ Maìh u tyâ dnì vyl′û ad Duha Majgo, ì buduc′ praročyc′.

19. І дам цуды на небе ўгары і азнакі на зямлі ўнізе, кроў і вагонь і куродым:

Ì dam cudy na nebe ǔgary ì aznakì na zâmlì ǔnìze, kroǔ ì vagon′ ì kurodym:

20. сонца абернецца ў цемру, і месяц у кроў, перш чым настане дзень Гасподні, вялікі і прасьветлены.

sonca abernecca ǔ cemru, ì mesâc u kroǔ, perš čym nastane dzen′ Gaspodnì, vâlìkì ì pras′vetleny.

21. І будзе: кожны, хто пакліча імя Гасподняе, уратуецца".

Ì budze: kožny, hto paklìča ìmâ Gaspodnâe, uratuecca".

22. Мужы Ізраільскія! выслухайце словы гэтыя: Ісуса Назарэя, Мужа, засьведчанага вам ад Бога сіламі і цудамі і азнакамі, якія Бог утварыў празь Яго сярод вас, як і самі ведаеце,

Mužy Ìzraìl′skìâ! vysluhajce slovy gètyâ: Ìsusa Nazarèâ, Muža, zas′vedčanaga vam ad Boga sìlamì ì cudamì ì aznakamì, âkìâ Bog utvaryǔ praz′ Âgo sârod vas, âk ì samì vedaece,

23. Яго, паводле пэўнае рады і з прадбачаньня Божага выдадзенага, вы ўзялі і, прыбіўшы цьвікамі рукамі беззаконьнікаў, забілі;

Âgo, pavodle pèǔnae rady ì z pradbačan′nâ Božaga vydadzenaga, vy ǔzâlì ì, prybìǔšy c′vìkamì rukamì bezzakon′nìkaǔ, zabìlì;

24. але Бог уваскрэсіў Яго, разарваўшы повязі сьмерці, бо ёй немагчыма было ўтрымаць Яго.

ale Bog uvaskrèsìǔ Âgo, razarvaǔšy povâzì s′mercì, bo ëj nemagčyma bylo ǔtrymac′ Âgo.

25. Бо Давід кажа пра Яго: "бачыў я перад сабою Госпада заўсёды; бо Ён праваруч мяне, каб Я не пахіснуўся.

Bo Davìd kaža pra Âgo: "bačyǔ â perad saboû Gospada zaǔsëdy; bo Ën pravaruč mâne, kab Â ne pahìsnuǔsâ.

26. Таму ўзрадавалася сэрца маё, і ўзьвесяліўся язык мой; нават і плоць мая супакоіцца ў спадзяваньні,

Tamu ǔzradavalasâ sèrca maë, ì ǔz′vesâlìǔsâ âzyk moj; navat ì ploc′ maâ supakoìcca ǔ spadzâvan′nì,

27. бо Ты не пакінеш душы мае ў пекле і не дасі Сьвятому Твайму пабачыць тленьне.

bo Ty ne pakìneš dušy mae ǔ pekle ì ne dasì S′vâtomu Tvajmu pabačyc′ tlen′ne.

28. Ты даў мне спазнаць дарогу жыцьця; Ты напоўніш мяне радасьцю прад абліччам Тваім".

Ty daǔ mne spaznac′ darogu žyc′câ; Ty napoǔnìš mâne radas′cû prad ablìččam Tvaìm".

29. Мужы браты! хай будзе дазволена адважна сказаць вам пра Давіда-прабацьку, што ён і памёр і пахаваны, і магіла ягоная ў нас па сёньняшні дзень;

Mužy braty! haj budze dazvolena advažna skazac′ vam pra Davìda-prabac′ku, što ën ì pamër ì pahavany, ì magìla âgonaâ ǔ nas pa sën′nâšnì dzen′;

30. а будучы прарокам і ведаючы, што Бог клятвай абяцаў яму ад плоду сьцёгнаў ягоных ўзьвесьці Хрыста ў плоці і пасадзіць на прастоле ягоным,

a budučy prarokam ì vedaûčy, što Bog klâtvaj abâcaǔ âmu ad plodu s′cëgnaǔ âgonyh ǔz′ves′cì Hrysta ǔ plocì ì pasadzìc′ na prastole âgonym,

31. ён раней сказаў пра ўваскрэсеньне Хрыстовае, што не пакінута душа Ягоная ў пекле, і плоць Ягоная ня бачыла тленьня.

ën ranej skazaǔ pra ǔvaskrèsen′ne Hrystovae, što ne pakìnuta duša Âgonaâ ǔ pekle, ì ploc′ Âgonaâ nâ bačyla tlen′nâ.

32. Гэтага Ісуса Бог уваскрэсіў, чаго ўсе мы сьведкі.

Gètaga Ìsusa Bog uvaskrèsìǔ, čago ǔse my s′vedkì.

33. І вось Ён быў узьнесены правіцаю Божаю і, прыняўшы ад Айца абяцаньне Сьвятога Духа, выліў тое, што вы сёньня бачыце і чуеце.

Ì vos′ Ën byǔ uz′neseny pravìcaû Božaû ì, prynâǔšy ad Ajca abâcan′ne S′vâtoga Duha, vylìǔ toe, što vy sën′nâ bačyce ì čuece.

34. Бо Давід ня ўзышоў на нябёсы, а сам кажа: "сказаў Гасподзь Госпаду майму: сядзі праваруч Мяне,

Bo Davìd nâ ǔzyšoǔ na nâbësy, a sam kaža: "skazaǔ Gaspodz′ Gospadu majmu: sâdzì pravaruč Mâne,

35. пакуль не пакладу ворагаў у падножжа ног Тваіх".

pakul′ ne pakladu voragaǔ u padnožža nog Tvaìh".

36. Дык цьвёрда ведай, увесь дом Ізраілеў, што Бог зрабіў Госпадам і Хрыстом Гэтага Ісуса, Якога вы ўкрыжавалі.

Dyk c′vërda vedaj, uves′ dom Ìzraìleǔ, što Bog zrabìǔ Gospadam ì Hrystom Gètaga Ìsusa, Âkoga vy ǔkryžavalì.

37. Чуючы гэта, яны ўмілаваліся сэрцам і сказалі Пятру і астатнім апосталам: што нам рабіць, мужы браты?

Čuûčy gèta, âny ǔmìlavalìsâ sèrcam ì skazalì Pâtru ì astatnìm apostalam: što nam rabìc′, mužy braty?

38. А Пётр сказаў ім: пакайцеся, і хай ахрысьціцца кожны з вас у імя Ісуса Хрыста на дараваньне грахоў, - і атрымаеце дар Сьвятога Духа;

A Pëtr skazaǔ ìm: pakajcesâ, ì haj ahrys′cìcca kožny z vas u ìmâ Ìsusa Hrysta na daravan′ne grahoǔ, - ì atrymaece dar S′vâtoga Duha;

39. бо вам належыць абяцаньне і дзецям вашым і ўсім далёкім, каго толькі пакліча Гасподзь Бог наш.

bo vam naležyc′ abâcan′ne ì dzecâm vašym ì ǔsìm dalëkìm, kago tol′kì paklìča Gaspodz′ Bog naš.

40. Ды многімі іншымі словамі ён сьведчыў і ўмаўляў, кажучы: ратуйцеся ад роду гэтага распуснага, упарцістага.

Dy mnogìmì ìnšymì slovamì ën s′vedčyǔ ì ǔmaǔlâǔ, kažučy: ratujcesâ ad rodu gètaga raspusnaga, uparcìstaga.

41. І вось тыя, якія прыхільна прынялі слова ягонае, ахрысьціліся, і далучылася таго дня душ каля трох тысяч;

Ì vos′ tyâ, âkìâ pryhìl′na prynâlì slova âgonae, ahrys′cìlìsâ, ì dalučylasâ tago dnâ duš kalâ troh tysâč;

42. і яны ўвесь час заставаліся ў навуцы апосталаў, у абыходзе і ў ламаньні хлеба і ў малітвах.

ì âny ǔves′ čas zastavalìsâ ǔ navucy apostalaǔ, u abyhodze ì ǔ laman′nì hleba ì ǔ malìtvah.

43. І быў страх у кожнай душы; і многа цудаў і азнакаў чынілася праз апосталаў у Ерусаліме.

Ì byǔ strah u kožnaj dušy; ì mnoga cudaǔ ì aznakaǔ čynìlasâ praz apostalaǔ u Erusalìme.

44. А ўсе вернікі былі разам і ўсё ў іх было супольнае:

A ǔse vernìkì bylì razam ì ǔsë ǔ ìh bylo supol′nae:

45. і прадавалі дастаткі свае і ўсякую маёмасьць, і надзялялі ўсіх гледзячы па патрэбе кожнага;

ì pradavalì dastatkì svae ì ǔsâkuû maëmas′c′, ì nadzâlâlì ǔsìh gledzâčy pa patrèbe kožnaga;

46. і кожны дзень аднадушна заставаліся ў храме і, ламаючы па дамах хлеб, прымалі страву ў радасьці і ў шчырасьці сэрца,

ì kožny dzen′ adnadušna zastavalìsâ ǔ hrame ì, lamaûčy pa damah hleb, prymalì stravu ǔ radas′cì ì ǔ ščyras′cì sèrca,

47. праслаўляючы Бога і маючы любоў усяго народу. А Гасподзь штодня дадаваў царкве тых, хто ратаваўся.

praslaǔlâûčy Boga ì maûčy lûboǔ usâgo narodu. A Gaspodz′ štodnâ dadavaǔ carkve tyh, hto ratavaǔsâ.

3 Кіраўнік

1. Пётр і Ян ішлі разам у храм а дзявятай гадзіне малітвы.

Pëtr ì Ân ìšlì razam u hram a dzâvâtaj gadzìne malìtvy.

2. І быў чалавек, кульгавы ад улоньня маці ягонай, якога насілі і садзілі кожнага дня каля дзьвярэй храма, што называліся Прыгожымі, прасіць міласьціны ў тых, што ўваходзілі ў храм;

Ì byǔ čalavek, kul′gavy ad ulon′nâ macì âgonaj, âkoga nasìlì ì sadzìlì kožnaga dnâ kalâ dz′vârèj hrama, što nazyvalìsâ Prygožymì, prasìc′ mìlas′cìny ǔ tyh, što ǔvahodzìlì ǔ hram;

3. ён, убачыўшы Пятра і Яна каля ўваходу ў храм, прасіў у іх міласьціны.

ën, ubačyǔšy Pâtra ì Âna kalâ ǔvahodu ǔ hram, prasìǔ u ìh mìlas′cìny.

4. Пётр зь Янам, прыгледзеўшыся да яго, сказаў: зірні на нас.

Pëtr z′ Ânam, prygledzeǔšysâ da âgo, skazaǔ: zìrnì na nas.

5. І той пільна глядзеў на іх, спадзяючыся атрымаць ад іх што-небудзь.

Ì toj pìl′na glâdzeǔ na ìh, spadzâûčysâ atrymac′ ad ìh što-nebudz′.

6. Але Пётр сказаў: срэбра і золата няма ў мяне, а што маю, тое даю табе: у імя Ісуса Хрыста Назарэя ўстань і хадзі.

Ale Pëtr skazaǔ: srèbra ì zolata nâma ǔ mâne, a što maû, toe daû tabe: u ìmâ Ìsusa Hrysta Nazarèâ ǔstan′ ì hadzì.

7. І, узяўшы яго за правую руку, падняў; і раптам умацаваліся ў таго ступакі і калені,

Ì, uzâǔšy âgo za pravuû ruku, padnâǔ; ì raptam umacavalìsâ ǔ tago stupakì ì kalenì,

8. і, ускочыўшы, устаў, і пачаў хадзіць, і ўвайшоў зь імі ў храм, пахаджаючы і падскокваючы, і славячы Бога,

ì, uskočyǔšy, ustaǔ, ì pačaǔ hadzìc′, ì ǔvajšoǔ z′ ìmì ǔ hram, pahadžaûčy ì padskokvaûčy, ì slavâčy Boga,

9. і ўсе людзі бачылі, як ён хадзіў і славіў Бога;

ì ǔse lûdzì bačylì, âk ën hadzìǔ ì slavìǔ Boga;

10. і пазналі яго, што гэта быў той самы, які сядзеў каля Прыгожых дзьвярэй храма дзеля міласьціны, і напоўніліся жахам і зьдзіўленьнем з таго, што сталася зь ім.

ì paznalì âgo, što gèta byǔ toj samy, âkì sâdzeǔ kalâ Prygožyh dz′vârèj hrama dzelâ mìlas′cìny, ì napoǔnìlìsâ žaham ì z′dzìǔlen′nem z tago, što stalasâ z′ ìm.

11. І як што аздароўлены кульгач не адступаўся ад Пятра і Яна, дык увесь люд у зьдзіўленьні зьбегся да іх у прытвор, называны Саламонавым.

Ì âk što azdaroǔleny kul′gač ne adstupaǔsâ ad Pâtra ì Âna, dyk uves′ lûd u z′dzìǔlen′nì z′begsâ da ìh u prytvor, nazyvany Salamonavym.

12. Убачыўшы гэта, Пётр сказаў люду: мужы Ізраільскія! што дзівуецеся з гэтага, або чаго глядзіце на нас, быццам мы сваёй сілаю і пабожнасьцю зрабілі так, што ён ходзіць.

Ubačyǔšy gèta, Pëtr skazaǔ lûdu: mužy Ìzraìl′skìâ! što dzìvuecesâ z gètaga, abo čago glâdzìce na nas, byccam my svaëj sìlaû ì pabožnas′cû zrabìlì tak, što ën hodzìc′.

13. А Бог Абрагамаў і Ісаакаў і Якаваў, Бог бацькоў нашых праславіў Сына Свайго Ісуса, Якога вы прадалі і Якога зракліся перад абліччам Пілата, калі ён судзіў адпусьціць Яго.

A Bog Abragamaǔ ì Ìsaakaǔ ì Âkavaǔ, Bog bac′koǔ našyh praslavìǔ Syna Svajgo Ìsusa, Âkoga vy pradalì ì Âkoga zraklìsâ perad ablìččam Pìlata, kalì ën sudzìǔ adpus′cìc′ Âgo.

14. Але Сьвятога і Праведнага вы адцураліся, і прасілі памілаваць чалавека-душагуба,

Ale S′vâtoga ì Pravednaga vy adcuralìsâ, ì prasìlì pamìlavac′ čalaveka-dušaguba,

15. а Пачынальніка Жыцьця забілі; Гэтага Бог уваскрэсіў зь мёртвых, і мы сьведкі таго.

a Pačynal′nìka Žyc′câ zabìlì; Gètaga Bog uvaskrèsìǔ z′ mërtvyh, ì my s′vedkì tago.

16. І празь веру ў імя Ягонае, імя Ягонае ўмацавала гэтага, якога вы бачыце і ведаеце, і вера, якая ад Яго, дала яму ацаленьне гэтае перад ўсімі вамі.

Ì praz′ veru ǔ ìmâ Âgonae, ìmâ Âgonae ǔmacavala gètaga, âkoga vy bačyce ì vedaece, ì vera, âkaâ ad Âgo, dala âmu acalen′ne gètae perad ǔsìmì vamì.

17. А цяпер, я ведаю, браты, што вы як і начальнікі вашыя, зрабілі гэта празь несьвядомасьць;

A câper, â vedaû, braty, što vy âk ì načal′nìkì vašyâ, zrabìlì gèta praz′ nes′vâdomas′c′;

18. А Бог так учыніў, як прадвяшчаў вуснамі ўсіх Сваіх прарокаў - пацярпець Хрысту, так і выканаў.

A Bog tak učynìǔ, âk pradvâščaǔ vusnamì ǔsìh Svaìh prarokaǔ - pacârpec′ Hrystu, tak ì vykanaǔ.

19. Дык пакайцеся і навярнецеся, каб загладзіліся грахі вашыя,

Dyk pakajcesâ ì navârnecesâ, kab zagladzìlìsâ grahì vašyâ,

20. хай прыйдуць часіны лагоды ад аблічча Гасподняга, і хай пашле Ён наканаванага вам Ісуса Хрыста,

haj pryjduc′ časìny lagody ad ablìčča Gaspodnâga, ì haj pašle Ën nakanavanaga vam Ìsusa Hrysta,

21. Якога неба павінна было прыняць да часу зьдзяйсьненьня ўсяго, што казаў Бог вуснамі ўсіх сьвятых Сваіх прарокаў ад веку.

Âkoga neba pavìnna bylo prynâc′ da času z′dzâjs′nen′nâ ǔsâgo, što kazaǔ Bog vusnamì ǔsìh s′vâtyh Svaìh prarokaǔ ad veku.

22. Майсей сказаў бацькам: "Гасподзь Бог ваш паставіць вам з братоў вашых Прарока, як мяне; слухайцеся Яго ва ўсім, што Ён ні будзе казаць вам;

Majsej skazaǔ bac′kam: "Gaspodz′ Bog vaš pastavìc′ vam z bratoǔ vašyh Praroka, âk mâne; sluhajcesâ Âgo va ǔsìm, što Ën nì budze kazac′ vam;

23. і будзе, што кожная душа, якая не паслухаецца Прарока Таго, зьнішчыцца з народу".

ì budze, što kožnaâ duša, âkaâ ne pasluhaecca Praroka Tago, z′nìščycca z narodu".

24. І ўсе прарокі ад Самуіла і пасьля яго, колькі іх ні вяшчалі, таксама абвясьцілі наперад дні гэтыя.

Ì ǔse prarokì ad Samuìla ì pas′lâ âgo, kol′kì ìh nì vâščalì, taksama abvâs′cìlì naperad dnì gètyâ.

25. Вы сыны прарокаў і запавету, які запавядаў Бог бацькам вашым, кажучы Абрагаму: "і ў семені тваім дабраславяцца ўсе плямёны зямныя".

Vy syny prarokaǔ ì zapavetu, âkì zapavâdaǔ Bog bac′kam vašym, kažučy Abragamu: "ì ǔ semenì tvaìm dabraslavâcca ǔse plâmëny zâmnyâ".

26. Бог, уваскрэсіўшы Сына Свайго Ісуса, да вас першых паслаў Яго дабраславіць вас, адхіляючы кожнага з вас ад ліхіх дзеяў вашых.

Bog, uvaskrèsìǔšy Syna Svajgo Ìsusa, da vas peršyh paslaǔ Âgo dabraslavìc′ vas, adhìlâûčy kožnaga z vas ad lìhìh dzeâǔ vašyh.

4 Кіраўнік

1. Калі яны прамаўлялі да людзей, да іх падступіліся сьвятары і начальнікі варты пры храме і садукеі,

Kalì âny pramaǔlâlì da lûdzej, da ìh padstupìlìsâ s′vâtary ì načal′nìkì varty pry hrame ì sadukeì,

2. угневаныя, што яны вучаць людзей і прапаведуюць у Ісусе ўваскрэсеньне зь мёртвых.

ugnevanyâ, što âny vučac′ lûdzej ì prapaveduûc′ u Ìsuse ǔvaskrèsen′ne z′ mërtvyh.

3. і наклалі на іх рукі і аддалі іх пад варту да раніцы; бо ўжо зьвечарэла.

ì naklalì na ìh rukì ì addalì ìh pad vartu da ranìcy; bo ǔžo z′večarèla.

4. Многія з тых, што слухалі слова, уверавалі; і было такіх людзей лікам каля пяці тысяч.

Mnogìâ z tyh, što sluhalì slova, uveravalì; ì bylo takìh lûdzej lìkam kalâ pâcì tysâč.

5. На другі дзень сабраліся ў Ерусаліме начальнікі іхнія і старэйшыны і кніжнікі,

Na drugì dzen′ sabralìsâ ǔ Erusalìme načal′nìkì ìhnìâ ì starèjšyny ì knìžnìkì,

6. і Анна першасьвятар і Каяфа і Ян і Аляксандр і іншыя з роду першасьвятарскага,

ì Anna peršas′vâtar ì Kaâfa ì Ân ì Alâksandr ì ìnšyâ z rodu peršas′vâtarskaga,

7. і, паставіўшы іх пасярэдзіне, пыталіся: якою сілаю альбо якім імем вы зрабілі гэта?

ì, pastavìǔšy ìh pasârèdzìne, pytalìsâ: âkoû sìlaû al′bo âkìm ìmem vy zrabìlì gèta?

8. Тады Пётр, прасякнуты Духам Сьвятым, сказаў ім: начальнікі людзкія і старэйшыны Ізраільскія!

Tady Pëtr, prasâknuty Duham S′vâtym, skazaǔ ìm: načal′nìkì lûdzkìâ ì starèjšyny Ìzraìl′skìâ!

9. калі ў нас пытаюцца сёньня адказу за дабрачынства чалавеку нядужаму, як ён здаровы стаўся,

kalì ǔ nas pytaûcca sën′nâ adkazu za dabračynstva čalaveku nâdužamu, âk ën zdarovy staǔsâ,

10. дык хай будзе вядома ўсім вам і ўсяму народу Ізраільскаму, што імем Ісуса Хрыста Назарэя, Якога вы ўкрыжавалі, Якога Бог уваскрэсіў зь мёртвых, Ім пастаўлены ён перад вамі здаровы:

dyk haj budze vâdoma ǔsìm vam ì ǔsâmu narodu Ìzraìl′skamu, što ìmem Ìsusa Hrysta Nazarèâ, Âkoga vy ǔkryžavalì, Âkoga Bog uvaskrèsìǔ z′ mërtvyh, Ìm pastaǔleny ën perad vamì zdarovy:

11. Ён - камень, пагарджаны вамі будаўнікамі, але ён зрабіўся галавою вугла, і няма ні ў кім іншым ратунку;

Ën - kamen′, pagardžany vamì budaǔnìkamì, ale ën zrabìǔsâ galavoû vugla, ì nâma nì ǔ kìm ìnšym ratunku;

12. бо няма другога імя пад небам, дадзенага людзям, якім належала б нам уратавацца.

bo nâma drugoga ìmâ pad nebam, dadzenaga lûdzâm, âkìm naležala b nam uratavacca.

13. Убачыўшы адвагу Пятра і Яна і зьмеціўшы, што яны людзі някніжныя і простыя, яны зьдзіўляліся; тым часам пазнавалі іх, што былі яны зь Ісусам;

Ubačyǔšy advagu Pâtra ì Âna ì z′mecìǔšy, što âny lûdzì nâknìžnyâ ì prostyâ, âny z′dzìǔlâlìsâ; tym časam paznavalì ìh, što bylì âny z′ Ìsusam;

14. але бачачы ацаленага чалавека, які стаяў зь імі, нічога сказаць не маглі насуперак.

ale bačačy acalenaga čalaveka, âkì staâǔ z′ ìmì, nìčoga skazac′ ne maglì nasuperak.

15. І, загадаўшы ім выйсьці з сынедрыёна, раіліся паміж сабою,

Ì, zagadaǔšy ìm vyjs′cì z synedryëna, raìlìsâ pamìž saboû,

16. кажучы: што нам зрабіць з гэтымі людзьмі? бо ўсім, хто жыве ў Ерусаліме, вядома, што яны ўчынілі на яве цуд, і мы ня можам аспрэчыць гэтага;

kažučy: što nam zrabìc′ z gètymì lûdz′mì? bo ǔsìm, hto žyve ǔ Erusalìme, vâdoma, što âny ǔčynìlì na âve cud, ì my nâ možam asprèčyc′ gètaga;

17. але, каб больш не раскрылася гэта ў народзе, з пагрозай забаронім ім, каб не казалі пра імя гэтае нікому зь людзей.

ale, kab bol′š ne raskrylasâ gèta ǔ narodze, z pagrozaj zabaronìm ìm, kab ne kazalì pra ìmâ gètae nìkomu z′ lûdzej.

18. І, паклікаўшы іх, загадалі ім зусім не прапаведаваць і ня вучыць у імя Ісуса.

Ì, paklìkaǔšy ìh, zagadalì ìm zusìm ne prapavedavac′ ì nâ vučyc′ u ìmâ Ìsusa.

19. Але Пётр і Ян сказалі ім у адказ: памяркуйце, ці справядліва перад Богам - слухацца вас болей, чым Бога?

Ale Pëtr ì Ân skazalì ìm u adkaz: pamârkujce, cì spravâdlìva perad Bogam - sluhacca vas bolej, čym Boga?

20. Мы ня можам не гаварыць пра тое, што бачылі і чулі.

My nâ možam ne gavaryc′ pra toe, što bačylì ì čulì.

21. А тыя, прыстрашыўшы, адпусьцілі іх, не знайшоўшы магчымасьці пакараць іх, з прычыны людзей, бо ўсе славілі Бога за тое, што адбылося;

A tyâ, prystrašyǔšy, adpus′cìlì ìh, ne znajšoǔšy magčymas′cì pakarac′ ìh, z pryčyny lûdzej, bo ǔse slavìlì Boga za toe, što adbylosâ;

22. бо больш за сорак гадоў было таму чалавеку, зь якім сталася гэтае дзіва выздараўленьня.

bo bol′š za sorak gadoǔ bylo tamu čalaveku, z′ âkìm stalasâ gètae dzìva vyzdaraǔlen′nâ.

23. Адпушчаныя, яны прыйшлі да сваіх і пераказалі, што казалі ім першасьвятары і старэйшыны.

Adpuščanyâ, âny pryjšlì da svaìh ì perakazalì, što kazalì ìm peršas′vâtary ì starèjšyny.

24. А яны, выслухаўшы, аднадушна ўзвысілі голас да Бога і сказалі: Валадару Божа, Які стварыў неба і зямлю і мора і ўсё, што ў іх!

A âny, vysluhaǔšy, adnadušna ǔzvysìlì golas da Boga ì skazalì: Valadaru Boža, Âkì stvaryǔ neba ì zâmlû ì mora ì ǔsë, što ǔ ìh!

25. Ты вуснамі бацькі нашага Давіда, раба Твайго, сказаў праз Духа Сьвятога: "чаго бунтуюць язычнікі, і народы намышляюць марнасьць?

Ty vusnamì bac′kì našaga Davìda, raba Tvajgo, skazaǔ praz Duha S′vâtoga: "čago buntuûc′ âzyčnìkì, ì narody namyšlâûc′ marnas′c′?

26. Паўсталі цары зямныя, і князі сабраліся разам супраць Госпада і супраць Хрыста Яго,

Paǔstalì cary zâmnyâ, ì knâzì sabralìsâ razam suprac′ Gospada ì suprac′ Hrysta Âgo,

27. бо сапраўды сабраліся ў горадзе гэтым супраць Сьвятога Сына Твайго Ісуса, памазанца Твайго, Ірад і Понцій Пілат зь язычнікамі і народам Ізраільскім,

bo sapraǔdy sabralìsâ ǔ goradze gètym suprac′ S′vâtoga Syna Tvajgo Ìsusa, pamazanca Tvajgo, Ìrad ì Poncìj Pìlat z′ âzyčnìkamì ì narodam Ìzraìl′skìm,

28. каб зрабіць тое, чаму быць наканавала рука Твая і рада Твая.

kab zrabìc′ toe, čamu byc′ nakanavala ruka Tvaâ ì rada Tvaâ.

29. І сёньня, Госпадзе, глянь на пагрозы іхнія і дай рабам Тваім з усёй сьмеласьцю гаварыць слова Тваё,

Ì sën′nâ, Gospadze, glân′ na pagrozy ìhnìâ ì daj rabam Tvaìm z usëj s′melas′cû gavaryc′ slova Tvaë,

30. тады як Ты прасьціраеш руку Тваю на гаеньне і на тварэньне азнакаў і цудаў імем Сьвятога Сына Твайго Ісуса.

tady âk Ty pras′cìraeš ruku Tvaû na gaen′ne ì na tvarèn′ne aznakaǔ ì cudaǔ ìmem S′vâtoga Syna Tvajgo Ìsusa.

31. І, як памаліліся, здрыганулася месца, дзе яны былі сабраліся, і ўсе прасякнуліся Духам Сьвятым і абвяшчалі слова Божае сьмела.

Ì, âk pamalìlìsâ, zdryganulasâ mesca, dze âny bylì sabralìsâ, ì ǔse prasâknulìsâ Duham S′vâtym ì abvâščalì slova Božae s′mela.

32. А ў мноства людзей, што ўверавалі, было адно сэрца і адна душа; і ніхто нічога з дастаткаў сваіх не называў сваім, а ўсё ў іх было супольнае.

A ǔ mnostva lûdzej, što ǔveravalì, bylo adno sèrca ì adna duša; ì nìhto nìčoga z dastatkaǔ svaìh ne nazyvaǔ svaìm, a ǔsë ǔ ìh bylo supol′nae.

33. Апосталы зь вялікаю сілай сьведчылі пра ўваскрэсеньне Госпада Ісуса Хрыста; вялікая мілата была на ўсіх іх.

Apostaly z′ vâlìkaû sìlaj s′vedčylì pra ǔvaskrèsen′ne Gospada Ìsusa Hrysta; vâlìkaâ mìlata byla na ǔsìh ìh.

34. Ня было сярод іх анікога ў нястачы; бо ўсе, хто валодаў землямі альбо дамамі, прадаючы іх, прыносілі грошы ад продажу

Nâ bylo sârod ìh anìkoga ǔ nâstačy; bo ǔse, hto valodaǔ zemlâmì al′bo damamì, pradaûčy ìh, prynosìlì grošy ad prodažu

35. і клалі да ног апосталаў; і кожнаму давалася, у чым хто меў патрэбу.

ì klalì da nog apostalaǔ; ì kožnamu davalasâ, u čym hto meǔ patrèbu.

36. Так Ёсія, празваны апосталамі Варнавам, - што азначае "сын суцяшэньня", лявіт, родам Кіпрэец,

Tak Ësìâ, prazvany apostalamì Varnavam, - što aznačae "syn sucâšèn′nâ", lâvìt, rodam Kìprèec,

37. у якога была свая зямля, прадаўшы яе, прынёс грошы і паклаў да ног апосталаў.

u âkoga byla svaâ zâmlâ, pradaǔšy âe, prynës grošy ì paklaǔ da nog apostalaǔ.

5 Кіраўнік

1. Бо ведаем, што, калі зямны наш дом, гэтая хаціна, зруйнуецца, мы маем ад Бога жытлішча на нябёсах, дом нерукатворны, вечны.

Bo vedaem, što, kalì zâmny naš dom, gètaâ hacìna, zrujnuecca, my maem ad Boga žytlìšča na nâbësah, dom nerukatvorny, večny.

2. Таму якраз мы і стогнем, хочучы апрануцца ў нябеснае наша жытлішча;

Tamu âkraz my ì stognem, hočučy apranucca ǔ nâbesnae naša žytlìšča;

3. толькі б нам і апранутым не апынуцца голымі.

tol′kì b nam ì apranutym ne apynucca golymì.

4. Бо мы, пакуль у гэтай хаціне стогнем пад цяжарам, бо ня хочам распрануцца, а апрануцца, каб сьмяротнае паглынута было жыцьцём.

Bo my, pakul′ u gètaj hacìne stognem pad câžaram, bo nâ hočam raspranucca, a apranucca, kab s′mârotnae paglynuta bylo žyc′cëm.

5. На гэта якраз і стварыў нас Бог і даў нам задатак Духа.

Na gèta âkraz ì stvaryǔ nas Bog ì daǔ nam zadatak Duha.

6. Дык вось, мы заўсёды лагодзімся; і як ведаем, што, пакуль сталюючыся ў целе, мы далёка да Госпада"

Dyk vos′, my zaǔsëdy lagodzìmsâ; ì âk vedaem, što, pakul′ stalûûčysâ ǔ cele, my dalëka da Gospada"

7. бо ходзім вераю, а ня бачаньнем,

bo hodzìm veraû, a nâ bačan′nem,

8. дык мы лагодзімся і хочам лепей выйсьці зь цела і ўсталявацца ў Госпадзе,

dyk my lagodzìmsâ ì hočam lepej vyjs′cì z′ cela ì ǔstalâvacca ǔ Gospadze,

9. і таму рупліва намагаемся, ці сталюючыся, ці выходзячы, падабацца Яму;

ì tamu ruplìva namagaemsâ, cì stalûûčysâ, cì vyhodzâčy, padabacca Âmu;

10. бо ўсім нам трэба зьявіцца перад судовым тронам Хрыстовым, каб кожнаму атрымаць згодна з тым, што ён рабіў, жывучы ў целе, добрае ці благое.

bo ǔsìm nam trèba z′âvìcca perad sudovym tronam Hrystovym, kab kožnamu atrymac′ zgodna z tym, što ën rabìǔ, žyvučy ǔ cele, dobrae cì blagoe.

11. І вось, ведаючы страх Гасподні, мы настаўляем на розум людзей, а Богу мы адкрытыя; спадзяюся, што адкрытыя і вашым сумленьням.

Ì vos′, vedaûčy strah Gaspodnì, my nastaǔlâem na rozum lûdzej, a Bogu my adkrytyâ; spadzâûsâ, što adkrytyâ ì vašym sumlen′nâm.

12. Ня зноў даручаем сябе вам, а даём вам нагоду хваліцца намі, каб мелі вы што сказаць тым, якія хваляцца абліччам, а ня сэрцам.

Nâ znoǔ daručaem sâbe vam, a daëm vam nagodu hvalìcca namì, kab melì vy što skazac′ tym, âkìâ hvalâcca ablìččam, a nâ sèrcam.

13. Калі мы выходзім зь сябе, дык дзеля Бога; а калі сьціплыя, дык дзеля вас.

Kalì my vyhodzìm z′ sâbe, dyk dzelâ Boga; a kalì s′cìplyâ, dyk dzelâ vas.

14. Бо любоў Хрыстовая абдымае нас, а мы разважаем так: калі адзін памёр за ўсіх, дык усе памерлі.

Bo lûboǔ Hrystovaâ abdymae nas, a my razvažaem tak: kalì adzìn pamër za ǔsìh, dyk use pamerlì.

15. А Хрыстос за ўсіх памёр, каб тыя, што жывуць, ужо ня дзеля сябе жылі, а дзеля памерлага за іх і ўваскрэслага.

A Hrystos za ǔsìh pamër, kab tyâ, što žyvuc′, užo nâ dzelâ sâbe žylì, a dzelâ pamerlaga za ìh ì ǔvaskrèslaga.

16. Таму ад сёньня мы нікога ня ведаем па плоці; калі ж і ведалі Хрыста па плоці, дык сёньня ўжо ня ведаем.

Tamu ad sën′nâ my nìkoga nâ vedaem pa plocì; kalì ž ì vedalì Hrysta pa plocì, dyk sën′nâ ǔžo nâ vedaem.

17. Дык вось, хто ў Хрысьце, той новае стварэньне; старажытнае мінула, цяпер усё новае.

Dyk vos′, hto ǔ Hrys′ce, toj novae stvarèn′ne; staražytnae mìnula, câper usë novae.

18. А ўсё ад Бога, Які Ісусам Хрыстом прымірыў нас з Сабою і даў нам служэньне прымірэньня,

A ǔsë ad Boga, Âkì Ìsusam Hrystom prymìryǔ nas z Saboû ì daǔ nam služèn′ne prymìrèn′nâ,

19. таму што Бог у Хрысьце прымірыў з Сабою сьвет, ня ставячы людзям у віну злачынстваў іхніх, і даў нам слова прымірэньня.

tamu što Bog u Hrys′ce prymìryǔ z Saboû s′vet, nâ stavâčy lûdzâm u vìnu zlačynstvaǔ ìhnìh, ì daǔ nam slova prymìrèn′nâ.

20. Вось мы - пасланыцы ў імя Хрыстовае, і як бы сам Бог умаўляе праз нас, у імя Хрыстовае просім: замірэцеся з Богам!

Vos′ my - paslanycy ǔ ìmâ Hrystovae, ì âk by sam Bog umaǔlâe praz nas, u ìmâ Hrystovae prosìm: zamìrècesâ z Bogam!

21. Бо Таго, Хто ня ведаў грэху, Ён зрабіў нам ахвяраю за грэх, каб мы ў Ім зрабіліся праведнымі перад Богам.

Bo Tago, Hto nâ vedaǔ grèhu, Ën zrabìǔ nam ahvâraû za grèh, kab my ǔ Ìm zrabìlìsâ pravednymì perad Bogam.

6 Кіраўнік

1. Тымі днямі, калі намножылася вучняў, пачалі Эліністы наракаць на Габрэяў за тое, што ўдовы іхнія занядбаныя ў штодзённай раздачы міласьціны.

Tymì dnâmì, kalì namnožylasâ vučnâǔ, pačalì Èlìnìsty narakac′ na Gabrèâǔ za toe, što ǔdovy ìhnìâ zanâdbanyâ ǔ štodzënnaj razdačy mìlas′cìny.

2. Тады дванаццаць апосталаў, паклікаўшы многа вучняў, сказалі: нягожа нам, занядбаўшы слова Божае, рупіцца пра застольлі.

Tady dvanaccac′ apostalaǔ, paklìkaǔšy mnoga vučnâǔ, skazalì: nâgoža nam, zanâdbaǔšy slova Božae, rupìcca pra zastol′lì.

3. Дык вось, браты, выберыце спаміж сябе сем мужоў абазнаных, напоўненых Сьвятым Духам і мудрасьцю; іх паставім на гэтую службу;

Dyk vos′, braty, vyberyce spamìž sâbe sem mužoǔ abaznanyh, napoǔnenyh S′vâtym Duham ì mudras′cû; ìh pastavìm na gètuû službu;

4. а мы ўвесь час будзем у малітве і ў служэньні словам.

a my ǔves′ čas budzem u malìtve ì ǔ služèn′nì slovam.

5. І спадабалася гэтая прапанова ўсёй грамадзе; і выбралі Сьцяпана, мужа, поўнага веры і Духа Сьвятога, і Піліпа, і Прохара і Міканора, і Цімона і Пармена, і Мікалая Антыахійца, навернутага зь язычнікаў;

Ì spadabalasâ gètaâ prapanova ǔsëj gramadze; ì vybralì S′câpana, muža, poǔnaga very ì Duha S′vâtoga, ì Pìlìpa, ì Prohara ì Mìkanora, ì Cìmona ì Parmena, ì Mìkalaâ Antyahìjca, navernutaga z′ âzyčnìkaǔ;

6. іх паставілі перад апосталамі, і яны, памаліўшыся, усклалі на іх рукі;

ìh pastavìlì perad apostalamì, ì âny, pamalìǔšysâ, usklalì na ìh rukì;

7. і слова Божае расло, і лік вучняў даволі памнажаўся ў Ерусаліме; і зь сьвятароў вельмі многія ўпакорыліся веры.

ì slova Božae raslo, ì lìk vučnâǔ davolì pamnažaǔsâ ǔ Erusalìme; ì z′ s′vâtaroǔ vel′mì mnogìâ ǔpakorylìsâ very.

8. А Сьцяпан, поўны веры і сілы, учыняў вялікія цуды і азнакі ў народзе.

A S′câpan, poǔny very ì sìly, učynâǔ vâlìkìâ cudy ì aznakì ǔ narodze.

9. Некаторыя з так званае сынагогі Лібертынцаў і Кірынейцаў і Александрыйцаў і некаторыя з Кілікіі і Асіі ўступілі ў спрэчку са Сьцяпанам;

Nekatoryâ z tak zvanae synagogì Lìbertyncaǔ ì Kìrynejcaǔ ì Aleksandryjcaǔ ì nekatoryâ z Kìlìkìì ì Asìì ǔstupìlì ǔ sprèčku sa S′câpanam;

10. але не маглі ўстояць супраць мудрасьці і Духу, Якім ён прамаўляў.

ale ne maglì ǔstoâc′ suprac′ mudras′cì ì Duhu, Âkìm ën pramaǔlâǔ.

11. Тады падбухторылі яны некаторых сказаць: мы чулі, як ён казаў блюзьнерчыя словы на Майсея і на Бога.

Tady padbuhtorylì âny nekatoryh skazac′: my čulì, âk ën kazaǔ blûz′nerčyâ slovy na Majseâ ì na Boga.

12. І ўзбурылі люд і старэйшын і кніжнікаў і напаўшы схапілі яго і павялі ў сынедрыён,

Ì ǔzburylì lûd ì starèjšyn ì knìžnìkaǔ ì napaǔšy shapìlì âgo ì pavâlì ǔ synedryën,

13. і паставілі ілжывых сьведкаў, якія казалі: гэты чалавек не перастае гаварыць блюзьнерчыя словы на сьвятое месца гэтае і на закон;

ì pastavìlì ìlžyvyh s′vedkaǔ, âkìâ kazalì: gèty čalavek ne perastae gavaryc′ blûz′nerčyâ slovy na s′vâtoe mesca gètae ì na zakon;

14. бо мы чулі, як ён казаў, што той Ісус Назарэй зруйнуе месца гэтае і зьменіць звычаі, якія перадаў нам Майсей.

bo my čulì, âk ën kazaǔ, što toj Ìsus Nazarèj zrujnue mesca gètae ì z′menìc′ zvyčaì, âkìâ peradaǔ nam Majsej.

15. І ўсе, хто сядзеў у сынедрыёне, гледзячы на яго, бачылі аблічча ягонае, як аблічча анёла.

Ì ǔse, hto sâdzeǔ u synedryëne, gledzâčy na âgo, bačylì ablìčča âgonae, âk ablìčča anëla.

7 Кіраўнік

1. Тады сказаў першасьвятар: ці так гэта?

Tady skazaǔ peršas′vâtar: cì tak gèta?

2. А ён сказаў: мужы браты і бацькі! паслухайце. Бог славы зьявіўся бацьку нашаму Абрагаму ў Месапатаміі, да перасяленьня яго ў Харан,

A ën skazaǔ: mužy braty ì bac′kì! pasluhajce. Bog slavy z′âvìǔsâ bac′ku našamu Abragamu ǔ Mesapatamìì, da perasâlen′nâ âgo ǔ Haran,

3. і сказаў яму: выйдзі зь зямлі тваёй і з радзіны тваёй і з дома бацькі твайго, і ідзі ў зямлю, якую пакажу табе.

ì skazaǔ âmu: vyjdzì z′ zâmlì tvaëj ì z radzìny tvaëj ì z doma bac′kì tvajgo, ì ìdzì ǔ zâmlû, âkuû pakažu tabe.

4. Тады ён выйшаў зь зямлі Халдэйскай і пасяліўся ў Харане; а адтуль, пасьля сьмерці бацькі ягонага, перасяліў яго Бог у гэтую зямлю, дзе вы цяпер жывяце;

Tady ën vyjšaǔ z′ zâmlì Haldèjskaj ì pasâlìǔsâ ǔ Harane; a adtul′, pas′lâ s′mercì bac′kì âgonaga, perasâlìǔ âgo Bog u gètuû zâmlû, dze vy câper žyvâce;

5. і ня даў яму на ёй спадчыны ні на ступак нагі, а абяцаўся даць яе на валоданьне яму нашчадкам ягоным пасьля яго, калі ён яшчэ быў бязьдзетны.

ì nâ daǔ âmu na ëj spadčyny nì na stupak nagì, a abâcaǔsâ dac′ âe na valodan′ne âmu naščadkam âgonym pas′lâ âgo, kalì ën âščè byǔ bâz′dzetny.

6. І сказаў яму Бог, што нашчадкі ягоныя будуць прыхаднямі ў чужой зямлі і будуць у рабстве і прыгнёце гадоў чатырыста.

Ì skazaǔ âmu Bog, što naščadkì âgonyâ buduc′ pryhadnâmì ǔ čužoj zâmlì ì buduc′ u rabstve ì prygnëce gadoǔ čatyrysta.

7. Але Я, сказаў Бог, учыню суд над тым народам, у якога яны будуць у рабстве; і пасьля таго яны выйдуць і будуць служыць Мне на гэтым месцы.

Ale Â, skazaǔ Bog, učynû sud nad tym narodam, u âkoga âny buduc′ u rabstve; ì pas′lâ tago âny vyjduc′ ì buduc′ služyc′ Mne na gètym mescy.

8. І даў яму запавет абразаньня. Пасьля гэтага ён спарадзіў Ісаака і абрэзаў яго восьмага дня; а Ісаак спарадзіў Якава, а Якаў - дванаццаць патрыярхаў.

Ì daǔ âmu zapavet abrazan′nâ. Pas′lâ gètaga ën sparadzìǔ Ìsaaka ì abrèzaǔ âgo vos′maga dnâ; a Ìsaak sparadzìǔ Âkava, a Âkaǔ - dvanaccac′ patryârhaǔ.

9. Патрыярхі з зайздрасьці прадалі Язэпа ў Егіпет; але Бог быў зь ім,

Patryârhì z zajzdras′cì pradalì Âzèpa ǔ Egìpet; ale Bog byǔ z′ ìm,

10. і выбавіў яго ад усіх уціскаў ягоных, і дараваў мудрасьць яму і ўпадабаньне фараона, цара Егіпецкага, і той паставіў яго начальнікам над Егіптам і над усім домам сваім.

ì vybavìǔ âgo ad usìh ucìskaǔ âgonyh, ì daravaǔ mudras′c′ âmu ì ǔpadaban′ne faraona, cara Egìpeckaga, ì toj pastavìǔ âgo načal′nìkam nad Egìptam ì nad usìm domam svaìm.

11. І прыйшоў голад і вялікі смутак на ўсю зямлю Егіпецкую і Ханаанскую, і бацькі нашыя не знаходзілі, чым пракарміцца.

Ì pryjšoǔ golad ì vâlìkì smutak na ǔsû zâmlû Egìpeckuû ì Hanaanskuû, ì bac′kì našyâ ne znahodzìlì, čym prakarmìcca.

12. А Якаў, пачуўшы, што ёсьць пшаніца ў Егіпце, паслаў туды бацькоў нашых першым разам;

A Âkaǔ, pačuǔšy, što ës′c′ pšanìca ǔ Egìpce, paslaǔ tudy bac′koǔ našyh peršym razam;

13. а як прыйшлі яны другім разам, Язэп адкрыўся братам сваім і вядомы стаў фараону род Язэпаў.

a âk pryjšlì âny drugìm razam, Âzèp adkryǔsâ bratam svaìm ì vâdomy staǔ faraonu rod Âzèpaǔ.

14. Язэп, паслаўшы, паклікаў бацьку свайго Якава і ўсю радзіну сваю, семдзесят пяць душ.

Âzèp, paslaǔšy, paklìkaǔ bac′ku svajgo Âkava ì ǔsû radzìnu svaû, semdzesât pâc′ duš.

15. Якаў перайшоў у Егіпет, і памёр сам і бацькі нашыя;

Âkaǔ perajšoǔ u Egìpet, ì pamër sam ì bac′kì našyâ;

16. і перанесены былі ў Сіхем і пакладзены ў магілу, якую купіў Абрагам за цану серабра ў сыноў Эмора Сіхемавага.

ì peraneseny bylì ǔ Sìhem ì pakladzeny ǔ magìlu, âkuû kupìǔ Abragam za canu serabra ǔ synoǔ Èmora Sìhemavaga.

17. А як наблізіўся час збыцца абяцаньню, за якое прысягнуў Бог Абрагаму, народ разрастаўся і множыўся ў Егіпце,

A âk nablìzìǔsâ čas zbycca abâcan′nû, za âkoe prysâgnuǔ Bog Abragamu, narod razrastaǔsâ ì množyǔsâ ǔ Egìpce,

18. аж пакуль ня прыйшоў новы цар, які ня ведаў Язэпа;

až pakul′ nâ pryjšoǔ novy car, âkì nâ vedaǔ Âzèpa;

19. гэты, намысьляючы ліхое супроць роду нашага, уціскаў бацькоў нашых, вымушаючы іх кідаць дзяцей сваіх, каб ня выжывалі.

gèty, namys′lâûčy lìhoe suproc′ rodu našaga, ucìskaǔ bac′koǔ našyh, vymušaûčy ìh kìdac′ dzâcej svaìh, kab nâ vyžyvalì.

20. У гэты час нарадзіўся Майсей і быў да спадобы Богу; тры месяцы яго кармілі ў доме бацькі ягонага,

U gèty čas naradzìǔsâ Majsej ì byǔ da spadoby Bogu; try mesâcy âgo karmìlì ǔ dome bac′kì âgonaga,

21. А як выкінулі, узяла яго дачка фараонава і выхавала яго ў сябе як сына.

A âk vykìnulì, uzâla âgo dačka faraonava ì vyhavala âgo ǔ sâbe âk syna.

22. І навучылі Майсея ўсёй мудрасьці Егіпецкай і быў моцны ў словах і дзеях.

Ì navučylì Majseâ ǔsëj mudras′cì Egìpeckaj ì byǔ mocny ǔ slovah ì dzeâh.

23. А як споўнілася яму сорак гадоў, запала яму ў серца адведаць братоў сваіх, сыноў Ізраілевых.

A âk spoǔnìlasâ âmu sorak gadoǔ, zapala âmu ǔ serca advedac′ bratoǔ svaìh, synoǔ Ìzraìlevyh.

24. І, убачыўшы, як крыўдзілі аднаго, заступіўся і адпомсьціў за пакрыўджанага, забіўшы Егіпцяніна.

Ì, ubačyǔšy, âk kryǔdzìlì adnago, zastupìǔsâ ì adpoms′cìǔ za pakryǔdžanaga, zabìǔšy Egìpcânìna.

25. Ён думаў, зразумеюць браты яго, што Бог рукою ягонаю дае ім збавеньне; але яны не зразумелі.

Ën dumaǔ, zrazumeûc′ braty âgo, što Bog rukoû âgonaû dae ìm zbaven′ne; ale âny ne zrazumelì.

26. На другі дзень, калі некаторыя зь іх сварыліся, ён зьявіўся і схіляў іх да згоды, кажучы: вы - браты; навошта крыўдзіце адзін аднаго?

Na drugì dzen′, kalì nekatoryâ z′ ìh svarylìsâ, ën z′âvìǔsâ ì shìlâǔ ìh da zgody, kažučy: vy - braty; navošta kryǔdzìce adzìn adnago?

27. А той, што крыўдзіў блізкага, адштурхнуў яго, кажучы: хто цябе паставіў начальнікам і судзьдзёю над намі?

A toj, što kryǔdzìǔ blìzkaga, adšturhnuǔ âgo, kažučy: hto câbe pastavìǔ načal′nìkam ì sudz′dzëû nad namì?

28. Ці ня хочаш ты забіць і мяне, як учора забіў Егіпцяніна?

Cì nâ hočaš ty zabìc′ ì mâne, âk učora zabìǔ Egìpcânìna?

29. Ад гэтых словаў Майсей уцёк і стаўся прыхаднем у зямлі Мадыямскай, дзе нарадзіліся ад яго два сыны.

Ad gètyh slovaǔ Majsej ucëk ì staǔsâ pryhadnem u zâmlì Madyâmskaj, dze naradzìlìsâ ad âgo dva syny.

30. Як мінула сорак гадоў, зьявіўся яму ў пустыні, дзе гара Сынайская, анёл Гасподні ў полымі вогненнага цярновага куста.

Âk mìnula sorak gadoǔ, z′âvìǔsâ âmu ǔ pustynì, dze gara Synajskaâ, anël Gaspodnì ǔ polymì vognennaga cârnovaga kusta.

31. Майсей убачыўшы зьдзівіўся з уявы; а калі падыходзіў разгледзець, быў яму голас Гасподні:

Majsej ubačyǔšy z′dzìvìǔsâ z uâvy; a kalì padyhodzìǔ razgledzec′, byǔ âmu golas Gaspodnì:

32. Я Бог бацькоў тваіх, Бог Абрагамаў і Бог Ісаакаў і Бог Якаваў. Майсей, ахоплены страхам, не адважыўся глядзець.

Â Bog bac′koǔ tvaìh, Bog Abragamaǔ ì Bog Ìsaakaǔ ì Bog Âkavaǔ. Majsej, ahopleny straham, ne advažyǔsâ glâdzec′.

33. І сказаў яму Гасподзь: скінь абутак з ног тваіх, бо месца, на якім ты стаіш, ёсьць зямля сьвятая.

Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: skìn′ abutak z nog tvaìh, bo mesca, na âkìm ty staìš, ës′c′ zâmlâ s′vâtaâ.

34. Бачу Я ўціск народу Майго ў Егіпце і чую стогны ягоныя, і сышоў выбавіць яго; дык ідзі ж, Я пашлю цябе ў Егіпет.

Baču Â ǔcìsk narodu Majgo ǔ Egìpce ì čuû stogny âgonyâ, ì syšoǔ vybavìc′ âgo; dyk ìdzì ž, Â pašlû câbe ǔ Egìpet.

35. Гэтага Майсея, якога яны адцураліся, сказаўшы: хто цябе паставіў начальнікам і судзьдзёю? - яго Бог рукою анёла, што зьявіўся яму ў цярновым кусьце, паслаў начальнікам і ратаўніком.

Gètaga Majseâ, âkoga âny adcuralìsâ, skazaǔšy: hto câbe pastavìǔ načal′nìkam ì sudz′dzëû? - âgo Bog rukoû anëla, što z′âvìǔsâ âmu ǔ cârnovym kus′ce, paslaǔ načal′nìkam ì rataǔnìkom.

36. Ён вывеў іх, учыніўшы цуды і азнакі ў зямлі Егіпецкай і ў Чэрмным моры і ў пустыні за сорак гадоў.

Ën vyveǔ ìh, učynìǔšy cudy ì aznakì ǔ zâmlì Egìpeckaj ì ǔ Čèrmnym mory ì ǔ pustynì za sorak gadoǔ.

37. Гэта той Майсей, які сказаў сынам Ізраілевым: Прарока паставіць вам Гасподзь Бог ваш з братоў вашых: Яго слухайце.

Gèta toj Majsej, âkì skazaǔ synam Ìzraìlevym: Praroka pastavìc′ vam Gaspodz′ Bog vaš z bratoǔ vašyh: Âgo sluhajce.

38. Гэта той самы, які быў на сходзе ў пустыні з анёлам, што гаварыў зь ім на гары Сынаі, і з бацькамі нашымі, і які прыняў жывыя словы, каб перадаць нам,

Gèta toj samy, âkì byǔ na shodze ǔ pustynì z anëlam, što gavaryǔ z′ ìm na gary Synaì, ì z bac′kamì našymì, ì âkì prynâǔ žyvyâ slovy, kab peradac′ nam,

39. якому бацькі нашыя не хацелі быць паслухмянымі, а адмовіліся ад яго і павярнуліся сэрцамі сваімі да Егіпта,

âkomu bac′kì našyâ ne hacelì byc′ pasluhmânymì, a admovìlìsâ ad âgo ì pavârnulìsâ sèrcamì svaìmì da Egìpta,

40. сказаўшы Аарону: зрабі нам багоў, якія б ішлі наперадзе нас, бо з Майсеем, які вывеў нас зь зямлі Егіпецкай, ня ведаем, што здарылася.

skazaǔšy Aaronu: zrabì nam bagoǔ, âkìâ b ìšlì naperadze nas, bo z Majseem, âkì vyveǔ nas z′ zâmlì Egìpeckaj, nâ vedaem, što zdarylasâ.

41. І зрабілі ў тыя дні цяля, і прынесьлі ахвяру ідалу, і весяліліся перад творам рук сваіх.

Ì zrabìlì ǔ tyâ dnì câlâ, ì prynes′lì ahvâru ìdalu, ì vesâlìlìsâ perad tvoram ruk svaìh.

42. А Бог адвярнуўся і пакінуў іх служыць войску нябеснаму, як напісана ў кнізе прарокаў: "дом Ізраілеў! Ці прыносілі вы Мне заколатае і ахвяры за сорак гадоў у пустыні?

A Bog advârnuǔsâ ì pakìnuǔ ìh služyc′ vojsku nâbesnamu, âk napìsana ǔ knìze prarokaǔ: "dom Ìzraìleǔ! Cì prynosìlì vy Mne zakolatae ì ahvâry za sorak gadoǔ u pustynì?

43. Вы прынялі скінію Малохаву і зорку бога вашага Рэмфана, выявы, якія вы зрабілі, каб пакланяцца ім: і я перасялю вас за Вавілон".

Vy prynâlì skìnìû Malohavu ì zorku boga vašaga Rèmfana, vyâvy, âkìâ vy zrabìlì, kab paklanâcca ìm: ì â perasâlû vas za Vavìlon".

44. Скінія сьведчаньня была ў бацькоў нашых у пустыні, як загадаў Той, Хто сказаў Майсею зрабіць яе паводле ўзору, ім бачанага.

Skìnìâ s′vedčan′nâ byla ǔ bac′koǔ našyh u pustynì, âk zagadaǔ Toj, Hto skazaǔ Majseû zrabìc′ âe pavodle ǔzoru, ìm bačanaga.

45. Бацькі нашыя зь Ісусам, узяўшы яе, унесьлі ў валоданьні народаў, прагнаных Богам ад аблічча бацькоў вашых. Так было да дзён Давідавых;

Bac′kì našyâ z′ Ìsusam, uzâǔšy âe, unes′lì ǔ valodan′nì narodaǔ, pragnanyh Bogam ad ablìčča bac′koǔ vašyh. Tak bylo da dzën Davìdavyh;

46. гэты знайшоў мілату перад Богам і маліў, каб знайсьці жытло Богу Якаваму.

gèty znajšoǔ mìlatu perad Bogam ì malìǔ, kab znajs′cì žytlo Bogu Âkavamu.

47. А Саламон збудаваў Яму дом.

A Salamon zbudavaǔ Âmu dom.

48. Але ‹сявышні не ў рукатворных храмах жыве, як кажа прарок:

Ale ‹sâvyšnì ne ǔ rukatvornyh hramah žyve, âk kaža prarok:

49. "неба - трон Мой, і зямля - падножжа ног Маіх; які дом збудуеце Мне, кажа Гасподзь, альбо якое месца на адпачынак Мой?

"neba - tron Moj, ì zâmlâ - padnožža nog Maìh; âkì dom zbuduece Mne, kaža Gaspodz′, al′bo âkoe mesca na adpačynak Moj?

50. Ці ж не Мая рука стварыла ўсё гэта?".

Cì ž ne Maâ ruka stvaryla ǔsë gèta?".

51. Цьвёрдахрыбетныя! людзі зь неабрэзанымі сэрцамі і вушамі! вы заўсёды працівіцеся Духу Сьвятому, як бацькі вашыя, так і вы:

C′vërdahrybetnyâ! lûdzì z′ neabrèzanymì sèrcamì ì vušamì! vy zaǔsëdy pracìvìcesâ Duhu S′vâtomu, âk bac′kì vašyâ, tak ì vy:

52. каго ж бо з прарокаў ня гналі бацькі вашыя? яны забілі прадвесьнікаў прышэсьця Праведніка, прадажнікамі і забойцамі Якога сталіся сёньня вы,

kago ž bo z prarokaǔ nâ gnalì bac′kì vašyâ? âny zabìlì pradves′nìkaǔ pryšès′câ Pravednìka, pradažnìkamì ì zabojcamì Âkoga stalìsâ sën′nâ vy,

53. вы, якія прынялі ўстанаўленьнем анёльскім закон, і не захавалі.

vy, âkìâ prynâlì ǔstanaǔlen′nem anël′skìm zakon, ì ne zahavalì.

54. Слухаючы гэта, яны рваліся сэрцамі і скрыгаталі на яго зубамі.

Sluhaûčy gèta, âny rvalìsâ sèrcamì ì skrygatalì na âgo zubamì.

55. А Сьцяпан, напоўнены Духам Сьвятым, паглядзеўшы на неба, убачыў Божую славу і Ісуса, Які стаяў праваруч Бога,

A S′câpan, napoǔneny Duham S′vâtym, paglâdzeǔšy na neba, ubačyǔ Božuû slavu ì Ìsusa, Âkì staâǔ pravaruč Boga,

56. і сказаў: вось, бачу я нябёсы расчыненыя і Сына Чалавечага, Які стаіць праваруч Бога.

ì skazaǔ: vos′, baču â nâbësy rasčynenyâ ì Syna Čalavečaga, Âkì staìc′ pravaruč Boga.

57. Але яны, закрычаўшы моцным голасам, затыкалі вушы свае, і аднадушна кінуліся на яго,

Ale âny, zakryčaǔšy mocnym golasam, zatykalì vušy svae, ì adnadušna kìnulìsâ na âgo,

58. і, вывеўшы за горад, пачалі біць яго камянямі. А сьведкі паклалі сваю адзежу да ног юнака, якога звалі Саўлам.

ì, vyveǔšy za gorad, pačalì bìc′ âgo kamânâmì. A s′vedkì paklalì svaû adzežu da nog ûnaka, âkoga zvalì Saǔlam.

59. І білі камянямі Сьцяпана, які маліўся і казаў: Госпадзе Ісусе! прымі дух мой!

Ì bìlì kamânâmì S′câpana, âkì malìǔsâ ì kazaǔ: Gospadze Ìsuse! prymì duh moj!

60. І, схіліўшы калені, усклікнуў моцным голасам: Госпадзе! ня лічы ім грэху гэтага! І, сказаўшы гэта, спачыў.

Ì, shìlìǔšy kalenì, usklìknuǔ mocnym golasam: Gospadze! nâ lìčy ìm grèhu gètaga! Ì, skazaǔšy gèta, spačyǔ.

8 Кіраўнік

1. А Саўл ухваляў забойства яго. У тыя дні паўстала вялікае ганеньне на царкву ў Ерусаліме, і ўсе, апрача апосталаў, расьсеяліся па розных месцах Юдэйскіх і Самарыйскіх.

A Saǔl uhvalâǔ zabojstva âgo. U tyâ dnì paǔstala vâlìkae ganen′ne na carkvu ǔ Erusalìme, ì ǔse, aprača apostalaǔ, ras′seâlìsâ pa roznyh mescah Ûdèjskìh ì Samaryjskìh.

2. А Сьцяпана пахавалі мужы богабаязныя і ўчынілі вялікі плач па ім.

A S′câpana pahavalì mužy bogabaâznyâ ì ǔčynìlì vâlìkì plač pa ìm.

3. А Саўл глуміў царкву і, заходзячы ў дамы і, выцягваючы мужчын і жанчын, аддаваў у цямніцу.

A Saǔl glumìǔ carkvu ì, zahodzâčy ǔ damy ì, vycâgvaûčy mužčyn ì žančyn, addavaǔ u câmnìcu.

4. А тым часам тыя, што расьсеяліся, хадзілі і зьвеставалі слова.

A tym časam tyâ, što ras′seâlìsâ, hadzìlì ì z′vestavalì slova.

5. Так Піліп прыйшоў у горад Самарыйскі і прапаведаваў ім Хрыста;

Tak Pìlìp pryjšoǔ u gorad Samaryjskì ì prapavedavaǔ ìm Hrysta;

6. народ аднадушна слухаў, што гаварыў Піліп, і чуў і бачыў, якія ён тварыў цуды;

narod adnadušna sluhaǔ, što gavaryǔ Pìlìp, ì čuǔ ì bačyǔ, âkìâ ën tvaryǔ cudy;

7. бо нячыстыя духі з многіх апанаваных імі выходзілі зь вялікім крыкам, а многія паралізаваныя і кульгавыя ацаляліся.

bo nâčystyâ duhì z mnogìh apanavanyh ìmì vyhodzìlì z′ vâlìkìm krykam, a mnogìâ paralìzavanyâ ì kul′gavyâ acalâlìsâ.

8. І была радасьць вялікая ў тым горадзе.

Ì byla radas′c′ vâlìkaâ ǔ tym goradze.

9. А быў у горадзе адзін чалавек, якога звалі Сымон, які перад тым вядзьмарыў і зьдзіўляў люд Самарыйскі, удаючы зь сябе кагосьці вялікага;

A byǔ u goradze adzìn čalavek, âkoga zvalì Symon, âkì perad tym vâdz′maryǔ ì z′dzìǔlâǔ lûd Samaryjskì, udaûčy z′ sâbe kagos′cì vâlìkaga;

10. яго слухалі ўсе, ад малога да вялікага, кажучы: гэты ёсьць вялікая сіла Божая.

âgo sluhalì ǔse, ad maloga da vâlìkaga, kažučy: gèty ës′c′ vâlìkaâ sìla Božaâ.

11. А слухалі яго таму, што ён доўгі час зьдзіўляў іх чарадзействамі.

A sluhalì âgo tamu, što ën doǔgì čas z′dzìǔlâǔ ìh čaradzejstvamì.

12. Але калі паверылі Піліпу, які зьвеставаў пра Царства Божае і пра імя Ісуса Хрыста, дык хрысьціліся і мужчыны і жанчыны.

Ale kalì paverylì Pìlìpu, âkì z′vestavaǔ pra Carstva Božae ì pra ìmâ Ìsusa Hrysta, dyk hrys′cìlìsâ ì mužčyny ì žančyny.

13. Увераваў і сам Сымон і ахрысьціўшыся не адыходзіў ад Піліпа; і, бачачы, як тварыліся вялікія сілы і азнакі, дзіву даваўся.

Uveravaǔ ì sam Symon ì ahrys′cìǔšysâ ne adyhodzìǔ ad Pìlìpa; ì, bačačy, âk tvarylìsâ vâlìkìâ sìly ì aznakì, dzìvu davaǔsâ.

14. Апосталы, якія былі ў Ерусаліме, пачуўшы, што Самаране прынялі слова Божае, паслалі да іх Пятра і Яна,

Apostaly, âkìâ bylì ǔ Erusalìme, pačuǔšy, što Samarane prynâlì slova Božae, paslalì da ìh Pâtra ì Âna,

15. якія прыйшоўшы памаліліся за іх, каб прынялі Духа Сьвятога:

âkìâ pryjšoǔšy pamalìlìsâ za ìh, kab prynâlì Duha S′vâtoga:

16. бо Ён ня зыходзіў яшчэ ні на кога зь іх, а толькі былі яны ахрышчаны ў імя Госпада Ісуса;

bo Ën nâ zyhodzìǔ âščè nì na koga z′ ìh, a tol′kì bylì âny ahryščany ǔ ìmâ Gospada Ìsusa;

17. тады ўсклалі рукі на іх, і яны прынялі Духа Сьвятога.

tady ǔsklalì rukì na ìh, ì âny prynâlì Duha S′vâtoga.

18. А Сымон, убачыўшы, што праз ускладаньне рук апосталаў падаецца Дух Сьвяты, прынёс ім грошы,

A Symon, ubačyǔšy, što praz uskladan′ne ruk apostalaǔ padaecca Duh S′vâty, prynës ìm grošy,

19. кажучы: дайце і мне ўладу гэтую, каб той, на каго Я ўскладу рукі, прымаў Духа Сьвятога.

kažučy: dajce ì mne ǔladu gètuû, kab toj, na kago Â ǔskladu rukì, prymaǔ Duha S′vâtoga.

20. Але Пётр сказаў яму: срэбра тваё хай будзе на згубу з табою, бо ты намысьліў дар Божы здабыць на грошы.

Ale Pëtr skazaǔ âmu: srèbra tvaë haj budze na zgubu z taboû, bo ty namys′lìǔ dar Božy zdabyc′ na grošy.

21. Няма табе ў гэтым часткі і долі, бо сэрца тваё няслушнае перад Богам;

Nâma tabe ǔ gètym častkì ì dolì, bo sèrca tvaë nâslušnae perad Bogam;

22. дык пакайся ў гэтым грэху тваім і маліся Богу: можа, даруецца табе намысел сэрца твайго;

dyk pakajsâ ǔ gètym grèhu tvaìm ì malìsâ Bogu: moža, daruecca tabe namysel sèrca tvajgo;

23. бо бачу цябе поўнага жоўці горкай і ў путах няпраўды.

bo baču câbe poǔnaga žoǔcì gorkaj ì ǔ putah nâpraǔdy.

24. А Сымон сказаў у адказ: памалецеся вы за мяне Госпаду, каб не спасьцігла мяне анішто з таго, што вы сказалі.

A Symon skazaǔ u adkaz: pamalecesâ vy za mâne Gospadu, kab ne spas′cìgla mâne anìšto z tago, što vy skazalì.

25. А яны, засьведчыўшы і ўзьвясьціўшы слова Гасподняе, пайшлі назад у Ерусалім і ў многіх селішчах Самарыйскіх прапаведавалі Дабравесьце.

A âny, zas′vedčyǔšy ì ǔz′vâs′cìǔšy slova Gaspodnâe, pajšlì nazad u Erusalìm ì ǔ mnogìh selìščah Samaryjskìh prapavedavalì Dabraves′ce.

26. А Піліпу анёл Гасподні сказаў: устань і ідзі на поўдзень, на дарогу, якая вядзе зь Ерусаліма ў Газу, на тую, якая пустая.

A Pìlìpu anël Gaspodnì skazaǔ: ustan′ ì ìdzì na poǔdzen′, na darogu, âkaâ vâdze z′ Erusalìma ǔ Gazu, na tuû, âkaâ pustaâ.

27. Ён устаў і пайшоў; і вось, муж Эфіопскі, кажэнік, вяльможа Кандакіі, царыцы Эфіопскай, ахоўца ўсіх яе скарбаў, які прыязджаў у Ерусалім на пакланеньне,

Ën ustaǔ ì pajšoǔ; ì vos′, muž Èfìopskì, kažènìk, vâl′moža Kandakìì, carycy Èfìopskaj, ahoǔca ǔsìh âe skarbaǔ, âkì pryâzdžaǔ u Erusalìm na paklanen′ne,

28. вяртаўся і, седзячы на калясьніцы сваёй, чытаў прарока Ісаю.

vârtaǔsâ ì, sedzâčy na kalâs′nìcy svaëj, čytaǔ praroka Ìsaû.

29. Дух сказаў Піліпу: падыдзі і прыстань да гэтае калясьніцы.

Duh skazaǔ Pìlìpu: padydzì ì prystan′ da gètae kalâs′nìcy.

30. Піліп падышоў і, пачуўшы, што ён чытае прарока Ісаю, сказаў: ці разумееш, што чытаеш?

Pìlìp padyšoǔ ì, pačuǔšy, što ën čytae praroka Ìsaû, skazaǔ: cì razumeeš, što čytaeš?

31. Ён сказаў: як магу разумець, калі хто не наставіць мяне? І папрасіў Піліпа ўзысьці і сесьці зь ім.

Ën skazaǔ: âk magu razumec′, kalì hto ne nastavìc′ mâne? Ì paprasìǔ Pìlìpa ǔzys′cì ì ses′cì z′ ìm.

32. А месца зь Пісаньня, якое ён чытаў, было гэтае: "як авечку, вялі Яго на закол, і, як ягня, перад стрыгалём ягоным, маўчыць, так Ён не размыкаў вуснаў Сваіх;

A mesca z′ Pìsan′nâ, âkoe ën čytaǔ, bylo gètae: "âk avečku, vâlì Âgo na zakol, ì, âk âgnâ, perad strygalëm âgonym, maǔčyc′, tak Ën ne razmykaǔ vusnaǔ Svaìh;

33. у прыніжэньні Яго суд Ягоны адбыўся, а род Яго хто высьветліць? бо забіраецца ад зямлі жыцьцё Ягонае".

u prynìžèn′nì Âgo sud Âgony adbyǔsâ, a rod Âgo hto vys′vetlìc′? bo zabìraecca ad zâmlì žyc′cë Âgonae".

34. А кажэнік сказаў Піліпу ў адказ: прашу цябе сказаць: пра каго прарок кажа гэта? ці пра сябе, ці пра каго іншага?

A kažènìk skazaǔ Pìlìpu ǔ adkaz: prašu câbe skazac′: pra kago prarok kaža gèta? cì pra sâbe, cì pra kago ìnšaga?

35. Піліп разамкнуў вусны свае і, пачаўшы з гэтага Пісаньня, апавядаў яму пра Ісуса.

Pìlìp razamknuǔ vusny svae ì, pačaǔšy z gètaga Pìsan′nâ, apavâdaǔ âmu pra Ìsusa.

36. Тым часам, едучы па дарозе, яны прыехалі да вады, і кажэнік сказаў: вось, вада: што перашкаджае мне ахрысьціцца?

Tym časam, edučy pa daroze, âny pryehalì da vady, ì kažènìk skazaǔ: vos′, vada: što peraškadžae mne ahrys′cìcca?

37. А Піліп сказаў яму: калі верыш ад шчырага сэрца, можна. Той сказаў у адказ: веру, што Ісус ёсьць Сын Божы.

A Pìlìp skazaǔ âmu: kalì veryš ad ščyraga sèrca, možna. Toj skazaǔ u adkaz: veru, što Ìsus ës′c′ Syn Božy.

38. І загадаў спыніць калясьніцу; і сышлі абодва ў ваду, Піліп і кажэнік; і ахрысьціў яго.

Ì zagadaǔ spynìc′ kalâs′nìcu; ì syšlì abodva ǔ vadu, Pìlìp ì kažènìk; ì ahrys′cìǔ âgo.

39. А калі яны выйшлі з вады, Дух Гасподні падхапіў Піліпа, і кажэнік ужо ня бачыў яго, і паехаў сваёю дарогаю, радуючыся.

A kalì âny vyjšlì z vady, Duh Gaspodnì padhapìǔ Pìlìpa, ì kažènìk užo nâ bačyǔ âgo, ì paehaǔ svaëû darogaû, raduûčysâ.

40. А Піліп апынуўся ў Азоце і, як праходзіў, зьвеставаў усім гарадам, пакуль прыйшоў у Кесарыю.

A Pìlìp apynuǔsâ ǔ Azoce ì, âk prahodzìǔ, z′vestavaǔ usìm garadam, pakul′ pryjšoǔ u Kesaryû.

9 Кіраўнік

1. А Саўл, яшчэ дышучы грозьбамі і забойствам на вучняў Гасподніх, прыйшоў да першасьвятара

A Saǔl, âščè dyšučy groz′bamì ì zabojstvam na vučnâǔ Gaspodnìh, pryjšoǔ da peršas′vâtara

2. і выпрасіў у яго пісьмы ў Дамаск сынагогам, каб, калі знойдзе каго, хто сьледуе гэтаму вучэньню, і мужчын і жанчын, зьвязаўшы, прыводзіць у Ерусалім.

ì vyprasìǔ u âgo pìs′my ǔ Damask synagogam, kab, kalì znojdze kago, hto s′ledue gètamu vučèn′nû, ì mužčyn ì žančyn, z′vâzaǔšy, pryvodzìc′ u Erusalìm.

3. Калі ж ён ішоў і набліжаўся да Дамаска, раптам асьвятліла яго зьзяньне зь неба;

Kalì ž ën ìšoǔ ì nablìžaǔsâ da Damaska, raptam as′vâtlìla âgo z′zân′ne z′ neba;

4. ён упаў на зямлю і пачуў голас, які казаў яму: Саўле, Саўле, што ты гоніш Мяне?

ën upaǔ na zâmlû ì pačuǔ golas, âkì kazaǔ âmu: Saǔle, Saǔle, što ty gonìš Mâne?

5. Ён сказаў: хто Ты, Госпадзе? А Гасподзь сказаў: Я Ісус, Якога ты гоніш. Цяжка табе ісьці супраць ражна.

Ën skazaǔ: hto Ty, Gospadze? A Gaspodz′ skazaǔ: Â Ìsus, Âkoga ty gonìš. Câžka tabe ìs′cì suprac′ ražna.

6. Ён, у страху і жудасьці, сказаў: Госпадзе! што загадаеш мне рабіць? І Гасподзь сказаў яму: устань ды ідзі ў горад; і сказана будзе табе, што табе трэба рабіць.

Ën, u strahu ì žudas′cì, skazaǔ: Gospadze! što zagadaeš mne rabìc′? Ì Gaspodz′ skazaǔ âmu: ustan′ dy ìdzì ǔ gorad; ì skazana budze tabe, što tabe trèba rabìc′.

7. А людзі, якія ішлі зь ім, стаялі здраньцьвелыя, чуючы голас, але нічога ня бачачы.

A lûdzì, âkìâ ìšlì z′ ìm, staâlì zdran′c′velyâ, čuûčy golas, ale nìčoga nâ bačačy.

8. Саўл падняўся зь зямлі, і з расплюшчанымі вачыма нікога ня бачыў; і павялі яго за руку і прывялі ў Дамаск;

Saǔl padnâǔsâ z′ zâmlì, ì z rasplûščanymì vačyma nìkoga nâ bačyǔ; ì pavâlì âgo za ruku ì pryvâlì ǔ Damask;

9. і тры дні ён ня бачыў, і ня еў і ня піў.

ì try dnì ën nâ bačyǔ, ì nâ eǔ ì nâ pìǔ.

10. У Дамаску быў адзін вучань, якога звалі Ананія; і Гасподзь, зьявіўшыся, сказаў яму: Ананія! Той сказаў: я, Госпадзе.

U Damasku byǔ adzìn vučan′, âkoga zvalì Ananìâ; ì Gaspodz′, z′âvìǔšysâ, skazaǔ âmu: Ananìâ! Toj skazaǔ: â, Gospadze.

11. А Гасподзь сказаў яму: устань ды ідзі на вуліцу, так званую Простую, і спытайся ў Юдавым доме Тарсяніна, якога завуць Саўл: ён цяпер моліцца

A Gaspodz′ skazaǔ âmu: ustan′ dy ìdzì na vulìcu, tak zvanuû Prostuû, ì spytajsâ ǔ Ûdavym dome Tarsânìna, âkoga zavuc′ Saǔl: ën câper molìcca

12. і бачыў ва ўяве мужа, імем Ананія, які прыйшоў да яго і ўсклаў на яго руку, каб ён зноў бачыў.

ì bačyǔ va ǔâve muža, ìmem Ananìâ, âkì pryjšoǔ da âgo ì ǔsklaǔ na âgo ruku, kab ën znoǔ bačyǔ.

13. Ананія адказваў: Госпадзе! Я чуў ад многіх пра гэтага чалавека, колькі ліха зрабіў ён сьвятым Тваім у Ерусаліме;

Ananìâ adkazvaǔ: Gospadze! Â čuǔ ad mnogìh pra gètaga čalaveka, kol′kì lìha zrabìǔ ën s′vâtym Tvaìm u Erusalìme;

14. і тут мае ад першасьвятароў уладу вязаць усіх, хто заклікае імя Тваё.

ì tut mae ad peršas′vâtaroǔ uladu vâzac′ usìh, hto zaklìkae ìmâ Tvaë.

15. Але Гасподзь сказаў яму: ідзі, бо ён ёсьць Мой выбраны посуд, каб абвяшчаць імя Маё перад народамі і царамі і сынамі Ізраілевымі;

Ale Gaspodz′ skazaǔ âmu: ìdzì, bo ën ës′c′ Moj vybrany posud, kab abvâščac′ ìmâ Maë perad narodamì ì caramì ì synamì Ìzraìlevymì;

16. і Я пакажу яму, колькі ён мусіць адпакутаваць за імя Маё.

ì Â pakažu âmu, kol′kì ën musìc′ adpakutavac′ za ìmâ Maë.

17. Ананія пайшоў і ўвайшоў у дом і, усклаўшы на яго рукі, сказаў: браце Саўле! Гасподзь Ісус, што зьявіўся табе на дарозе, якою ты ішоў, паслаў мяне, каб ты зноў бачыў і напоўніўся Духам Сьвятым.

Ananìâ pajšoǔ ì ǔvajšoǔ u dom ì, usklaǔšy na âgo rukì, skazaǔ: brace Saǔle! Gaspodz′ Ìsus, što z′âvìǔsâ tabe na daroze, âkoû ty ìšoǔ, paslaǔ mâne, kab ty znoǔ bačyǔ ì napoǔnìǔsâ Duham S′vâtym.

18. І адразу нібы луска апала з вачэй ягоных, і раптам ён зноў пачаў бачыць і, устаўшы, ахрысьціўся

Ì adrazu nìby luska apala z vačèj âgonyh, ì raptam ën znoǔ pačaǔ bačyc′ ì, ustaǔšy, ahrys′cìǔsâ

19. і, паеўшы, умацаваўся. І быў Саўл некалькі дзён з вучнямі ў Дамаску;

ì, paeǔšy, umacavaǔsâ. Ì byǔ Saǔl nekal′kì dzën z vučnâmì ǔ Damasku;

20. і адразу пачаў прапаведаваць у сынагогах пра Ісуса, што Ён ёсьць Сын Божы.

ì adrazu pačaǔ prapavedavac′ u synagogah pra Ìsusa, što Ën ës′c′ Syn Božy.

21. І ўсе, хто чуў, зьдзіўляліся і казалі: ці ня той гэта самы, які гнаў у Ерусаліме тых, што заклікалі імя гэтае, ды і сюды прыйшоў па тое, каб вязаць іх і весьці да першасьвятароў?

Ì ǔse, hto čuǔ, z′dzìǔlâlìsâ ì kazalì: cì nâ toj gèta samy, âkì gnaǔ u Erusalìme tyh, što zaklìkalì ìmâ gètae, dy ì sûdy pryjšoǔ pa toe, kab vâzac′ ìh ì ves′cì da peršas′vâtaroǔ?

22. А Саўл усё больш і больш умацоўваўся і бянтэжыў Юдэяў, якія жылі ў Дамаску, даводзячы, што Гэты ёсьць Хрыстос.

A Saǔl usë bol′š ì bol′š umacoǔvaǔsâ ì bântèžyǔ Ûdèâǔ, âkìâ žylì ǔ Damasku, davodzâčy, što Gèty ës′c′ Hrystos.

23. А як мінула даволі часу, Юдэі змовіліся забіць яго.

A âk mìnula davolì času, Ûdèì zmovìlìsâ zabìc′ âgo.

24. Але Саўл дазнаўся пра гэты намысел іхні; а яны дзень і ноч пільнавалі каля брамы, каб забіць яго.

Ale Saǔl daznaǔsâ pra gèty namysel ìhnì; a âny dzen′ ì noč pìl′navalì kalâ bramy, kab zabìc′ âgo.

25. А вучні ўначы, узяўшы яго, спусьцілі з мура ў каш§.

A vučnì ǔnačy, uzâǔšy âgo, spus′cìlì z mura ǔ kaš§.

26. Саўл прыйшоў у Ерусалім і стараўся прыстаць да вучняў; але ўсе баяліся яго, ня верачы, што ён вучань.

Saǔl pryjšoǔ u Erusalìm ì staraǔsâ prystac′ da vučnâǔ; ale ǔse baâlìsâ âgo, nâ veračy, što ën vučan′.

27. А Варнава, узяўшы яго, прыйшоў да апосталаў і расказаў ім, як на дарозе ён бачыў Госпада, і што сказаў яму Гасподзь, і як ён у Дамаску адважна прапаведаваў у імя Ісуса.

A Varnava, uzâǔšy âgo, pryjšoǔ da apostalaǔ ì raskazaǔ ìm, âk na daroze ën bačyǔ Gospada, ì što skazaǔ âmu Gaspodz′, ì âk ën u Damasku advažna prapavedavaǔ u ìmâ Ìsusa.

28. І заставаўся ён зь імі, уваходзячы і выходзячы, у Ерусаліме, і адважна прапаведаваў імя Госпада Ісуса.

Ì zastavaǔsâ ën z′ ìmì, uvahodzâčy ì vyhodzâčy, u Erusalìme, ì advažna prapavedavaǔ ìmâ Gospada Ìsusa.

29. Гутарыў ён таксама і спрачаўся з Эліністамі; а яны замахі рабілі забіць яго.

Gutaryǔ ën taksama ì spračaǔsâ z Èlìnìstamì; a âny zamahì rabìlì zabìc′ âgo.

30. Браты, даведаўшыся пра гэта, адправілі яго ў Кесарыю і правялі ў Тарс.

Braty, davedaǔšysâ pra gèta, adpravìlì âgo ǔ Kesaryû ì pravâlì ǔ Tars.

31. А цэрквы па ўсёй Юдэі, Галілеі і Самарыі былі ў спакоі, удасканальваючыся і ходзячы ў страху Гасподнім, і ў суцяшэньні Сьвятога Духа множыліся.

A cèrkvy pa ǔsëj Ûdèì, Galìleì ì Samaryì bylì ǔ spakoì, udaskanal′vaûčysâ ì hodzâčy ǔ strahu Gaspodnìm, ì ǔ sucâšèn′nì S′vâtoga Duha množylìsâ.

32. Сталася, што Пётр, абыходзячы ўсіх, зайшоў да сьвятых, якія жылі ў Лідзе;

Stalasâ, što Pëtr, abyhodzâčy ǔsìh, zajšoǔ da s′vâtyh, âkìâ žylì ǔ Lìdze;

33. Там знайшоў ён аднаго чалавека, якога звалі Энэй, што ўжо восем гадоў ляжаў у пасьцелі ў палярушы.

Tam znajšoǔ ën adnago čalaveka, âkoga zvalì Ènèj, što ǔžo vosem gadoǔ lâžaǔ u pas′celì ǔ palârušy.

34. Пётр сказаў яму: Энэй! ацаляе цябе Ісус Хрыстос; устань з пасьцелі тваёй. І той адразу ўстаў.

Pëtr skazaǔ âmu: Ènèj! acalâe câbe Ìsus Hrystos; ustan′ z pas′celì tvaëj. Ì toj adrazu ǔstaǔ.

35. І бачылі ўсе яго, хто жыў у Лідзе і ў Сароне, якія і навярнуліся да Госпада.

Ì bačylì ǔse âgo, hto žyǔ u Lìdze ì ǔ Sarone, âkìâ ì navârnulìsâ da Gospada.

36. У Ёпіі была адна вучаніца, якую звалі Тавіта, што азначае: Сарна; яна была поўная добрых учынкаў і чыніла шмат міласьціны.

U Ëpìì byla adna vučanìca, âkuû zvalì Tavìta, što aznačae: Sarna; âna byla poǔnaâ dobryh učynkaǔ ì čynìla šmat mìlas′cìny.

37. Сталася тымі днямі, што занядужала і памерла; яе абмылі і паклалі ў сьвятліцы.

Stalasâ tymì dnâmì, što zanâdužala ì pamerla; âe abmylì ì paklalì ǔ s′vâtlìcy.

38. А як што Ліда недалёка ад Ёпіі, дык вучні, дачуўшыся, што Пётр там, паслалі да яго двух чалавек прасіць, каб ён не забавіўся прыйсьці да іх.

A âk što Lìda nedalëka ad Ëpìì, dyk vučnì, dačuǔšysâ, što Pëtr tam, paslalì da âgo dvuh čalavek prasìc′, kab ën ne zabavìǔsâ pryjs′cì da ìh.

39. Пётр устаў і пайшоў зь імі; і калі ён прыйшоў, увялі яго ў сьвятліцу, і ўсе ўдовы ў сьлёзах сталі перад ім, паказваючы кашулі і сукенкі, якія рабіла Сарна, жывучы зь імі.

Pëtr ustaǔ ì pajšoǔ z′ ìmì; ì kalì ën pryjšoǔ, uvâlì âgo ǔ s′vâtlìcu, ì ǔse ǔdovy ǔ s′lëzah stalì perad ìm, pakazvaûčy kašulì ì sukenkì, âkìâ rabìla Sarna, žyvučy z′ ìmì.

40. Пётр выслаў усіх з пакоя і, укленчыўшы, памаліўся і, зьвярнуўшыся да цела, сказаў: Тавіта! устань. І яна расплюшчыла вочы свае і, убачыўшы Пятра, села.

Pëtr vyslaǔ usìh z pakoâ ì, uklenčyǔšy, pamalìǔsâ ì, z′vârnuǔšysâ da cela, skazaǔ: Tavìta! ustan′. Ì âna rasplûščyla vočy svae ì, ubačyǔšy Pâtra, sela.

41. Ён, падаўшы ёй руку, падняў яе і, паклікаўшы сьвятых і ўдоваў, паставіў яе перад імі жывую.

Ën, padaǔšy ëj ruku, padnâǔ âe ì, paklìkaǔšy s′vâtyh ì ǔdovaǔ, pastavìǔ âe perad ìmì žyvuû.

42. Гэта стала вядома па ўсёй Ёпіі, і многія ўверавалі ў Госпада.

Gèta stala vâdoma pa ǔsëj Ëpìì, ì mnogìâ ǔveravalì ǔ Gospada.

43. І шмат дзён перабыў ён у Ёпіі ў нейкага Сымона-гарбара.

Ì šmat dzën perabyǔ ën u Ëpìì ǔ nejkaga Symona-garbara.

10 Кіраўнік

1. У Кесарыі быў адзін чалавек, якога звалі Карнілій, сотнік з кагорты, называнай Італійскай,

U Kesaryì byǔ adzìn čalavek, âkoga zvalì Karnìlìj, sotnìk z kagorty, nazyvanaj Ìtalìjskaj,

2. пабожны і богабаязны з усім домам сваім, ён рабіў шмат міласьціны людзям і заўсёды маліўся Богу.

pabožny ì bogabaâzny z usìm domam svaìm, ën rabìǔ šmat mìlas′cìny lûdzâm ì zaǔsëdy malìǔsâ Bogu.

3. Ён ва ўяве ясна бачыў каля дзявятай гадзіны дня анёла Божага, які ўвайшоў да яго і сказаў яму: Карнілій!

Ën va ǔâve âsna bačyǔ kalâ dzâvâtaj gadzìny dnâ anëla Božaga, âkì ǔvajšoǔ da âgo ì skazaǔ âmu: Karnìlìj!

4. А ён, зірнуўшы на яго і спалохаўшыся, сказаў: што, Госпадзе? Анёл адказваў яму: малітвы твае і міласьціны твае ўзгадаліся перад Богам;

A ën, zìrnuǔšy na âgo ì spalohaǔšysâ, skazaǔ: što, Gospadze? Anël adkazvaǔ âmu: malìtvy tvae ì mìlas′cìny tvae ǔzgadalìsâ perad Bogam;

5. дык пашлі людзей у Ёпію і пакліч Сымона, якога завуць Пятром:

dyk pašlì lûdzej u Ëpìû ì paklìč Symona, âkoga zavuc′ Pâtrom:

6. ён гасьцюе ў нейкага Сымона-гарбара, чый дом каля мора; ён скажа табе, што табе трэба рабіць.

ën gas′cûe ǔ nejkaga Symona-garbara, čyj dom kalâ mora; ën skaža tabe, što tabe trèba rabìc′.

7. Калі анёл, які гаварыў з Карніліем, адышоў, дык ён, паклікаўшы двух сваіх слуг і набожнага воіна з тых, што былі пры ім,

Kalì anël, âkì gavaryǔ z Karnìlìem, adyšoǔ, dyk ën, paklìkaǔšy dvuh svaìh slug ì nabožnaga voìna z tyh, što bylì pry ìm,

8. і расказаўшы ім усё, паслаў іх у Ёпію.

ì raskazaǔšy ìm usë, paslaǔ ìh u Ëpìû.

9. На другі дзень, калі яны ішлі і набліжаліся да горада, Пётр каля шостай гадзіны ўзышоў на дах дома памаліцца.

Na drugì dzen′, kalì âny ìšlì ì nablìžalìsâ da gorada, Pëtr kalâ šostaj gadzìny ǔzyšoǔ na dah doma pamalìcca.

10. І адчуў ён голад, і захацеў есьці; пакуль гатавалі, найшла на яго жарсьць,

Ì adčuǔ ën golad, ì zahaceǔ es′cì; pakul′ gatavalì, najšla na âgo žars′c′,

11. і бачыць адчыненае неба і нейкі посуд, які апускаецца да яго, нібы вялікае палатно, прывязанае за чатыры рагі і апусканае на зямлю;

ì bačyc′ adčynenae neba ì nejkì posud, âkì apuskaecca da âgo, nìby vâlìkae palatno, pryvâzanae za čatyry ragì ì apuskanae na zâmlû;

12. у ім былі ўсякія чатырногі зямныя, зьвяры, плазуны і птушкі нябесныя.

u ìm bylì ǔsâkìâ čatyrnogì zâmnyâ, z′vâry, plazuny ì ptuškì nâbesnyâ.

13. І быў голас яму: устань, Пётр, закалі і еж.

Ì byǔ golas âmu: ustan′, Pëtr, zakalì ì ež.

14. Але Пётр сказаў: не, Госпадзе! я ніколі ня еў нічога паганага або нячыстага.

Ale Pëtr skazaǔ: ne, Gospadze! â nìkolì nâ eǔ nìčoga paganaga abo nâčystaga.

15. Тады другі раз быў голас яму: што Бог ачысьціў, таго не ўважай за нячыстае.

Tady drugì raz byǔ golas âmu: što Bog ačys′cìǔ, tago ne ǔvažaj za nâčystae.

16. Гэта было тройчы - і посуд зноў падняўся на неба.

Gèta bylo trojčy - ì posud znoǔ padnâǔsâ na neba.

17. Калі ж Пётр раздумваў сам сабе, што б такое азначаў гэты відзеж, што ён бачыў, - вось, мужы, пасланыя Карніліем, распытаўшыся пра дом Сымонаў, спыніліся каля варот,

Kalì ž Pëtr razdumvaǔ sam sabe, što b takoe aznačaǔ gèty vìdzež, što ën bačyǔ, - vos′, mužy, paslanyâ Karnìlìem, raspytaǔšysâ pra dom Symonaǔ, spynìlìsâ kalâ varot,

18. і, гукнуўшы, спыталіся: ці тут Сымон, якога завуць Пятром?

ì, guknuǔšy, spytalìsâ: cì tut Symon, âkoga zavuc′ Pâtrom?

19. Тым часам, як Пётр разважаў пра відзеж, Дух сказаў яму: вось, трох чалавек шукаюць цябе;

Tym časam, âk Pëtr razvažaǔ pra vìdzež, Duh skazaǔ âmu: vos′, troh čalavek šukaûc′ câbe;

20. устань, сыйдзі і йдзі зь імі, зусім не сумняваючыся; бо Я паслаў іх.

ustan′, syjdzì ì jdzì z′ ìmì, zusìm ne sumnâvaûčysâ; bo Â paslaǔ ìh.

21. Пётр, сыйшоўшы да людзей, прысланых да яго ад Карнілія, сказаў: я той, каго вы шукаеце; дзеля якой справы прыйшлі вы?

Pëtr, syjšoǔšy da lûdzej, pryslanyh da âgo ad Karnìlìâ, skazaǔ: â toj, kago vy šukaece; dzelâ âkoj spravy pryjšlì vy?

22. А яны сказалі: Карнілій сотнік, чалавек дабрачынны і богабаязны, шанаваны ўсім народам Юдэйскім, атрымаў ад сьвятога анёла наказ паклікаць цябе ў дом свой і паслухаць словаў тваіх.

A âny skazalì: Karnìlìj sotnìk, čalavek dabračynny ì bogabaâzny, šanavany ǔsìm narodam Ûdèjskìm, atrymaǔ ad s′vâtoga anëla nakaz paklìkac′ câbe ǔ dom svoj ì pasluhac′ slovaǔ tvaìh.

23. Тады Пётр, запрасіўшы іх, пачаставаў; а назаўтра, устаўшы, пайшоў зь імі, і некаторыя браты Ёпійскія пайшлі зь ім.

Tady Pëtr, zaprasìǔšy ìh, pačastavaǔ; a nazaǔtra, ustaǔšy, pajšoǔ z′ ìmì, ì nekatoryâ braty Ëpìjskìâ pajšlì z′ ìm.

24. На другі дзень прыйшлі яны ў Кесарыю. А Карнілій чакаў іх, склікаўшы родзічаў і сваіх блізкіх сяброў.

Na drugì dzen′ pryjšlì âny ǔ Kesaryû. A Karnìlìj čakaǔ ìh, sklìkaǔšy rodzìčaǔ ì svaìh blìzkìh sâbroǔ.

25. Калі Пётр уваходзіў, Карнілій сустрэў яго і пакланіўся, прыпаўшы да ног ягоных.

Kalì Pëtr uvahodzìǔ, Karnìlìj sustrèǔ âgo ì paklanìǔsâ, prypaǔšy da nog âgonyh.

26. А Пётр падняў яго, кажучы: устань; я таксама чалавек.

A Pëtr padnâǔ âgo, kažučy: ustan′; â taksama čalavek.

27. І, гутарачы зь ім, увайшоў і знайшоў многа сабраных.

Ì, gutaračy z′ ìm, uvajšoǔ ì znajšoǔ mnoga sabranyh.

28. І сказаў ім: вы ведаеце, што Юдэю забаронена зносіцца або збліжацца зь іншапляменцам; але мне Бог адкрыў, каб я не ўважаў ніводнага чалавека за паганага альбо нячыстага;

Ì skazaǔ ìm: vy vedaece, što Ûdèû zabaronena znosìcca abo zblìžacca z′ ìnšaplâmencam; ale mne Bog adkryǔ, kab â ne ǔvažaǔ nìvodnaga čalaveka za paganaga al′bo nâčystaga;

29. таму я, будучы пакліканы, і прыйшоў безь пярэчаньня; і вось, пытаюся: на якую дзею вы клікнулі мяне?

tamu â, budučy paklìkany, ì pryjšoǔ bez′ pârèčan′nâ; ì vos′, pytaûsâ: na âkuû dzeû vy klìknulì mâne?

30. Карнілій сказаў: з чацьвёртага дня я пасьціўся да цяперашняй гадзіны і а дзявятай гадзіне маліўся ў сваім доме; і вось, паўстаў перада мною муж у сьветлым адзеньні

Karnìlìj skazaǔ: z čac′vërtaga dnâ â pas′cìǔsâ da câperašnâj gadzìny ì a dzâvâtaj gadzìne malìǔsâ ǔ svaìm dome; ì vos′, paǔstaǔ perada mnoû muž u s′vetlym adzen′nì

31. і кажа: Карнілій! пачута малітва твая і міласьціны твае спамянуліся перад Богам;

ì kaža: Karnìlìj! pačuta malìtva tvaâ ì mìlas′cìny tvae spamânulìsâ perad Bogam;

32. дык пашлі ў Ёпію і пакліч Сымона, якога завуць Пятром: ён гасьцюе ў доме гарбара Сымона каля мора; ён прыйдзе і скажа табе.

dyk pašlì ǔ Ëpìû ì paklìč Symona, âkoga zavuc′ Pâtrom: ën gas′cûe ǔ dome garbara Symona kalâ mora; ën pryjdze ì skaža tabe.

33. Адразу паслаў я да цябе, і ты добра зрабіў, што прыйшоў: цяпер мы ўсе стаім перад Богам, каб выслухаць усё, што наказана табе ад Бога.

Adrazu paslaǔ â da câbe, ì ty dobra zrabìǔ, što pryjšoǔ: câper my ǔse staìm perad Bogam, kab vysluhac′ usë, što nakazana tabe ad Boga.

34. А Пётр разамкнуў вусны і сказаў: у ісьціне спазнач, што Богу не абліччы спадобныя,

A Pëtr razamknuǔ vusny ì skazaǔ: u ìs′cìne spaznač, što Bogu ne ablìččy spadobnyâ,

35. а ў кожным народзе той, хто богабаязны і робіць па праўдзе, да спадобы Яму.

a ǔ kožnym narodze toj, hto bogabaâzny ì robìc′ pa praǔdze, da spadoby Âmu.

36. Ён паслаў сынам Ізраілевым слова, зьвястуючы мір празь Ісуса Хрыста; Гэты ёсьць Гасподзь усіх.

Ën paslaǔ synam Ìzraìlevym slova, z′vâstuûčy mìr praz′ Ìsusa Hrysta; Gèty ës′c′ Gaspodz′ usìh.

37. Вы ведаеце, што адбывалася па ўсёй Юдэі, пачынаючы ад Галілеі, пасьля хрышчэньня, прапаведаванага Янам:

Vy vedaece, što adbyvalasâ pa ǔsëj Ûdèì, pačynaûčy ad Galìleì, pas′lâ hryščèn′nâ, prapavedavanaga Ânam:

38. як Бог Духам Сьвятым і моцай памазаў Ісуса з Назарэта, і Ён хадзіў, дабро ўчыняючы і ацаляючы ўсіх, паняволеных д'яблам, бо Бог быў зь Ім;

âk Bog Duham S′vâtym ì mocaj pamazaǔ Ìsusa z Nazarèta, ì Ën hadzìǔ, dabro ǔčynâûčy ì acalâûčy ǔsìh, panâvolenyh d'âblam, bo Bog byǔ z′ Ìm;

39. і мы сьведкі ўсяго, што зрабіў Ён у краі Юдэйскім і ў Ерусаліме, і што нарэшце Яго забілі, павесіўшы на дрэве.

ì my s′vedkì ǔsâgo, što zrabìǔ Ën u kraì Ûdèjskìm ì ǔ Erusalìme, ì što narèšce Âgo zabìlì, pavesìǔšy na drève.

40. Гэтага Бог уваскрэсіў на трэйці дзень, і даў Яму зьяўляцца,

Gètaga Bog uvaskrèsìǔ na trèjcì dzen′, ì daǔ Âmu z′âǔlâcca,

41. не ўсяму людзтву, а сьведкам, сьпярша Богам выбраным, нам, якія зь Ім елі і пілі пасьля ўваскрэсеньня Яго зь мёртвых;

ne ǔsâmu lûdztvu, a s′vedkam, s′pârša Bogam vybranym, nam, âkìâ z′ Ìm elì ì pìlì pas′lâ ǔvaskrèsen′nâ Âgo z′ mërtvyh;

42. і Ён наказаў нам прапаведаваць людзям і сьведчыць, што Ён ёсьць вызначаны Богам Судзьдзя жывым і мёртвым.

ì Ën nakazaǔ nam prapavedavac′ lûdzâm ì s′vedčyc′, što Ën ës′c′ vyznačany Bogam Sudz′dzâ žyvym ì mërtvym.

43. Пра Яго ўсе прарокі сьведчаць, што ўсякі, хто верыць у Яго, атрымае дараваньне грахоў імем Ягоным.

Pra Âgo ǔse prarokì s′vedčac′, što ǔsâkì, hto veryc′ u Âgo, atrymae daravan′ne grahoǔ ìmem Âgonym.

44. Калі Пётр яшчэ гаварыў, Дух Сьвяты зыйшоў на ўсіх, хто слухаў слова.

Kalì Pëtr âščè gavaryǔ, Duh S′vâty zyjšoǔ na ǔsìh, hto sluhaǔ slova.

45. І вернікі з абрэзаных, што прыйшлі зь Пятром, зьдзівіліся, што дар Сьвятога Духа выліўся і на язычнікаў;

Ì vernìkì z abrèzanyh, što pryjšlì z′ Pâtrom, z′dzìvìlìsâ, što dar S′vâtoga Duha vylìǔsâ ì na âzyčnìkaǔ;

46. бо чулі, як рознымі мовамі гаварылі яны і славілі Бога. Тады Пётр сказаў:

bo čulì, âk roznymì movamì gavarylì âny ì slavìlì Boga. Tady Pëtr skazaǔ:

47. хто можа забараніць ахрысьціцца вадою тым, якія, як і мы, атрымалі Сьвятога Духа?

hto moža zabaranìc′ ahrys′cìcca vadoû tym, âkìâ, âk ì my, atrymalì S′vâtoga Duha?

48. І наказаў ім ахрысьціцца ў імя Ісуса Хрыста. Потым яны прасілі яго пабыць у іх некалькі дзён.

Ì nakazaǔ ìm ahrys′cìcca ǔ ìmâ Ìsusa Hrysta. Potym âny prasìlì âgo pabyc′ u ìh nekal′kì dzën.

11 Кіраўнік

1. Дачуліся апосталы і браты, якія былі ў Юдэі, што і язычнікі прынялі слова Божае.

Dačulìsâ apostaly ì braty, âkìâ bylì ǔ Ûdèì, što ì âzyčnìkì prynâlì slova Božae.

2. І калі Пётр прыйшоў у Ерусалім, абрэзаныя дакаралі яго,

Ì kalì Pëtr pryjšoǔ u Erusalìm, abrèzanyâ dakaralì âgo,

3. кажучы: ты хадзіў да людзей неабрэзаных і еў зь імі.

kažučy: ty hadzìǔ da lûdzej neabrèzanyh ì eǔ z′ ìmì.

4. А Пётр пачаў ім пераказваць па парадку, кажучы:

A Pëtr pačaǔ ìm perakazvac′ pa paradku, kažučy:

5. у горадзе Ёпіі я маліўся і ў жарсьці бачыў уяву: сыходзіў нейкі посуд, нібы вялікае палатно, за чатыры рагі апусканае зь неба, і спусьцілася да мяне;

u goradze Ëpìì â malìǔsâ ì ǔ žars′cì bačyǔ uâvu: syhodzìǔ nejkì posud, nìby vâlìkae palatno, za čatyry ragì apuskanae z′ neba, ì spus′cìlasâ da mâne;

6. я паглядзеў у яго і, разглядваючы, убачыў чатырногаў зямных, зьвяроў, плазуноў і птушак нябесных.

â paglâdzeǔ u âgo ì, razglâdvaûčy, ubačyǔ čatyrnogaǔ zâmnyh, z′vâroǔ, plazunoǔ ì ptušak nâbesnyh.

7. І пачуў я голас, які сказаў мне: устань, Пётр, закалі і еж.

Ì pačuǔ â golas, âkì skazaǔ mne: ustan′, Pëtr, zakalì ì ež.

8. А я сказаў: не, Госпадзе, нішто паганае альбо нячыстае ніколі не ўваходзіла ў вусны мае.

A â skazaǔ: ne, Gospadze, nìšto paganae al′bo nâčystae nìkolì ne ǔvahodzìla ǔ vusny mae.

9. І адказваў мне голас другі раз зь неба: што Бог ачысьціў, таго ты не ўважай за нячыстае.

Ì adkazvaǔ mne golas drugì raz z′ neba: što Bog ačys′cìǔ, tago ty ne ǔvažaj za nâčystae.

10. Гэта было тройчы; і зноў узьнялося ўсё на неба.

Gèta bylo trojčy; ì znoǔ uz′nâlosâ ǔsë na neba.

11. І вось, у тую ж самую часіну трох чалавек, пасланых з Кесарыі да мяне, спыніліся перад домам, дзе быў я.

Ì vos′, u tuû ž samuû časìnu troh čalavek, paslanyh z Kesaryì da mâne, spynìlìsâ perad domam, dze byǔ â.

12. Дух сказаў мне, каб я ішоў зь імі, зусім не сумняваючыся; пайшлі са мною і гэтыя шэсьць братоў, і мы прыйшлі ў дом таго чалавека.

Duh skazaǔ mne, kab â ìšoǔ z′ ìmì, zusìm ne sumnâvaûčysâ; pajšlì sa mnoû ì gètyâ šès′c′ bratoǔ, ì my pryjšlì ǔ dom tago čalaveka.

13. Ён расказаў нам, як ён бачыў у доме сваім анёла (сьвятога), які стаў і сказаў яму: пашлі ў Ёпію людзей і пакліч Сымона, якога завуць Пятром;

Ën raskazaǔ nam, âk ën bačyǔ u dome svaìm anëla (s′vâtoga), âkì staǔ ì skazaǔ âmu: pašlì ǔ Ëpìû lûdzej ì paklìč Symona, âkoga zavuc′ Pâtrom;

14. ён скажа табе словы, якімі ўратуешся ты і ўвесь дом твой.

ën skaža tabe slovy, âkìmì ǔratuešsâ ty ì ǔves′ dom tvoj.

15. А калі я пачаў прамаўляць, зыйшоў на іх Дух Сьвяты, як і на нас спачатку.

A kalì â pačaǔ pramaǔlâc′, zyjšoǔ na ìh Duh S′vâty, âk ì na nas spačatku.

16. Тады ўзгадаў я слова Госпада, як Ён казаў: Ян хрысьціў вадою, а вы будзеце ахрышчаны Духам Сьвятым.

Tady ǔzgadaǔ â slova Gospada, âk Ën kazaǔ: Ân hrys′cìǔ vadoû, a vy budzece ahryščany Duham S′vâtym.

17. І вось, калі Бог даў ім такі самы дар, як і нам, што ўверавалі ў Госпада Ісуса Хрыста, дык хто ж я, каб мог усупрацівіцца Богу?

Ì vos′, kalì Bog daǔ ìm takì samy dar, âk ì nam, što ǔveravalì ǔ Gospada Ìsusa Hrysta, dyk hto ž â, kab mog usupracìvìcca Bogu?

18. Выслухаўшы гэта, яны супакоіліся і праславілі Бога, кажучы: відаць, і язычнікам даў Бог пакаяньне ў жыцьцё.

Vysluhaǔšy gèta, âny supakoìlìsâ ì praslavìlì Boga, kažučy: vìdac′, ì âzyčnìkam daǔ Bog pakaân′ne ǔ žyc′cë.

19. Тым часам тыя, што расьсеяліся ад ганеньняў, якія былі пасьля Сьцяпана, пайшлі да Фінікіі і Кіпра і Антыахіі, нікому не прапаведуючы слова, апрача Юдэяў.

Tym časam tyâ, što ras′seâlìsâ ad ganen′nâǔ, âkìâ bylì pas′lâ S′câpana, pajšlì da Fìnìkìì ì Kìpra ì Antyahìì, nìkomu ne prapaveduûčy slova, aprača Ûdèâǔ.

20. А былі сярод іх і некаторыя Кіпрэйцы і Кірынейцы, якія, прыйшоўшы ў Антыахію, прамаўлялі да Элінаў, зьвястуючы Госпада Ісуса.

A bylì sârod ìh ì nekatoryâ Kìprèjcy ì Kìrynejcy, âkìâ, pryjšoǔšy ǔ Antyahìû, pramaǔlâlì da Èlìnaǔ, z′vâstuûčy Gospada Ìsusa.

21. І была рука Гасподняя зь імі, і вялікае мноства ўвераваўшы навярнуліся да Госпада.

Ì byla ruka Gaspodnââ z′ ìmì, ì vâlìkae mnostva ǔveravaǔšy navârnulìsâ da Gospada.

22. Дайшло слова пра іх да царквы Ерусалімскай, і даручылі Варнаву ісьці ў Антыахію.

Dajšlo slova pra ìh da carkvy Erusalìmskaj, ì daručylì Varnavu ìs′cì ǔ Antyahìû.

23. Ён, як прыйшоў і ўбачыў мілату Божую, узрадаваўся і ўгаворваў усіх намерамі сэрца трымацца Госпада;

Ën, âk pryjšoǔ ì ǔbačyǔ mìlatu Božuû, uzradavaǔsâ ì ǔgavorvaǔ usìh nameramì sèrca trymacca Gospada;

24. бо ён быў муж добры і поўны Духа Сьвятога і веры. І прыхілілася многа людзей да Госпада.

bo ën byǔ muž dobry ì poǔny Duha S′vâtoga ì very. Ì pryhìlìlasâ mnoga lûdzej da Gospada.

25. Потым Варнава пайшоў у Тарс шукаць Саўла і, знайшоўшы яго, прывёў у Антыахію.

Potym Varnava pajšoǔ u Tars šukac′ Saǔla ì, znajšoǔšy âgo, pryvëǔ u Antyahìû.

26. Цэлы год зьбіраліся яны ў царкве і вучылі многа людзей; і вучні ў Антыахіі ўпяршыню пачалі называцца хрысьціянамі.

Cèly god z′bìralìsâ âny ǔ carkve ì vučylì mnoga lûdzej; ì vučnì ǔ Antyahìì ǔpâršynû pačalì nazyvacca hrys′cìânamì.

27. Тымі днямі прыйшлі зь Ерусаліма ў Антыахію прарокі.

Tymì dnâmì pryjšlì z′ Erusalìma ǔ Antyahìû prarokì.

28. І адзін зь іх, якога звалі Агаў, устаўшы, перш абвясьціў Духам, што па ўсім сьвеце будзе вялікі голад, які і быў пры кесары Клаўдзіі;

Ì adzìn z′ ìh, âkoga zvalì Agaǔ, ustaǔšy, perš abvâs′cìǔ Duham, što pa ǔsìm s′vece budze vâlìkì golad, âkì ì byǔ pry kesary Klaǔdzìì;

29. тады вучні пастанавілі, кожны паводле дастатку свайго, паслаць дапамогу братам, якія жывуць у Юдэі,

tady vučnì pastanavìlì, kožny pavodle dastatku svajgo, paslac′ dapamogu bratam, âkìâ žyvuc′ u Ûdèì,

30. што і зрабілі, паслаўшы сабранае да прасьвітараў праз Варнаву і Саўла.

što ì zrabìlì, paslaǔšy sabranae da pras′vìtaraǔ praz Varnavu ì Saǔla.

12 Кіраўнік

1. Тым часам цар Ірад падняў рукі на некаторых людзей царквы, каб зрабіць ім ліха,

Tym časam car Ìrad padnâǔ rukì na nekatoryh lûdzej carkvy, kab zrabìc′ ìm lìha,

2. і забіў Якава, брата Янавага, мечам;

ì zabìǔ Âkava, brata Ânavaga, mečam;

3. а ўбачыўшы, што гэта даспадобы Юдэям, сьледам за тым узяў і Пятра, - тады былі дні праснакоў, -

a ǔbačyǔšy, što gèta daspadoby Ûdèâm, s′ledam za tym uzâǔ ì Pâtra, - tady bylì dnì prasnakoǔ, -

4. і, затрымаўшы яго, пасадзіў у цямніцу і загадаў чатыром чацьверыкам воінаў вартаваць яго, маючы намер пасьля Пасхі вывесьці яго да людзей.

ì, zatrymaǔšy âgo, pasadzìǔ u câmnìcu ì zagadaǔ čatyrom čac′verykam voìnaǔ vartavac′ âgo, maûčy namer pas′lâ Pashì vyves′cì âgo da lûdzej.

5. І так Пятра вартавалі ў цемры; тым часам царква рупліва малілася за яго Богу.

Ì tak Pâtra vartavalì ǔ cemry; tym časam carkva ruplìva malìlasâ za âgo Bogu.

6. Калі ж Ірад хацеў вывесьці яго, у тую ноч Пётр спаў паміж двума воінамі, скаваны двума ланцугамі, і ахова каля дзьвярэй вартавала цямніцу.

Kalì ž Ìrad haceǔ vyves′cì âgo, u tuû noč Pëtr spaǔ pamìž dvuma voìnamì, skavany dvuma lancugamì, ì ahova kalâ dz′vârèj vartavala câmnìcu.

7. І вось, анёл Гасподні стаў перад ім, і сьвятло азарыла цямніцу; анёл, штурхнуўшы Пятра ў бок, разбудзіў яго і сказаў: устань хутчэй! І ланцугі апалі з рук ягоных.

Ì vos′, anël Gaspodnì staǔ perad ìm, ì s′vâtlo azaryla câmnìcu; anël, šturhnuǔšy Pâtra ǔ bok, razbudzìǔ âgo ì skazaǔ: ustan′ hutčèj! Ì lancugì apalì z ruk âgonyh.

8. І сказаў яму анёл: падперажыся і абуйся. Ён зрабіў так. Пасьля кажа яму: апрані адзежу тваю і ідзі за мною.

Ì skazaǔ âmu anël: padperažysâ ì abujsâ. Ën zrabìǔ tak. Pas′lâ kaža âmu: apranì adzežu tvaû ì ìdzì za mnoû.

9. Пётр выйшаў і рушыў усьлед за ім, ня ведаючы, што тое, што робіць анёл, ёсьць сапраўднае, а думаючы, што бачыць уяву.

Pëtr vyjšaǔ ì rušyǔ us′led za ìm, nâ vedaûčy, što toe, što robìc′ anël, ës′c′ sapraǔdnae, a dumaûčy, što bačyc′ uâvu.

10. Мінуўшы першую і другую варту, яны падышлі да жалезнае брамы, што вяла ў горад, якая сама адчынілася ім; яны выйшлі, і прайшлі адну вуліцу, калі раптам анёла ня стала зь ім.

Mìnuǔšy peršuû ì druguû vartu, âny padyšlì da žaleznae bramy, što vâla ǔ gorad, âkaâ sama adčynìlasâ ìm; âny vyjšlì, ì prajšlì adnu vulìcu, kalì raptam anëla nâ stala z′ ìm.

11. Тады Пётр, апамятаўшыся, сказаў: цяпер я бачу напраўду, што Гасподзь паслаў анёла Свайго і выбавіў мяне з рукі Ірада і ад усяго, чаго чакаў люд Юдэйскі.

Tady Pëtr, apamâtaǔšysâ, skazaǔ: câper â baču napraǔdu, što Gaspodz′ paslaǔ anëla Svajgo ì vybavìǔ mâne z rukì Ìrada ì ad usâgo, čago čakaǔ lûd Ûdèjskì.

12. І, агледзеўшыся, прыйшоў да дома Марыі, маці Яна, якога звалі Маркам, дзе многія сабраліся і маліліся.

Ì, agledzeǔšysâ, pryjšoǔ da doma Maryì, macì Âna, âkoga zvalì Markam, dze mnogìâ sabralìsâ ì malìlìsâ.

13. А калі Пётр пастукаўся ў браму, дык выйшла паслухаць служанка, якую звалі Рода;

A kalì Pëtr pastukaǔsâ ǔ bramu, dyk vyjšla pasluhac′ služanka, âkuû zvalì Roda;

14. І, пазнаўшы Пятроў голас, ад радасьці не адчыніла брамы, а ўбегшы абвясьціла, што Пётр стаіць каля брамы.

Ì, paznaǔšy Pâtroǔ golas, ad radas′cì ne adčynìla bramy, a ǔbegšy abvâs′cìla, što Pëtr staìc′ kalâ bramy.

15. А тыя сказалі ёй: ці ў сваім ты розуме? Але яна стаяла на сваім. А яны казалі: гэта анёл ягоны.

A tyâ skazalì ëj: cì ǔ svaìm ty rozume? Ale âna staâla na svaìm. A âny kazalì: gèta anël âgony.

16. Тым часам Пётр стукаўся; калі ж адчынілі, дык убачылі яго і зьдзівіліся.

Tym časam Pëtr stukaǔsâ; kalì ž adčynìlì, dyk ubačylì âgo ì z′dzìvìlìsâ.

17. А ён, даўшы рукою знак, каб маўчалі, расказаў ім, як Гасподзь вывеў зь цямніцы, і сказаў: перакажэце ўсё гэта Якаву і братам. Пасьля выйшаў і пайшоў у іншую мясьціну.

A ën, daǔšy rukoû znak, kab maǔčalì, raskazaǔ ìm, âk Gaspodz′ vyveǔ z′ câmnìcy, ì skazaǔ: perakažèce ǔsë gèta Âkavu ì bratam. Pas′lâ vyjšaǔ ì pajšoǔ u ìnšuû mâs′cìnu.

18. Калі настаў дзень, паміж воінамі ўсчалася вялікая трывога: што сталася зь Пятром;

Kalì nastaǔ dzen′, pamìž voìnamì ǔsčalasâ vâlìkaâ tryvoga: što stalasâ z′ Pâtrom;

19. а Ірад, пашукаўшы яго і не знайшоўшы, судзіў вартавых і загадаў пакараць іх сьмерцю; потым ён выправіўся зь Юдэеі ў Кесарыю і там заставаўся.

a Ìrad, pašukaǔšy âgo ì ne znajšoǔšy, sudzìǔ vartavyh ì zagadaǔ pakarac′ ìh s′mercû; potym ën vypravìǔsâ z′ Ûdèeì ǔ Kesaryû ì tam zastavaǔsâ.

20. Ірад быў у гневе на Тырыйцаў і Сіданійцаў: а яны, змовіўшыся, прыйшлі да яго і схіліўшы на свой бок Уласта, пасьцельніка царскага, прасілі міру, бо іх вобласьць кармілася з царскай.

Ìrad byǔ u gneve na Tyryjcaǔ ì Sìdanìjcaǔ: a âny, zmovìǔšysâ, pryjšlì da âgo ì shìlìǔšy na svoj bok Ulasta, pas′cel′nìka carskaga, prasìlì mìru, bo ìh voblas′c′ karmìlasâ z carskaj.

21. У назначаны дзень Ірад, убраўшыся ў царскія строі, сеў на судзілішчы перад людзьмі і гаварыў да іх;

U naznačany dzen′ Ìrad, ubraǔšysâ ǔ carskìâ stroì, seǔ na sudzìlìščy perad lûdz′mì ì gavaryǔ da ìh;

22. а люд крычаў: гэта голас Бога, а не чалавека!

a lûd kryčaǔ: gèta golas Boga, a ne čalaveka!

23. Але раптам анёл Гасподні паразіў яго за тое, што ён ня ўзьнёс хвалы Богу; і ён заедзены чарвякамі, сканаў.

Ale raptam anël Gaspodnì parazìǔ âgo za toe, što ën nâ ǔz′nës hvaly Bogu; ì ën zaedzeny čarvâkamì, skanaǔ.

24. А слова Божае расло і пашыралася.

A slova Božae raslo ì pašyralasâ.

25. А Варнава і Саўл, выканаўшы даручэньне, вярнуліся зь Ерусаліма (ў Атныахію), узяўшы з сабою і Яна, якога звалі Маркам.

A Varnava ì Saǔl, vykanaǔšy daručèn′ne, vârnulìsâ z′ Erusalìma (ǔ Atnyahìû), uzâǔšy z saboû ì Âna, âkoga zvalì Markam.

13 Кіраўнік

1. У Антыахіі ў тамтэйшай царкве былі некаторыя прарокі і настаўнікі: Варнава, і Сымон, якога звалі Нігер, і Луцый Кірынеец, і Манаіл, выхаваны разам зь Ірадам тэтрархам, і Саўл.

U Antyahìì ǔ tamtèjšaj carkve bylì nekatoryâ prarokì ì nastaǔnìkì: Varnava, ì Symon, âkoga zvalì Nìger, ì Lucyj Kìryneec, ì Manaìl, vyhavany razam z′ Ìradam tètrarham, ì Saǔl.

2. Калі яны служылі Госпаду і пасьціліся, Дух Сьвяты сказаў: даручэце Мне Варнаву і Саўла на дзею, да якое Я іх паклікаў.

Kalì âny služylì Gospadu ì pas′cìlìsâ, Duh S′vâty skazaǔ: daručèce Mne Varnavu ì Saǔla na dzeû, da âkoe Â ìh paklìkaǔ.

3. Тады яны, папасьціўшыся і памаліўшыся і ўсклаўшы на іх рукі, адпусьцілі іх.

Tady âny, papas′cìǔšysâ ì pamalìǔšysâ ì ǔsklaǔšy na ìh rukì, adpus′cìlì ìh.

4. Тыя, пасланыя Духам Сьвятым, сыйшлі ў Селяўкію, а адтуль адплылі на Кіпр,

Tyâ, paslanyâ Duham S′vâtym, syjšlì ǔ Selâǔkìû, a adtul′ adplylì na Kìpr,

5. і, быўшы ў Саламіне, прапаведавалі слова Божае ў сынагогах Юдэйскіх; а мелі яны пры сабе і Яна для служэньня.

ì, byǔšy ǔ Salamìne, prapavedavalì slova Božae ǔ synagogah Ûdèjskìh; a melì âny pry sabe ì Âna dlâ služèn′nâ.

6. Праўшоўшы ўвесь востраў да Пафа, знайшлі яны аднаго чарадзея ілжэпрарока, Юдэя, якога звалі Варысус,

Praǔšoǔšy ǔves′ vostraǔ da Pafa, znajšlì âny adnago čaradzeâ ìlžèpraroka, Ûdèâ, âkoga zvalì Varysus,

7. які быў з праконсулам Сергіем Паўлам, мужам разумным. Той, паклікаўшы Варнаву і Саўла, пажадаў пачуць слова Божае.

âkì byǔ z prakonsulam Sergìem Paǔlam, mužam razumnym. Toj, paklìkaǔšy Varnavu ì Saǔla, pažadaǔ pačuc′ slova Božae.

8. А Яліма чарадзей, - так тлумачыцца імя ягонае, - пярэчыў ім, стараючыся адвярнуць праконсула ад веры.

A Âlìma čaradzej, - tak tlumačycca ìmâ âgonae, - pârèčyǔ ìm, staraûčysâ advârnuc′ prakonsula ad very.

9. Але Саўл, ён жа і Павал, напоўніўся Духам Сьвятым і паглядзеўшы на яго,

Ale Saǔl, ën ža ì Paval, napoǔnìǔsâ Duham S′vâtym ì paglâdzeǔšy na âgo,

10. сказаў: о, поўны ўсякае хітрыны і ўсякага зладзейства сыне д'яблаў, вораг усякай праўды! ці не перастанеш ты зводзіць з роўных дарог Гасподніх?

skazaǔ: o, poǔny ǔsâkae hìtryny ì ǔsâkaga zladzejstva syne d'âblaǔ, vorag usâkaj praǔdy! cì ne perastaneš ty zvodzìc′ z roǔnyh darog Gaspodnìh?

11. І цяпер, вось, рука Гасподняя на цябе: ты асьлепнеш і ня ўбачыш сонца да часу. І раптам напалі на яго морак і цемра, і ён, паварочваючыся то туды, то сюды, шукаў павадыра.

Ì câper, vos′, ruka Gaspodnââ na câbe: ty as′lepneš ì nâ ǔbačyš sonca da času. Ì raptam napalì na âgo morak ì cemra, ì ën, pavaročvaûčysâ to tudy, to sûdy, šukaǔ pavadyra.

12. Тады праконсул, усачыўшы, што адбылося, увераваў, зьдзіўлены вучэньнем Гасподнім.

Tady prakonsul, usačyǔšy, što adbylosâ, uveravaǔ, z′dzìǔleny vučèn′nem Gaspodnìm.

13. Адплыўшы з Пафа, Павал і ўсе, хто былі зь ім, прыбылі ў Пэргію, у Памфілію; але Ян, адлучыўшыся ад іх, вярнуўся ў Ерусалім.

Adplyǔšy z Pafa, Paval ì ǔse, hto bylì z′ ìm, prybylì ǔ Pèrgìû, u Pamfìlìû; ale Ân, adlučyǔšysâ ad ìh, vârnuǔsâ ǔ Erusalìm.

14. А яны, ідучы з Пэргіі, прыбылі ў Антыахію Пісідыйскую і, увайшоўшы ў сынагогу ў дзень суботні, селі.

A âny, ìdučy z Pèrgìì, prybylì ǔ Antyahìû Pìsìdyjskuû ì, uvajšoǔšy ǔ synagogu ǔ dzen′ subotnì, selì.

15. Пасьля чытаньня закона і прарокаў начальнікі сынагогі паслалі сказаць ім: мужы браты! калі ў вас ёсьць слова настаўленьня да люду, кажэце.

Pas′lâ čytan′nâ zakona ì prarokaǔ načal′nìkì synagogì paslalì skazac′ ìm: mužy braty! kalì ǔ vas ës′c′ slova nastaǔlen′nâ da lûdu, kažèce.

16. Павал, устаўшы і даўшы знак рукою, сказаў: мужы Ізраільскія і ўсе, хто баіцца Бога! паслухайце:

Paval, ustaǔšy ì daǔšy znak rukoû, skazaǔ: mužy Ìzraìl′skìâ ì ǔse, hto baìcca Boga! pasluhajce:

17. Бог народу гэтага выбраў бацькоў нашых і ўзвысіў гэты народ у бытнасьць у зямлі Егіпецкай, і рукою ўзьнесенай вывеў іх зь яе,

Bog narodu gètaga vybraǔ bac′koǔ našyh ì ǔzvysìǔ gèty narod u bytnas′c′ u zâmlì Egìpeckaj, ì rukoû ǔz′nesenaj vyveǔ ìh z′ âe,

18. і каля сарака гадоў часу карміў іх у пустыні;

ì kalâ saraka gadoǔ času karmìǔ ìh u pustynì;

19. і, зьнішчыўшы сем народаў у зямлі Ханаанскай, падзяліў ім у спадчыну зямлю іхную,

ì, z′nìščyǔšy sem narodaǔ u zâmlì Hanaanskaj, padzâlìǔ ìm u spadčynu zâmlû ìhnuû,

20. і пасьля гэтага, каля чатырохсот пяцідзесяці гадоў, даваў ім судзьдзяў да прарока Самуіла;

ì pas′lâ gètaga, kalâ čatyrohsot pâcìdzesâcì gadoǔ, davaǔ ìm sudz′dzâǔ da praroka Samuìla;

21. потым прасілі яны цара, і Бог даў ім Сайла, сына Кісавага, мужа з роду Веньямінавага: так прайшло гадоў сорак.

potym prasìlì âny cara, ì Bog daǔ ìm Sajla, syna Kìsavaga, muža z rodu Ven′âmìnavaga: tak prajšlo gadoǔ sorak.

22. Адхіліўшы яго, паставіў ім царом Давіда, пра якога і сказаў, пасьведчыўшы: "знайшоў Я мужа па сэрцы Маім, Давіда" сына Ясеевага, які спраўдзіць усе хаценьні Мае".

Adhìlìǔšy âgo, pastavìǔ ìm carom Davìda, pra âkoga ì skazaǔ, pas′vedčyǔšy: "znajšoǔ Â muža pa sèrcy Maìm, Davìda" syna Âseevaga, âkì spraǔdzìc′ use hacen′nì Mae".

23. Зь ягоных жа нашчадкаў Бог паводле абяцаньня ўзьвёў Ізраілю Збаўцу Ісуса.

Z′ âgonyh ža naščadkaǔ Bog pavodle abâcan′nâ ǔz′vëǔ Ìzraìlû Zbaǔcu Ìsusa.

24. Перад самым зьяўленьнем Яго Ян прапаведаваў хрышчэньне пакаяньня ўсяму народу Ізраільскаму.

Perad samym z′âǔlen′nem Âgo Ân prapavedavaǔ hryščèn′ne pakaân′nâ ǔsâmu narodu Ìzraìl′skamu.

25. А пры канцы свайго шляху Ян казаў: за каго ўважаеце мяне? я ня Той; але вось, ідзе за мною, у Якога я ня варты разьвязаць абутак на нагах.

A pry kancy svajgo šlâhu Ân kazaǔ: za kago ǔvažaece mâne? â nâ Toj; ale vos′, ìdze za mnoû, u Âkoga â nâ varty raz′vâzac′ abutak na nagah.

26. Мужы браты, дзеці роду Абрагамавага, і ўсе богабаязныя сярод вас! вам паслана слова збаўленьня гэтага.

Mužy braty, dzecì rodu Abragamavaga, ì ǔse bogabaâznyâ sârod vas! vam paslana slova zbaǔlen′nâ gètaga.

27. Бо жыхары Ерусаліма і начальнікі іхнія, не пазнаўшы Яго і засудзіўшы, спраўдзілі словы прарочыя, чытаныя кожнае суботы,

Bo žyhary Erusalìma ì načal′nìkì ìhnìâ, ne paznaǔšy Âgo ì zasudzìǔšy, spraǔdzìlì slovy praročyâ, čytanyâ kožnae suboty,

28. і, не знайшоўшы ў Ім ніякай віны, вартае сьмерці, прасілі Пілата забіць Яго;

ì, ne znajšoǔšy ǔ Ìm nìâkaj vìny, vartae s′mercì, prasìlì Pìlata zabìc′ Âgo;

29. а калі выканалі ўсё напісанае пра Яго, дык, зьняўшы з дрэва, паклалі Яго ў магілу.

a kalì vykanalì ǔsë napìsanae pra Âgo, dyk, z′nâǔšy z drèva, paklalì Âgo ǔ magìlu.

30. Але Бог уваскрэсіў Яго зь мёртвых;

Ale Bog uvaskrèsìǔ Âgo z′ mërtvyh;

31. Ён шмат дзён паяўляўся перад тымі, якія выйшлі зь Ім з Галілеі ў Ерусалім і якія сёньня - сьведкі Яго перад людзьмі.

Ën šmat dzën paâǔlâǔsâ perad tymì, âkìâ vyjšlì z′ Ìm z Galìleì ǔ Erusalìm ì âkìâ sën′nâ - s′vedkì Âgo perad lûdz′mì.

32. І мы зьвястуем вам, што абяцаньне, дадзенае бацькам, Бог выканаў нам, дзецям іхнім, уваскрэсіўшы Ісуса,

Ì my z′vâstuem vam, što abâcan′ne, dadzenae bac′kam, Bog vykanaǔ nam, dzecâm ìhnìm, uvaskrèsìǔšy Ìsusa,

33. як і ў другой псальме напісана: "Ты Сын Мой: Я сёньня Цябе нарадзіў".

âk ì ǔ drugoj psal′me napìsana: "Ty Syn Moj: Â sën′nâ Câbe naradzìǔ".

34. А што ўваскрэсіў Яго зь мёртвых, так што Ён ужо не абярнуўся ў тло, пра гэта сказаў так: "Я дам вам нязьменныя міласьціны, абяцаныя Давіду".

A što ǔvaskrèsìǔ Âgo z′ mërtvyh, tak što Ën užo ne abârnuǔsâ ǔ tlo, pra gèta skazaǔ tak: "Â dam vam nâz′mennyâ mìlas′cìny, abâcanyâ Davìdu".

35. Таму і ў іншым месцы кажа: "не дасі Сьвятому Твайму ўбачыць тленьне".

Tamu ì ǔ ìnšym mescy kaža: "ne dasì S′vâtomu Tvajmu ǔbačyc′ tlen′ne".

36. Давід у свой час паслужыўся волі Божай, спачыў, і далучыўся да бацькоў сваіх, і ўбачыў тленьне;

Davìd u svoj čas paslužyǔsâ volì Božaj, spačyǔ, ì dalučyǔsâ da bac′koǔ svaìh, ì ǔbačyǔ tlen′ne;

37. а Той, Каго Бог уваскрэсіў, ня ўбачыў тленьня.

a Toj, Kago Bog uvaskrèsìǔ, nâ ǔbačyǔ tlen′nâ.

38. Дык вось, хай будзе ведама вам, мужы браты, што дзеля Яго абвяшчаецца вам дараваньне грахоў;

Dyk vos′, haj budze vedama vam, mužy braty, što dzelâ Âgo abvâščaecca vam daravan′ne grahoǔ;

39. і ва ўсім, у чым вы не маглі апраўдацца законам Майсеевым, апраўдваецца Ім кожны веруючы.

ì va ǔsìm, u čym vy ne maglì apraǔdacca zakonam Majseevym, apraǔdvaecca Ìm kožny veruûčy.

40. Глядзеце ж, каб ня прыйшло на вас тое, што прадказана ў прарокаў:

Glâdzece ž, kab nâ pryjšlo na vas toe, što pradkazana ǔ prarokaǔ:

41. "глядзеце, пагарднікі, падзівуйцеся і счэзьніце; бо я чыню дзею ў дні вашыя, дзею, якой не паверылі б вы, калі б хто расказаў вам".

"glâdzece, pagardnìkì, padzìvujcesâ ì sčèz′nìce; bo â čynû dzeû ǔ dnì vašyâ, dzeû, âkoj ne paverylì b vy, kalì b hto raskazaǔ vam".

42. Калі яны выходзілі (з Юдэйскай сынагогі), прасілі язычнікі іх гаварыць пра тое самае ў другую суботу.

Kalì âny vyhodzìlì (z Ûdèjskaj synagogì), prasìlì âzyčnìkì ìh gavaryc′ pra toe samae ǔ druguû subotu.

43. Калі ж сход быў распушчаны, многія Юдэі і богашаноўцы, навернутыя зь язычнікаў, пайшлі сьледам за Паўлам і Варнавам, якія, размаўляючы зь імі, угаворвалі іх заставацца ў ласкавай мілаце Божай.

Kalì ž shod byǔ raspuščany, mnogìâ Ûdèì ì bogašanoǔcy, navernutyâ z′ âzyčnìkaǔ, pajšlì s′ledam za Paǔlam ì Varnavam, âkìâ, razmaǔlâûčy z′ ìmì, ugavorvalì ìh zastavacca ǔ laskavaj mìlace Božaj.

44. У другую суботу амаль увесь горад сабраўся слухаць слова Божае;

U druguû subotu amal′ uves′ gorad sabraǔsâ sluhac′ slova Božae;

45. але Юдэі, убачыўшы люд, напоўніліся зайздрасьцю і, выступаючы супроць і ліхасловячы, пярэчылі таму, што казаў Павал.

ale Ûdèì, ubačyǔšy lûd, napoǔnìlìsâ zajzdras′cû ì, vystupaûčy suproc′ ì lìhaslovâčy, pârèčylì tamu, što kazaǔ Paval.

46. Тады Павал і Варнава мужна сказалі: вам першым трэба было абвясьціць слова Божае; але як вы адкідаеце яго і самі сябе робіце нявартымі вечнага жыцьця, дык вось, мы зьвяртаемся да язычнікаў:

Tady Paval ì Varnava mužna skazalì: vam peršym trèba bylo abvâs′cìc′ slova Božae; ale âk vy adkìdaece âgo ì samì sâbe robìce nâvartymì večnaga žyc′câ, dyk vos′, my z′vârtaemsâ da âzyčnìkaǔ:

47. Бо так наказаў нам Гасподзь: "Я паставіў цябе за сьветач язычнікам, каб ты быў ратункам да краю зямлі".

Bo tak nakazaǔ nam Gaspodz′: "Â pastavìǔ câbe za s′vetač âzyčnìkam, kab ty byǔ ratunkam da kraû zâmlì".

48. Язычнікі, чуючы гэта радаваліся і славілі слова Гасподняе, і ўверавалі ўсе, хто быў наперад вызначаны ў вечнае жыцьцё.

Âzyčnìkì, čuûčy gèta radavalìsâ ì slavìlì slova Gaspodnâe, ì ǔveravalì ǔse, hto byǔ naperad vyznačany ǔ večnae žyc′cë.

49. І слова Гасподняе шырылася па ўсёй краіне.

Ì slova Gaspodnâe šyrylasâ pa ǔsëj kraìne.

50. але Юдэі, падбухторыўшы пабожных уплывовых жанчын і першых у горадзе людзей, пачалі ганеньне на Паўла і Варнаву, і выгналі іх з сваіх межаў.

ale Ûdèì, padbuhtoryǔšy pabožnyh uplyvovyh žančyn ì peršyh u goradze lûdzej, pačalì ganen′ne na Paǔla ì Varnavu, ì vygnalì ìh z svaìh mežaǔ.

51. А яны, абцярушыўшы на іх пыл з ног сваіх, пайшлі ў Іканію.

A âny, abcârušyǔšy na ìh pyl z nog svaìh, pajšlì ǔ Ìkanìû.

52. А вучні напаўняліся радасьцю і Духам Сьвятым.

A vučnì napaǔnâlìsâ radas′cû ì Duham S′vâtym.

14 Кіраўнік

1. У Іканіі яны ўвайшлі разам у Юдэйскую сынагогу і гаварылі так, што ўверавала вялікае мноства Юдэяў і Элінаў.

U Ìkanìì âny ǔvajšlì razam u Ûdèjskuû synagogu ì gavarylì tak, što ǔveravala vâlìkae mnostva Ûdèâǔ ì Èlìnaǔ.

2. А Юдэі, якія ня верылі, падбілі і ўзбурылі супраць братоў сэрцы язычнікаў.

A Ûdèì, âkìâ nâ verylì, padbìlì ì ǔzburylì suprac′ bratoǔ sèrcy âzyčnìkaǔ.

3. Але яны прабылі там досыць доўга, мужна дзеючы ў імя Госпада, Які, у сьведчаньне слову мілаты Сваёй, тварыў рукамі іхнімі азнакі і цуды.

Ale âny prabylì tam dosyc′ doǔga, mužna dzeûčy ǔ ìmâ Gospada, Âkì, u s′vedčan′ne slovu mìlaty Svaëj, tvaryǔ rukamì ìhnìmì aznakì ì cudy.

4. Тым часам люд у горадзе падзяліўся: і адны былі на баку Юдэяў, а другія на баку апосталаў.

Tym časam lûd u goradze padzâlìǔsâ: ì adny bylì na baku Ûdèâǔ, a drugìâ na baku apostalaǔ.

5. Калі ж язычнікі і Юдэі са сваімі начальнікамі кінуліся на іх, каб зьняважыць і пабіць іх каменьнем,

Kalì ž âzyčnìkì ì Ûdèì sa svaìmì načal′nìkamì kìnulìsâ na ìh, kab z′nâvažyc′ ì pabìc′ ìh kamen′nem,

6. яны, дазнаўшыся пра гэта, адышлі ў Лікаонскія гарады Лістру і Дэрвію і ў іхняе навакольле,

âny, daznaǔšysâ pra gèta, adyšlì ǔ Lìkaonskìâ garady Lìstru ì Dèrvìû ì ǔ ìhnâe navakol′le,

7. і там дабравесьцілі.

ì tam dabraves′cìlì.

8. У Лістры адзін чалавек, не валодаючы нагамі, сядзеў, бо кульгавы быў ад улоньня маці сваёй, і ніколі не хадзіў.

U Lìstry adzìn čalavek, ne valodaûčy nagamì, sâdzeǔ, bo kul′gavy byǔ ad ulon′nâ macì svaëj, ì nìkolì ne hadzìǔ.

9. Ён слухаў прамоўцу Паўла, які, зірнуўшы на яго і ўбачыўшы, што ён мае веру на атрыманьне ацаленьня,

Ën sluhaǔ pramoǔcu Paǔla, âkì, zìrnuǔšy na âgo ì ǔbačyǔšy, što ën mae veru na atryman′ne acalen′nâ,

10. сказаў гучным голасам: табе кажу ў імя Госпада Ісуса Хрыста: стань на ногі твае проста! І той адразу ўскочыў і пачаў хадзіць.

skazaǔ gučnym golasam: tabe kažu ǔ ìmâ Gospada Ìsusa Hrysta: stan′ na nogì tvae prosta! Ì toj adrazu ǔskočyǔ ì pačaǔ hadzìc′.

11. А люд, убачыўшы, што зрабіў Павал, узвысіў свой голас, кажучы па-лікаонску: багі ў вобразе чалавечым зышлі да нас.

A lûd, ubačyǔšy, što zrabìǔ Paval, uzvysìǔ svoj golas, kažučy pa-lìkaonsku: bagì ǔ vobraze čalavečym zyšlì da nas.

12. І называлі Варнаву Зэўсам, а Паўла Гермэсам, бо ён начальнічаў у слове,

Ì nazyvalì Varnavu Zèǔsam, a Paǔla Germèsam, bo ën načal′nìčaǔ u slove,

13. а жрэц ідала Зэўса, пастаўленага перад іхнім горадам, прывёўшы да брамы валоў і прынёсшы вянкі, хацеў разам з народам прынесьці ахвяры.

a žrèc ìdala Zèǔsa, pastaǔlenaga perad ìhnìm goradam, pryvëǔšy da bramy valoǔ ì prynësšy vânkì, haceǔ razam z narodam prynes′cì ahvâry.

14. Але апосталы Варнава і Павал, пачуўшы пра гэта, разадралі сваё адзеньне і, кінуўшыся ў народ, зычным голасам казалі:

Ale apostaly Varnava ì Paval, pačuǔšy pra gèta, razadralì svaë adzen′ne ì, kìnuǔšysâ ǔ narod, zyčnym golasam kazalì:

15. мужы! што гэта вы робіце? і мы - падобныя на вас людзі, і зьвястуем вам, каб вы навярнуліся ад гэтых марных да Бога жывога, Які стварыў неба і зямлю і мора і ўсё, што ў іх;

mužy! što gèta vy robìce? ì my - padobnyâ na vas lûdzì, ì z′vâstuem vam, kab vy navârnulìsâ ad gètyh marnyh da Boga žyvoga, Âkì stvaryǔ neba ì zâmlû ì mora ì ǔsë, što ǔ ìh;

16. Які ў мінулых пакаленьнях дапусьціў усім народам хадзіць сваімі шляхамі,

Âkì ǔ mìnulyh pakalen′nâh dapus′cìǔ usìm narodam hadzìc′ svaìmì šlâhamì,

17. хоць і не пераставаў сьведчыць пра Сябе добрымі дзеямі, даючы нам зь неба дажджы і поры ўраджайныя і напаўняючы ежай і радасьцю сэрцы нашыя.

hoc′ ì ne perastavaǔ s′vedčyc′ pra Sâbe dobrymì dzeâmì, daûčy nam z′ neba daždžy ì pory ǔradžajnyâ ì napaǔnâûčy ežaj ì radas′cû sèrcy našyâ.

18. І кажучы гэта, яны ледзьве ўгаварылі людзей ня прыносіць ім ахвяры і ісьці кожнаму дамоў. Тым часам як яны, застаючыся там, вучылі,

Ì kažučy gèta, âny ledz′ve ǔgavarylì lûdzej nâ prynosìc′ ìm ahvâry ì ìs′cì kožnamu damoǔ. Tym časam âk âny, zastaûčysâ tam, vučylì,

19. з Антыахіі і Іканіі прыйшлі некаторыя Юдэі і, калі апосталы адважна прапаведавалі, пераканалі людзей адступіцца ад іх, кажучы: яны ня кажуць нічога праўдзівага, а ўсё хлусяць. І падбухторыўшы люд, пабілі Паўла камянямі і вывалаклі за горад, думаючы, што ён мёртвы.

z Antyahìì ì Ìkanìì pryjšlì nekatoryâ Ûdèì ì, kalì apostaly advažna prapavedavalì, perakanalì lûdzej adstupìcca ad ìh, kažučy: âny nâ kažuc′ nìčoga praǔdzìvaga, a ǔsë hlusâc′. Ì padbuhtoryǔšy lûd, pabìlì Paǔla kamânâmì ì vyvalaklì za gorad, dumaûčy, što ën mërtvy.

20. Калі ж вучні сабраліся каля яго, ён устаў і пайшоў у горад, і на другі дзень адышоў з Варнавам у Дэрвію.

Kalì ž vučnì sabralìsâ kalâ âgo, ën ustaǔ ì pajšoǔ u gorad, ì na drugì dzen′ adyšoǔ z Varnavam u Dèrvìû.

21. Абвясьціўшы Дабравесьце гэтаму гораду і прыдбаўшы многа вучняў, яны пайшлі назад празь Лістру, Іканію і Антыахію,

Abvâs′cìǔšy Dabraves′ce gètamu goradu ì prydbaǔšy mnoga vučnâǔ, âny pajšlì nazad praz′ Lìstru, Ìkanìû ì Antyahìû,

22. мацуючы душы вучням, умаўляючы заставацца ў веры і павучаючы, што праз многія скрухі належыць нам увайсьці ў Царства Божае.

macuûčy dušy vučnâm, umaǔlâûčy zastavacca ǔ very ì pavučaûčy, što praz mnogìâ skruhì naležyc′ nam uvajs′cì ǔ Carstva Božae.

23. А рукапаклаўшы ім прасьвітараў у кожнай царкве, яны памаліліся з постам і перадалі іх Госпаду, у Якога ўверавалі.

A rukapaklaǔšy ìm pras′vìtaraǔ u kožnaj carkve, âny pamalìlìsâ z postam ì peradalì ìh Gospadu, u Âkoga ǔveravalì.

24. Потым, прайшоўшы празь Пісідыю, прыйшлі ў Памфілію;

Potym, prajšoǔšy praz′ Pìsìdyû, pryjšlì ǔ Pamfìlìû;

25. і, прапаведаўшы слова Гасподняе ў Пэргіі, выйшлі ў Аталію,

ì, prapavedaǔšy slova Gaspodnâe ǔ Pèrgìì, vyjšlì ǔ Atalìû,

26. а адтуль адплылі ў Антыахію, адкуль былі аддадзены мілаце Божай на дзею, якую і справілі.

a adtul′ adplylì ǔ Antyahìû, adkul′ bylì addadzeny mìlace Božaj na dzeû, âkuû ì spravìlì.

27. Дабраўшыся туды і склікаўшы царкву, яны расказалі пра ўсё, што Бог учыніў зь імі і як Ён адчыніў дзьверы веры язычнікам;

Dabraǔšysâ tudy ì sklìkaǔšy carkvu, âny raskazalì pra ǔsë, što Bog učynìǔ z′ ìmì ì âk Ën adčynìǔ dz′very very âzyčnìkam;

28. і заставаліся там не малы час з вучнямі.

ì zastavalìsâ tam ne maly čas z vučnâmì.

15 Кіраўнік

1. Некаторыя, што прыйшлі зь Юдэі, вучылі братоў: калі не абрэжацеся паводле абраду Майсеевага, ня можаце ўратавацца.

Nekatoryâ, što pryjšlì z′ Ûdèì, vučylì bratoǔ: kalì ne abrèžacesâ pavodle abradu Majseevaga, nâ možace ǔratavacca.

2. Калі ж пачаліся нязгоды і немалое змаганьне ў Паўла і Варнавы зь імі, дык пастанавілі Паўлу і Варнаву і некаторым іншым зь іх выправіцца ў гэтай справе да апосталаў і прасьвітараў у Ерусалім.

Kalì ž pačalìsâ nâzgody ì nemaloe zmagan′ne ǔ Paǔla ì Varnavy z′ ìmì, dyk pastanavìlì Paǔlu ì Varnavu ì nekatorym ìnšym z′ ìh vypravìcca ǔ gètaj sprave da apostalaǔ ì pras′vìtaraǔ u Erusalìm.

3. І вось, праведзеныя царквою, яны праходзілі Фінікію і Самарыю, расказваючы пра наварот язычнікаў, і рабілі вялікую радасьць ва ўсіх брацтвах.

Ì vos′, pravedzenyâ carkvoû, âny prahodzìlì Fìnìkìû ì Samaryû, raskazvaûčy pra navarot âzyčnìkaǔ, ì rabìlì vâlìkuû radas′c′ va ǔsìh bractvah.

4. А як прыйшлі ў Ерусалім, яны былі прынятыя царквою, апосталамі і прасьвітарамі, і абвясьцілі ўсё, што Бог учыніў зь імі, і як адчыніў дзьверы веры язычнікам.

A âk pryjšlì ǔ Erusalìm, âny bylì prynâtyâ carkvoû, apostalamì ì pras′vìtaramì, ì abvâs′cìlì ǔsë, što Bog učynìǔ z′ ìmì, ì âk adčynìǔ dz′very very âzyčnìkam.

5. Тады паўсталі некаторыя з фарысэйскай ерасі, якія ўверавалі, і казалі, што трэба абразаць язычнікаў і наказаць трымацца закона Майсеевага.

Tady paǔstalì nekatoryâ z farysèjskaj erasì, âkìâ ǔveravalì, ì kazalì, što trèba abrazac′ âzyčnìkaǔ ì nakazac′ trymacca zakona Majseevaga.

6. Апосталы і прасьвітары сабраліся на разгляд гэтай справы.

Apostaly ì pras′vìtary sabralìsâ na razglâd gètaj spravy.

7. Пасьля доўгага разважаньня Пётр, устаўшы, сказаў ім: мужы браты! вы ведаеце, што Бог ад першых дзён абраў з нас мяне, каб з вуснаў маіх язычнікі пачулі слова Дабравесьця і ўверавалі;

Pas′lâ doǔgaga razvažan′nâ Pëtr, ustaǔšy, skazaǔ ìm: mužy braty! vy vedaece, što Bog ad peršyh dzën abraǔ z nas mâne, kab z vusnaǔ maìh âzyčnìkì pačulì slova Dabraves′câ ì ǔveravalì;

8. і Знаўца Сэрцаў Бог даў ім сьведчаньне, даўшы ім Духа Сьвятога, як і нам;

ì Znaǔca Sèrcaǔ Bog daǔ ìm s′vedčan′ne, daǔšy ìm Duha S′vâtoga, âk ì nam;

9. і не паклаў ніякае розьніцы паміж намі і імі, вераю ачысьціўшы сэрцы іхнія.

ì ne paklaǔ nìâkae roz′nìcy pamìž namì ì ìmì, veraû ačys′cìǔšy sèrcy ìhnìâ.

10. Чаго ж вы цяпер спакушаеце Бога, каб ускласьці на шыі вучняў ярмо, якога не маглі несьці ні бацькі нашыя, ні мы?

Čago ž vy câper spakušaece Boga, kab usklas′cì na šyì vučnâǔ ârmo, âkoga ne maglì nes′cì nì bac′kì našyâ, nì my?

11. Але мы верым, што мілатою Госпада Ісуса Хрыста ўратуемся, як і яны.

Ale my verym, što mìlatoû Gospada Ìsusa Hrysta ǔratuemsâ, âk ì âny.

12. Тады змоўк увесь сход і слухаў Варнаву і Паўла, якія расказвалі, якія азнакі і цуды ўтварыў Бог празь іх сярод язычнікаў.

Tady zmoǔk uves′ shod ì sluhaǔ Varnavu ì Paǔla, âkìâ raskazvalì, âkìâ aznakì ì cudy ǔtvaryǔ Bog praz′ ìh sârod âzyčnìkaǔ.

13. А пасьля таго, як яны змоўклі, пачаў прамову Якаў і сказаў: мужы браты! паслухайце мяне:

A pas′lâ tago, âk âny zmoǔklì, pačaǔ pramovu Âkaǔ ì skazaǔ: mužy braty! pasluhajce mâne:

14. Сымон вытлумачыў, як Бог на пачатку дагледзеў язычнікаў, каб скласьці зь іх народ у імя Сваё;

Symon vytlumačyǔ, âk Bog na pačatku dagledzeǔ âzyčnìkaǔ, kab sklas′cì z′ ìh narod u ìmâ Svaë;

15. і з гэтым згодныя словы прарокаў, як напісана:

ì z gètym zgodnyâ slovy prarokaǔ, âk napìsana:

16. "потым вярнуся і аднаўлю скінію Давідаву заняпалую, і тое, што ў ёй разбурана, узнаўлю, і папраўлю яе,

"potym vârnusâ ì adnaǔlû skìnìû Davìdavu zanâpaluû, ì toe, što ǔ ëj razburana, uznaǔlû, ì papraǔlû âe,

17. каб знайшлі Госпада астатнія людзі і ўсе народы, паміж якімі абвесьціцца імя Маё, кажа Гасподзь, Які творыць усё гэта".

kab znajšlì Gospada astatnìâ lûdzì ì ǔse narody, pamìž âkìmì abves′cìcca ìmâ Maë, kaža Gaspodz′, Âkì tvoryc′ usë gèta".

18. Вядомыя Богу спрадвеку ўсе справы Ягоныя.

Vâdomyâ Bogu spradveku ǔse spravy Âgonyâ.

19. Таму я лічу, што ня сьлед заважаць тым язычнікам, якія да Бога зьвяртаюцца,

Tamu â lìču, što nâ s′led zavažac′ tym âzyčnìkam, âkìâ da Boga z′vârtaûcca,

20. а напісаць ім, каб яны ўстрымаліся ад апаганенага ідаламі, ад распусты, ад душанага і крыві, і каб не рабілі іншым таго, чаго ня зычаць сабе:

a napìsac′ ìm, kab âny ǔstrymalìsâ ad apaganenaga ìdalamì, ad raspusty, ad dušanaga ì kryvì, ì kab ne rabìlì ìnšym tago, čago nâ zyčac′ sabe:

21. бо закон Майсееў старажытных родаў па ўсіх гарадах мае прапаведнікаў ягоных і чытаецца ў сынагогах кожнае суботы.

bo zakon Majseeǔ staražytnyh rodaǔ pa ǔsìh garadah mae prapavednìkaǔ âgonyh ì čytaecca ǔ synagogah kožnae suboty.

22. Тады апосталы і прасьвітары з усёю царквою разважылі, выбраўшы спаміж сябе мужоў, паслаць іх у Антыахію з Паўлам і Варнавам, менавіта: Юду, якога празвалі Варсавам, і Сілу, мужоў начальных сярод братоў,

Tady apostaly ì pras′vìtary z usëû carkvoû razvažylì, vybraǔšy spamìž sâbe mužoǔ, paslac′ ìh u Antyahìû z Paǔlam ì Varnavam, menavìta: Ûdu, âkoga prazvalì Varsavam, ì Sìlu, mužoǔ načal′nyh sârod bratoǔ,

23. напісаўшы і ўручыўшы ім наступнае: апосталы і прасьвітары і браты братам зь язычнікаў у Антыахіі, Сірыі і Кілікіі: радавацца.

napìsaǔšy ì ǔručyǔšy ìm nastupnae: apostaly ì pras′vìtary ì braty bratam z′ âzyčnìkaǔ u Antyahìì, Sìryì ì Kìlìkìì: radavacca.

24. Таму што мы пачулі, што некаторыя, выйшаўшы ад нас, устрывожылі вас сваімі казанямі і пахіснулі вашыя душы, кажучы, што трэба абразацца і трымацца закона, чаго мы ім не даручалі;

Tamu što my pačulì, što nekatoryâ, vyjšaǔšy ad nas, ustryvožylì vas svaìmì kazanâmì ì pahìsnulì vašyâ dušy, kažučy, što trèba abrazacca ì trymacca zakona, čago my ìm ne daručalì;

25. дык мы, сабраўшыся, аднадушна разважылі паслаць да вас выбраных мужоў зь любаснымі нашымі Варнавам і Паўлам,

dyk my, sabraǔšysâ, adnadušna razvažylì paslac′ da vas vybranyh mužoǔ z′ lûbasnymì našymì Varnavam ì Paǔlam,

26. людзьмі, якія аддалі душы свае за імя Госпада нашага Ісуса Хрыста.

lûdz′mì, âkìâ addalì dušy svae za ìmâ Gospada našaga Ìsusa Hrysta.

27. І вось мы паслалі Юду і Сілу, якія высьветляць вам тое самае і словамі.

Ì vos′ my paslalì Ûdu ì Sìlu, âkìâ vys′vetlâc′ vam toe samae ì slovamì.

28. Бо заўгодна Сьвятому Духу і нам не ўскладаць на вас ніякага цяжару болей, апрача гэтага неабходнага:

Bo zaǔgodna S′vâtomu Duhu ì nam ne ǔskladac′ na vas nìâkaga câžaru bolej, aprača gètaga neabhodnaga:

29. устрымлівацца ад ідалаахвярнага і крыві, і душанага і распусты, і не рабіць іншым таго, чаго сабе ня зычыце; трымаючыся гэтага, добра зробіце. Будзьце здаровыя".

ustrymlìvacca ad ìdalaahvârnaga ì kryvì, ì dušanaga ì raspusty, ì ne rabìc′ ìnšym tago, čago sabe nâ zyčyce; trymaûčysâ gètaga, dobra zrobìce. Budz′ce zdarovyâ".

30. І вось пасланцы прыйшлі ў Антыахію і, склікаўшы людзей, уручылі пісьмо.

Ì vos′ paslancy pryjšlì ǔ Antyahìû ì, sklìkaǔšy lûdzej, uručylì pìs′mo.

31. А яны, прачытаўшы, узрадаваліся настаўленьню гэтаму.

A âny, pračytaǔšy, uzradavalìsâ nastaǔlen′nû gètamu.

32. Юда і Сіла, якія таксама былі прарокі, шчодрым словам далі настаўленьне братам і ўмацавалі іх.

Ûda ì Sìla, âkìâ taksama bylì prarokì, ščodrym slovam dalì nastaǔlen′ne bratam ì ǔmacavalì ìh.

33. Пабыўшы там якісь час, яны зь мірам адпушчаны былі братамі да апосталаў;

Pabyǔšy tam âkìs′ čas, âny z′ mìram adpuščany bylì bratamì da apostalaǔ;

34. але Сілу надумалася застацца там, а Юда вярнуўся ў Ерусалім.

ale Sìlu nadumalasâ zastacca tam, a Ûda vârnuǔsâ ǔ Erusalìm.

35. А Павал і Варнава жылі ў Антыахіі, навучаючы і зьвястуючы, разам зь іншымі многімі, слова Гасподняе.

A Paval ì Varnava žylì ǔ Antyahìì, navučaûčy ì z′vâstuûčy, razam z′ ìnšymì mnogìmì, slova Gaspodnâe.

36. Па пэўным часе Павал сказаў Варнаву: хадзем зноў, наведаем братоў нашых ва ўсіх гарадах, у якіх мы прапаведалі слова Гасподняе, як яны жывуць.

Pa pèǔnym čase Paval skazaǔ Varnavu: hadzem znoǔ, navedaem bratoǔ našyh va ǔsìh garadah, u âkìh my prapavedalì slova Gaspodnâe, âk âny žyvuc′.

37. Варнава хацеў узяць з сабою Яна, якога звалі Маркам,

Varnava haceǔ uzâc′ z saboû Âna, âkoga zvalì Markam,

38. але Павал разважыў ня браць з сабою таго, хто адстаў ад іх у Памфіліі і не пайшоў зь імі на дзею, на якую яны былі пасланыя.

ale Paval razvažyǔ nâ brac′ z saboû tago, hto adstaǔ ad ìh u Pamfìlìì ì ne pajšoǔ z′ ìmì na dzeû, na âkuû âny bylì paslanyâ.

39. Адгэтуль і сталася крыўда, так што яны разлучыліся адзін з адным; і Варнава, узяўшы Марка, адплыў на Кіпр;

Adgètul′ ì stalasâ kryǔda, tak što âny razlučylìsâ adzìn z adnym; ì Varnava, uzâǔšy Marka, adplyǔ na Kìpr;

40. а Павал, выбраўшы сабе Сілу, выправіўся, даручаны братамі мілаце Божай,

a Paval, vybraǔšy sabe Sìlu, vypravìǔsâ, daručany bratamì mìlace Božaj,

41. і праходзіў Сірыю і Кілікію, умацоўваючы цэрквы.

ì prahodzìǔ Sìryû ì Kìlìkìû, umacoǔvaûčy cèrkvy.

16 Кіраўнік

1. Дайшоў ён да Дэрвіі і Лістры. І вось, там быў адзін вучань, якога звалі Цімафеем, маці ў якога была Юдэйка навернутая, а бацька Элін,

Dajšoǔ ën da Dèrvìì ì Lìstry. Ì vos′, tam byǔ adzìn vučan′, âkoga zvalì Cìmafeem, macì ǔ âkoga byla Ûdèjka navernutaâ, a bac′ka Èlìn,

2. і пра якога сьведчылі браты, што былі ў Лістры і Іканіі.

ì pra âkoga s′vedčylì braty, što bylì ǔ Lìstry ì Ìkanìì.

3. яго захацеў Павал ўзяць з сабою; і ўзяўшы, абрэзаў яго дзеля Юдэяў, якія былі ў тых мясьцінах; бо ўсе ведалі пра бацьку ягонага, што ён быў Элін.

âgo zahaceǔ Paval ǔzâc′ z saboû; ì ǔzâǔšy, abrèzaǔ âgo dzelâ Ûdèâǔ, âkìâ bylì ǔ tyh mâs′cìnah; bo ǔse vedalì pra bac′ku âgonaga, što ën byǔ Èlìn.

4. А праходзячы праз гарады, яны наказвалі вернікам выконваць пастановы, складзеныя апосталамі і прасьвітарамі ў Ерусаліме.

A prahodzâčy praz garady, âny nakazvalì vernìkam vykonvac′ pastanovy, skladzenyâ apostalamì ì pras′vìtaramì ǔ Erusalìme.

5. І цэрквы мацаваліся вераю і штодня ўзрасталі ў ліку.

Ì cèrkvy macavalìsâ veraû ì štodnâ ǔzrastalì ǔ lìku.

6. Прайшоўшы праз Фрыгію і Галатыйскую краіну, яны ня былі дапушчаны Духам Сьвятым прапаведаваць слова ў Асіі.

Prajšoǔšy praz Frygìû ì Galatyjskuû kraìnu, âny nâ bylì dapuščany Duham S′vâtym prapavedavac′ slova ǔ Asìì.

7. Дайшоўшы да Місіі, намерыліся ісьці ў Віфанію, але Дух не дапусьціў іх.

Dajšoǔšy da Mìsìì, namerylìsâ ìs′cì ǔ Vìfanìû, ale Duh ne dapus′cìǔ ìh.

8. Абмінуўшы Місію, сышлі яны ў Трааду.

Abmìnuǔšy Mìsìû, syšlì âny ǔ Traadu.

9. І была ноччу ўява Паўлу: стаў нейкі муж, Македонец, просячы ў яго і кажучы: прыйдзі ў Македонію і памажы нам.

Ì byla nočču ǔâva Paǔlu: staǔ nejkì muž, Makedonec, prosâčy ǔ âgo ì kažučy: pryjdzì ǔ Makedonìû ì pamažy nam.

10. Пасьля гэтай уявы адразу мы пастанавілі сабе выправіцца ў Македонію, разумеючы, што заклікаў нас Гасподзь зьвеставаць там.

Pas′lâ gètaj uâvy adrazu my pastanavìlì sabe vypravìcca ǔ Makedonìû, razumeûčy, što zaklìkaǔ nas Gaspodz′ z′vestavac′ tam.

11. І вось, выправіўшыся з Траады, мы напрасткі прыбылі ў Самафракію, а на другі дзень у Неапаль,

Ì vos′, vypravìǔšysâ z Traady, my naprastkì prybylì ǔ Samafrakìû, a na drugì dzen′ u Neapal′,

12. а адтуль у Філіпы: гэта першы горад у той частцы Македоніі, калонія; у гэтым горадзе мы прабылі некалькі дзён.

a adtul′ u Fìlìpy: gèta peršy gorad u toj častcy Makedonìì, kalonìâ; u gètym goradze my prabylì nekal′kì dzën.

13. А ў дзень суботні мы выйшлі за горад да ракі, дзе звычайна назначалася быць маленьню, і сеўшы, гутарылі з жанчынамі, якія там сабраліся.

A ǔ dzen′ subotnì my vyjšlì za gorad da rakì, dze zvyčajna naznačalasâ byc′ malen′nû, ì seǔšy, gutarylì z žančynamì, âkìâ tam sabralìsâ.

14. І адна жанчына з горада Фіятыр, якую звалі Лідзія, гандлярка парфіраю, шаноўніца Бога, слухала; і Гасподзь расхінуў сэрца ейнае слухаць тое, што казаў Павал.

Ì adna žančyna z gorada Fìâtyr, âkuû zvalì Lìdzìâ, gandlârka parfìraû, šanoǔnìca Boga, sluhala; ì Gaspodz′ rashìnuǔ sèrca ejnae sluhac′ toe, što kazaǔ Paval.

15. Калі ж ахрысьцілася яна і дамашнія ейныя, дык прасіла ў нас, кажучы: калі вы прызналі мяне вернаю Госпаду, увайдзеце ў дом мой і жывеце ў мяне. І пераканала нас.

Kalì ž ahrys′cìlasâ âna ì damašnìâ ejnyâ, dyk prasìla ǔ nas, kažučy: kalì vy pryznalì mâne vernaû Gospadu, uvajdzece ǔ dom moj ì žyvece ǔ mâne. Ì perakanala nas.

16. Сталася так, што, калі мы ішлі ў малітоўны дом, сустрэлася нам адна служанка, апантаная духам вяшчунскім, якая вяшчунствам давала вялікі прыбытак гаспадарам сваім.

Stalasâ tak, što, kalì my ìšlì ǔ malìtoǔny dom, sustrèlasâ nam adna služanka, apantanaâ duham vâščunskìm, âkaâ vâščunstvam davala vâlìkì prybytak gaspadaram svaìm.

17. Ідучы за Паўлам і за намі, яна крычала, кажучы: гэтыя людзі - рабы Бога ‹сявышняга, якія абвяшчаюць нам шлях збавеньня.

Ìdučy za Paǔlam ì za namì, âna kryčala, kažučy: gètyâ lûdzì - raby Boga ‹sâvyšnâga, âkìâ abvâščaûc′ nam šlâh zbaven′nâ.

18. Гэтак рабіла яна многа дзён. Павал, абурыўшыся, павярнуўся і сказаў духу: імем Ісуса Хрыста загадваю табе выйсьці зь яе. І дух выйшаў у тую ж хвіліну.

Gètak rabìla âna mnoga dzën. Paval, aburyǔšysâ, pavârnuǔsâ ì skazaǔ duhu: ìmem Ìsusa Hrysta zagadvaû tabe vyjs′cì z′ âe. Ì duh vyjšaǔ u tuû ž hvìlìnu.

19. Тады гаспадары ейныя, бачачы, што прапала надзея на прыбытак іхні, схапілі Паўла і Сілу, і павалаклі на плошчу да начальнікаў.

Tady gaspadary ejnyâ, bačačy, što prapala nadzeâ na prybytak ìhnì, shapìlì Paǔla ì Sìlu, ì pavalaklì na plošču da načal′nìkaǔ.

20. І, прывёўшы іх да ваяводаў, сказалі: гэтыя людзі, Юдэі, падбухторваюць наш горад

Ì, pryvëǔšy ìh da vaâvodaǔ, skazalì: gètyâ lûdzì, Ûdèì, padbuhtorvaûc′ naš gorad

21. і прапаведуюць звычаі, якіх нам, Рымлянам, ня трэба ні прымаць, ні выконваць.

ì prapaveduûc′ zvyčaì, âkìh nam, Rymlânam, nâ trèba nì prymac′, nì vykonvac′.

22. Людзі таксама паўсталі на іх; а ваяводы, сарваўшы зь іх вопратку, загадалі біць іх кіямі

Lûdzì taksama paǔstalì na ìh; a vaâvody, sarvaǔšy z′ ìh vopratku, zagadalì bìc′ ìh kìâmì

23. і, даўшы ім шмат удараў, кінулі ў цямніцу, загадаўшы ахоўніку цямніцы пільна вартаваць іх;

ì, daǔšy ìm šmat udaraǔ, kìnulì ǔ câmnìcu, zagadaǔšy ahoǔnìku câmnìcy pìl′na vartavac′ ìh;

24. атрымаўшы гэтакі загад, ён кінуў іх ва ўнутраную цямніцу і ногі ім ушчаміў у калоду.

atrymaǔšy gètakì zagad, ën kìnuǔ ìh va ǔnutranuû câmnìcu ì nogì ìm uščamìǔ u kalodu.

25. Пад поўнач Павал і Сіла, молячыся, славілі песьняй Бога; а вязьні слухалі іх.

Pad poǔnač Paval ì Sìla, molâčysâ, slavìlì pes′nâj Boga; a vâz′nì sluhalì ìh.

26. Раптам стаўся вялікі землятрус, так што захістаўся падмурак цямніцы; адразу адчыніліся ўсе дзьверы, і на ўсіх кайданы паслаблі.

Raptam staǔsâ vâlìkì zemlâtrus, tak što zahìstaǔsâ padmurak câmnìcy; adrazu adčynìlìsâ ǔse dz′very, ì na ǔsìh kajdany paslablì.

27. Ахоўнік цямніцы, прачнуўшыся і ўбачыўшы, што дзьверы цямніцы адчыненыя, дастаў меч і хацеў закалоць сябе, думаючы, што вязьні ўцяклі.

Ahoǔnìk câmnìcy, pračnuǔšysâ ì ǔbačyǔšy, što dz′very câmnìcy adčynenyâ, dastaǔ meč ì haceǔ zakaloc′ sâbe, dumaûčy, što vâz′nì ǔcâklì.

28. Але Павал абвясьціў гучным голасам, кажучы: не рабі сабе ніякае шкоды, бо ўсе мы тут.

Ale Paval abvâs′cìǔ gučnym golasam, kažučy: ne rabì sabe nìâkae škody, bo ǔse my tut.

29. Той папрасіў вагню, убег у цямніцу і ў трымценьні прыпаў да Паўла і Сілы,

Toj paprasìǔ vagnû, ubeg u câmnìcu ì ǔ trymcen′nì prypaǔ da Paǔla ì Sìly,

30. і, вывеўшы іх вонкі, сказаў: дабрадзеі мае! што мне рабіць, каб уратавацца?

ì, vyveǔšy ìh vonkì, skazaǔ: dabradzeì mae! što mne rabìc′, kab uratavacca?

31. А яны сказалі: веруй у Госпада Ісуса Хрыста, і ўратуешся ты і ўвесь дом твой.

A âny skazalì: veruj u Gospada Ìsusa Hrysta, ì ǔratuešsâ ty ì ǔves′ dom tvoj.

32. І абвясьцілі слова Гасподняе яму і ўсім, хто быў у доме ў яго.

Ì abvâs′cìlì slova Gaspodnâe âmu ì ǔsìm, hto byǔ u dome ǔ âgo.

33. І, узяўшы іх у тую гадзіну ночы, ён абмыў раны іхнія і без адкладу ахрысьціўся сам і ўсе ягоныя;

Ì, uzâǔšy ìh u tuû gadzìnu nočy, ën abmyǔ rany ìhnìâ ì bez adkladu ahrys′cìǔsâ sam ì ǔse âgonyâ;

34. і прывёўшы іх у дом свой, участаваў іх вячэрай і ўзрадаваўся з усім домам сваім, што ўвераваў у Бога.

ì pryvëǔšy ìh u dom svoj, učastavaǔ ìh vâčèraj ì ǔzradavaǔsâ z usìm domam svaìm, što ǔveravaǔ u Boga.

35. А як настаў дзень, ваяводы паслалі гарадзкіх служак сказаць: адпусьці тых людзей.

A âk nastaǔ dzen′, vaâvody paslalì garadzkìh služak skazac′: adpus′cì tyh lûdzej.

36. Ахоўнік вязьніцы аб'явіў пра гэта Паўлу: ваяводы прыслалі адпусьціць вас, дык вось, выйдзіце зараз і ідзеце зь мірам.

Ahoǔnìk vâz′nìcy ab'âvìǔ pra gèta Paǔlu: vaâvody pryslalì adpus′cìc′ vas, dyk vos′, vyjdzìce zaraz ì ìdzece z′ mìram.

37. Але Павал прамовіў да іх: нас, рымскіх грамадзянаў, бяз суду прылюдна білі і кінулі ў цямніцу, а цяпер употайкі выпускаюць? не, хай прыйдуць і самі выведуць нас.

Ale Paval pramovìǔ da ìh: nas, rymskìh gramadzânaǔ, bâz sudu prylûdna bìlì ì kìnulì ǔ câmnìcu, a câper upotajkì vypuskaûc′? ne, haj pryjduc′ ì samì vyveduc′ nas.

38. Гарадзкія служкі пераказалі гэтыя словы ваяводам, і тыя спалохаліся, пачуўшы, што гэта рымскія грамадзяне,

Garadzkìâ služkì perakazalì gètyâ slovy vaâvodam, ì tyâ spalohalìsâ, pačuǔšy, što gèta rymskìâ gramadzâne,

39. і, прыйшоўшы, перапрасіліся ў іх і, вывеўшы, прасілі пакінуць горад.

ì, pryjšoǔšy, peraprasìlìsâ ǔ ìh ì, vyveǔšy, prasìlì pakìnuc′ gorad.

40. А яны, выйшаўшы зь цямніцы, прыйшлі ў Лідзію і, убачыўшы братоў, вучылі іх, і выправіліся.

A âny, vyjšaǔšy z′ câmnìcy, pryjšlì ǔ Lìdzìû ì, ubačyǔšy bratoǔ, vučylì ìh, ì vypravìlìsâ.

17 Кіраўнік

1. Прайшоўшы праз Амфіполь і Апалонію, яны прыйшлі ў Фесалоніку, дзе была Юдэйская сынагога.

Prajšoǔšy praz Amfìpol′ ì Apalonìû, âny pryjšlì ǔ Fesalonìku, dze byla Ûdèjskaâ synagoga.

2. Павал, як звычайна, увайшоў да іх і тры суботы гаварыў зь імі паводле Пісаньняў,

Paval, âk zvyčajna, uvajšoǔ da ìh ì try suboty gavaryǔ z′ ìmì pavodle Pìsan′nâǔ,

3. адкрываючы і даказваючы ім, што мусіў Хрыстос пацярпець і ўваскрэснуць зь мёртвых, і што Гэты Хрыстос ёсьць Ісус, Якога я прапаведую вам.

adkryvaûčy ì dakazvaûčy ìm, što musìǔ Hrystos pacârpec′ ì ǔvaskrèsnuc′ z′ mërtvyh, ì što Gèty Hrystos ës′c′ Ìsus, Âkoga â prapaveduû vam.

4. І некаторыя зь іх уверавалі і далучыліся да Паўла і Сілы, - як безьліч з шаноўцаў Бога Элінаў, так і знакамітых жанчын нямала.

Ì nekatoryâ z′ ìh uveravalì ì dalučylìsâ da Paǔla ì Sìly, - âk bez′lìč z šanoǔcaǔ Boga Èlìnaǔ, tak ì znakamìtyh žančyn nâmala.

5. А Юдэі, якія не ўверавалі, пазайздросьціўшы і пабраўшы з плошчы многіх нягодных людзей, сабраліся натоўпам і бунтавалі горад і, падступіўшы да дома Ясона, дамагаліся вывесьці іх да людзей.

A Ûdèì, âkìâ ne ǔveravalì, pazajzdros′cìǔšy ì pabraǔšy z ploščy mnogìh nâgodnyh lûdzej, sabralìsâ natoǔpam ì buntavalì gorad ì, padstupìǔšy da doma Âsona, damagalìsâ vyves′cì ìh da lûdzej.

6. А не знайшоўшы іх, павалаклі Ясона і некаторых братоў да гарадзкіх начальнікаў з крыкам, што гэтыя сусьветныя падбухторшчыкі прыйшлі і сюды,

A ne znajšoǔšy ìh, pavalaklì Âsona ì nekatoryh bratoǔ da garadzkìh načal′nìkaǔ z krykam, što gètyâ sus′vetnyâ padbuhtorščykì pryjšlì ì sûdy,

7. а Ясон прыняў іх, і ўсе яны ўчыняюць насуперак загадам кесаравым, уважаючы іншага за цара, Ісуса.

a Âson prynâǔ ìh, ì ǔse âny ǔčynâûc′ nasuperak zagadam kesaravym, uvažaûčy ìnšaga za cara, Ìsusa.

8. І ўстрывожылі людзей і начальнікаў горада, якія слухалі гэта,

Ì ǔstryvožylì lûdzej ì načal′nìkaǔ gorada, âkìâ sluhalì gèta,

9. але гэтыя, атрымаўшы заруку ад Ясона і іншых, адпусьцілі іх.

ale gètyâ, atrymaǔšy zaruku ad Âsona ì ìnšyh, adpus′cìlì ìh.

10. А браты адразу ўначы адправілі Паўла і Сілу ў Вэрыю, прыбыўшы куды, яны пайшлі ў сынагогу Юдэйскую.

A braty adrazu ǔnačy adpravìlì Paǔla ì Sìlu ǔ Vèryû, prybyǔšy kudy, âny pajšlì ǔ synagogu Ûdèjskuû.

11. Тутэйшыя былі больш дабрамысныя за Фесалоніцкіх: яны прынялі слова з усёй шчырасьцю, дзень у дзень разьбіраючы Пісаньні, ці так яно акурат ёсьць.

Tutèjšyâ bylì bol′š dabramysnyâ za Fesalonìckìh: âny prynâlì slova z usëj ščyras′cû, dzen′ u dzen′ raz′bìraûčy Pìsan′nì, cì tak âno akurat ës′c′.

12. І многія зь іх уверавалі, і з Элінскіх знакамітых жанчын і з мужчын нямала.

Ì mnogìâ z′ ìh uveravalì, ì z Èlìnskìh znakamìtyh žančyn ì z mužčyn nâmala.

13. Але калі Фесалоніцкія Юдэі даведаліся, што і ў Вэрыі прапаведана Паўлам слова Божае, дык прыйшлі і туды, узрушаючы і бунтуючы людзей.

Ale kalì Fesalonìckìâ Ûdèì davedalìsâ, što ì ǔ Vèryì prapavedana Paǔlam slova Božae, dyk pryjšlì ì tudy, uzrušaûčy ì buntuûčy lûdzej.

14. Тады браты адразу адпусьцілі Паўла, быццам ідзе ён да мора; а Сіла і Цімафей засталіся там.

Tady braty adrazu adpus′cìlì Paǔla, byccam ìdze ën da mora; a Sìla ì Cìmafej zastalìsâ tam.

15. Паўлавыя праваднікі давялі яго да Афінаў і, атрымаўшы наказ да Сілы і Цімафея, каб яны хутчэй прыйшлі да яго, выправіліся.

Paǔlavyâ pravadnìkì davâlì âgo da Afìnaǔ ì, atrymaǔšy nakaz da Sìly ì Cìmafeâ, kab âny hutčèj pryjšlì da âgo, vypravìlìsâ.

16. Чакаючы іх у Афінах, Павал узрушыўся духам, убачыўшы гэты горад поўны ідалаў.

Čakaûčy ìh u Afìnah, Paval uzrušyǔsâ duham, ubačyǔšy gèty gorad poǔny ìdalaǔ.

17. І вось ён разважаў у сынагозе зь Юдэямі і з богашаноўцамі і штодня на плошчы з выпадковымі.

Ì vos′ ën razvažaǔ u synagoze z′ Ûdèâmì ì z bogašanoǔcamì ì štodnâ na ploščy z vypadkovymì.

18. Некаторыя эпікурэйскія і стаічныя філосафы пачалі спрачацца зь ім; і адны казалі: "што хоча сказаць гэты марнаслоў?", а другія: "здаецца, ён прапаведуе чужых божышчаў", бо ён зьвеставаў ім Ісуса і ўваскрэсеньне.

Nekatoryâ èpìkurèjskìâ ì staìčnyâ fìlosafy pačalì spračacca z′ ìm; ì adny kazalì: "što hoča skazac′ gèty marnasloǔ?", a drugìâ: "zdaecca, ën prapavedue čužyh božyščaǔ", bo ën z′vestavaǔ ìm Ìsusa ì ǔvaskrèsen′ne.

19. І, узяўшы яго, прывялі ў аэрапаг і казалі: ці можам мы ведаць, што гэта за новае вучэньне, якое ты прапаведуеш?

Ì, uzâǔšy âgo, pryvâlì ǔ aèrapag ì kazalì: cì možam my vedac′, što gèta za novae vučèn′ne, âkoe ty prapavedueš?

20. Бо нешта дзіўнае ўкладваеш ты ў вушы нашыя; таму хочам ведаць, што гэта такое?

Bo nešta dzìǔnae ǔkladvaeš ty ǔ vušy našyâ; tamu hočam vedac′, što gèta takoe?

21. А ўсе Афіняне і аселеныя ў іх чужынцы нічым так ахвотна не займалі час, як тым, каб гаварыць або слухаць што-небудзь новае.

A ǔse Afìnâne ì aselenyâ ǔ ìh čužyncy nìčym tak ahvotna ne zajmalì čas, âk tym, kab gavaryc′ abo sluhac′ što-nebudz′ novae.

22. І Павал, стаўшы сярод аэрапага, сказаў: Афіняне! з усяго бачу я, што вы неяк адмыслова набожныя.

Ì Paval, staǔšy sârod aèrapaga, skazaǔ: Afìnâne! z usâgo baču â, što vy neâk admyslova nabožnyâ.

23. Бо, прыходзячы і аглядаючы вашыя сьвятыні, я знайшоў і ахвярнік, на якім напісана: "невядомаму Богу". Вось Яго, Якога вы, ня ведаючы, шукаеце, я прапаведую вам:

Bo, pryhodzâčy ì aglâdaûčy vašyâ s′vâtynì, â znajšoǔ ì ahvârnìk, na âkìm napìsana: "nevâdomamu Bogu". Vos′ Âgo, Âkoga vy, nâ vedaûčy, šukaece, â prapaveduû vam:

24. Бог, Які стварыў сьвет і ўсё, што ў ім, Ён, будучы Госпадам неба і зямлі, не ў рукатворных храмах жыве

Bog, Âkì stvaryǔ s′vet ì ǔsë, što ǔ ìm, Ën, budučy Gospadam neba ì zâmlì, ne ǔ rukatvornyh hramah žyve

25. і не вымагае служэньня рук чалавечых, быццам маючы ў нечым патрэбу, а Сам дае ўсяму жыцьцё і дыханьне і ўсё.

ì ne vymagae služèn′nâ ruk čalavečyh, byccam maûčy ǔ nečym patrèbu, a Sam dae ǔsâmu žyc′cë ì dyhan′ne ì ǔsë.

26. З адной крыві Ён вывеў увесь род чалавечы, каб жыў ён на ўсім улоньні зямлі, назначыўшы наперад вызначаныя часіны і межы іхнія пражываньню,

Z adnoj kryvì Ën vyveǔ uves′ rod čalavečy, kab žyǔ ën na ǔsìm ulon′nì zâmlì, naznačyǔšy naperad vyznačanyâ časìny ì mežy ìhnìâ pražyvan′nû,

27. каб яны шукалі Бога, ці не адчуюць Яго, і ці ня знойдуць, хоць Ён і не далёка ад кожнага з нас:

kab âny šukalì Boga, cì ne adčuûc′ Âgo, ì cì nâ znojduc′, hoc′ Ën ì ne dalëka ad kožnaga z nas:

28. бо мы Ім жывём і рухаемся і існуем, як і некаторыя з вашых паэтаў казалі: "мы Ягоныя і род".

bo my Ìm žyvëm ì ruhaemsâ ì ìsnuem, âk ì nekatoryâ z vašyh paètaǔ kazalì: "my Âgonyâ ì rod".

29. І вось мы, будучы родам Божым, не павінны думаць, што Боства падобнае да золата, альбо срэбра, альбо каменя, увасобленага ў твор мастацтва і выдумкі чалавечай.

Ì vos′ my, budučy rodam Božym, ne pavìnny dumac′, što Bostva padobnae da zolata, al′bo srèbra, al′bo kamenâ, uvasoblenaga ǔ tvor mastactva ì vydumkì čalavečaj.

30. І вось, пакідаючы часіны няведаньня, Бог сёньня наказвае людзям усім усюды пакаяцца;

Ì vos′, pakìdaûčy časìny nâvedan′nâ, Bog sën′nâ nakazvae lûdzâm usìm usûdy pakaâcca;

31. бо Ён вызначыў дзень, у які будзе справядліва судзіць сьвет праз загадзя вызначанага Ім Мужа, даўшы доказ усім, уваскрэсіўшы Яго зь мёртвых.

bo Ën vyznačyǔ dzen′, u âkì budze spravâdlìva sudzìc′ s′vet praz zagadzâ vyznačanaga Ìm Muža, daǔšy dokaz usìm, uvaskrèsìǔšy Âgo z′ mërtvyh.

32. Пачуўшы пра ўваскрэсеньне зь мёртвых, адны насьміхаліся, а другія казалі: пра гэта паслухаем цябе іншым часам.

Pačuǔšy pra ǔvaskrèsen′ne z′ mërtvyh, adny nas′mìhalìsâ, a drugìâ kazalì: pra gèta pasluhaem câbe ìnšym časam.

33. І тады Павал выйшаў з асяродзьдзя іхняга.

Ì tady Paval vyjšaǔ z asârodz′dzâ ìhnâga.

34. А некаторыя мужы, прыстаўшы да яго, уверавалі; сярод іх быў Дыянісій Арэапагіт і жанчына, якую звалі Дамар, і іншыя зь імі.

A nekatoryâ mužy, prystaǔšy da âgo, uveravalì; sârod ìh byǔ Dyânìsìj Arèapagìt ì žančyna, âkuû zvalì Damar, ì ìnšyâ z′ ìmì.

18 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага Павал, пакінуўшы Афіны, прыйшоў у Карынф;

Pas′lâ gètaga Paval, pakìnuǔšy Afìny, pryjšoǔ u Karynf;

2. і, знайшоўшы нейкага Юдэя, якога звалі Акіла, родам з Понта, які нядаўна прыйшоў зь Італіі, і Прыскілу, жонку ягоную, - бо Клаўдзій загадаў усім Юдэям пакінуць Рым, - пайшоў да іх,

ì, znajšoǔšy nejkaga Ûdèâ, âkoga zvalì Akìla, rodam z Ponta, âkì nâdaǔna pryjšoǔ z′ Ìtalìì, ì Pryskìlu, žonku âgonuû, - bo Klaǔdzìj zagadaǔ usìm Ûdèâm pakìnuc′ Rym, - pajšoǔ da ìh,

3. і, як што быў аднаго рамяства, застаўся ў іх і працаваў: бо рамяство ў іх было - рабіць намёты.

ì, âk što byǔ adnago ramâstva, zastaǔsâ ǔ ìh ì pracavaǔ: bo ramâstvo ǔ ìh bylo - rabìc′ namëty.

4. А кожнай суботы ён прамаўляў у сынагозе і пераконваў Юдэяў і Элінаў.

A kožnaj suboty ën pramaǔlâǔ u synagoze ì perakonvaǔ Ûdèâǔ ì Èlìnaǔ.

5. А калі прыйшлі з Македоніі Сіла і Цімафей, дык Павал быў пануканы духам сьведчыць Юдэям, што Ісус ёсьць Хрыстос.

A kalì pryjšlì z Makedonìì Sìla ì Cìmafej, dyk Paval byǔ panukany duham s′vedčyc′ Ûdèâm, što Ìsus ës′c′ Hrystos.

6. А як што яны ўпарціліся і ліхасловілі, дык ён, абтросшы вопратку сваю, сказаў да іх: кроў ваша на галовах вашых; я чысты; сёньня іду да язычнікаў.

A âk što âny ǔparcìlìsâ ì lìhaslovìlì, dyk ën, abtrosšy vopratku svaû, skazaǔ da ìh: kroǔ vaša na galovah vašyh; â čysty; sën′nâ ìdu da âzyčnìkaǔ.

7. І пайшоў адтуль, і прыйшоў да аднаго шанавальніка Бога, якога звалі Юст, дом якога быў каля сынагогі.

Ì pajšoǔ adtul′, ì pryjšoǔ da adnago šanaval′nìka Boga, âkoga zvalì Ûst, dom âkoga byǔ kalâ synagogì.

8. А Крысп, начальнік сынагогі, увераваў у Госпада з усім домам сваім, і многія Карынфяне, слухаючы, уверавалі і ахрысьціліся.

A Krysp, načal′nìk synagogì, uveravaǔ u Gospada z usìm domam svaìm, ì mnogìâ Karynfâne, sluhaûčy, uveravalì ì ahrys′cìlìsâ.

9. А Гасподзь у начной уяве сказаў Паўлу: ня бойся, а прамаўляй і не змаўкай,

A Gaspodz′ u načnoj uâve skazaǔ Paǔlu: nâ bojsâ, a pramaǔlâj ì ne zmaǔkaj,

10. бо Я з табою, і ніхто ня зробіць табе ліха; бо ў Мяне многа людзей у гэтым горадзе.

bo Â z taboû, ì nìhto nâ zrobìc′ tabe lìha; bo ǔ Mâne mnoga lûdzej u gètym goradze.

11. І ён заставаўся там год і шэсьць месяцаў, навучаючы іх слову Божаму.

Ì ën zastavaǔsâ tam god ì šès′c′ mesâcaǔ, navučaûčy ìh slovu Božamu.

12. Тым часам, у часы праконсульства Галіёна ў Ахаі, напалі Юдэі аднадушна на Паўла і прывялі яго на судзілішча,

Tym časam, u časy prakonsul′stva Galìëna ǔ Ahaì, napalì Ûdèì adnadušna na Paǔla ì pryvâlì âgo na sudzìlìšča,

13. кажучы, што ён вучыць людзей шанаваць Бога не па законе.

kažučy, što ën vučyc′ lûdzej šanavac′ Boga ne pa zakone.

14. Калі ж Павал хацеў адкрыць вусны, Галіён сказаў Юдэям: Юдэі! калі б якая-небудзь была крыўда, або ліхі намысел, дык я меў бы прычыну выслухаць вас;

Kalì ž Paval haceǔ adkryc′ vusny, Galìën skazaǔ Ûdèâm: Ûdèì! kalì b âkaâ-nebudz′ byla kryǔda, abo lìhì namysel, dyk â meǔ by pryčynu vysluhac′ vas;

15. але калі ідзе спрэчка пра вучэньне і пра імёны і пра закон ваш, дык разьбірайцеся самі: я не хачу быць судзьдзёю ў гэтым.

ale kalì ìdze sprèčka pra vučèn′ne ì pra ìmëny ì pra zakon vaš, dyk raz′bìrajcesâ samì: â ne haču byc′ sudz′dzëû ǔ gètym.

16. І прагнаў іх ад судзілішча.

Ì pragnaǔ ìh ad sudzìlìšča.

17. А ўсе Эліны, схапіўшы Сасьфена, начальніка сынагогі, білі яго перад судзілішчам; а Галіёна зусім не турбавала гэта.

A ǔse Èlìny, shapìǔšy Sas′fena, načal′nìka synagogì, bìlì âgo perad sudzìlìščam; a Galìëna zusìm ne turbavala gèta.

18. Павал, пабыўшы яшчэ колькі дзён, разьвітаўся з братамі і адплыў у Сырыю, - і зь ім Акіла і Прыскіла, - абстрыгшы галаву ў Кенхрэях паводле зароку.

Paval, pabyǔšy âščè kol′kì dzën, raz′vìtaǔsâ z bratamì ì adplyǔ u Syryû, - ì z′ ìm Akìla ì Pryskìla, - abstrygšy galavu ǔ Kenhrèâh pavodle zaroku.

19. Дабраўшыся да Эфэса, пакінуў іх там, а сам увайшоў у сынагогу і гутарыў з Юдэямі.

Dabraǔšysâ da Èfèsa, pakìnuǔ ìh tam, a sam uvajšoǔ u synagogu ì gutaryǔ z Ûdèâmì.

20. Калі ж яны прасілі яго пабыць у іх даўжэй, ён не згадзіўся,

Kalì ž âny prasìlì âgo pabyc′ u ìh daǔžèj, ën ne zgadzìǔsâ,

21. а разьвітаўся зь імі, сказаўшы: мне трэба мусова правесьці блізкае сьвята ў Ерусаліме; а да вас я вярнуся зноў, калі будзе заўгодна Богу. І выправіўся з Эфэса; (Акіла ж і Прыскіла засталіся ў Эфэсе).

a raz′vìtaǔsâ z′ ìmì, skazaǔšy: mne trèba musova praves′cì blìzkae s′vâta ǔ Erusalìme; a da vas â vârnusâ znoǔ, kalì budze zaǔgodna Bogu. Ì vypravìǔsâ z Èfèsa; (Akìla ž ì Pryskìla zastalìsâ ǔ Èfèse).

22. Пабыўшы ў Кесарыі, ён прыйшоў у Ерусалім, прывітаў царкву і адышоў у Антыахію.

Pabyǔšy ǔ Kesaryì, ën pryjšoǔ u Erusalìm, pryvìtaǔ carkvu ì adyšoǔ u Antyahìû.

23. І забавіўшыся там нейкі час, выйшаў і праходзіў па чарзе краіну Галатыйскую і Фрыгію, мацуючы ўсіх вучняў.

Ì zabavìǔšysâ tam nejkì čas, vyjšaǔ ì prahodzìǔ pa čarze kraìnu Galatyjskuû ì Frygìû, macuûčy ǔsìh vučnâǔ.

24. Адзін Юдэй, якога звалі Апалос, родам з Александрыі, муж красамоўны і абазнаны ў Пісаньнях, прыйшоў у Эфэс.

Adzìn Ûdèj, âkoga zvalì Apalos, rodam z Aleksandryì, muž krasamoǔny ì abaznany ǔ Pìsan′nâh, pryjšoǔ u Èfès.

25. Ён быў настаўлены ў пачатках шляху Гасподняга і, палаючы духам, прамаўляў і вучыў пра Госпада слушна, знаючы толькі хрышчэньне Янавае.

Ën byǔ nastaǔleny ǔ pačatkah šlâhu Gaspodnâga ì, palaûčy duham, pramaǔlâǔ ì vučyǔ pra Gospada slušna, znaûčy tol′kì hryščèn′ne Ânavae.

26. Ён пачаў адважна прамаўляць у сынагозе. Пачуўшы яго, Акіла і Прыскіла прынялі яго і яшчэ ясьней прасьвятлілі яму шлях Гасподні.

Ën pačaǔ advažna pramaǔlâc′ u synagoze. Pačuǔšy âgo, Akìla ì Pryskìla prynâlì âgo ì âščè âs′nej pras′vâtlìlì âmu šlâh Gaspodnì.

27. А калі ён намерыўся ісьці ў Ахаю, дык браты напісалі тамтэйшым вучням, каб прынялі яго; і ён, прыбыўшы туды, шмат паспрыяў тым, хто ўвераваў, мілатою:

A kalì ën nameryǔsâ ìs′cì ǔ Ahaû, dyk braty napìsalì tamtèjšym vučnâm, kab prynâlì âgo; ì ën, prybyǔšy tudy, šmat paspryâǔ tym, hto ǔveravaǔ, mìlatoû:

28. бо ён цьвёрда выкрываў Юдэяў прылюдна, даводзячы Пісаньнямі, што Ісус ёсьць Хрыстос.

bo ën c′vërda vykryvaǔ Ûdèâǔ prylûdna, davodzâčy Pìsan′nâmì, što Ìsus ës′c′ Hrystos.

19 Кіраўнік

1. Калі Апалос быў у Карынфе, Павал, абышоўшы горныя землі, прыйшоў у Эфэс і знайшоў там некаторых вучняў

Kalì Apalos byǔ u Karynfe, Paval, abyšoǔšy gornyâ zemlì, pryjšoǔ u Èfès ì znajšoǔ tam nekatoryh vučnâǔ

2. і сказаў ім: ці прынялі вы Сьвятога Духа, увераваўшы? А яны сказалі яму: мы нават і ня чулі, ці ёсьць Дух Сьвяты.

ì skazaǔ ìm: cì prynâlì vy S′vâtoga Duha, uveravaǔšy? A âny skazalì âmu: my navat ì nâ čulì, cì ës′c′ Duh S′vâty.

3. Ён сказаў ім: у што ж вы хрысьціліся? Яны адказвалі: у Янава хрышчэньне.

Ën skazaǔ ìm: u što ž vy hrys′cìlìsâ? Âny adkazvalì: u Ânava hryščèn′ne.

4. Павал сказаў: Ян хрысьціў хрышчэньнем пакаяньня, кажучы людзям, каб веравалі ў Таго, Хто ідзе пасьля яго, гэта значыцца, у Хрыста Ісуса.

Paval skazaǔ: Ân hrys′cìǔ hryščèn′nem pakaân′nâ, kažučy lûdzâm, kab veravalì ǔ Tago, Hto ìdze pas′lâ âgo, gèta značycca, u Hrysta Ìsusa.

5. Пачуўшы гэта, яны хрысьціліся ў імя Госпада Ісуса,

Pačuǔšy gèta, âny hrys′cìlìsâ ǔ ìmâ Gospada Ìsusa,

6. і, калі Павал усклаў на іх рукі, зышоў на іх Дух Сьвяты, і яны пачалі гаварыць іншымі мовамі і прарочылі.

ì, kalì Paval usklaǔ na ìh rukì, zyšoǔ na ìh Duh S′vâty, ì âny pačalì gavaryc′ ìnšymì movamì ì praročylì.

7. Усіх іх было чалавек з дванаццаць.

Usìh ìh bylo čalavek z dvanaccac′.

8. Прыйшоўшы ў сынагогу, ён не бяз страху прапаведаваў тры месяцы, гутарыў і сьведчыў пра Царства Божае.

Pryjšoǔšy ǔ synagogu, ën ne bâz strahu prapavedavaǔ try mesâcy, gutaryǔ ì s′vedčyǔ pra Carstva Božae.

9. А калі некаторыя ўгневаліся і ня верылі, ліхасловячы шлях Гасподні перад людзьмі, дык ён, пакінуўшы іх, вылучыў вучняў і кожны дзень прапаведаваў у школе нейкага Тырана.

A kalì nekatoryâ ǔgnevalìsâ ì nâ verylì, lìhaslovâčy šlâh Gaspodnì perad lûdz′mì, dyk ën, pakìnuǔšy ìh, vylučyǔ vučnâǔ ì kožny dzen′ prapavedavaǔ u škole nejkaga Tyrana.

10. Гэта доўжылася да двух гадоў, так што ўсе жыхары Асіі чулі казань пра Госпада Ісуса, як Юдэі, так і Эліны.

Gèta doǔžylasâ da dvuh gadoǔ, tak što ǔse žyhary Asìì čulì kazan′ pra Gospada Ìsusa, âk Ûdèì, tak ì Èlìny.

11. А Бог тварыў шмат цудаў Паўлавымі рукамі,

A Bog tvaryǔ šmat cudaǔ Paǔlavymì rukamì,

12. так што на хворых ускладвалі хусткі і паясы зь цела ягонага, і іх пакідалі хваробы, і злыя духі выходзілі зь іх.

tak što na hvoryh uskladvalì hustkì ì paâsy z′ cela âgonaga, ì ìh pakìdalì hvaroby, ì zlyâ duhì vyhodzìlì z′ ìh.

13. Нават некаторыя вандроўныя заклінальнікі Юдэйскія пачалі заклікаць імя Госпада Ісуса над тымі, што былі апанаваныя злымі духамі, кажучы: заклінаем вас Ісусам, Якога Павал прапаведуе.

Navat nekatoryâ vandroǔnyâ zaklìnal′nìkì Ûdèjskìâ pačalì zaklìkac′ ìmâ Gospada Ìsusa nad tymì, što bylì apanavanyâ zlymì duhamì, kažučy: zaklìnaem vas Ìsusam, Âkoga Paval prapavedue.

14. Гэта рабілі нейкія сем сыноў Юдэйскага першасьвятара Скевы.

Gèta rabìlì nejkìâ sem synoǔ Ûdèjskaga peršas′vâtara Skevy.

15. Але злы дух сказаў у адказ: Ісуса ведаю, і Павал мне вядомы, а вы хто?

Ale zly duh skazaǔ u adkaz: Ìsusa vedaû, ì Paval mne vâdomy, a vy hto?

16. І кінуўся на іх чалавек, у якім быў злы дух, і, адолеўшы іх, узяў над імі такую сілу, што яны, голыя і пабітыя, выбеглі з таго дома.

Ì kìnuǔsâ na ìh čalavek, u âkìm byǔ zly duh, ì, adoleǔšy ìh, uzâǔ nad ìmì takuû sìlu, što âny, golyâ ì pabìtyâ, vybeglì z tago doma.

17. Гэта стала вядома ўсім Юдэям і Элінам, што жылі ў Эфэсе, і напаў страх на ўсіх іх, і слаўлена было імя Госпада Ісуса;

Gèta stala vâdoma ǔsìm Ûdèâm ì Èlìnam, što žylì ǔ Èfèse, ì napaǔ strah na ǔsìh ìh, ì slaǔlena bylo ìmâ Gospada Ìsusa;

18. А многія з тых, што ўверавалі, прыходзілі, спавядаючыся і адкрываючы ўчынкі свае.

A mnogìâ z tyh, što ǔveravalì, pryhodzìlì, spavâdaûčysâ ì adkryvaûčy ǔčynkì svae.

19. А з тых, што займаліся чарадзействам, даволі многія, пазьбіраўшы кнігі свае, спалілі іх перад усімі; і палічылі цэны іх, і выйшла іх на пяцьдзясят тысяч драхмаў.

A z tyh, što zajmalìsâ čaradzejstvam, davolì mnogìâ, paz′bìraǔšy knìgì svae, spalìlì ìh perad usìmì; ì palìčylì cèny ìh, ì vyjšla ìh na pâc′dzâsât tysâč drahmaǔ.

20. З такою сілаю ўзрастала і перамагала слова Гасподняе.

Z takoû sìlaû ǔzrastala ì peramagala slova Gaspodnâe.

21. Калі ж гэта зьдзейсьнілася, Павал пастанавіў у духу, прайшоўшы Македонію і Ахаю, ісьці ў Ерусалім, сказаўшы: пабыўшы там, я павінен пабачыць і Рым.

Kalì ž gèta z′dzejs′nìlasâ, Paval pastanavìǔ u duhu, prajšoǔšy Makedonìû ì Ahaû, ìs′cì ǔ Erusalìm, skazaǔšy: pabyǔšy tam, â pavìnen pabačyc′ ì Rym.

22. І паслаўшы ў Македонію двух, што служылі яму, Цімафея і Эраста, сам на нейкі час застаўся ў Асіі.

Ì paslaǔšy ǔ Makedonìû dvuh, što služylì âmu, Cìmafeâ ì Èrasta, sam na nejkì čas zastaǔsâ ǔ Asìì.

23. У той час падняўся немалы бунт супроць шляху Гасподняга;

U toj čas padnâǔsâ nemaly bunt suproc′ šlâhu Gaspodnâga;

24. бо нейкі срэбранік, якога звалі Дзімітрый, які ўзводзіў срэбныя храмы Артэміды і даваў рамесьнікам немалы прыбытак,

bo nejkì srèbranìk, âkoga zvalì Dzìmìtryj, âkì ǔzvodzìǔ srèbnyâ hramy Artèmìdy ì davaǔ rames′nìkam nemaly prybytak,

25. склікаўшы іх і іншых такіх рамесьнікаў, сказаў: сябры! вы ведаеце, што на гэтым рамястве палягае добры дастатак наш;

sklìkaǔšy ìh ì ìnšyh takìh rames′nìkaǔ, skazaǔ: sâbry! vy vedaece, što na gètym ramâstve palâgae dobry dastatak naš;

26. тым часам вы бачыце і чуеце, што ня толькі ў Эфэсе, але амаль ва ўсёй Асіі гэты Павал сваімі пераконваньнямі затлуміў нямала людзей, кажучы, што робленыя рукамі людзкімі - не багі;

tym časam vy bačyce ì čuece, što nâ tol′kì ǔ Èfèse, ale amal′ va ǔsëj Asìì gèty Paval svaìmì perakonvan′nâmì zatlumìǔ nâmala lûdzej, kažučy, što roblenyâ rukamì lûdzkìmì - ne bagì;

27. А гэта нам пагражае тым, што ня толькі рамяство нашае заняхаіцца, але і храм вялікай багіні Артэміды ў нішто абернецца, і зьнішчыцца веліч тае, якую шануе ўся Асія і ўвесь сьвет.

A gèta nam pagražae tym, što nâ tol′kì ramâstvo našae zanâhaìcca, ale ì hram vâlìkaj bagìnì Artèmìdy ǔ nìšto abernecca, ì z′nìščycca velìč tae, âkuû šanue ǔsâ Asìâ ì ǔves′ s′vet.

28. Выслухаўшы гэта, яны споўніліся лютасьці і пачалі крычаць, кажучы: вялікая Артэміда Эфэская!

Vysluhaǔšy gèta, âny spoǔnìlìsâ lûtas′cì ì pačalì kryčac′, kažučy: vâlìkaâ Artèmìda Èfèskaâ!

29. І ўвесь горад напоўніўся смутай; схапіўшы Македонцаў Гаія і Арыстарха, спадарожнікаў Паўлавых, яны аднадушна памкнуліся на відовішча.

Ì ǔves′ gorad napoǔnìǔsâ smutaj; shapìǔšy Makedoncaǔ Gaìâ ì Arystarha, spadarožnìkaǔ Paǔlavyh, âny adnadušna pamknulìsâ na vìdovìšča.

30. Калі ж Павал хацеў выйсьці да людзей, вучні не дазволілі яму;

Kalì ž Paval haceǔ vyjs′cì da lûdzej, vučnì ne dazvolìlì âmu;

31. таксама і некаторыя Асійскія начальнікі, якія былі сябрамі ягонымі, паслалі да яго прасіць - не паказвацца на відовішчы.

taksama ì nekatoryâ Asìjskìâ načal′nìkì, âkìâ bylì sâbramì âgonymì, paslalì da âgo prasìc′ - ne pakazvacca na vìdovìščy.

32. Тым часам адны крычалі адно, а другія другое; бо сход быў бязладны, і большая частка людзей ня ведала, дзеля чаго сабраліся.

Tym časam adny kryčalì adno, a drugìâ drugoe; bo shod byǔ bâzladny, ì bol′šaâ častka lûdzej nâ vedala, dzelâ čago sabralìsâ.

33. На прапанову Юдэяў зь люду выбралі нейкага Аляксандра. Даўшы знак рукою, Аляксандр хацеў гаварыць да людзей.

Na prapanovu Ûdèâǔ z′ lûdu vybralì nejkaga Alâksandra. Daǔšy znak rukoû, Alâksandr haceǔ gavaryc′ da lûdzej.

34. Калі ж даведаліся, што ён Юдэй, дык закрычалі ўсе ў адзін голас, і каля дзьвюх гадзін крычалі: вялікая Артэміда Эфэская!

Kalì ž davedalìsâ, što ën Ûdèj, dyk zakryčalì ǔse ǔ adzìn golas, ì kalâ dz′vûh gadzìn kryčalì: vâlìkaâ Artèmìda Èfèskaâ!

35. А захавальнік парадку, уціхамірыўшы людзей, сказаў: мужы Эфэскія! які чалавек ня ведае, што горад Эфэс ёсьць служнік вялікай багіні Артэміды і Дыяпэта?

A zahaval′nìk paradku, ucìhamìryǔšy lûdzej, skazaǔ: mužy Èfèskìâ! âkì čalavek nâ vedae, što gorad Èfès ës′c′ služnìk vâlìkaj bagìnì Artèmìdy ì Dyâpèta?

36. А калі супраць гэтага няма чым запярэчыць, дык трэба вам супакоіцца і не рабіць неабачліва;

A kalì suprac′ gètaga nâma čym zapârèčyc′, dyk trèba vam supakoìcca ì ne rabìc′ neabačlìva;

37. а вы прывялі гэтых мужоў, якія ні храма Артэмідынага не абакралі, ні багіні вашай ня бэсьцілі;

a vy pryvâlì gètyh mužoǔ, âkìâ nì hrama Artèmìdynaga ne abakralì, nì bagìnì vašaj nâ bès′cìlì;

38. Калі ж Дзімітрый і іншыя зь ім рамесьнікі маюць скаргу на каго-небудзь, дык ёсьць судовыя сходы, і ёсьць праконсулы: няхай скардзяцца адзін на аднаго;

Kalì ž Dzìmìtryj ì ìnšyâ z′ ìm rames′nìkì maûc′ skargu na kago-nebudz′, dyk ës′c′ sudovyâ shody, ì ës′c′ prakonsuly: nâhaj skardzâcca adzìn na adnago;

39. а калі вы дамагаецеся чагосьці іншага, дык гэта вырашыцца ў законным сходзе;

a kalì vy damagaecesâ čagos′cì ìnšaga, dyk gèta vyrašycca ǔ zakonnym shodze;

40. бо нам ёсьць небясьпека, - за тое, што сталася сёньня, нам паставяць у віну смуту, бо няма аніякае прычыны, якою мы маглі б апраўдаць такую зборню. Сказаўшы гэта, ён распусьціў сход.

bo nam ës′c′ nebâs′peka, - za toe, što stalasâ sën′nâ, nam pastavâc′ u vìnu smutu, bo nâma anìâkae pryčyny, âkoû my maglì b apraǔdac′ takuû zbornû. Skazaǔšy gèta, ën raspus′cìǔ shod.

20 Кіраўнік

1. Калі спыніўся бунт, Павал, паклікаўшы вучняў і даўшы ім настаўленьні і разьвітаўшыся зь імі, выйшаў у Македонію.

Kalì spynìǔsâ bunt, Paval, paklìkaǔšy vučnâǔ ì daǔšy ìm nastaǔlen′nì ì raz′vìtaǔšysâ z′ ìmì, vyjšaǔ u Makedonìû.

2. Прайшоўшы тыя землі і наставіўшы вернікаў шчодрымі словамі, прыйшоў у Эладу;

Prajšoǔšy tyâ zemlì ì nastavìǔšy vernìkaǔ ščodrymì slovamì, pryjšoǔ u Èladu;

3. Там прабыў ён тры месяцы; калі ж, з прычыны ўзрушэньня супраць яго Юдэяў ён хацеў выправіцца ў Сырыю, дык прыйшло яму на думку вярнуцца праз Македонію.

Tam prabyǔ ën try mesâcy; kalì ž, z pryčyny ǔzrušèn′nâ suprac′ âgo Ûdèâǔ ën haceǔ vypravìcca ǔ Syryû, dyk pryjšlo âmu na dumku vârnucca praz Makedonìû.

4. Зь ім сьледавалі да Асіі Сасіпатр Піраў, Вэрыянін, і Фесалонікійцы Арыстарх, Сэкунд, і Гаій Дэрвянін і Цімафей, і Асійцы Тыхік і Трахім.

Z′ ìm s′ledavalì da Asìì Sasìpatr Pìraǔ, Vèryânìn, ì Fesalonìkìjcy Arystarh, Sèkund, ì Gaìj Dèrvânìn ì Cìmafej, ì Asìjcy Tyhìk ì Trahìm.

5. Яны, апярэдзіўшы, чакалі нас у Траадзе.

Âny, apârèdzìǔšy, čakalì nas u Traadze.

6. А мы пасьля дзён праснаковых адплылі зь Філіпаў і дзён за пяць прыбылі да іх у Трааду, дзе прабылі сем дзён.

A my pas′lâ dzën prasnakovyh adplylì z′ Fìlìpaǔ ì dzën za pâc′ prybylì da ìh u Traadu, dze prabylì sem dzën.

7. У першы ж дзень тыдня, калі вучні сабраліся на ламаньне хлеба, Павал, намерыўшыся выправіцца на другі дзень, гутарыў зь імі і прадоўжыў слова да поўначы.

U peršy ž dzen′ tydnâ, kalì vučnì sabralìsâ na laman′ne hleba, Paval, nameryǔšysâ vypravìcca na drugì dzen′, gutaryǔ z′ ìmì ì pradoǔžyǔ slova da poǔnačy.

8. У сьвятліцы, дзе мы сабраліся, было многа сьвяцільнікаў.

U s′vâtlìcy, dze my sabralìsâ, bylo mnoga s′vâcìl′nìkaǔ.

9. Падчас доўгай гутаркі Паўлавай адзін юнак, якога звалі Яўціх і які сядзеў на акне, забыўся ў глыбокім сьне і, пахіснуўшыся, сонны выпаў уніз з трэйцяга паверха і падняты быў мёртвы.

Padčas doǔgaj gutarkì Paǔlavaj adzìn ûnak, âkoga zvalì Âǔcìh ì âkì sâdzeǔ na akne, zabyǔsâ ǔ glybokìm s′ne ì, pahìsnuǔšysâ, sonny vypaǔ unìz z trèjcâga paverha ì padnâty byǔ mërtvy.

10. Павал, сышоўшы, прыпаў да яго і, абняўшы яго, сказаў: ня трывожцеся, бо душа ягоная ў ім.

Paval, syšoǔšy, prypaǔ da âgo ì, abnâǔšy âgo, skazaǔ: nâ tryvožcesâ, bo duša âgonaâ ǔ ìm.

11. Падняўшыся ўгору і разламаўшы хлеб і з'еўшы, гутарыў доўга, аж да сьвітаньня, і потым пайшоў.

Padnâǔšysâ ǔgoru ì razlamaǔšy hleb ì z'eǔšy, gutaryǔ doǔga, až da s′vìtan′nâ, ì potym pajšoǔ.

12. Тым часам хлопца прывялі жывога, і нямала ўцешыліся.

Tym časam hlopca pryvâlì žyvoga, ì nâmala ǔcešylìsâ.

13. Мы пайшлі наперад на карабель і паплылі ў Ас, каб забраць адтуль Паўла; бо ён так загадаў нам, маючы ў намеры сам ісьці пеша.

My pajšlì naperad na karabel′ ì paplylì ǔ As, kab zabrac′ adtul′ Paǔla; bo ën tak zagadaǔ nam, maûčy ǔ namery sam ìs′cì peša.

14. а калі ён сышоўся з намі ў Асе, дык, узяўшы яго, мы прыбылі ў Матыліну.

a kalì ën syšoǔsâ z namì ǔ Ase, dyk, uzâǔšy âgo, my prybylì ǔ Matylìnu.

15. І адплыўшы адтуль, на другі дзень мы спыніліся насупраць Хіёса, а яшчэ на другі прысталі да Самоса і, пабываўшы ў Трагіліі, на другі дзень прыбылі ў Міліт;

Ì adplyǔšy adtul′, na drugì dzen′ my spynìlìsâ nasuprac′ Hìësa, a âščè na drugì prystalì da Samosa ì, pabyvaǔšy ǔ Tragìlìì, na drugì dzen′ prybylì ǔ Mìlìt;

16. бо Паўлу надумалася абмінуць Эфэс, каб не замарудзіцца яму ў Асіі, таму што ён сьпяшаўся, калі можна, у дзень Пяцідзясятніцы быць у Ерусаліме.

bo Paǔlu nadumalasâ abmìnuc′ Èfès, kab ne zamarudzìcca âmu ǔ Asìì, tamu što ën s′pâšaǔsâ, kalì možna, u dzen′ Pâcìdzâsâtnìcy byc′ u Erusalìme.

17. А зь Міліта паслаўшы ў Эфэс, ён заклікаў прасьвітараў царквы, зь першага дня, калі прыйшоў у Асію, увесь час быў з вамі,

A z′ Mìlìta paslaǔšy ǔ Èfès, ën zaklìkaǔ pras′vìtaraǔ carkvy, z′ peršaga dnâ, kalì pryjšoǔ u Asìû, uves′ čas byǔ z vamì,

18. працуючы Госпаду з усякай пакорнай мудрасьцю і многімі сьлязьмі, сярод спакушэньняў, якія выпалі мне празь ліхія намыслы Юдэяў;

pracuûčy Gospadu z usâkaj pakornaj mudras′cû ì mnogìmì s′lâz′mì, sârod spakušèn′nâǔ, âkìâ vypalì mne praz′ lìhìâ namysly Ûdèâǔ;

19. як я не прапусьціў нічога карыснага, пра што вам не прапаведаваў бы і чаму ня вучыў бы вас прылюдна і ў дамах,

âk â ne prapus′cìǔ nìčoga karysnaga, pra što vam ne prapavedavaǔ by ì čamu nâ vučyǔ by vas prylûdna ì ǔ damah,

20. абвяшчаючы Юдэям і Элінам пакаяньне перад Богам і веру ў Госпада нашага Ісуса Хрыста.

abvâščaûčy Ûdèâm ì Èlìnam pakaân′ne perad Bogam ì veru ǔ Gospada našaga Ìsusa Hrysta.

21. І вось, сёньня я пабуджаны Духам іду ў Ерусалім, ня ведаючы, што там здарыцца са мною;

Ì vos′, sën′nâ â pabudžany Duham ìdu ǔ Erusalìm, nâ vedaûčy, što tam zdarycca sa mnoû;

22. толькі Дух Сьвяты ва ўсіх гарадах сьведчыць, кажучы, што кайданы і пакуты чакаюць мяне.

tol′kì Duh S′vâty va ǔsìh garadah s′vedčyc′, kažučy, što kajdany ì pakuty čakaûc′ mâne.

23. Але я ні на што не зважаю і не даражу сваім жыцьцём, толькі б з радасьцю зьдзейсьніць абавязак мой і служэньне, якое я прыняў ад Госпада Ісуса, прапаведаваць Дабравесьце мілаты Божай.

Ale â nì na što ne zvažaû ì ne daražu svaìm žyc′cëm, tol′kì b z radas′cû z′dzejs′nìc′ abavâzak moj ì služèn′ne, âkoe â prynâǔ ad Gospada Ìsusa, prapavedavac′ Dabraves′ce mìlaty Božaj.

24. І сёньня, вось, я ведаю, што ўжо не пабачыце болей аблічча майго ўсе вы, сярод якіх хадзіў я, прапаведуючы Царства Божае.

Ì sën′nâ, vos′, â vedaû, što ǔžo ne pabačyce bolej ablìčča majgo ǔse vy, sârod âkìh hadzìǔ â, prapaveduûčy Carstva Božae.

25. Таму сьведчу вам у дзень сёньняшні, што чысты я ад крыві ўсіх;

Tamu s′vedču vam u dzen′ sën′nâšnì, što čysty â ad kryvì ǔsìh;

26. бо я ня ўхіляўся абвяшчаць вам усю волю Божую.

bo â nâ ǔhìlâǔsâ abvâščac′ vam usû volû Božuû.

27. Дык вось, пільнуйце сябе і ўвесь статак, у якім Дух Сьвяты паставіў вас ахавальнікамі, пасьвіць Царкву Госпада і Бога, якую Ён здабыў Сабе Крывёю Сваёю.

Dyk vos′, pìl′nujce sâbe ì ǔves′ statak, u âkìm Duh S′vâty pastavìǔ vas ahaval′nìkamì, pas′vìc′ Carkvu Gospada ì Boga, âkuû Ën zdabyǔ Sabe Kryvëû Svaëû.

28. Бо я ведаю, што пасьля адыходу майго ўвойдуць да вас лютыя ваўкі, якія не шкадуюць статку;

Bo â vedaû, što pas′lâ adyhodu majgo ǔvojduc′ da vas lûtyâ vaǔkì, âkìâ ne škaduûc′ statku;

29. і з вас саміх паўстануць людзі, якія будуць казаць навыварат, каб павесьці вучняў за сабою.

ì z vas samìh paǔstanuc′ lûdzì, âkìâ buduc′ kazac′ navyvarat, kab paves′cì vučnâǔ za saboû.

30. Таму чувайце, памятаючы, што я тры гады дзень і ноч бесьперастанку са сьлязьмі вучыў кожнага з вас.

Tamu čuvajce, pamâtaûčy, što â try gady dzen′ ì noč bes′perastanku sa s′lâz′mì vučyǔ kožnaga z vas.

31. І сёньня даручаю вас, браты, Богу і слову мілаты Ягонай, Які можа станавіць вас болей і даць вам спадчыну з усімі асьвечанымі.

Ì sën′nâ daručaû vas, braty, Bogu ì slovu mìlaty Âgonaj, Âkì moža stanavìc′ vas bolej ì dac′ vam spadčynu z usìmì as′večanymì.

32. Ні срэбра, ні золата, ні ўбраньня я ні ад кога не зажадаў:

Nì srèbra, nì zolata, nì ǔbran′nâ â nì ad koga ne zažadaǔ:

33. самі ведаеце, што патрэбам маім і патрэбам тых, што былі са мною, паслужылі рукі мае гэтыя.

samì vedaece, što patrèbam maìm ì patrèbam tyh, što bylì sa mnoû, paslužylì rukì mae gètyâ.

34. Ва ўсім паказаў я вам, што, працуючы, трэба падтрымліваць слабых і памятаць словы Госпада Ісуса, бо Ён Сам сказаў: "больш дабрашчасна - даваць, чым браць".

Va ǔsìm pakazaǔ â vam, što, pracuûčy, trèba padtrymlìvac′ slabyh ì pamâtac′ slovy Gospada Ìsusa, bo Ën Sam skazaǔ: "bol′š dabraščasna - davac′, čym brac′".

35. Сказаўшы гэта, ён стаў на калені свае і з усімі імі памаліўся.

Skazaǔšy gèta, ën staǔ na kalenì svae ì z usìmì ìmì pamalìǔsâ.

36. Тады вялікі плач быў ва ўсіх, і, прыпадаючы Паўлу на грудзі, цалавалі яго,

Tady vâlìkì plač byǔ va ǔsìh, ì, prypadaûčy Paǔlu na grudzì, calavalì âgo,

37. смуткуючы найболей ад сказанага ім слова, што ўжо не пабачаць аблічча ягонага. І праводзілі яго да карабля.

smutkuûčy najbolej ad skazanaga ìm slova, što ǔžo ne pabačac′ ablìčča âgonaga. Ì pravodzìlì âgo da karablâ.

21 Кіраўнік

1. Калі ж мы, разьвітаўшыся зь імі, адплылі, дык напрасткі прыйшлі ў Кос, на другі дзень у Радос і адтуль у Патару;

Kalì ž my, raz′vìtaǔšysâ z′ ìmì, adplylì, dyk naprastkì pryjšlì ǔ Kos, na drugì dzen′ u Rados ì adtul′ u Pataru;

2. і, калі знайшлі карабель, што плыў у Фінікію, узышлі на яго і адплылі.

ì, kalì znajšlì karabel′, što plyǔ u Fìnìkìû, uzyšlì na âgo ì adplylì.

3. Калі паказаўся Кіпр, мы пакінулі яго зьлева і паплылі ў Сірыю, і прысталі ў Тыры, бо тут было трэба скласьці грузы з карабля;

Kalì pakazaǔsâ Kìpr, my pakìnulì âgo z′leva ì paplylì ǔ Sìryû, ì prystalì ǔ Tyry, bo tut bylo trèba sklas′cì gruzy z karablâ;

4. і, знайшоўшы вучняў, прабылі там сем дзён; яны праз Духа казалі Паўлу, каб ён не хадзіў у Ерусалім.

ì, znajšoǔšy vučnâǔ, prabylì tam sem dzën; âny praz Duha kazalì Paǔlu, kab ën ne hadzìǔ u Erusalìm.

5. Правёўшы гэтыя дні, мы выйшлі і пайшлі і нас праводзілі ўсе з жанчынамі і дзецьмі аж за горад; а на беразе, укленчыўшы, памаліліся.

Pravëǔšy gètyâ dnì, my vyjšlì ì pajšlì ì nas pravodzìlì ǔse z žančynamì ì dzec′mì až za gorad; a na beraze, uklenčyǔšy, pamalìlìsâ.

6. І, разьвітаўшыся паміж сабою, мы ўзышлі на карабель, а яны вярнуліся дамоў.

Ì, raz′vìtaǔšysâ pamìž saboû, my ǔzyšlì na karabel′, a âny vârnulìsâ damoǔ.

7. А мы, адбыўшы плаваньне, прыбылі з Тыра ў Пталемаіду, дзе, прывітаўшы братоў, прабылі ў іх адзін дзень.

A my, adbyǔšy plavan′ne, prybylì z Tyra ǔ Ptalemaìdu, dze, pryvìtaǔšy bratoǔ, prabylì ǔ ìh adzìn dzen′.

8. А на другі дзень Павал і мы, хто быў зь ім, выйшаўшы, прыйшлі ў Кесарыю і, увайшоўшы ў дом Піліпа прапаведніка, аднаго зь сямёх дыяканаў, засталіся ў яго.

A na drugì dzen′ Paval ì my, hto byǔ z′ ìm, vyjšaǔšy, pryjšlì ǔ Kesaryû ì, uvajšoǔšy ǔ dom Pìlìpa prapavednìka, adnago z′ sâmëh dyâkanaǔ, zastalìsâ ǔ âgo.

9. У яго былі чатыры дачкі, дзяўчаты-прарочыцы.

U âgo bylì čatyry dačkì, dzâǔčaty-praročycy.

10. Тым часам, як мы многа дзён заставаліся ў іх, прыйшоў зь Юдэі нейкі прарок, якога звалі Агаў,

Tym časam, âk my mnoga dzën zastavalìsâ ǔ ìh, pryjšoǔ z′ Ûdèì nejkì prarok, âkoga zvalì Agaǔ,

11. і, увайшоўшы да нас, узяў пояс Паўлаў і, зьвязаўшы сабе рукі і ногі, сказаў: так кажа Дух Сьвяты: мужа, чый гэта пояс, гэтак зьвяжуць у Ерусаліме Юдэі і перададуць у рукі язычнікам.

ì, uvajšoǔšy da nas, uzâǔ poâs Paǔlaǔ ì, z′vâzaǔšy sabe rukì ì nogì, skazaǔ: tak kaža Duh S′vâty: muža, čyj gèta poâs, gètak z′vâžuc′ u Erusalìme Ûdèì ì peradaduc′ u rukì âzyčnìkam.

12. Калі ж мы пачулі гэта, дык і мы і тамтэйшыя прасілі, каб ён ня ішоў у Ерусалім.

Kalì ž my pačulì gèta, dyk ì my ì tamtèjšyâ prasìlì, kab ën nâ ìšoǔ u Erusalìm.

13. Але Павал у адказ сказаў: што вы робіце? чаго плачаце і засмучаеце сэрца маё? я ня толькі хачу быць вязьнем, але гатовы памерці ў Ерусаліме за імя Госпада Ісуса.

Ale Paval u adkaz skazaǔ: što vy robìce? čago plačace ì zasmučaece sèrca maë? â nâ tol′kì haču byc′ vâz′nem, ale gatovy pamercì ǔ Erusalìme za ìmâ Gospada Ìsusa.

14. А калі мы ня здолелі ўгаварыць яго, дык супакоіліся, сказаўшы: хай будзе воля Гасподняя!

A kalì my nâ zdolelì ǔgavaryc′ âgo, dyk supakoìlìsâ, skazaǔšy: haj budze volâ Gaspodnââ!

15. Пасля гэтых дзён, падрыхтаваўшыся, пайшлі мы ў Ерусалім;

Paslâ gètyh dzën, padryhtavaǔšysâ, pajšlì my ǔ Erusalìm;

16. з намі ішлі і некаторыя вучні з Кесарыі, праводзячы нас да аднаго даўняга вучня, Мнасана Кіпрыйца, у якога можна было нам жыць.

z namì ìšlì ì nekatoryâ vučnì z Kesaryì, pravodzâčy nas da adnago daǔnâga vučnâ, Mnasana Kìpryjca, u âkoga možna bylo nam žyc′.

17. як прыйшлі мы ў Ерусалім, браты гасьцінна прынялі нас.

âk pryjšlì my ǔ Erusalìm, braty gas′cìnna prynâlì nas.

18. На другі дзень Павал прыйшоў з намі да Якава; прыйшлі і ўсе прасьвітары.

Na drugì dzen′ Paval pryjšoǔ z namì da Âkava; pryjšlì ì ǔse pras′vìtary.

19. Павітаўшы іх, Павал расказваў падрабязна, што стварыў Бог у язычнікаў служэньнем ягоным.

Pavìtaǔšy ìh, Paval raskazvaǔ padrabâzna, što stvaryǔ Bog u âzyčnìkaǔ služèn′nem âgonym.

20. А яны, выслухаўшы, праславілі Бога і сказалі яму: бачыш, браце, колькі тысяч Юдэяў уверавалі, і ўсе яны - шчырыя слугі закона;

A âny, vysluhaǔšy, praslavìlì Boga ì skazalì âmu: bačyš, brace, kol′kì tysâč Ûdèâǔ uveravalì, ì ǔse âny - ščyryâ slugì zakona;

21. а пра цябе наслухаліся яны, быццам ты ўсіх Юдэяў, якія жывуць сярод язычнікаў, вучыш адступацца ад Майсея, кажучы, каб яны не абразалі дзяцей сваіх і ня трымаліся звычаяў.

a pra câbe nasluhalìsâ âny, byccam ty ǔsìh Ûdèâǔ, âkìâ žyvuc′ sârod âzyčnìkaǔ, vučyš adstupacca ad Majseâ, kažučy, kab âny ne abrazalì dzâcej svaìh ì nâ trymalìsâ zvyčaâǔ.

22. Дык што ж гэта? Пэўна, зьбярэцца народ; бо дачуюцца, што ты прыйшоў.

Dyk što ž gèta? Pèǔna, z′bârècca narod; bo dačuûcca, što ty pryjšoǔ.

23. Зрабі ж, што мы скажам табе: ёсьць у нас чатыры мужы, якія маюць на сабе зарок.

Zrabì ž, što my skažam tabe: ës′c′ u nas čatyry mužy, âkìâ maûc′ na sabe zarok.

24. Узяўшы іх, ачысьціся зь імі і прымі на сябе выдаткі на ахвяру за іх, каб абстрыглі сабе галаву, - і ўведаюць усе, што чутае імі пра цябе несправядлівае, а што і сам ты жывеш згодна з законам.

Uzâǔšy ìh, ačys′cìsâ z′ ìmì ì prymì na sâbe vydatkì na ahvâru za ìh, kab abstryglì sabe galavu, - ì ǔvedaûc′ use, što čutae ìmì pra câbe nespravâdlìvae, a što ì sam ty žyveš zgodna z zakonam.

25. А пра язычнікаў, якія ўверавалі, мы пісалі, пастанавіўшы, каб яны нічога такога не пільнаваліся, а толькі ўстрымалі сябе ад ідалаахвярнага, ад крыві, ад душанага і ад распусты.

A pra âzyčnìkaǔ, âkìâ ǔveravalì, my pìsalì, pastanavìǔšy, kab âny nìčoga takoga ne pìl′navalìsâ, a tol′kì ǔstrymalì sâbe ad ìdalaahvârnaga, ad kryvì, ad dušanaga ì ad raspusty.

26. Тады Павал, узяўшы тых мужоў і ачысьціўшыся зь імі, на другі дзень увайшоў у храм і абвясьціў заканчэньне дзён ачышчэньня, калі павінна быць прынесена за кожнага зь іх ахвяра.

Tady Paval, uzâǔšy tyh mužoǔ ì ačys′cìǔšysâ z′ ìmì, na drugì dzen′ uvajšoǔ u hram ì abvâs′cìǔ zakančèn′ne dzën ačyščèn′nâ, kalì pavìnna byc′ prynesena za kožnaga z′ ìh ahvâra.

27. Калі ж сем дзён канчаліся, тады Асійскія Юдэі, убачыўшы яго ў храме, падбухторылі ўсіх людзей і наклалі на яго рукі,

Kalì ž sem dzën kančalìsâ, tady Asìjskìâ Ûdèì, ubačyǔšy âgo ǔ hrame, padbuhtorylì ǔsìh lûdzej ì naklalì na âgo rukì,

28. закрычаўшы: мужы Ізраільскія, памажэце! Гэты чалавек усіх і ўсюды настаўляе супроць народу і закона і месца гэтага; да таго ж і Элінаў дапусьціў у храм і спаганіў сьвятое месца гэтае.

zakryčaǔšy: mužy Ìzraìl′skìâ, pamažèce! Gèty čalavek usìh ì ǔsûdy nastaǔlâe suproc′ narodu ì zakona ì mesca gètaga; da tago ž ì Èlìnaǔ dapus′cìǔ u hram ì spaganìǔ s′vâtoe mesca gètae.

29. Бо папярэдне яны бачылі зь ім у горадзе Трахіма Эфэсяніна і думалі, што Павал яго ўвёў у храм.

Bo papârèdne âny bačylì z′ ìm u goradze Trahìma Èfèsânìna ì dumalì, što Paval âgo ǔvëǔ u hram.

30. Увесь горад узрушыўся, і пазьбягаліся ўсе людзі; і, схапіўшы Паўла, павалаклі яго з храма, і адразу ж замкнуты былі дзьверы.

Uves′ gorad uzrušyǔsâ, ì paz′bâgalìsâ ǔse lûdzì; ì, shapìǔšy Paǔla, pavalaklì âgo z hrama, ì adrazu ž zamknuty bylì dz′very.

31. Калі ж яны хацелі забіць яго, да тысячніка кагорты дайшла вестка, што ўвесь Ерусалім узбунтаваўся;

Kalì ž âny hacelì zabìc′ âgo, da tysâčnìka kagorty dajšla vestka, što ǔves′ Erusalìm uzbuntavaǔsâ;

32. ён, адразу ўзяўшы воінаў і сотнікаў, рушыў на іх; а яны, убачыўшы тысячніка і воінаў, перасталі біць Паўла;

ën, adrazu ǔzâǔšy voìnaǔ ì sotnìkaǔ, rušyǔ na ìh; a âny, ubačyǔšy tysâčnìka ì voìnaǔ, perastalì bìc′ Paǔla;

33. тады тысячнік, падышоўшы, узяў яго і загадаў закаваць яго двума ланцугамі, і пытаўся: хто ён і што зрабіў?

tady tysâčnìk, padyšoǔšy, uzâǔ âgo ì zagadaǔ zakavac′ âgo dvuma lancugamì, ì pytaǔsâ: hto ën ì što zrabìǔ?

34. А людзі адны крычалі адное, а другія другое; ён жа, ня могучы з прычыны ўзрушэньня даведацца нічога пэўнага, загадаў весьці яго ў крэпасьць.

A lûdzì adny kryčalì adnoe, a drugìâ drugoe; ën ža, nâ mogučy z pryčyny ǔzrušèn′nâ davedacca nìčoga pèǔnaga, zagadaǔ ves′cì âgo ǔ krèpas′c′.

35. А калі ён быў на лесьвіцы, дык воіны мусілі несьці яго, бо ў натоўпе была вялікая сьціжма;

A kalì ën byǔ na les′vìcy, dyk voìny musìlì nes′cì âgo, bo ǔ natoǔpe byla vâlìkaâ s′cìžma;

36. бо мноства людзей ішло сьледам і крычала: сьмерць яму!

bo mnostva lûdzej ìšlo s′ledam ì kryčala: s′merc′ âmu!

37. Перад уваходам у крэпасьць Павал сказаў тысячніку: ці можна мне сказаць табе нешта? А той сказаў: ты ўмееш па-Грэцку?

Perad uvahodam u krèpas′c′ Paval skazaǔ tysâčnìku: cì možna mne skazac′ tabe nešta? A toj skazaǔ: ty ǔmeeš pa-Grècku?

38. Дык ці ня ты той Егіпцянін, які напярэдадні ўчыніў бунт і зьвёў у пустыню чатыры тысячы чалавек разбойнікаў?

Dyk cì nâ ty toj Egìpcânìn, âkì napârèdadnì ǔčynìǔ bunt ì z′vëǔ u pustynû čatyry tysâčy čalavek razbojnìkaǔ?

39. А Павал сказаў: я Юдэй, Тарсянін, грамадзянін вядомага Кілікійскага горада; прашу цябе, дазволь мне гаварыць да людзей.

A Paval skazaǔ: â Ûdèj, Tarsânìn, gramadzânìn vâdomaga Kìlìkìjskaga gorada; prašu câbe, dazvol′ mne gavaryc′ da lûdzej.

40. І калі той дазволіў, Павал, стоячы на лесьвіцы, даў знак рукою людзям і, калі настала глыбокая моўча, пачаў прамаўляць па-Габрэйску так:

Ì kalì toj dazvolìǔ, Paval, stoâčy na les′vìcy, daǔ znak rukoû lûdzâm ì, kalì nastala glybokaâ moǔča, pačaǔ pramaǔlâc′ pa-Gabrèjsku tak:

22 Кіраўнік

1. Мужы браты і бацькі! выслухайце цяпер маё апраўданьне перад вамі.

Mužy braty ì bac′kì! vysluhajce câper maë apraǔdan′ne perad vamì.

2. Пачуўшы, што ён загаварыў зь імі па-Габрэйску, яны яшчэ больш аціхлі. Ён сказаў:

Pačuǔšy, što ën zagavaryǔ z′ ìmì pa-Gabrèjsku, âny âščè bol′š acìhlì. Ën skazaǔ:

3. я Юдэй, нарадзіўся ў Тарсе Кілікійскім, выгадаваны ў гэтым горадзе ў нагах у Гамалііла, рупліва настаўлены ў бацькоўскім законе, шчыры слуга Божы, як і ўсе вы сёньня.

â Ûdèj, naradzìǔsâ ǔ Tarse Kìlìkìjskìm, vygadavany ǔ gètym goradze ǔ nagah u Gamalììla, ruplìva nastaǔleny ǔ bac′koǔskìm zakone, ščyry sluga Božy, âk ì ǔse vy sën′nâ.

4. Я нават да сьмерці гнаў пасьлядоўнікаў гэтага вучэньня, вяжучы і аддаючы ў цямніцу і мужчын і жанчын,

Â navat da s′mercì gnaǔ pas′lâdoǔnìkaǔ gètaga vučèn′nâ, vâžučy ì addaûčy ǔ câmnìcu ì mužčyn ì žančyn,

5. як засьведчаць пра мяне першасьвятар і ўсе старэйшыны, ад якіх і пісьмы ўзяў да братоў у Дамаску, я ішоў, каб тамтэйшых прывесьці ў аковах у Ерусалім на катаваньне.

âk zas′vedčac′ pra mâne peršas′vâtar ì ǔse starèjšyny, ad âkìh ì pìs′my ǔzâǔ da bratoǔ u Damasku, â ìšoǔ, kab tamtèjšyh pryves′cì ǔ akovah u Erusalìm na katavan′ne.

6. І калі я быў у дарозе і падыходзіў да Дамаска, пад полудзень раптам азарыла мяне вялікае сьвятло зь неба.

Ì kalì â byǔ u daroze ì padyhodzìǔ da Damaska, pad poludzen′ raptam azaryla mâne vâlìkae s′vâtlo z′ neba.

7. Я ўпаў на зямлю і пачуў голас, які казаў мне: Саўле! Саўле! чаго ты гоніш Мяне?

Â ǔpaǔ na zâmlû ì pačuǔ golas, âkì kazaǔ mne: Saǔle! Saǔle! čago ty gonìš Mâne?

8. Я адказваў: хто Ты, Госпадзе? Ён сказаў мне: Я Ісус Назарэй, Якога ты гоніш.

Â adkazvaǔ: hto Ty, Gospadze? Ën skazaǔ mne: Â Ìsus Nazarèj, Âkoga ty gonìš.

9. Тыя, што былі са мною, бачылі сьвятло і перапалохаліся, але голасу Таго, Хто гаварыў да мяне, ня чулі.

Tyâ, što bylì sa mnoû, bačylì s′vâtlo ì perapalohalìsâ, ale golasu Tago, Hto gavaryǔ da mâne, nâ čulì.

10. Тады я сказаў: Госпадзе! што мне рабіць? А Гасподзь сказаў мне: устань і ідзі ў Дамаск, і там табе сказана будзе ўсё, што назначана табе рабіць.

Tady â skazaǔ: Gospadze! što mne rabìc′? A Gaspodz′ skazaǔ mne: ustan′ ì ìdzì ǔ Damask, ì tam tabe skazana budze ǔsë, što naznačana tabe rabìc′.

11. А як што я ад славы сьвятла таго асьлеп, дык тыя, хто быў са мною, за руку прывялі мяне ў Дамаск.

A âk što â ad slavy s′vâtla tago as′lep, dyk tyâ, hto byǔ sa mnoû, za ruku pryvâlì mâne ǔ Damask.

12. Нехта Ананія, муж пабожны паводле закона, пахвалёны ўсімі Юдэямі, што жывуць у Дамаску,

Nehta Ananìâ, muž pabožny pavodle zakona, pahvalëny ǔsìmì Ûdèâmì, što žyvuc′ u Damasku,

13. прыйшоў да мяне і, падышоўшы, сказаў мне: браце Саўле! будзь зноў відушчы! І я адразу ўбачыў яго.

pryjšoǔ da mâne ì, padyšoǔšy, skazaǔ mne: brace Saǔle! budz′ znoǔ vìduščy! Ì â adrazu ǔbačyǔ âgo.

14. А ён сказаў мне: Бог бацькоў нашых наперад выбраў цябе, каб ты ўведаў волю Ягоную, убачыў Праведніка і пачуў голас з вуснаў Ягоных,

A ën skazaǔ mne: Bog bac′koǔ našyh naperad vybraǔ câbe, kab ty ǔvedaǔ volû Âgonuû, ubačyǔ Pravednìka ì pačuǔ golas z vusnaǔ Âgonyh,

15. бо ты будзеш Яму за сьведку перад усімі людзьмі ў тым, што ты бачыў і чуў;

bo ty budzeš Âmu za s′vedku perad usìmì lûdz′mì ǔ tym, što ty bačyǔ ì čuǔ;

16. дык вось, чаго ж ты марудзіш? устань, ахрысьціся і змый грахі твае, заклікаўшы імя Госпада Ісуса.

dyk vos′, čago ž ty marudzìš? ustan′, ahrys′cìsâ ì zmyj grahì tvae, zaklìkaǔšy ìmâ Gospada Ìsusa.

17. Калі ж я вярнуўся ў Ерусалім і маліўся ў храме, упаў я ў жарсьць,

Kalì ž â vârnuǔsâ ǔ Erusalìm ì malìǔsâ ǔ hrame, upaǔ â ǔ žars′c′,

18. і ўгледзеў Яго, і Ён сказаў мне: пасьпяшайся і выйдзі хутчэй зь Ерусаліма, бо ня прымуць тут твайго сьведчаньня пра Мяне.

ì ǔgledzeǔ Âgo, ì Ën skazaǔ mne: pas′pâšajsâ ì vyjdzì hutčèj z′ Erusalìma, bo nâ prymuc′ tut tvajgo s′vedčan′nâ pra Mâne.

19. Я сказаў: Госпадзе! ім вядома, што я веруючых у Цябе кідаў у цямніцы і пабіваў у сынагогах,

Â skazaǔ: Gospadze! ìm vâdoma, što â veruûčyh u Câbe kìdaǔ u câmnìcy ì pabìvaǔ u synagogah,

20. і, калі пралівалася кроў Сьцяпана, сьведкі Твайго, я там стаяў, ухваляў забойства яго і вартаваў адзеньне забойцаў ягоных.

ì, kalì pralìvalasâ kroǔ S′câpana, s′vedkì Tvajgo, â tam staâǔ, uhvalâǔ zabojstva âgo ì vartavaǔ adzen′ne zabojcaǔ âgonyh.

21. І Ён сказаў мне: ідзі; Я пашлю цябе далёка да язычнікаў.

Ì Ën skazaǔ mne: ìdzì; Â pašlû câbe dalëka da âzyčnìkaǔ.

22. Да гэтага слова слухалі яго; а пасьля гэтага паднялі крык, кажучы: зьнішчы зь зямлі такога! бо ня варта яму жыць.

Da gètaga slova sluhalì âgo; a pas′lâ gètaga padnâlì kryk, kažučy: z′nìščy z′ zâmlì takoga! bo nâ varta âmu žyc′.

23. Тым часам як яны крычалі, шпурлялі вопратку і кідалі пясок у паветра,

Tym časam âk âny kryčalì, špurlâlì vopratku ì kìdalì pâsok u pavetra,

24. тысячнік загадаў увесьці яго ў крэпасьць, загадаўшы бічаваць яго, каб выведаць, зь якое прычыны так крычалі супроць яго.

tysâčnìk zagadaǔ uves′cì âgo ǔ krèpas′c′, zagadaǔšy bìčavac′ âgo, kab vyvedac′, z′ âkoe pryčyny tak kryčalì suproc′ âgo.

25. Але калі расьцягнулі яго рэмнямі, Павал сказаў сотніку: хіба вам дазволена бічаваць рымскага грамадзяніна, ды і бяз суду?

Ale kalì ras′câgnulì âgo rèmnâmì, Paval skazaǔ sotnìku: hìba vam dazvolena bìčavac′ rymskaga gramadzânìna, dy ì bâz sudu?

26. Пачуўшы гэта, сотнік падышоў і данёс тысячніку, кажучы: глядзі, што ты хочаш рабіць? гэты чалавек - рымскі грамадзянін.

Pačuǔšy gèta, sotnìk padyšoǔ ì danës tysâčnìku, kažučy: glâdzì, što ty hočaš rabìc′? gèty čalavek - rymskì gramadzânìn.

27. Тады тысячнік, падышоўшы да яго, сказаў: скажы мне, ты рымскі грамадзянін? Ён сказаў: так.

Tady tysâčnìk, padyšoǔšy da âgo, skazaǔ: skažy mne, ty rymskì gramadzânìn? Ën skazaǔ: tak.

28. Тысячнік адказваў: я за вялікія грошы набыў гэта грамадзянства, А Павал сказаў: а я і нарадзіўся ў ім.

Tysâčnìk adkazvaǔ: â za vâlìkìâ grošy nabyǔ gèta gramadzânstva, A Paval skazaǔ: a â ì naradzìǔsâ ǔ ìm.

29. Тады адразу адступіліся ад яго тыя, што хацелі яго катаваць; а тысячнік, даведаўшыся, што ён рымскі грамадзянін, перапалохаўся, што зьвязаў яго.

Tady adrazu adstupìlìsâ ad âgo tyâ, što hacelì âgo katavac′; a tysâčnìk, davedaǔšysâ, što ën rymskì gramadzânìn, perapalohaǔsâ, što z′vâzaǔ âgo.

30. На другі дзень, хочучы ўпэўніцца ў праўдзе, за што вінавацяць яго Юдэі, вызваліў яго з ланцугоў і загадаў сабрацца першасьвятарам і ўсяму сынедрыёну і, вывеўшы Паўла, паставіў яго перад імі.

Na drugì dzen′, hočučy ǔpèǔnìcca ǔ praǔdze, za što vìnavacâc′ âgo Ûdèì, vyzvalìǔ âgo z lancugoǔ ì zagadaǔ sabracca peršas′vâtaram ì ǔsâmu synedryënu ì, vyveǔšy Paǔla, pastavìǔ âgo perad ìmì.

23 Кіраўнік

1. Павал, паглядзеўшы на сынедрыён, сказаў: мужы браты! Я ўсім шчырым сумленьнем жыў перад Богам па сёньняшні дзень.

Paval, paglâdzeǔšy na synedryën, skazaǔ: mužy braty! Â ǔsìm ščyrym sumlen′nem žyǔ perad Bogam pa sën′nâšnì dzen′.

2. А першасьвятар Ананія загадаў тым, што перад ім стаялі, біць яго па вуснах.

A peršas′vâtar Ananìâ zagadaǔ tym, što perad ìm staâlì, bìc′ âgo pa vusnah.

3. Тады Павал сказаў яму: Бог цябе біцьме, сьцяна павапленая! ты сядзіш, каб судзіць па законе, і, насуперак закону, загадваеш біць мяне.

Tady Paval skazaǔ âmu: Bog câbe bìc′me, s′câna pavaplenaâ! ty sâdzìš, kab sudzìc′ pa zakone, ì, nasuperak zakonu, zagadvaeš bìc′ mâne.

4. А тыя, што перад ім стаялі, сказалі: першасьвятара Божага бэсьціш?

A tyâ, što perad ìm staâlì, skazalì: peršas′vâtara Božaga bès′cìš?

5. Павал сказаў: я ня ведаў, браты, што ён першасьвятар; бо напісана: "начальніка ў народзе тваім ліхім словам ня гань".

Paval skazaǔ: â nâ vedaǔ, braty, što ën peršas′vâtar; bo napìsana: "načal′nìka ǔ narodze tvaìm lìhìm slovam nâ gan′".

6. Павал, даведаўшыся, што тут адна частка - садукеі, а другая - фарысэі, узвысіў голас у сынедрыёне: мужы браты! Я фарысэй і сын фарысэя; за надзею і ўваскрэсеньне мёртвых я суд прымаю.

Paval, davedaǔšysâ, što tut adna častka - sadukeì, a drugaâ - farysèì, uzvysìǔ golas u synedryëne: mužy braty! Â farysèj ì syn farysèâ; za nadzeû ì ǔvaskrèsen′ne mërtvyh â sud prymaû.

7. І калі сказаў ён гэта, узьнікла нязгода паміж фарысэямі і садукеямі, і зборня падзялілася.

Ì kalì skazaǔ ën gèta, uz′nìkla nâzgoda pamìž farysèâmì ì sadukeâmì, ì zbornâ padzâlìlasâ.

8. Бо садукеі кажуць, што няма ўваскрэсеньня, ні анёла, ні духа, а фарысэі прызнаюць і тое і другое.

Bo sadukeì kažuc′, što nâma ǔvaskrèsen′nâ, nì anëla, nì duha, a farysèì pryznaûc′ ì toe ì drugoe.

9. Усчаўся вялікі крык, і ўстаўшы, кніжнікі фарысэйскага боку даводзілі, кажучы: нічога благога мы не знаходзім у гэтым чалавеку; калі ж дух альбо анёл казаў яму, ня будзем пярэчыць Богу.

Usčaǔsâ vâlìkì kryk, ì ǔstaǔšy, knìžnìkì farysèjskaga boku davodzìlì, kažučy: nìčoga blagoga my ne znahodzìm u gètym čalaveku; kalì ž duh al′bo anël kazaǔ âmu, nâ budzem pârèčyc′ Bogu.

10. Але як што разлад узмацніўся, дык тысячнік, баючыся, каб яны не разарвалі Паўла, загадаў воінам сысьці, узяць яго спаміж іх і завесьці ў крэпасьць.

Ale âk što razlad uzmacnìǔsâ, dyk tysâčnìk, baûčysâ, kab âny ne razarvalì Paǔla, zagadaǔ voìnam sys′cì, uzâc′ âgo spamìž ìh ì zaves′cì ǔ krèpas′c′.

11. У другую ноч Гасподзь, зьявіўшыся яму, сказаў: мацуйся, Паўле; бо як ты сьведчыў за Мяне ў Ерусаліме, так трэба табе сьведчыць і ў Рыме.

U druguû noč Gaspodz′, z′âvìǔšysâ âmu, skazaǔ: macujsâ, Paǔle; bo âk ty s′vedčyǔ za Mâne ǔ Erusalìme, tak trèba tabe s′vedčyc′ ì ǔ Ryme.

12. А як разьвіднела, некаторыя Юдэі склалі змову, і прысягнулі ня есьці і ня піць, пакуль не заб'юць Паўла;

A âk raz′vìdnela, nekatoryâ Ûdèì sklalì zmovu, ì prysâgnulì nâ es′cì ì nâ pìc′, pakul′ ne zab'ûc′ Paǔla;

13. а было больш за сорак такіх, што так прысягнулі;

a bylo bol′š za sorak takìh, što tak prysâgnulì;

14. яны, прыйшоўшы да першасьвятароў і старэйшын, сказалі: мы клятваю запрысягнуліся ня есьці нічога, пакуль не заб'ём Паўла;

âny, pryjšoǔšy da peršas′vâtaroǔ ì starèjšyn, skazalì: my klâtvaû zaprysâgnulìsâ nâ es′cì nìčoga, pakul′ ne zab'ëm Paǔla;

15. Дык вось сёньня вы з сынедрыёнам дайце знак тысячніку, каб ён заўтра вывеў яго да вас, быццам вы хочаце ўважлівей дасьледаваць справу ягоную; а мы, перш чым ён наблізіцца, гатовыя забіць яго.

Dyk vos′ sën′nâ vy z synedryënam dajce znak tysâčnìku, kab ën zaǔtra vyveǔ âgo da vas, byccam vy hočace ǔvažlìvej das′ledavac′ spravu âgonuû; a my, perš čym ën nablìzìcca, gatovyâ zabìc′ âgo.

16. Пачуўшы пра намысел гэты, сын сястры Паўлавай прыйшоў і, увайшоўшы ў крэпасьць, папярэдзіў Паўла.

Pačuǔšy pra namysel gèty, syn sâstry Paǔlavaj pryjšoǔ ì, uvajšoǔšy ǔ krèpas′c′, papârèdzìǔ Paǔla.

17. А Павал, паклікаўшы аднаго сотніка, сказаў: завядзі гэтага хлопца да тысячніка, бо ён мае нешта сказаць яму.

A Paval, paklìkaǔšy adnago sotnìka, skazaǔ: zavâdzì gètaga hlopca da tysâčnìka, bo ën mae nešta skazac′ âmu.

18. Той, узяўшы яго, прывёў да тысячніка і сказаў: вязень Павал, паклікаўшы мяне, прасіў завесьці да цябе гэтага хлопца, які мае нешта сказаць табе.

Toj, uzâǔšy âgo, pryvëǔ da tysâčnìka ì skazaǔ: vâzen′ Paval, paklìkaǔšy mâne, prasìǔ zaves′cì da câbe gètaga hlopca, âkì mae nešta skazac′ tabe.

19. Тысячнік, узяўшы яго за руку і адышоўшыся зь ім убок, пытаўся: што такое маеш ты сказаць мне?

Tysâčnìk, uzâǔšy âgo za ruku ì adyšoǔšysâ z′ ìm ubok, pytaǔsâ: što takoe maeš ty skazac′ mne?

20. Ён адказваў, што Юдэі змовіліся прасіць у цябе, каб ты заўтра вывеў Паўла ў сынедрыён, быццам яны хочуць уважлівей дасьледаваць справу ягоную.

Ën adkazvaǔ, što Ûdèì zmovìlìsâ prasìc′ u câbe, kab ty zaǔtra vyveǔ Paǔla ǔ synedryën, byccam âny hočuc′ uvažlìvej das′ledavac′ spravu âgonuû.

21. Але ты ня слухайся іх; бо яго пільнуюць больш за сорак чалавек зь іх, што запрысягнуліся ня есьці і ня піць, пакуль не заб'юць яго; і яны цяпер гатовыя, чакаюць твайго рашэньня.

Ale ty nâ sluhajsâ ìh; bo âgo pìl′nuûc′ bol′š za sorak čalavek z′ ìh, što zaprysâgnulìsâ nâ es′cì ì nâ pìc′, pakul′ ne zab'ûc′ âgo; ì âny câper gatovyâ, čakaûc′ tvajgo rašèn′nâ.

22. Тады тысячнік адпусьціў хлопца, сказаўшы: нікому не кажы, што ты паведаміў мне гэта.

Tady tysâčnìk adpus′cìǔ hlopca, skazaǔšy: nìkomu ne kažy, što ty pavedamìǔ mne gèta.

23. І, паклікаўшы двух сотнікаў, сказаў: падрыхтуйце мне воінаў пешых дзьвесьце, конных семдзесят і стралкоў дзьвесьце, каб з трэйцяй гадзіны ночы ішлі ў Кесарыю;

Ì, paklìkaǔšy dvuh sotnìkaǔ, skazaǔ: padryhtujce mne voìnaǔ pešyh dz′ves′ce, konnyh semdzesât ì stralkoǔ dz′ves′ce, kab z trèjcâj gadzìny nočy ìšlì ǔ Kesaryû;

24. падрыхтуйце таксама аслоў, каб, пасадзіўшы Паўла, пераправіць яго да правіцеля Фелікса.

padryhtujce taksama asloǔ, kab, pasadzìǔšy Paǔla, perapravìc′ âgo da pravìcelâ Felìksa.

25. Напісаў і пісьмо такога зьместу:

Napìsaǔ ì pìs′mo takoga z′mestu:

26. Клаўдзій Лісій глыбокашаноўнаму правіцелю Феліксу - радавацца;

Klaǔdzìj Lìsìj glybokašanoǔnamu pravìcelû Felìksu - radavacca;

27. гэтага чалавека Юдэі схапілі і гатовыя былі забіць; я, прыйшоўшы з воінамі, адабраў яго, даведаўшыся, што ён рымскі грамадзянін;

gètaga čalaveka Ûdèì shapìlì ì gatovyâ bylì zabìc′; â, pryjšoǔšy z voìnamì, adabraǔ âgo, davedaǔšysâ, što ën rymskì gramadzânìn;

28. Потым, хочучы даведацца, за што зьвінавацілі яго, прывёў яго ў сынедрыён іхні

Potym, hočučy davedacca, za što z′vìnavacìlì âgo, pryvëǔ âgo ǔ synedryën ìhnì

29. і выявіў, што яго вінавацяць за спрэчныя думкі адносна закону іхняга, але няма ў ім ніякае віны, вартае сьмерці альбо кайданоў.

ì vyâvìǔ, što âgo vìnavacâc′ za sprèčnyâ dumkì adnosna zakonu ìhnâga, ale nâma ǔ ìm nìâkae vìny, vartae s′mercì al′bo kajdanoǔ.

30. А як да мяне дайшло, што Юдэі намышляюць ліхое на гэтага чалавека, я адразу паслаў яго да цябе, загадаўшы і скаржнікам гаварыць на яго перад табою; будзь здаровы".

A âk da mâne dajšlo, što Ûdèì namyšlâûc′ lìhoe na gètaga čalaveka, â adrazu paslaǔ âgo da câbe, zagadaǔšy ì skaržnìkam gavaryc′ na âgo perad taboû; budz′ zdarovy".

31. І вось воіны, паводле загаду, узяўшы Паўла, павялі сярод ночы ў Антыпатрыду,

Ì vos′ voìny, pavodle zagadu, uzâǔšy Paǔla, pavâlì sârod nočy ǔ Antypatrydu,

32. а на другі дзень, пакінуўшы конных ісьці зь ім, вярнуліся ў крэпасьць.

a na drugì dzen′, pakìnuǔšy konnyh ìs′cì z′ ìm, vârnulìsâ ǔ krèpas′c′.

33. А тыя, прыйшоўшы ў Кесарыю і аддаўшы пісьмо правіцелю, перадалі яму і Паўла.

A tyâ, pryjšoǔšy ǔ Kesaryû ì addaǔšy pìs′mo pravìcelû, peradalì âmu ì Paǔla.

34. Правіцель, прачытаўшы пісьмо, спытаўся, зь якой ён вобласьці, і, даведаўшыся, што з Кілікіі, сказаў:

Pravìcel′, pračytaǔšy pìs′mo, spytaǔsâ, z′ âkoj ën voblas′cì, ì, davedaǔšysâ, što z Kìlìkìì, skazaǔ:

35. я выслухаю цябе, калі зьявяцца твае скаржнікі. І загадаў яму быць пад вартаю ў Ірадавай прэторыі.

â vysluhaû câbe, kalì z′âvâcca tvae skaržnìkì. Ì zagadaǔ âmu byc′ pad vartaû ǔ Ìradavaj prètoryì.

24 Кіраўнік

1. Празь пяць дзён прыйшоў першасьвятар Ананія з старэйшынамі і зь нейкім прамоўцам Тэртулам, якія скардзіліся правіцелю на Паўла.

Praz′ pâc′ dzën pryjšoǔ peršas′vâtar Ananìâ z starèjšynamì ì z′ nejkìm pramoǔcam Tèrtulam, âkìâ skardzìlìsâ pravìcelû na Paǔla.

2. Калі ж яго паклікалі, Тэртул пачаў вінаваціць яго, кажучы:

Kalì ž âgo paklìkalì, Tèrtul pačaǔ vìnavacìc′ âgo, kažučy:

3. заўсёды і ўсюды з падзякаю шчыраю прызнаём мы, што табе, глыбокашаноўны Феліксе, абавязаны мы вялікім мірам, і дбаньню твайму - добрым ладам гэтага народу.

zaǔsëdy ì ǔsûdy z padzâkaû ščyraû pryznaëm my, što tabe, glybokašanoǔny Felìkse, abavâzany my vâlìkìm mìram, ì dban′nû tvajmu - dobrym ladam gètaga narodu.

4. Але, каб дужа не дакучаць табе, прашу цябе выслухаць нас коратка з уласьцівай табе паблажлівасьцю.

Ale, kab duža ne dakučac′ tabe, prašu câbe vysluhac′ nas koratka z ulas′cìvaj tabe pablažlìvas′cû.

5. Мы лічым гэтага чалавека пошасьцю грамадзтва, падбухторшчыкам бунту сярод Юдэяў, якія жывуць на сьвеце, і правадніком Назарэйскай ерасі,

My lìčym gètaga čalaveka pošas′cû gramadztva, padbuhtorščykam buntu sârod Ûdèâǔ, âkìâ žyvuc′ na s′vece, ì pravadnìkom Nazarèjskaj erasì,

6. які адважыўся нават апаганіць храм, мы ўзялі яго і хацелі судзіць яго паводле нашага закона.

âkì advažyǔsâ navat apaganìc′ hram, my ǔzâlì âgo ì hacelì sudzìc′ âgo pavodle našaga zakona.

7. Але тысячнік Лісій, прыйшоўшы, зь вялікім гвалтам забраў яго з рук нашых і паслаў да цябе,

Ale tysâčnìk Lìsìj, pryjšoǔšy, z′ vâlìkìm gvaltam zabraǔ âgo z ruk našyh ì paslaǔ da câbe,

8. загадаўшы і нам, скаржнікам яго, ісьці да цябе; ты можаш сам, разабраўшыся, даведацца ад яго пра ўсё тое, у чым мы вінавацім яго.

zagadaǔšy ì nam, skaržnìkam âgo, ìs′cì da câbe; ty možaš sam, razabraǔšysâ, davedacca ad âgo pra ǔsë toe, u čym my vìnavacìm âgo.

9. І Юдэі пацьвердзілі, сказаўшы, што гэта так.

Ì Ûdèì pac′verdzìlì, skazaǔšy, što gèta tak.

10. А Павал, калі правіцель даў яму знак гаварыць, адказваў: ведаючы, што шмат гадоў справядліва судзіш народ гэты, я тым свабодней буду бараніць маю справу.

A Paval, kalì pravìcel′ daǔ âmu znak gavaryc′, adkazvaǔ: vedaûčy, što šmat gadoǔ spravâdlìva sudzìš narod gèty, â tym svabodnej budu baranìc′ maû spravu.

11. Ты можаш даведацца, што ня больш як дванаццаць дзён таму назад я прыйшоў у Ерусалім на пакланеньне;

Ty možaš davedacca, što nâ bol′š âk dvanaccac′ dzën tamu nazad â pryjšoǔ u Erusalìm na paklanen′ne;

12. і ні ў сьвяцілішчы, ні ў сынагогах, ні ў горадзе яны ня бачылі, каб я з кім спрачаўся альбо падбухторваў людзей на бунт,

ì nì ǔ s′vâcìlìščy, nì ǔ synagogah, nì ǔ goradze âny nâ bačylì, kab â z kìm spračaǔsâ al′bo padbuhtorvaǔ lûdzej na bunt,

13. і ня могуць даказаць таго, у чым цяпер вінавацяць мяне;

ì nâ moguc′ dakazac′ tago, u čym câper vìnavacâc′ mâne;

14. а ў тым прызнаюся табе, што паводле вучэньня, якое яны называюць ерасьсю, я сапраўды служу Богу бацькоў маіх, верачы напісанаму ў законе і прароках,

a ǔ tym pryznaûsâ tabe, što pavodle vučèn′nâ, âkoe âny nazyvaûc′ eras′sû, â sapraǔdy služu Bogu bac′koǔ maìh, veračy napìsanamu ǔ zakone ì prarokah,

15. маючы спадзяваньне на Бога, што будзе ўваскрэсеньне мёртвых, праведных і няправедных, чаго і самі яны чакаюць;

maûčy spadzâvan′ne na Boga, što budze ǔvaskrèsen′ne mërtvyh, pravednyh ì nâpravednyh, čago ì samì âny čakaûc′;

16. так і сам дбаю заўсёды, каб мець беззаганнае сумленьне перад Богам і людзьмі;

tak ì sam dbaû zaǔsëdy, kab mec′ bezzagannae sumlen′ne perad Bogam ì lûdz′mì;

17. праз многа гадоў я прыйшоў, каб прынесьці міласьціну народу майму і ахвяры;

praz mnoga gadoǔ â pryjšoǔ, kab prynes′cì mìlas′cìnu narodu majmu ì ahvâry;

18. пры гэтым знайшлі мяне ачышчанага ў храме ня зь людзьмі і ня з бунтам;

pry gètym znajšlì mâne ačyščanaga ǔ hrame nâ z′ lûdz′mì ì nâ z buntam;

19. а гэта былі некаторыя Асійскія Юдэі, якім варта было б стаць прад табою і зьвінаваціць мяне, калі што маюць супроць мяне;

a gèta bylì nekatoryâ Asìjskìâ Ûdèì, âkìm varta bylo b stac′ prad taboû ì z′vìnavacìc′ mâne, kalì što maûc′ suproc′ mâne;

20. альбо хай гэтыя самі скажуць, якую знайшлі яны ўва мне няпраўду, калі я стаў перад сынедрыёнам,

al′bo haj gètyâ samì skažuc′, âkuû znajšlì âny ǔva mne nâpraǔdu, kalì â staǔ perad synedryënam,

21. бадай што толькі тое адно слова, якое ўголас вымавіў я, стоячы сярод іх, што за вучэньне пра ўваскрэсеньне мёртвых судзіце вы сёньня мяне.

badaj što tol′kì toe adno slova, âkoe ǔgolas vymavìǔ â, stoâčy sârod ìh, što za vučèn′ne pra ǔvaskrèsen′ne mërtvyh sudzìce vy sën′nâ mâne.

22. Выслухаўшы гэта, Фелікс адклаў іхнюю справу, дакладна даведаўшыся пра гэты шлях, сказаўшы: калі прыйдзе тысячнік Лісій, я выведаю ўсё пра гэта вучэньне.

Vysluhaǔšy gèta, Felìks adklaǔ ìhnûû spravu, dakladna davedaǔšysâ pra gèty šlâh, skazaǔšy: kalì pryjdze tysâčnìk Lìsìj, â vyvedaû ǔsë pra gèta vučèn′ne.

23. А Паўла загадаў сотніку вартаваць, але ня ўціскаць яго і не забараняць нікому зь яго блізкіх служыць яму альбо адведваць яго.

A Paǔla zagadaǔ sotnìku vartavac′, ale nâ ǔcìskac′ âgo ì ne zabaranâc′ nìkomu z′ âgo blìzkìh služyc′ âmu al′bo advedvac′ âgo.

24. Празь некалькі дзён Фелікс, прыйшоўшы з Друзілаю, жонкаю сваёю, Юдэйкаю, паклікаў Паўла, і слухаў яго пра веру ў Ісуса Хрыста.

Praz′ nekal′kì dzën Felìks, pryjšoǔšy z Druzìlaû, žonkaû svaëû, Ûdèjkaû, paklìkaǔ Paǔla, ì sluhaǔ âgo pra veru ǔ Ìsusa Hrysta.

25. І як той гаварыў пра праўду, пра ўстрымлівасьць і будучы суд, дык Фелікс вельмі перапалохаўся і адказваў: цяпер ідзі, а калі выберу час, паклічу цябе.

Ì âk toj gavaryǔ pra praǔdu, pra ǔstrymlìvas′c′ ì budučy sud, dyk Felìks vel′mì perapalohaǔsâ ì adkazvaǔ: câper ìdzì, a kalì vyberu čas, paklìču câbe.

26. Пры гэтым спадзяваўся ён, што Павал дасьць яму грошай, каб адпусьціў яго: таму часта яго выклікаў і гутарыў зь ім.

Pry gètym spadzâvaǔsâ ën, što Paval das′c′ âmu grošaj, kab adpus′cìǔ âgo: tamu časta âgo vyklìkaǔ ì gutaryǔ z′ ìm.

27. але праз два гады на Феліксава месца заступіў Порцый Фэст; хочучы дагадзіць Юдэям, Фелікс пакінуў Паўла ў кайданах.

ale praz dva gady na Felìksava mesca zastupìǔ Porcyj Fèst; hočučy dagadzìc′ Ûdèâm, Felìks pakìnuǔ Paǔla ǔ kajdanah.

25 Кіраўнік

1. Фэст, прыбыўшы ў вобласьць, праз тры дні выправіўся з Кесарыі ў Ерусалім.

Fèst, prybyǔšy ǔ voblas′c′, praz try dnì vypravìǔsâ z Kesaryì ǔ Erusalìm.

2. Тады першасьвятар і самыя знакамітыя Юдэі зьявіліся да яго са скаргай на Паўла і перконвалі яго,

Tady peršas′vâtar ì samyâ znakamìtyâ Ûdèì z′âvìlìsâ da âgo sa skargaj na Paǔla ì perkonvalì âgo,

3. просячы, каб ён зрабіў ласку, выклікаў яго ў Ерусалім; і ліхое задумалі - забіць яго ў дарозе.

prosâčy, kab ën zrabìǔ lasku, vyklìkaǔ âgo ǔ Erusalìm; ì lìhoe zadumalì - zabìc′ âgo ǔ daroze.

4. Але Фэст адказваў, што Павал у Кесарыі пад вартаю, і што ён сам неўзабаве падасца туды.

Ale Fèst adkazvaǔ, što Paval u Kesaryì pad vartaû, ì što ën sam neǔzabave padasca tudy.

5. І вось, сказаў ён, каторыя з вас могуць, няхай пойдуць са мною, і калі ёсьць што за гэтым чалавекам, хай зьвінавацяць яго.

Ì vos′, skazaǔ ën, katoryâ z vas moguc′, nâhaj pojduc′ sa mnoû, ì kalì ës′c′ što za gètym čalavekam, haj z′vìnavacâc′ âgo.

6. Пабыўшы ў іх ня болей як восем ці дзесяць дзён, вярнуўся ў Кесарыю, і на другі дзень, сеўшы на суднае месца, загадаў прывесьці Паўла.

Pabyǔšy ǔ ìh nâ bolej âk vosem cì dzesâc′ dzën, vârnuǔsâ ǔ Kesaryû, ì na drugì dzen′, seǔšy na sudnae mesca, zagadaǔ pryves′cì Paǔla.

7. Калі ён зьявіўся, пасталі навокал Юдэі, якія прыйшлі зь Ерусаліма, і ўзводзілі на Паўла многія цяжкія абвінавачаньні, якіх не маглі даказаць.

Kalì ën z′âvìǔsâ, pastalì navokal Ûdèì, âkìâ pryjšlì z′ Erusalìma, ì ǔzvodzìlì na Paǔla mnogìâ câžkìâ abvìnavačan′nì, âkìh ne maglì dakazac′.

8. А ён у апраўданьне сваё сказаў: я ня ўчыніў ніякага злачынства ні супраць закона Юдэйскага, ні супраць храма, ні супраць кесара.

A ën u apraǔdan′ne svaë skazaǔ: â nâ ǔčynìǔ nìâkaga zlačynstva nì suprac′ zakona Ûdèjskaga, nì suprac′ hrama, nì suprac′ kesara.

9. Фэст, хочучы дагадзіць Юдэям, сказаў у адказ Паўлу: ці хочаш ісьці ў Ерусалім, каб я там судзіў цябе за гэта?

Fèst, hočučy dagadzìc′ Ûdèâm, skazaǔ u adkaz Paǔlu: cì hočaš ìs′cì ǔ Erusalìm, kab â tam sudzìǔ câbe za gèta?

10. Павал сказаў: я стаю перад судом кесаравым, дзе мяне і належыць судзіць; Юдэяў я нічым не пакрыўдзіў, як і ты добра ведаеш;

Paval skazaǔ: â staû perad sudom kesaravym, dze mâne ì naležyc′ sudzìc′; Ûdèâǔ â nìčym ne pakryǔdzìǔ, âk ì ty dobra vedaeš;

11. бо, калі не мая праўда і зрабіў што-небудзь вартае сьмерці, дык не зракуся памерці; а калі нічога таго няма, у чым гэтыя вінавацяць мяне, дык ніхто ня можа выдаць мяне ім; патрабую суду кесаравага.

bo, kalì ne maâ praǔda ì zrabìǔ što-nebudz′ vartae s′mercì, dyk ne zrakusâ pamercì; a kalì nìčoga tago nâma, u čym gètyâ vìnavacâc′ mâne, dyk nìhto nâ moža vydac′ mâne ìm; patrabuû sudu kesaravaga.

12. Тады Фэст, пагутарыўшы з радай, адказваў: ты спатрабаваў суду кесаравага, да кесара і выправішся.

Tady Fèst, pagutaryǔšy z radaj, adkazvaǔ: ty spatrabavaǔ sudu kesaravaga, da kesara ì vypravìšsâ.

13. Празь некалькі дзён цар Агрыпа і Вэрэніка прыбылі ў Кесарыю павіншаваць Фэста.

Praz′ nekal′kì dzën car Agrypa ì Vèrènìka prybylì ǔ Kesaryû pavìnšavac′ Fèsta.

14. І як яны правялі там шмат дзён, дык Фэст выклаў цару справу Паўлаву, кажучы: тут ёсьць чалавек, пакінуты Феліксам у кайданах,

Ì âk âny pravâlì tam šmat dzën, dyk Fèst vyklaǔ caru spravu Paǔlavu, kažučy: tut ës′c′ čalavek, pakìnuty Felìksam u kajdanah,

15. на якога, у бытнасьць маю ў Ерусаліме, скардзіліся першасьвятары і старэйшыны Юдэйскія, дамагаючыся засудзіць яго.

na âkoga, u bytnas′c′ maû ǔ Erusalìme, skardzìlìsâ peršas′vâtary ì starèjšyny Ûdèjskìâ, damagaûčysâ zasudzìc′ âgo.

16. Я адказваў ім, што ў Рымлян няма звычаю выдаваць якога-небудзь чалавека на згубу, перш чым абвінавачаны будзе мець скаржнікаў перад сабою і атрымае свабоду абараняцца ад абвінавачаньня.

Â adkazvaǔ ìm, što ǔ Rymlân nâma zvyčaû vydavac′ âkoga-nebudz′ čalaveka na zgubu, perš čym abvìnavačany budze mec′ skaržnìkaǔ perad saboû ì atrymae svabodu abaranâcca ad abvìnavačan′nâ.

17. Калі ж яны прыйшлі сюды, дык, бяз усякага адкладу, на другі дзень, сеў я на суднае месца і загадаў прывесьці таго чалавека.

Kalì ž âny pryjšlì sûdy, dyk, bâz usâkaga adkladu, na drugì dzen′, seǔ â na sudnae mesca ì zagadaǔ pryves′cì tago čalaveka.

18. Абступіўшы яго, скаржнікі не назвалі ніводнай віны ягонай, якое я чакаў;

Abstupìǔšy âgo, skaržnìkì ne nazvalì nìvodnaj vìny âgonaj, âkoe â čakaǔ;

19. але яны мелі пэўныя спрэчкі зь ім пра іхняе богашанаваньне і пра нейкага мёртвага Ісуса, пра Якога Павал сьцвярджаў, што Ён жывы.

ale âny melì pèǔnyâ sprèčkì z′ ìm pra ìhnâe bogašanavan′ne ì pra nejkaga mërtvaga Ìsusa, pra Âkoga Paval s′cvârdžaǔ, što Ën žyvy.

20. Ня быўшы пэўны ў рашэньні гэтага пытаньня, я сказаў: ці ня хоча ён пайсьці ў Ерусалім і там прыняць суд у гэтым?

Nâ byǔšy pèǔny ǔ rašèn′nì gètaga pytan′nâ, â skazaǔ: cì nâ hoča ën pajs′cì ǔ Erusalìm ì tam prynâc′ sud u gètym?

21. Але як што Павал патрабаваў, каб яго пакінулі на разгляд Аўгустаў, дык я загадаў трымаць яго пад вартаю да таго часу, як адпраўлю яго да кесара.

Ale âk što Paval patrabavaǔ, kab âgo pakìnulì na razglâd Aǔgustaǔ, dyk â zagadaǔ trymac′ âgo pad vartaû da tago času, âk adpraǔlû âgo da kesara.

22. Агрыпа ж сказаў Фэсту: хацеў бы і я паслухаць гэтага чалавека. Заўтра ж, адказваў той, пачуеш яго.

Agrypa ž skazaǔ Fèstu: haceǔ by ì â pasluhac′ gètaga čalaveka. Zaǔtra ž, adkazvaǔ toj, pačueš âgo.

23. На другі дзень, калі Агрыпа і Вэрэніка прыйшлі зь вялікаю пышнасьцю і ўвайшлі ў судовы намёт з тысячнікамі і знакамітымі грамадзянамі, па загадзе Фэста прыведзены быў Павал.

Na drugì dzen′, kalì Agrypa ì Vèrènìka pryjšlì z′ vâlìkaû pyšnas′cû ì ǔvajšlì ǔ sudovy namët z tysâčnìkamì ì znakamìtymì gramadzânamì, pa zagadze Fèsta pryvedzeny byǔ Paval.

24. І сказаў Фэст: цару Агрыпе і ўсе прысутныя з намі мужы! вы бачыце таго, супроць якога ўсё мноства Юдэяў прыступаліся да мяне ў Ерусаліме і тут і крычалі, што ён не павінен больш жыць;

Ì skazaǔ Fèst: caru Agrype ì ǔse prysutnyâ z namì mužy! vy bačyce tago, suproc′ âkoga ǔsë mnostva Ûdèâǔ prystupalìsâ da mâne ǔ Erusalìme ì tut ì kryčalì, što ën ne pavìnen bol′š žyc′;

25. але я палічыў, што ён не зрабіў нічога вартага сьмерці, і як што ён сам дамагаўся суду ў Аўгуста, дык я рашыўся паслаць яго да кесара.

ale â palìčyǔ, što ën ne zrabìǔ nìčoga vartaga s′mercì, ì âk što ën sam damagaǔsâ sudu ǔ Aǔgusta, dyk â rašyǔsâ paslac′ âgo da kesara.

26. Я ня маю нічога пэўнага напісаць пра яго кесару; таму прывёў яго да вас, і найперш да цябе, цару Агрыпе, каб, пасьля разгляду, было мне што напісаць;

Â nâ maû nìčoga pèǔnaga napìsac′ pra âgo kesaru; tamu pryvëǔ âgo da vas, ì najperš da câbe, caru Agrype, kab, pas′lâ razglâdu, bylo mne što napìsac′;

27. бо мне здаецца, неразважліва паслаць вязьня і не паказаць абвінавачаньняў на яго.

bo mne zdaecca, nerazvažlìva paslac′ vâz′nâ ì ne pakazac′ abvìnavačan′nâǔ na âgo.

26 Кіраўнік

1. Агрыпа сказаў Паўлу: дазваляецца табе гаварыць за сябе. Тады Павал, прасьцёршы руку, пачаў гаварыць у сваю абарону:

Agrypa skazaǔ Paǔlu: dazvalâecca tabe gavaryc′ za sâbe. Tady Paval, pras′cëršy ruku, pačaǔ gavaryc′ u svaû abaronu:

2. цару Агрыпе! лічу сябе шчасьлівым, што сёньня магу бараніцца перад табою ва ўсім, у чым вінавацяць мяне Юдэі,

caru Agrype! lìču sâbe ščas′lìvym, što sën′nâ magu baranìcca perad taboû va ǔsìm, u čym vìnavacâc′ mâne Ûdèì,

3. тым болей, што ты ведаеш усе звычаі і спрэчныя думкі Юдеяў. Таму прашу цябе выслухаць мяне шчырадушна.

tym bolej, što ty vedaeš use zvyčaì ì sprèčnyâ dumkì Ûdeâǔ. Tamu prašu câbe vysluhac′ mâne ščyradušna.

4. Жыцьцё маё зь юнацтва майго, якое спачатку праводзіў я сярод народу майго ў Ерусаліме, ведаюць усе Юдэі;

Žyc′cë maë z′ ûnactva majgo, âkoe spačatku pravodzìǔ â sârod narodu majgo ǔ Erusalìme, vedaûc′ use Ûdèì;

5. яны здаўна ведаюць пра мяне, калі захочуць засьведчыць, што я жыў фарысэем паводле найстражэйшага ў нашым веравызнаньні вучэньня.

âny zdaǔna vedaûc′ pra mâne, kalì zahočuc′ zas′vedčyc′, što â žyǔ farysèem pavodle najstražèjšaga ǔ našym veravyznan′nì vučèn′nâ.

6. І сёньня я стаю перад судом за надзею на абяцаньне, дадзенае ад Бога нашым бацькам,

Ì sën′nâ â staû perad sudom za nadzeû na abâcan′ne, dadzenae ad Boga našym bac′kam,

7. выкананьне якога спадзяюцца пабачыць нашыя дванаццаць родаў, рупліва служачы Богу дзень і ноч: за гэтую вось надзею, цару Агрыпе, вінавацяць мяне Юдэі.

vykanan′ne âkoga spadzâûcca pabačyc′ našyâ dvanaccac′ rodaǔ, ruplìva služačy Bogu dzen′ ì noč: za gètuû vos′ nadzeû, caru Agrype, vìnavacâc′ mâne Ûdèì.

8. Што ж? Няўжо вы за неверагоднае ўважаеце, што Бог уваскрашае мёртвых?

Što ž? Nâǔžo vy za neveragodnae ǔvažaece, što Bog uvaskrašae mërtvyh?

9. Праўда, і я быў думаў, што мне трэба шмат дзейнічаць супраць імя Ісуса Назарэя;

Praǔda, ì â byǔ dumaǔ, što mne trèba šmat dzejnìčac′ suprac′ ìmâ Ìsusa Nazarèâ;

10. гэта я і рабіў у Ерусаліме; атрымаўшы ўладу ад першасьвятароў, я многіх сьвятых замыкаў у цямніцу і, калі забівалі іх, я падаваў за тое свой голас;

gèta â ì rabìǔ u Erusalìme; atrymaǔšy ǔladu ad peršas′vâtaroǔ, â mnogìh s′vâtyh zamykaǔ u câmnìcu ì, kalì zabìvalì ìh, â padavaǔ za toe svoj golas;

11. і ва ўсіх сынагогах я шмат разоў мучыў іх і прымушаў зьневажаць Ісуса і, бязь меры лютуючы супраць іх, прасьледаваў нават і ў чужых гарадах.

ì va ǔsìh synagogah â šmat razoǔ mučyǔ ìh ì prymušaǔ z′nevažac′ Ìsusa ì, bâz′ mery lûtuûčy suprac′ ìh, pras′ledavaǔ navat ì ǔ čužyh garadah.

12. Дзеля гэтага ідучы ў Дамаск з уладаю і даручэньнем ад першасьвятароў,

Dzelâ gètaga ìdučy ǔ Damask z uladaû ì daručèn′nem ad peršas′vâtaroǔ,

13. сярод белага дня на дарозе я ўбачыў, цару, зь неба сьвятло, большае за сонечнае зьзяньне, якое азарыла мяне і ўсіх, што ішлі са мною.

sârod belaga dnâ na daroze â ǔbačyǔ, caru, z′ neba s′vâtlo, bol′šae za sonečnae z′zân′ne, âkoe azaryla mâne ì ǔsìh, što ìšlì sa mnoû.

14. Усе мы ўпалі на зямлю, і я пачуў голас, які гаварыў мне па-Габрэйску: Саўле! Саўле! што ты гоніш Мяне? цяжка табе ісьці супраць ражна.

Use my ǔpalì na zâmlû, ì â pačuǔ golas, âkì gavaryǔ mne pa-Gabrèjsku: Saǔle! Saǔle! što ty gonìš Mâne? câžka tabe ìs′cì suprac′ ražna.

15. Я сказаў: хто Ты, Госпадзе? Ён сказаў: я Ісус, Якога ты гоніш.

Â skazaǔ: hto Ty, Gospadze? Ën skazaǔ: â Ìsus, Âkoga ty gonìš.

16. Але ўстань і стань на ногі твае; бо Я на тое і зьявіўся табе, каб паставіць цябе слугою і сьведкам таго, што ты бачыў і што я адкрыю табе,

Ale ǔstan′ ì stan′ na nogì tvae; bo Â na toe ì z′âvìǔsâ tabe, kab pastavìc′ câbe slugoû ì s′vedkam tago, što ty bačyǔ ì što â adkryû tabe,

17. вызваляючы цябе ад народу Юдэйскага і язычнікаў, да якіх Я цяпер пасылаю цябе

vyzvalâûčy câbe ad narodu Ûdèjskaga ì âzyčnìkaǔ, da âkìh Â câper pasylaû câbe

18. адкрыць вочы ім, каб яны навярнуліся зь цемры ў сьвятло і ад улады сатаны да Бога, і празь веру ў Мяне атрымалі дараваньне грахоў і долю з асьвечанымі.

adkryc′ vočy ìm, kab âny navârnulìsâ z′ cemry ǔ s′vâtlo ì ad ulady satany da Boga, ì praz′ veru ǔ Mâne atrymalì daravan′ne grahoǔ ì dolû z as′večanymì.

19. Таму, цару Агрыпе, я не супрацівіўся нябеснай уяве,

Tamu, caru Agrype, â ne supracìvìǔsâ nâbesnaj uâve,

20. а спачатку жыхарам Дамаска і Ерусаліма, потым усёй зямлі Юдэйскай і язычнікам прапаведаваў, каб яны пакаяліся і навярнуліся да Бога, учыняючы дзеі, вартыя пакаяньня.

a spačatku žyharam Damaska ì Erusalìma, potym usëj zâmlì Ûdèjskaj ì âzyčnìkam prapavedavaǔ, kab âny pakaâlìsâ ì navârnulìsâ da Boga, učynâûčy dzeì, vartyâ pakaân′nâ.

21. За гэта схапілі мяне Юдэі ў храме і спрабавалі разарваць.

Za gèta shapìlì mâne Ûdèì ǔ hrame ì sprabavalì razarvac′.

22. Але, атрымаўшы дапамогу ад Бога, я да сёньня стаю, сьведчачы малому і вялікаму, нічога ня кажучы, акрамя таго, пра што прарокі і Майсей казалі, што гэта будзе,

Ale, atrymaǔšy dapamogu ad Boga, â da sën′nâ staû, s′vedčačy malomu ì vâlìkamu, nìčoga nâ kažučy, akramâ tago, pra što prarokì ì Majsej kazalì, što gèta budze,

23. гэта значыцца, што Хрыстос меў адпакутаваць і, паўстаўшы першы зь мёртвых, абвясьціць сьвятло народу Юдэйскаму і язычнікам.

gèta značycca, što Hrystos meǔ adpakutavac′ ì, paǔstaǔšy peršy z′ mërtvyh, abvâs′cìc′ s′vâtlo narodu Ûdèjskamu ì âzyčnìkam.

24. Калі ён так бараніўся, Фест гучным голасам сказаў: шалееш ты, Паўле! вялікая вучонасьць даводзіць цябе да вар'яцтва.

Kalì ën tak baranìǔsâ, Fest gučnym golasam skazaǔ: šaleeš ty, Paǔle! vâlìkaâ vučonas′c′ davodzìc′ câbe da var'âctva.

25. Не, глыбокашаноўны Фесьце, сказаў ён, я не шалею, а кажу словы ісьціны і здаровага сэнсу:

Ne, glybokašanoǔny Fes′ce, skazaǔ ën, â ne šaleû, a kažu slovy ìs′cìny ì zdarovaga sènsu:

26. бо ведае пра гэта цар, перад якім і гавару сьмела; я зусім ня веру, каб ад яго было што-небудзь з гэтага ўтоена; бо гэта не ў закутку адбывалася;

bo vedae pra gèta car, perad âkìm ì gavaru s′mela; â zusìm nâ veru, kab ad âgo bylo što-nebudz′ z gètaga ǔtoena; bo gèta ne ǔ zakutku adbyvalasâ;

27. ці верыш, цару Агрыпе, прарокам? Ведаю, што верыш.

cì veryš, caru Agrype, prarokam? Vedaû, što veryš.

28. Агрыпа сказаў Паўлу: ты мала што не ўгаворваеш мяне зрабіцца хрысьціянінам.

Agrypa skazaǔ Paǔlu: ty mala što ne ǔgavorvaeš mâne zrabìcca hrys′cìânìnam.

29. Павал сказаў: маліў бы я Бога, каб хай меней, хай болей, ня толькі ты, а і ўсе, хто слухае мяне сёньня, зрабіліся такімі, як я, але бяз гэтых кайданаў.

Paval skazaǔ: malìǔ by â Boga, kab haj menej, haj bolej, nâ tol′kì ty, a ì ǔse, hto sluhae mâne sën′nâ, zrabìlìsâ takìmì, âk â, ale bâz gètyh kajdanaǔ.

30. Калі ён сказаў гэта, цар і правіцель, Вэрэніка і, хто зь імі сядзеў, усталі

Kalì ën skazaǔ gèta, car ì pravìcel′, Vèrènìka ì, hto z′ ìmì sâdzeǔ, ustalì

31. і, адышоўшыся ўбок, казалі паміж сабою, што гэты чалавек нічога вартага сьмерці альбо кайданаў ня чыніць.

ì, adyšoǔšysâ ǔbok, kazalì pamìž saboû, što gèty čalavek nìčoga vartaga s′mercì al′bo kajdanaǔ nâ čynìc′.

32. І сказаў Агрыпа Фесту: можна было б вызваліць гэтага чалавека, калі б ён не дамагаўся суду ў кесара. Таму і рашыўся правіцель паслаць яго да кесара.

Ì skazaǔ Agrypa Festu: možna bylo b vyzvalìc′ gètaga čalaveka, kalì b ën ne damagaǔsâ sudu ǔ kesara. Tamu ì rašyǔsâ pravìcel′ paslac′ âgo da kesara.

27 Кіраўнік

1. А калі пастанавілі нам плысьці ў Італію, дык перадалі Паўла і некаторых іншых вязьняў сотніку Аўгуставай кагорты, якога звалі Юліем.

A kalì pastanavìlì nam plys′cì ǔ Ìtalìû, dyk peradalì Paǔla ì nekatoryh ìnšyh vâz′nâǔ sotnìku Aǔgustavaj kagorty, âkoga zvalì Ûlìem.

2. Мы ўзышлі на Адраміцкі карабель і выправіліся, маючы плысьці каля Асійскіх мясьцінаў; з намі быў Арыстарх, Македонец зь Фесалонікі.

My ǔzyšlì na Adramìckì karabel′ ì vypravìlìsâ, maûčy plys′cì kalâ Asìjskìh mâs′cìnaǔ; z namì byǔ Arystarh, Makedonec z′ Fesalonìkì.

3. На другі дзень прысталі да Сідона; Юлій, абыходзячыся з Паўлам чалавекалюбна, дазволіў яму схадзіць да сяброў і скарыстацца іх дбаньнем.

Na drugì dzen′ prystalì da Sìdona; Ûlìj, abyhodzâčysâ z Paǔlam čalavekalûbna, dazvolìǔ âmu shadzìc′ da sâbroǔ ì skarystacca ìh dban′nem.

4. Выправіўшыся адтуль, мы прыплылі да Кіпра, з прычыны супраціўных вятроў,

Vypravìǔšysâ adtul′, my pryplylì da Kìpra, z pryčyny supracìǔnyh vâtroǔ,

5. і, пераплыўшы мора насупраць Кілікіі і Памфіліі, прыбылі ў Міры Лікійскія.

ì, peraplyǔšy mora nasuprac′ Kìlìkìì ì Pamfìlìì, prybylì ǔ Mìry Lìkìjskìâ.

6. Там сотнік знайшоў Александрыйскі карабель, які плыў у Італію, і пасадзіў нас на яго.

Tam sotnìk znajšoǔ Aleksandryjskì karabel′, âkì plyǔ u Ìtalìû, ì pasadzìǔ nas na âgo.

7. Павольна плывучы многа дзён і, ледзь параўняўшыся з Кнідам, з прычыны неспрыяльнага нам ветру, мы падплылі да Крыта каля Саломы;

Pavol′na plyvučy mnoga dzën ì, ledz′ paraǔnâǔšysâ z Knìdam, z pryčyny nespryâl′naga nam vetru, my padplylì da Kryta kalâ Salomy;

8. і, ледзь зь цяжкасьцю мінуўшы яго, прыбылі да адной мясьціны, якая называлася Добрыя Прыстані, паблізу якое быў горад Ласея.

ì, ledz′ z′ câžkas′cû mìnuǔšy âgo, prybylì da adnoj mâs′cìny, âkaâ nazyvalasâ Dobryâ Prystanì, pablìzu âkoe byǔ gorad Laseâ.

9. Але як мінула багата часу, і плаваньне было ўжо небясьпечнае, бо і пост ужо мінуўся, дык Павал раіў,

Ale âk mìnula bagata času, ì plavan′ne bylo ǔžo nebâs′pečnae, bo ì post užo mìnuǔsâ, dyk Paval raìǔ,

10. кажучы ім: мужы! бачу я, што плаваньне будзе цяжкае і зь вялікай шкодаю ня толькі грузу і караблю, але і нашаму жыцьцю.

kažučy ìm: mužy! baču â, što plavan′ne budze câžkae ì z′ vâlìkaj škodaû nâ tol′kì gruzu ì karablû, ale ì našamu žyc′cû.

11. Але сотнік больш давяраўся стырніку і гаспадару карабля, чым Паўлавым словам.

Ale sotnìk bol′š davâraǔsâ styrnìku ì gaspadaru karablâ, čym Paǔlavym slovam.

12. А як што прыстань была няпрыдатная пад зімаваньне, дык многія радзілі плысьці адтуль, каб, калі можна, дайсьці да Фініка, прыстані Крыцкае, што насупраць паўднёва-заходняга і паўночна-заходняга ветру, і там зазімаваць.

A âk što prystan′ byla nâprydatnaâ pad zìmavan′ne, dyk mnogìâ radzìlì plys′cì adtul′, kab, kalì možna, dajs′cì da Fìnìka, prystanì Kryckae, što nasuprac′ paǔdnëva-zahodnâga ì paǔnočna-zahodnâga vetru, ì tam zazìmavac′.

13. Павеяў паўднёвы вецер, і яны, падумаўшы, што ўжо дасягнулі жаданага, выправіліся і паплылі паблізу Крыта.

Paveâǔ paǔdnëvy vecer, ì âny, padumaǔšy, što ǔžo dasâgnulì žadanaga, vypravìlìsâ ì paplylì pablìzu Kryta.

14. Але неўзабаве падняўся на іх вецер бурны, які называецца эўраклідон.

Ale neǔzabave padnâǔsâ na ìh vecer burny, âkì nazyvaecca èǔraklìdon.

15. Карабель падхапіла, так што ён ня мог супрацівіцца ветру, і мы насіліся, аддаўшыся хвалям.

Karabel′ padhapìla, tak što ën nâ mog supracìvìcca vetru, ì my nasìlìsâ, addaǔšysâ hvalâm.

16. І, набегшы на адну выспачку, якая называецца Клаўдай, мы ледзьве маглі ўтрымаць лодку;

Ì, nabegšy na adnu vyspačku, âkaâ nazyvaecca Klaǔdaj, my ledz′ve maglì ǔtrymac′ lodku;

17. падняўшы яе, пачалі шукаць дапаможнага сродку і абвязваць карабель; баючыся, каб ня сесьці на мялізну, спусьцілі ветразь і так насіліся.

padnâǔšy âe, pačalì šukac′ dapamožnaga srodku ì abvâzvac′ karabel′; baûčysâ, kab nâ ses′cì na mâlìznu, spus′cìlì vetraz′ ì tak nasìlìsâ.

18. На другі дзень, з прычыны вялікае буры, пачалі выкідваць груз.

Na drugì dzen′, z pryčyny vâlìkae bury, pačalì vykìdvac′ gruz.

19. а на трэйці мы сваімі рукамі павыкідалі з карабля рэчы.

a na trèjcì my svaìmì rukamì pavykìdalì z karablâ rèčy.

20. Але як многа дзён ня відаць было ні сонца, ні зорак, а бура набірала ў моцы, дык нарэшце зьнікла ўсякая надзея на нашае выратаваньне.

Ale âk mnoga dzën nâ vìdac′ bylo nì sonca, nì zorak, a bura nabìrala ǔ mocy, dyk narèšce z′nìkla ǔsâkaâ nadzeâ na našae vyratavan′ne.

21. І як доўга ня елі, дык Павал, стаўшы сярод іх, сказаў: мужы! трэба было паслухацца мяне і не адыходзіць ад Крыта, чым бы і ўніклі мы гэтых нягодаў і шкоды;

Ì âk doǔga nâ elì, dyk Paval, staǔšy sârod ìh, skazaǔ: mužy! trèba bylo pasluhacca mâne ì ne adyhodzìc′ ad Kryta, čym by ì ǔnìklì my gètyh nâgodaǔ ì škody;

22. а цяпер умаўляю вас падбадзёрыцца духам, бо ніводная душа з вас не загіне, а толькі карабель;

a câper umaǔlâû vas padbadzërycca duham, bo nìvodnaâ duša z vas ne zagìne, a tol′kì karabel′;

23. бо анёл Бога, Якому належу я і Якому служу, зьявіўся мне сёньня ўначы

bo anël Boga, Âkomu naležu â ì Âkomu služu, z′âvìǔsâ mne sën′nâ ǔnačy

24. і сказаў: ня бойся! Паўле! табе трэба паўстаць перад кесарам, і вось, Бог дараваў табе ўсіх, што плывуць з табою.

ì skazaǔ: nâ bojsâ! Paǔle! tabe trèba paǔstac′ perad kesaram, ì vos′, Bog daravaǔ tabe ǔsìh, što plyvuc′ z taboû.

25. Таму падбадзёрцеся духам, мужы, бо я веру Богу, што будзе так, як мне сказана:

Tamu padbadzërcesâ duham, mužy, bo â veru Bogu, što budze tak, âk mne skazana:

26. нам выпадае быць выкінутымі на якую-небудзь выспу.

nam vypadae byc′ vykìnutymì na âkuû-nebudz′ vyspu.

27. У чатырнаццатую ноч, як насіла нас па Адрыятычным моры, пад поўнач, карабельнікі пачалі здагадвацца, што набліжаюцца да нейкай зямлі,

U čatyrnaccatuû noč, âk nasìla nas pa Adryâtyčnym mory, pad poǔnač, karabel′nìkì pačalì zdagadvacca, što nablìžaûcca da nejkaj zâmlì,

28. і, памераўшы глыбіню, знайшлі дваццаць сажняў; пасьля, адплыўшыся трохі, памералі зноў, і было ўжо пятнаццаць сажняў.

ì, pameraǔšy glybìnû, znajšlì dvaccac′ sažnâǔ; pas′lâ, adplyǔšysâ trohì, pameralì znoǔ, ì bylo ǔžo pâtnaccac′ sažnâǔ.

29. Баючыся, каб не наскочыць на камяністае дно, кінулі з кармы чатыры якары, і чакалі дня.

Baûčysâ, kab ne naskočyc′ na kamânìstae dno, kìnulì z karmy čatyry âkary, ì čakalì dnâ.

30. А калі карабельнікі хацелі ўцячы з карабля і спускалі на мора лодку, удаючы, быццам хочуць кінуць якары з носа,

A kalì karabel′nìkì hacelì ǔcâčy z karablâ ì spuskalì na mora lodku, udaûčy, byccam hočuc′ kìnuc′ âkary z nosa,

31. Павал сказаў сотніку і воінам: калі яны не застануцца на караблі, вы ня зможаце ўратавацца.

Paval skazaǔ sotnìku ì voìnam: kalì âny ne zastanucca na karablì, vy nâ zmožace ǔratavacca.

32. Тады воіны абсеклі вяроўкі ў лодкі, і яна ўпала.

Tady voìny abseklì vâroǔkì ǔ lodkì, ì âna ǔpala.

33. На досьвітку Павал угаворваў усіх прыняць ежу, кажучы: сёньня чатырнаццаты дзень, як вы ў чаканьні, застаяцеся бязь ежы, ня еўшы нічога;

Na dos′vìtku Paval ugavorvaǔ usìh prynâc′ ežu, kažučy: sën′nâ čatyrnaccaty dzen′, âk vy ǔ čakan′nì, zastaâcesâ bâz′ ežy, nâ eǔšy nìčoga;

34. Таму прашу вас прыняць ежу: гэта паспрыяе ратунку вашага жыцьця; бо ні ў кога з вас не прападзе волас з галавы.

Tamu prašu vas prynâc′ ežu: gèta paspryâe ratunku vašaga žyc′câ; bo nì ǔ koga z vas ne prapadze volas z galavy.

35. Сказаўшы гэта і ўзяўшы хлеб, ён падзякаваў Богу перад усімі і, разламаўшы яго, пачаў есьці.

Skazaǔšy gèta ì ǔzâǔšy hleb, ën padzâkavaǔ Bogu perad usìmì ì, razlamaǔšy âgo, pačaǔ es′cì.

36. Тады ўсе падбадзёрыліся і таксама прынялі ежу;

Tady ǔse padbadzërylìsâ ì taksama prynâlì ežu;

37. а было ўсіх нас на караблі дзьвесьце семдзесят шэсьць душ.

a bylo ǔsìh nas na karablì dz′ves′ce semdzesât šès′c′ duš.

38. І наеўшыся, пачалі аблягчаць карабель, выкідаючы пшаніцу ў мора.

Ì naeǔšysâ, pačalì ablâgčac′ karabel′, vykìdaûčy pšanìcu ǔ mora.

39. Калі настаў дзень, зямлі не пазнавалі, а ўбачылі толькі нейкую затоку зь нізкім берагам, да якога і адважыліся, калі можна, прыстаць з караблём.

Kalì nastaǔ dzen′, zâmlì ne paznavalì, a ǔbačylì tol′kì nejkuû zatoku z′ nìzkìm beragam, da âkoga ì advažylìsâ, kalì možna, prystac′ z karablëm.

40. І падняўшы якары, рушылі морам і, адвязаўшы стырно і падняўшы малы ветразь па ветры, пакіравалі да берага.

Ì padnâǔšy âkary, rušylì moram ì, advâzaǔšy styrno ì padnâǔšy maly vetraz′ pa vetry, pakìravalì da beraga.

41. Наплылі на касу, і карабель сеў на мялізну: нос угруз і стаў нярухомы, а карма разьбівалася сілаю хваляў.

Naplylì na kasu, ì karabel′ seǔ na mâlìznu: nos ugruz ì staǔ nâruhomy, a karma raz′bìvalasâ sìlaû hvalâǔ.

42. А воіны змовіліся былі пазабіваць вязьняў, каб каторы, выплыўшы, ня ўцёк.

A voìny zmovìlìsâ bylì pazabìvac′ vâz′nâǔ, kab katory, vyplyǔšy, nâ ǔcëk.

43. Але сотнік, хочучы ўратаваць Паўла, утрымаў іх ад тога намеру і загадаў тым, хто ўмее плаваць, першым скакаць і выйсьці на зямлю,

Ale sotnìk, hočučy ǔratavac′ Paǔla, utrymaǔ ìh ad toga nameru ì zagadaǔ tym, hto ǔmee plavac′, peršym skakac′ ì vyjs′cì na zâmlû,

44. а астатнім ратавацца каму на дошках, каму на чым-колечы ад карабля. І такім чынам усе ўратаваліся на зямлю.

a astatnìm ratavacca kamu na doškah, kamu na čym-kolečy ad karablâ. Ì takìm čynam use ǔratavalìsâ na zâmlû.

28 Кіраўнік

1. А калі ўратаваліся, тыя, што былі з Паўлам, даведаліся, што востраў называецца Меліт.

A kalì ǔratavalìsâ, tyâ, što bylì z Paǔlam, davedalìsâ, što vostraǔ nazyvaecca Melìt.

2. Іншапляменцы прынялі нас вельмі чалавекалюбна: бо яны, з прычыны дажджу і холаду, расклалі вогнішча і прынялі ўсіх нас.

Ìnšaplâmency prynâlì nas vel′mì čalavekalûbna: bo âny, z pryčyny daždžu ì holadu, rasklalì vognìšča ì prynâlì ǔsìh nas.

3. Калі ж Павал набраў многа хмызу і клаў на вагонь, выскачыла ад жару зьмяюка і павісла на руцэ ў яго.

Kalì ž Paval nabraǔ mnoga hmyzu ì klaǔ na vagon′, vyskačyla ad žaru z′mâûka ì pavìsla na rucè ǔ âgo.

4. Іншапляменцы, калі ўбачылі павіслую на руцэ ў яго зьмяю, казалі адзін аднаму: праўда, чалавек гэты - забойца, калі яму, уратаванаму ў моры, суд Божы не пакідае жыцьця.

Ìnšaplâmency, kalì ǔbačylì pavìsluû na rucè ǔ âgo z′mâû, kazalì adzìn adnamu: praǔda, čalavek gèty - zabojca, kalì âmu, uratavanamu ǔ mory, sud Božy ne pakìdae žyc′câ.

5. Але ён, абтросшы зьмяю ў вагонь, не зазнаў аніякае шкоды.

Ale ën, abtrosšy z′mâû ǔ vagon′, ne zaznaǔ anìâkae škody.

6. Яны чакалі былі, што ён пухнуць пачне, альбо што раптам упадзе мёртвы; але, чакаючы доўга і ўбачыўшы, што ня сталася зь ім ніякай бяды, думку зьмянілі і казалі, што ён - Бог.

Âny čakalì bylì, što ën puhnuc′ pačne, al′bo što raptam upadze mërtvy; ale, čakaûčy doǔga ì ǔbačyǔšy, što nâ stalasâ z′ ìm nìâkaj bâdy, dumku z′mânìlì ì kazalì, što ën - Bog.

7. Навакол той мясьціны былі валоданьні першага чалавека вострава, называнага Публіем; ён прыняў нас і тры дні гасьцінна частаваў.

Navakol toj mâs′cìny bylì valodan′nì peršaga čalaveka vostrava, nazyvanaga Publìem; ën prynâǔ nas ì try dnì gas′cìnna častavaǔ.

8. Публіеў бацька ляжаў, пакутуючы ад гарачкі і ад болю ў жываце: Павал увайшоў да яго, памаліўся і, усклаўшы на яго рукі свае, ацаліў яго.

Publìeǔ bac′ka lâžaǔ, pakutuûčy ad garačkì ì ad bolû ǔ žyvace: Paval uvajšoǔ da âgo, pamalìǔsâ ì, usklaǔšy na âgo rukì svae, acalìǔ âgo.

9. Пасьля гэтай падзеі і астатнія на востраве, хто быў хворы, прыходзілі і былі вылечаны.

Pas′lâ gètaj padzeì ì astatnìâ na vostrave, hto byǔ hvory, pryhodzìlì ì bylì vylečany.

10. І рабілі нам шмат гонару, і на дарогу далі ўсё патрэбнае.

Ì rabìlì nam šmat gonaru, ì na darogu dalì ǔsë patrèbnae.

11. Праз тры месяцы мы адплылі на Александрыйскім караблі, пад знакам Дыяскураў, які зімаваў на тым востраве,

Praz try mesâcy my adplylì na Aleksandryjskìm karablì, pad znakam Dyâskuraǔ, âkì zìmavaǔ na tym vostrave,

12. і, прыплыўшы ў Сыракузы, пабылі там тры дні;

ì, pryplyǔšy ǔ Syrakuzy, pabylì tam try dnì;

13. адтуль адплыўшы, прыбылі ў Рыгію; а празь дзень, як павеяў паўднёвы вецер, прыбылі на другі дзень у Путэол,

adtul′ adplyǔšy, prybylì ǔ Rygìû; a praz′ dzen′, âk paveâǔ paǔdnëvy vecer, prybylì na drugì dzen′ u Putèol,

14. дзе знайшлі братоў і былі ўпрошаныя пабыць у іх сем дзён, і потым паплылі мы ў Рым.

dze znajšlì bratoǔ ì bylì ǔprošanyâ pabyc′ u ìh sem dzën, ì potym paplylì my ǔ Rym.

15. Тамтэйшыя браты, дачуўшыся пра нас, выйшлі нам насустрач да Апіевай плошчы і трох гасьцініц; убачыўшы іх, Павал падзякаваў Богу і падбадзёрыўся духам.

Tamtèjšyâ braty, dačuǔšysâ pra nas, vyjšlì nam nasustrač da Apìevaj ploščy ì troh gas′cìnìc; ubačyǔšy ìh, Paval padzâkavaǔ Bogu ì padbadzëryǔsâ duham.

16. А як прыйшлі мы ў Рым, дык сотнік перадаў вязьняў ваеначальніку, а Паўлу дазволена жыць адасоблена з воінам, які вартаваў яго.

A âk pryjšlì my ǔ Rym, dyk sotnìk peradaǔ vâz′nâǔ vaenačal′nìku, a Paǔlu dazvolena žyc′ adasoblena z voìnam, âkì vartavaǔ âgo.

17. Праз тры дні Павал склікаў самых знакамітых Юдэяў і, калі яны сышліся, прамовіў да іх; мужы браты! не зрабіўшы нічога супраць народу ці бацькоўскіх звычаяў, я ў кайданах зь Ерусаліма перададзены ў рукі Рымлянам;

Praz try dnì Paval sklìkaǔ samyh znakamìtyh Ûdèâǔ ì, kalì âny syšlìsâ, pramovìǔ da ìh; mužy braty! ne zrabìǔšy nìčoga suprac′ narodu cì bac′koǔskìh zvyčaâǔ, â ǔ kajdanah z′ Erusalìma peradadzeny ǔ rukì Rymlânam;

18. яны, судзіўшы мяне, хацелі даць волю, бо няма ўва мне ніякай віны, вартае сьмерці;

âny, sudzìǔšy mâne, hacelì dac′ volû, bo nâma ǔva mne nìâkaj vìny, vartae s′mercì;

19. але як што Юдэі не паразумеліся, дык я мусіў патрабаваць суду ў кесара, зрэшты, ня дзеля таго, каб зьвінаваціць у чым-небудзь народ мой;

ale âk što Ûdèì ne parazumelìsâ, dyk â musìǔ patrabavac′ sudu ǔ kesara, zrèšty, nâ dzelâ tago, kab z′vìnavacìc′ u čym-nebudz′ narod moj;

20. з гэтай прычыны я і склікаў вас, каб пабачыцца і пагутарыць з вамі, бо за надзею Ізраілеву абложаны я гэтымі кайданамі.

z gètaj pryčyny â ì sklìkaǔ vas, kab pabačycca ì pagutaryc′ z vamì, bo za nadzeû Ìzraìlevu abložany â gètymì kajdanamì.

21. А яны сказалі яму: мы ні пісьмаў ня мелі пра цябе зь Юдэі, ні з вандроўных братоў ніхто не паведаміў пра цябе і не сказаў нічога благога.

A âny skazalì âmu: my nì pìs′maǔ nâ melì pra câbe z′ Ûdèì, nì z vandroǔnyh bratoǔ nìhto ne pavedamìǔ pra câbe ì ne skazaǔ nìčoga blagoga.

22. Зрэшты, нам пажадана пачуць ад цябе, як ты думаеш; бо вядома нам, што пра гэта вучэньне ўсюды спрачаюцца.

Zrèšty, nam pažadana pačuc′ ad câbe, âk ty dumaeš; bo vâdoma nam, što pra gèta vučèn′ne ǔsûdy spračaûcca.

23. І прызначыўшы дзень яму, вельмі многія прыйшлі да яго ў гасьцініцу; і ён з раніцы да вечара выкладаў ім вучэньне пра Царства Божае і пераконваў іх за Ісуса, прыводзячы сьведчаньні з закона Майсеевага і прарокаў.

Ì pryznačyǔšy dzen′ âmu, vel′mì mnogìâ pryjšlì da âgo ǔ gas′cìnìcu; ì ën z ranìcy da večara vykladaǔ ìm vučèn′ne pra Carstva Božae ì perakonvaǔ ìh za Ìsusa, pryvodzâčy s′vedčan′nì z zakona Majseevaga ì prarokaǔ.

24. І адны пераконваліся ад словаў ягоных, а другія ня верылі.

Ì adny perakonvalìsâ ad slovaǔ âgonyh, a drugìâ nâ verylì.

25. Ня маючы згоды паміж сабою, яны адыходзілі, калі Павал сказаў ім наступныя словы: добра Дух Сьвяты сказаў бацькам нашым праз прарока Ісаю:

Nâ maûčy zgody pamìž saboû, âny adyhodzìlì, kalì Paval skazaǔ ìm nastupnyâ slovy: dobra Duh S′vâty skazaǔ bac′kam našym praz praroka Ìsaû:

26. "ідзі да народу гэтага і скажы: слыхам пачуеце, і не ўразумееце; і вачыма глядзецьмеце, і ня ўбачыце;

"ìdzì da narodu gètaga ì skažy: slyham pačuece, ì ne ǔrazumeece; ì vačyma glâdzec′mece, ì nâ ǔbačyce;

27. агрубела бо сэрца ў людзей гэтых, і цяжка чуюць вушыма, і зьмежылі вочы свае, хай ня ўгледзяць вачыма, і не пачуюць вушыма, і сэрцам не ўразумеюць, і не навернуцца, каб Я ацаліў іх".

agrubela bo sèrca ǔ lûdzej gètyh, ì câžka čuûc′ vušyma, ì z′mežylì vočy svae, haj nâ ǔgledzâc′ vačyma, ì ne pačuûc′ vušyma, ì sèrcam ne ǔrazumeûc′, ì ne navernucca, kab Â acalìǔ ìh".

28. Дык вось, хай вам будзе вядома, што збавеньне Божае паслана язычнікам: яны і пачуюць.

Dyk vos′, haj vam budze vâdoma, što zbaven′ne Božae paslana âzyčnìkam: âny ì pačuûc′.

29. Калі ён сказаў гэта, Юдэі пайшлі, многа спрачаючыся паміж сабою.

Kalì ën skazaǔ gèta, Ûdèì pajšlì, mnoga spračaûčysâ pamìž saboû.

30. І жыў Павал цэлыя два гады на сваім утрыманьні і прымаў усіх, хто прыходзіў да яго,

Ì žyǔ Paval cèlyâ dva gady na svaìm utryman′nì ì prymaǔ usìh, hto pryhodzìǔ da âgo,

31. прапаведуючы Царства Божае і вучачы пра Госпада Ісуса Хрыста з усякай адвагаю без забароны.

prapaveduûčy Carstva Božae ì vučačy pra Gospada Ìsusa Hrysta z usâkaj advagaû bez zabarony.

РЫМЛЯНАЎ RYMLÂNAǓ

1 Кіраўнік

1. Павал, раб Ісуса Хрыста, пакліканы апостал, выбраны на зьвеставаньне Божае,

Paval, rab Ìsusa Hrysta, paklìkany apostal, vybrany na z′vestavan′ne Božae,

2. якое Бог раней абяцаў праз прарокаў Сваіх, у сьвятых пісаньнях,

âkoe Bog ranej abâcaǔ praz prarokaǔ Svaìh, u s′vâtyh pìsan′nâh,

3. пра Сына Свайго, Які нарадзіўся ад семені Давідавага па плоці

pra Syna Svajgo, Âkì naradzìǔsâ ad semenì Davìdavaga pa plocì

4. і адкрыўся Сынам Божым у сіле, духам сьвятасьці, праз уваскрэсеньне зь мёртвых, празь Ісуса Хрыста Госпада нашага,

ì adkryǔsâ Synam Božym u sìle, duham s′vâtas′cì, praz uvaskrèsen′ne z′ mërtvyh, praz′ Ìsusa Hrysta Gospada našaga,

5. празь Якога мы атрымалі мілату і апостальства, каб несьці паслушэнства веры дзеля імя Ягонага ва ўсіх народах,

praz′ Âkoga my atrymalì mìlatu ì apostal′stva, kab nes′cì paslušènstva very dzelâ ìmâ Âgonaga va ǔsìh narodah,

6. сярод якіх і вы, пакліканыя Ісусам Хрыстом, -

sârod âkìh ì vy, paklìkanyâ Ìsusam Hrystom, -

7. усім умілаванцам Божым у Рыме, пакліканым сьвятым: мілата вам і мір ад Бога Айца нашага і Госпада Ісуса Хрыста.

usìm umìlavancam Božym u Ryme, paklìkanym s′vâtym: mìlata vam ì mìr ad Boga Ajca našaga ì Gospada Ìsusa Hrysta.

8. Найперш за ўсё дзякую Богу майму празь Ісуса Хрыста за ўсіх вас, што вера вашая абвяшчаецца па ўсім сьвеце;

Najperš za ǔsë dzâkuû Bogu majmu praz′ Ìsusa Hrysta za ǔsìh vas, što vera vašaâ abvâščaecca pa ǔsìm s′vece;

9. сьведка мне Бог, Якому служу духам маім у зьвеставаньні Сына Ягонага, што бесьперастанку ўспамінаю пра вас,

s′vedka mne Bog, Âkomu služu duham maìm u z′vestavan′nì Syna Âgonaga, što bes′perastanku ǔspamìnaû pra vas,

10. заўсёды просячы ў малітвах маіх, каб воля Божая хоць цяпер паспрыяла мне прыйсьці да вас,

zaǔsëdy prosâčy ǔ malìtvah maìh, kab volâ Božaâ hoc′ câper paspryâla mne pryjs′cì da vas,

11. бо я вельмі прагну ўбачыць вас, каб падаць вам які дар духоўны на ўмацаваньне вашае,

bo â vel′mì pragnu ǔbačyc′ vas, kab padac′ vam âkì dar duhoǔny na ǔmacavan′ne vašae,

12. гэта значыцца, суцешыцца з вамі верай супольнаю, вашаю і маёю.

gèta značycca, sucešycca z vamì veraj supol′naû, vašaû ì maëû.

13. Не хачу, браты, утойваць ад вас, што я многа разоў мерыўся прыйсьці да вас, - але сустракаў перашкоды аж да гэтай пары, - каб мець нейкі плод і ў вас, як і ў іншых народаў.

Ne haču, braty, utojvac′ ad vas, što â mnoga razoǔ meryǔsâ pryjs′cì da vas, - ale sustrakaǔ peraškody až da gètaj pary, - kab mec′ nejkì plod ì ǔ vas, âk ì ǔ ìnšyh narodaǔ.

14. Я даўжнік і Элінам і варварам, мудрацам і неразумным;

Â daǔžnìk ì Èlìnam ì varvaram, mudracam ì nerazumnym;

15. дык вось, што да мяне, я гатовы зьвеставаць і вам, жыхарам Рыма.

dyk vos′, što da mâne, â gatovy z′vestavac′ ì vam, žyharam Ryma.

16. Бо я не саромеюся зьвеставаньня Хрыстовага, бо яно ёсьць сіла Божая на збавеньне ўсякаму веруючаму, па-першае Юдэю, потым і Эліну.

Bo â ne saromeûsâ z′vestavan′nâ Hrystovaga, bo âno ës′c′ sìla Božaâ na zbaven′ne ǔsâkamu veruûčamu, pa-peršae Ûdèû, potym ì Èlìnu.

17. Бо ў ім адкрываецца праўда Божая ад веры ў веру, як напісана: "праведны вераю жыць будзе".

Bo ǔ ìm adkryvaecca praǔda Božaâ ad very ǔ veru, âk napìsana: "pravedny veraû žyc′ budze".

18. Бо адкрываецца гнеў Божы зь неба на ўсякую бязбожнасьць і няпраўду людзей, якія ўціскаюць ісьціну няпраўдаю;

Bo adkryvaecca gneǔ Božy z′ neba na ǔsâkuû bâzbožnas′c′ ì nâpraǔdu lûdzej, âkìâ ǔcìskaûc′ ìs′cìnu nâpraǔdaû;

19. бо, што можна ведаць пра Бога, ёсьць яўнае ім, таму што Бог явіў ім;

bo, što možna vedac′ pra Boga, ës′c′ âǔnae ìm, tamu što Bog âvìǔ ìm;

20. бо нябачнае ў Ім, вечная сіла Ягоная і боскасьць, ад стварэньня сьвету праз сузіраньне тварэньняў бачныя, так што яны ня маюць выбачэньня.

bo nâbačnae ǔ Ìm, večnaâ sìla Âgonaâ ì boskas′c′, ad stvarèn′nâ s′vetu praz suzìran′ne tvarèn′nâǔ bačnyâ, tak što âny nâ maûc′ vybačèn′nâ.

21. Але як што яны, спазнаўшы Бога, не праславілі Яго як Бога, і не падзякавалі, а змарнаваліся ў развагах розуму свайго, і запамрочылася неразумнае іхняе сэрца:

Ale âk što âny, spaznaǔšy Boga, ne praslavìlì Âgo âk Boga, ì ne padzâkavalì, a zmarnavalìsâ ǔ razvagah rozumu svajgo, ì zapamročylasâ nerazumnae ìhnâe sèrca:

22. называючы сябе мудрымі, здурнелі,

nazyvaûčy sâbe mudrymì, zdurnelì,

23. і славу нятленнага Бога зьмянілі на падабенства вобраза прахлага чалавека, і птушак, і чатырногаў, і гадаў, -

ì slavu nâtlennaga Boga z′mânìlì na padabenstva vobraza prahlaga čalaveka, ì ptušak, ì čatyrnogaǔ, ì gadaǔ, -

24. дык і аддаў іх Бог у пахацінствах сэрцаў іхніх нячыстасьці, так што яны апаганьвалі самі свае целы;

dyk ì addaǔ ìh Bog u pahacìnstvah sèrcaǔ ìhnìh nâčystas′cì, tak što âny apagan′valì samì svae cely;

25. яны падмянілі ісьціну Божую на ману і пакланяліся і служылі стварэньню замест Творцы, які дабраславёны навекі, амін.

âny padmânìlì ìs′cìnu Božuû na manu ì paklanâlìsâ ì služylì stvarèn′nû zamest Tvorcy, âkì dabraslavëny navekì, amìn.

26. Таму аддаў іх Бог ганебным пажадам: жанчыны іхнія замянілі прыроднае паяднаньне на супрацьпрыроднае;

Tamu addaǔ ìh Bog ganebnym pažadam: žančyny ìhnìâ zamânìlì pryrodnae paâdnan′ne na suprac′pryrodnae;

27. гэтак сама і мужчыны, занядбаўшы прыроднае паяднаньне з жаночым полам, распальваліся пахацінствам сваім адзін да аднаго, мужчыны на мужчынах чынілі сорам і атрымлівалі самі ў сабе расплату за сваю аблуду.

gètak sama ì mužčyny, zanâdbaǔšy pryrodnae paâdnan′ne z žanočym polam, raspal′valìsâ pahacìnstvam svaìm adzìn da adnago, mužčyny na mužčynah čynìlì soram ì atrymlìvalì samì ǔ sabe rasplatu za svaû abludu.

28. І як што яны не стараліся мець Бога ў розуме, дык аддаў іх Бог розуму перавернутаму - чыніць непатрэбшчыну,

Ì âk što âny ne staralìsâ mec′ Boga ǔ rozume, dyk addaǔ ìh Bog rozumu peravernutamu - čynìc′ nepatrèbščynu,

29. так што яны поўныя ўсялякай няпраўды, распусты, зламыснасьці, ліхазьдзірства, злосьці, поўныя зайздрасьці, душагубства, звады, ашуканства, ліхадушнасьці,

tak što âny poǔnyâ ǔsâlâkaj nâpraǔdy, raspusty, zlamysnas′cì, lìhaz′dzìrstva, zlos′cì, poǔnyâ zajzdras′cì, dušagubstva, zvady, ašukanstva, lìhadušnas′cì,

30. яны паклёпнікі, хлусы, боганенавісьнікі, крыўдзіцелі, самахвалы, пыхліўцы, вынаходлівыя на зло, бацькам непакорлівыя,

âny paklëpnìkì, hlusy, boganenavìs′nìkì, kryǔdzìcelì, samahvaly, pyhlìǔcy, vynahodlìvyâ na zlo, bac′kam nepakorlìvyâ,

31. неразумныя, вераломныя, нлюбы, няпрымірцы, нелітасьціўцы.

nerazumnyâ, veralomnyâ, nlûby, nâprymìrcy, nelìtas′cìǔcy.

32. Яны ведаюць праведны вырак Божы, што тыя, якія чыняць такое, вартыя сьмерці; аднак жа ня толькі гэта робяць, але і сабе падобных падахвочваюць.

Âny vedaûc′ pravedny vyrak Božy, što tyâ, âkìâ čynâc′ takoe, vartyâ s′mercì; adnak ža nâ tol′kì gèta robâc′, ale ì sabe padobnyh padahvočvaûc′.

2 Кіраўнік

1. Вось таму няма апраўданьня табе, кожны чалавеча, што судзіш другога; бо тым самым судом, якім судзіш другога, асуджаеш сам сябе; бо, асуджаючы другога, робіш тое самае.

Vos′ tamu nâma apraǔdan′nâ tabe, kožny čalaveča, što sudzìš drugoga; bo tym samym sudom, âkìm sudzìš drugoga, asudžaeš sam sâbe; bo, asudžaûčy drugoga, robìš toe samae.

2. А мы ведаем, што паводле ісьціны ёсьць суд Божы на тых, што такое чыняць.

A my vedaem, što pavodle ìs′cìny ës′c′ sud Božy na tyh, što takoe čynâc′.

3. Няўжо думаеш ты, чалавеча, што ўнікаеш суду Божага, калі асуджаеш тых, якія ўчыняюць такое, і сам робячы тое самае?

Nâǔžo dumaeš ty, čalaveča, što ǔnìkaeš sudu Božaga, kalì asudžaeš tyh, âkìâ ǔčynâûc′ takoe, ì sam robâčy toe samae?

4. Альбо пагарджаеш багацьцем даброці, лагоднасьці і вялікай цярплівасьці Божай, не разумеючы, што даброць Божая вядзе цябе да пакаяньня?

Al′bo pagardžaeš bagac′cem dabrocì, lagodnas′cì ì vâlìkaj cârplìvas′cì Božaj, ne razumeûčy, što dabroc′ Božaâ vâdze câbe da pakaân′nâ?

5. Але, з упартасьці тваёй і нераскаянага сэрца ты сам сабе зьбіраеш гнеў на дзень гневу і абвяшчэньня праведнага суду ад Бога,

Ale, z upartas′cì tvaëj ì neraskaânaga sèrca ty sam sabe z′bìraeš gneǔ na dzen′ gnevu ì abvâščèn′nâ pravednaga sudu ad Boga,

6. Які кожнаму аддасьць паводле дзеяў ягоных:

Âkì kožnamu addas′c′ pavodle dzeâǔ âgonyh:

7. тым, якія ўвесь час ў добрых дзеях шукаюць славы, гонару і бесьсьмяротнасьці, - жыцьцё вечнае;

tym, âkìâ ǔves′ čas ǔ dobryh dzeâh šukaûc′ slavy, gonaru ì bes′s′mârotnas′cì, - žyc′cë večnae;

8. а тым, якія ўпарцяцца і супрацівяцца ісьціне, ды аддаюцца няпраўдзе, - лютасьць і гнеў.

a tym, âkìâ ǔparcâcca ì supracìvâcca ìs′cìne, dy addaûcca nâpraǔdze, - lûtas′c′ ì gneǔ.

9. Смутак і скруха ўсякай душы чалавека, які чыніць ліхое: першаму Юдэю, потым і Эліну!

Smutak ì skruha ǔsâkaj dušy čalaveka, âkì čynìc′ lìhoe: peršamu Ûdèû, potym ì Èlìnu!

10. Наадварот жа, слава і гонар і мір кожнаму, хто робіць добрае: першаму Юдэю, потым і Эліну!

Naadvarot ža, slava ì gonar ì mìr kožnamu, hto robìc′ dobrae: peršamu Ûdèû, potym ì Èlìnu!

11. Бо няма прывабы да асобы ў Бога.

Bo nâma pryvaby da asoby ǔ Boga.

12. Тыя, што без закона зграшылі, без закона і загінуць; а тыя, якія ў законе зграшылі, паводле закона прымуць суд,

Tyâ, što bez zakona zgrašylì, bez zakona ì zagìnuc′; a tyâ, âkìâ ǔ zakone zgrašylì, pavodle zakona prymuc′ sud,

13. бо не слухачы закона праведныя перад Богам, а выканаўцы закона апраўданы будуць;

bo ne sluhačy zakona pravednyâ perad Bogam, a vykanaǔcy zakona apraǔdany buduc′;

14. бо, калі язычнікі, ня маючы закона, ад прыроды законнае робяць, дык, ня маючы закона, яны самі сабе закон:

bo, kalì âzyčnìkì, nâ maûčy zakona, ad pryrody zakonnae robâc′, dyk, nâ maûčy zakona, âny samì sabe zakon:

15. яны паказваюць, што дзеі закона ў іх напісаны ў сэрцах, пра што сьведчыць сумленьне іхняе і думкі іхнія, якія то вінавацяць, то апраўдваюць адна адну,

âny pakazvaûc′, što dzeì zakona ǔ ìh napìsany ǔ sèrcah, pra što s′vedčyc′ sumlen′ne ìhnâe ì dumkì ìhnìâ, âkìâ to vìnavacâc′, to apraǔdvaûc′ adna adnu,

16. у дзень, калі паводле зьвеставаньня майго, Бог будзе судзіць таемныя дзеі людзей празь Ісуса Хрыста.

u dzen′, kalì pavodle z′vestavan′nâ majgo, Bog budze sudzìc′ taemnyâ dzeì lûdzej praz′ Ìsusa Hrysta.

17. Вось, ты называешся Юдэем, і супакойваеш сябе законам, і хвалішся Богам,

Vos′, ty nazyvaešsâ Ûdèem, ì supakojvaeš sâbe zakonam, ì hvalìšsâ Bogam,

18. і ведаеш волю Ягоную, і разумееш лепшае, навучаючыся з закона,

ì vedaeš volû Âgonuû, ì razumeeš lepšae, navučaûčysâ z zakona,

19. і ўпэўнены пра сябе, што ты павадыр сьляпым, сьвятло тым, што ходзяць у цемры, -

ì ǔpèǔneny pra sâbe, što ty pavadyr s′lâpym, s′vâtlo tym, što hodzâc′ u cemry, -

20. выхавальнік неразумным, настаўнік дзецям, які мае ўзор розуму і ісьціны ў законе:

vyhaval′nìk nerazumnym, nastaǔnìk dzecâm, âkì mae ǔzor rozumu ì ìs′cìny ǔ zakone:

21. як жа ты, навучаючы другога, ня вучыш сябе самога?

âk ža ty, navučaûčy drugoga, nâ vučyš sâbe samoga?

22. Прапаведуючы ня красьці, крадзеш? кажучы: не распусьнічай, распусьнічаеш? грэбуючы ідаламі, рабуеш сьвятыні?

Prapaveduûčy nâ kras′cì, kradzeš? kažučy: ne raspus′nìčaj, raspus′nìčaeš? grèbuûčy ìdalamì, rabueš s′vâtynì?

23. хвалішся законам, а, пераступаючы закон, зьневажаеш Бога?

hvalìšsâ zakonam, a, perastupaûčy zakon, z′nevažaeš Boga?

24. бо дзеля вас, як напісана, імя Божае ганьбуецца ў язычнікаў.

bo dzelâ vas, âk napìsana, ìmâ Božae gan′buecca ǔ âzyčnìkaǔ.

25. Абразаньне карыснае, калі выконваеш закон; а калі ты пераступаеш закон, дык абразаньне тваё сталася неабразаньнем.

Abrazan′ne karysnae, kalì vykonvaeš zakon; a kalì ty perastupaeš zakon, dyk abrazan′ne tvaë stalasâ neabrazan′nem.

26. Дык вось, калі неабразанец выконвае пастановы закона, дык ягонае неабразаньне ці не залічыцца яму за абразаньне?

Dyk vos′, kalì neabrazanec vykonvae pastanovy zakona, dyk âgonae neabrazan′ne cì ne zalìčycca âmu za abrazan′ne?

27. І неабрэзаны ад прыроды, які выконвае закон, ці не асудзіць цябе, пераступніка закона зь Пісаньнем і абразаньнем?

Ì neabrèzany ad pryrody, âkì vykonvae zakon, cì ne asudzìc′ câbe, perastupnìka zakona z′ Pìsan′nem ì abrazan′nem?

28. Бо ня той Юдэй, хто такі з выгляду, і ня тое абразаньне, якое вонкавае, на плоці;

Bo nâ toj Ûdèj, hto takì z vyglâdu, ì nâ toe abrazan′ne, âkoe vonkavae, na plocì;

29. а той Юдэй, хто ўнутрана такі, і тое абразаньне, якое ў сэрцы паводле Духа, а не паводле літары: яму і пахвала не ад людзей, а ад Бога.

a toj Ûdèj, hto ǔnutrana takì, ì toe abrazan′ne, âkoe ǔ sèrcy pavodle Duha, a ne pavodle lìtary: âmu ì pahvala ne ad lûdzej, a ad Boga.

3 Кіраўнік

1. Дык вось, у чым жа перавага быць Юдэем, альбо якая карысьць ад абразаньня?

Dyk vos′, u čym ža peravaga byc′ Ûdèem, al′bo âkaâ karys′c′ ad abrazan′nâ?

2. Вялікая, ва ўсіх праявах, а найперш у тым, што ім даверана слова Божае.

Vâlìkaâ, va ǔsìh praâvah, a najperš u tym, što ìm daverana slova Božae.

3. Бо што ж? калі некаторыя ня верылі, хіба ж няверства іхняе зьнішчыць вернасьць Божую?

Bo što ž? kalì nekatoryâ nâ verylì, hìba ž nâverstva ìhnâe z′nìščyc′ vernas′c′ Božuû?

4. Зусім не. Бог верны, а кожны чалавек ілжывы, як напісана: "Ты праведны ў словах Тваіх і пераможаш, у судзе Тваім".

Zusìm ne. Bog verny, a kožny čalavek ìlžyvy, âk napìsana: "Ty pravedny ǔ slovah Tvaìh ì peramožaš, u sudze Tvaìm".

5. А калі нашая няпраўда выяўляе праўду Божую, дык што скажам? няўжо будзе Бог несправядлівы, калі паказвае гнеў? - кажу, па-чалавечы разважаючы.

A kalì našaâ nâpraǔda vyâǔlâe praǔdu Božuû, dyk što skažam? nâǔžo budze Bog nespravâdlìvy, kalì pakazvae gneǔ? - kažu, pa-čalavečy razvažaûčy.

6. Зусім не. Бо як жа тады Богу судзіць сьвет?

Zusìm ne. Bo âk ža tady Bogu sudzìc′ s′vet?

7. Бо, калі вернасьць Божая ўзвышаецца маёю нявернасьцю на славу Божую, завошта яшчэ мяне ж судзіць, як грэшніка?

Bo, kalì vernas′c′ Božaâ ǔzvyšaecca maëû nâvernas′cû na slavu Božuû, zavošta âščè mâne ž sudzìc′, âk grèšnìka?

8. І ці ж не рабіць нам зло, каб выйшла на дабро, як некаторыя ўпікаюць нас і кажуць, быццам мы гэтак вучым? Справядлівы суд на такіх.

Ì cì ž ne rabìc′ nam zlo, kab vyjšla na dabro, âk nekatoryâ ǔpìkaûc′ nas ì kažuc′, byccam my gètak vučym? Spravâdlìvy sud na takìh.

9. Дык што ж? ці маем мы перавагу? Зусім не; бо мы ўжо даказалі, што як Юдэі, так і Эліны, усе пад грэхам,

Dyk što ž? cì maem my peravagu? Zusìm ne; bo my ǔžo dakazalì, što âk Ûdèì, tak ì Èlìny, use pad grèham,

10. як напісана: "няма праведнага аніводнага;

âk napìsana: "nâma pravednaga anìvodnaga;

11. няма, хто разумеў бы; няма, хто Бога шукаў бы;

nâma, hto razumeǔ by; nâma, hto Boga šukaǔ by;

12. усе зьбіліся з тропу, нягодныя сталіся ўсе: няма, хто тварыў бы дабро, няма аніводнага".

use z′bìlìsâ z tropu, nâgodnyâ stalìsâ ǔse: nâma, hto tvaryǔ by dabro, nâma anìvodnaga".

13. Горла іхняе - дамавіна адчыненая, лісьлівяць яны языком; атрута асьпідаў у іх на губах;

Gorla ìhnâe - damavìna adčynenaâ, lìs′lìvâc′ âny âzykom; atruta as′pìdaǔ u ìh na gubah;

14. вусны ў іх поўныя ліхаслоўя і горычы.

vusny ǔ ìh poǔnyâ lìhasloǔâ ì goryčy.

15. Ногі ў іх борздыя на праліваньне крыві;

Nogì ǔ ìh borzdyâ na pralìvan′ne kryvì;

16. разбурэньне і згубнасьць на іхніх дарогах;

razburèn′ne ì zgubnas′c′ na ìhnìh darogah;

17. яны ня ведаюць шляхоў міру.

âny nâ vedaûc′ šlâhoǔ mìru.

18. Няма страху Божага перад вачамі ў іх".

Nâma strahu Božaga perad vačamì ǔ ìh".

19. А мы ведаем, што закон, калі што гаворыць, гаворыць да тых, хто пад законам, так што замыкаюцца ўсякія вусны, і ўвесь сьвет робіцца вінаваты перад Богам,

A my vedaem, što zakon, kalì što gavoryc′, gavoryc′ da tyh, hto pad zakonam, tak što zamykaûcca ǔsâkìâ vusny, ì ǔves′ s′vet robìcca vìnavaty perad Bogam,

20. бо дзеямі закона не апраўдаецца перад Ім ніякая плоць; бо законам спазнаецца грэх.

bo dzeâmì zakona ne apraǔdaecca perad Ìm nìâkaâ ploc′; bo zakonam spaznaecca grèh.

21. Але сёньня, незалежна ад закона, зьявілася праведнасьць Божая, пра якую сьведчаць закон і прарокі,

Ale sën′nâ, nezaležna ad zakona, z′âvìlasâ pravednas′c′ Božaâ, pra âkuû s′vedčac′ zakon ì prarokì,

22. праведнасьць Божая празь веру ў Ісуса Хрыста ва ўсіх і на ўсіх вернікаў; бо няма розьніцы,

pravednas′c′ Božaâ praz′ veru ǔ Ìsusa Hrysta va ǔsìh ì na ǔsìh vernìkaǔ; bo nâma roz′nìcy,

23. бо ўсе зграшылі і пазбаўлены славы Божай,

bo ǔse zgrašylì ì pazbaǔleny slavy Božaj,

24. атрымліваючы апраўданьне дарам, паводле мілаты Ягонай, адкупленьнем у Ісусе Хрысьце,

atrymlìvaûčy apraǔdan′ne daram, pavodle mìlaty Âgonaj, adkuplen′nem u Ìsuse Hrys′ce,

25. Якога Бог прынёс у ахвяру ўмілажальваньня ў Крыві Ягонай празь веру, для паказу справядлівасьці Ягонай ў дараваньні грахоў, учыненых раней,

Âkoga Bog prynës u ahvâru ǔmìlažal′van′nâ ǔ Kryvì Âgonaj praz′ veru, dlâ pakazu spravâdlìvas′cì Âgonaj ǔ daravan′nì grahoǔ, učynenyh ranej,

26. у доўгім цярпеньні Божым, для паказу српавядлівасьці Ягонай ў сёньняшні час, - хай зьявіцца Ён справядллівы і апраўдае таго, хто веруе ў Ісуса.

u doǔgìm cârpen′nì Božym, dlâ pakazu srpavâdlìvas′cì Âgonaj ǔ sën′nâšnì čas, - haj z′âvìcca Ën spravâdllìvy ì apraǔdae tago, hto verue ǔ Ìsusa.

27. Дзе ж тое, чым пахваліцца? зьнішчана. Якім законам? законам учынкаў? Не, а законам веры.

Dze ž toe, čym pahvalìcca? z′nìščana. Âkìm zakonam? zakonam učynkaǔ? Ne, a zakonam very.

28. Бо мы прызнаём, што чалавек апраўдваецца вераю, незалежна ад дзеяў закона.

Bo my pryznaëm, što čalavek apraǔdvaecca veraû, nezaležna ad dzeâǔ zakona.

29. Няўжо Бог ёсьць Бог Юдэяў толькі, а не й язычнікаў? Вядома, і язычнікаў;

Nâǔžo Bog ës′c′ Bog Ûdèâǔ tol′kì, a ne j âzyčnìkaǔ? Vâdoma, ì âzyčnìkaǔ;

30. бо адзін Бог, Які апраўдае абрэзаных па веры і неабрэзаных празь веру.

bo adzìn Bog, Âkì apraǔdae abrèzanyh pa very ì neabrèzanyh praz′ veru.

31. Дык вось, ці ж мы не касуем закон вераю? Зусім не; а сьцьвярджаем закон.

Dyk vos′, cì ž my ne kasuem zakon veraû? Zusìm ne; a s′c′vârdžaem zakon.

4 Кіраўнік

1. Што ж, скажам, Абрагам, бацька наш, набыў па плоці?

Što ž, skažam, Abragam, bac′ka naš, nabyǔ pa plocì?

2. Калі Абрагам апраўдаўся дзеямі, ён мае пахвалу, але не перад Богам.

Kalì Abragam apraǔdaǔsâ dzeâmì, ën mae pahvalu, ale ne perad Bogam.

3. Бо што кажа Пісаньне? "Паверыў Абрагам Богу, і гэта залічылася яму ў праведнасьць".

Bo što kaža Pìsan′ne? "Paveryǔ Abragam Bogu, ì gèta zalìčylasâ âmu ǔ pravednas′c′".

4. Плата працаўніку залічваецца не зь мілаты, а з абавязку;

Plata pracaǔnìku zalìčvaecca ne z′ mìlaty, a z abavâzku;

5. а таму, хто не працуе, а верыць у Таго, Хто апраўдвае бязбожнага, вера ягоная залічваецца ў праведнасьць.

a tamu, hto ne pracue, a veryc′ u Tago, Hto apraǔdvae bâzbožnaga, vera âgonaâ zalìčvaecca ǔ pravednas′c′.

6. Так і Давід называе шчасным чалавека, якому Бог залічвае праведнасьць незалежна ад дзеяў:

Tak ì Davìd nazyvae ščasnym čalaveka, âkomu Bog zalìčvae pravednas′c′ nezaležna ad dzeâǔ:

7. "дабрашчасныя, каму беззаконьні дараваныя і чые грахі пакрытыя;

"dabraščasnyâ, kamu bezzakon′nì daravanyâ ì čye grahì pakrytyâ;

8. дабрашчасны той чалавек, якому Гасподзь не залічыць грэху".

dabraščasny toj čalavek, âkomu Gaspodz′ ne zalìčyc′ grèhu".

9. Дабрашчаснасьць гэтая датычыцца абразаньня, ці неабразаньня? Мы кажам, што Абрагаму вера залічылася ў праведнасьць.

Dabraščasnas′c′ gètaâ datyčycca abrazan′nâ, cì neabrazan′nâ? My kažam, što Abragamu vera zalìčylasâ ǔ pravednas′c′.

10. Калі залічылася? пасьля абразаньня ці да абразаньня? Не пасьля абразаньня, а да абразаньня.

Kalì zalìčylasâ? pas′lâ abrazan′nâ cì da abrazan′nâ? Ne pas′lâ abrazan′nâ, a da abrazan′nâ.

11. І знак абразаньня ён атрымаў, як пячатку праведнасьці празь веру, якую меў у неабразаньні, так што ён стаўся бацькам усіх веруючых у неабразаньні, каб і ім залічылася праведнасьць,

Ì znak abrazan′nâ ën atrymaǔ, âk pâčatku pravednas′cì praz′ veru, âkuû meǔ u neabrazan′nì, tak što ën staǔsâ bac′kam usìh veruûčyh u neabrazan′nì, kab ì ìm zalìčylasâ pravednas′c′,

12. і бацькам абрэзаных, ня толькі тых, што прынялі абразаньне, але і тых, што ходзяць па сьлядах веры бацькі нашага Абрагама, якую меў ён у неабразаньні.

ì bac′kam abrèzanyh, nâ tol′kì tyh, što prynâlì abrazan′ne, ale ì tyh, što hodzâc′ pa s′lâdah very bac′kì našaga Abragama, âkuû meǔ ën u neabrazan′nì.

13. Бо не законам дадзена Абрагаму, альбо семені ягонаму, абяцаньне - быць спадкаемцам сьвету, а праведнасьцю веры.

Bo ne zakonam dadzena Abragamu, al′bo semenì âgonamu, abâcan′ne - byc′ spadkaemcam s′vetu, a pravednas′cû very.

14. Калі спадкаемцы тыя, што сьцьвярджаюцца на законе, дык марная вера, нячыннае абяцаньне;

Kalì spadkaemcy tyâ, što s′c′vârdžaûcca na zakone, dyk marnaâ vera, nâčynnae abâcan′ne;

15. бо закон творыць гнеў, таму што дзе няма закона, няма і парушэньня.

bo zakon tvoryc′ gneǔ, tamu što dze nâma zakona, nâma ì parušèn′nâ.

16. Такім чынам па веры, каб было зь літасьці, каб абяцаньне было неадменнае ўсім, ня толькі па законе, але і па веры нашчадкаў Абрагама, які ёсьць бацька ўсім нам, -

Takìm čynam pa very, kab bylo z′ lìtas′cì, kab abâcan′ne bylo neadmennae ǔsìm, nâ tol′kì pa zakone, ale ì pa very naščadkaǔ Abragama, âkì ës′c′ bac′ka ǔsìm nam, -

17. як напісана: "Я паставіў цябе бацькам многіх народаў", - перад Богам, Якому ён паверыў, Які ажыўляе мёртвых і называе няіснае, як існае.

âk napìsana: "Â pastavìǔ câbe bac′kam mnogìh narodaǔ", - perad Bogam, Âkomu ën paveryǔ, Âkì ažyǔlâe mërtvyh ì nazyvae nâìsnae, âk ìsnae.

18. Ён звыш надзеі, паверыў з надзеяй, праз што зрабіўся бацькам многіх народаў, згодна са сказаным: "Такое шматлікае будзе семя тваё".

Ën zvyš nadzeì, paveryǔ z nadzeâj, praz što zrabìǔsâ bac′kam mnogìh narodaǔ, zgodna sa skazanym: "Takoe šmatlìkae budze semâ tvaë".

19. І, не зьнямогшыся ў веры, ён ня думаў, што цела ягонае, амаль стогадовага, ужо зьмярцьвела, і нутроба Сарыная ў зьмярцьвеньні;

Ì, ne z′nâmogšysâ ǔ very, ën nâ dumaǔ, što cela âgonae, amal′ stogadovaga, užo z′mârc′vela, ì nutroba Sarynaâ ǔ z′mârc′ven′nì;

20. не пахіснуўся ў абяцаньні Божым недавярствам, а застаўся цьвёрды ў веры, узьнёсшы славу Богу,

ne pahìsnuǔsâ ǔ abâcan′nì Božym nedavârstvam, a zastaǔsâ c′vërdy ǔ very, uz′nësšy slavu Bogu,

21. і будучы добра ўпэўнены, што Ён мае сілу выканаць абяцанае.

ì budučy dobra ǔpèǔneny, što Ën mae sìlu vykanac′ abâcanae.

22. Таму і залічылася яму ў праведнасьць.

Tamu ì zalìčylasâ âmu ǔ pravednas′c′.

23. А што залічана было яму, напісана ня толькі яму аднаму,

A što zalìčana bylo âmu, napìsana nâ tol′kì âmu adnamu,

24. але і нам: залічыцца і нам, што веруюць у Таго, Хто ўваскрэсіў зь мёртвых Ісуса (Хрыста), Госпада нашага,

ale ì nam: zalìčycca ì nam, što veruûc′ u Tago, Hto ǔvaskrèsìǔ z′ mërtvyh Ìsusa (Hrysta), Gospada našaga,

25. Які прададзены за грахі нашыя і ўваскрэс дзеля апраўданьня нашага.

Âkì pradadzeny za grahì našyâ ì ǔvaskrès dzelâ apraǔdan′nâ našaga.

5 Кіраўнік

1. Дык вось, апраўдаўшыся вераю, мы маем мір з Богам праз Госпада нашага Ісуса Хрыста,

Dyk vos′, apraǔdaǔšysâ veraû, my maem mìr z Bogam praz Gospada našaga Ìsusa Hrysta,

2. празь Якога вераю і атрымалі мы доступ да той мілаты, у якой стаім і хвалімся надзеяю на славу Божую.

praz′ Âkoga veraû ì atrymalì my dostup da toj mìlaty, u âkoj staìm ì hvalìmsâ nadzeâû na slavu Božuû.

3. І ня гэтым толькі, але хвалімся і жальбамі, ведаючы, што ад жальбы ідзе цярплівасьць,

Ì nâ gètym tol′kì, ale hvalìmsâ ì žal′bamì, vedaûčy, što ad žal′by ìdze cârplìvas′c′,

4. ад цярплівасьці дасьведчанасьць, ад дасьведчанасьці надзея,

ad cârplìvas′cì das′vedčanas′c′, ad das′vedčanas′cì nadzeâ,

5. а надзея не ганьбуе, бо любоў Божая вылілася ў сэрцы нашыя Духам Сьвятым, Які дадзены нам.

a nadzeâ ne gan′bue, bo lûboǔ Božaâ vylìlasâ ǔ sèrcy našyâ Duham S′vâtym, Âkì dadzeny nam.

6. Бо Хрыстос, калі яшчэ мы былі нямоглыя, ва ўстаноўлены час памёр за бязбожнікаў.

Bo Hrystos, kalì âščè my bylì nâmoglyâ, va ǔstanoǔleny čas pamër za bâzbožnìkaǔ.

7. Бо наўрад ці хто памрэ за праведніка; хіба што за дабрачынца, магчыма, хто і адважыцца памерці.

Bo naǔrad cì hto pamrè za pravednìka; hìba što za dabračynca, magčyma, hto ì advažycca pamercì.

8. А Бог Сваю любоў даказвае нам тым, што, калі мы былі яшчэ грэшнікі, Хрыстос памёр за нас.

A Bog Svaû lûboǔ dakazvae nam tym, što, kalì my bylì âščè grèšnìkì, Hrystos pamër za nas.

9. Таму тым болей цяпер, калі мы апраўданыя Крывёю Ягонаю, ратуемся Ім ад гневу.

Tamu tym bolej câper, kalì my apraǔdanyâ Kryvëû Âgonaû, ratuemsâ Ìm ad gnevu.

10. Бо калі мы, будучы ворагамі, прымірыліся з Богам сьмерцю Сына Ягонага, дык тым болей, прымірыўшыся, уратуемся жыцьцём Ягоным;

Bo kalì my, budučy voragamì, prymìrylìsâ z Bogam s′mercû Syna Âgonaga, dyk tym bolej, prymìryǔšysâ, uratuemsâ žyc′cëm Âgonym;

11. і мала таго, але і хвалімся Богам праз Госпада нашага Ісуса Хрыста, празь Якога мы атрымалі цяпер прымірэньне.

ì mala tago, ale ì hvalìmsâ Bogam praz Gospada našaga Ìsusa Hrysta, praz′ Âkoga my atrymalì câper prymìrèn′ne.

12. А таму, як праз аднаго чалавека грэх увайшоў у сьвет, і праз грэх - сьмерць, так і сьмерць перайшла ва ўсіх людзей, бо ў ім усе зграшылі.

A tamu, âk praz adnago čalaveka grèh uvajšoǔ u s′vet, ì praz grèh - s′merc′, tak ì s′merc′ perajšla va ǔsìh lûdzej, bo ǔ ìm use zgrašylì.

13. Бо і да закона грэх быў у сьвеце; але грэх не залічваецца, калі няма закона.

Bo ì da zakona grèh byǔ u s′vece; ale grèh ne zalìčvaecca, kalì nâma zakona.

14. Аднак жа сьмерць панавала ад Адама да Майсея і над тымі, якія не зграшылі падобна правіннасьці Адама, які ёсьць вобраз будучага,

Adnak ža s′merc′ panavala ad Adama da Majseâ ì nad tymì, âkìâ ne zgrašylì padobna pravìnnas′cì Adama, âkì ës′c′ vobraz budučaga,

15. але дар мілаты ня як правіна. Бо праз правіну аднаго памерлі многія, дык тым больш мілата Божая і дар празь мілату аднаго Чалавека, Ісуса Хрыста, шчодра красуюць для многіх.

ale dar mìlaty nâ âk pravìna. Bo praz pravìnu adnago pamerlì mnogìâ, dyk tym bol′š mìlata Božaâ ì dar praz′ mìlatu adnago Čalaveka, Ìsusa Hrysta, ščodra krasuûc′ dlâ mnogìh.

16. І дар ня як суд за аднаго грэшніка; бо суд за адну правіну прыносіць асуду, а дар мілаты за многія правіны - апраўданьне.

Ì dar nâ âk sud za adnago grèšnìka; bo sud za adnu pravìnu prynosìc′ asudu, a dar mìlaty za mnogìâ pravìny - apraǔdan′ne.

17. Бо калі за правіну аднаго сьмерць панавала праз аднаго, дык тым болей тыя, што прымаюць шчадроты мілаты і дар праведнасьці, будуць панаваць у жыцьці праз адзінага Ісуса Хрыста.

Bo kalì za pravìnu adnago s′merc′ panavala praz adnago, dyk tym bolej tyâ, što prymaûc′ ščadroty mìlaty ì dar pravednas′cì, buduc′ panavac′ u žyc′cì praz adzìnaga Ìsusa Hrysta.

18. Вось таму, як праз правіну аднаго ўсім людзям асуда, так і праз праведнасьць аднаго ўсім людзям апраўданьне да жыцьця.

Vos′ tamu, âk praz pravìnu adnago ǔsìm lûdzâm asuda, tak ì praz pravednas′c′ adnago ǔsìm lûdzâm apraǔdan′ne da žyc′câ.

19. Бо, як празь непаслушэнства аднаго чалавека зрабіліся многія грэшнікамі, так і праз паслушэнства аднаго стануць праведнымі многія.

Bo, âk praz′ nepaslušènstva adnago čalaveka zrabìlìsâ mnogìâ grèšnìkamì, tak ì praz paslušènstva adnago stanuc′ pravednymì mnogìâ.

20. А закон прыйшоў пасьля, і так памножыліся правіны. А калі памножыўся грэх, шчодра закрасавала мілата,

A zakon pryjšoǔ pas′lâ, ì tak pamnožylìsâ pravìny. A kalì pamnožyǔsâ grèh, ščodra zakrasavala mìlata,

21. каб, як грэх панаваў дзеля сьмерці, так і мілата запанавала праз праведнасьць дзеля жыцьця вечнага Ісусам Хрыстом, Госпадам нашым.

kab, âk grèh panavaǔ dzelâ s′mercì, tak ì mìlata zapanavala praz pravednas′c′ dzelâ žyc′câ večnaga Ìsusam Hrystom, Gospadam našym.

6 Кіраўнік

1. Што ж скажам? ці заставацца нам у грэху, каб памножылася мілата? Зусім не.

Što ž skažam? cì zastavacca nam u grèhu, kab pamnožylasâ mìlata? Zusìm ne.

2. Мы памерлі для грэху: як жа нам жыць у ім?

My pamerlì dlâ grèhu: âk ža nam žyc′ u ìm?

3. Няўжо ня ведаеце, што ўсе мы, хрышчаныя ў Ісуса Хрыста, у сьмерць Ягоную хрысьціліся?

Nâǔžo nâ vedaece, što ǔse my, hryščanyâ ǔ Ìsusa Hrysta, u s′merc′ Âgonuû hrys′cìlìsâ?

4. Дык вось, мы і пахаваныя зь Ім хрышчэньнем у сьмерць, каб, як Хрыстос уваскрэс зь мёртвых славаю Айца, так і нам хадзіць у абноўленым жыцьці.

Dyk vos′, my ì pahavanyâ z′ Ìm hryščèn′nem u s′merc′, kab, âk Hrystos uvaskrès z′ mërtvyh slavaû Ajca, tak ì nam hadzìc′ u abnoǔlenym žyc′cì.

5. Бо калі мы паяднаныя зь Ім падабенствам сьмерці Ягонай, дык павінны быць паяднаныя і падабенствам уваскрэсеньня,

Bo kalì my paâdnanyâ z′ Ìm padabenstvam s′mercì Âgonaj, dyk pavìnny byc′ paâdnanyâ ì padabenstvam uvaskrèsen′nâ,

6. ведаючы тое, што даўні наш чалавек крыжаваны зь ім, каб зьнішчылася цела грэшнае, каб нам ня быць ужо рабамі грэху;

vedaûčy toe, što daǔnì naš čalavek kryžavany z′ ìm, kab z′nìščylasâ cela grèšnae, kab nam nâ byc′ užo rabamì grèhu;

7. бо, хто памёр, той вызваліўся ад грэху.

bo, hto pamër, toj vyzvalìǔsâ ad grèhu.

8. Калі ж мы памерлі з Хрыстом, дык верым, што і жыць будзем зь Ім,

Kalì ž my pamerlì z Hrystom, dyk verym, što ì žyc′ budzem z′ Ìm,

9. ведаючы, што Хрыстос, уваскрэсшы зь мёртвых, ужо ня ўмірае: сьмерць ужо ня мае над Ім улады.

vedaûčy, što Hrystos, uvaskrèsšy z′ mërtvyh, užo nâ ǔmìrae: s′merc′ užo nâ mae nad Ìm ulady.

10. Бо, што Ён памёр, дык памёр раз назаўсёды для грэху, а што жыве, дык жыве дзеля Бога.

Bo, što Ën pamër, dyk pamër raz nazaǔsëdy dlâ grèhu, a što žyve, dyk žyve dzelâ Boga.

11. Гэтак сама і вы лічэце сябе мёртвымі для грэху, а жывымі дзеля Бога ў Хрысьце Ісусе, Госпадзе нашым.

Gètak sama ì vy lìčèce sâbe mërtvymì dlâ grèhu, a žyvymì dzelâ Boga ǔ Hrys′ce Ìsuse, Gospadze našym.

12. Дык вось, хай не пануе грэх у сьмяротным вашым целе, каб вам слухацца яго ў пажадах ягоных;

Dyk vos′, haj ne panue grèh u s′mârotnym vašym cele, kab vam sluhacca âgo ǔ pažadah âgonyh;

13. і не аддавайце чэлесаў вашых грэху як прыладу няправеднасьці, а аддайце сябе Богу як паўсталых зь мёртвых, і чэлесы вашыя Богу як прылады праведнасьці.

ì ne addavajce čèlesaǔ vašyh grèhu âk pryladu nâpravednas′cì, a addajce sâbe Bogu âk paǔstalyh z′ mërtvyh, ì čèlesy vašyâ Bogu âk prylady pravednas′cì.

14. Грэх не павінен над вамі валадарыць, бо вы не пад законам, а пад мілатою.

Grèh ne pavìnen nad vamì valadaryc′, bo vy ne pad zakonam, a pad mìlatoû.

15. Што ж? ці будзем грашыць таму, што мы не пад законам, а пад мілатою? Зусім не!

Što ž? cì budzem grašyc′ tamu, što my ne pad zakonam, a pad mìlatoû? Zusìm ne!

16. Няўжо вы ня ведаеце, што, каму вы аддаяце сябе ў рабы на паслушэнства, таго вы і рабы, каго слухаецеся, альбо рабы грэху сьмерці, альбо паслушэнства на праведнасьць?

Nâǔžo vy nâ vedaece, što, kamu vy addaâce sâbe ǔ raby na paslušènstva, tago vy ì raby, kago sluhaecesâ, al′bo raby grèhu s′mercì, al′bo paslušènstva na pravednas′c′?

17. Дзякаваць Богу, што вы, якія раней былі рабамі грэху, ад сэрца сталіся паслухмяныя таму вобразу вучэньня, якому аддалі сябе.

Dzâkavac′ Bogu, što vy, âkìâ ranej bylì rabamì grèhu, ad sèrca stalìsâ pasluhmânyâ tamu vobrazu vučèn′nâ, âkomu addalì sâbe.

18. А вызваліўшыся ад грэху, вы зрабіліся рабамі праведнасьці.

A vyzvalìǔšysâ ad grèhu, vy zrabìlìsâ rabamì pravednas′cì.

19. Кажу паводле развагі людзкое, дзеля немачы плоці вашай. Як прадавалі вы чэлесы вашыя ў рабы нячыстасьці і беззаконьню на дзеі беззаконныя, так зараз аддайце чэлесы вашыя ў рабы праведнасьці на дзеі сьвятыя.

Kažu pavodle razvagì lûdzkoe, dzelâ nemačy plocì vašaj. Âk pradavalì vy čèlesy vašyâ ǔ raby nâčystas′cì ì bezzakon′nû na dzeì bezzakonnyâ, tak zaraz addajce čèlesy vašyâ ǔ raby pravednas′cì na dzeì s′vâtyâ.

20. Бо, калі вы былі рабамі грэху, тады былі вольныя ад праведнасьці.

Bo, kalì vy bylì rabamì grèhu, tady bylì vol′nyâ ad pravednas′cì.

21. Які ж плён мы мелі тады? такія дзеі, якіх сёньня самі саромеецеся, бо канец іхні - сьмерць.

Âkì ž plën my melì tady? takìâ dzeì, âkìh sën′nâ samì saromeecesâ, bo kanec ìhnì - s′merc′.

22. А сёньня, калі вы вызваліліся з грэху і сталіся рабамі Богу, плён ваш ёсьць сьвятасьць, а канец - жыцьцё вечнае.

A sën′nâ, kalì vy vyzvalìlìsâ z grèhu ì stalìsâ rabamì Bogu, plën vaš ës′c′ s′vâtas′c′, a kanec - žyc′cë večnae.

23. Бо расплата за грэх - сьмерць, а дар Божы - жыцьцё вечнае ў Хрысьце Ісусе, Госпадзе нашым.

Bo rasplata za grèh - s′merc′, a dar Božy - žyc′cë večnae ǔ Hrys′ce Ìsuse, Gospadze našym.

7 Кіраўнік

1. Хіба вы ня ведаеце, браты, - бо кажу тым, хто абазнаны ў законе, - што закон мае ўладу над чалавекам, пакуль чалавек жывы?

Hìba vy nâ vedaece, braty, - bo kažu tym, hto abaznany ǔ zakone, - što zakon mae ǔladu nad čalavekam, pakul′ čalavek žyvy?

2. Замужняя жанчына прывязана законам да жывога мужа; а калі памрэ муж, яна вызваляецца ад закона замужжа.

Zamužnââ žančyna pryvâzana zakonam da žyvoga muža; a kalì pamrè muž, âna vyzvalâecca ad zakona zamužža.

3. А таму, калі пры жывым мужы яна выйдзе за другога, будзе называцца пералюбніцаю; а калі памрэ муж, яна вольная ад закона і ня будзе пералюбніцаю, як выйдзе за другога мужа.

A tamu, kalì pry žyvym mužy âna vyjdze za drugoga, budze nazyvacca peralûbnìcaû; a kalì pamrè muž, âna vol′naâ ad zakona ì nâ budze peralûbnìcaû, âk vyjdze za drugoga muža.

4. Гэтак і вы, браты мае, памерлі для закона Целам Хрыстовым, каб належаць Іншаму, Уваскрэсламу зь мёртвых, каб прынесьлі мы плод Богу.

Gètak ì vy, braty mae, pamerlì dlâ zakona Celam Hrystovym, kab naležac′ Ìnšamu, Uvaskrèslamu z′ mërtvyh, kab prynes′lì my plod Bogu.

5. Бо, калі мы жылі целам, тады шалы грахоўныя, што выяўляюцца праз закон, дзейнічалі ў чэлесах нашых, каб прыносіць плод сьмерці, ліліся зь яго, каб служыць (Богу) на абнаўленьне ў духу, а не паводле старой літары.

Bo, kalì my žylì celam, tady šaly grahoǔnyâ, što vyâǔlâûcca praz zakon, dzejnìčalì ǔ čèlesah našyh, kab prynosìc′ plod s′mercì, lìlìsâ z′ âgo, kab služyc′ (Bogu) na abnaǔlen′ne ǔ duhu, a ne pavodle staroj lìtary.

6. Што ж скажам? няўжо ад закона грэх? Зусім не; але я ня інакш спазнаў грэх, як праз закон, бо я не разумеў бы і жаданьня, калі б закон не ўказаў: не пажадай.

Što ž skažam? nâǔžo ad zakona grèh? Zusìm ne; ale â nâ ìnakš spaznaǔ grèh, âk praz zakon, bo â ne razumeǔ by ì žadan′nâ, kalì b zakon ne ǔkazaǔ: ne pažadaj.

7. Але грэх, узяўшы прычыну з запаведзі, абудзіў ува мне розныя жаданьні; бо без закона грэх мёртвы.

Ale grèh, uzâǔšy pryčynu z zapavedzì, abudzìǔ uva mne roznyâ žadan′nì; bo bez zakona grèh mërtvy.

8. Я жыў калісьці без закона; але калі прыйшла запаведзь, дык грэх ажыў,

Â žyǔ kalìs′cì bez zakona; ale kalì pryjšla zapavedz′, dyk grèh ažyǔ,

9. а я памёр; і такім чынам запаведзь на жыцьцё паслужылася мне на сьмерць,

a â pamër; ì takìm čynam zapavedz′ na žyc′cë paslužylasâ mne na s′merc′,

10. бо грэх, узяўшы прычыну з запаведзі, увёў мяне ў спакусу і забіў ёю.

bo grèh, uzâǔšy pryčynu z zapavedzì, uvëǔ mâne ǔ spakusu ì zabìǔ ëû.

11. Таму закон сьвяты, і запаведзь сьвятая і праведная і добрая.

Tamu zakon s′vâty, ì zapavedz′ s′vâtaâ ì pravednaâ ì dobraâ.

12. Дык вось, няўжо добрае зрабілася мне сьмертаносным? Зусім не; але грэх, які выявіўся грэхам, бо праз добрае нясе мне сьмерць, так што грэх робіцца занадта грэшным праз запаведзь.

Dyk vos′, nâǔžo dobrae zrabìlasâ mne s′mertanosnym? Zusìm ne; ale grèh, âkì vyâvìǔsâ grèham, bo praz dobrae nâse mne s′merc′, tak što grèh robìcca zanadta grèšnym praz zapavedz′.

13. Бо мы ведаем, што закон - духоўны, а я плоцкі, прададзены грэху.

Bo my vedaem, što zakon - duhoǔny, a â plockì, pradadzeny grèhu.

14. Бо не разумею, што раблю; таму што ня тое раблю, што хачу, а што ненавіджу, тое раблю.

Bo ne razumeû, što rablû; tamu što nâ toe rablû, što haču, a što nenavìdžu, toe rablû.

15. А калі раблю тое, чаго не хачу, дык згаджаюся з законам, што ён добры,

A kalì rablû toe, čago ne haču, dyk zgadžaûsâ z zakonam, što ën dobry,

16. а таму ўжо ня я раблю тое, а грэх, які жыве ўва мне.

a tamu ǔžo nâ â rablû toe, a grèh, âkì žyve ǔva mne.

17. Бо ведаю, што ня жыве ўва мне, гэта значыцца, у плоці маёй, добрае; бо жадаць дабра я магу, а рабіць яго - не.

Bo vedaû, što nâ žyve ǔva mne, gèta značycca, u plocì maëj, dobrae; bo žadac′ dabra â magu, a rabìc′ âgo - ne.

18. Добрага, якога хачу, не раблю, а ліхое, якога не хачу, раблю.

Dobraga, âkoga haču, ne rablû, a lìhoe, âkoga ne haču, rablû.

19. А калі раблю тое, чаго не хачу, дык ужо ня я раблю тое, а грэх, які жыве ўва мне.

A kalì rablû toe, čago ne haču, dyk užo nâ â rablû toe, a grèh, âkì žyve ǔva mne.

20. Дык вось, я знаходжу закон: што, калі хачу рабіць добрае, ува мне сядзіць благое;

Dyk vos′, â znahodžu zakon: što, kalì haču rabìc′ dobrae, uva mne sâdzìc′ blagoe;

21. бо ва ўнутраным чалавеку я маю задавальненьне ад закона Божага,

bo va ǔnutranym čalaveku â maû zadaval′nen′ne ad zakona Božaga,

22. а ў чэлесах маіх бачу іншы закон, які ваюе супроць закона розуму майго і робіць мяне палонным закона грахоўнага, які ў чэлесах маіх.

a ǔ čèlesah maìh baču ìnšy zakon, âkì vaûe suproc′ zakona rozumu majgo ì robìc′ mâne palonnym zakona grahoǔnaga, âkì ǔ čèlesah maìh.

23. Няшчасны я чалавек! хто вызваліць мяне ад гэтага цела сьмерці?

Nâščasny â čalavek! hto vyzvalìc′ mâne ad gètaga cela s′mercì?

24. Дзякую Богу (майму) празь Ісуса Хрыста, Госпада нашага. Дык вось, сам я служу розумам закону Божаму, а плоцьцю - закону грахоў.

Dzâkuû Bogu (majmu) praz′ Ìsusa Hrysta, Gospada našaga. Dyk vos′, sam â služu rozumam zakonu Božamu, a ploc′cû - zakonu grahoǔ.

8 Кіраўнік

1. Такім чынам - няма сёньня ніякай асуды тым, хто ў Ісусе Хрысьце жыве не паводле плоці, а паводле духу,

Takìm čynam - nâma sën′nâ nìâkaj asudy tym, hto ǔ Ìsuse Hrys′ce žyve ne pavodle plocì, a pavodle duhu,

2. бо закон Духа жыцьця ў Хрысьце Ісусе вызваліў мяне ад закона грэху і сьмерці.

bo zakon Duha žyc′câ ǔ Hrys′ce Ìsuse vyzvalìǔ mâne ad zakona grèhu ì s′mercì.

3. Як закон, аслаблены плоцьцю, быў бясьсільны, дык Бог паслаў Сына Свайго ў падабенстве плоці грахоўнай у ахвяру за грэх, і асудзіў грэх у плоці,

Âk zakon, aslableny ploc′cû, byǔ bâs′sìl′ny, dyk Bog paslaǔ Syna Svajgo ǔ padabenstve plocì grahoǔnaj u ahvâru za grèh, ì asudzìǔ grèh u plocì,

4. каб апраўданьне закона спраўдзілася ў нас, хто не паводле плоці жыве, а паводле Духа.

kab apraǔdan′ne zakona spraǔdzìlasâ ǔ nas, hto ne pavodle plocì žyve, a pavodle Duha.

5. Бо, хто жыве паводле плоці, пра плоцкае думае, а хто жыве паводле Духа - пра духоўнае.

Bo, hto žyve pavodle plocì, pra plockae dumae, a hto žyve pavodle Duha - pra duhoǔnae.

6. Помыслы плоцкія - сьмерць, а помыслы Духа - жыцьцё і мір,

Pomysly plockìâ - s′merc′, a pomysly Duha - žyc′cë ì mìr,

7. бо помыслы плоці - гэта варожасьць да Бога; бо закону Божаму не ўпакорваюцца, ды і ня могуць.

bo pomysly plocì - gèta varožas′c′ da Boga; bo zakonu Božamu ne ǔpakorvaûcca, dy ì nâ moguc′.

8. А таму тыя, што жывуць паводле плоці, Богу дагадзіць ня могуць.

A tamu tyâ, što žyvuc′ pavodle plocì, Bogu dagadzìc′ nâ moguc′.

9. Але вы не паводле плоці жывяце, а паводле Духа, калі толькі Дух Божы жыве ў вас. Калі ж хто Духа Хрыстовага ня мае, той не Ягоны.

Ale vy ne pavodle plocì žyvâce, a pavodle Duha, kalì tol′kì Duh Božy žyve ǔ vas. Kalì ž hto Duha Hrystovaga nâ mae, toj ne Âgony.

10. А калі Хрыстос у вас, дык цела мёртвае для грэху, а дух жывы для праведнасьці.

A kalì Hrystos u vas, dyk cela mërtvae dlâ grèhu, a duh žyvy dlâ pravednas′cì.

11. Калі ж Дух Таго, Хто ўваскрэсіў зь мёртвых Ісуса, жыве ў вас, дык Той, хто ўваскрэсіў Хрыста зь мёртвых, ажывіць і вашыя сьмяротныя целы Духам Сваім, Які жыве ў вас.

Kalì ž Duh Tago, Hto ǔvaskrèsìǔ z′ mërtvyh Ìsusa, žyve ǔ vas, dyk Toj, hto ǔvaskrèsìǔ Hrysta z′ mërtvyh, ažyvìc′ ì vašyâ s′mârotnyâ cely Duham Svaìm, Âkì žyve ǔ vas.

12. Дык вось, браты, мы не даўжнікі плоці, каб жыць паводле плоці;

Dyk vos′, braty, my ne daǔžnìkì plocì, kab žyc′ pavodle plocì;

13. бо, калі жывяце паводле плоці, дык памраце, а калі Духам нішчыце ўчынкі плоцкія, жыць будзеце;

bo, kalì žyvâce pavodle plocì, dyk pamrace, a kalì Duham nìščyce ǔčynkì plockìâ, žyc′ budzece;

14. бо ўсе, каго водзіць Дух Божы, - сыны Божыя;

bo ǔse, kago vodzìc′ Duh Božy, - syny Božyâ;

15. бо вы не прынялі Духа рабства, каб зноў жыць у страху, а прынялі Духа ўсынаўленьня, Якім заклікаем: Авва, Войча!

bo vy ne prynâlì Duha rabstva, kab znoǔ žyc′ u strahu, a prynâlì Duha ǔsynaǔlen′nâ, Âkìm zaklìkaem: Avva, Vojča!

16. Гэты самы Дух сьведчыць духу нашаму, што мы - дзеці Божыя.

Gèty samy Duh s′vedčyc′ duhu našamu, što my - dzecì Božyâ.

17. А калі дзеці, дык і спадкаемцы Божыя, супольныя спадкаемцы Хрыстовыя, калі толькі зь Ім пакутуем, каб зь Ім і праславіцца.

A kalì dzecì, dyk ì spadkaemcy Božyâ, supol′nyâ spadkaemcy Hrystovyâ, kalì tol′kì z′ Ìm pakutuem, kab z′ Ìm ì praslavìcca.

18. Бо думаю, што цяперашнія часовыя пакуты нічога ня вартыя ў параўнаньні з тою славаю, якая адкрыецца ў нас.

Bo dumaû, što câperašnìâ časovyâ pakuty nìčoga nâ vartyâ ǔ paraǔnan′nì z toû slavaû, âkaâ adkryecca ǔ nas.

19. Бо стварэньне з надзеяй чакае сыноў Божых, -

Bo stvarèn′ne z nadzeâj čakae synoǔ Božyh, -

20. таму што стварэньне скарылася марнасьці не па добрай волі, а па волі таго, хто ўпакорыў (яго), спадзяючыся,

tamu što stvarèn′ne skarylasâ marnas′cì ne pa dobraj volì, a pa volì tago, hto ǔpakoryǔ (âgo), spadzâûčysâ,

21. што і само стварэньне вызвалена будзе з рабства тленьня ў свабоду славы дзяцей Божых.

što ì samo stvarèn′ne vyzvalena budze z rabstva tlen′nâ ǔ svabodu slavy dzâcej Božyh.

22. Бо ведаем, што ўсе стварэньні енчаць і пакутуюць дагэтуль;

Bo vedaem, što ǔse stvarèn′nì enčac′ ì pakutuûc′ dagètul′;

23. і ня толькі яны, але і мы самі, маючы пачатак Духа, і мы ў сабе енчым, чакаючы ўсынаўленьня, адкупленьня цела нашага.

ì nâ tol′kì âny, ale ì my samì, maûčy pačatak Duha, ì my ǔ sabe enčym, čakaûčy ǔsynaǔlen′nâ, adkuplen′nâ cela našaga.

24. Бо мы ўратаваныя праз надзею. А надзея, калі бачыць, ня ёсьць надзея; бо, калі хто бачыць, дык навошта ж яму і спадзявацца?

Bo my ǔratavanyâ praz nadzeû. A nadzeâ, kalì bačyc′, nâ ës′c′ nadzeâ; bo, kalì hto bačyc′, dyk navošta ž âmu ì spadzâvacca?

25. Але калі спадзяёмся на тое, чаго ня бачым, тады чакаем цярпліва.

Ale kalì spadzâëmsâ na toe, čago nâ bačym, tady čakaem cârplìva.

26. Гэтак сама і Дух мацуе (нас) у нямогласьцях нашых; бо мы ня ведаем, за што маліцца, як трэба, а Сам Дух заступаецца за нас уздыханьнямі нявымоўнымі.

Gètak sama ì Duh macue (nas) u nâmoglas′câh našyh; bo my nâ vedaem, za što malìcca, âk trèba, a Sam Duh zastupaecca za nas uzdyhan′nâmì nâvymoǔnymì.

27. А Той, Хто выпрабоўвае сэрцы, ведае, якая думка ў Духа, бо Ён рупіцца за сьвятых, па волі Божай.

A Toj, Hto vypraboǔvae sèrcy, vedae, âkaâ dumka ǔ Duha, bo Ën rupìcca za s′vâtyh, pa volì Božaj.

28. Пры гэтым ведаем, што тым, хто любіць Бога, хто пакліканы па Ягонай пастанове, усё спрыяе на добрае;

Pry gètym vedaem, što tym, hto lûbìc′ Boga, hto paklìkany pa Âgonaj pastanove, usë spryâe na dobrae;

29. бо каго Ён наперад уведаў, тым і наканаваў (быць) падобнымі да вобраза Сына Свайго, каб Ён быў першародны сярод многіх братоў;

bo kago Ën naperad uvedaǔ, tym ì nakanavaǔ (byc′) padobnymì da vobraza Syna Svajgo, kab Ën byǔ peršarodny sârod mnogìh bratoǔ;

30. а каго Ён наканаваў, тых і паклікаў; а каго паклікаў, тых і апраўдаў; а каго апраўдаў, тых і ўславіў.

a kago Ën nakanavaǔ, tyh ì paklìkaǔ; a kago paklìkaǔ, tyh ì apraǔdaǔ; a kago apraǔdaǔ, tyh ì ǔslavìǔ.

31. Што ж сказаць на гэта? Калі Бог за нас, хто супроць нас?

Što ž skazac′ na gèta? Kalì Bog za nas, hto suproc′ nas?

32. Той, Хто Сына Свайго не пашкадаваў, а аддаў Яго за ўсіх нас, як зь Ім не даруе нам і ўсяго?

Toj, Hto Syna Svajgo ne paškadavaǔ, a addaǔ Âgo za ǔsìh nas, âk z′ Ìm ne darue nam ì ǔsâgo?

33. Хто будзе вінаваціць выбранцаў Божых? Бог апраўдае іх.

Hto budze vìnavacìc′ vybrancaǔ Božyh? Bog apraǔdae ìh.

34. Хто асуджае? Хрыстос (Ісус) памёр, але і ўваскрэс: Ён і праваруч Бога, Ён і заступнік за нас.

Hto asudžae? Hrystos (Ìsus) pamër, ale ì ǔvaskrès: Ën ì pravaruč Boga, Ën ì zastupnìk za nas.

35. Хто адлучыць нас ад любові Божай: скруха, ці ўціск, ці ганеньне, ці голад, ці галеча, ці небясьпека, ці меч? як напісана:

Hto adlučyc′ nas ad lûbovì Božaj: skruha, cì ǔcìsk, cì ganen′ne, cì golad, cì galeča, cì nebâs′peka, cì meč? âk napìsana:

36. "за Цябе забіваюць нас кожнага дня; лічаць нас за авечак, на зарэз асуджаных".

"za Câbe zabìvaûc′ nas kožnaga dnâ; lìčac′ nas za avečak, na zarèz asudžanyh".

37. Але ўсё гэта пераадольваем сілаю Таго, Хто палюбіў нас.

Ale ǔsë gèta peraadol′vaem sìlaû Tago, Hto palûbìǔ nas.

38. Бо я ўпэўнены, што ні сьмерць, ні жыцьцё, ні анёлы, ні Пачаткі, ні Сілы, ні сёньняшняе, ні будучае,

Bo â ǔpèǔneny, što nì s′merc′, nì žyc′cë, nì anëly, nì Pačatkì, nì Sìly, nì sën′nâšnâe, nì budučae,

39. ні вышыня, ні глыбіня, ні іншае якое стварэньне ня можа адлучыць нас ад любові Божай у Хрысьце Ісусе, Госпадзе нашым.

nì vyšynâ, nì glybìnâ, nì ìnšae âkoe stvarèn′ne nâ moža adlučyc′ nas ad lûbovì Božaj u Hrys′ce Ìsuse, Gospadze našym.

9 Кіраўнік

1. Праўду кажу ў Хрысьце, ня хлушу, сьведчыць мне сумленьне маё ў Духу Сьвятым,

Praǔdu kažu ǔ Hrys′ce, nâ hlušu, s′vedčyc′ mne sumlen′ne maë ǔ Duhu S′vâtym,

2. што вялікі мне смутак і няспынная болесьць сэрцу майму:

što vâlìkì mne smutak ì nâspynnaâ boles′c′ sèrcu majmu:

3. я хацеў бы сам быць адлучаны ад Хрыста за братоў маіх, родных мне па плоці;

â haceǔ by sam byc′ adlučany ad Hrysta za bratoǔ maìh, rodnyh mne pa plocì;

4. гэта азначае, Ізраільцян, якім належаць усынаўленьне і слава, і запаветы і заканадаўства, і набажэнства і абяцаньні;

gèta aznačae, Ìzraìl′cân, âkìm naležac′ usynaǔlen′ne ì slava, ì zapavety ì zakanadaǔstva, ì nabažènstva ì abâcan′nì;

5. іхнія і бацькі, і ад іх Хрыстос па плоці, існы над ўсім Бог, дабраславёны навекі, амін.

ìhnìâ ì bac′kì, ì ad ìh Hrystos pa plocì, ìsny nad ǔsìm Bog, dabraslavëny navekì, amìn.

6. Але ня тое, каб слова Божае ня спраўдзілася. Бо ня ўсе тыя Ізраільцяне, якія ад Ізраіля,

Ale nâ toe, kab slova Božae nâ spraǔdzìlasâ. Bo nâ ǔse tyâ Ìzraìl′câne, âkìâ ad Ìzraìlâ,

7. і ня ўсе дзеці Абрагамавыя, якія ад семені ягонага; а (сказана): "у Ісааку назавецца табе семя".

ì nâ ǔse dzecì Abragamavyâ, âkìâ ad semenì âgonaga; a (skazana): "u Ìsaaku nazavecca tabe semâ".

8. Гэта значыцца, ня плоцкія дзеці - дзеці Божыя; а дзеці абяцаньня прызнаюцца за семя.

Gèta značycca, nâ plockìâ dzecì - dzecì Božyâ; a dzecì abâcan′nâ pryznaûcca za semâ.

9. А слова абяцаньня такое: "у гэты самы час прыйду, а ў Сары будзе сын".

A slova abâcan′nâ takoe: "u gèty samy čas pryjdu, a ǔ Sary budze syn".

10. І не адно гэта; а гэтак сама было і з Рэбэкаю, калі яна зачала ў адзін час двух сыноў ад Ісаака, бацькі нашага;

Ì ne adno gèta; a gètak sama bylo ì z Rèbèkaû, kalì âna začala ǔ adzìn čas dvuh synoǔ ad Ìsaaka, bac′kì našaga;

11. бо калі яны яшчэ не нарадзіліся і не зрабілі нічога добрага альбо благога (каб у пастанове Бог быў вольны выбіраць

bo kalì âny âščè ne naradzìlìsâ ì ne zrabìlì nìčoga dobraga al′bo blagoga (kab u pastanove Bog byǔ vol′ny vybìrac′

12. залежна не ад учынкаў, а ад Таго, Хто кліча), - сказана было ёй: "большы будзе ў паслужэньні ў меншага",

zaležna ne ad učynkaǔ, a ad Tago, Hto klìča), - skazana bylo ëj: "bol′šy budze ǔ paslužèn′nì ǔ menšaga",

13. як і напісана: "Якава Я палюбіў, а Ісава зьненавідзеў".

âk ì napìsana: "Âkava Â palûbìǔ, a Ìsava z′nenavìdzeǔ".

14. Што ж скажам? Няўжо несправядлівасьць у Бога? Зусім не!

Što ž skažam? Nâǔžo nespravâdlìvas′c′ u Boga? Zusìm ne!

15. Бо Ён кажа Майсею: "каго мілаваць, памілую; каго шкадаваць, пашкадую".

Bo Ën kaža Majseû: "kago mìlavac′, pamìluû; kago škadavac′, paškaduû".

16. Дык вось, памілаваньне залежыць не ад таго, хто хоча і імкнецца, а ад Бога, Які мілуе.

Dyk vos′, pamìlavan′ne zaležyc′ ne ad tago, hto hoča ì ìmknecca, a ad Boga, Âkì mìlue.

17. Бо Пісаньне кажа фараону: "На тое Я і паставіў цябе, каб паказаць над табою сілу Маю, і каб прапаведана было імя Маё па ўсёй зямлі".

Bo Pìsan′ne kaža faraonu: "Na toe Â ì pastavìǔ câbe, kab pakazac′ nad taboû sìlu Maû, ì kab prapavedana bylo ìmâ Maë pa ǔsëj zâmlì".

18. Дык вось, каго хоча, мілуе; а каго хоча, робіць жорсткім.

Dyk vos′, kago hoča, mìlue; a kago hoča, robìc′ žorstkìm.

19. Ты скажаш мне: за што ж яшчэ дакарае? Бо хто ўсупрацівіцца волі Ягонай?

Ty skažaš mne: za što ž âščè dakarae? Bo hto ǔsupracìvìcca volì Âgonaj?

20. А ты хто, чалавеча, што спрачаешся з Богам? Ці скажа творыва творцу: навошта ты мяне так зрабіў?

A ty hto, čalaveča, što spračaešsâ z Bogam? Cì skaža tvoryva tvorcu: navošta ty mâne tak zrabìǔ?

21. Ці ж ня мае ганчар улады над глінаю, каб з таго самага месіва зрабіць адзін посуд на ганаровае ўжываньне, а другі - на буднае?

Cì ž nâ mae gančar ulady nad glìnaû, kab z tago samaga mesìva zrabìc′ adzìn posud na ganarovae ǔžyvan′ne, a drugì - na budnae?

22. Што ж, калі Бог, хочучы паказаць гнеў і явіць магутнасьць Сваю, зь вялікай і доўгай цярплівасьцю пераносіў сасуды гневу, угатаваныя на пагібель,

Što ž, kalì Bog, hočučy pakazac′ gneǔ ì âvìc′ magutnas′c′ Svaû, z′ vâlìkaj ì doǔgaj cârplìvas′cû peranosìǔ sasudy gnevu, ugatavanyâ na pagìbel′,

23. каб разам выявіць багацьце славы Сваёй над посудамі міласэрнасьці, якія Ён падрыхтаваў для славы, -

kab razam vyâvìc′ bagac′ce slavy Svaëj nad posudamì mìlasèrnas′cì, âkìâ Ën padryhtavaǔ dlâ slavy, -

24. над намі, каго Ён паклікаў ня толькі зь Юдэяў, але і зь язычнікаў?

nad namì, kago Ën paklìkaǔ nâ tol′kì z′ Ûdèâǔ, ale ì z′ âzyčnìkaǔ?

25. Як і ў Асіі кажа: "ня Мой народ назаву Маім народам, і не каханую каханаю".

Âk ì ǔ Asìì kaža: "nâ Moj narod nazavu Maìm narodam, ì ne kahanuû kahanaû".

26. І на тым месцы, дзе сказана ім: "вы ня Мой народ, там названыя будуць сынамі Бога жывога".

Ì na tym mescy, dze skazana ìm: "vy nâ Moj narod, tam nazvanyâ buduc′ synamì Boga žyvoga".

27. А Ісая ўсклікае пра Ізраіля: "хай хоць будуць сыны Ізраіля лікам, як пясок марскі, толькі рэшта ўратуецца;

A Ìsaâ ǔsklìkae pra Ìzraìlâ: "haj hoc′ buduc′ syny Ìzraìlâ lìkam, âk pâsok marskì, tol′kì rèšta ǔratuecca;

28. бо дзею заканчвае і скора вырашыць па праўдзе, дзею рашучую ўчыніць Гасподзь на зямлі"

bo dzeû zakančvae ì skora vyrašyc′ pa praǔdze, dzeû rašučuû ǔčynìc′ Gaspodz′ na zâmlì"

29. і як прадказаў Ісая: "калі б Гасподзь Саваоф не пакінуў нам семені, мы зрабіліся б, як Садома, і былі б падобныя да Гаморы".

ì âk pradkazaǔ Ìsaâ: "kalì b Gaspodz′ Savaof ne pakìnuǔ nam semenì, my zrabìlìsâ b, âk Sadoma, ì bylì b padobnyâ da Gamory".

30. Што ж скажам? Што язычнікі, якія ня шукалі праведнасьці, атрымалі праведнасьць, праведнасьць ад веры;

Što ž skažam? Što âzyčnìkì, âkìâ nâ šukalì pravednas′cì, atrymalì pravednas′c′, pravednas′c′ ad very;

31. а Ізраіль, які шукаў закона праведнасьці, не дайшоў да закона праведнасьці.

a Ìzraìl′, âkì šukaǔ zakona pravednas′cì, ne dajšoǔ da zakona pravednas′cì.

32. Чаму? Таму, што шукалі ня ў веры, а ў дзеях закона; бо спатыкнуліся аб камень спатыкненьня,

Čamu? Tamu, što šukalì nâ ǔ very, a ǔ dzeâh zakona; bo spatyknulìsâ ab kamen′ spatyknen′nâ,

33. як напісана: "вось, кладу ў Сыёне камень спатыкненьня і скалу панады; і хто верыць у Яго, не пасароміцца".

âk napìsana: "vos′, kladu ǔ Syëne kamen′ spatyknen′nâ ì skalu panady; ì hto veryc′ u Âgo, ne pasaromìcca".

10 Кіраўнік

1. Браты! упадабаньне майго сэрца і малітва да Бога за Ізраіля на збавеньне.

Braty! upadaban′ne majgo sèrca ì malìtva da Boga za Ìzraìlâ na zbaven′ne.

2. Бо сьведчу ім, што маюць руплівасьць Божую, а не паводле розуму.

Bo s′vedču ìm, što maûc′ ruplìvas′c′ Božuû, a ne pavodle rozumu.

3. Бо, не разумеючы Божай праведнасьці і імкнучыся паставіць сваю праведнасьць, яны не скарыліся праведнасьці Божай;

Bo, ne razumeûčy Božaj pravednas′cì ì ìmknučysâ pastavìc′ svaû pravednas′c′, âny ne skarylìsâ pravednas′cì Božaj;

4. бо канец закона - Хрыстос, дзеля праведнасьці кожнаму веруючаму.

bo kanec zakona - Hrystos, dzelâ pravednas′cì kožnamu veruûčamu.

5. Майсей піша пра праведнасьць ад закона: "чалавек, які яго выконвае, жыць будзе ім".

Majsej pìša pra pravednas′c′ ad zakona: "čalavek, âkì âgo vykonvae, žyc′ budze ìm".

6. А праведнасьць ад веры так кажа: "не кажы ў сэрцы тваім: хто ўзыдзе на неба?" - каб Хрыста зьвесьці;

A pravednas′c′ ad very tak kaža: "ne kažy ǔ sèrcy tvaìm: hto ǔzydze na neba?" - kab Hrysta z′ves′cì;

7. альбо: "хто сыдзе ў бездань?" - каб Хрыста зь мёртвых узьвесьці.

al′bo: "hto sydze ǔ bezdan′?" - kab Hrysta z′ mërtvyh uz′ves′cì.

8. А што кажа Пісаньне? "Блізка да цябе слова, у вуснах тваіх і ў сэрцы тваім" - слова веры, якое прапаведуем.

A što kaža Pìsan′ne? "Blìzka da câbe slova, u vusnah tvaìh ì ǔ sèrcy tvaìm" - slova very, âkoe prapaveduem.

9. Бо калі вуснамі тваімі будзеш вызнаваць Ісуса за Госпада і сэрцам тваім верыць, што Бог уваскрэсіў Яго зь мёртвых, ты выратуешся;

Bo kalì vusnamì tvaìmì budzeš vyznavac′ Ìsusa za Gospada ì sèrcam tvaìm veryc′, što Bog uvaskrèsìǔ Âgo z′ mërtvyh, ty vyratuešsâ;

10. бо сэрцам вераць дзеля праведнасьці, а вуснамі вызнаюць на збавеньне.

bo sèrcam verac′ dzelâ pravednas′cì, a vusnamì vyznaûc′ na zbaven′ne.

11. Бо Пісаньне кажа: "кожны, хто верыць у Яго, не пасаромлены будзе".

Bo Pìsan′ne kaža: "kožny, hto veryc′ u Âgo, ne pasaromleny budze".

12. Тут няма розьніцы паміж Юдэем і Элінам, бо адзін Гасподзь ва ўсіх, шчодры да ўсіх, хто Яго заклікае.

Tut nâma roz′nìcy pamìž Ûdèem ì Èlìnam, bo adzìn Gaspodz′ va ǔsìh, ščodry da ǔsìh, hto Âgo zaklìkae.

13. Бо "кожны, хто пакліча імя Госпада, уратуецца".

Bo "kožny, hto paklìča ìmâ Gospada, uratuecca".

14. Але як паклікаць Таго, у Каго ня ўверавалі? як верыць у Таго, пра Каго ня чулі? як пачуць без прапаведніка?

Ale âk paklìkac′ Tago, u Kago nâ ǔveravalì? âk veryc′ u Tago, pra Kago nâ čulì? âk pačuc′ bez prapavednìka?

15. І як прапаведаваць, калі ня будзе пасланых? як напісана: "якія прыгожыя ногі ў вястуноў міру, вястуноў добрай весткі!"

Ì âk prapavedavac′, kalì nâ budze paslanyh? âk napìsana: "âkìâ prygožyâ nogì ǔ vâstunoǔ mìru, vâstunoǔ dobraj vestkì!"

16. Але ня ўсе паслухаліся зьвеставаньня. Бо Ісая кажа: "Госпадзе! хто паверыў пачутаму ад нас?"

Ale nâ ǔse pasluhalìsâ z′vestavan′nâ. Bo Ìsaâ kaža: "Gospadze! hto paveryǔ pačutamu ad nas?"

17. Такім чынам, вера ад слуханьня, а слуханьне - ад слова Божага.

Takìm čynam, vera ad sluhan′nâ, a sluhan′ne - ad slova Božaga.

18. Але пытаюся: хіба яны ня чулі? Наадварот, "па ўсёй зямлі прайшоў голас іхні, і да межаў сусьвету іхнія словы".

Ale pytaûsâ: hìba âny nâ čulì? Naadvarot, "pa ǔsëj zâmlì prajšoǔ golas ìhnì, ì da mežaǔ sus′vetu ìhnìâ slovy".

19. Яшчэ пытаюся: хіба Ізраіль ня ведаў? Першы кажа Майсей: "Я ўзбуджу ў вас рупнасьць не народам, раздражню вас народам бязглуздым".

Âščè pytaûsâ: hìba Ìzraìl′ nâ vedaǔ? Peršy kaža Majsej: "Â ǔzbudžu ǔ vas rupnas′c′ ne narodam, razdražnû vas narodam bâzgluzdym".

20. А Ісая сьмела маўляе: "Мяне знайшлі тыя, хто ня шукаў Мяне, Я адкрыўся тым, хто ня пытаўся пра Мяне".

A Ìsaâ s′mela maǔlâe: "Mâne znajšlì tyâ, hto nâ šukaǔ Mâne, Â adkryǔsâ tym, hto nâ pytaǔsâ pra Mâne".

21. А пра Ізраіля кажа: "цэлы дзень Я працягваў рукі Мае да люду няслухмянага і ўпарцістага".

A pra Ìzraìlâ kaža: "cèly dzen′ Â pracâgvaǔ rukì Mae da lûdu nâsluhmânaga ì ǔparcìstaga".

11 Кіраўнік

1. Дык вось пытаюся: няўжо Бог адкінуў народ Свой? Зусім не. Бо і я Ізраільцянін, ад семені Абрагамавага, з роду Веньямінавага.

Dyk vos′ pytaûsâ: nâǔžo Bog adkìnuǔ narod Svoj? Zusìm ne. Bo ì â Ìzraìl′cânìn, ad semenì Abragamavaga, z rodu Ven′âmìnavaga.

2. Не адкінуў Бог народу Свайго, які Ён наперад ведаў. Хіба ня ведаеце, што кажа Пісаньне пра Ільлю? Як ён скардзіцца Богу на Ізраіля, кажучы:

Ne adkìnuǔ Bog narodu Svajgo, âkì Ën naperad vedaǔ. Hìba nâ vedaece, što kaža Pìsan′ne pra Ìl′lû? Âk ën skardzìcca Bogu na Ìzraìlâ, kažučy:

3. Госпадзе! прарокаў Тваіх забілі, ахвярнікі Твае зруйнавалі; застаўся я адзін, і маёй душы шукаюць.

"Gospadze! prarokaǔ Tvaìh zabìlì, ahvârnìkì Tvae zrujnavalì; zastaǔsâ â adzìn, ì maëj dušy šukaûc′".

4. Што ж кажа яму (Божы) адказ? "Я захаваў Сабе сем тысяч чалавек, якія ня схілілі каленяў перад Ваалам".

Što ž kaža âmu (Božy) adkaz? "Â zahavaǔ Sabe sem tysâč čalavek, âkìâ nâ shìlìlì kalenâǔ perad Vaalam".

5. Так і ў сёньняшні час, пасьля выбраньня мілаты, захавалася рэшта.

Tak ì ǔ sën′nâšnì čas, pas′lâ vybran′nâ mìlaty, zahavalasâ rèšta.

6. Але, калі паводле мілаты, дык не паводле дзеяў; інакш мілата ня была б ужо мілатою. А калі паводле дзеяў, дык гэта ўжо не мілата; інакш дзея ня ёсьць ужо дзея.

Ale, kalì pavodle mìlaty, dyk ne pavodle dzeâǔ; ìnakš mìlata nâ byla b užo mìlatoû. A kalì pavodle dzeâǔ, dyk gèta ǔžo ne mìlata; ìnakš dzeâ nâ ës′c′ užo dzeâ.

7. А што? Ізраіль, чаго шукае, таго не атрымаў; а выбраныя атрымалі, а астатнія ажарсьцьвелі,

A što? Ìzraìl′, čago šukae, tago ne atrymaǔ; a vybranyâ atrymalì, a astatnìâ ažars′c′velì,

8. як напісана: "Бог даў ім дух усыпленьня, вочы, якімі ня бачаць, і вушы, якімі ня чуюць, аж да гэтага дня".

âk napìsana: "Bog daǔ ìm duh usyplen′nâ, vočy, âkìmì nâ bačac′, ì vušy, âkìmì nâ čuûc′, až da gètaga dnâ".

9. І Давід кажа: "хай будзе трапеза іхняй сеткай, цянётамі і пятлёю на расплату ім;

Ì Davìd kaža: "haj budze trapeza ìhnâj setkaj, cânëtamì ì pâtlëû na rasplatu ìm;

10. хай запамрочацца іхнія вочы, каб ня бачылі, і хрыбет іхні хай сагнецца назаўсёды".

haj zapamročacca ìhnìâ vočy, kab nâ bačylì, ì hrybet ìhnì haj sagnecca nazaǔsëdy".

11. І вось, я пытаюся: няўжо яны спатыкнуліся, каб зусім упасьці? Зусім не! Але ад іхняга падзеньня выратаваньне язычнікам, каб абудзіць у іх рупнасьць.

Ì vos′, â pytaûsâ: nâǔžo âny spatyknulìsâ, kab zusìm upas′cì? Zusìm ne! Ale ad ìhnâga padzen′nâ vyratavan′ne âzyčnìkam, kab abudzìc′ u ìh rupnas′c′.

12. Калі ж падзеньне іхняе - багацьце сьвету, і зьмізарненьне іхняе - багацьце язычнікам, дык тым большая паўната іхняя.

Kalì ž padzen′ne ìhnâe - bagac′ce s′vetu, ì z′mìzarnen′ne ìhnâe - bagac′ce âzyčnìkam, dyk tym bol′šaâ paǔnata ìhnââ.

13. Вам кажу, язычнікам: як апостал язычнікаў, я праслаўляю служэньне маё;

Vam kažu, âzyčnìkam: âk apostal âzyčnìkaǔ, â praslaǔlâû služèn′ne maë;

14. ці не абуджу руплівасьць у братах маіх па плоці і ці не ўратую некаторых зь іх?

cì ne abudžu ruplìvas′c′ u bratah maìh pa plocì ì cì ne ǔratuû nekatoryh z′ ìh?

15. Бо, калі адкіданьне іх ёсьць замірэньне сьвету, дык што будзе прыняцьце, як ня жыцьцё зь мёртвых?

Bo, kalì adkìdan′ne ìh ës′c′ zamìrèn′ne s′vetu, dyk što budze prynâc′ce, âk nâ žyc′cë z′ mërtvyh?

16. Калі пачатак сьвяты, дык і цэлае, і калі корань сьвяты, дык і вецьце.

Kalì pačatak s′vâty, dyk ì cèlae, ì kalì koran′ s′vâty, dyk ì vec′ce.

17. Калі ж некаторыя галіны адламаліся, а ты, дзікая аліва, прышчапілася на месца іхняе і сталася супольніцай кораня і соку алівы,

Kalì ž nekatoryâ galìny adlamalìsâ, a ty, dzìkaâ alìva, pryščapìlasâ na mesca ìhnâe ì stalasâ supol′nìcaj koranâ ì soku alìvy,

18. дык не заносься перад галінамі; а калі заносішся, ведай, што ня ты корань трымаеш, а корань - цябе.

dyk ne zanos′sâ perad galìnamì; a kalì zanosìšsâ, vedaj, što nâ ty koran′ trymaeš, a koran′ - câbe.

19. Скажаш: галіны адламаліся, каб мне прышчапіцца.

Skažaš: galìny adlamalìsâ, kab mne pryščapìcca.

20. Добра. Яны адламаліся зь няверства, а ты трымаешся вераю; ня мудруй высока, а бойся.

Dobra. Âny adlamalìsâ z′ nâverstva, a ty trymaešsâ veraû; nâ mudruj vysoka, a bojsâ.

21. Бо калі Бог не пашкадаваў прыродных галін, дык глядзі, ці пашкадуе цябе.

Bo kalì Bog ne paškadavaǔ pryrodnyh galìn, dyk glâdzì, cì paškadue câbe.

22. Дык вось бачыш даброць і строгасьць Божую: строгасьць да адпалых, а даброць да цябе, калі жыцьмеш у даброці Божай, інакш і ты будзеш адцяты.

Dyk vos′ bačyš dabroc′ ì strogas′c′ Božuû: strogas′c′ da adpalyh, a dabroc′ da câbe, kalì žyc′meš u dabrocì Božaj, ìnakš ì ty budzeš adcâty.

23. Але і тыя, калі не застануцца ў няверстве, прышчэпяцца, бо Бог мае моц зноў прышчапіць іх.

Ale ì tyâ, kalì ne zastanucca ǔ nâverstve, pryščèpâcca, bo Bog mae moc znoǔ pryščapìc′ ìh.

24. Бо калі ты адцяты ад прыроднай дзічкі-алівы, і не па прыродзе прышчапіўся да высакароднай алівы, дык тым болей гэтыя прыродныя прышчэпяцца да сваёй алівы.

Bo kalì ty adcâty ad pryrodnaj dzìčkì-alìvy, ì ne pa pryrodze pryščapìǔsâ da vysakarodnaj alìvy, dyk tym bolej gètyâ pryrodnyâ pryščèpâcca da svaëj alìvy.

25. Бо не хачу пакінуць вас, браты, у патайноце гэтай (каб вы не задаваліся дужа сабою), што ажарсьцьвеньне спасьцігла Ізраіля часткова, да той пары, пакуль ня ўвойдуць усе язычнікі,

Bo ne haču pakìnuc′ vas, braty, u patajnoce gètaj (kab vy ne zadavalìsâ duža saboû), što ažars′c′ven′ne spas′cìgla Ìzraìlâ častkova, da toj pary, pakul′ nâ ǔvojduc′ use âzyčnìkì,

26. і так увесь Ізраіль уратуецца, як напісана: "прыйдзе з Сыёна Збаўца і адверне бязбожнасьць ад Якава;

ì tak uves′ Ìzraìl′ uratuecca, âk napìsana: "pryjdze z Syëna Zbaǔca ì adverne bâzbožnas′c′ ad Âkava;

27. і гэта запавет ім ад Мяне, калі здыму зь іх грахі іхнія".

ì gèta zapavet ìm ad Mâne, kalì zdymu z′ ìh grahì ìhnìâ".

28. Што да Дабравесьця, дык яны ворагі вам; а што да выбраньня любасьнікі Божыя ад бацькоў;

Što da Dabraves′câ, dyk âny voragì vam; a što da vybran′nâ lûbas′nìkì Božyâ ad bac′koǔ;

29. бо дары і пакліканьне Божае - адмяніць нельга.

bo dary ì paklìkan′ne Božae - admânìc′ nel′ga.

30. Як і вы колісь былі нслухі ў Бога, а цяпер памілаваныя, празь непаслушэнства іхняе, -

Âk ì vy kolìs′ bylì nsluhì ǔ Boga, a câper pamìlavanyâ, praz′ nepaslušènstva ìhnâe, -

31. так і яны цяпер неслухі на памілаваньне ваша, каб і самім быць памілаванымі.

tak ì âny câper nesluhì na pamìlavan′ne vaša, kab ì samìm byc′ pamìlavanymì.

32. Бо ўсіх замкнуў Бог у непаслушэнства, каб усіх памілаваць.

Bo ǔsìh zamknuǔ Bog u nepaslušènstva, kab usìh pamìlavac′.

33. О, бездань багацьця і мудрасьці і веданьня Божага! якія неспасьцігальныя суды Ягоныя і недасьледныя шляхі Ягоныя!

O, bezdan′ bagac′câ ì mudras′cì ì vedan′nâ Božaga! âkìâ nespas′cìgal′nyâ sudy Âgonyâ ì nedas′lednyâ šlâhì Âgonyâ!

34. "Бо хто спазанаў розум Гасподні? Або хто дарадца Яму?

"Bo hto spazanaǔ rozum Gaspodnì? Abo hto daradca Âmu?

35. Або хто даў Яму наперад, каб Ён мусіў аддаць?"

Abo hto daǔ Âmu naperad, kab Ën musìǔ addac′?"

36. Бо ўсё зь Яго, празь Яго і да Яго. Яму слава навекі вякоў. Амін.

Bo ǔsë z′ Âgo, praz′ Âgo ì da Âgo. Âmu slava navekì vâkoǔ. Amìn.

12 Кіраўнік

1. І вось, прашу вас, браты, міласэрнасьцю Божай, аддавайце целы вашыя ў ахвяру жывую, сьвятую, Богу спадобную: на разумнае служэньне ваша;

Ì vos′, prašu vas, braty, mìlasèrnas′cû Božaj, addavajce cely vašyâ ǔ ahvâru žyvuû, s′vâtuû, Bogu spadobnuû: na razumnae služèn′ne vaša;

2. і не прыстастоўвайцеся да веку гэтага, а пераўтварайцеся абнаўленьнем розуму вашага, каб вам спазнаваць што (ёсьць) воля Божая, добрая, прыемная і дасканалая.

ì ne prystastoǔvajcesâ da veku gètaga, a peraǔtvarajcesâ abnaǔlen′nem rozumu vašaga, kab vam spaznavac′ što (ës′c′) volâ Božaâ, dobraâ, pryemnaâ ì daskanalaâ.

3. Па дадзенай мне мілаце, кожнаму з вас кажу: ня думайце пра сябе больш, чым трэба думаць; а думайце сьціпла, у меру веры, якое кожнаму Бог удзяліў.

Pa dadzenaj mne mìlace, kožnamu z vas kažu: nâ dumajce pra sâbe bol′š, čym trèba dumac′; a dumajce s′cìpla, u meru very, âkoe kožnamu Bog udzâlìǔ.

4. Бо як у адным целе ў нас многа чэлесаў, але не ва ўсіх чэлесаў адно і тое самае прызначэньне,

Bo âk u adnym cele ǔ nas mnoga čèlesaǔ, ale ne va ǔsìh čèlesaǔ adno ì toe samae pryznačèn′ne,

5. так і мы многія складаем адно цела ў Хрысьце, а паасобку адно аднаго чэлесы.

tak ì my mnogìâ skladaem adno cela ǔ Hrys′ce, a paasobku adno adnago čèlesy.

6. І як па дадзенай нам мілаце, маем розныя здольнасьці, дык, калі гэта прароцтва - прароч у згодзе зь вераю;

Ì âk pa dadzenaj nam mìlace, maem roznyâ zdol′nas′cì, dyk, kalì gèta praroctva - praroč u zgodze z′ veraû;

7. калі маеш служэньне, служы; калі настаўнік, вучы;

kalì maeš služèn′ne, služy; kalì nastaǔnìk, vučy;

8. калі суцешнік, суцяшай; калі раздаеш, раздавай у шчырасьці; калі начальнік, начальнічай дбайна; калі дабрачынец - дабрачынь з прыязнасьцю.

kalì sucešnìk, sucâšaj; kalì razdaeš, razdavaj u ščyras′cì; kalì načal′nìk, načal′nìčaj dbajna; kalì dabračynec - dabračyn′ z pryâznas′cû.

9. Любоў хай будзе някрывадушная; цурайцеся зла, гарнецеся да дабра;

Lûboǔ haj budze nâkryvadušnaâ; curajcesâ zla, garnecesâ da dabra;

10. пяшчотна любеце адно аднаго братняю любоўю; пашанлівасьцю адно аднаго запабягайце;

pâščotna lûbece adno adnago bratnâû lûboǔû; pašanlìvas′cû adno adnago zapabâgajce;

11. у руплівасьці ня слабніце; духам успалымняйцеся; Госпаду служэце;

u ruplìvas′cì nâ slabnìce; duham uspalymnâjcesâ; Gospadu služèce;

12. суцяшайцеся надзеяю, у смутку будзьце цярплівыя, у малітве трывалыя;

sucâšajcesâ nadzeâû, u smutku budz′ce cârplìvyâ, u malìtve tryvalyâ;

13. у патрэбах сьвятых бярэце ўдзел; дбайце пра гасьціннасьць да прышэльцаў;

u patrèbah s′vâtyh bârèce ǔdzel; dbajce pra gas′cìnnas′c′ da pryšèl′caǔ;

14. дабраслаўляйце ганіцеляў вашых; дабраслаўляйце, а не праклінайце.

dabraslaǔlâjce ganìcelâǔ vašyh; dabraslaǔlâjce, a ne praklìnajce.

15. Радуйцеся з тымі, хто радуецца, і плачце з тымі, хто плача.

Radujcesâ z tymì, hto raduecca, ì plačce z tymì, hto plača.

16. Будзьце аднамысныя паміж сабою; ня мудруйце высока, а ідзеце сьледам за паслухмянымі; ня мройце пра сябе;

Budz′ce adnamysnyâ pamìž saboû; nâ mudrujce vysoka, a ìdzece s′ledam za pasluhmânymì; nâ mrojce pra sâbe;

17. нікому не плацеце злом за зло, а дбайце пра добрае перад усімі людзьмі.

nìkomu ne placece zlom za zlo, a dbajce pra dobrae perad usìmì lûdz′mì.

18. Калі можна, і ад вас тое залежыць, будзьце ў згодзе з усімі людзьмі.

Kalì možna, ì ad vas toe zaležyc′, budz′ce ǔ zgodze z usìmì lûdz′mì.

19. Ня помсьціцеся за сябе, любасныя, а дайце месца гневу Божаму. Бо напісана: "Мне помста, Я адплачу", кажа Гасподзь.

Nâ poms′cìcesâ za sâbe, lûbasnyâ, a dajce mesca gnevu Božamu. Bo napìsana: "Mne pomsta, Â adplaču", kaža Gaspodz′.

20. Дык вось, калі твой вораг галодны, накармі яго; калі асьмяглы, напаі яго: бо, робячы гэта, ты зьбярэш на галаву ягоную распаленае вугольле.

Dyk vos′, kalì tvoj vorag galodny, nakarmì âgo; kalì as′mâgly, napaì âgo: bo, robâčy gèta, ty z′bârèš na galavu âgonuû raspalenae vugol′le.

21. Ня будзь пераможаны злом, а перамагай зло дабром.

Nâ budz′ peramožany zlom, a peramagaj zlo dabrom.

13 Кіраўнік

1. Кожная душа няхай скараецца вышэйшым уладам; бо няма ўлады не ад Бога; а ўлады, якія існуюць, ад Бога ўстаноўлены.

Kožnaâ duša nâhaj skaraecca vyšèjšym uladam; bo nâma ǔlady ne ad Boga; a ǔlady, âkìâ ìsnuûc′, ad Boga ǔstanoǔleny.

2. Таму той, хто супрацівіцца ўладзе, супрацівіцца Божаму пастанаўленьню; а тыя, што супрацівяцца, самі наклічуць на сябе асуду.

Tamu toj, hto supracìvìcca ǔladze, supracìvìcca Božamu pastanaǔlen′nû; a tyâ, što supracìvâcca, samì naklìčuc′ na sâbe asudu.

3. Бо начальнікі страшныя не для добрых дзеяў, а для ліхіх. Ці хочаш не баяцца ўлады? Рабі дабро, і дастанеш пахвалы ад яе;

Bo načal′nìkì strašnyâ ne dlâ dobryh dzeâǔ, a dlâ lìhìh. Cì hočaš ne baâcca ǔlady? Rabì dabro, ì dastaneš pahvaly ad âe;

4. бо начальнік ёсьць Божы слуга, табе на дабро. А калі робіш зло, бойся, бо ён нездарма трымае меч: ён - Божы слуга, які помсьціць і карае таго, хто ўчыняе ліхое.

bo načal′nìk ës′c′ Božy sluga, tabe na dabro. A kalì robìš zlo, bojsâ, bo ën nezdarma trymae meč: ën - Božy sluga, âkì poms′cìc′ ì karae tago, hto ǔčynâe lìhoe.

5. І таму трэба скарацца ня толькі з страху перад карай, але і з сумленьня.

Ì tamu trèba skaracca nâ tol′kì z strahu perad karaj, ale ì z sumlen′nâ.

6. На тое вы і падаткі плаціце; бо яны Божыя слугі, за гэтым пільна дасочваюць.

Na toe vy ì padatkì placìce; bo âny Božyâ slugì, za gètym pìl′na dasočvaûc′.

7. Дык вось, аддавайце кожнаму належнае; каму падатак, падатак; каму мыта, мыту; каму страх, страх; каму гонар, гонар.

Dyk vos′, addavajce kožnamu naležnae; kamu padatak, padatak; kamu myta, mytu; kamu strah, strah; kamu gonar, gonar.

8. Не заставайцеся запазычанцамі нікому ні ў чым, акрамя ўзаемнай любові; бо хто любіць другога, выканаў закон.

Ne zastavajcesâ zapazyčancamì nìkomu nì ǔ čym, akramâ ǔzaemnaj lûbovì; bo hto lûbìc′ drugoga, vykanaǔ zakon.

9. Бо запаведзі: не распусьнічай, не забівай, ня крадзь, ня сьведчы ілжыва, не зажадай чужога, і ўсе іншыя ляжаць у гэтым слове: любі блізкага твайго, як самога сябе.

Bo zapavedzì: ne raspus′nìčaj, ne zabìvaj, nâ kradz′, nâ s′vedčy ìlžyva, ne zažadaj čužoga, ì ǔse ìnšyâ lâžac′ u gètym slove: lûbì blìzkaga tvajgo, âk samoga sâbe.

10. Любоў ня робіць блізкаму зла; дык вось любоў ёсьць выкананьне закона.

Lûboǔ nâ robìc′ blìzkamu zla; dyk vos′ lûboǔ ës′c′ vykanan′ne zakona.

11. Так рабеце, ведаючы час, што пара ўжо нам прачнуцца ад сну. Бо сёньня бліжэй да нас выратаваньне, чым тады, калі мы ўверавалі.

Tak rabece, vedaûčy čas, što para ǔžo nam pračnucca ad snu. Bo sën′nâ blìžèj da nas vyratavan′ne, čym tady, kalì my ǔveravalì.

12. Ноч прайшла, а дзень наблізіўся: дык вось, адкінем дзеі цямна і апранемся ў зброю сьвятла.

Noč prajšla, a dzen′ nablìzìǔsâ: dyk vos′, adkìnem dzeì câmna ì apranemsâ ǔ zbroû s′vâtla.

13. Як удзень, будзем паводзіць сябе прыстойна: ні ў аб'ядзеньні і п'янстве, ні ў распусьце і блудзе, ні ў свары і зайздрасьці;

Âk udzen′, budzem pavodzìc′ sâbe prystojna: nì ǔ ab'âdzen′nì ì p'ânstve, nì ǔ raspus′ce ì bludze, nì ǔ svary ì zajzdras′cì;

14. але апранецеся ў Госпада (нашага) Ісуса Хрыста, і клопат пра цела не ператварайце ў пахаценьні.

ale apranecesâ ǔ Gospada (našaga) Ìsusa Hrysta, ì klopat pra cela ne peratvarajce ǔ pahacen′nì.

14 Кіраўнік

1. Нямоглага ў веры прымайце бяз спрэчкі пра погляды ягоныя.

Nâmoglaga ǔ very prymajce bâz sprèčkì pra poglâdy âgonyâ.

2. Бо адзін ўпэўнены, што можна есьці ўсё, а нямоглы есьць гародніну.

Bo adzìn ǔpèǔneny, što možna es′cì ǔsë, a nâmogly es′c′ garodnìnu.

3. Хто есьць, не прыніжай таго, хто ня есьць; і хто ня есьць, не асуджай таго, хто есьць: бо Бог прыняў яго.

Hto es′c′, ne prynìžaj tago, hto nâ es′c′; ì hto nâ es′c′, ne asudžaj tago, hto es′c′: bo Bog prynâǔ âgo.

4. Хто ты, што асуджаеш чужога раба? Перад сваім гаспадаром стаіць ён ці падае; і будзе пастаўлены, бо моцны Бог, каб паставіць яго.

Hto ty, što asudžaeš čužoga raba? Perad svaìm gaspadarom staìc′ ën cì padae; ì budze pastaǔleny, bo mocny Bog, kab pastavìc′ âgo.

5. Адзін адрозьнівае дзень ад дня, а другі мяркуе пра ўсякі дзень аднолькава. Кожны хай будзе цьвёрды ў сваім перакананьні.

Adzìn adroz′nìvae dzen′ ad dnâ, a drugì mârkue pra ǔsâkì dzen′ adnol′kava. Kožny haj budze c′vërdy ǔ svaìm perakanan′nì.

6. Хто лічыцца з днём, дзеля Госпада лічыцца; і хто ня лічыцца з днём, дзеля Госпада ня лічыцца. Хто есьць, дзеля Госпада есьць, бо дзякуе Богу; і хто ня есьць, дзеля Госпада ня есьць і дзякуе Богу.

Hto lìčycca z dnëm, dzelâ Gospada lìčycca; ì hto nâ lìčycca z dnëm, dzelâ Gospada nâ lìčycca. Hto es′c′, dzelâ Gospada es′c′, bo dzâkue Bogu; ì hto nâ es′c′, dzelâ Gospada nâ es′c′ ì dzâkue Bogu.

7. Бо ніхто з нас ня жыве дзеля сябе і ніхто не памірае дзеля сябе.

Bo nìhto z nas nâ žyve dzelâ sâbe ì nìhto ne pamìrae dzelâ sâbe.

8. а ці жывём - дзеля Госпада жывём, ці паміраем - дзеля Госпада паміраем. І таму, ці жывём, ці паміраем, - заўсёды Гасподнія.

a cì žyvëm - dzelâ Gospada žyvëm, cì pamìraem - dzelâ Gospada pamìraem. Ì tamu, cì žyvëm, cì pamìraem, - zaǔsëdy Gaspodnìâ.

9. Бо Хрыстос дзеля таго і памёр і ажыў, каб уладарыць і над мёртвымі і над жывымі.

Bo Hrystos dzelâ tago ì pamër ì ažyǔ, kab uladaryc′ ì nad mërtvymì ì nad žyvymì.

10. А ты чаго асуджаеш брата твайго? Альбо і ты, чаго прыніжаеш брата твайго? Усе мы паўстанем на суд Хрыстовы.

A ty čago asudžaeš brata tvajgo? Al′bo ì ty, čago prynìžaeš brata tvajgo? Use my paǔstanem na sud Hrystovy.

11. Бо напісана: "жыву Я, кажа Гасподзь: перада Мною схіліцца кожны род, і кожнае племя будзе вызнаваць Бога".

Bo napìsana: "žyvu Â, kaža Gaspodz′: perada Mnoû shìlìcca kožny rod, ì kožnae plemâ budze vyznavac′ Boga".

12. Так, кожны з нас за сябе адкажа перад Богам.

Tak, kožny z nas za sâbe adkaža perad Bogam.

13. Ня будзем жа болей судзіць адно аднаго, а лепей памяркуйце пра тое, як бы не даваць нагоды спатыкнуцца альбо спакусіцца.

Nâ budzem ža bolej sudzìc′ adno adnago, a lepej pamârkujce pra toe, âk by ne davac′ nagody spatyknucca al′bo spakusìcca.

14. Я ведаю і ўпэўнены ў Госпадзе Ісусе, што няма нічога ў самім сабе нячыстага; яно нячыстае толькі ў таго, хто што-небудзь лічыць нячыстым.

Â vedaû ì ǔpèǔneny ǔ Gospadze Ìsuse, što nâma nìčoga ǔ samìm sabe nâčystaga; âno nâčystae tol′kì ǔ tago, hto što-nebudz′ lìčyc′ nâčystym.

15. Калі ж за ежу засмучаецца брат твой, дык ты ўжо ня ў любові ходзіш; ня губі тваёю страваю таго, за каго Хрыстос памёр.

Kalì ž za ežu zasmučaecca brat tvoj, dyk ty ǔžo nâ ǔ lûbovì hodzìš; nâ gubì tvaëû stravaû tago, za kago Hrystos pamër.

16. Хай ня зганіцца ваша добрае.

Haj nâ zganìcca vaša dobrae.

17. Бо Царства Божае ня ежа і ня пітво, а праведнасьць і мір і радасьць у Сьвятым Духу.

Bo Carstva Božae nâ eža ì nâ pìtvo, a pravednas′c′ ì mìr ì radas′c′ u S′vâtym Duhu.

18. Хто гэтым служыць Хрысту, той богаспадобны і варты ўхвалы людзкое.

Hto gètym služyc′ Hrystu, toj bogaspadobny ì varty ǔhvaly lûdzkoe.

19. Дык вось, будзем імкнуцца да таго, што служыць міру і ўзаемнай навуцы.

Dyk vos′, budzem ìmknucca da tago, što služyc′ mìru ì ǔzaemnaj navucy.

20. Дзеля ежы ня руйнуй дзеяў Божых: усё чыстае, але блага чалавеку, які есьць зь нядобрым сумленьнем.

Dzelâ ežy nâ rujnuj dzeâǔ Božyh: usë čystae, ale blaga čalaveku, âkì es′c′ z′ nâdobrym sumlen′nem.

21. Лепей ня есьці мяса, ня піць віна і не рабіць нічога такога, ад чаго брат твой спатыкаецца, альбо спакушаецца, альбо зьнемагае.

Lepej nâ es′cì mâsa, nâ pìc′ vìna ì ne rabìc′ nìčoga takoga, ad čago brat tvoj spatykaecca, al′bo spakušaecca, al′bo z′nemagae.

22. Ты маеш веру? май яе сам у сабе, перад Богам. Дабрашчасны, хто не асуджае сябе за тое, што выбірае.

Ty maeš veru? maj âe sam u sabe, perad Bogam. Dabraščasny, hto ne asudžae sâbe za toe, što vybìrae.

23. А хто сумняваецца, калі есьць, асуджаецца, бо не паводле веры; а ўсё, што не паводле веры, грэх.

A hto sumnâvaecca, kalì es′c′, asudžaecca, bo ne pavodle very; a ǔsë, što ne pavodle very, grèh.

24. А Таму, Хто можа сьцьвердзіць вас, паводле зьвеставаньня майго і пропаведзі Ісуса Хрыста, паводле адкрыцьця тайны, пра якую ад вечных часоў маўчалася,

A Tamu, Hto moža s′c′verdzìc′ vas, pavodle z′vestavan′nâ majgo ì propavedzì Ìsusa Hrysta, pavodle adkryc′câ tajny, pra âkuû ad večnyh časoǔ maǔčalasâ,

25. але якая цяпер яўлена і празь Пісаньні прарочыя, па загадзе вечнага Бога, абвешчана ўсім народам для скарэньня іх веры,

ale âkaâ câper âǔlena ì praz′ Pìsan′nì praročyâ, pa zagadze večnaga Boga, abveščana ǔsìm narodam dlâ skarèn′nâ ìh very,

26. адзінаму мудраму Богу, празь Ісуса Хрыста, слава навекі. Амін.

adzìnamu mudramu Bogu, praz′ Ìsusa Hrysta, slava navekì. Amìn.

15 Кіраўнік

1. Мы, моцныя, павінны насіць немачы бясьсілых і не сабе дагаджаць:

My, mocnyâ, pavìnny nasìc′ nemačy bâs′sìlyh ì ne sabe dagadžac′:

2. кожны з нас мусіць дагаджаць блізкаму, на дабро, у навучаньне.

kožny z nas musìc′ dagadžac′ blìzkamu, na dabro, u navučan′ne.

3. Бо і Хрыстос не Сабе дагаджаў, а як напісана: "ліхаслоўе тых, што ліхасловяць Цябе, упала на Мяне".

Bo ì Hrystos ne Sabe dagadžaǔ, a âk napìsana: "lìhasloǔe tyh, što lìhaslovâc′ Câbe, upala na Mâne".

4. А ўсё, што пісана было раней, напісана нам дзеля настаўленьня, каб мы цярплівасьцю і суцяшэньнем зь Пісаньняў захоўвалі надзею.

A ǔsë, što pìsana bylo ranej, napìsana nam dzelâ nastaǔlen′nâ, kab my cârplìvas′cû ì sucâšèn′nem z′ Pìsan′nâǔ zahoǔvalì nadzeû.

5. А Бог цярплівасьці і суцяшэньня няхай дасьць вам быць у аднадумстве паміж сабою, паводле вучэньня Хрыста Ісуса,

A Bog cârplìvas′cì ì sucâšèn′nâ nâhaj das′c′ vam byc′ u adnadumstve pamìž saboû, pavodle vučèn′nâ Hrysta Ìsusa,

6. каб вы аднадушна, адзінымі вуснамі славілі Бога і Айца Госпада нашага Ісуса Хрыста.

kab vy adnadušna, adzìnymì vusnamì slavìlì Boga ì Ajca Gospada našaga Ìsusa Hrysta.

7. Таму прымайце адзін аднаго, як і Хрыстос прыняў вас на славу Божую.

Tamu prymajce adzìn adnago, âk ì Hrystos prynâǔ vas na slavu Božuû.

8. Разумею тое, што Ісус Хрыстос зрабіўся слугою абрэзаных - дзеля ісьціны Божай, каб выканаць абяцанае бацькам,

Razumeû toe, što Ìsus Hrystos zrabìǔsâ slugoû abrèzanyh - dzelâ ìs′cìny Božaj, kab vykanac′ abâcanae bac′kam,

9. а язычнікам - зь літасьці, каб славілі Бога, як напісана: "за тое буду славіць Цябе, (Госпадзе), сярод язычнікаў і буду сьпяваць імені Твайму".

a âzyčnìkam - z′ lìtas′cì, kab slavìlì Boga, âk napìsana: "za toe budu slavìc′ Câbe, (Gospadze), sârod âzyčnìkaǔ ì budu s′pâvac′ ìmenì Tvajmu".

10. І яшчэ сказана: "узьвесялецеся, язычнікі, з народам Ягоным".

Ì âščè skazana: "uz′vesâlecesâ, âzyčnìkì, z narodam Âgonym".

11. І яшчэ: "хвалеце Госпада, усе язычнікі, і праслаўляйце Яго, усе народы".

Ì âščè: "hvalece Gospada, use âzyčnìkì, ì praslaǔlâjce Âgo, use narody".

12. Ісая таксама кажа: "будзе корань Есэеў, і паўстане валодаць народамі; на Яго язычнікі спадзявацца будуць".

Ìsaâ taksama kaža: "budze koran′ Esèeǔ, ì paǔstane valodac′ narodamì; na Âgo âzyčnìkì spadzâvacca buduc′".

13. А Бог надзеі хай напоўніць вас усякай радасьцю і мірам у веры, каб вы, сілаю Духа Сьвятога, узбагаціліся надзеяю.

A Bog nadzeì haj napoǔnìc′ vas usâkaj radas′cû ì mìram u very, kab vy, sìlaû Duha S′vâtoga, uzbagacìlìsâ nadzeâû.

14. І сам я пэўны за вас, браты мае, што і вы поўныя даброці, поўныя ўсякага веданьня і можаце настаўляць адно аднаго;

Ì sam â pèǔny za vas, braty mae, što ì vy poǔnyâ dabrocì, poǔnyâ ǔsâkaga vedan′nâ ì možace nastaǔlâc′ adno adnago;

15. але пісаў вам, браты, з пэўнай адвагаю, часткова як бы ў напамін вам, паводле дадзенай мне ад Бога мілаты

ale pìsaǔ vam, braty, z pèǔnaj advagaû, častkova âk by ǔ napamìn vam, pavodle dadzenaj mne ad Boga mìlaty

16. быць слугою Ісуса Хрыста ў язычнікаў і выконваць сьвяшэнную службу зьвеставаньня Божага, каб гэтае прынашэньне язычнікаў, асьвечанае Духам Сьвятым, было спадобнае Богу.

byc′ slugoû Ìsusa Hrysta ǔ âzyčnìkaǔ ì vykonvac′ s′vâšènnuû službu z′vestavan′nâ Božaga, kab gètae prynašèn′ne âzyčnìkaǔ, as′večanae Duham S′vâtym, bylo spadobnae Bogu.

17. І вось, я магу пахваліцца ў Ісусе Хрысьце тым, што ідзе ад Бога;

Ì vos′, â magu pahvalìcca ǔ Ìsuse Hrys′ce tym, što ìdze ad Boga;

18. бо не адважуся сказаць што-небудзь такое, чаго ня ўчыніў Хрыстос празь мяне, у скарэньні язычнікаў у веру, словам і ўчынкам,

bo ne advažusâ skazac′ što-nebudz′ takoe, čago nâ ǔčynìǔ Hrystos praz′ mâne, u skarèn′nì âzyčnìkaǔ u veru, slovam ì ǔčynkam,

19. сілаю азнакаў і цудаў, сілаю Духа Божага, так што зьвеставаньне Хрыстовае пашырана мною ад Ерусаліма і навакольляў да Ілірыка.

sìlaû aznakaǔ ì cudaǔ, sìlaû Duha Božaga, tak što z′vestavan′ne Hrystovae pašyrana mnoû ad Erusalìma ì navakol′lâǔ da Ìlìryka.

20. Пры тым я стараўся зьвеставаць ня там, дзе ўжо было вядомае імя Хрыстовае, каб не будаваць на чужым падмурку,

Pry tym â staraǔsâ z′vestavac′ nâ tam, dze ǔžo bylo vâdomae ìmâ Hrystovae, kab ne budavac′ na čužym padmurku,

21. а як напісана: "каму пра Яго не абвяшчалася, убачаць, і тыя, што ня чулі, уведаюць".

a âk napìsana: "kamu pra Âgo ne abvâščalasâ, ubačac′, ì tyâ, što nâ čulì, uvedaûc′".

22. Якраз гэта шмат разоў перашкаджала мне прыйсьці да вас.

Âkraz gèta šmat razoǔ peraškadžala mne pryjs′cì da vas.

23. А сёньня, ня маючы такое справы ў гэтых краінах, а з даўніх гадоў жадаючы прыйсьці да вас,

A sën′nâ, nâ maûčy takoe spravy ǔ gètyh kraìnah, a z daǔnìh gadoǔ žadaûčy pryjs′cì da vas,

24. як толькі выпраўлюся ў Іспанію, прыйду да вас. Бо спадзяюся, што, праходзячы, пабачуся з вамі, і што вы праводзіце мяне туды, як толькі нацешуся лучнасьцю з вамі, хоць трохі.

âk tol′kì vypraǔlûsâ ǔ Ìspanìû, pryjdu da vas. Bo spadzâûsâ, što, prahodzâčy, pabačusâ z vamì, ì što vy pravodzìce mâne tudy, âk tol′kì nacešusâ lučnas′cû z vamì, hoc′ trohì.

25. А цяпер я іду ў Ерусалім, каб паслужыць сьвятым;

A câper â ìdu ǔ Erusalìm, kab paslužyc′ s′vâtym;

26. бо Македонія і Ахая рупяцца нешта ўдзяліць бедным сярод сьвятых у Ерусаліме.

bo Makedonìâ ì Ahaâ rupâcca nešta ǔdzâlìc′ bednym sârod s′vâtyh u Erusalìme.

27. Рупяцца, ды і вінаватыя яны перад імі. Бо, калі язычнікі зрабіліся ўдзельнікамі ў іх духоўным, дык павінны і ім паслужыць у цялесным.

Rupâcca, dy ì vìnavatyâ âny perad ìmì. Bo, kalì âzyčnìkì zrabìlìsâ ǔdzel′nìkamì ǔ ìh duhoǔnym, dyk pavìnny ì ìm paslužyc′ u câlesnym.

28. Выканаўшы гэта і верна перадаўшы ім гэты плод рупнасьці, я выпраўлюся праз вашыя мясьціны ў Іспанію,

Vykanaǔšy gèta ì verna peradaǔšy ìm gèty plod rupnas′cì, â vypraǔlûsâ praz vašyâ mâs′cìny ǔ Ìspanìû,

29. і ўпэўнены, што калі прыйду да вас, дык прыйду з поўным дабраславеньнем зьвеставаньня Хрыстовага.

ì ǔpèǔneny, što kalì pryjdu da vas, dyk pryjdu z poǔnym dabraslaven′nem z′vestavan′nâ Hrystovaga.

30. Тым часам малю вас, браты, Госпадам нашым Ісусам Хрыстом і любоўю Духа, паспрыяць мне ў малітвах за мяне да Бога,

Tym časam malû vas, braty, Gospadam našym Ìsusam Hrystom ì lûboǔû Duha, paspryâc′ mne ǔ malìtvah za mâne da Boga,

31. каб пазбыцца мне няверуючых у Юдэі, і каб служэньне маё Ерусаліму было даспадобы сьвятым,

kab pazbycca mne nâveruûčyh u Ûdèì, ì kab služèn′ne maë Erusalìmu bylo daspadoby s′vâtym,

32. каб мне ў радасьці, калі Богу заўгодна, прыйсьці да вас і супакоіцца з вамі.

kab mne ǔ radas′cì, kalì Bogu zaǔgodna, pryjs′cì da vas ì supakoìcca z vamì.

33. А Бог згоды хай будзе з усімі вамі. Амін.

A Bog zgody haj budze z usìmì vamì. Amìn.

16 Кіраўнік

1. Даручаю вам Фіву, сястру нашу, дыяканісу царквы Кенхрэйскай:

Daručaû vam Fìvu, sâstru našu, dyâkanìsu carkvy Kenhrèjskaj:

2. прымеце яе дзеля Госпада, як прыстойна сьвятым, і памажэце ёй, у чым яна будзе мець патрэбу ў вас; бо і яна была памочніцаю многім і мне самому.

prymece âe dzelâ Gospada, âk prystojna s′vâtym, ì pamažèce ëj, u čym âna budze mec′ patrèbu ǔ vas; bo ì âna byla pamočnìcaû mnogìm ì mne samomu.

3. Вітайце Прыскілу і Акілу, супрацоўнікаў маіх у Хрысьце Ісусе,

Vìtajce Pryskìlu ì Akìlu, supracoǔnìkaǔ maìh u Hrys′ce Ìsuse,

4. якія галаву сваю клалі за маю душу, якім ня я адзін дзякую, а і ўсе цэрквы зь язычнікаў, - і дамовую іхную царкву.

âkìâ galavu svaû klalì za maû dušu, âkìm nâ â adzìn dzâkuû, a ì ǔse cèrkvy z′ âzyčnìkaǔ, - ì damovuû ìhnuû carkvu.

5. Вітайце любаснага мне Эпанета, які ёсьць пачатак Ахаі дзеля Хрыста.

Vìtajce lûbasnaga mne Èpaneta, âkì ës′c′ pačatak Ahaì dzelâ Hrysta.

6. Вітайце Марыям, якая шмат працавала для нас.

Vìtajce Maryâm, âkaâ šmat pracavala dlâ nas.

7. Вітайце Андроніка і Юнію, родзічаў маіх і вязьняў са мною, якія праславіліся сярод апосталаў і яшчэ раней за мяне ўверавалі ў Хрыста.

Vìtajce Andronìka ì Ûnìû, rodzìčaǔ maìh ì vâz′nâǔ sa mnoû, âkìâ praslavìlìsâ sârod apostalaǔ ì âščè ranej za mâne ǔveravalì ǔ Hrysta.

8. Вітайце Амплія, любаснага мне ў Госпадзе.

Vìtajce Amplìâ, lûbasnaga mne ǔ Gospadze.

9. Вітайце Урбана, супрацоўніка нашага ў Хрысьце, і Стахія, любаснага мне.

Vìtajce Urbana, supracoǔnìka našaga ǔ Hrys′ce, ì Stahìâ, lûbasnaga mne.

10. Вітайце Апялеса, выпрабаванага ў Хрысьце. Вітайце верных з дому Арыставулавага.

Vìtajce Apâlesa, vyprabavanaga ǔ Hrys′ce. Vìtajce vernyh z domu Arystavulavaga.

11. Вітайце Ірадыёна, родзіча майго. Вітайце з сваякоў Наркіса тых, якія ў Госпадзе.

Vìtajce Ìradyëna, rodzìča majgo. Vìtajce z svaâkoǔ Narkìsa tyh, âkìâ ǔ Gospadze.

12. Вітайце Трыфону і Трыфосу, якія працуюць у Госпадзе.

Vìtajce Tryfonu ì Tryfosu, âkìâ pracuûc′ u Gospadze.

13. Вітайце Руфа, выбранага ў Госпадзе, і маці ягоную і маю.

Vìtajce Rufa, vybranaga ǔ Gospadze, ì macì âgonuû ì maû.

14. Вітайце Асінкрыта, Флягонта, Ерма, Патрова, Ярмія і іншых зь імі братоў.

Vìtajce Asìnkryta, Flâgonta, Erma, Patrova, Ârmìâ ì ìnšyh z′ ìmì bratoǔ.

15. Вітайце Філалога і Юлію, Нірэя і сястру ягоную, і Алімпана, і ўсіх зь імі сьвятых.

Vìtajce Fìlaloga ì Ûlìû, Nìrèâ ì sâstru âgonuû, ì Alìmpana, ì ǔsìh z′ ìmì s′vâtyh.

16. Вітайце адно аднаго з цалаваньнем сьвятым. Вітаюць вас усе цэрквы Хрыстовыя.

Vìtajce adno adnago z calavan′nem s′vâtym. Vìtaûc′ vas use cèrkvy Hrystovyâ.

17. Малю вас, браты, асьцерагайцеся тых, што спрычыняюць падзелы і звады, насуперак вучэньню, якога вы навучыліся, і ўхіляйцеся ад іх;

Malû vas, braty, as′ceragajcesâ tyh, što spryčynâûc′ padzely ì zvady, nasuperak vučèn′nû, âkoga vy navučylìsâ, ì ǔhìlâjcesâ ad ìh;

18. бо такія людзі служаць ня Госпаду нашаму Ісусу Хрысту, а свайму чэраву, і лісьлівасьцю ды красамоўствам ачмураюць сэрцы прастадушных.

bo takìâ lûdzì služac′ nâ Gospadu našamu Ìsusu Hrystu, a svajmu čèravu, ì lìs′lìvas′cû dy krasamoǔstvam ačmuraûc′ sèrcy prastadušnyh.

19. Ваша пакора веры ўсім вядомая; таму я радуюся за вас, але жадаю, каб вы былі мудрыя на дабро і бясхітрасныя на зло.

Vaša pakora very ǔsìm vâdomaâ; tamu â raduûsâ za vas, ale žadaû, kab vy bylì mudryâ na dabro ì bâshìtrasnyâ na zlo.

20. А Бог міру бразьне сатану пад ногі вашыя неўзабаве. Мілата Госпада нашага Ісуса Хрыста з вамі! Амін.

A Bog mìru braz′ne satanu pad nogì vašyâ neǔzabave. Mìlata Gospada našaga Ìsusa Hrysta z vamì! Amìn.

21. Вітаюць вас Цімафей, супрацоўнік мой, і Луцый, Ясон і Сасыпатр, родзічы мае.

Vìtaûc′ vas Cìmafej, supracoǔnìk moj, ì Lucyj, Âson ì Sasypatr, rodzìčy mae.

22. Вітаю вас у Госпадзе і я Тэрцый, што пісаў гэта пасланьне.

Vìtaû vas u Gospadze ì â Tèrcyj, što pìsaǔ gèta paslan′ne.

23. Вітае вас Гаій, гасьцінны да мяне і ўсёй царквы. Вітае вас Эраст, гарадзкі скарбнік, і брат Кварт.

Vìtae vas Gaìj, gas′cìnny da mâne ì ǔsëj carkvy. Vìtae vas Èrast, garadzkì skarbnìk, ì brat Kvart.

24. Мілата Госпада нашага Ісуса Хрыста з усімі вамі. Амін.

Mìlata Gospada našaga Ìsusa Hrysta z usìmì vamì. Amìn.

1 КАРЫНФЯНАЎ 1 KARYNFÂNAǓ

1 Кіраўнік

1. Павал, воляй Божаю пакліканы апостал Ісуса Хрыста, і Сасфэн брат,

Paval, volâj Božaû paklìkany apostal Ìsusa Hrysta, ì Sasfèn brat,

2. Царкве Божай, якая ў Карынфе, асьвечаным у Хрысьце Ісусе, пакліканым сьвятым, з усімі, хто заклікае імя Госпада нашага Ісуса Хрыста, у кожным месцы, у іх і ў нас:

Carkve Božaj, âkaâ ǔ Karynfe, as′večanym u Hrys′ce Ìsuse, paklìkanym s′vâtym, z usìmì, hto zaklìkae ìmâ Gospada našaga Ìsusa Hrysta, u kožnym mescy, u ìh ì ǔ nas:

3. мілата вам і мір ад Бога Айца нашага і Госпада Ісуса Хрыста.

mìlata vam ì mìr ad Boga Ajca našaga ì Gospada Ìsusa Hrysta.

4. Не перастаю дзякаваць Богу майму за вас, дзеля мілаты Божай, дадзенай вам у Хрысьце Ісусе.

Ne perastaû dzâkavac′ Bogu majmu za vas, dzelâ mìlaty Božaj, dadzenaj vam u Hrys′ce Ìsuse.

5. Бо ў Ім вы ўзбагаціліся ўсім, усякім словам і ўсякім разуменьнем,

Bo ǔ Ìm vy ǔzbagacìlìsâ ǔsìm, usâkìm slovam ì ǔsâkìm razumen′nem,

6. бо сьведчаньне Хрыстовае сьцьвердзілася ў вас,

bo s′vedčan′ne Hrystovae s′c′verdzìlasâ ǔ vas,

7. так што вы ня маеце нястачы ні ў якім дараваньні, чакаючы зьяўленьня Госпада нашага Ісуса Хрыста,

tak što vy nâ maece nâstačy nì ǔ âkìm daravan′nì, čakaûčy z′âǔlen′nâ Gospada našaga Ìsusa Hrysta,

8. Які і ўмацуе вас да канца, каб вам быць бязьвіннымі ў дзень Госпада нашага Ісуса Хрыста.

Âkì ì ǔmacue vas da kanca, kab vam byc′ bâz′vìnnymì ǔ dzen′ Gospada našaga Ìsusa Hrysta.

9. Верны Бог, Якім вы пакліканыя да супольнасьці з Сынам Ягоным, Ісусам Хрыстом, Госпадам нашым.

Verny Bog, Âkìm vy paklìkanyâ da supol′nas′cì z Synam Âgonym, Ìsusam Hrystom, Gospadam našym.

10. Малю вас, браты, імем Госпада нашага Ісуса Хрыста, каб усе вы гаварылі адно, і ня было паміж вамі падзелаў, а каб вы спалучаны былі ў адным духу і ў адных помыслах.

Malû vas, braty, ìmem Gospada našaga Ìsusa Hrysta, kab use vy gavarylì adno, ì nâ bylo pamìž vamì padzelaǔ, a kab vy spalučany bylì ǔ adnym duhu ì ǔ adnyh pomyslah.

11. Бо ад дамашніх Хлоіных сталася мне вядома пра вас, браты мае, што паміж вамі ёсьць незлагадзь.

Bo ad damašnìh Hloìnyh stalasâ mne vâdoma pra vas, braty mae, što pamìž vamì ës′c′ nezlagadz′.

12. Я разумею тое, што ў вас кажуць: "я Паўлаў"; "я Апалосаў"; "я Кіфаў"; "а я Хрыстоў".

Â razumeû toe, što ǔ vas kažuc′: "â Paǔlaǔ"; "â Apalosaǔ"; "â Kìfaǔ"; "a â Hrystoǔ".

13. Хіба падзяліўся Хрыстос? хіба Павал крыжаваўся за вас? альбо ў імя Паўлава вы ахрысьціліся?

Hìba padzâlìǔsâ Hrystos? hìba Paval kryžavaǔsâ za vas? al′bo ǔ ìmâ Paǔlava vy ahrys′cìlìsâ?

14. Дзякую Богу, што я нікога з вас ня хрысьціў, акрамя Крыспа і Гаія,

Dzâkuû Bogu, što â nìkoga z vas nâ hrys′cìǔ, akramâ Kryspa ì Gaìâ,

15. каб не сказаў хто, што я хрысьціў у імя маё.

kab ne skazaǔ hto, što â hrys′cìǔ u ìmâ maë.

16. Хрысьціў я таксама Сьцяпанаў дом; а ці хрысьціў я яшчэ каго, ня ведаю.

Hrys′cìǔ â taksama S′câpanaǔ dom; a cì hrys′cìǔ â âščè kago, nâ vedaû.

17. Бо Хрыстос паслаў мяне ня хрысьціць, а зьвеставаць, ня ў мудрасьці слова, а каб не зьнясіліць крыж Хрыстовы.

Bo Hrystos paslaǔ mâne nâ hrys′cìc′, a z′vestavac′, nâ ǔ mudras′cì slova, a kab ne z′nâsìlìc′ kryž Hrystovy.

18. Бо слова пра крыж для пагібельных - юродзтва ёсьць, а нам, што ратуемся, - сіла Божая!

Bo slova pra kryž dlâ pagìbel′nyh - ûrodztva ës′c′, a nam, što ratuemsâ, - sìla Božaâ!

19. Бо напісана: "Я зьнішчу мудрасьць мудрацоў, і розум разумных адкіну".

Bo napìsana: "Â z′nìšču mudras′c′ mudracoǔ, ì rozum razumnyh adkìnu".

20. Дзе мудрэц? дзе кніжнік? дзе суразмоўца веку гэтага? Ці не абярнуў Бог мудрасьць сьвету гэтага ў неразумнасьць?

Dze mudrèc? dze knìžnìk? dze surazmoǔca veku gètaga? Cì ne abârnuǔ Bog mudras′c′ s′vetu gètaga ǔ nerazumnas′c′?

21. Бо калі сьвет сваёй мудрасьцю не спазнаў Бога ў мудрасьці Божай, дык заўгодна было Богу юродзтвам пропаведзі выратаваць веруючых.

Bo kalì s′vet svaëj mudras′cû ne spaznaǔ Boga ǔ mudras′cì Božaj, dyk zaǔgodna bylo Bogu ûrodztvam propavedzì vyratavac′ veruûčyh.

22. Бо і Юдэі патрабуюць цудаў, і Эліны шукаюць мудрасьці;

Bo ì Ûdèì patrabuûc′ cudaǔ, ì Èlìny šukaûc′ mudras′cì;

23. а мы прапаведуем Хрыста ўкрыжаванага, для Юдэяў камень спатыкненьня, а для Элінаў неразумнасьць,

a my prapaveduem Hrysta ǔkryžavanaga, dlâ Ûdèâǔ kamen′ spatyknen′nâ, a dlâ Èlìnaǔ nerazumnas′c′,

24. а для саміх пакліканых, Юдэяў і Элінаў, Хрыста, Божую сілу і Божую мудрасьць;

a dlâ samìh paklìkanyh, Ûdèâǔ ì Èlìnaǔ, Hrysta, Božuû sìlu ì Božuû mudras′c′;

25. бо і буянае Божае мудрэйшае за людзей, і нямоцнае Божае мацнейшае за людзей.

bo ì buânae Božae mudrèjšae za lûdzej, ì nâmocnae Božae macnejšae za lûdzej.

26. Паглядзеце, браты, хто вы, закліканыя: няшмат сярод вас мудрых па плоці, няшмат моцных, няшмат высакародных;

Paglâdzece, braty, hto vy, zaklìkanyâ: nâšmat sârod vas mudryh pa plocì, nâšmat mocnyh, nâšmat vysakarodnyh;

27. але Бог выбраў буянае сьвету, каб пасароміць мудрых, і нямоглае сьвету выбраў Бог, каб пасароміць моцнае;

ale Bog vybraǔ buânae s′vetu, kab pasaromìc′ mudryh, ì nâmoglae s′vetu vybraǔ Bog, kab pasaromìc′ mocnae;

28. і бязроднае сьвету і пагарджанае і нічога ня значнае выбраў Бог, каб зьнясіліць значнае;

ì bâzrodnae s′vetu ì pagardžanae ì nìčoga nâ značnae vybraǔ Bog, kab z′nâsìlìc′ značnae;

29. на тое, каб ніякая плоць не пахвалялася перад Богам.

na toe, kab nìâkaâ ploc′ ne pahvalâlasâ perad Bogam.

30. Ад Яго і вы ў Хрысьце Ісусе, Які зрабіўся нам мудрасьцю ад Бога, праведнасьцю і асьвячэньнем і адкупленьнем,

Ad Âgo ì vy ǔ Hrys′ce Ìsuse, Âkì zrabìǔsâ nam mudras′cû ad Boga, pravednas′cû ì as′vâčèn′nem ì adkuplen′nem,

31. каб было, як напісана: "хто хваліцца, хваліся Госпадам".

kab bylo, âk napìsana: "hto hvalìcca, hvalìsâ Gospadam".

2 Кіраўнік

1. І калі я прыходзіў да вас, браты, прыходзіў абвяшчаць вам сьведчаньне Божае не ў высока ўзьнёсласьці слова ці мудрасьці.

Ì kalì â pryhodzìǔ da vas, braty, pryhodzìǔ abvâščac′ vam s′vedčan′ne Božae ne ǔ vysoka ǔz′nëslas′cì slova cì mudras′cì.

2. Бо я пастанавіў сабе нічога іншага між вамі ня ведаць, апроч Ісуса Хрыста, і пры тым - укрыжаванага.

Bo â pastanavìǔ sabe nìčoga ìnšaga mìž vamì nâ vedac′, aproč Ìsusa Hrysta, ì pry tym - ukryžavanaga.

3. І быў я ў вас зьняможаны і ў страху і ў вялікім трымценьні.

Ì byǔ â ǔ vas z′nâmožany ì ǔ strahu ì ǔ vâlìkìm trymcen′nì.

4. І слова маё, і казань мая не ў пераканаўчых словах чалавечай мудрасьці, а ў выяўленьні Духа і сілы,

Ì slova maë, ì kazan′ maâ ne ǔ perakanaǔčyh slovah čalavečaj mudras′cì, a ǔ vyâǔlen′nì Duha ì sìly,

5. каб вера вашая была ня ў мудрасьці чалавечай, а ў сіле Божай.

kab vera vašaâ byla nâ ǔ mudras′cì čalavečaj, a ǔ sìle Božaj.

6. А мудрасьць мы прапаведуем сярод дасканалых, але мудрасьць ня веку гэтага і ня ўладцаў веку гэтага праходных,

A mudras′c′ my prapaveduem sârod daskanalyh, ale mudras′c′ nâ veku gètaga ì nâ ǔladcaǔ veku gètaga prahodnyh,

7. а прапаведуем мудрасьць Божую, тайную, схаваную, якую Бог вызначыў спрадвеку на славу нашую,

a prapaveduem mudras′c′ Božuû, tajnuû, shavanuû, âkuû Bog vyznačyǔ spradveku na slavu našuû,

8. якое ніхто з уладцаў веку гэтага не спазнаў; бо, калі б спазналі, дык не ўкрыжавалі б Госпада славы.

âkoe nìhto z uladcaǔ veku gètaga ne spaznaǔ; bo, kalì b spaznalì, dyk ne ǔkryžavalì b Gospada slavy.

9. А, як напісана: "ня бачыла таго вока і ня чула вуха, і ня ўзыходзіла тое ў сэрца чалавека, што тым Бог падрыхтаваў, хто любіць Яго".

A, âk napìsana: "nâ bačyla tago voka ì nâ čula vuha, ì nâ ǔzyhodzìla toe ǔ sèrca čalaveka, što tym Bog padryhtavaǔ, hto lûbìc′ Âgo".

10. А нам Бог адкрыў гэта Духам Сваім; бо Дух ва ўсё пранікае, і ў глыбіні Божыя.

A nam Bog adkryǔ gèta Duham Svaìm; bo Duh va ǔsë pranìkae, ì ǔ glybìnì Božyâ.

11. Бо хто зь людзей ведае, што ў чалавеку, акрамя духу чалавечага, які жыве ў ім? Так і Божага ніхто ня ведае, акрамя Духа Божага.

Bo hto z′ lûdzej vedae, što ǔ čalaveku, akramâ duhu čalavečaga, âkì žyve ǔ ìm? Tak ì Božaga nìhto nâ vedae, akramâ Duha Božaga.

12. Але мы прынялі ня духа сьвету гэтага, а Духа ад Бога, каб ведаць дараванае нам ад Бога;

Ale my prynâlì nâ duha s′vetu gètaga, a Duha ad Boga, kab vedac′ daravanae nam ad Boga;

13. што і абвяшчаем не ад чалавечай мудрасьці вывучанымі словамі, а вывучанымі ад Духа Сьвятога, суадносячы духоўнае з духоўным.

što ì abvâščaem ne ad čalavečaj mudras′cì vyvučanymì slovamì, a vyvučanymì ad Duha S′vâtoga, suadnosâčy duhoǔnae z duhoǔnym.

14. Душэўны чалавек ня прымае таго, што ад Духа Божага, бо ён лічыць гэта юродзтвам; і ня можа разумець, бо пра гэта трэба разважаць духоўна.

Dušèǔny čalavek nâ prymae tago, što ad Duha Božaga, bo ën lìčyc′ gèta ûrodztvam; ì nâ moža razumec′, bo pra gèta trèba razvažac′ duhoǔna.

15. А духоўны разважае пра ўсё, а пра яго разважыць ніхто ня можа.

A duhoǔny razvažae pra ǔsë, a pra âgo razvažyc′ nìhto nâ moža.

16. Бо "хто спазнаў розум Гасподні, каб мог разважыць яго?" А мы маем розум Хрыстовы.

Bo "hto spaznaǔ rozum Gaspodnì, kab mog razvažyc′ âgo?" A my maem rozum Hrystovy.

3 Кіраўнік

1. І я ня мог гутарыць з вамі, браты, як з духоўнымі, а як з плоцкімі, як зь немаўляткамі ў Хрысьце.

Ì â nâ mog gutaryc′ z vamì, braty, âk z duhoǔnymì, a âk z plockìmì, âk z′ nemaǔlâtkamì ǔ Hrys′ce.

2. Я ўзгадаваў вас малаком, а ня цьвёрдаю ежаю; бо вы яшчэ не маглі есьці яе, ды і цяпер яшчэ ня можаце.

Â ǔzgadavaǔ vas malakom, a nâ c′vërdaû ežaû; bo vy âščè ne maglì es′cì âe, dy ì câper âščè nâ možace.

3. Бо вы яшчэ плоцкія. Бо, калі паміж вамі зайздрасьць, звады і несугалосіца, дык ці ж ня плоцкія вы? і ці ня па людзкім звычаі робіце?

Bo vy âščè plockìâ. Bo, kalì pamìž vamì zajzdras′c′, zvady ì nesugalosìca, dyk cì ž nâ plockìâ vy? ì cì nâ pa lûdzkìm zvyčaì robìce?

4. Бо, калі адзін кажа: "Я Паўлаў", а другі: "я Апалосаў", дык ці ж ня плоцкія вы?

Bo, kalì adzìn kaža: "Â Paǔlaǔ", a drugì: "â Apalosaǔ", dyk cì ž nâ plockìâ vy?

5. Хто Павал? хто Апалос? Яны толькі слугі, празь якіх вы ўверавалі, і пры тым як каму даў Гасподзь.

Hto Paval? hto Apalos? Âny tol′kì slugì, praz′ âkìh vy ǔveravalì, ì pry tym âk kamu daǔ Gaspodz′.

6. Я пасадзіў, Апалос паліваў, а ўзрасьціў Бог;

Â pasadzìǔ, Apalos palìvaǔ, a ǔzras′cìǔ Bog;

7. а таму і той, хто садзіць, і хто палівае, ёсьць нішто, а ўсё Бог, Які дае рост.

a tamu ì toj, hto sadzìc′, ì hto palìvae, ës′c′ nìšto, a ǔsë Bog, Âkì dae rost.

8. І хто садзіць і хто палівае - адно; але кожны атрымае сваю ўзнагароду паводле сваёй працы.

Ì hto sadzìc′ ì hto palìvae - adno; ale kožny atrymae svaû ǔznagarodu pavodle svaëj pracy.

9. Бо мы супрацоўнікі ў Бога; а вы Божая ніва, Божая будова.

Bo my supracoǔnìkì ǔ Boga; a vy Božaâ nìva, Božaâ budova.

10. Я, па дадзенай мне ад Бога мілаце, як мудры будаўнік, заклаў падмурак, а другі будуе на ім: але кожны ўважай, як будуе.

Â, pa dadzenaj mne ad Boga mìlace, âk mudry budaǔnìk, zaklaǔ padmurak, a drugì budue na ìm: ale kožny ǔvažaj, âk budue.

11. Бо ніхто ня можа закласьці іншага падмурка, акрамя закладзенага, які ёсьць Ісус Хрыстос.

Bo nìhto nâ moža zaklas′cì ìnšaga padmurka, akramâ zakladzenaga, âkì ës′c′ Ìsus Hrystos.

12. Ці будуе хто на гэтым падмурку з золата, срэбра, каштоўных камянёў, дрэва, сена, саломы,

Cì budue hto na gètym padmurku z zolata, srèbra, kaštoǔnyh kamânëǔ, drèva, sena, salomy,

13. дзея кожнага выявіцца: бо дзень пакажа; таму што ў вагні выкрываецца, і вагонь выпрабоўвае дзею кожнага, якая яна ёсьць.

dzeâ kožnaga vyâvìcca: bo dzen′ pakaža; tamu što ǔ vagnì vykryvaecca, ì vagon′ vypraboǔvae dzeû kožnaga, âkaâ âna ës′c′.

14. У каго дзея, якую ён будаваў, выстаіць, той атрымае ўзнагароду;

U kago dzeâ, âkuû ën budavaǔ, vystaìc′, toj atrymae ǔznagarodu;

15. а ў каго дзея згарыць, той мецьме шкоду; урэшце сам уратуецца, але так, як бы з вагню.

a ǔ kago dzeâ zgaryc′, toj mec′me škodu; urèšce sam uratuecca, ale tak, âk by z vagnû.

16. Хіба ня ведаеце, што вы храм Божы, і Дух Божы жыве ў вас?

Hìba nâ vedaece, što vy hram Božy, ì Duh Božy žyve ǔ vas?

17. Калі хто абкрадзе сьвятыню Божую, таго пакарае Бог, бо сьвятыня Божая сьвятая; і гэтая сьвятыня - вы.

Kalì hto abkradze s′vâtynû Božuû, tago pakarae Bog, bo s′vâtynâ Božaâ s′vâtaâ; ì gètaâ s′vâtynâ - vy.

18. Ніхто не ашуквай сам сябе; калі хто з вас думае быць мудрым у веку гэтым, той хай будзе неразумны, каб быць мудрым.

Nìhto ne ašukvaj sam sâbe; kalì hto z vas dumae byc′ mudrym u veku gètym, toj haj budze nerazumny, kab byc′ mudrym.

19. Бо мудрасьць сьвету гэтага ёсьць неразумнасьць перад Богам, як напісана: "ловіць мудрых у хітрасьці іхняй".

Bo mudras′c′ s′vetu gètaga ës′c′ nerazumnas′c′ perad Bogam, âk napìsana: "lovìc′ mudryh u hìtras′cì ìhnâj".

20. І яшчэ: "Гасподзь ведае мудрошчы мудрацоў, што яны марныя".

Ì âščè: "Gaspodz′ vedae mudroščy mudracoǔ, što âny marnyâ".

21. Таму вось, няхай ніхто ня хваліцца людзьмі, бо ўсё вашае:

Tamu vos′, nâhaj nìhto nâ hvalìcca lûdz′mì, bo ǔsë vašae:

22. ці то Павал, ці Апалос, ці Кіфа, ці сьвет, ці жыцьцё, ці сьмерць, ці цяпершчына, а ці наступнае, - усё ваша;

cì to Paval, cì Apalos, cì Kìfa, cì s′vet, cì žyc′cë, cì s′merc′, cì câperščyna, a cì nastupnae, - usë vaša;

23. а вы - Хрыстовыя, а Хрыстос - Божы.

a vy - Hrystovyâ, a Hrystos - Božy.

4 Кіраўнік

1. Дык вось, кожны павінен уважаць нас за слуг Хрыстовых і за будаўнікоў тайнаў Божых;

Dyk vos′, kožny pavìnen uvažac′ nas za slug Hrystovyh ì za budaǔnìkoǔ tajnaǔ Božyh;

2. ад будаўнікоў жа патрабуецца, каб кожны быў верны.

ad budaǔnìkoǔ ža patrabuecca, kab kožny byǔ verny.

3. Мне вельмі мала залежыць, як судзіце мяне вы, альбо як судзяць людзі; я і сам сябе ня суджу.

Mne vel′mì mala zaležyc′, âk sudzìce mâne vy, al′bo âk sudzâc′ lûdzì; â ì sam sâbe nâ sudžu.

4. Бо, хоць я нічога ня ведаю за сабою, але гэтым не апраўдваюся; а судзьдзя мне - Гасподзь.

Bo, hoc′ â nìčoga nâ vedaû za saboû, ale gètym ne apraǔdvaûsâ; a sudz′dzâ mne - Gaspodz′.

5. Таму ня судзеце ніяк дачасна, пакуль ня прыйдзе Гасподзь, Які і асьветліць схаванае ў змроку і выявіць сардэчныя намеры, і тады кожнаму будзе пахвала ад Бога.

Tamu nâ sudzece nìâk dačasna, pakul′ nâ pryjdze Gaspodz′, Âkì ì as′vetlìc′ shavanae ǔ zmroku ì vyâvìc′ sardèčnyâ namery, ì tady kožnamu budze pahvala ad Boga.

6. Гэта, браты, прыклаў я да сябе і да Апалоса дзеля вас, каб вы навучыліся ад нас не мудраваць звыш таго, што напісана, і не выстаўліся адзін перад адным.

Gèta, braty, pryklaǔ â da sâbe ì da Apalosa dzelâ vas, kab vy navučylìsâ ad nas ne mudravac′ zvyš tago, što napìsana, ì ne vystaǔlìsâ adzìn perad adnym.

7. Бо хто вылучае цябе? Што ты маеш, чаго не атрымаў бы? А калі атрымаў, чаго хвалішся, быццам не атрымаў?

Bo hto vylučae câbe? Što ty maeš, čago ne atrymaǔ by? A kalì atrymaǔ, čago hvalìšsâ, byccam ne atrymaǔ?

8. Вы перанасыціліся ўжо, вы ўжо ўзбагаціліся, вы пачалі валадарыць бяз нас. О, калі б на самай справе валадарылі, каб і мы з вамі валадарылі!

Vy peranasycìlìsâ ǔžo, vy ǔžo ǔzbagacìlìsâ, vy pačalì valadaryc′ bâz nas. O, kalì b na samaj sprave valadarylì, kab ì my z vamì valadarylì!

9. Бо я думаю, што нам, апошнім пасланцам, Бог вызначыў быць як бы засуджанымі на сьмерць; бо мы зрабіліся ганьбішчам для сьвету, для анёлаў і людзей.

Bo â dumaû, što nam, apošnìm paslancam, Bog vyznačyǔ byc′ âk by zasudžanymì na s′merc′; bo my zrabìlìsâ gan′bìščam dlâ s′vetu, dlâ anëlaǔ ì lûdzej.

10. Мы неразумныя дзеля Хрыста, а вы мудрыя ў Хрысьце; мы нямоглыя, а вы дужыя; вы ў славе, а мы ў ганьбе.

My nerazumnyâ dzelâ Hrysta, a vy mudryâ ǔ Hrys′ce; my nâmoglyâ, a vy dužyâ; vy ǔ slave, a my ǔ gan′be.

11. Нават дагэтуль трываем голад і смагу, і галечу, і б'юць нас, і бадзяемся,

Navat dagètul′ tryvaem golad ì smagu, ì galeču, ì b'ûc′ nas, ì badzâemsâ,

12. і працуем, робячы сваімі рукамі. Ліхасловяць нас, мы дабраслаўляем; гоняць нас, мы трываем;

ì pracuem, robâčy svaìmì rukamì. Lìhaslovâc′ nas, my dabraslaǔlâem; gonâc′ nas, my tryvaem;

13. клянуць нас, мы молімся; мы як сьмецьце для сьвету, як пыл, усімі таптаны дагэтуль.

klânuc′ nas, my molìmsâ; my âk s′mec′ce dlâ s′vetu, âk pyl, usìmì taptany dagètul′.

14. Ня каб пасароміць вас, пішу гэта, а на розум наводжу вас, як любасных дзяцей маіх.

Nâ kab pasaromìc′ vas, pìšu gèta, a na rozum navodžu vas, âk lûbasnyh dzâcej maìh.

15. Бо, хоць у вас тысячы настаўнікаў у Хрысьце, але няшмат айцоў: я нарадзіў вас у Хрысьце Ісусе зьвеставаньнем.

Bo, hoc′ u vas tysâčy nastaǔnìkaǔ u Hrys′ce, ale nâšmat ajcoǔ: â naradzìǔ vas u Hrys′ce Ìsuse z′vestavan′nem.

16. Таму прашу вас: пераймайце мяне, як я Хрыста.

Tamu prašu vas: perajmajce mâne, âk â Hrysta.

17. На тое паслаў я да вас Цімафея, майго любаснага і вернага ў Госпадзе сына, які нагадае вам пра шляхі мае ў Хрысьце Ісусе, як я вучу ўсюды ў кожнай царкве.

Na toe paslaǔ â da vas Cìmafeâ, majgo lûbasnaga ì vernaga ǔ Gospadze syna, âkì nagadae vam pra šlâhì mae ǔ Hrys′ce Ìsuse, âk â vuču ǔsûdy ǔ kožnaj carkve.

18. Як я ня йду да вас, дык некаторыя ў вас заганарыліся;

Âk â nâ jdu da vas, dyk nekatoryâ ǔ vas zaganarylìsâ;

19. але я неўзабаве прыйду да вас, калі заўгодна будзе Госпаду, і выпрабую ня словы гардуноў, а сілу,

ale â neǔzabave pryjdu da vas, kalì zaǔgodna budze Gospadu, ì vyprabuû nâ slovy gardunoǔ, a sìlu,

20. бо Царства Божае ня ў слове, а ў сіле.

bo Carstva Božae nâ ǔ slove, a ǔ sìle.

21. Чаго вы хочаце? каб з посахам прыйшоў да вас, ці зь любоўю і духам лагоднасьці?

Čago vy hočace? kab z posaham pryjšoǔ da vas, cì z′ lûboǔû ì duham lagodnas′cì?

5 Кіраўнік

1. Ходзіць пэўная чутка пра распусту сярод вас, ды такую распусту, якое ня чуваць нават у язычнікаў: нехта за жонку мае бацькаву жонку.

Hodzìc′ pèǔnaâ čutka pra raspustu sârod vas, dy takuû raspustu, âkoe nâ čuvac′ navat u âzyčnìkaǔ: nehta za žonku mae bac′kavu žonku.

2. І вы заганарыліся, замест таго, каб лепей плакаць, каб забраць спаміж вас таго, хто зрабіў гэта.

Ì vy zaganarylìsâ, zamest tago, kab lepej plakac′, kab zabrac′ spamìž vas tago, hto zrabìǔ gèta.

3. А я, целам адсутны, але прысутны ў вас духам, ужо пастанавіў, як бы калі б быў сярод вас: таго, хто ўчыніў такое,

A â, celam adsutny, ale prysutny ǔ vas duham, užo pastanavìǔ, âk by kalì b byǔ sârod vas: tago, hto ǔčynìǔ takoe,

4. на сходзе вашым у імя Госпада нашага Ісуса Хрыста разам з маім духам, сілаю Госпада нашага Ісуса Хрыста,

na shodze vašym u ìmâ Gospada našaga Ìsusa Hrysta razam z maìm duham, sìlaû Gospada našaga Ìsusa Hrysta,

5. аддаць сатане на зьнемажэньне плоці, каб дух быў выратаваны ў дзень Госпада нашага Ісуса Хрыста.

addac′ satane na z′nemažèn′ne plocì, kab duh byǔ vyratavany ǔ dzen′ Gospada našaga Ìsusa Hrysta.

6. Няма чым вам хваліцца. Хіба ня ведаеце, што каліва закваскі расчыняе ўсё цеста?

Nâma čym vam hvalìcca. Hìba nâ vedaece, što kalìva zakvaskì rasčynâe ǔsë cesta?

7. Дык вось, ачысьціце старую закваску, каб сталіся вы новым цестам, бо вы прэсныя, бо Пасха наша Хрыстос, ахвяраваны за нас.

Dyk vos′, ačys′cìce staruû zakvasku, kab stalìsâ vy novym cestam, bo vy prèsnyâ, bo Pasha naša Hrystos, ahvâravany za nas.

8. А таму будзем сьвяткаваць не са старою закваскаю, не з закваскаю заганы і падступнасьці, а з праснакамі чысьціні і праўды.

A tamu budzem s′vâtkavac′ ne sa staroû zakvaskaû, ne z zakvaskaû zagany ì padstupnas′cì, a z prasnakamì čys′cìnì ì praǔdy.

9. Я пісаў вам у пасланьні - не вадзіцца з блудадзеямі;

Â pìsaǔ vam u paslan′nì - ne vadzìcca z bludadzeâmì;

10. але ня ўвогуле з блудадзеямі сьвету гэтага, ці зь ліхазьдзірцамі, ці з драпежнікамі, ці з балавахваламі, бо інакш трэба было б вам выйсьці зь сьвету гэтага,

ale nâ ǔvogule z bludadzeâmì s′vetu gètaga, cì z′ lìhaz′dzìrcamì, cì z drapežnìkamì, cì z balavahvalamì, bo ìnakš trèba bylo b vam vyjs′cì z′ s′vetu gètaga,

11. а пісаў я вам ня супольнічаць з тым, хто, называючыся братам, застаецца блудадзеем, ці ліхазьдзірцам, ці балвахвалам, ці ліхасловам, ці п'яніцаю, ці драпежнікам; з такім нават і ня есьці разам.

a pìsaǔ â vam nâ supol′nìčac′ z tym, hto, nazyvaûčysâ bratam, zastaecca bludadzeem, cì lìhaz′dzìrcam, cì balvahvalam, cì lìhaslovam, cì p'ânìcaû, cì drapežnìkam; z takìm navat ì nâ es′cì razam.

12. Бо што мне судзіць і староньніх? Ці ж не сваіх вы судзіце?

Bo što mne sudzìc′ ì staron′nìh? Cì ž ne svaìh vy sudzìce?

13. А староньніх судзіць Бог. Выкіньце распуснага спасярод вас.

A staron′nìh sudzìc′ Bog. Vykìn′ce raspusnaga spasârod vas.

6 Кіраўнік

1. Як можа каторы з вас, маючы зыскі да іншага, судзіцца перад бязбожнымі, а ня перад сьвятымі?

Âk moža katory z vas, maûčy zyskì da ìnšaga, sudzìcca perad bâzbožnymì, a nâ perad s′vâtymì?

2. Хіба ня ведаеце, што сьвятыя будуць судзіць сьвет? А калі вы будзеце судзіць сьвет, дык ці ж вы ня вартыя судзіць менш важныя справы?

Hìba nâ vedaece, što s′vâtyâ buduc′ sudzìc′ s′vet? A kalì vy budzece sudzìc′ s′vet, dyk cì ž vy nâ vartyâ sudzìc′ menš važnyâ spravy?

3. Хіба ня ведаеце, што мы будзем судзіць анёлаў, дык ці ня тым болей справы жыцьцёвыя?

Hìba nâ vedaece, što my budzem sudzìc′ anëlaǔ, dyk cì nâ tym bolej spravy žyc′cëvyâ?

4. А вы, калі маеце жыцьцёвыя цяжбіны, ставіце за судзьдзяў тых, хто за нішто не ўважаецца ў царкве.

A vy, kalì maece žyc′cëvyâ câžbìny, stavìce za sudz′dzâǔ tyh, hto za nìšto ne ǔvažaecca ǔ carkve.

5. На сорам ваш кажу: няўжо няма сярод вас ніводнага разумнага, які мог бы рассудзіць братоў сваіх?

Na soram vaš kažu: nâǔžo nâma sârod vas nìvodnaga razumnaga, âkì mog by rassudzìc′ bratoǔ svaìh?

6. Але брат з братам судзіцца, і да таго ж перад няверуючымі.

Ale brat z bratam sudzìcca, ì da tago ž perad nâveruûčymì.

7. І тое ўжо даволі вас прыніжае, што вы маеце цяжбіны паміж сабою. Ці ня лепей было б вам заставацца ў крыўдзе? ці ня лепей было б вам цярпець нягоды?

Ì toe ǔžo davolì vas prynìžae, što vy maece câžbìny pamìž saboû. Cì nâ lepej bylo b vam zastavacca ǔ kryǔdze? cì nâ lepej bylo b vam cârpec′ nâgody?

8. Але вы самі крыўду ўчыняеце і адбіраеце, да таго ж у братоў.

Ale vy samì kryǔdu ǔčynâece ì adbìraece, da tago ž u bratoǔ.

9. Хіба ня ведаеце, што няправедныя Царства Божага не спадкуюць? Не ашуквайце саміх сябе: ні блудадзеі, ні балвахвалы, ні пералюбцы, ні ганебцы, ні рукаблуды, ні мужаложцы,

Hìba nâ vedaece, što nâpravednyâ Carstva Božaga ne spadkuûc′? Ne ašukvajce samìh sâbe: nì bludadzeì, nì balvahvaly, nì peralûbcy, nì ganebcy, nì rukabludy, nì mužaložcy,

10. ні ліхазьдзірцы, ні зладзеі, ні п'яніцы, ні ліхасловы, ні драпежнікі - Царства Божага не спадкуюць.

nì lìhaz′dzìrcy, nì zladzeì, nì p'ânìcy, nì lìhaslovy, nì drapežnìkì - Carstva Božaga ne spadkuûc′.

11. І такімі былі некатроыя з вас, але абмыліся, але асьвяціліся, але апраўдаліся імем Госпада нашага Ісуса Хрыста і Духам Бога нашага.

Ì takìmì bylì nekatroyâ z vas, ale abmylìsâ, ale as′vâcìlìsâ, ale apraǔdalìsâ ìmem Gospada našaga Ìsusa Hrysta ì Duham Boga našaga.

12. Усё мне можна, ды ня ўсё на карысьць; усё мне можна, але нішто не павінна валодаць мною.

Usë mne možna, dy nâ ǔsë na karys′c′; usë mne možna, ale nìšto ne pavìnna valodac′ mnoû.

13. Ежа для чэрава, а чэрава для ежы; але Бог зьнішчыць і тое і другое. А цела не для распусты, а для Госпада, і Гасподзь для цела.

Eža dlâ čèrava, a čèrava dlâ ežy; ale Bog z′nìščyc′ ì toe ì drugoe. A cela ne dlâ raspusty, a dlâ Gospada, ì Gaspodz′ dlâ cela.

14. Бог уваскрэсіў Госпада, уваскрэсіць і нас сілаю Сваёю.

Bog uvaskrèsìǔ Gospada, uvaskrèsìc′ ì nas sìlaû Svaëû.

15. Хіба ня ведаеце, што целы вашыя - чэлесы Хрыстовыя? Дык вось, ці адны чэлесы ў Хрыста, каб зрабіць іх чэлесамі распусьніцы? Хай ня будзе!

Hìba nâ vedaece, što cely vašyâ - čèlesy Hrystovyâ? Dyk vos′, cì adny čèlesy ǔ Hrysta, kab zrabìc′ ìh čèlesamì raspus′nìcy? Haj nâ budze!

16. Альбо ня ведаеце, што той, хто паруецца з распусьніцаю, робіцца адным целам зь ёю; бо сказана: "двое будуць адна плоць".

Al′bo nâ vedaece, što toj, hto paruecca z raspus′nìcaû, robìcca adnym celam z′ ëû; bo skazana: "dvoe buduc′ adna ploc′".

17. А хто яднаецца з Госпадам, ёсьць адзін дух (з Госпадам).

A hto âdnaecca z Gospadam, ës′c′ adzìn duh (z Gospadam).

18. Унікайце распусты; усякі грэх, які ўчыняе чалавек, ёсьць па-за целам, а распусьнік грэшыць супраць свайго цела.

Unìkajce raspusty; usâkì grèh, âkì ǔčynâe čalavek, ës′c′ pa-za celam, a raspus′nìk grèšyc′ suprac′ svajgo cela.

19. Ці ня ведаеце, што целы вашыя - храм Сьвятога Духа, Які ў вас жыве, Якога маеце вы ад Бога, і вы не належыце сабе?

Cì nâ vedaece, što cely vašyâ - hram S′vâtoga Duha, Âkì ǔ vas žyve, Âkoga maece vy ad Boga, ì vy ne naležyce sabe?

20. Бо вы куплены дарагою цаною. Таму ўслаўляйце Бога і ў целах вашых і ў душах вашых, якія - Божыя.

Bo vy kupleny daragoû canoû. Tamu ǔslaǔlâjce Boga ì ǔ celah vašyh ì ǔ dušah vašyh, âkìâ - Božyâ.

7 Кіраўнік

1. А пра што пісалі мне, дык добра чалавеку не чапаць жанчыны.

A pra što pìsalì mne, dyk dobra čalaveku ne čapac′ žančyny.

2. Але, каб унікнуць распусты, няхай кожны мае сваю жонку, і кожная жонка няхай мае свайго мужа.

Ale, kab unìknuc′ raspusty, nâhaj kožny mae svaû žonku, ì kožnaâ žonka nâhaj mae svajgo muža.

3. Няхай муж аддае сваёй жонцы належную прыхільнасьць, гэтак сама і жонка мужу.

Nâhaj muž addae svaëj žoncy naležnuû pryhìl′nas′c′, gètak sama ì žonka mužu.

4. Жонка ня мае ўлады над сваім целам, а муж; гэтак сама і муж ня мае ўлады над сваім целам, а жонка.

Žonka nâ mae ǔlady nad svaìm celam, a muž; gètak sama ì muž nâ mae ǔlady nad svaìm celam, a žonka.

5. Ня ўліхяйцеся адно ад аднаго, хіба што па згодзе, на час, каб быць у посьце і малітве, а потым зноў будзьце разам, каб не спакушаў вас сатана няўстрыманьнем вашым.

Nâ ǔlìhâjcesâ adno ad adnago, hìba što pa zgodze, na čas, kab byc′ u pos′ce ì malìtve, a potym znoǔ budz′ce razam, kab ne spakušaǔ vas satana nâǔstryman′nem vašym.

6. Урэшце, гэта сказана мною як дазвол, а ня як загад.

Urèšce, gèta skazana mnoû âk dazvol, a nâ âk zagad.

7. Бо хачу, каб усе людзі былі, як я; але кожны мае свой дар ад Бога, адзін - такі, другі - інакшы.

Bo haču, kab use lûdzì bylì, âk â; ale kožny mae svoj dar ad Boga, adzìn - takì, drugì - ìnakšy.

8. А няшлюбным і ўдовам кажу: добра ім, калі застаюцца, як я;

A nâšlûbnym ì ǔdovam kažu: dobra ìm, kalì zastaûcca, âk â;

9. але калі ня могуць устрымацца, няхай бяруць шлюб, бо лепей шлюбам пабрацца, чым распаляцца.

ale kalì nâ moguc′ ustrymacca, nâhaj bâruc′ šlûb, bo lepej šlûbam pabracca, čym raspalâcca.

10. А тым, што пабралі шлюб, ня я загадваю, а Гасподзь: жонцы не разводзіцца з мужам,

A tym, što pabralì šlûb, nâ â zagadvaû, a Gaspodz′: žoncy ne razvodzìcca z mužam,

11. а як разьвядзецца, хай застаецца незамужняя, альбо замірыцца з мужам сваім, - а муж няхай не пакідае жонкі сваёй.

a âk raz′vâdzecca, haj zastaecca nezamužnââ, al′bo zamìrycca z mužam svaìm, - a muž nâhaj ne pakìdae žonkì svaëj.

12. А астатнім я кажу, а не Гасподзь: калі каторы брат мае жонку няверніцу, і яна згодная жыць зь ім, дык ён не павінен пакідаць яе;

A astatnìm â kažu, a ne Gaspodz′: kalì katory brat mae žonku nâvernìcu, ì âna zgodnaâ žyc′ z′ ìm, dyk ën ne pavìnen pakìdac′ âe;

13. і жонка, якая мае мужа няверніка, і ён згодзен жыць зь ёю, не павінна пакідаць яго.

ì žonka, âkaâ mae muža nâvernìka, ì ën zgodzen žyc′ z′ ëû, ne pavìnna pakìdac′ âgo.

14. Бо няверуючы муж асьвячаецца жонкаю (верніцай), і жонка няверуючая асьвячаецца мужам (вернікам); інакш дзеці вашыя былі б нячыстыя, а цяпер сьвятыя.

Bo nâveruûčy muž as′vâčaecca žonkaû (vernìcaj), ì žonka nâveruûčaâ as′vâčaecca mužam (vernìkam); ìnakš dzecì vašyâ bylì b nâčystyâ, a câper s′vâtyâ.

15. Калі ж нявернік хоча разьвесьціся, хай разводзіцца; брат або сястра ў такім разе ня зьвязаныя; да міру заклікаў нас Гасподзь.

Kalì ž nâvernìk hoča raz′ves′cìsâ, haj razvodzìcca; brat abo sâstra ǔ takìm raze nâ z′vâzanyâ; da mìru zaklìkaǔ nas Gaspodz′.

16. Адкуль ты ведаеш, жонка, ці ня выратуеш мужа? Альбо ты, муж, адкуль ведаеш, ці ня выратуеш жонкі?

Adkul′ ty vedaeš, žonka, cì nâ vyratueš muža? Al′bo ty, muž, adkul′ vedaeš, cì nâ vyratueš žonkì?

17. Толькі кожны няхай робіць так, як Бог яму вызначыў, і кожны, як Гасподзь заклікаў; так я наказваю па ўсіх цэрквах.

Tol′kì kožny nâhaj robìc′ tak, âk Bog âmu vyznačyǔ, ì kožny, âk Gaspodz′ zaklìkaǔ; tak â nakazvaû pa ǔsìh cèrkvah.

18. Хто быў закліканы ў абразаньні, ня цурайся; і хто быў закліканы ў неабразаньні, не абрэзвайся.

Hto byǔ zaklìkany ǔ abrazan′nì, nâ curajsâ; ì hto byǔ zaklìkany ǔ neabrazan′nì, ne abrèzvajsâ.

19. Абразаньне нішто і неабразаньне нішто, а ўсё - у выкананьні наказаў Божых.

Abrazan′ne nìšto ì neabrazan′ne nìšto, a ǔsë - u vykanan′nì nakazaǔ Božyh.

20. Кожны няхай застаецца ў тым стане, у якім пакліканы.

Kožny nâhaj zastaecca ǔ tym stane, u âkìm paklìkany.

21. Ці рабом ты пакліканы, ня турбуйся; але калі і можаш стацца вольным, дык лепшым скарыстайся.

Cì rabom ty paklìkany, nâ turbujsâ; ale kalì ì možaš stacca vol′nym, dyk lepšym skarystajsâ.

22. Бо раб, пакліканы ў Госпадзе, ёсьць вольнік Гасподні; гэтак сама і пакліканы вольнік ёсьць раб Хрыстовы.

Bo rab, paklìkany ǔ Gospadze, ës′c′ vol′nìk Gaspodnì; gètak sama ì paklìkany vol′nìk ës′c′ rab Hrystovy.

23. Вы куплены дарагою цаною; не рабецеся рабамі людзей.

Vy kupleny daragoû canoû; ne rabecesâ rabamì lûdzej.

24. У якім стане хто пакліканы, браты, у тым кожны няхай і застаецца перад Богам.

U âkìm stane hto paklìkany, braty, u tym kožny nâhaj ì zastaecca perad Bogam.

25. Што да дзявоцтва, дык я ня маю наказу Гасподняга, а даю параду, як той, хто атрымаў ад Госпада міласьць быць Яму верным.

Što da dzâvoctva, dyk â nâ maû nakazu Gaspodnâga, a daû paradu, âk toj, hto atrymaǔ ad Gospada mìlas′c′ byc′ Âmu vernym.

26. Дзеля цяперашняй патрэбы лічу за лепшае, што добра чалавеку заставацца так.

Dzelâ câperašnâj patrèby lìču za lepšae, što dobra čalaveku zastavacca tak.

27. Ці зьвязаны ты з жонакаю? ня шукай разводу. Ці застаўся бяз жонкі? ня шукай жонкі.

Cì z′vâzany ty z žonakaû? nâ šukaj razvodu. Cì zastaǔsâ bâz žonkì? nâ šukaj žonkì.

28. Урэшце, калі і ажэнішся, ня згрэшыш; і калі дзяўчына выйдзе замуж, ня згрэшыць. Але такія зазнаюць цялеснага гора, а мне вас шкада.

Urèšce, kalì ì ažènìšsâ, nâ zgrèšyš; ì kalì dzâǔčyna vyjdze zamuž, nâ zgrèšyc′. Ale takìâ zaznaûc′ câlesnaga gora, a mne vas škada.

29. Я вам кажу, браты: час ужо кароткі, так што тыя, што маюць жонак, хай жывуць, як бы ня мелі,

Â vam kažu, braty: čas užo karotkì, tak što tyâ, što maûc′ žonak, haj žyvuc′, âk by nâ melì,

30. і тыя, што плачуць, як бы ня плакалі; і тыя, што радуюцца, як бы ня радаваліся: і тыя, што купляюць, як бы не набывалі;

ì tyâ, što plačuc′, âk by nâ plakalì; ì tyâ, što raduûcca, âk by nâ radavalìsâ: ì tyâ, što kuplâûc′, âk by ne nabyvalì;

31. і тыя, што карыстаюцца сьветам гэтым, як бы не карысталіся; бо мінаецца вобраз сьвету гэтага.

ì tyâ, što karystaûcca s′vetam gètym, âk by ne karystalìsâ; bo mìnaecca vobraz s′vetu gètaga.

32. А я хачу, каб вы ня мелі клопату. Нежанаты клапоціцца пра Гасподняе, як дагадзіць Госпаду;

A â haču, kab vy nâ melì klopatu. Nežanaty klapocìcca pra Gaspodnâe, âk dagadzìc′ Gospadu;

33. а жанаты клапоціцца пра зямное, як дагадзіць жонцы. Ёсьць розьніца паміж замужняю і дзяўчынаю:

a žanaty klapocìcca pra zâmnoe, âk dagadzìc′ žoncy. Ës′c′ roz′nìca pamìž zamužnâû ì dzâǔčynaû:

34. незамужняя клапоціцца пра Гасподняе, як дагадзіць Госпаду, каб быць сьвятою і целам і духам; а замужняя клапоціцца пра зямное, як дагадзіць мужу.

nezamužnââ klapocìcca pra Gaspodnâe, âk dagadzìc′ Gospadu, kab byc′ s′vâtoû ì celam ì duham; a zamužnââ klapocìcca pra zâmnoe, âk dagadzìc′ mužu.

35. Кажу гэта на вашую ж карысьць, не на тое, каб накласьці на вас путы, а каб вы годна і няспынна служылі Госпаду сур'ёзна.

Kažu gèta na vašuû ž karys′c′, ne na toe, kab naklas′cì na vas puty, a kab vy godna ì nâspynna služylì Gospadu sur'ëzna.

36. Калі ж хто і лічыць няпрыстойным для сваёй дзяўчыны тое, каб яна, будучы ў сталым веку, заставалася так, той хай робіць, як хоча, - ня згрэшыць; няхай такія выходзяць замуж.

Kalì ž hto ì lìčyc′ nâprystojnym dlâ svaëj dzâǔčyny toe, kab âna, budučy ǔ stalym veku, zastavalasâ tak, toj haj robìc′, âk hoča, - nâ zgrèšyc′; nâhaj takìâ vyhodzâc′ zamuž.

37. Але хто непахісна цьвёрды ў сэрцы сваім і, ня змушаны патрэбаю, а маючы ўладу ў сваёй волі, рашыўся ў сэрцы сваім аберагчы сваю дзяўчыну, - той добра робіць.

Ale hto nepahìsna c′vërdy ǔ sèrcy svaìm ì, nâ zmušany patrèbaû, a maûčy ǔladu ǔ svaëj volì, rašyǔsâ ǔ sèrcy svaìm aberagčy svaû dzâǔčynu, - toj dobra robìc′.

38. Таму той, хто выдае замуж сваю дзяўчыну, добра робіць; а хто не выдае, робіць лепш.

Tamu toj, hto vydae zamuž svaû dzâǔčynu, dobra robìc′; a hto ne vydae, robìc′ lepš.

39. Жонка зьвязана законам, пакуль жыве муж яе; калі ж муж яе памрэ, вольная выйсьці, за каго хоча, толькі ў Госпадзе.

Žonka z′vâzana zakonam, pakul′ žyve muž âe; kalì ž muž âe pamrè, vol′naâ vyjs′cì, za kago hoča, tol′kì ǔ Gospadze.

40. Але яна шчасьлівейшая, калі застанецца так па маёй парадзе; а думаю, і я маю Духа Божага.

Ale âna ščas′lìvejšaâ, kalì zastanecca tak pa maëj paradze; a dumaû, ì â maû Duha Božaga.

8 Кіраўнік

1. Што да ідалаахвярнага, дык мы ведаем, бо мы ўсе маем розум. Але розум надзімае, а любоў навучае.

Što da ìdalaahvârnaga, dyk my vedaem, bo my ǔse maem rozum. Ale rozum nadzìmae, a lûboǔ navučae.

2. Хто думае, што ён ведае нешта, той нічога яшчэ ня ведае так, як трэба ведаць;

Hto dumae, što ën vedae nešta, toj nìčoga âščè nâ vedae tak, âk trèba vedac′;

3. а хто любіць Бога, таму дадзена разуменьне празь Яго.

a hto lûbìc′ Boga, tamu dadzena razumen′ne praz′ Âgo.

4. І гэтак пра спажываньне ідалаахвярнага мы ведаем, што ідал у сьвеце нішто, і што няма іншага Бога, апрача Адзінага.

Ì gètak pra spažyvan′ne ìdalaahvârnaga my vedaem, što ìdal u s′vece nìšto, ì što nâma ìnšaga Boga, aprača Adzìnaga.

5. Бо, хоць і ёсьць так званыя божышчы, хай то на небе, хай на зямлі, - бо ёсьць шмат багоў і валадароў шмат, -

Bo, hoc′ ì ës′c′ tak zvanyâ božyščy, haj to na nebe, haj na zâmlì, - bo ës′c′ šmat bagoǔ ì valadaroǔ šmat, -

6. але ў нас адзін Бог Айцец, зь Якога ўсё, і мы для Яго, і адзін Гасподзь Ісус Хрыстос, празь Якога ўсё, і мы празь Яго.

ale ǔ nas adzìn Bog Ajcec, z′ Âkoga ǔsë, ì my dlâ Âgo, ì adzìn Gaspodz′ Ìsus Hrystos, praz′ Âkoga ǔsë, ì my praz′ Âgo.

7. Але ня ўсе маюць такое разуменьне: некаторыя і дагэтуль з сумленьнем, якое прызнае ідалаў, ядуць ідалаахвярнае як ахвяры ідальскія, і сумленьне іхняе, як што ёсьць нямоглае, апаганьваецца.

Ale nâ ǔse maûc′ takoe razumen′ne: nekatoryâ ì dagètul′ z sumlen′nem, âkoe pryznae ìdalaǔ, âduc′ ìdalaahvârnae âk ahvâry ìdal′skìâ, ì sumlen′ne ìhnâe, âk što ës′c′ nâmoglae, apagan′vaecca.

8. Ежа не набліжае нас да Бога: бо, ці мы ямо, нічога не набываем; ці не ямо, нічога ня трацім.

Eža ne nablìžae nas da Boga: bo, cì my âmo, nìčoga ne nabyvaem; cì ne âmo, nìčoga nâ tracìm.

9. Пільнуйцеся, аднак, каб гэтая свабода вашая ня спрычыніла падзеньня нямоглых.

Pìl′nujcesâ, adnak, kab gètaâ svaboda vašaâ nâ spryčynìla padzen′nâ nâmoglyh.

10. Бо, калі хто-небудзь убачыць, што ты, маючы разуменьне, сядзіш за сталом у капішчы, дык сумленьне ягонае, як нямоглага, ці ж не падахвоціць яго есьці ідалаахвярнае?

Bo, kalì hto-nebudz′ ubačyc′, što ty, maûčy razumen′ne, sâdzìš za stalom u kapìščy, dyk sumlen′ne âgonae, âk nâmoglaga, cì ž ne padahvocìc′ âgo es′cì ìdalaahvârnae?

11. І ад разуменьня твайго загіне нямоглы брат, за якога памёр Хрыстос.

Ì ad razumen′nâ tvajgo zagìne nâmogly brat, za âkoga pamër Hrystos.

12. А зграшаючы так супроць братоў і ранячы нямоглае сумленьне іхняе, вы грашыце супроць Хрыста.

A zgrašaûčy tak suproc′ bratoǔ ì ranâčy nâmoglae sumlen′ne ìhnâe, vy grašyce suproc′ Hrysta.

13. І таму, калі ежа спакушае брата майго, ня буду есьці мяса вавек, каб не спакушаць брата майго.

Ì tamu, kalì eža spakušae brata majgo, nâ budu es′cì mâsa vavek, kab ne spakušac′ brata majgo.

9 Кіраўнік

1. Ці не апостал я? Ці ня вольны я? Ці ня бачыў я Ісуса Хрыста, Госпада нашага? Ці не мая дзея вы ў Госпадзе?

Cì ne apostal â? Cì nâ vol′ny â? Cì nâ bačyǔ â Ìsusa Hrysta, Gospada našaga? Cì ne maâ dzeâ vy ǔ Gospadze?

2. Калі іншым я не апостал, дык для вас апостал, бо пячаць майго апостальства - вы ў Госпадзе.

Kalì ìnšym â ne apostal, dyk dlâ vas apostal, bo pâčac′ majgo apostal′stva - vy ǔ Gospadze.

3. Вось мая абарона супроць асуднікаў маіх.

Vos′ maâ abarona suproc′ asudnìkaǔ maìh.

4. Альбо мы ня маем улады есьці і піць?

Al′bo my nâ maem ulady es′cì ì pìc′?

5. Альбо ня маем улады мець спадарожніцаю сястру жонку, як і астатнія апосталы, і браты Гасподнія, і Кіфа?

Al′bo nâ maem ulady mec′ spadarožnìcaû sâstru žonku, âk ì astatnìâ apostaly, ì braty Gaspodnìâ, ì Kìfa?

6. Альбо адзін я і Варнава ня маем улады не працаваць?

Al′bo adzìn â ì Varnava nâ maem ulady ne pracavac′?

7. Які ваяр служыць калі-небудзь сваім коштам? Хто, пасадзіўшы вінаград, ня есьць пладоў яго? Хто, пасучы статак, ня есьць малака ад статку?

Âkì vaâr služyc′ kalì-nebudz′ svaìm koštam? Hto, pasadzìǔšy vìnagrad, nâ es′c′ pladoǔ âgo? Hto, pasučy statak, nâ es′c′ malaka ad statku?

8. Ці толькі па людзкой развазе я гэта кажу? Ці ня тое самае кажа і закон?

Cì tol′kì pa lûdzkoj razvaze â gèta kažu? Cì nâ toe samae kaža ì zakon?

9. Бо ў Майсеевым законе напісана: "ня цугляй мызу валу, які малоціць". Ці пра валоў дбае Бог?

Bo ǔ Majseevym zakone napìsana: "nâ cuglâj myzu valu, âkì malocìc′". Cì pra valoǔ dbae Bog?

10. Альбо, можа, нам гаворыцца? Так, нам гэта напісана; бо, хто арэ, павінен араць з надзеяю, і хто малоціць, павінен малаціць з надзеяю атрымаць спадзяванае.

Al′bo, moža, nam gavorycca? Tak, nam gèta napìsana; bo, hto arè, pavìnen arac′ z nadzeâû, ì hto malocìc′, pavìnen malacìc′ z nadzeâû atrymac′ spadzâvanae.

11. Калі мы пасеялі ў вас духоўнае, дык ці вялікае тое, калі пажнём у вас цялеснае?

Kalì my paseâlì ǔ vas duhoǔnae, dyk cì vâlìkae toe, kalì pažnëm u vas câlesnae?

12. Калі іншыя маюць у вас уладу, дык ці ня болей мы? Але мы не карысталіся гэтай уладай, а ўсё пераносім, каб не паставіць якое перашкоды зьвеставаньню Хрыстоваму.

Kalì ìnšyâ maûc′ u vas uladu, dyk cì nâ bolej my? Ale my ne karystalìsâ gètaj uladaj, a ǔsë peranosìm, kab ne pastavìc′ âkoe peraškody z′vestavan′nû Hrystovamu.

13. Хіба ня ведаеце, што слугі пры храме кормяцца з храма? што слугі пры ахвярніку бяруць долю з ахвярніка?

Hìba nâ vedaece, što slugì pry hrame kormâcca z hrama? što slugì pry ahvârnìku bâruc′ dolû z ahvârnìka?

14. Так сама і Гасподзь наказаў прапаведнікам Дабравесьця жыць са зьвеставаньня.

Tak sama ì Gaspodz′ nakazaǔ prapavednìkam Dabraves′câ žyc′ sa z′vestavan′nâ.

15. Але я не карыстаўся нічым такім. І напісаў гэта на тое, каб так было мне; бо мне лепей памерці, чым каб хто зьнішчыў славу маю.

Ale â ne karystaǔsâ nìčym takìm. Ì napìsaǔ gèta na toe, kab tak bylo mne; bo mne lepej pamercì, čym kab hto z′nìščyǔ slavu maû.

16. Бо, калі я зьвястую, дык няма мне чым хваліцца, бо гэта мусовы абавязак мой, і гора мне, калі не зьвястую!

Bo, kalì â z′vâstuû, dyk nâma mne čym hvalìcca, bo gèta musovy abavâzak moj, ì gora mne, kalì ne z′vâstuû!

17. Бо калі раблю гэта з добрае волі, дык мецьму ўзнагароду; а калі ня з добрае волі, дык выконваю толькі даверанае мне служэньне.

Bo kalì rablû gèta z dobrae volì, dyk mec′mu ǔznagarodu; a kalì nâ z dobrae volì, dyk vykonvaû tol′kì daveranae mne služèn′ne.

18. За што ж мне ўзнагарода? За тое, што, прапаведуючы Дабравесьце, зьвястую пра Хрыста бескарысьліва, не карыстаючыся маёй уладаю ў зьвеставаньні.

Za što ž mne ǔznagaroda? Za toe, što, prapaveduûčy Dabraves′ce, z′vâstuû pra Hrysta beskarys′lìva, ne karystaûčysâ maëj uladaû ǔ z′vestavan′nì.

19. Бо, будучы вольны ад усіх, я зрабіўся слугою ўсім, каб болей здабыць:

Bo, budučy vol′ny ad usìh, â zrabìǔsâ slugoû ǔsìm, kab bolej zdabyc′:

20. для Юдэяў я быў як Юдэй, каб здабыць Юдэяў; для падзаконных быў як падзаконны, каб здабыць падзаконных;

dlâ Ûdèâǔ â byǔ âk Ûdèj, kab zdabyc′ Ûdèâǔ; dlâ padzakonnyh byǔ âk padzakonny, kab zdabyc′ padzakonnyh;

21. для тых, хто без закона, - як той, хто без закона, - будучы з законам перад Богам, але падзаконны Хрысту, - каб здабыць тых, хто без закона;

dlâ tyh, hto bez zakona, - âk toj, hto bez zakona, - budučy z zakonam perad Bogam, ale padzakonny Hrystu, - kab zdabyc′ tyh, hto bez zakona;

22. для нямоглых быў як нямоглы, каб здабыць нямоглых, Для ўсіх я зрабіўся ўсіхнім, каб уратаваць, прынамсі, некаторых.

dlâ nâmoglyh byǔ âk nâmogly, kab zdabyc′ nâmoglyh, Dlâ ǔsìh â zrabìǔsâ ǔsìhnìm, kab uratavac′, prynamsì, nekatoryh.

23. А гэта раблю дзеля Дабравесьця, каб быць саўдзельнікам яго.

A gèta rablû dzelâ Dabraves′câ, kab byc′ saǔdzel′nìkam âgo.

24. Хіба ня ведаеце вы, што тыя, якія бягуць навыперадкі, бягуць усе, але толькі адзін здабывае ўзнагароду? Дык бяжэце так, каб здабыць.

Hìba nâ vedaece vy, što tyâ, âkìâ bâguc′ navyperadkì, bâguc′ use, ale tol′kì adzìn zdabyvae ǔznagarodu? Dyk bâžèce tak, kab zdabyc′.

25. Усе падзьвіжнікі ўстрымліваюцца ад усяго: тыя - каб атрымаць вянок тленны, а мы - нятленны.

Use padz′vìžnìkì ǔstrymlìvaûcca ad usâgo: tyâ - kab atrymac′ vânok tlenny, a my - nâtlenny.

26. І таму я бягу ня так, як бы марна, б'юся ня так, каб толькі махаць кулакамі ў паветры;

Ì tamu â bâgu nâ tak, âk by marna, b'ûsâ nâ tak, kab tol′kì mahac′ kulakamì ǔ pavetry;

27. а ўрымшчваю і занявольваю цела маё, каб, прапаведуючы іншым, самому ня стацца нявартым.

a ǔrymščvaû ì zanâvol′vaû cela maë, kab, prapaveduûčy ìnšym, samomu nâ stacca nâvartym.

10 Кіраўнік

1. Не хачу пакінуць вас, браты, і каб вы ня ведалі, што бацькі нашыя ўсе былі пад хмараю, і ўсе прайшлі праз мора;

Ne haču pakìnuc′ vas, braty, ì kab vy nâ vedalì, što bac′kì našyâ ǔse bylì pad hmaraû, ì ǔse prajšlì praz mora;

2. і ўсе хрысьціліся ў Майсея ў хмары і ў моры;

ì ǔse hrys′cìlìsâ ǔ Majseâ ǔ hmary ì ǔ mory;

3. і ўсе елі адну і тую самую духоўную страву;

ì ǔse elì adnu ì tuû samuû duhoǔnuû stravu;

4. і ўсе пілі адно і тое самае духоўнае пітво, бо пілі з духоўнай скалы, якая ішла сьледам за імі; а скала тая была Ісус Хрыстос.

ì ǔse pìlì adno ì toe samae duhoǔnae pìtvo, bo pìlì z duhoǔnaj skaly, âkaâ ìšla s′ledam za ìmì; a skala taâ byla Ìsus Hrystos.

5. Але ня шмат каго ўпадабаў Бог; бо яны панішчаны былі ў пустыні.

Ale nâ šmat kago ǔpadabaǔ Bog; bo âny panìščany bylì ǔ pustynì.

6. А гэта былі прыклады нам, каб мы не самахоціліся на ліхое, а самахоціліся яны.

A gèta bylì pryklady nam, kab my ne samahocìlìsâ na lìhoe, a samahocìlìsâ âny.

7. Ня будзьце таксама ідалапаклонцамі, як некаторыя зь іх, пра якіх напісана: "людзі селі есьці і піць, і ўсталі бавіцца".

Nâ budz′ce taksama ìdalapakloncamì, âk nekatoryâ z′ ìh, pra âkìh napìsana: "lûdzì selì es′cì ì pìc′, ì ǔstalì bavìcca".

8. Ня будзем блудадзейнічаць, як некаторыя зь іх блудадзейнічалі, і ў адзін дзень загінула іх дваццаць тры тысячы.

Nâ budzem bludadzejnìčac′, âk nekatoryâ z′ ìh bludadzejnìčalì, ì ǔ adzìn dzen′ zagìnula ìh dvaccac′ try tysâčy.

9. Ня будзем спакушаць Хрыста, як некаторыя зь іх спакушалі і загінулі ад зьмеяў.

Nâ budzem spakušac′ Hrysta, âk nekatoryâ z′ ìh spakušalì ì zagìnulì ad z′meâǔ.

10. Не наракайце, як некаторыя зь іх наракалі і загінулі ад зьнішчальніка.

Ne narakajce, âk nekatoryâ z′ ìh narakalì ì zagìnulì ad z′nìščal′nìka.

11. Усё гэта адбывалася зь імі, як вобразы; а апісана ў настаўленьне нам, што дасягнулі канца вякоў.

Usë gèta adbyvalasâ z′ ìmì, âk vobrazy; a apìsana ǔ nastaǔlen′ne nam, što dasâgnulì kanca vâkoǔ.

12. А таму, хто думае, што ён стаіць, глядзі, каб ня ўпасьці.

A tamu, hto dumae, što ën staìc′, glâdzì, kab nâ ǔpas′cì.

13. Вас апанавала спакуса не якая, а чалавечая; і верны Бог, Які не дапусьціць, каб вас спакушалі звыш сілы, але пры спакушэньні дасьць і палёгку, каб вы маглі ператрываць.

Vas apanavala spakusa ne âkaâ, a čalavečaâ; ì verny Bog, Âkì ne dapus′cìc′, kab vas spakušalì zvyš sìly, ale pry spakušèn′nì das′c′ ì palëgku, kab vy maglì peratryvac′.

14. Таму, любасныя мае, унікайце служэньня ідалам.

Tamu, lûbasnyâ mae, unìkajce služèn′nâ ìdalam.

15. Я кажу вам як разважлівым; самі памяркуйце, пра што я кажу:

Â kažu vam âk razvažlìvym; samì pamârkujce, pra što â kažu:

16. Чара дабраславеньня, якую дабраслаўляем, ці ня ёсьць далучэньне Крыві Хрыстовай? хлеб, які ламаем, ці ня ёсьць далучэньне Цела Хрыстовага?

Čara dabraslaven′nâ, âkuû dabraslaǔlâem, cì nâ ës′c′ dalučèn′ne Kryvì Hrystovaj? hleb, âkì lamaem, cì nâ ës′c′ dalučèn′ne Cela Hrystovaga?

17. Адзін хлеб, і мы многія - адно цела; бо ўсе прычашчаемся адным хлебам.

Adzìn hleb, ì my mnogìâ - adno cela; bo ǔse pryčaščaemsâ adnym hlebam.

18. Паглядзеце на Ізраіля па плоці: тыя, што ядуць ахвярнае, ці ня супольнікі яны ахвярніка?

Paglâdzece na Ìzraìlâ pa plocì: tyâ, što âduc′ ahvârnae, cì nâ supol′nìkì âny ahvârnìka?

19. Што я кажу? ці тое, што ідал ёсьць нешта? альбо ідалаахвярнае значыць што-небудзь?

Što â kažu? cì toe, što ìdal ës′c′ nešta? al′bo ìdalaahvârnae značyc′ što-nebudz′?

20. Не; але што язычнікі, калі прыносяць ахвяры, дык прыносяць дэманам, а ня Богу; але я не хачу, каб вы былі ў супольнасьці з дэманамі.

Ne; ale što âzyčnìkì, kalì prynosâc′ ahvâry, dyk prynosâc′ dèmanam, a nâ Bogu; ale â ne haču, kab vy bylì ǔ supol′nas′cì z dèmanamì.

21. Ня можаце піць чару Гасподнюю і чару дэманскую; ня можаце быць супольнікамі ў гасьціне Гасподняй і ў гасьціне дэманскай.

Nâ možace pìc′ čaru Gaspodnûû ì čaru dèmanskuû; nâ možace byc′ supol′nìkamì ǔ gas′cìne Gaspodnâj ì ǔ gas′cìne dèmanskaj.

22. Няўжо мы адважымся дражніць Госпада? Хіба мы мацнейшыя за Яго?

Nâǔžo my advažymsâ dražnìc′ Gospada? Hìba my macnejšyâ za Âgo?

23. Усё мне можна, ды ня ўсё на карысьць; усё мне можна, ды ня ўсё навучае.

Usë mne možna, dy nâ ǔsë na karys′c′; usë mne možna, dy nâ ǔsë navučae.

24. Хай ніхто ня шукае карысьці сабе, а кожны - другому.

Haj nìhto nâ šukae karys′cì sabe, a kožny - drugomu.

25. Усё, што прадаецца на торжышчы, ежце не перабіраючы, дзеля спакою сумленьня;

Usë, što pradaecca na toržyščy, ežce ne perabìraûčy, dzelâ spakoû sumlen′nâ;

26. бо Гасподняя зямля і ўсё, што на ёй.

bo Gaspodnââ zâmlâ ì ǔsë, što na ëj.

27. Калі хто зь няверных пакліча вас, і вы захочаце пайсьці, - дык усё, што вам прапануецца, ежце не перабіраючы дзеля спакою сумленьня.

Kalì hto z′ nâvernyh paklìča vas, ì vy zahočace pajs′cì, - dyk usë, što vam prapanuecca, ežce ne perabìraûčy dzelâ spakoû sumlen′nâ.

28. Але калі хто скажа вам: гэта ідалаахвярнае, - дык ня ежце дзеля таго, хто падказаў вам, і дзеля сумленьня; бо Гасподняя зямля, і ўсё, што на ёй.

Ale kalì hto skaža vam: gèta ìdalaahvârnae, - dyk nâ ežce dzelâ tago, hto padkazaǔ vam, ì dzelâ sumlen′nâ; bo Gaspodnââ zâmlâ, ì ǔsë, što na ëj.

29. Сумленьне ж разумею не сваё, а іншага; бо дзеля чаго маёй свабодзе быць суджанай чужым сумленьнем?

Sumlen′ne ž razumeû ne svaë, a ìnšaga; bo dzelâ čago maëj svabodze byc′ sudžanaj čužym sumlen′nem?

30. Калі я з удзячнасьцю ем, дык навошта мяне дакараць за тое, за што я дзякую?

Kalì â z udzâčnas′cû em, dyk navošta mâne dakarac′ za toe, za što â dzâkuû?

31. Дык жа, ці ясьце, ці п'яце, ці (іншае) што робіце, усё рабеце на славу Божую.

Dyk ža, cì âs′ce, cì p'âce, cì (ìnšae) što robìce, usë rabece na slavu Božuû.

32. Не давайце панады ні Юдэям, ні Элінам, ні царкве Божай,

Ne davajce panady nì Ûdèâm, nì Èlìnam, nì carkve Božaj,

33. так, як і я дагаджаю ўсім ва ўсім, шукаючы не сабе карысьці, а многім, каб яны ўратаваліся.

tak, âk ì â dagadžaû ǔsìm va ǔsìm, šukaûčy ne sabe karys′cì, a mnogìm, kab âny ǔratavalìsâ.

11 Кіраўнік

1. Пераймайце мяне, як я Хрыста.

Perajmajce mâne, âk â Hrysta.

2. Хвалю вас, браты, што вы ўсё маё памятаеце, і наказаў трымаецеся так, як я наказаў вам.

Hvalû vas, braty, što vy ǔsë maë pamâtaece, ì nakazaǔ trymaecesâ tak, âk â nakazaǔ vam.

3. Хачу таксама, каб вы ведалі, што кожнаму мужу галава - Хрыстос, жонцы галава - муж, а Хрысту галава - Бог.

Haču taksama, kab vy vedalì, što kožnamu mužu galava - Hrystos, žoncy galava - muž, a Hrystu galava - Bog.

4. Кожны мужчына, які моліцца альбо прарочыць з накрытаю галаваою, сарамаціць сваю галаву;

Kožny mužčyna, âkì molìcca al′bo praročyc′ z nakrytaû galavaoû, saramacìc′ svaû galavu;

5. і кожная жанчына, якая моліцца альбо прарочыць з адкрытаю галавою, сарамаціць галаву, бо гэта тое самае, як калі б яна была паголеная;

ì kožnaâ žančyna, âkaâ molìcca al′bo praročyc′ z adkrytaû galavoû, saramacìc′ galavu, bo gèta toe samae, âk kalì b âna byla pagolenaâ;

6. бо, калі жанчына ня хоча накрывацца, дык няхай і стрыжэцца; а калі жанчыне сорам быць пастрыжанай ці паголенай, хай накрываецца.

bo, kalì žančyna nâ hoča nakryvacca, dyk nâhaj ì stryžècca; a kalì žančyne soram byc′ pastryžanaj cì pagolenaj, haj nakryvaecca.

7. Дык вось, мужчына не павінен накрываць галаву, бо ён ёсьць падабенства і слава Божая; а жанчына ёсьць слава мужчыны.

Dyk vos′, mužčyna ne pavìnen nakryvac′ galavu, bo ën ës′c′ padabenstva ì slava Božaâ; a žančyna ës′c′ slava mužčyny.

8. Бо ня мужчына ад жанчыны, а жанчына ад мужчыны;

Bo nâ mužčyna ad žančyny, a žančyna ad mužčyny;

9. і ня мужчына створаны жанчыне, а жанчына мужчыне.

ì nâ mužčyna stvorany žančyne, a žančyna mužčyne.

10. Таму жанчына і павінна мець на галаве сваёй знак улады, дзеля анёлаў.

Tamu žančyna ì pavìnna mec′ na galave svaëj znak ulady, dzelâ anëlaǔ.

11. Аднак, ні мужчына без жанчыны, ні жанчына бяз мужчыны, у Госпадзе.

Adnak, nì mužčyna bez žančyny, nì žančyna bâz mužčyny, u Gospadze.

12. Бо, як жанчына ад мужчыны, так і мужчына праз жанчыну; а ўсе - ад Бога.

Bo, âk žančyna ad mužčyny, tak ì mužčyna praz žančynu; a ǔse - ad Boga.

13. Памяркуйце самі, ці прыстойна жанчыне маліцца Богу зь ненакрытай галавою?

Pamârkujce samì, cì prystojna žančyne malìcca Bogu z′ nenakrytaj galavoû?

14. Ці не сама прырода вучыць вас, што калі мужчына запускае валасы, дык гэта ганьба яму,

Cì ne sama pryroda vučyc′ vas, što kalì mužčyna zapuskae valasy, dyk gèta gan′ba âmu,

15. а калі жанчына запускае валасы, дык ёй гэта гонар, бо валасы дадзены ёй замест покрыва.

a kalì žančyna zapuskae valasy, dyk ëj gèta gonar, bo valasy dadzeny ëj zamest pokryva.

16. А калі б хто захацеў спрачацца, дык мы ня маем такога звычаю, ні цэрквы Божыя.

A kalì b hto zahaceǔ spračacca, dyk my nâ maem takoga zvyčaû, nì cèrkvy Božyâ.

17. Але, наказваючы гэта, не хвалю вас, бо зьбіраецеся вы не на лепшае, а на горшае.

Ale, nakazvaûčy gèta, ne hvalû vas, bo z′bìraecesâ vy ne na lepšae, a na goršae.

18. Бо, па-першае, чую, што, калі вы сыходзіцеся царквою, паміж вамі бывае незлагадзь, у што я крыху і веру.

Bo, pa-peršae, čuû, što, kalì vy syhodzìcesâ carkvoû, pamìž vamì byvae nezlagadz′, u što â kryhu ì veru.

19. Бо мусіць быць і разнадум'е паміж вамі, каб адкрыліся сярод вас дасьведчаныя.

Bo musìc′ byc′ ì raznadum'e pamìž vamì, kab adkrylìsâ sârod vas das′vedčanyâ.

20. Далей, вы зьбіраецеся так, што гэта не азначае есьці вячэру Гасподнюю;

Dalej, vy z′bìraecesâ tak, što gèta ne aznačae es′cì vâčèru Gaspodnûû;

21. бо кожны сьпяшаецца раней за другіх з'есьці сваю ежу, так што адзін бывае галодны, а іншы ўпіваецца.

bo kožny s′pâšaecca ranej za drugìh z'es′cì svaû ežu, tak što adzìn byvae galodny, a ìnšy ǔpìvaecca.

22. Хіба ў вас няма дамоў на тое, каб есьці і піць? Альбо пагарджаеце царквою Божаю і прыніжаеце бедных? Што сказаць вам? пахваліць вас за гэта? Не пахвалю.

Hìba ǔ vas nâma damoǔ na toe, kab es′cì ì pìc′? Al′bo pagardžaece carkvoû Božaû ì prynìžaece bednyh? Što skazac′ vam? pahvalìc′ vas za gèta? Ne pahvalû.

23. Бо я ад Самога Госпада прыняў тое, што і вам перадаў, што Гасподзь Ісус у тую ноч, у якую прададзены быў, узяў хлеб

Bo â ad Samoga Gospada prynâǔ toe, što ì vam peradaǔ, što Gaspodz′ Ìsus u tuû noč, u âkuû pradadzeny byǔ, uzâǔ hleb

24. і, падзякаваўшы, разламаў і сказаў: "прымеце, ежце, гэта ёсьць Цела Маё, за вас ламанае; гэта рабеце ў памяць пра Мяне".

ì, padzâkavaǔšy, razlamaǔ ì skazaǔ: "prymece, ežce, gèta ës′c′ Cela Maë, za vas lamanae; gèta rabece ǔ pamâc′ pra Mâne".

25. Гэтак сама і чару пасьля вячэры, і сказаў: "гэтая чара ёсьць новы запавет у Маёй Крыві; гэта рабеце, калі толькі будзеце піць, у памяць пра Мяне".

Gètak sama ì čaru pas′lâ vâčèry, ì skazaǔ: "gètaâ čara ës′c′ novy zapavet u Maëj Kryvì; gèta rabece, kalì tol′kì budzece pìc′, u pamâc′ pra Mâne".

26. Бо кожнага разу, як вы ясьце хлеб гэты і п'яце чару гэтую, сьмерць Гасподнюю абвяшчаеце, пакуль Ён прыйдзе.

Bo kožnaga razu, âk vy âs′ce hleb gèty ì p'âce čaru gètuû, s′merc′ Gaspodnûû abvâščaece, pakul′ Ën pryjdze.

27. А таму, хто будзе есьці хлеб гэты альбо піць чару Гасподнюю нягожа, зьвінаваціцца супроць Цела і Крыві Гасподняй.

A tamu, hto budze es′cì hleb gèty al′bo pìc′ čaru Gaspodnûû nâgoža, z′vìnavacìcca suproc′ Cela ì Kryvì Gaspodnâj.

28. Няхай жа выпрабоўвае сябе чалавек, і такім чынам хай есьць з хлеба гэтага і п'е з чары гэтай.

Nâhaj ža vypraboǔvae sâbe čalavek, ì takìm čynam haj es′c′ z hleba gètaga ì p'e z čary gètaj.

29. Бо, хто есьць і п'е нягожа, той есьць і п'е асуду сабе, не разважаючы пра Цела Гасподняе.

Bo, hto es′c′ ì p'e nâgoža, toj es′c′ ì p'e asudu sabe, ne razvažaûčy pra Cela Gaspodnâe.

30. Ад таго многія з вас нядужыя і хворыя, і шмат хто памірае.

Ad tago mnogìâ z vas nâdužyâ ì hvoryâ, ì šmat hto pamìrae.

31. Бо, калі б мы судзілі самі сябе, дык бы нас ня судзілі;

Bo, kalì b my sudzìlì samì sâbe, dyk by nas nâ sudzìlì;

32. а калі бываем суджаныя, дык караемся Госпадам, каб ня быць засуджанымі разам са сьветам.

a kalì byvaem sudžanyâ, dyk karaemsâ Gospadam, kab nâ byc′ zasudžanymì razam sa s′vetam.

33. А таму, браты мае, зьбіраючыся на вячэру, адзін аднаго чакайце.

A tamu, braty mae, z′bìraûčysâ na vâčèru, adzìn adnago čakajce.

34. А як хто галодны, хай есьць дома, каб зьбірацца вам не на асуджэньне. Астатняе ўладжу, калі прыйду.

A âk hto galodny, haj es′c′ doma, kab z′bìracca vam ne na asudžèn′ne. Astatnâe ǔladžu, kalì pryjdu.

12 Кіраўнік

1. Не хачу пакідаць вас, браты, каб ня ведалі вы і пра дары духоўныя.

Ne haču pakìdac′ vas, braty, kab nâ vedalì vy ì pra dary duhoǔnyâ.

2. Ведаеце, што, калі вы былі язычнікамі, дык хадзілі да безгалосых ідалаў - так, быццам вялі вас.

Vedaece, što, kalì vy bylì âzyčnìkamì, dyk hadzìlì da bezgalosyh ìdalaǔ - tak, byccam vâlì vas.

3. Таму маўляю вам, што ніхто, гаворачы ў Духу Божым, ня вымавіць анафэмы на Ісуса, і ніхто ня можа назваць Ісуса Госпадам, як толькі ў Духу Сьвятым.

Tamu maǔlâû vam, što nìhto, gavoračy ǔ Duhu Božym, nâ vymavìc′ anafèmy na Ìsusa, ì nìhto nâ moža nazvac′ Ìsusa Gospadam, âk tol′kì ǔ Duhu S′vâtym.

4. Дары ёсьць розныя, а Дух адзін і той самы;

Dary ës′c′ roznyâ, a Duh adzìn ì toj samy;

5. і служэньні розныя, а Гасподзь адзін і той самы;

ì služèn′nì roznyâ, a Gaspodz′ adzìn ì toj samy;

6. і дзеяньні розныя, а Бог адзін і той самы, Які дзее ўсё ва ўсіх.

ì dzeân′nì roznyâ, a Bog adzìn ì toj samy, Âkì dzee ǔsë va ǔsìh.

7. Але кожнаму даецца выяўленьне Духа на карысьць:

Ale kožnamu daecca vyâǔlen′ne Duha na karys′c′:

8. аднаму даецца Духам слова мудрасьці, другому слова веданьня, тым самым Духам;

adnamu daecca Duham slova mudras′cì, drugomu slova vedan′nâ, tym samym Duham;

9. іншаму вера, тым самым Духам; іншаму дар ацаленьня, тым самым Духам;

ìnšamu vera, tym samym Duham; ìnšamu dar acalen′nâ, tym samym Duham;

10. іншаму цудадзействы, іншаму прароцтва, іншаму распазнаньне духаў, іншаму розныя мовы, іншаму тлумачэньне моваў.

ìnšamu cudadzejstvy, ìnšamu praroctva, ìnšamu raspaznan′ne duhaǔ, ìnšamu roznyâ movy, ìnšamu tlumačèn′ne movaǔ.

11. А ўсё гэта дзее адзін і той самы Дух, надзяляючы кожнага асобна, як Яму заўгодна.

A ǔsë gèta dzee adzìn ì toj samy Duh, nadzâlâûčy kožnaga asobna, âk Âmu zaǔgodna.

12. Бо, як цела адно, але мае многа чэлесаў, і ўсе чэлесы аднаго цела, хоць іх многа, складаюць адно цела, - так і Хрыстос.

Bo, âk cela adno, ale mae mnoga čèlesaǔ, ì ǔse čèlesy adnago cela, hoc′ ìh mnoga, skladaûc′ adno cela, - tak ì Hrystos.

13. Бо ўсе мы адным Духам хрысьціліся ў адно цела, Юдэі альбо Эліны, рабы альбо вольнікі, і ўсе напоены адным Духам.

Bo ǔse my adnym Duham hrys′cìlìsâ ǔ adno cela, Ûdèì al′bo Èlìny, raby al′bo vol′nìkì, ì ǔse napoeny adnym Duham.

14. А цела не з аднаго чэлеса, а з многіх.

A cela ne z adnago čèlesa, a z mnogìh.

15. Калі нага кажа: я не належу да цела, бо я ня рука, дык няўжо яна таму не належыць да цела?

Kalì naga kaža: â ne naležu da cela, bo â nâ ruka, dyk nâǔžo âna tamu ne naležyc′ da cela?

16. І калі вуха скажа: я не належу да цела, бо я ня вока, дык няўжо яно таму не належыць да цела?

Ì kalì vuha skaža: â ne naležu da cela, bo â nâ voka, dyk nâǔžo âno tamu ne naležyc′ da cela?

17. Калі ўсё цела - вока, дык дзе слых? Калі ўсё - слых, дык дзе нюх?

Kalì ǔsë cela - voka, dyk dze slyh? Kalì ǔsë - slyh, dyk dze nûh?

18. Бог разьмеркаваў чэлесы, кожнаму ў целе, як Яму было заўгодна.

Bog raz′merkavaǔ čèlesy, kožnamu ǔ cele, âk Âmu bylo zaǔgodna.

19. А калі б усе былі адным чэлесам, дык дзе было б цела?

A kalì b use bylì adnym čèlesam, dyk dze bylo b cela?

20. А цяпер чэлесаў многа, а цела адно.

A câper čèlesaǔ mnoga, a cela adno.

21. Ня можа вока сказаць руцэ: ты мне не патрэбная; альбо ж таксама галава нагам: вы мне не патрэбныя.

Nâ moža voka skazac′ rucè: ty mne ne patrèbnaâ; al′bo ž taksama galava nagam: vy mne ne patrèbnyâ.

22. Наадварот, чэлесы цела, якія здаюцца слабейшымі, намнога больш патрэбныя,

Naadvarot, čèlesy cela, âkìâ zdaûcca slabejšymì, namnoga bol′š patrèbnyâ,

23. і якія нам здаюцца меней высакароднымі ў целе, іх мы якраз і атачаем найбольшым дбаньнем;

ì âkìâ nam zdaûcca menej vysakarodnymì ǔ cele, ìh my âkraz ì atačaem najbol′šym dban′nem;

24. і няпрыстойныя нашыя чэлесы патрабуюць асаблівага ўпрыстойваньня, а прыстойныя нашыя чэлесы ня маюць патрэбы ў гэтым. Але Бог так суразьмерыў цела, што менш дасканаламу чэлесу наказаў большае дбаньне,

ì nâprystojnyâ našyâ čèlesy patrabuûc′ asablìvaga ǔprystojvan′nâ, a prystojnyâ našyâ čèlesy nâ maûc′ patrèby ǔ gètym. Ale Bog tak suraz′meryǔ cela, što menš daskanalamu čèlesu nakazaǔ bol′šae dban′ne,

25. каб ня было падзелу ў целе, а ўсе чэлесы аднолькава рупіліся адзін пра аднаго.

kab nâ bylo padzelu ǔ cele, a ǔse čèlesy adnol′kava rupìlìsâ adzìn pra adnago.

26. Таму, калі пакутуе адзін чэлес, пакутуюць разам зь ім усе чэлесы; славіцца адзін чэлес, зь ім радуюцца ўсе чэлесы.

Tamu, kalì pakutue adzìn čèles, pakutuûc′ razam z′ ìm use čèlesy; slavìcca adzìn čèles, z′ ìm raduûcca ǔse čèlesy.

27. І вы - цела Хрыстовае, а паасобку - чэлесы.

Ì vy - cela Hrystovae, a paasobku - čèlesy.

28. І адных Бог паставіў у Царкве, па-першае, апосталамі, па-другое, прарокамі, па-трэйцяе, настаўнікамі; далей адным даў сілу цудадзейную, таксама дары ацаленьня, дапамогі, кіраваньня, розныя мовы.

Ì adnyh Bog pastavìǔ u Carkve, pa-peršae, apostalamì, pa-drugoe, prarokamì, pa-trèjcâe, nastaǔnìkamì; dalej adnym daǔ sìlu cudadzejnuû, taksama dary acalen′nâ, dapamogì, kìravan′nâ, roznyâ movy.

29. Ці ўсе апосталы? ці ўсе прарокі? ці ўсе настаўнікі? ці ўсе цудадзеі?

Cì ǔse apostaly? cì ǔse prarokì? cì ǔse nastaǔnìkì? cì ǔse cudadzeì?

30. ці ўсе маюць дар ацаленьня? ці ўсе гавораць мовамі? ці ўсе тлумачаць?

cì ǔse maûc′ dar acalen′nâ? cì ǔse gavorac′ movamì? cì ǔse tlumačac′?

31. Дбайце пра дары большыя, і я пакажу вам шлях яшчэ лепшы.

Dbajce pra dary bol′šyâ, ì â pakažu vam šlâh âščè lepšy.

13 Кіраўнік

1. Калі я гавару мовамі чалавечымі і анёльскімі, а любові ня маю, дык я - медзь звонкая, альбо кімвал гулкі,

Kalì â gavaru movamì čalavečymì ì anël′skìmì, a lûbovì nâ maû, dyk â - medz′ zvonkaâ, al′bo kìmval gulkì,

2. Калі маю дар прароцтва, і ведаю ўсе таямніцы, і маю ўсякія веды і ўсю веру, так што магу і горы перастаўляць, а ня маю любові, - дык я нішто.

Kalì maû dar praroctva, ì vedaû ǔse taâmnìcy, ì maû ǔsâkìâ vedy ì ǔsû veru, tak što magu ì gory perastaǔlâc′, a nâ maû lûbovì, - dyk â nìšto.

3. І калі я раздам усю маёмасьць маю і аддам цела маё на спаленьне, а любові ня маю, - няма мне ў тым ніякай карысьці.

Ì kalì â razdam usû maëmas′c′ maû ì addam cela maë na spalen′ne, a lûbovì nâ maû, - nâma mne ǔ tym nìâkaj karys′cì.

4. Любоў церпіць доўга, умілажальваецца, любоў не зайздросьціць, любоў не праслаўляе сябе, не ганарыцца,

Lûboǔ cerpìc′ doǔga, umìlažal′vaecca, lûboǔ ne zajzdros′cìc′, lûboǔ ne praslaǔlâe sâbe, ne ganarycca,

5. ня бушуе, ня шукае свайго, не раздражняецца, не намышляе ліха,

nâ bušue, nâ šukae svajgo, ne razdražnâecca, ne namyšlâe lìha,

6. ня радуецца зь няпраўды, а разам цешыцца зь ісьціны;

nâ raduecca z′ nâpraǔdy, a razam cešycca z′ ìs′cìny;

7. усё пакрывае, усяму верыць, на ўсё спадзяецца, усё пераносіць.

usë pakryvae, usâmu veryc′, na ǔsë spadzâecca, usë peranosìc′.

8. Любоў ніколі ня мінаецца, хоць і прароцтвы спыняцца, і мовы змоўкнуць, і веды скасуюцца.

Lûboǔ nìkolì nâ mìnaecca, hoc′ ì praroctvy spynâcca, ì movy zmoǔknuc′, ì vedy skasuûcca.

9. Бо мы часткова ведаем і частакова прарочым;

Bo my častkova vedaem ì častakova praročym;

10. а калі настане дасканалае, тады тое, што частковае, спыніцца.

a kalì nastane daskanalae, tady toe, što častkovae, spynìcca.

11. Калі я быў дзіцем, дык па-дзіцячы гаварыў, па-дзіцячы мысьліў, па-дзіцячы разважаў; а як стаўся мужчынаю, дык пакінуў дзіцячае.

Kalì â byǔ dzìcem, dyk pa-dzìcâčy gavaryǔ, pa-dzìcâčy mys′lìǔ, pa-dzìcâčy razvažaǔ; a âk staǔsâ mužčynaû, dyk pakìnuǔ dzìcâčae.

12. Бо цяпер мы бачым як празь цьмянае шкло, наўздогадзь, а тады твар да твару; цяпер я ведаю часткова, тады ж спазнаю так, як і я спазнаны.

Bo câper my bačym âk praz′ c′mânae šklo, naǔzdogadz′, a tady tvar da tvaru; câper â vedaû častkova, tady ž spaznaû tak, âk ì â spaznany.

13. А тым часам жывуць вось гэтыя тры: вера, надзея, любоў; але любоў зь іх найбольшая.

A tym časam žyvuc′ vos′ gètyâ try: vera, nadzeâ, lûboǔ; ale lûboǔ z′ ìh najbol′šaâ.

14 Кіраўнік

1. Дасягайце любові; дбайце пра дары духоўныя, а асабліва пра тое, каб прарочыць.

Dasâgajce lûbovì; dbajce pra dary duhoǔnyâ, a asablìva pra toe, kab praročyc′.

2. Бо, хто гаворыць незнаёмаю моваю, той гаворыць ня людзям, а Богу, бо ніхто не разумее яго, ён тайны гаворыць духам;

Bo, hto gavoryc′ neznaëmaû movaû, toj gavoryc′ nâ lûdzâm, a Bogu, bo nìhto ne razumee âgo, ën tajny gavoryc′ duham;

3. а хто прарочыць, той гаворыць людзям на настаўленьне, на ўмаўленьне і суцяшэньне.

a hto praročyc′, toj gavoryc′ lûdzâm na nastaǔlen′ne, na ǔmaǔlen′ne ì sucâšèn′ne.

4. Той, хто гаворыць незнаёмаю мовай, настаўляе сябе; а хто прарочыць, той настаўляе царкву.

Toj, hto gavoryc′ neznaëmaû movaj, nastaǔlâe sâbe; a hto praročyc′, toj nastaǔlâe carkvu.

5. Жадаю, каб вы ўсе гаварылі мовамі; але лепей, каб вы прарочылі, бо хто прарочыць, той большы за таго, хто гаворыць мовамі, хіба што ён пры гэтым будзе і тлумачыць, каб царква атрымала настаўленьне.

Žadaû, kab vy ǔse gavarylì movamì; ale lepej, kab vy praročylì, bo hto praročyc′, toj bol′šy za tago, hto gavoryc′ movamì, hìba što ën pry gètym budze ì tlumačyc′, kab carkva atrymala nastaǔlen′ne.

6. Цяпер, калі я прыйду да вас, браты, і пачну гаварыць незнаёмымі мовамі, дык якую дам вам карысьць, калі ня выслоўлюся вам ці то адкрыцьцём, ці пазнаньнем, ці прароцтвам, ці вучэньнем?

Câper, kalì â pryjdu da vas, braty, ì pačnu gavaryc′ neznaëmymì movamì, dyk âkuû dam vam karys′c′, kalì nâ vysloǔlûsâ vam cì to adkryc′cëm, cì paznan′nem, cì praroctvam, cì vučèn′nem?

7. І бяздушныя рэчы, якія выдаюць гук, жалейка ці гусьлі, калі не выдаюць паасобных тонаў, як распазнаць тое, што іграюць на жалейцы ці на гусьлях?

Ì bâzdušnyâ rèčy, âkìâ vydaûc′ guk, žalejka cì gus′lì, kalì ne vydaûc′ paasobnyh tonaǔ, âk raspaznac′ toe, što ìgraûc′ na žalejcy cì na gus′lâh?

8. І калі труба будзе выдаваць нявыразны гук, хто будзе рыхтавацца да бітвы?

Ì kalì truba budze vydavac′ nâvyrazny guk, hto budze ryhtavacca da bìtvy?

9. Так, калі і вы языком вымаўляеце незразумелыя словы, дык як зразумеюць, што вы кажаце? Вы будзеце гаварыць на вецер.

Tak, kalì ì vy âzykom vymaǔlâece nezrazumelyâ slovy, dyk âk zrazumeûc′, što vy kažace? Vy budzece gavaryc′ na vecer.

10. Колькі, напрыклад, розных словаў на сьвеце, і ніводнага зь іх няма без значэньня;

Kol′kì, napryklad, roznyh slovaǔ na s′vece, ì nìvodnaga z′ ìh nâma bez značèn′nâ;

11. але, калі я не разумею значэньня слоў, дык я для таго, хто гаворыць, чужаніца, і той, хто гаворыць, для мяне чужаніца.

ale, kalì â ne razumeû značèn′nâ sloǔ, dyk â dlâ tago, hto gavoryc′, čužanìca, ì toj, hto gavoryc′, dlâ mâne čužanìca.

12. Так і вы, дбаючы пра дары духоўныя, старайцеся ўзбагаціцца імі дзеля настаўленьня царквы.

Tak ì vy, dbaûčy pra dary duhoǔnyâ, starajcesâ ǔzbagacìcca ìmì dzelâ nastaǔlen′nâ carkvy.

13. А таму той, хто гаворыць незнаёмаю мовай, маліся за дар тлумачэньня.

A tamu toj, hto gavoryc′ neznaëmaû movaj, malìsâ za dar tlumačèn′nâ.

14. Бо, калі я малюся на незнаёмай мове, дык, хоць дух мой і моліцца, але розум мой застаецца бяз плоду.

Bo, kalì â malûsâ na neznaëmaj move, dyk, hoc′ duh moj ì molìcca, ale rozum moj zastaecca bâz plodu.

15. Што ж рабіць? Пачну маліцца духам, пачну маліцца і розумам; буду сьпяваць духам, буду сьпяваць і розумам.

Što ž rabìc′? Pačnu malìcca duham, pačnu malìcca ì rozumam; budu s′pâvac′ duham, budu s′pâvac′ ì rozumam.

16. Бо, калі ты будзеш дабраслаўляць духам, дык той, хто стаіць на месцы простага чалавека, як скажа "амін" на тваё дзякаваньне? Бо ён не разумее, што ты кажаш.

Bo, kalì ty budzeš dabraslaǔlâc′ duham, dyk toj, hto staìc′ na mescy prostaga čalaveka, âk skaža "amìn" na tvaë dzâkavan′ne? Bo ën ne razumee, što ty kažaš.

17. Ты добра дзякуеш, але другі не настаўляецца.

Ty dobra dzâkueš, ale drugì ne nastaǔlâecca.

18. Дзякую Богу майму: я больш за ўсіх вас гавару мовамі;

Dzâkuû Bogu majmu: â bol′š za ǔsìh vas gavaru movamì;

19. але ў царкве лепей хачу пяць словаў сказаць розумам маім, каб і іншых наставіць,чым процьму словаў незнаёмаю моваю.

ale ǔ carkve lepej haču pâc′ slovaǔ skazac′ rozumam maìm, kab ì ìnšyh nastavìc′,čym proc′mu slovaǔ neznaëmaû movaû.

20. Браты! ня будзьце дзеці розумам: на ліхое будзьце немаўляты, а розумам будзьце паўналетнія.

Braty! nâ budz′ce dzecì rozumam: na lìhoe budz′ce nemaǔlâty, a rozumam budz′ce paǔnaletnìâ.

21. У законе напісана: "іншымі мовамі й вуснамі буду гаварыць народу гэтаму, але і тады не паслухаюцца Мяне, кажа Гасподзь".

U zakone napìsana: "ìnšymì movamì j vusnamì budu gavaryc′ narodu gètamu, ale ì tady ne pasluhaûcca Mâne, kaža Gaspodz′".

22. Так што мовы - азнака ня вернікам, а няверуючым; а прароцтва - не для няверуючых, а для вернікаў.

Tak što movy - aznaka nâ vernìkam, a nâveruûčym; a praroctva - ne dlâ nâveruûčyh, a dlâ vernìkaǔ.

23. Калі ўся царква сыдзецца разам і ўсе пачнуць гаварыць незнаёмымі мовамі, і ўвойдуць да вас недасьведчаныя альбо няверуючыя, - дык ці ня скажуць, што вы шалееце?

Kalì ǔsâ carkva sydzecca razam ì ǔse pačnuc′ gavaryc′ neznaëmymì movamì, ì ǔvojduc′ da vas nedas′vedčanyâ al′bo nâveruûčyâ, - dyk cì nâ skažuc′, što vy šaleece?

24. А калі ўсе прарочаць, і ўвойдзе хто няверуючы альбо недасьведчаны, дык усе яго выкрываюць, усе судзяць,

A kalì ǔse praročac′, ì ǔvojdze hto nâveruûčy al′bo nedas′vedčany, dyk use âgo vykryvaûc′, use sudzâc′,

25. і такім чынам тайны сэрца ягонага выяўляюцца; і ён падае ніцма, кланяецца Богу і кажа: "у ісьціне з вамі Бог!".

ì takìm čynam tajny sèrca âgonaga vyâǔlâûcca; ì ën padae nìcma, klanâecca Bogu ì kaža: "u ìs′cìne z vamì Bog!".

26. Дык што ж, браты? Калі вы сыходзіцеся, і ў кожнага з вас ёсьць псальма, ёсьць павучаньне, ёсьць мова, ёсьць адкрыцьцё, ёсьць тлумачэньне, - хай ўсё гэта будзе на настаўленьне.

Dyk što ž, braty? Kalì vy syhodzìcesâ, ì ǔ kožnaga z vas ës′c′ psal′ma, ës′c′ pavučan′ne, ës′c′ mova, ës′c′ adkryc′cë, ës′c′ tlumačèn′ne, - haj ǔsë gèta budze na nastaǔlen′ne.

27. Калі хто гаворыць незнаёмаю моваю, гаварэце двое, ці самае большае трое, і тое паасобку, а адзін хай тлумачыць.

Kalì hto gavoryc′ neznaëmaû movaû, gavarèce dvoe, cì samae bol′šae troe, ì toe paasobku, a adzìn haj tlumačyc′.

28. Калі ж ня будзе тлумача, дык маўчы ў царкве, а гавары сабе і Богу.

Kalì ž nâ budze tlumača, dyk maǔčy ǔ carkve, a gavary sabe ì Bogu.

29. І прарокі няхай гавораць двое ці трое, а астатнія хай разважаюць;

Ì prarokì nâhaj gavorac′ dvoe cì troe, a astatnìâ haj razvažaûc′;

30. калі ж каму з тых, што сядзяць, будзе адкрыцьцё, дык першы маўчы;

kalì ž kamu z tyh, što sâdzâc′, budze adkryc′cë, dyk peršy maǔčy;

31. бо ўсе адзін за адным можаце прарочыць, каб усім вучыцца і ўсім атрымліваць суцяшэньне.

bo ǔse adzìn za adnym možace praročyc′, kab usìm vučycca ì ǔsìm atrymlìvac′ sucâšèn′ne.

32. І духі прарочыя слухаюцца прарокаў,

Ì duhì praročyâ sluhaûcca prarokaǔ,

33. таму што Бог ня ёсьць Бог незлагадзі, а спакою. Так бывае ва ўсіх цэрквах у сьвятых.

tamu što Bog nâ ës′c′ Bog nezlagadzì, a spakoû. Tak byvae va ǔsìh cèrkvah u s′vâtyh.

34. Жонкі вашыя ў цэрквах няхай маўчаць; бо не дазволена ім гаварыць, а быць у паслушэнстве, як і закон кажа.

Žonkì vašyâ ǔ cèrkvah nâhaj maǔčac′; bo ne dazvolena ìm gavaryc′, a byc′ u paslušènstve, âk ì zakon kaža.

35. Калі ж яны хочуць нечагась навучыцца, хай пытаюцца пра тое дома ў мужоў сваіх; бо ня прыстойна жанчыне гаварыць у царкве.

Kalì ž âny hočuc′ nečagas′ navučycca, haj pytaûcca pra toe doma ǔ mužoǔ svaìh; bo nâ prystojna žančyne gavaryc′ u carkve.

36. Хіба ад вас выйшла слова Божае? Альбо да вас адных дайшло?

Hìba ad vas vyjšla slova Božae? Al′bo da vas adnyh dajšlo?

37. Калі хто лічыць сябе прарокам альбо духоўным, той хай разумее, што я пішу вам, бо гэта запаведзі Гасподнія.

Kalì hto lìčyc′ sâbe prarokam al′bo duhoǔnym, toj haj razumee, što â pìšu vam, bo gèta zapavedzì Gaspodnìâ.

38. А хто не разумее, няхай не разумее.

A hto ne razumee, nâhaj ne razumee.

39. Дык вось, браты, дбайце пра тое, каб прарочыць, але не забараняйце гаварыць і мовамі;

Dyk vos′, braty, dbajce pra toe, kab praročyc′, ale ne zabaranâjce gavaryc′ ì movamì;

40. толькі ўсё мае быць прыстойна і належна.

tol′kì ǔsë mae byc′ prystojna ì naležna.

15 Кіраўнік

1. Нагадваю вам, браты, Дабравесьце, якое я зьвеставаў вам, якое вы і прынялі, у якім і ўмацаваліся,

Nagadvaû vam, braty, Dabraves′ce, âkoe â z′vestavaǔ vam, âkoe vy ì prynâlì, u âkìm ì ǔmacavalìsâ,

2. якім і ратуецеся, калі настаўленьне памятаеце так, як я зьвеставаў вам, калі толькі ня марна ўверавалі.

âkìm ì ratuecesâ, kalì nastaǔlen′ne pamâtaece tak, âk â z′vestavaǔ vam, kalì tol′kì nâ marna ǔveravalì.

3. Бо я найперш перадаў вам, што і сам прыняў, гэта значыцца, што Хрыстос памёр за грахі нашыя, паводле Пісаньня,

Bo â najperš peradaǔ vam, što ì sam prynâǔ, gèta značycca, što Hrystos pamër za grahì našyâ, pavodle Pìsan′nâ,

4. і што ён пахаваны быў і што ўваскрэс на трэйці дзень, паводле Пісаньня,

ì što ën pahavany byǔ ì što ǔvaskrès na trèjcì dzen′, pavodle Pìsan′nâ,

5. і што зьявіўся Кіфу, потым дванаццаці;

ì što z′âvìǔsâ Kìfu, potym dvanaccacì;

6. потым зьявіўся больш чым пяці сотням братоў у адзін час, зь якіх большая частка дагэтуль жывуць, а некаторыя і спачылі;

potym z′âvìǔsâ bol′š čym pâcì sotnâm bratoǔ u adzìn čas, z′ âkìh bol′šaâ častka dagètul′ žyvuc′, a nekatoryâ ì spačylì;

7. потым зьявіўся Якаву, таксама ўсім апосталам;

potym z′âvìǔsâ Âkavu, taksama ǔsìm apostalam;

8. а пасьля ўсіх зьявіўся і мне, як нейкаму вылюдку.

a pas′lâ ǔsìh z′âvìǔsâ ì mne, âk nejkamu vylûdku.

9. Бо я найменшы з апосталаў, і ня варты называцца апосталам, бо гнаў Царкву Божую.

Bo â najmenšy z apostalaǔ, ì nâ varty nazyvacca apostalam, bo gnaǔ Carkvu Božuû.

10. Але зь мілаты Божае я ёсьць тое, што ёсьць; і мілата Ягоная ўва мне ня была марная, але я болей за іх усіх папрацаваў; ня я, зрэшты, а мілата Божая, якая са мною.

Ale z′ mìlaty Božae â ës′c′ toe, što ës′c′; ì mìlata Âgonaâ ǔva mne nâ byla marnaâ, ale â bolej za ìh usìh papracavaǔ; nâ â, zrèšty, a mìlata Božaâ, âkaâ sa mnoû.

11. І вось, ці то я, ці яны, мы так прапаведуем, і вы так уверавалі.

Ì vos′, cì to â, cì âny, my tak prapaveduem, ì vy tak uveravalì.

12. Калі пра Хрыста прапаведуецца, што Ён паўстаў зь мёртвых, дык як некаторыя з вас кажуць, быццам няма ўваскрэсеньня зь мёртвых?

Kalì pra Hrysta prapaveduecca, što Ën paǔstaǔ z′ mërtvyh, dyk âk nekatoryâ z vas kažuc′, byccam nâma ǔvaskrèsen′nâ z′ mërtvyh?

13. Калі няма ўваскрэсеньня зь мёртвых, дык і Хрыстос не ўваскрэс;

Kalì nâma ǔvaskrèsen′nâ z′ mërtvyh, dyk ì Hrystos ne ǔvaskrès;

14. а калі Хрыстос не ўваскрэс, дык і пропаведзь нашая марная, марная і вера ваша.

a kalì Hrystos ne ǔvaskrès, dyk ì propavedz′ našaâ marnaâ, marnaâ ì vera vaša.

15. Пры гэтым мы сталіся б тады і непраўдзівымі сьведкамі пра Бога, бо сьведчылі б пра Бога, што Ён уваскрэсіў Хрыста, Якога Ён не ўваскрэшваў, калі, гэта значыцца, мёртвыя не ўваскрасаюць;

Pry gètym my stalìsâ b tady ì nepraǔdzìvymì s′vedkamì pra Boga, bo s′vedčylì b pra Boga, što Ën uvaskrèsìǔ Hrysta, Âkoga Ën ne ǔvaskrèšvaǔ, kalì, gèta značycca, mërtvyâ ne ǔvaskrasaûc′;

16. бо, калі мёртвыя не ўваскрасаюць, дык і Хрыстос не ўваскрэс;

bo, kalì mërtvyâ ne ǔvaskrasaûc′, dyk ì Hrystos ne ǔvaskrès;

17. а калі Хрыстос не ўваскрэс, дык вера ваша марная; вы яшчэ ў грахах вашых;

a kalì Hrystos ne ǔvaskrès, dyk vera vaša marnaâ; vy âščè ǔ grahah vašyh;

18. таму і памерлыя ў Хрысьце загінулі.

tamu ì pamerlyâ ǔ Hrys′ce zagìnulì.

19. І калі мы ў гэтым толькі жыцьці спадзяёмся на Хрыста, дык мы самыя няшчасныя з усіх людзей.

Ì kalì my ǔ gètym tol′kì žyc′cì spadzâëmsâ na Hrysta, dyk my samyâ nâščasnyâ z usìh lûdzej.

20. Але Хрыстос уваскрэс зь мёртвых, першынец з памерлых.

Ale Hrystos uvaskrès z′ mërtvyh, peršynec z pamerlyh.

21. Бо як сьмерць праз чалавека, так праз чалавека і ўваскрэсеньне зь мёртвых.

Bo âk s′merc′ praz čalaveka, tak praz čalaveka ì ǔvaskrèsen′ne z′ mërtvyh.

22. Як у Адаме ўсе паміраюць, так у Хрысьце ўсе ажывуць.

Âk u Adame ǔse pamìraûc′, tak u Hrys′ce ǔse ažyvuc′.

23. кожны ў сваім парадку; першынец Хрыстос, потым Хрыстовыя, у прышэсьце Ягонае.

kožny ǔ svaìm paradku; peršynec Hrystos, potym Hrystovyâ, u pryšès′ce Âgonae.

24. А потым канец, калі Ён перадасьць Царства Богу і Айцу, калі скасуе ўсякае начальства і ўсякую ўладу і сілу;

A potym kanec, kalì Ën peradas′c′ Carstva Bogu ì Ajcu, kalì skasue ǔsâkae načal′stva ì ǔsâkuû ǔladu ì sìlu;

25. бо Яму належыць валадарыць, пакуль "пакладзе ўсіх ворагаў пад ногі Свае",

bo Âmu naležyc′ valadaryc′, pakul′ "pakladze ǔsìh voragaǔ pad nogì Svae",

26. а як апошні вораг зьнішчыцца - сьмерць,

a âk apošnì vorag z′nìščycca - s′merc′,

27. бо "ўсё пакарыў пад ногі Ягоныя"; калі ж сказана, што Яму ўсё падначалена, дык ясна, што акрамя Таго, Які пакарыў Яму ўсё.

bo "ǔsë pakaryǔ pad nogì Âgonyâ"; kalì ž skazana, što Âmu ǔsë padnačalena, dyk âsna, što akramâ Tago, Âkì pakaryǔ Âmu ǔsë.

28. Калі ж усё ўпакорыць Яму, тады і сам Сын скарыцца Таму, Хто скарыў ўсё Яму, хай будзе Бог усё ва ўсім.

Kalì ž usë ǔpakoryc′ Âmu, tady ì sam Syn skarycca Tamu, Hto skaryǔ ǔsë Âmu, haj budze Bog usë va ǔsìm.

29. Інакш, што робяць тыя, якія прымаюць хрышчэньне для мёртвых? Калі мёртвыя наогул не ўваскрасаюць, дык навошта і прымаюць хрышчэньне для мёртвых?

Ìnakš, što robâc′ tyâ, âkìâ prymaûc′ hryščèn′ne dlâ mërtvyh? Kalì mërtvyâ naogul ne ǔvaskrasaûc′, dyk navošta ì prymaûc′ hryščèn′ne dlâ mërtvyh?

30. Навошта ж і мы ўвесь час падупадаем небясьпецы?

Navošta ž ì my ǔves′ čas padupadaem nebâs′pecy?

31. Я кожны дзень паміраю; прысягаю ў гэтым пахвалою вашаю, браты, якую я маю ў Хрысьце Ісусе, Госпадзе нашым.

Â kožny dzen′ pamìraû; prysâgaû ǔ gètym pahvaloû vašaû, braty, âkuû â maû ǔ Hrys′ce Ìsuse, Gospadze našym.

32. Разважыўшы па-людзку, калі я змагаўся са зьвярамі ў Эфэсе, якая мне карысьць, калі мёртвыя не ўваскрасаюць? Будзем есьці і піць, бо заўтра памрэм.

Razvažyǔšy pa-lûdzku, kalì â zmagaǔsâ sa z′vâramì ǔ Èfèse, âkaâ mne karys′c′, kalì mërtvyâ ne ǔvaskrasaûc′? Budzem es′cì ì pìc′, bo zaǔtra pamrèm.

33. Не давайцеся ў зман; дрэнныя суполькі псуюць добрыя норавы.

Ne davajcesâ ǔ zman; drènnyâ supol′kì psuûc′ dobryâ noravy.

34. Працьверазецеся, як трэба, і не грашэце; бо на сорам вам кажу - некаторыя з вас ня ведаюць Бога.

Prac′verazecesâ, âk trèba, ì ne grašèce; bo na soram vam kažu - nekatoryâ z vas nâ vedaûc′ Boga.

35. Але скажа хто-небудзь: як уваскрэснуць мёртвыя? і ў якім целе яны прыйдуць?

Ale skaža hto-nebudz′: âk uvaskrèsnuc′ mërtvyâ? ì ǔ âkìm cele âny pryjduc′?

36. Неразумны! тое, што ты сееш, не ажыве, калі не памрэ;

Nerazumny! toe, što ty seeš, ne ažyve, kalì ne pamrè;

37. і калі ты сееш, дык сееш ня цела будучае, а голае зерне, якое будзе, пшанічнае або іншае якое;

ì kalì ty seeš, dyk seeš nâ cela budučae, a golae zerne, âkoe budze, pšanìčnae abo ìnšae âkoe;

38. але Бог дае яму цела як хоча, і кожнаму семені сваё цела.

ale Bog dae âmu cela âk hoča, ì kožnamu semenì svaë cela.

39. Ня ўсякая плоць, але інакшая плоць у людзей, інакшая плоць у жывёлін, інакшая ў рыб, інакшая ў птушак.

Nâ ǔsâkaâ ploc′, ale ìnakšaâ ploc′ u lûdzej, ìnakšaâ ploc′ u žyvëlìn, ìnakšaâ ǔ ryb, ìnakšaâ ǔ ptušak.

40. Ёсьць целы нябесныя і целы зямныя: але інакшая слава ў нябесных, інакшая ў зямных;

Ës′c′ cely nâbesnyâ ì cely zâmnyâ: ale ìnakšaâ slava ǔ nâbesnyh, ìnakšaâ ǔ zâmnyh;

41. інакшая слава ў сонца, інакшая слава ў месяца, інакшая ў зорак; і зорка ад зоркі розьніцца славаю.

ìnakšaâ slava ǔ sonca, ìnakšaâ slava ǔ mesâca, ìnakšaâ ǔ zorak; ì zorka ad zorkì roz′nìcca slavaû.

42. Так і пры ўваскрэсеньні мёртвых; сеецца ў тленьні, паўстае ў нятленьні;

Tak ì pry ǔvaskrèsen′nì mërtvyh; seecca ǔ tlen′nì, paǔstae ǔ nâtlen′nì;

43. сеецца ў няславе, паўстае ў славе; сеецца ў немачы, паўстае ў сіле;

seecca ǔ nâslave, paǔstae ǔ slave; seecca ǔ nemačy, paǔstae ǔ sìle;

44. сеецца цела душэўнае, паўстае цела духоўнае. Ёсьць цела душэўнае, ёсьць цела і духоўнае.

seecca cela dušèǔnae, paǔstae cela duhoǔnae. Ës′c′ cela dušèǔnae, ës′c′ cela ì duhoǔnae.

45. Так і напісана: "першы чалавек Адам стаўся душою жывою"; а апошні Адам ёсьць дух жыватворчы.

Tak ì napìsana: "peršy čalavek Adam staǔsâ dušoû žyvoû"; a apošnì Adam ës′c′ duh žyvatvorčy.

46. Але ня духоўнае раней, а душэўнае, потым духоўнае.

Ale nâ duhoǔnae ranej, a dušèǔnae, potym duhoǔnae.

47. Першы чалавек - зь зямлі, і зямны; другі чалавек - Гасподзь - зь неба.

Peršy čalavek - z′ zâmlì, ì zâmny; drugì čalavek - Gaspodz′ - z′ neba.

48. Які зь зямлі, такія зямныя; і які нябесны, такія і нябесныя;

Âkì z′ zâmlì, takìâ zâmnyâ; ì âkì nâbesny, takìâ ì nâbesnyâ;

49. і як мы насілі вобраз зямнога, так будзем насіць і вобраз нябеснага.

ì âk my nasìlì vobraz zâmnoga, tak budzem nasìc′ ì vobraz nâbesnaga.

50. Але тое скажу вам, браты, што плоць і кроў ня могуць успадкаваць Царства Божага, і тленьне ня спадкуе нятленьня.

Ale toe skažu vam, braty, što ploc′ ì kroǔ nâ moguc′ uspadkavac′ Carstva Božaga, ì tlen′ne nâ spadkue nâtlen′nâ.

51. Я кажу вам тайну, ня ўсе мы памрэм, але ўсе пераменімся;

Â kažu vam tajnu, nâ ǔse my pamrèm, ale ǔse peramenìmsâ;

52. раптам, у імгненьне вока, пры апошняй трубе; бо затрубіць, і мёртвыя ўваскрэснуць нятленьнымі, а мы пераменімся;

raptam, u ìmgnen′ne voka, pry apošnâj trube; bo zatrubìc′, ì mërtvyâ ǔvaskrèsnuc′ nâtlen′nymì, a my peramenìmsâ;

53. бо тленнае гэтае мае апрануцца ў нятленнае, і сьмяротнае гэтае - апрануцца ў несьмяротнасьць.

bo tlennae gètae mae apranucca ǔ nâtlennae, ì s′mârotnae gètae - apranucca ǔ nes′mârotnas′c′.

54. Калі ж тленьне гэтае апранецца ў нятленнасьць і сьмяротнае гэтае апранецца ў несьмяротнасьць, тады збудзецца слова напісанае: "паглынута сьмерць перамогаю.

Kalì ž tlen′ne gètae apranecca ǔ nâtlennas′c′ ì s′mârotnae gètae apranecca ǔ nes′mârotnas′c′, tady zbudzecca slova napìsanae: "paglynuta s′merc′ peramogaû.

55. Сьмерць! дзе тваё джала? пекла! дзе твая перамога?".

S′merc′! dze tvaë džala? pekla! dze tvaâ peramoga?".

56. А джала сьмерці - грэх; а сіла грэху - закон.

A džala s′mercì - grèh; a sìla grèhu - zakon.

57. Дзякаваць Богу, Які даў нам перамогу Госпадам нашым Ісусам Хрыстом.

Dzâkavac′ Bogu, Âkì daǔ nam peramogu Gospadam našym Ìsusam Hrystom.

58. Дык вось, браты любасныя, будзьце цьвёрдыя, непахісныя, заўсёды майце посьпех у справе Гасподняй, ведаючы, што праца вашая не змарнее перад Госпадам.

Dyk vos′, braty lûbasnyâ, budz′ce c′vërdyâ, nepahìsnyâ, zaǔsëdy majce pos′peh u sprave Gaspodnâj, vedaûčy, što praca vašaâ ne zmarnee perad Gospadam.

16 Кіраўнік

1. А зьбіраючы для сьвятых, рабеце так, як я ўстанавіў у цэрквах Галятыйскіх;

A z′bìraûčy dlâ s′vâtyh, rabece tak, âk â ǔstanavìǔ u cèrkvah Galâtyjskìh;

2. у першы дзень тыдня кожны з вас хай адкладвае ў сябе і ашчаджае, колькі дазваляе яму дастатак, каб не рабіць збораў, калі я прыйду.

u peršy dzen′ tydnâ kožny z vas haj adkladvae ǔ sâbe ì aščadžae, kol′kì dazvalâe âmu dastatak, kab ne rabìc′ zboraǔ, kalì â pryjdu.

3. А як прыйду, дык, каго вы выбераце, тых пашлю зь пісьмамі, каб даставілі ваш дар у Ерусалім.

A âk pryjdu, dyk, kago vy vyberace, tyh pašlû z′ pìs′mamì, kab dastavìlì vaš dar u Erusalìm.

4. А калі і мне прыстойна будзе выправіцца, дык яны са мною пойдуць.

A kalì ì mne prystojna budze vypravìcca, dyk âny sa mnoû pojduc′.

5. Я прыйду да вас, калі прайду Македонію; бо я іду цераз Македонію.

Â pryjdu da vas, kalì prajdu Makedonìû; bo â ìdu ceraz Makedonìû.

6. А ў вас, можа стацца, пажыву, або і перазімую, каб вы мяне правялі, куды пайду.

A ǔ vas, moža stacca, pažyvu, abo ì perazìmuû, kab vy mâne pravâlì, kudy pajdu.

7. Бо я не хачу бачыцца з вамі цяпер мімаходзь, а спадзяюся прабыць у вас колькі часу, калі Гасподзь дазволіць.

Bo â ne haču bačycca z vamì câper mìmahodz′, a spadzâûsâ prabyc′ u vas kol′kì času, kalì Gaspodz′ dazvolìc′.

8. А ў Эфэсе я прабуду да Пяцідзясятніцы,

A ǔ Èfèse â prabudu da Pâcìdzâsâtnìcy,

9. бо мне адчынены вялікія і шырокія дзьверы, і праціўнікаў многа.

bo mne adčyneny vâlìkìâ ì šyrokìâ dz′very, ì pracìǔnìkaǔ mnoga.

10. Калі ж прыйдзе да вас Цімафей, глядзеце, каб ён быў у вас убясьпечаны; бо ён чыніць справу Гасподнюю, як і я.

Kalì ž pryjdze da vas Cìmafej, glâdzece, kab ën byǔ u vas ubâs′pečany; bo ën čynìc′ spravu Gaspodnûû, âk ì â.

11. Таму хай ніхто ім не пагардзіць, а праводзьце яго зь мірам, каб ён прыйшоў да мяне; бо я чакаю яго з братамі.

Tamu haj nìhto ìm ne pagardzìc′, a pravodz′ce âgo z′ mìram, kab ën pryjšoǔ da mâne; bo â čakaû âgo z bratamì.

12. А што да брата Апалоса, я вельмі прасіў яго, каб ён з братамі пайшоў да вас; але ён ніяк не хацеў ісьці сёньня, а прыйдзе, калі яму будзе спорна.

A što da brata Apalosa, â vel′mì prasìǔ âgo, kab ën z bratamì pajšoǔ da vas; ale ën nìâk ne haceǔ ìs′cì sën′nâ, a pryjdze, kalì âmu budze sporna.

13. Чувайце, стойце ў веры, будзьце мужныя, цьвёрдыя;

Čuvajce, stojce ǔ very, budz′ce mužnyâ, c′vërdyâ;

14. усё ў вас няхай будзе зь любоўю.

usë ǔ vas nâhaj budze z′ lûboǔû.

15. Прашу вас, браты, вы ведаеце, сямейства Сьцяпанавае, што яно ёсьць пачатак Ахаіі, і што яны прысьвяцілі сябе служэньню сьвятым;

Prašu vas, braty, vy vedaece, sâmejstva S′câpanavae, što âno ës′c′ pačatak Ahaìì, ì što âny prys′vâcìlì sâbe služèn′nû s′vâtym;

16. будзьце ж і вы пачцівыя да такіх і да кожнага, хто пасабляе і працуе.

budz′ce ž ì vy pačcìvyâ da takìh ì da kožnaga, hto pasablâe ì pracue.

17. Я рады прыходу Сьцяпана, Фартуната і Ахаіка: яны бо адшкадавалі мне вашу адсутнасьць,

Â rady pryhodu S′câpana, Fartunata ì Ahaìka: âny bo adškadavalì mne vašu adsutnas′c′,

18. бо яны мой і ваш дух супакоілі. Шануйце такіх.

bo âny moj ì vaš duh supakoìlì. Šanujce takìh.

19. Вітаюць вас цэрквы Асійскія; вітаюць вас рупліва ў Госпадзе Акіла і Прыскіла з хатняю іхняю царквою.

Vìtaûc′ vas cèrkvy Asìjskìâ; vìtaûc′ vas ruplìva ǔ Gospadze Akìla ì Pryskìla z hatnâû ìhnâû carkvoû.

20. Вітаюць вас, усе браты. Вітайце адзін аднаго сьвятым цалаваньнем.

Vìtaûc′ vas, use braty. Vìtajce adzìn adnago s′vâtym calavan′nem.

21. Маё Паўлава вітаньне сваёю рукою.

Maë Paǔlava vìtan′ne svaëû rukoû.

22. Хто ня любіць Госпада Ісуса Хрыста, анафэма; маранафа.

Hto nâ lûbìc′ Gospada Ìsusa Hrysta, anafèma; maranafa.

23. Мілата Госпада нашага Ісуса Хрыста з вамі,

Mìlata Gospada našaga Ìsusa Hrysta z vamì,

24. і любоў мая з усімі вамі ў Хрысьце Ісусе. Амін.

ì lûboǔ maâ z usìmì vamì ǔ Hrys′ce Ìsuse. Amìn.

2 КАРЫНФЯНАЎ 2 KARYNFÂNAǓ

1 Кіраўнік

1. Павал, з волі Божае апостал Ісуса Хрыста, і Цімафей брат Царкве Божай у Карынфе з усімі сьвятымі па ўсёй Ахаіі:

Paval, z volì Božae apostal Ìsusa Hrysta, ì Cìmafej brat Carkve Božaj u Karynfe z usìmì s′vâtymì pa ǔsëj Ahaìì:

2. мілата вам і мір ад Бога Айца нашага і Госпада Ісуса Хрыста.

mìlata vam ì mìr ad Boga Ajca našaga ì Gospada Ìsusa Hrysta.

3. Дабраславёны Бог і Айцец Госпада нашага Ісуса Хрыста, Айцец міласэрнасьці і Бог усякага суцяшэньня,

Dabraslavëny Bog ì Ajcec Gospada našaga Ìsusa Hrysta, Ajcec mìlasèrnas′cì ì Bog usâkaga sucâšèn′nâ,

4. Які суцяшае нас ва ўсякай маркоце нашай, каб і мы маглі суцяшаць усіх замаркочаных тым суцяшэньнем, якім Бог суцяшае нас саміх!

Âkì sucâšae nas va ǔsâkaj markoce našaj, kab ì my maglì sucâšac′ usìh zamarkočanyh tym sucâšèn′nem, âkìm Bog sucâšae nas samìh!

5. Бо як памнажаюцца ў нас цярпеньні Хрыстовыя, памнажаецца Хрыстом і суцяшэньне нашае.

Bo âk pamnažaûcca ǔ nas cârpen′nì Hrystovyâ, pamnažaecca Hrystom ì sucâšèn′ne našae.

6. Калі церпім смуткі мы, церпім дзеля вашага суцяшэньня і ўратаваньня, якое адбываецца празь цярпеньне такіх самых пакутаў, якія і мы церпім;

Kalì cerpìm smutkì my, cerpìm dzelâ vašaga sucâšèn′nâ ì ǔratavan′nâ, âkoe adbyvaecca praz′ cârpen′ne takìh samyh pakutaǔ, âkìâ ì my cerpìm;

7. і надзея наша на вас цьвёрдая. Ці суцяшаемся мы, суцяшаемся дзеля вашага суцяшэньня і ўратаваньня, ведаючы, што вы маеце долю як у цярпеньнях нашых, так і ў суцяшэньні.

ì nadzeâ naša na vas c′vërdaâ. Cì sucâšaemsâ my, sucâšaemsâ dzelâ vašaga sucâšèn′nâ ì ǔratavan′nâ, vedaûčy, što vy maece dolû âk u cârpen′nâh našyh, tak ì ǔ sucâšèn′nì.

8. Бо мы ня хочам пакінуць вас, браты, каб ня ведалі вы пра смутак наш, што выпаў нам у Асіі, бо над усякую меру і над сілу былі мы прыгнечаныя, так што ня мелі надзеі і жыць.

Bo my nâ hočam pakìnuc′ vas, braty, kab nâ vedalì vy pra smutak naš, što vypaǔ nam u Asìì, bo nad usâkuû meru ì nad sìlu bylì my prygnečanyâ, tak što nâ melì nadzeì ì žyc′.

9. Але самі ў сабе мелі вырак на сьмерць, каб спадзяваліся не на саміх сябе, а на Бога, Які ўваскрашае мёртвых,

Ale samì ǔ sabe melì vyrak na s′merc′, kab spadzâvalìsâ ne na samìh sâbe, a na Boga, Âkì ǔvaskrašae mërtvyh,

10. Які і выбавіў нас ад такое блізкае сьмерці і выбаўляе, і на Якога спадзяёмся, што і яшчэ выбавіць,

Âkì ì vybavìǔ nas ad takoe blìzkae s′mercì ì vybaǔlâe, ì na Âkoga spadzâëmsâ, što ì âščè vybavìc′,

11. калі паспрыяе і ваша малітва за нас, каб за дадзенае нам па просьбе многіх, многія падзякавалі за нас.

kalì paspryâe ì vaša malìtva za nas, kab za dadzenae nam pa pros′be mnogìh, mnogìâ padzâkavalì za nas.

12. Бо пахвала нашая гэтая ёсьць сьведчаньне сумленьня нашага, што мы ў чысьціні і богаспадобнай шчырасьці, ня ў плоцкай мудрасьці, а ў мілаце Божай, жылі ў сьвеце, асабліва ў вас.

Bo pahvala našaâ gètaâ ës′c′ s′vedčan′ne sumlen′nâ našaga, što my ǔ čys′cìnì ì bogaspadobnaj ščyras′cì, nâ ǔ plockaj mudras′cì, a ǔ mìlace Božaj, žylì ǔ s′vece, asablìva ǔ vas.

13. І мы ня пішам вам іншага, як толькі тое, што вы чытаеце або разумееце, і што, як спадзяюся, да канца зразумееце,

Ì my nâ pìšam vam ìnšaga, âk tol′kì toe, što vy čytaece abo razumeece, ì što, âk spadzâûsâ, da kanca zrazumeece,

14. як што вы ўжо часткова і зразумелі, што мы будзем вашаю славай, як і вы - нашаю, у дзень Госпада нашага Ісуса Хрыста,

âk što vy ǔžo častkova ì zrazumelì, što my budzem vašaû slavaj, âk ì vy - našaû, u dzen′ Gospada našaga Ìsusa Hrysta,

15. і ў гэтай пэўнасьці я зьбіраюся адведаць вас раней, каб вы яшчэ раз атрымалі мілату,

ì ǔ gètaj pèǔnas′cì â z′bìraûsâ advedac′ vas ranej, kab vy âščè raz atrymalì mìlatu,

16. і ад вас перайсьці ў Македонію, а з Македоніі зноў прыйсьці да вас, а вы мяне выправілі б у Юдэю.

ì ad vas perajs′cì ǔ Makedonìû, a z Makedonìì znoǔ pryjs′cì da vas, a vy mâne vypravìlì b u Ûdèû.

17. Маючы такі намер, ці не легкадумна я зрабіў? Альбо, што я задумваю, па плоці задумваю, так што ўва мне то "так-так", то "не-не"?

Maûčy takì namer, cì ne legkadumna â zrabìǔ? Al′bo, što â zadumvaû, pa plocì zadumvaû, tak što ǔva mne to "tak-tak", to "ne-ne"?

18. Але верны Бог, што слова наша да вас ня было то "так", то "не".

Ale verny Bog, što slova naša da vas nâ bylo to "tak", to "ne".

19. Бо Сын Божы Ісус Хрыстос, Якога мы, я і Сілуан і Цімафей, прапаведавалі вам, ня быў "так" і "не"; а ў Ім было "так",

Bo Syn Božy Ìsus Hrystos, Âkoga my, â ì Sìluan ì Cìmafej, prapavedavalì vam, nâ byǔ "tak" ì "ne"; a ǔ Ìm bylo "tak",

20. бо ўсе абяцаньні Божыя ў ім "так" і ў Ім "амін" на славу Божую праз нас.

bo ǔse abâcan′nì Božyâ ǔ ìm "tak" ì ǔ Ìm "amìn" na slavu Božuû praz nas.

21. А Той, Хто мацуе нас з вамі ў Хрысьце і памазаў нас, ёсьць Бог,

A Toj, Hto macue nas z vamì ǔ Hrys′ce ì pamazaǔ nas, ës′c′ Bog,

22. Які і паклаў на нас пячатку і даў заклад Духа ў сэрцы нашыя.

Âkì ì paklaǔ na nas pâčatku ì daǔ zaklad Duha ǔ sèrcy našyâ.

23. Бога заклікаю ў сьведкі на душу маю, што, шкадуючы вас, я дагэтуль ня прыходзіў у Карынф,

Boga zaklìkaû ǔ s′vedkì na dušu maû, što, škaduûčy vas, â dagètul′ nâ pryhodzìǔ u Karynf,

24. не таму, што быццам мы бяром уладу над вераю вашаю; але мы спрыяем радасьці вашай; бо вераю вы цьвёрдыя.

ne tamu, što byccam my bârom uladu nad veraû vašaû; ale my spryâem radas′cì vašaj; bo veraû vy c′vërdyâ.

2 Кіраўнік

1. І вось разважыў я сам сабе ня ісьці да вас зноў з засмучэньнем;

Ì vos′ razvažyǔ â sam sabe nâ ìs′cì da vas znoǔ z zasmučèn′nem;

2. бо калі я засмучаю вас, дык хто ж парадуе мяне, як ня той, хто засмучаны мною?

bo kalì â zasmučaû vas, dyk hto ž paradue mâne, âk nâ toj, hto zasmučany mnoû?

3. Гэта самае і пісаў я вам, каб, прыйшоўшы, ня мець засмучэньня ад тых, за каго мне сьлед было радавацца; бо я за ўсіх вас пэўны, што мая радасьць ёсьць радасьць і ўсім вам.

Gèta samae ì pìsaǔ â vam, kab, pryjšoǔšy, nâ mec′ zasmučèn′nâ ad tyh, za kago mne s′led bylo radavacca; bo â za ǔsìh vas pèǔny, što maâ radas′c′ ës′c′ radas′c′ ì ǔsìm vam.

4. Ад вялікае скрухі і прыгнечанага сэрца я пісаў вам зь вялікімі сьлязьмі не на тое, каб засмуціць вас, а каб вы спазналі любоў, якое я маю багата да вас!

Ad vâlìkae skruhì ì prygnečanaga sèrca â pìsaǔ vam z′ vâlìkìmì s′lâz′mì ne na toe, kab zasmucìc′ vas, a kab vy spaznalì lûboǔ, âkoe â maû bagata da vas!

5. А калі хто засмуціў, дык не мяне засмуціў, а часткова - каб не сказаць многа - і ўсіх вас.

A kalì hto zasmucìǔ, dyk ne mâne zasmucìǔ, a častkova - kab ne skazac′ mnoga - ì ǔsìh vas.

6. Такому досыць і гэтае кары ад многіх,

Takomu dosyc′ ì gètae kary ad mnogìh,

7. так што вам лепей ужо дараваць яму і пашкадаваць яго, каб не апанаваў яго надта вялікі смутак,

tak što vam lepej užo daravac′ âmu ì paškadavac′ âgo, kab ne apanavaǔ âgo nadta vâlìkì smutak,

8. і таму прашу вас не абысьці яго любоўю.

ì tamu prašu vas ne abys′cì âgo lûboǔû.

9. На тое бо я і пісаў, каб выпрабаваць вас, ці ва ўсім вы паслухмяныя.

Na toe bo â ì pìsaǔ, kab vyprabavac′ vas, cì va ǔsìm vy pasluhmânyâ.

10. А каму вы ў чым даруеце, таму і я; бо і я, калі каму ў чым дараваў, дараваў дзеля вас у імя Хрыстовае,

A kamu vy ǔ čym daruece, tamu ì â; bo ì â, kalì kamu ǔ čym daravaǔ, daravaǔ dzelâ vas u ìmâ Hrystovae,

11. каб не зрабіў нам шкоды сатана; бо нам вядомы ягоныя намыслы.

kab ne zrabìǔ nam škody satana; bo nam vâdomy âgonyâ namysly.

12. Прыйшоўшы ў Трааду для зьвеставаньня пра Хрыста, хоць мне і адчынены дзьверы былі Госпадам,

Pryjšoǔšy ǔ Traadu dlâ z′vestavan′nâ pra Hrysta, hoc′ mne ì adčyneny dz′very bylì Gospadam,

13. я ня меў спакою духу майму, бо не знайшоў там брата майго Ціта; а разьвітаўшыся зь імі, я пайшоў у Македонію.

â nâ meǔ spakoû duhu majmu, bo ne znajšoǔ tam brata majgo Cìta; a raz′vìtaǔšysâ z′ ìmì, â pajšoǔ u Makedonìû.

14. Але дзякаваць Богу, Які заўсёды дае нам перамогу ў Хрысьце і духмянасьць ведаў пра Сябе пашырае праз нас у кожнай мясьціне.

Ale dzâkavac′ Bogu, Âkì zaǔsëdy dae nam peramogu ǔ Hrys′ce ì duhmânas′c′ vedaǔ pra Sâbe pašyrae praz nas u kožnaj mâs′cìne.

15. Бо мы Хрыстовая духмянасьць Богу ў тых, што ратуюцца і што гінуць.

Bo my Hrystovaâ duhmânas′c′ Bogu ǔ tyh, što ratuûcca ì što gìnuc′.

16. Адным - водар сьмертаносны на сьмерць, а другім - водар жыўнасны на жыцьцё! І хто здольны на гэта?

Adnym - vodar s′mertanosny na s′merc′, a drugìm - vodar žyǔnasny na žyc′cë! Ì hto zdol′ny na gèta?

17. Мы не прадаём слова Божага, як многія, а прапаведуем шчыра, як ад Бога, перад Богам, у Хрысьце.

My ne pradaëm slova Božaga, âk mnogìâ, a prapaveduem ščyra, âk ad Boga, perad Bogam, u Hrys′ce.

3 Кіраўнік

1. Ці не пачаць нам нанава знаёміцца з вамі? Няўжо патрэбныя нам, як некаторым, пахвальныя лісты да вас альбо ад вас?

Cì ne pačac′ nam nanava znaëmìcca z vamì? Nâǔžo patrèbnyâ nam, âk nekatorym, pahval′nyâ lìsty da vas al′bo ad vas?

2. Вы - нашае пісьмо, напісанае ў сэрцах нашых, пазнаванае і чытанае ўсімі людзьмі;

Vy - našae pìs′mo, napìsanae ǔ sèrcah našyh, paznavanae ì čytanae ǔsìmì lûdz′mì;

3. вы паказваеце сабою, што вы - пісьмо Хрыстовае, праз служэньне наша напісанае не чарнілам, а Духам Бога Жывога, не на скрыжалях каменных, а на плоцкіх скрыжалях сэрца.

vy pakazvaece saboû, što vy - pìs′mo Hrystovae, praz služèn′ne naša napìsanae ne čarnìlam, a Duham Boga Žyvoga, ne na skryžalâh kamennyh, a na plockìh skryžalâh sèrca.

4. Такую пэўнасьць мы маем у Богу праз Хрыста,

Takuû pèǔnas′c′ my maem u Bogu praz Hrysta,

5. не таму, што мы самі здольныя былі вымысьліць нешта ад сябе, як бы ад сябе, а здольнасьць нашая ад Бога;

ne tamu, što my samì zdol′nyâ bylì vymys′lìc′ nešta ad sâbe, âk by ad sâbe, a zdol′nas′c′ našaâ ad Boga;

6. Ён даў нам здольнасьць быць слугамі Новага Запавету, ня літары, а Духа, бо літара забівае, а Дух творыць жыцьцё.

Ën daǔ nam zdol′nas′c′ byc′ slugamì Novaga Zapavetu, nâ lìtary, a Duha, bo lìtara zabìvae, a Duh tvoryc′ žyc′cë.

7. Калі ж служэньне сьмерці, сьмертаносным літарам, выразанае на камянях, было такое слаўнае, што сыны Ізраіля не маглі глядзець на аблічча Майсеевае з прычыны мінушчае славы аблічча ягонага,

Kalì ž služèn′ne s′mercì, s′mertanosnym lìtaram, vyrazanae na kamânâh, bylo takoe slaǔnae, što syny Ìzraìlâ ne maglì glâdzec′ na ablìčča Majseevae z pryčyny mìnuščae slavy ablìčča âgonaga,

8. дык наколькі ж большае павінна быць служэньне Духа ў славе!

dyk nakol′kì ž bol′šae pavìnna byc′ služèn′ne Duha ǔ slave!

9. Бо калі служэньне асуджэньня - слава, дык тым больш пераважае ў славе служэньне апраўданьня.

Bo kalì služèn′ne asudžèn′nâ - slava, dyk tym bol′š peravažae ǔ slave služèn′ne apraǔdan′nâ.

10. Тое праслаўленае нават ня мае ўжо славы з гэтага боку, з прычыны большае славы наступнага.

Toe praslaǔlenae navat nâ mae ǔžo slavy z gètaga boku, z pryčyny bol′šae slavy nastupnaga.

11. Бо, калі мінушчае слаўнае, дык болей слаўнае тое, што застаецца жыць.

Bo, kalì mìnuščae slaǔnae, dyk bolej slaǔnae toe, što zastaecca žyc′.

12. Маючы такую надзею, мы дзейнічаем зь вялікай адвагаю,

Maûčy takuû nadzeû, my dzejnìčaem z′ vâlìkaj advagaû,

13. а ня так, як Майсей, які клаў покрыва на аблічча сваё, каб сыны Ізраіля не глядзелі на канец мінушчага.

a nâ tak, âk Majsej, âkì klaǔ pokryva na ablìčča svaë, kab syny Ìzraìlâ ne glâdzelì na kanec mìnuščaga.

14. Але розум іхні асьлеплены: бо тое самае покрыва дагэтуль застаецца нязьнятае пры чытаньні Новага Запавету, бо здымаецца яно Хрыстом.

Ale rozum ìhnì as′lepleny: bo toe samae pokryva dagètul′ zastaecca nâz′nâtae pry čytan′nì Novaga Zapavetu, bo zdymaecca âno Hrystom.

15. Дагэтуль, калі яны чытаюць Майсея, покрыва ляжыць на сэрцы іхнім;

Dagètul′, kalì âny čytaûc′ Majseâ, pokryva lâžyc′ na sèrcy ìhnìm;

16. але калі зьвяртаюцца да Госпада, тады гэта покрыва здымаецца.

ale kalì z′vârtaûcca da Gospada, tady gèta pokryva zdymaecca.

17. Гасподзь ёсьць Дух; а дзе Дух Гасподні, там свабода.

Gaspodz′ ës′c′ Duh; a dze Duh Gaspodnì, tam svaboda.

18. А мы ўсе, як у люстры, гледзячы на славу Гасподнюю, зьмяняемся ў той самы вобраз са славы ў славу, як з Гасподняга Духа.

A my ǔse, âk u lûstry, gledzâčy na slavu Gaspodnûû, z′mânâemsâ ǔ toj samy vobraz sa slavy ǔ slavu, âk z Gaspodnâga Duha.

4 Глава.

1. Посему, имея по милости Божией такое служение, мы не унываем;.

Posemu, imeâ po milosti Božiej takoe služenie, my ne unyvaem;

2. Но, отвергнув скрытные постыдные дела , не прибегая к хитрости и не искажая слова Божия, а открывая истину, представляем себя совести всякого человека пред Богом

No, otvergnuv skrytnye postydnye dela , ne pribegaâ k hitrosti i ne iskažaâ slova Božiâ, a otkryvaâ istinu, predstavlâem sebâ sovesti vsâkogo čeloveka pred Bogom.

3. Если же и закрыто благовествование наше, то закрыто для погибающих,.

Esli že i zakryto blagovestvovanie naše, to zakryto dlâ pogibaûŝih,

4. Для неверующих, у которых бог века сего ослепил умы, чтобы для них не воссиял свет благовествования о славе Христа, Который есть образ Бога невидимого

Dlâ neveruûŝih, u kotoryh bog veka sego oslepil umy, čtoby dlâ nih ne vossiâl svet blagovestvovaniâ o slave Hrista, Kotoryj est’ obraz Boga nevidimogo.

5. Ибо мы не себя проповедуем, но Христа Иисуса, Господа; а мы — рабы ваши для Иисуса,.

Ibo my ne sebâ propoveduem, no Hrista Iisusa, Gospoda; a my — raby vaši dlâ Iisusa,

6. Потому что Бог, повелевший из тьмы воссиять свету, озарил наши сердца, дабы просветить нас познанием славы Божией в лице Иисуса Христа

Potomu čto Bog, povelevšij iz t’my vossiât’ svetu, ozaril naši serdca, daby prosvetit’ nas poznaniem slavy Božiej v lice Iisusa Hrista.

7. Но сокровище сие мы носим в глиняных сосудах, чтобы преизбыточная сила была приписываема Богу, а не нам

No sokroviŝe sie my nosim v glinânyh sosudah, čtoby preizbytočnaâ sila byla pripisyvaema Bogu, a ne nam.

8. Мы отовсюду притесняемы, но не стеснены; мы в отчаянных обстоятельствах, но не отчаиваемся;.

My otovsûdu pritesnâemy, no ne stesneny; my v otčaânnyh obstoâtel’stvah, no ne otčaivaemsâ;

9. Мы гонимы, но не оставлены; низлагаемы, но не погибаем

My gonimy, no ne ostavleny; nizlagaemy, no ne pogibaem.

10. Всегда носим в теле мертвость Господа Иисуса, чтобы и жизнь Иисусова открылась в теле нашем

Vsegda nosim v tele mertvost’ Gospoda Iisusa, čtoby i žizn’ Iisusova otkrylas’ v tele našem.

11. Ибо мы живые непрестанно предаемся на смерть ради Иисуса, чтобы и жизнь Иисусова открылась в смертной плоти нашей,.

Ibo my živye neprestanno predaemsâ na smert’ radi Iisusa, čtoby i žizn’ Iisusova otkrylas’ v smertnoj ploti našej,

12. Так-что смерть действует в нас, а жизнь в вас

Tak-čto smert’ dejstvuet v nas, a žizn’ v vas.

13. Но, имея тот же дух веры, как написано: «я веровал и потому говорил», и мы веруем, потому и говорим,.

No, imeâ tot že duh very, kak napisano: «â veroval i potomu govoril», i my veruem, potomu i govorim,

14. Зная, что Воскресивший Господа Иисуса воскресит чрез Иисуса и нас и поставит пред Собою с вами

Znaâ, čto Voskresivšij Gospoda Iisusa voskresit črez Iisusa i nas i postavit pred Soboû s vami.

15. Ибо все для вас, дабы обилие благодати тем большую во многих произвело благодарность во славу Божию

Ibo vse dlâ vas, daby obilie blagodati tem bol’šuû vo mnogih proizvelo blagodarnost’ vo slavu Božiû.

16. Посему мы не унываем; но если внешний наш человек и тлеет, то внутренний со дня на день обновляется

Posemu my ne unyvaem; no esli vnešnij naš čelovek i tleet, to vnutrennij so dnâ na den’ obnovlâetsâ.

17. Ибо кратковременное легкое страдание наше производит в безмерном преизбытке вечную славу,.

Ibo kratkovremennoe legkoe stradanie naše proizvodit v bezmernom preizbytke večnuû slavu,

18. Когда мы смотрим не на видимое, но на невидимое: ибо видимое временно, а невидимое вечно

Kogda my smotrim ne na vidimoe, no na nevidimoe: ibo vidimoe vremenno, a nevidimoe večno.

5 Глава.

1. Ибо знаем, что, когда земной наш дом, эта хижина, разрушится, мы имеем от Бога жилище на небесах, дом нерукотворенный, вечный

Ibo znaem, čto, kogda zemnoj naš dom, èta hižina, razrušitsâ, my imeem ot Boga žiliŝe na nebesah, dom nerukotvorennyj, večnyj.

2. От того мы и воздыхаем, желая облечься в небесное наше жилище;.

Ot togo my i vozdyhaem, želaâ obleč’sâ v nebesnoe naše žiliŝe;

3. Только бы нам и одетым не оказаться нагими

Tol’ko by nam i odetym ne okazat’sâ nagimi.

4. Ибо мы, находясь в этой хижине, воздыхаем под бременем, потому что не хотим совлечься, но облечься, чтобы смертное поглощено было жизнью

Ibo my, nahodâs’ v ètoj hižine, vozdyhaem pod bremenem, potomu čto ne hotim sovleč’sâ, no obleč’sâ, čtoby smertnoe pogloŝeno bylo žizn’û.

5. На сие самое и создал нас Бог и дал нам залог Духа

Na sie samoe i sozdal nas Bog i dal nam zalog Duha.

6. Итак мы всегда благодушествуем; и как знаем, что, водворяясь в теле, мы устранены от Господа, —.

Itak my vsegda blagodušestvuem; i kak znaem, čto, vodvorââs’ v tele, my ustraneny ot Gospoda, —

7. ибо мы ходим верою, а не видением, —.

ibo my hodim veroû, a ne videniem, —

8. То мы благодушествуем и желаем лучше выйти из тела и водвориться у Господа

To my blagodušestvuem i želaem lučše vyjti iz tela i vodvorit’sâ u Gospoda.

9. И потому ревностно стараемся, водворяясь ли, выходя ли, быть Ему угодными;.

I potomu revnostno staraemsâ, vodvorââs’ li, vyhodâ li, byt’ Emu ugodnymi;

10. Ибо всем нам должно явиться пред судилище Христово, чтобы каждому получить соответственно тому , что он делал, живя в теле, доброе или худое

Ibo vsem nam dolžno âvit’sâ pred sudiliŝe Hristovo, čtoby každomu polučit’ sootvetstvenno tomu , čto on delal, živâ v tele, dobroe ili hudoe.

11. Итак, зная страх Господень, мы вразумляем людей, Богу же мы открыты; надеюсь, что открыты и вашим совестям

Itak, znaâ strah Gospoden’, my vrazumlâem lûdej, Bogu že my otkryty; nadeûs’, čto otkryty i vašim sovestâm.

12. Не снова представляем себя вам, но даем вам повод хвалиться нами, дабы имели вы что сказать тем, которые хвалятся лицем, а не сердцем

Ne snova predstavlâem sebâ vam, no daem vam povod hvalit’sâ nami, daby imeli vy čto skazat’ tem, kotorye hvalâtsâ licem, a ne serdcem.

13. Если мы выходим из себя, то для Бога; если же скромны, то для вас

Esli my vyhodim iz sebâ, to dlâ Boga; esli že skromny, to dlâ vas.

14. Ибо любовь Христова объемлет нас, рассуждающих так: если один умер за всех, то все умерли

Ibo lûbov’ Hristova obʺemlet nas, rassuždaûŝih tak: esli odin umer za vseh, to vse umerli.

15. А Христос за всех умер, чтобы живущие уже не для себя жили, но для умершего за них и воскресшего

A Hristos za vseh umer, čtoby živuŝie uže ne dlâ sebâ žili, no dlâ umeršego za nih i voskresšego.

16. Потому отныне мы никого не знаем по плоти; если же и знали Христа по плоти, то ныне уже не знаем

Potomu otnyne my nikogo ne znaem po ploti; esli že i znali Hrista po ploti, to nyne uže ne znaem.

17. Итак, кто во Христе, тот новая тварь; древнее прошло, теперь все новое

Itak, kto vo Hriste, tot novaâ tvar’; drevnee prošlo, teper’ vse novoe.

18. Все же от Бога, Иисусом Христом примирившего нас с Собою и давшего нам служение примирения,.

Vse že ot Boga, Iisusom Hristom primirivšego nas s Soboû i davšego nam služenie primireniâ,

19. Потому что Бог во Христе примирил с Собою мир, не вменяя людям преступлений их, и дал нам слово примирения

Potomu čto Bog vo Hriste primiril s Soboû mir, ne vmenââ lûdâm prestuplenij ih, i dal nam slovo primireniâ.

20. Итак мы — посланники от имени Христова, и как бы Сам Бог увещевает чрез нас; от имени Христова просим: примиритесь с Богом

Itak my — poslanniki ot imeni Hristova, i kak by Sam Bog uveŝevaet črez nas; ot imeni Hristova prosim: primirites’ s Bogom.

21. Ибо не знавшего греха Он сделал для нас жертвою за грех, чтобы мы в Нем сделались праведными пред Богом

Ibo ne znavšego greha On sdelal dlâ nas žertvoû za greh, čtoby my v Nem sdelalis’ pravednymi pred Bogom.

6 Кіраўнік

1. А мы, як памочнікі ў працы, просім вас, каб мілата Божая ня марна была прынята вамі.

A my, âk pamočnìkì ǔ pracy, prosìm vas, kab mìlata Božaâ nâ marna byla prynâta vamì.

2. Бо сказана: "у часіну спрыяльную пачуў Я цябе, і ў дзень выратаваньня дапамог табе". Вось цяпер часіна спрыяльная, вось, цяпер дзень выратаваньня.

Bo skazana: "u časìnu spryâl′nuû pačuǔ Â câbe, ì ǔ dzen′ vyratavan′nâ dapamog tabe". Vos′ câper časìna spryâl′naâ, vos′, câper dzen′ vyratavan′nâ.

3. Мы нікому ні ў чым не даём спатыкацца, каб не выстаўляць на глум служэньне,

My nìkomu nì ǔ čym ne daëm spatykacca, kab ne vystaǔlâc′ na glum služèn′ne,

4. а ва ўсім выяўляем сябе, як слуг Божых, у вялікай цярплівасьці, у бедах, у гаротах, ва ўцісках,

a va ǔsìm vyâǔlâem sâbe, âk slug Božyh, u vâlìkaj cârplìvas′cì, u bedah, u garotah, va ǔcìskah,

5. пад ударамі, у вязьніцах, у выгнаньнях, на працы, у чуваньнях, у пастах,

pad udaramì, u vâz′nìcah, u vygnan′nâh, na pracy, u čuvan′nâh, u pastah,

6. у чысьціні, у добрай разумнасьці, у вялікадушнасьці, у даброці, у Духу Сьвятым, у шчырай любові,

u čys′cìnì, u dobraj razumnas′cì, u vâlìkadušnas′cì, u dabrocì, u Duhu S′vâtym, u ščyraj lûbovì,

7. у слове ісьціны, у моцы Божай, са зброяю праўды ў правай і ў левай руцэ,

u slove ìs′cìny, u mocy Božaj, sa zbroâû praǔdy ǔ pravaj ì ǔ levaj rucè,

8. у славе і няславе, пры ганьбе і хвале: нас лічаць ашуканцамі, але мы верныя;

u slave ì nâslave, pry gan′be ì hvale: nas lìčac′ ašukancamì, ale my vernyâ;

9. мы невядомыя, але нас пазнаюць; нас лічаць нябожчыкамі, але вось, мы жывыя; мы карѓныя, але мы не паміраем;

my nevâdomyâ, ale nas paznaûc′; nas lìčac′ nâbožčykamì, ale vos′, my žyvyâ; my karѓnyâ, ale my ne pamìraem;

10. нас засмучаюць, а мы заўсёды радуемся; мы гаротнікі, але многіх багацім; мы нічога ня маем, але ўсім валодаем.

nas zasmučaûc′, a my zaǔsëdy raduemsâ; my garotnìkì, ale mnogìh bagacìm; my nìčoga nâ maem, ale ǔsìm valodaem.

11. Вусны нашыя адкрытыя вам, Карынфяне, сэрца нашае расшырана.

Vusny našyâ adkrytyâ vam, Karynfâne, sèrca našae rasšyrana.

12. Вам ня цесна ў нас; а ў сэрцах вашых цесна.

Vam nâ cesna ǔ nas; a ǔ sèrcah vašyh cesna.

13. Такою ж роўнаю мераю - кажу вам, як дзецям, - зрабеце і вашае сэрца шырокім!

Takoû ž roǔnaû meraû - kažu vam, âk dzecâm, - zrabece ì vašae sèrca šyrokìm!

14. Ня ўгінайцеся пад чужое ярмо зь нявернымі. Бо што супольнага ў праведнасьці зь беззаконьнем? што супольнага ў сьвятла зь цемраю?

Nâ ǔgìnajcesâ pad čužoe ârmo z′ nâvernymì. Bo što supol′naga ǔ pravednas′cì z′ bezzakon′nem? što supol′naga ǔ s′vâtla z′ cemraû?

15. Якая згода паміж Хрыстом і Вэліярам? Альбо якая саўдзельнасьць у верніка зь няверным?

Âkaâ zgoda pamìž Hrystom ì Vèlìâram? Al′bo âkaâ saǔdzel′nas′c′ u vernìka z′ nâvernym?

16. Якая агульнасьць храма Божага зь ідаламі? Бо вы храм Бога Жывога, як сказаў Бог: "усялюся ў іх і буду хадзіць у іх; і буду іхнім Богам, і яны будуць Маім народам".

Âkaâ agul′nas′c′ hrama Božaga z′ ìdalamì? Bo vy hram Boga Žyvoga, âk skazaǔ Bog: "usâlûsâ ǔ ìh ì budu hadzìc′ u ìh; ì budu ìhnìm Bogam, ì âny buduc′ Maìm narodam".

17. І таму выйдзіце зь іхнага асяродзьдзя і аддзялецеся, - кажа Гасподзь, - і не дакранайцеся да нячыстага, і Я прыму вас

Ì tamu vyjdzìce z′ ìhnaga asârodz′dzâ ì addzâlecesâ, - kaža Gaspodz′, - ì ne dakranajcesâ da nâčystaga, ì Â prymu vas

18. і буду вам за Айца, і вы будзеце Маімі сынамі і дочкамі, кажа Гасподзь Усеўладны".

ì budu vam za Ajca, ì vy budzece Maìmì synamì ì dočkamì, kaža Gaspodz′ Useǔladny".

7 Кіраўнік

1. І вось, любасныя, маючы такія абяцаньні, ачысьцім сябе ад усякае паганасьці плоці і духу, творачы сьвятыню ў страху Божым.

Ì vos′, lûbasnyâ, maûčy takìâ abâcan′nì, ačys′cìm sâbe ad usâkae paganas′cì plocì ì duhu, tvoračy s′vâtynû ǔ strahu Božym.

2. Дайце месца нам: мы нікога не пакрыўдзілі, і нікому не нашкодзілі, ні ад кога не дамагаліся карысьці.

Dajce mesca nam: my nìkoga ne pakryǔdzìlì, ì nìkomu ne naškodzìlì, nì ad koga ne damagalìsâ karys′cì.

3. Не на асуду кажу; бо я раней сказаў, што вы ў сэрцах нашых, так каб разам і памерці і жыць.

Ne na asudu kažu; bo â ranej skazaǔ, što vy ǔ sèrcah našyh, tak kab razam ì pamercì ì žyc′.

4. Я шмат спадзяюся на вас, шмат хвалюся вамі; я поўны ўцехі, узбагачаюся радасьцю пры ўсёй журбе нашай.

Â šmat spadzâûsâ na vas, šmat hvalûsâ vamì; â poǔny ǔcehì, uzbagačaûsâ radas′cû pry ǔsëj žurbe našaj.

5. Бо, калі прыйшлі мы ў Македонію, цела наша ня мела ніякага спакою, а мы былі ўціснутыя адусюль: звонку - напады, усярэдзіне - страхі.

Bo, kalì pryjšlì my ǔ Makedonìû, cela naša nâ mela nìâkaga spakoû, a my bylì ǔcìsnutyâ adusûl′: zvonku - napady, usârèdzìne - strahì.

6. Але Бог, суцешнік пакорлівых, суцешыў нас Цітавым прыходам

Ale Bog, sucešnìk pakorlìvyh, sucešyǔ nas Cìtavym pryhodam

7. і ня толькі прыходам яго, але і ўцехаю, якою ён суцяшаўся за вас, расказваючы нам пра вашую руплівасьць, пра ваш плач, пра вашае дбаньне за мяне, так што радасьць мая яшчэ збольшылася.

ì nâ tol′kì pryhodam âgo, ale ì ǔcehaû, âkoû ën sucâšaǔsâ za vas, raskazvaûčy nam pra vašuû ruplìvas′c′, pra vaš plač, pra vašae dban′ne za mâne, tak što radas′c′ maâ âščè zbol′šylasâ.

8. А таму, калі я засмуціў вас пасланьнем, не шкадую, хоць і пашкадаваў быў; бачу, што пасланьне тое засмуціла вас, хоць і часова.

A tamu, kalì â zasmucìǔ vas paslan′nem, ne škaduû, hoc′ ì paškadavaǔ byǔ; baču, što paslan′ne toe zasmucìla vas, hoc′ ì časova.

9. Цяпер я радуюся не таму, што вы засмуціліся, а таму, што вы засмуціліся на пакаяньне; бо засмуціліся дзеля Бога, так што зусім ня зьведалі праз нас шкоды.

Câper â raduûsâ ne tamu, što vy zasmucìlìsâ, a tamu, što vy zasmucìlìsâ na pakaân′ne; bo zasmucìlìsâ dzelâ Boga, tak što zusìm nâ z′vedalì praz nas škody.

10. Бо смутак дзеля Бога прыносіць нязьменнае пакаяньне на збавеньне; а смутак зямны чыніць сьмерць.

Bo smutak dzelâ Boga prynosìc′ nâz′mennae pakaân′ne na zbaven′ne; a smutak zâmny čynìc′ s′merc′.

11. Бо тое, што вы засмуціліся дзеля Бога, глядзеце, якую абудзіла ў вас руплівасьць, якія перапросіны, якую абуранасьць вінаватымі, які страх, якое жаданьне, якую дбайнасьць, якое спагнаньне! І ва ўсім вы паказалі сябе чыстымі ў гэтай справе.

Bo toe, što vy zasmucìlìsâ dzelâ Boga, glâdzece, âkuû abudzìla ǔ vas ruplìvas′c′, âkìâ peraprosìny, âkuû aburanas′c′ vìnavatymì, âkì strah, âkoe žadan′ne, âkuû dbajnas′c′, âkoe spagnan′ne! Ì va ǔsìm vy pakazalì sâbe čystymì ǔ gètaj sprave.

12. Дык вось, калі я пісаў вам, дык ня дзеля зьняважніка і ня дзеля зьняважанага, а каб вам адкрыўся наш пільны клопат пра вас перад Богам.

Dyk vos′, kalì â pìsaǔ vam, dyk nâ dzelâ z′nâvažnìka ì nâ dzelâ z′nâvažanaga, a kab vam adkryǔsâ naš pìl′ny klopat pra vas perad Bogam.

13. Таму мы суцешыліся ўцехаю вашай; а яшчэ болей узрадаваныя мы Цітавай радасьцю, што вы ўсе супакоілі дух ягоны;

Tamu my sucešylìsâ ǔcehaû vašaj; a âščè bolej uzradavanyâ my Cìtavaj radas′cû, što vy ǔse supakoìlì duh âgony;

14. і вось, я не застаўся пасаромлены, калі трохі пахваліўся вамі перад ім; але як што вам мы гаварылі ўсю праўду, так і перад Цітам пахвала наша аказалася праўдзіваю;

ì vos′, â ne zastaǔsâ pasaromleny, kalì trohì pahvalìǔsâ vamì perad ìm; ale âk što vam my gavarylì ǔsû praǔdu, tak ì perad Cìtam pahvala naša akazalasâ praǔdzìvaû;

15. і сэрца ягонае вельмі прыхільнае да вас, калі згадвае ён пакорлівасьць вашу, як вы яго прынялі былі са страхам і трымценьнем.

ì sèrca âgonae vel′mì pryhìl′nae da vas, kalì zgadvae ën pakorlìvas′c′ vašu, âk vy âgo prynâlì bylì sa straham ì trymcen′nem.

16. І вось радуюся, што ва ўсім магу пакласьціся на вас.

Ì vos′ raduûsâ, što va ǔsìm magu paklas′cìsâ na vas.

8 Кіраўнік

1. Паведамляем вам, браты, пра мілату Божую, дадзеную цэрквам Македонскім;

Pavedamlâem vam, braty, pra mìlatu Božuû, dadzenuû cèrkvam Makedonskìm;

2. бо яны сярод вялікіх выпрабаваньняў нягодамі маюць шмат радасьці, і глыбокая галеча іхняя разьліваецца бяз краю ў шчодрасьці іхняй гасьціннасьці;

bo âny sârod vâlìkìh vyprabavan′nâǔ nâgodamì maûc′ šmat radas′cì, ì glybokaâ galeča ìhnââ raz′lìvaecca bâz kraû ǔ ščodras′cì ìhnâj gas′cìnnas′cì;

3. бо яны зычлівыя па сіле і па-над сіламі - я сьведка:

bo âny zyčlìvyâ pa sìle ì pa-nad sìlamì - â s′vedka:

4. яны вельмі пераканаўча прасілі нас прыняць дар і ўдзел іхні ў служэньні сьвятым;

âny vel′mì perakanaǔča prasìlì nas prynâc′ dar ì ǔdzel ìhnì ǔ služèn′nì s′vâtym;

5. і ня толькі тое, на што мы спадзяваліся, але яны аддалі саміх сябе найперш Госпаду, потым і нам з волі Божае;

ì nâ tol′kì toe, na što my spadzâvalìsâ, ale âny addalì samìh sâbe najperš Gospadu, potym ì nam z volì Božae;

6. таму мы прасілі Ціта, каб ён, як быў пачаў, так і скончыў у вас і гэтую добрую дзею.

tamu my prasìlì Cìta, kab ën, âk byǔ pačaǔ, tak ì skončyǔ u vas ì gètuû dobruû dzeû.

7. А як што вы перапоўненыя ўсім: вераю і словам, і пазнаньнем і ўсякай руплівасьцю, і любоўю вашаю да нас, - дык прасякнецеся ж і гэтаю дабрачыннасьцю.

A âk što vy perapoǔnenyâ ǔsìm: veraû ì slovam, ì paznan′nem ì ǔsâkaj ruplìvas′cû, ì lûboǔû vašaû da nas, - dyk prasâknecesâ ž ì gètaû dabračynnas′cû.

8. Кажу гэта не як загад, а дбаньнем іншых выпрабоўваю шчырасьць і вашай любові.

Kažu gèta ne âk zagad, a dban′nem ìnšyh vypraboǔvaû ščyras′c′ ì vašaj lûbovì.

9. Бо ведаеце вы мілату Госпада нашага Ісуса Хрыста, што Ён, будучы багаты, зьбяднеў дзеля вас, каб вы ўзбагаціліся Ягонай беднасьцю.

Bo vedaece vy mìlatu Gospada našaga Ìsusa Hrysta, što Ën, budučy bagaty, z′bâdneǔ dzelâ vas, kab vy ǔzbagacìlìsâ Âgonaj bednas′cû.

10. Я даю на гэта раду: бо гэта карысна вам, вы ня толькі пачалі рабіць гэта, але і жадалі таго яшчэ зь леташняга.

Â daû na gèta radu: bo gèta karysna vam, vy nâ tol′kì pačalì rabìc′ gèta, ale ì žadalì tago âščè z′ letašnâga.

11. Завяршэце ж цяпер самую дзею, каб, чаго так моцна прагнулі, тое і зроблена было па магчымасьці.

Zavâršèce ž câper samuû dzeû, kab, čago tak mocna pragnulì, toe ì zroblena bylo pa magčymas′cì.

12. Бо, калі ёсьць руплівасьць, дык яна прымаецца залежна ад таго, хто мае, а не ад таго, чаго ня мае.

Bo, kalì ës′c′ ruplìvas′c′, dyk âna prymaecca zaležna ad tago, hto mae, a ne ad tago, čago nâ mae.

13. Тут трэба, каб іншым была палёгка, а вам цяжар, але каб была роўнасьць.

Tut trèba, kab ìnšym byla palëgka, a vam câžar, ale kab byla roǔnas′c′.

14. Сёньня ваш дастатак на пакрыцьцё іхняй нястачы; а пасьля іх дастатак на пакрыцьцё вашай нястачы, каб была роўнасьць,

Sën′nâ vaš dastatak na pakryc′cë ìhnâj nâstačy; a pas′lâ ìh dastatak na pakryc′cë vašaj nâstačy, kab byla roǔnas′c′,

15. як напісана: "хто сабраў многа, ня меў лішняга, і хто - мала, ня меў нястачы".

âk napìsana: "hto sabraǔ mnoga, nâ meǔ lìšnâga, ì hto - mala, nâ meǔ nâstačy".

16. Дзякаваць Богу, што Ён уклаў у Цітава сэрца такую руплівасьць пра вас;

Dzâkavac′ Bogu, što Ën uklaǔ u Cìtava sèrca takuû ruplìvas′c′ pra vas;

17. бо, хоць я і прасіў яго, але ён, будучы занадта руплівы, пайшоў да вас з добрае волі.

bo, hoc′ â ì prasìǔ âgo, ale ën, budučy zanadta ruplìvy, pajšoǔ da vas z dobrae volì.

18. Зь ім паслалі мы таксама брата, якога ва ўсіх цэрквах многа хваляць за зьвеставаньне,

Z′ ìm paslalì my taksama brata, âkoga va ǔsìh cèrkvah mnoga hvalâc′ za z′vestavan′ne,

19. і пры гэтым выбранага ад цэркваў у спадарожнікі нам для гэтага добрага пачынаньня, якому мы служым у славу Самога Госпада і ў згодзе з руплівасьцю вашай,

ì pry gètym vybranaga ad cèrkvaǔ u spadarožnìkì nam dlâ gètaga dobraga pačynan′nâ, âkomu my služym u slavu Samoga Gospada ì ǔ zgodze z ruplìvas′cû vašaj,

20. асьцерагаючыся, каб хто не наракаў на нас пры такой шчодрасьці прынашэньняў, якія давераны нашаму служэньню;

as′ceragaûčysâ, kab hto ne narakaǔ na nas pry takoj ščodras′cì prynašèn′nâǔ, âkìâ daverany našamu služèn′nû;

21. бо мы дбаем за дабро ня толькі перад Госпадам, але і перад людзьмі.

bo my dbaem za dabro nâ tol′kì perad Gospadam, ale ì perad lûdz′mì.

22. Мы паслалі зь імі і брата нашага, чыю руплівасьць шмат разоў праверылі ў многім, і які сёньня яшчэ руплівейшы празь вялікі давер да вас.

My paslalì z′ ìmì ì brata našaga, čyû ruplìvas′c′ šmat razoǔ praverylì ǔ mnogìm, ì âkì sën′nâ âščè ruplìvejšy praz′ vâlìkì daver da vas.

23. Што да Ціта, гэта - мой сябар і супрацоўнік у вас; а што да братоў нашых, гэта - пасланцы цэркваў, слава Хрыстова.

Što da Cìta, gèta - moj sâbar ì supracoǔnìk u vas; a što da bratoǔ našyh, gèta - paslancy cèrkvaǔ, slava Hrystova.

24. Дык вось, перад абліччам цэркваў дайце ім доказ любові вашай і таго, што мы справядліва ганарымся вамі.

Dyk vos′, perad ablìččam cèrkvaǔ dajce ìm dokaz lûbovì vašaj ì tago, što my spravâdlìva ganarymsâ vamì.

9 Кіраўнік

1. Мне, зрэшты, лішне пісаць вам пра службу сьвятым,

Mne, zrèšty, lìšne pìsac′ vam pra službu s′vâtym,

2. бо я ведаю руплівасьць вашую, і хвалюся вамі перад Македонцамі, што Ахаія гатовая яшчэ зь леташняга году; а стараннасьць вашая падахвоціла многіх.

bo â vedaû ruplìvas′c′ vašuû, ì hvalûsâ vamì perad Makedoncamì, što Ahaìâ gatovaâ âščè z′ letašnâga godu; a starannas′c′ vašaâ padahvocìla mnogìh.

3. А братоў паслаў я на тое, каб пахвала мая вам не прапала марна ў гэтым выпадку, а каб вы, як я казаў, былі падрыхтаваныя,

A bratoǔ paslaǔ â na toe, kab pahvala maâ vam ne prapala marna ǔ gètym vypadku, a kab vy, âk â kazaǔ, bylì padryhtavanyâ,

4. і каб, калі прыйдуць са мною Македонцы і застануць вас негатовых, не пасаромлены былі мы, - не кажу "вы", - пахваліўшыся так упэўнена.

ì kab, kalì pryjduc′ sa mnoû Makedoncy ì zastanuc′ vas negatovyh, ne pasaromleny bylì my, - ne kažu "vy", - pahvalìǔšysâ tak upèǔnena.

5. Вось чаму я палічыў патрэбным упрасіць братоў, каб яны першыя пайшлі да вас і папярэдне паклапаціліся, каб абвешчанае ўжо дабраславеньне ваша было гатовае, як дабраславеньне, а не як прымусовая даніна.

Vos′ čamu â palìčyǔ patrèbnym uprasìc′ bratoǔ, kab âny peršyâ pajšlì da vas ì papârèdne paklapacìlìsâ, kab abveščanae ǔžo dabraslaven′ne vaša bylo gatovae, âk dabraslaven′ne, a ne âk prymusovaâ danìna.

6. Пры гэтым (скажу): хто сее скупа, той скупа і пажне; а хто сее шчодра, той шчодра і пажне.

Pry gètym (skažu): hto see skupa, toj skupa ì pažne; a hto see ščodra, toj ščodra ì pažne.

7. Хай кожны ўзычвае, як сэрца ягонае прыхіляе, а ня з прыкрасьцю і ня з прынукаю; бо Бог любіць таго, хто самахоць дае з радасьцю.

Haj kožny ǔzyčvae, âk sèrca âgonae pryhìlâe, a nâ z prykras′cû ì nâ z prynukaû; bo Bog lûbìc′ tago, hto samahoc′ dae z radas′cû.

8. А Бог мае сілу ўзбагаціць вас усякаю мілатою, каб вы, заўсёды і ва ўсім маючы ўсялякі дастатак, былі багатыя на ўсякія добрыя дзеі,

A Bog mae sìlu ǔzbagacìc′ vas usâkaû mìlatoû, kab vy, zaǔsëdy ì va ǔsìm maûčy ǔsâlâkì dastatak, bylì bagatyâ na ǔsâkìâ dobryâ dzeì,

9. як напісана: "рассыпаў, раздаў убогім; праўда ягоная трывае вавекі".

âk napìsana: "rassypaǔ, razdaǔ ubogìm; praǔda âgonaâ tryvae vavekì".

10. А Той, Хто дае насеньне сейбіту і хлеб на ежу, дасьць і шчодрасьць пасеянаму вамі і памножыць плады праведнасьці вашай,

A Toj, Hto dae nasen′ne sejbìtu ì hleb na ežu, das′c′ ì ščodras′c′ paseânamu vamì ì pamnožyc′ plady pravednas′cì vašaj,

11. так, каб вы ўсім багатыя былі на ўсякую шчадроту, якая праз нас узносіць падзяку Богу.

tak, kab vy ǔsìm bagatyâ bylì na ǔsâkuû ščadrotu, âkaâ praz nas uznosìc′ padzâku Bogu.

12. Бо справа служэньня гэтага ня толькі дапаўняе ўбогасьць сьвятых, але нараджае ў многіх удзячнасьць Богу;

Bo sprava služèn′nâ gètaga nâ tol′kì dapaǔnâe ǔbogas′c′ s′vâtyh, ale naradžae ǔ mnogìh udzâčnas′c′ Bogu;

13. бо, бачачы досьвед у гэтым служэньні, яны славяць Бога за пакору вызнаванаму вамі Дабравесьцю Хрыстоваму і за шчырую супольнасьць зь імі і з усімі,

bo, bačačy dos′ved u gètym služèn′nì, âny slavâc′ Boga za pakoru vyznavanamu vamì Dabraves′cû Hrystovamu ì za ščyruû supol′nas′c′ z′ ìmì ì z usìmì,

14. молячыся за вас, па прыхільнасьці да вас, за шчодра сутную ў вас мілату Божую.

molâčysâ za vas, pa pryhìl′nas′cì da vas, za ščodra sutnuû ǔ vas mìlatu Božuû.

15. Дзякуй Богу за нявымоўны дар Ягоны!

Dzâkuj Bogu za nâvymoǔny dar Âgony!

10 Кіраўнік

1. А сам я, Павал, асабіста сьціплы сярод вас, а здалёку супроць вас адважны, пераконваю вас лагодаю і мілажальнасьцю Хрыстовай.

A sam â, Paval, asabìsta s′cìply sârod vas, a zdalëku suproc′ vas advažny, perakonvaû vas lagodaû ì mìlažal′nas′cû Hrystovaj.

2. Прашу вас, каб, калі прыйду да вас, не давялося мне адважна ўжываць тую цьвёрдую адвагу, якую думаю ўжыць супроць некаторых, якія думаюць пра нас, быццам мы ўчыняем па плоці.

Prašu vas, kab, kalì pryjdu da vas, ne davâlosâ mne advažna ǔžyvac′ tuû c′vërduû advagu, âkuû dumaû ǔžyc′ suproc′ nekatoryh, âkìâ dumaûc′ pra nas, byccam my ǔčynâem pa plocì.

3. Бо мы, ходзячы ў плоці, не па плоці змагаемся.

Bo my, hodzâčy ǔ plocì, ne pa plocì zmagaemsâ.

4. Зброя нашага змаганьня ня плоцкая, а моцная Богам на руйнаваньне цьвярдыняў: імі мы абвяргаем намыслы

Zbroâ našaga zmagan′nâ nâ plockaâ, a mocnaâ Bogam na rujnavan′ne c′vârdynâǔ: ìmì my abvârgaem namysly

5. і ўсякую ганарлівасьць, што паўстае супроць пазнаньня Божага, і палонім усякія задумы на паслушнасьць Хрысту;

ì ǔsâkuû ganarlìvas′c′, što paǔstae suproc′ paznan′nâ Božaga, ì palonìm usâkìâ zadumy na paslušnas′c′ Hrystu;

6. і гатовыя пакараць любую непаслушнасьць, калі вашая паслушнасьць зьдзейсьніцца.

ì gatovyâ pakarac′ lûbuû nepaslušnas′c′, kalì vašaâ paslušnas′c′ z′dzejs′nìcca.

7. Ці на асобу зважаеце? Хто ўпэўнены ў сабе, што ён Хрыстовы, той сам па сабе хай мяркуе, што, калі ён Хрыстовы, дык і мы Хрыстовыя.

Cì na asobu zvažaece? Hto ǔpèǔneny ǔ sabe, što ën Hrystovy, toj sam pa sabe haj mârkue, što, kalì ën Hrystovy, dyk ì my Hrystovyâ.

8. Бо, калі б я пачаў занадта хваліцца нашай уладай, якую Гасподзь даў нам на станаўленьне, а не на разладзьдзе нашае, дык я ня быў бы пасаромлены.

Bo, kalì b â pačaǔ zanadta hvalìcca našaj uladaj, âkuû Gaspodz′ daǔ nam na stanaǔlen′ne, a ne na razladz′dze našae, dyk â nâ byǔ by pasaromleny.

9. Зрэшты, хай ня здасца, што я палохаю вас толькі пасланьнямі.

Zrèšty, haj nâ zdasca, što â palohaû vas tol′kì paslan′nâmì.

10. Бо як нехта кажа: "у пасланьнях ён строгі і моцны, а ў асабістай прысутнасьці слабы, і мова ягоная нязначная",

Bo âk nehta kaža: "u paslan′nâh ën strogì ì mocny, a ǔ asabìstaj prysutnas′cì slaby, ì mova âgonaâ nâznačnaâ",

11. дык няхай ведаюць, што, якія мы на словах у пасланьнях завочна, такія і ў дзеі асабіста.

dyk nâhaj vedaûc′, što, âkìâ my na slovah u paslan′nâh zavočna, takìâ ì ǔ dzeì asabìsta.

12. Бо мы не адважваемся мерацца альбо параўноўваць сябе з тымі, якія самі сябе выстаўляюць: яны мераюць сябе самімі сабою і параўноўваюць сябе з сабою неразумна.

Bo my ne advažvaemsâ meracca al′bo paraǔnoǔvac′ sâbe z tymì, âkìâ samì sâbe vystaǔlâûc′: âny meraûc′ sâbe samìmì saboû ì paraǔnoǔvaûc′ sâbe z saboû nerazumna.

13. А мы не хваліцца будзем бязь меры, а мераю долі, якую нам вызначыў Бог і такою мераю, каб дасягнуць і да вас.

A my ne hvalìcca budzem bâz′ mery, a meraû dolì, âkuû nam vyznačyǔ Bog ì takoû meraû, kab dasâgnuc′ ì da vas.

14. Бо мы ня высільваемся, як тыя, што не дасяглі да вас, бо дасягнулі і да вас зьвеставаньнем Хрыстовым;

Bo my nâ vysìl′vaemsâ, âk tyâ, što ne dasâglì da vas, bo dasâgnulì ì da vas z′vestavan′nem Hrystovym;

15. мы не бязь меры хвалімся, ня чужою працаю, а спадзяёмся, што калі будзе расьці вера вашая, над меру пабольшыць у вас удзел наш,

my ne bâz′ mery hvalìmsâ, nâ čužoû pracaû, a spadzâëmsâ, što kalì budze ras′cì vera vašaâ, nad meru pabol′šyc′ u vas udzel naš,

16. (так, каб і) далей прапаведаваць вам Дабравесьце, ня хвалячыся гатовым у чужой долі.

(tak, kab ì) dalej prapavedavac′ vam Dabraves′ce, nâ hvalâčysâ gatovym u čužoj dolì.

17. Хто хваліцца, няхай хваліцца ў Госпадзе.

"Hto hvalìcca, nâhaj hvalìcca ǔ Gospadze".

18. Бо ня той годны, хто сам сябе хваліць, а каго хваліць Гасподзь.

Bo nâ toj godny, hto sam sâbe hvalìc′, a kago hvalìc′ Gaspodz′.

11 Кіраўнік

1. О, калі б вы хоць крыху ўмілажаліліся з маёй неразумнасьці! Але вы і мілажальныя да мяне.

O, kalì b vy hoc′ kryhu ǔmìlažalìlìsâ z maëj nerazumnas′cì! Ale vy ì mìlažal′nyâ da mâne.

2. Бо я руплюся за вас руплівасьцю Божаю, таму што я заручыў вас з адзіным мужам, каб зьявіць Хрысту чыстаю дзевай.

Bo â ruplûsâ za vas ruplìvas′cû Božaû, tamu što â zaručyǔ vas z adzìnym mužam, kab z′âvìc′ Hrystu čystaû dzevaj.

3. Але баючыся, каб, як зьмей хітрасьцю сваёй змусьціў Еву, так і вашыя думкі каб не панесьлі шкоды і вы ня збочылі ад прастаты і чысьціні ў Хрысьце.

Ale baûčysâ, kab, âk z′mej hìtras′cû svaëj zmus′cìǔ Evu, tak ì vašyâ dumkì kab ne panes′lì škody ì vy nâ zbočylì ad prastaty ì čys′cìnì ǔ Hrys′ce.

4. Бо, калі б хто прыйшоў і пачаў прапаведаваць другога Ісуса, якога мы не прапаведавалі, альбо калі б атрымалі іншага Духа, якога не атрымалі, альбо іншае Дабравесьце, якога ня прымалі, - дык вы былі б вельмі мілажальныя да таго.

Bo, kalì b hto pryjšoǔ ì pačaǔ prapavedavac′ drugoga Ìsusa, âkoga my ne prapavedavalì, al′bo kalì b atrymalì ìnšaga Duha, âkoga ne atrymalì, al′bo ìnšae Dabraves′ce, âkoga nâ prymalì, - dyk vy bylì b vel′mì mìlažal′nyâ da tago.

5. Але я думаю, што я ні ў чым не адстаў ад тых "вышэйшых апосталаў":

Ale â dumaû, što â nì ǔ čym ne adstaǔ ad tyh "vyšèjšyh apostalaǔ":

6. хоць я і невук у слове, але не ў спазнаньні. Урэшце, мы ва ўсім дасканала вядомыя вам.

hoc′ â ì nevuk u slove, ale ne ǔ spaznan′nì. Urèšce, my va ǔsìm daskanala vâdomyâ vam.

7. Ці зграшыў я тым, што прыніжаў сябе, каб узвысіць вас: бо без узнагароды вам прапаведаваў Дабравесьце Божае?

Cì zgrašyǔ â tym, što prynìžaǔ sâbe, kab uzvysìc′ vas: bo bez uznagarody vam prapavedavaǔ Dabraves′ce Božae?

8. Другім цэрквам я нарабіў выдаткаў, бяручы зь іх утрыманьне на служэньне вам; і, калі быў у вас, хоць і трываў нястачу, нікому не дакучаў,

Drugìm cèrkvam â narabìǔ vydatkaǔ, bâručy z′ ìh utryman′ne na služèn′ne vam; ì, kalì byǔ u vas, hoc′ ì tryvaǔ nâstaču, nìkomu ne dakučaǔ,

9. бо нястачы мае пакрылі браты, якія прыйшлі з Македоніі; ды і ва ўсім я стараўся і пастараюся ня быць вам цяжарам.

bo nâstačy mae pakrylì braty, âkìâ pryjšlì z Makedonìì; dy ì va ǔsìm â staraǔsâ ì pastaraûsâ nâ byc′ vam câžaram.

10. Па праўдзе Хрыстовай ува мне скажу, што пахвала гэтая не адымецца ў мяне ў землях Ахаіі.

Pa praǔdze Hrystovaj uva mne skažu, što pahvala gètaâ ne adymecca ǔ mâne ǔ zemlâh Ahaìì.

11. Чаму ж так раблю? Ці таму, што ня люблю вас? Богу вядома! Але як раблю, так і буду рабіць,

Čamu ž tak rablû? Cì tamu, što nâ lûblû vas? Bogu vâdoma! Ale âk rablû, tak ì budu rabìc′,

12. каб ня даць прычыны тым, якія шукаюць поваду, каб яны, чым хваляцца, у тым аказаліся такімі самымі, як і мы.

kab nâ dac′ pryčyny tym, âkìâ šukaûc′ povadu, kab âny, čym hvalâcca, u tym akazalìsâ takìmì samymì, âk ì my.

13. Бо такія ілжэапосталы, падступныя работнікі, што ўдаюць зь сябе апосталаў Хрыстовых.

Bo takìâ ìlžèapostaly, padstupnyâ rabotnìkì, što ǔdaûc′ z′ sâbe apostalaǔ Hrystovyh.

14. І якое тут дзіва: бо сам сатана строіць зь сябе анёла сьвятла,

Ì âkoe tut dzìva: bo sam satana stroìc′ z′ sâbe anëla s′vâtla,

15. а таму не вялікая справа, калі і слугі ягоныя ўдаюць зь сябе слуг праведнасьці; але канец іхні будзе паводле дзеяў іхніх.

a tamu ne vâlìkaâ sprava, kalì ì slugì âgonyâ ǔdaûc′ z′ sâbe slug pravednas′cì; ale kanec ìhnì budze pavodle dzeâǔ ìhnìh.

16. Яшчэ скажу: хай не палічыць хто-небудзь мяне неразумным; а калі ня так, дык прымеце мяне, хоць якога неразумнага, каб і мне хоць крыху пахваліцца.

Âščè skažu: haj ne palìčyc′ hto-nebudz′ mâne nerazumnym; a kalì nâ tak, dyk prymece mâne, hoc′ âkoga nerazumnaga, kab ì mne hoc′ kryhu pahvalìcca.

17. Што скажу, тое скажу ня ў Госпадзе, а як бы ва ўтрапёнасьці, якая дадае мне адвагі хваліцца.

Što skažu, toe skažu nâ ǔ Gospadze, a âk by va ǔtrapënas′cì, âkaâ dadae mne advagì hvalìcca.

18. Як многія хваляцца з прычыны цялеснай, так і я буду хваліцца.

Âk mnogìâ hvalâcca z pryčyny câlesnaj, tak ì â budu hvalìcca.

19. Бо вы, людзі разумныя, ахвоча церпіце неразумных,

Bo vy, lûdzì razumnyâ, ahvoča cerpìce nerazumnyh,

20. вы церпіце, калі хто вас панявольвае, калі хто аб'ядае, калі хто абірае, калі хто вас за нікчэмнасьць мае, калі хто б'е вас па твары.

vy cerpìce, kalì hto vas panâvol′vae, kalì hto ab'âdae, kalì hto abìrae, kalì hto vas za nìkčèmnas′c′ mae, kalì hto b'e vas pa tvary.

21. На сорам кажу, што на гэта ў нас неставала сілы; а калі хто мае адвагу хваліцца чым-небудзь, дык скажу зь неразуменьня, набяруся адвагі і я.

Na soram kažu, što na gèta ǔ nas nestavala sìly; a kalì hto mae advagu hvalìcca čym-nebudz′, dyk skažu z′ nerazumen′nâ, nabârusâ advagì ì â.

22. Яны Габрэі? і я. Ізраільцяне? і я. Насеньне Абрагамавае? і я.

Âny Gabrèì? ì â. Ìzraìl′câne? ì â. Nasen′ne Abragamavae? ì â.

23. Хрыстовыя слугі? у неразуменьні кажу: я больш. Я намнога больш быў у працы, бязьмерна больш у ранах, больш у цямніцах і шмат разоў пры сьмерці.

Hrystovyâ slugì? u nerazumen′nì kažu: â bol′š. Â namnoga bol′š byǔ u pracy, bâz′merna bol′š u ranah, bol′š u câmnìcah ì šmat razoǔ pry s′mercì.

24. Ад Юдэяў пяць разоў далі мне былі па сорак удараў без аднаго.

Ad Ûdèâǔ pâc′ razoǔ dalì mne bylì pa sorak udaraǔ bez adnago.

25. тройчы мяне білі палкамі, аднойчы камянямі пабівалі, тры разы я цярпеў караблекрушэньне, ноч і дзень прабыў у бездані марской;

trojčy mâne bìlì palkamì, adnojčy kamânâmì pabìvalì, try razy â cârpeǔ karablekrušèn′ne, noč ì dzen′ prabyǔ u bezdanì marskoj;

26. шмат разоў быў у падарожжах, у небясьпеках на рэках, у небясьпеках ад разбойнікаў, у небясьпеках ад адзінапляменцаў, у небясьпеках ад язычнікаў, у небясьпеках у горадзе, у небясьпеках у пустыні, у небясьпеках на моры, у небясьпеках сярод фальшывых братоў,

šmat razoǔ byǔ u padarožžah, u nebâs′pekah na rèkah, u nebâs′pekah ad razbojnìkaǔ, u nebâs′pekah ad adzìnaplâmencaǔ, u nebâs′pekah ad âzyčnìkaǔ, u nebâs′pekah u goradze, u nebâs′pekah u pustynì, u nebâs′pekah na mory, u nebâs′pekah sârod fal′šyvyh bratoǔ,

27. у працы і ў зьнемажэньні, часта ў недасыпаньні, у голадзе і смазе, часта ў посьце, на сьцюжы і ў галечы.

u pracy ì ǔ z′nemažèn′nì, časta ǔ nedasypan′nì, u goladze ì smaze, časta ǔ pos′ce, na s′cûžy ì ǔ galečy.

28. Акрамя згаданых прыгодаў, у мяне штодзень зборы людзей, клопат за ўсе цэрквы.

Akramâ zgadanyh prygodaǔ, u mâne štodzen′ zbory lûdzej, klopat za ǔse cèrkvy.

29. Хто зьнемагае, з кім бы і я не зьнемагаў? Хто ўпадае ў змусты, за каго б я не ўспалымняўся?

Hto z′nemagae, z kìm by ì â ne z′nemagaǔ? Hto ǔpadae ǔ zmusty, za kago b â ne ǔspalymnâǔsâ?

30. Калі мусова мне хваліцца, дык буду хваліцца нямогласьцю маёю.

Kalì musova mne hvalìcca, dyk budu hvalìcca nâmoglas′cû maëû.

31. Бог і Айцец Госпада нашага Ісуса Хрыста, дабраславёны навекі, ведае, што я не маню.

Bog ì Ajcec Gospada našaga Ìsusa Hrysta, dabraslavëny navekì, vedae, što â ne manû.

32. У Дамаску абласны правіцель цара Арэты пільнаваў горад Дамаск, каб схапіць мяне; і я ў кашы быў спушчаны з вакна па сьцяне і пазьбег ягоных рук.

U Damasku ablasny pravìcel′ cara Arèty pìl′navaǔ gorad Damask, kab shapìc′ mâne; ì â ǔ kašy byǔ spuščany z vakna pa s′câne ì paz′beg âgonyh ruk.

12 Кіраўнік

1. Няма карысьці хваліцца мне; бо я прыйду да відзежаў і адкрыцьцяў Гасподніх.

Nâma karys′cì hvalìcca mne; bo â pryjdu da vìdzežaǔ ì adkryc′câǔ Gaspodnìh.

2. Ведаю чалавека ў Хрысьце, які чатырнаццаць гадоў таму назад, - ці ў целе, ня ведаю, ці ня ў целе, ня ведаю: Бог ведае, - захоплены быў да трэйцяга неба.

Vedaû čalaveka ǔ Hrys′ce, âkì čatyrnaccac′ gadoǔ tamu nazad, - cì ǔ cele, nâ vedaû, cì nâ ǔ cele, nâ vedaû: Bog vedae, - zahopleny byǔ da trèjcâga neba.

3. І ведаю пра такога чалавека, - толькі ня ведаю - у целе, ці па-за целам: Бог ведае, -

Ì vedaû pra takoga čalaveka, - tol′kì nâ vedaû - u cele, cì pa-za celam: Bog vedae, -

4. што ён быў узяты ў рай і чуў нявымоўныя словы, якіх чалавеку нельга пераказаць.

što ën byǔ uzâty ǔ raj ì čuǔ nâvymoǔnyâ slovy, âkìh čalaveku nel′ga perakazac′.

5. Такім чалавекам магу хваліцца; а сабою не пахвалюся, хіба што немачамі маімі.

Takìm čalavekam magu hvalìcca; a saboû ne pahvalûsâ, hìba što nemačamì maìmì.

6. Урэшце, калі захачу хваліцца, ня буду неразумны, бо скажу праўду; але я ўстрымліваюся, каб хто не падумаў пра мяне болей, чым колькі ўва мне бачыць, альбо чуе ад мяне.

Urèšce, kalì zahaču hvalìcca, nâ budu nerazumny, bo skažu praǔdu; ale â ǔstrymlìvaûsâ, kab hto ne padumaǔ pra mâne bolej, čym kol′kì ǔva mne bačyc′, al′bo čue ad mâne.

7. І каб я не заганарыўся нязвычайнасьцю адкрыцьцяў, дадзена мне джала ў плоць, пасланец сатаны, тлуміць мяне, каб я не ганарыўся.

Ì kab â ne zaganaryǔsâ nâzvyčajnas′cû adkryc′câǔ, dadzena mne džala ǔ ploc′, paslanec satany, tlumìc′ mâne, kab â ne ganaryǔsâ.

8. Тройчы маліў я Госпада за тое, каб адвёў яго ад мяне.

Trojčy malìǔ â Gospada za toe, kab advëǔ âgo ad mâne.

9. Але Гасподзь сказаў мне: "досыць табе мілаты Маёй, бо сіла Мая зьдзяйсьняецца ў немачы". І таму я найболш ахвоча буду хваліцца сваімі немачамі, каб жыла ўва мне сіла Хрыстовая.

Ale Gaspodz′ skazaǔ mne: "dosyc′ tabe mìlaty Maëj, bo sìla Maâ z′dzâjs′nâecca ǔ nemačy". Ì tamu â najbolš ahvoča budu hvalìcca svaìmì nemačamì, kab žyla ǔva mne sìla Hrystovaâ.

10. Таму і любасна мне ў немачах, у крыўдах, у нястачах, у ганеньнях, ва ўцісках за Хрыста: бо калі я нямоглы, тады моцны.

Tamu ì lûbasna mne ǔ nemačah, u kryǔdah, u nâstačah, u ganen′nâh, va ǔcìskah za Hrysta: bo kalì â nâmogly, tady mocny.

11. Я дайшоў да неразумнасьці, хвалячыся: вы мяне да гэтага змусілі. Вам бы сьлед было хваліць мяне, бо я нічым ня горшы за тых "вышэйшых апосталаў", хоць я і нішто:

Â dajšoǔ da nerazumnas′cì, hvalâčysâ: vy mâne da gètaga zmusìlì. Vam by s′led bylo hvalìc′ mâne, bo â nìčym nâ goršy za tyh "vyšèjšyh apostalaǔ", hoc′ â ì nìšto:

12. прыкметы апостала зьявіліся перад вамі ўсякім цярпеньнем, азнакамі, цудамі і сіламі.

prykmety apostala z′âvìlìsâ perad vamì ǔsâkìm cârpen′nem, aznakamì, cudamì ì sìlamì.

13. Бо чаго вам нестае перад іншымі цэрквамі, дык хіба толькі таго, што сам я ня быў вам цяжарам? Даруйце мне такую віну.

Bo čago vam nestae perad ìnšymì cèrkvamì, dyk hìba tol′kì tago, što sam â nâ byǔ vam câžaram? Darujce mne takuû vìnu.

14. Вось, трэйці раз я гатовы ісьці да вас, і ня буду вам цяжарам, бо я шукаю ня вашага, а вас. Ня дзеці павінны зьбіраць маёмасьць бацькам, а бацькі дзецям.

Vos′, trèjcì raz â gatovy ìs′cì da vas, ì nâ budu vam câžaram, bo â šukaû nâ vašaga, a vas. Nâ dzecì pavìnny z′bìrac′ maëmas′c′ bac′kam, a bac′kì dzecâm.

15. Я ахвотна буду траціць сваё і зьнемагаць сябе за душы вашыя, нягледзячы на тое, што, вельмі моцна любячы вас, я меней любімы вамі.

Â ahvotna budu tracìc′ svaë ì z′nemagac′ sâbe za dušy vašyâ, nâgledzâčy na toe, što, vel′mì mocna lûbâčy vas, â menej lûbìmy vamì.

16. Але няхай будзе, што сам я ня вельмі вас абцяжарваў, але, як што я хітры, дык хітрасьцю браў вас,

Ale nâhaj budze, što sam â nâ vel′mì vas abcâžarvaǔ, ale, âk što â hìtry, dyk hìtras′cû braǔ vas,

17. але ці карыстаўся чым ад вас праз каго-небудзь з тых, каго пасылаў да вас?

ale cì karystaǔsâ čym ad vas praz kago-nebudz′ z tyh, kago pasylaǔ da vas?

18. Я ўпрасіў Ціта, і паслаў зь ім аднаго брата: ці ж пакарыстаўся Ціт чым-небудзь вашым? Ці не ў адным духу мы дзейнічалі? Ці не адною дарогай хадзілі?

Â ǔprasìǔ Cìta, ì paslaǔ z′ ìm adnago brata: cì ž pakarystaǔsâ Cìt čym-nebudz′ vašym? Cì ne ǔ adnym duhu my dzejnìčalì? Cì ne adnoû darogaj hadzìlì?

19. Ці ня думаеце яшчэ, што мы толькі апраўдваемся перад вамі? Мы гаворым перад Богам, у Хрысьце, і ўсё гэта, любасныя, вам у навуку.

Cì nâ dumaece âščè, što my tol′kì apraǔdvaemsâ perad vamì? My gavorym perad Bogam, u Hrys′ce, ì ǔsë gèta, lûbasnyâ, vam u navuku.

20. Бо я маю боязь, каб мне, калі я прыйду, не застаць вас такіх, якіх не хачу, а таксама каб і вы ня ўбачылі мяне такога, якога ня хочаце: каб не знайсьці ў вас нязгодзіц, зайздрасьці, гневу, сварак, паклёпаў, нагавораў, ганарыстасьці, беспарадкаў,

Bo â maû boâz′, kab mne, kalì â pryjdu, ne zastac′ vas takìh, âkìh ne haču, a taksama kab ì vy nâ ǔbačylì mâne takoga, âkoga nâ hočace: kab ne znajs′cì ǔ vas nâzgodzìc, zajzdras′cì, gnevu, svarak, paklëpaǔ, nagavoraǔ, ganarystas′cì, besparadkaǔ,

21. каб зноў, калі прыйду, ня прынізіў мяне ў вас Бог мой, і каб не аплакваць мне многіх, якія зграшылі раней і не пакаяліся ў нячыстасьці і непатрэбстве, якое рабілі.

kab znoǔ, kalì pryjdu, nâ prynìzìǔ mâne ǔ vas Bog moj, ì kab ne aplakvac′ mne mnogìh, âkìâ zgrašylì ranej ì ne pakaâlìsâ ǔ nâčystas′cì ì nepatrèbstve, âkoe rabìlì.

13 Кіраўнік

1. Трэйці ўжо раз іду да вас: "пры вуснах двух альбо трох сьведкаў будзе цьвёрдае кожнае слова".

Trèjcì ǔžo raz ìdu da vas: "pry vusnah dvuh al′bo troh s′vedkaǔ budze c′vërdae kožnae slova".

2. Я запабягаў і запабягаю, як бы ў маёй другой прысутнасьці ў вас, і цяпер у адсутнасьці, пішу тым, што раней зграшылі, і ўсім астатнім, што, калі зноў прыйду, не пашкадую.

Â zapabâgaǔ ì zapabâgaû, âk by ǔ maëj drugoj prysutnas′cì ǔ vas, ì câper u adsutnas′cì, pìšu tym, što ranej zgrašylì, ì ǔsìm astatnìm, što, kalì znoǔ pryjdu, ne paškaduû.

3. Вы шукаеце доказу, што Хрыстос гаворыць ува мне: Ён супроць вас не бясьсілы, а моцны ў вас.

Vy šukaece dokazu, što Hrystos gavoryc′ uva mne: Ën suproc′ vas ne bâs′sìly, a mocny ǔ vas.

4. Бо, хоць Ён і ўкрыжаваны ў немачы, але жывы сілаю Божаю; і мы таксама, хоць нямоглыя ў Ім, але будзем жывыя зь Ім сілаю Божаю ў вас.

Bo, hoc′ Ën ì ǔkryžavany ǔ nemačy, ale žyvy sìlaû Božaû; ì my taksama, hoc′ nâmoglyâ ǔ Ìm, ale budzem žyvyâ z′ Ìm sìlaû Božaû ǔ vas.

5. Выпрабоўвайце саміх сябе, ці ў веры вы? саміх сябе дасьледуйце. Альбо вы ня ведаеце саміх сябе, што Ісус Хрыстос у вас? Хіба толькі вы ня тое, чым павінны быць.

Vypraboǔvajce samìh sâbe, cì ǔ very vy? samìh sâbe das′ledujce. Al′bo vy nâ vedaece samìh sâbe, što Ìsus Hrystos u vas? Hìba tol′kì vy nâ toe, čym pavìnny byc′.

6. А пра нас, спадзяюся, даведаецеся, што мы тое, чым быць павінны.

A pra nas, spadzâûsâ, davedaecesâ, što my toe, čym byc′ pavìnny.

7. Молім Бога, каб вы не рабілі ніякага ліха, не на тое, каб нам здацца, чым павінны быць; а каб вы рабілі дабро, хоць бы мы здаваліся і ня тым, чым павінны быць.

Molìm Boga, kab vy ne rabìlì nìâkaga lìha, ne na toe, kab nam zdacca, čym pavìnny byc′; a kab vy rabìlì dabro, hoc′ by my zdavalìsâ ì nâ tym, čym pavìnny byc′.

8. Бо мы ня моцныя супроць праўды, а моцныя за праўду.

Bo my nâ mocnyâ suproc′ praǔdy, a mocnyâ za praǔdu.

9. Мы радуемся, калі мы нямоглыя, а вы моцныя; за гэта якраз і молімся, за вашую дасканаласьць.

My raduemsâ, kalì my nâmoglyâ, a vy mocnyâ; za gèta âkraz ì molìmsâ, za vašuû daskanalas′c′.

10. На тое я і пішу гэта ў адсутнасьці, каб у прысутнасьці ня ўжыць строгасьці ўлады, дадзенай мне Госпадам на збудаваньне, а не на руйнаваньне.

Na toe â ì pìšu gèta ǔ adsutnas′cì, kab u prysutnas′cì nâ ǔžyc′ strogas′cì ǔlady, dadzenaj mne Gospadam na zbudavan′ne, a ne na rujnavan′ne.

11. Аднак жа, браты, радуйцеся, удасканальвайцеся, суцяшайцеся, будзьце аднамысныя, мірныя, - і Бог любові і міру будзе з вамі.

Adnak ža, braty, radujcesâ, udaskanal′vajcesâ, sucâšajcesâ, budz′ce adnamysnyâ, mìrnyâ, - ì Bog lûbovì ì mìru budze z vamì.

12. Вітайце адзін аднаго цалаваньнем сьвятым. Вітаюць вас усе сьвятыя.

Vìtajce adzìn adnago calavan′nem s′vâtym. Vìtaûc′ vas use s′vâtyâ.

13. Мілата Госпада нашага Ісуса Хрыста, і любоў Бога Айца, і лучнасьць Сьвятога Духа з усімі вамі. Амін.

Mìlata Gospada našaga Ìsusa Hrysta, ì lûboǔ Boga Ajca, ì lučnas′c′ S′vâtoga Duha z usìmì vamì. Amìn.

ГАЛЯТАЎ GALÂTAǓ

1 Кіраўнік

1. Павал апостал выбраны ня людзьмі і не праз чалавека, а Ісусам Хрыстом і Богам Айцом, Які ўваскрэсіў Яго зь мёртвых,

Paval apostal vybrany nâ lûdz′mì ì ne praz čalaveka, a Ìsusam Hrystom ì Bogam Ajcom, Âkì ǔvaskrèsìǔ Âgo z′ mërtvyh,

2. і ўсе браты, якія са мною, - цэрквам Галятыйскім:

ì ǔse braty, âkìâ sa mnoû, - cèrkvam Galâtyjskìm:

3. мілата вам і мір ад Бога Айца і Госпада нашага Ісуса Хрыста,

mìlata vam ì mìr ad Boga Ajca ì Gospada našaga Ìsusa Hrysta,

4. Які аддаў Сябе Самога за грахі нашыя, каб выбавіць нас ад цяперашняга падступнага веку, па волі Бога і Айца нашага;

Âkì addaǔ Sâbe Samoga za grahì našyâ, kab vybavìc′ nas ad câperašnâga padstupnaga veku, pa volì Boga ì Ajca našaga;

5. Яму слава на векі вечныя. Амін.

Âmu slava na vekì večnyâ. Amìn.

6. Зьдзіўляюся, што вы так хутка пераходзіце ад таго, хто заклікаў вас мілатою Хрыстоваю, да іншага зьвеставаньня,

Z′dzìǔlâûsâ, što vy tak hutka perahodzìce ad tago, hto zaklìkaǔ vas mìlatoû Hrystovaû, da ìnšaga z′vestavan′nâ,

7. якое, аднак, ня іншае, а толькі ёсьць людзі, якія зводзяць вас і хочуць перавярнуць зьвеставаньне Хрыстовае.

âkoe, adnak, nâ ìnšae, a tol′kì ës′c′ lûdzì, âkìâ zvodzâc′ vas ì hočuc′ peravârnuc′ z′vestavan′ne Hrystovae.

8. Але калі б нават мы, альбо анёл зь неба пачаў зьвеставаць вам ня тое, што мы зьвеставалі вам, хай будзе анатэма.

Ale kalì b navat my, al′bo anël z′ neba pačaǔ z′vestavac′ vam nâ toe, što my z′vestavalì vam, haj budze anatèma.

9. Як раней мы сказалі, так і цяпер яшчэ кажу: хто зьвястуе вам ня тое, што вы прынялі, хай будзе анатэма.

Âk ranej my skazalì, tak ì câper âščè kažu: hto z′vâstue vam nâ toe, što vy prynâlì, haj budze anatèma.

10. Ці ў людзей я цяпер шукаю ўпадабаньня, ці ў Бога? ці людзям дагаджаць стараюся? Калі б я і дагэтуль дагаджаў людзям, дык ня быў бы рабом Хрыстовым.

Cì ǔ lûdzej â câper šukaû ǔpadaban′nâ, cì ǔ Boga? cì lûdzâm dagadžac′ staraûsâ? Kalì b â ì dagètul′ dagadžaǔ lûdzâm, dyk nâ byǔ by rabom Hrystovym.

11. Абвяшчаю вам, браты, што Дабравесьце, якое я абвяшчаў, ня ёсьць чалавечае;

Abvâščaû vam, braty, što Dabraves′ce, âkoe â abvâščaǔ, nâ ës′c′ čalavečae;

12. бо і я прыняў яго і навучыўся не ад чалавека, а праз адкрыцьцё Ісуса Хрыста.

bo ì â prynâǔ âgo ì navučyǔsâ ne ad čalaveka, a praz adkryc′cë Ìsusa Hrysta.

13. Вы чулі пра мой ранейшы лад жыцьця ў Юдэйстве, як я жорстка прасьледаваў Царкву Божую і спусташаў яе,

Vy čulì pra moj ranejšy lad žyc′câ ǔ Ûdèjstve, âk â žorstka pras′ledavaǔ Carkvu Božuû ì spustašaǔ âe,

14. і вызначыўся ў Юдэйстве сярод многіх равесьнікаў з роду майго, бо быў я зацяты прыхільнік бацькоўскіх маіх паданьняў.

ì vyznačyǔsâ ǔ Ûdèjstve sârod mnogìh raves′nìkaǔ z rodu majgo, bo byǔ â zacâty pryhìl′nìk bac′koǔskìh maìh padan′nâǔ.

15. Калі ж Бог, выбраўшы мяне ад улоньня маці маёй і заклікаўшы мілатою Сваёю,

Kalì ž Bog, vybraǔšy mâne ad ulon′nâ macì maëj ì zaklìkaǔšy mìlatoû Svaëû,

16. зажадаў адкрыць ува мне Сына Свайго, каб я зьвеставаў Яго язычнікам, я не пачаў адразу ж раіцца з плоцьцю і крывёю,

zažadaǔ adkryc′ uva mne Syna Svajgo, kab â z′vestavaǔ Âgo âzyčnìkam, â ne pačaǔ adrazu ž raìcca z ploc′cû ì kryvëû,

17. і не пайшоў у Ерусалім да тых апосталаў, якія ішлі перада мною, а пайшоў у Аравію, і зноў вярнуўся ў Дамаск.

ì ne pajšoǔ u Erusalìm da tyh apostalaǔ, âkìâ ìšlì perada mnoû, a pajšoǔ u Aravìû, ì znoǔ vârnuǔsâ ǔ Damask.

18. Пасьля, праз тры гады, хадзіў я ў Ерусалім пабачыцца зь Пятром і пабыў у яго дзён пятнаццаць.

Pas′lâ, praz try gady, hadzìǔ â ǔ Erusalìm pabačycca z′ Pâtrom ì pabyǔ u âgo dzën pâtnaccac′.

19. А другога з апосталаў я ня бачыў нікога, акрамя Якава, брата Гасподняга.

A drugoga z apostalaǔ â nâ bačyǔ nìkoga, akramâ Âkava, brata Gaspodnâga.

20. А ў тым, што пішу вам, прад Богам, ня ілгу.

A ǔ tym, što pìšu vam, prad Bogam, nâ ìlgu.

21. Пасьля гэтага адышоў я ў землі Сірыі і Кілікіі.

Pas′lâ gètaga adyšoǔ â ǔ zemlì Sìryì ì Kìlìkìì.

22. Цэрквам Хрыстовым у Юдэі асабіста я ня быў вядомы,

Cèrkvam Hrystovym u Ûdèì asabìsta â nâ byǔ vâdomy,

23. а толькі чулі яны, што колішні іхні ганіцель цяпер зьвястуе веру, якую раней вынішчаў,

a tol′kì čulì âny, što kolìšnì ìhnì ganìcel′ câper z′vâstue veru, âkuû ranej vynìščaǔ,

24. і праслаўлялі за мяне Бога.

ì praslaǔlâlì za mâne Boga.

2 Кіраўнік

1. Потым, праз чатырнаццаць гадоў, зноў хадзіў я ў Ерусалім з Варнавам, узяўшы з сабою і Ціта.

Potym, praz čatyrnaccac′ gadoǔ, znoǔ hadzìǔ â ǔ Erusalìm z Varnavam, uzâǔšy z saboû ì Cìta.

2. А хадзіў паводле адкрыцьця і абвясьціў там, і асобна самым пашаноўным, Дабравесьце, якое я прапаведую язычнікам: ці ня марна я дзею альбо дзеяў.

A hadzìǔ pavodle adkryc′câ ì abvâs′cìǔ tam, ì asobna samym pašanoǔnym, Dabraves′ce, âkoe â prapaveduû âzyčnìkam: cì nâ marna â dzeû al′bo dzeâǔ.

3. Але яны і Ціта, які быў са мною, хоць і Эліна, ня прымушалі абразацца.

Ale âny ì Cìta, âkì byǔ sa mnoû, hoc′ ì Èlìna, nâ prymušalì abrazacca.

4. А што да аблудных ілжэбратоў, якія пракраліся да нас падгледзець нашую свабоду, якую мы маем у Хрысьце Ісусе, каб паняволіць нас,

A što da abludnyh ìlžèbratoǔ, âkìâ prakralìsâ da nas padgledzec′ našuû svabodu, âkuû my maem u Hrys′ce Ìsuse, kab panâvolìc′ nas,

5. дык мы ні на хвіліну не паступіліся і не ўпакорыліся ім, каб ісьціна зьвеставаньня захавалася чыстаю ў вас.

dyk my nì na hvìlìnu ne pastupìlìsâ ì ne ǔpakorylìsâ ìm, kab ìs′cìna z′vestavan′nâ zahavalasâ čystaû ǔ vas.

6. І ў знакамітых праз што-небудзь, якія б яны ні былі калі-небудзь, для мяне няма нічога асаблівага: Бог не зважае на аблічча чалавека. І знакамітыя не дадалі мне больш анічога;

Ì ǔ znakamìtyh praz što-nebudz′, âkìâ b âny nì bylì kalì-nebudz′, dlâ mâne nâma nìčoga asablìvaga: Bog ne zvažae na ablìčča čalaveka. Ì znakamìtyâ ne dadalì mne bol′š anìčoga;

7. наадварот, што мне даверана зьвеставаньне неабрэзаным, як Пятру абрэзаным,

naadvarot, što mne daverana z′vestavan′ne neabrèzanym, âk Pâtru abrèzanym,

8. бо Той, Хто спрыяў Пятру ў апостальстве сярод абрэзаных, спрыяў і мне сярод язычнікаў, -

bo Toj, Hto spryâǔ Pâtru ǔ apostal′stve sârod abrèzanyh, spryâǔ ì mne sârod âzyčnìkaǔ, -

9. і даведаўшыся пра мілату, дадзеную мне, Якаў і Кіфа і Ян, якія былі ўважаныя за стаўпоў, падалі мне і Варнаву руку лучнасьці, каб нам ісьці да язычнікаў, а ім да абрэзаных,

ì davedaǔšysâ pra mìlatu, dadzenuû mne, Âkaǔ ì Kìfa ì Ân, âkìâ bylì ǔvažanyâ za staǔpoǔ, padalì mne ì Varnavu ruku lučnas′cì, kab nam ìs′cì da âzyčnìkaǔ, a ìm da abrèzanyh,

10. толькі каб мы памяталі ўбогіх, што і намагаўся я выканаць дакладна.

tol′kì kab my pamâtalì ǔbogìh, što ì namagaǔsâ â vykanac′ dakladna.

11. Калі ж Пётр прыйшоў у Антыахію, дык я адкрыта выступіў супроць яго, бо ён заслужыў дакораў.

Kalì ž Pëtr pryjšoǔ u Antyahìû, dyk â adkryta vystupìǔ suproc′ âgo, bo ën zaslužyǔ dakoraǔ.

12. Бо да прыходу некаторых ад Якава, еў разам зь язычнікамі; а калі тыя прыйшлі, пачаў таіцца і ўхіляцца, апасаючыся абрэзаных.

Bo da pryhodu nekatoryh ad Âkava, eǔ razam z′ âzyčnìkamì; a kalì tyâ pryjšlì, pačaǔ taìcca ì ǔhìlâcca, apasaûčysâ abrèzanyh.

13. Разам зь ім крывадушнічалі і іншыя Юдэі, так што нават Варнава быў змушчаны іхняй крывадушнасьцю.

Razam z′ ìm kryvadušnìčalì ì ìnšyâ Ûdèì, tak što navat Varnava byǔ zmuščany ìhnâj kryvadušnas′cû.

14. Але калі я ўбачыў, што яны ня проста дзеюць паводле ісьціны Дабравесьця, сказаў Пятру пры ўсіх: калі ты як Юдэй жывеш па-язычніцку, а не па-Юдэйску, дык навошта язычнікаў змушаеш жыць па-Юдэйску?

Ale kalì â ǔbačyǔ, što âny nâ prosta dzeûc′ pavodle ìs′cìny Dabraves′câ, skazaǔ Pâtru pry ǔsìh: kalì ty âk Ûdèj žyveš pa-âzyčnìcku, a ne pa-Ûdèjsku, dyk navošta âzyčnìkaǔ zmušaeš žyc′ pa-Ûdèjsku?

15. Мы з прыроды Юдэі, а не зь язычнікаў грэшнікі;

My z pryrody Ûdèì, a ne z′ âzyčnìkaǔ grèšnìkì;

16. аднак жа, даведаўшыся, што чалавек апраўдваецца ня дзеямі закона, а толькі вераю ў Ісуса Хрыста, і мы ўверавалі ў Хрыста Ісуса, каб апраўдацца вераю ў Хрыста, а ня дзеямі закона; бо дзеямі закона не апраўдваецца ніякая плоць.

adnak ža, davedaǔšysâ, što čalavek apraǔdvaecca nâ dzeâmì zakona, a tol′kì veraû ǔ Ìsusa Hrysta, ì my ǔveravalì ǔ Hrysta Ìsusa, kab apraǔdacca veraû ǔ Hrysta, a nâ dzeâmì zakona; bo dzeâmì zakona ne apraǔdvaecca nìâkaâ ploc′.

17. Калі ж, шукаючы апраўданьня ў Хрысьце, мы і самі сталіся грэшнікамі, - дык няўжо ж Хрыстос ёсьць служка грэху? Аніяк!

Kalì ž, šukaûčy apraǔdan′nâ ǔ Hrys′ce, my ì samì stalìsâ grèšnìkamì, - dyk nâǔžo ž Hrystos ës′c′ služka grèhu? Anìâk!

18. Бо калі я зноў будую, што быў разбурыў, дык сам сябе раблю злачынцам.

Bo kalì â znoǔ buduû, što byǔ razburyǔ, dyk sam sâbe rablû zlačyncam.

19. Праз закон я памёр для закона, каб жыць дзеля Бога. Я ўкрыжаваўся з Хрыстом,

Praz zakon â pamër dlâ zakona, kab žyc′ dzelâ Boga. Â ǔkryžavaǔsâ z Hrystom,

20. і ўжо ня я жыву, а жыве ўва мне Хрыстос. А што цяпер жыву ў целе, дык жыву вераю ў Сына Божага, Які палюбіў мяне і аддаў Сябе за мяне.

ì ǔžo nâ â žyvu, a žyve ǔva mne Hrystos. A što câper žyvu ǔ cele, dyk žyvu veraû ǔ Syna Božaga, Âkì palûbìǔ mâne ì addaǔ Sâbe za mâne.

21. Не адкідаю мілаты Божай. А калі праведнасьць дасягаецца праз закон, дык Хрыстос марна памёр.

Ne adkìdaû mìlaty Božaj. A kalì pravednas′c′ dasâgaecca praz zakon, dyk Hrystos marna pamër.

3 Кіраўнік

1. О, няцямныя Галяты! Хто падбіў вас не скарацца ісьціне, вас, у каго перад вачыма накрэсьлены быў Ісус Хрыстос, як бы сярод вас укрыжаваны?

O, nâcâmnyâ Galâty! Hto padbìǔ vas ne skaracca ìs′cìne, vas, u kago perad vačyma nakrès′leny byǔ Ìsus Hrystos, âk by sârod vas ukryžavany?

2. Толькі гэта хачу ведаць ад вас: ці празь дзеі закона вы атрымалі Духа, ці праз настаўленьне ў веры?

Tol′kì gèta haču vedac′ ad vas: cì praz′ dzeì zakona vy atrymalì Duha, cì praz nastaǔlen′ne ǔ very?

3. Ці такія вы няцямныя, што, пачаўшы Духам, цяпер канчаеце плоцьцю?

Cì takìâ vy nâcâmnyâ, što, pačaǔšy Duham, câper kančaece ploc′cû?

4. Так многа вы перацярпелі няўжо марна? О, калі б толькі марна!

Tak mnoga vy peracârpelì nâǔžo marna? O, kalì b tol′kì marna!

5. Той, Хто пада вам Духа і творыць сярод вас цуды, ці празь дзеі закона робіць гэта, ці праз пропаведзь веры?

Toj, Hto pada vam Duha ì tvoryc′ sârod vas cudy, cì praz′ dzeì zakona robìc′ gèta, cì praz propavedz′ very?

6. Так Абрагам паверыў Богу, і гэта залічылася яму ў праведнасьць.

Tak Abragam paveryǔ Bogu, ì gèta zalìčylasâ âmu ǔ pravednas′c′.

7. Уведайце ж, што вернікі - сыны Абрагамавыя.

Uvedajce ž, što vernìkì - syny Abragamavyâ.

8. І Пісаньне, прадбачачы, што Бог вераю апраўдае язычнікаў, наперад узьвясьціла Абрагаму: "у табе дабраславяцца ўсе народы".

Ì Pìsan′ne, pradbačačy, što Bog veraû apraǔdae âzyčnìkaǔ, naperad uz′vâs′cìla Abragamu: "u tabe dabraslavâcca ǔse narody".

9. Вось так, веруючыя дабраславяцца зь верным Абрагамам.

Vos′ tak, veruûčyâ dabraslavâcca z′ vernym Abragamam.

10. А ўсе, хто сьцвярджаецца на дзеях закона, жывуць пад пракляцьцем. Бо напісана: "пракляты кожны, хто ня выконвае пастаянна ўсяго, што напісана ў кнізе закона".

A ǔse, hto s′cvârdžaecca na dzeâh zakona, žyvuc′ pad praklâc′cem. Bo napìsana: "praklâty kožny, hto nâ vykonvae pastaânna ǔsâgo, što napìsana ǔ knìze zakona".

11. А што законам ніхто не апраўдваецца перад Богам, гэта ясна, бо "праведны вераю жыць будзе".

A što zakonam nìhto ne apraǔdvaecca perad Bogam, gèta âsna, bo "pravedny veraû žyc′ budze".

12. А закон не ад веры; "а хто выконвае яго, той жыць будзе ім".

A zakon ne ad very; "a hto vykonvae âgo, toj žyc′ budze ìm".

13. Хрыстос адкупіў нас ад пракляцьця закона, зрабіўшыся за нас пракляцьцем - бо напісана: "пракляты кожны, хто вісіць на дрэве",

Hrystos adkupìǔ nas ad praklâc′câ zakona, zrabìǔšysâ za nas praklâc′cem - bo napìsana: "praklâty kožny, hto vìsìc′ na drève",

14. каб дабраславеньне Абрагамавае праз Хрыста Ісуса пашырылася на язычнікаў, каб нам атрымаць абяцанага Духа вераю.

kab dabraslaven′ne Abragamavae praz Hrysta Ìsusa pašyrylasâ na âzyčnìkaǔ, kab nam atrymac′ abâcanaga Duha veraû.

15. Браты! кажу я па-людзку: нават чалавекам зацьверджанага запавету ніхто не адмяняе і не дадае да яго.

Braty! kažu â pa-lûdzku: navat čalavekam zac′verdžanaga zapavetu nìhto ne admânâe ì ne dadae da âgo.

16. Але Абрагаму дадзеныя былі абяцаньні і нашчадку ягонаму. Ня сказана: "і нашчадкам", як бы пра многіх, а як бы пра аднаго: "і насеньню твайму", якое ёсьць Хрыстос.

Ale Abragamu dadzenyâ bylì abâcan′nì ì naščadku âgonamu. Nâ skazana: "ì naščadkam", âk by pra mnogìh, a âk by pra adnago: "ì nasen′nû tvajmu", âkoe ës′c′ Hrystos.

17. Я кажу тое, што запавета пра Хрыста, раней Богам зацьверджанага, закон, які паявіўся праз чатырыста трыццаць гадоў, не адмяняе так, каб абяцаньне страціла сілу.

Â kažu toe, što zapaveta pra Hrysta, ranej Bogam zac′verdžanaga, zakon, âkì paâvìǔsâ praz čatyrysta tryccac′ gadoǔ, ne admânâe tak, kab abâcan′ne stracìla sìlu.

18. Бо калі паводле закона спадчына, дык ужо не паводле абяцаньня; але Абрагаму Бог даў гэта паводле абяцаньня.

Bo kalì pavodle zakona spadčyna, dyk užo ne pavodle abâcan′nâ; ale Abragamu Bog daǔ gèta pavodle abâcan′nâ.

19. Навошта ж закон? Ён дадзены пасьля з прычыны злачынстваў, да часу прышэсьця насеньня, якому было дадзена абяцаньне, і ўчынена праз анёлаў, рукою пасрэдніка.

Navošta ž zakon? Ën dadzeny pas′lâ z pryčyny zlačynstvaǔ, da času pryšès′câ nasen′nâ, âkomu bylo dadzena abâcan′ne, ì ǔčynena praz anëlaǔ, rukoû pasrèdnìka.

20. Але пасрэднік пры адным ня бывае, а Бог адзін.

Ale pasrèdnìk pry adnym nâ byvae, a Bog adzìn.

21. Дык ці ж закон супроць абяцаньняў Божых? Ані! Бо калі б дадзены быў закон, які мог бы ажыўляць, дык сапраўды праведнасьць была б ад закона;

Dyk cì ž zakon suproc′ abâcan′nâǔ Božyh? Anì! Bo kalì b dadzeny byǔ zakon, âkì mog by ažyǔlâc′, dyk sapraǔdy pravednas′c′ byla b ad zakona;

22. але Пісаньне ўсіх замкнула пад грэх, каб абяцаньне веруючым было дадзена ад веры ў Ісуса Хрыста.

ale Pìsan′ne ǔsìh zamknula pad grèh, kab abâcan′ne veruûčym bylo dadzena ad very ǔ Ìsusa Hrysta.

23. Але да прышэсьця веры, мы былі замкнутыя пад вартаю закона да таго часу, як мела адкрыцца вера.

Ale da pryšès′câ very, my bylì zamknutyâ pad vartaû zakona da tago času, âk mela adkrycca vera.

24. Дык вось закон быў для нас павадыром да Хрыста, каб нам апраўдацца вераю;

Dyk vos′ zakon byǔ dlâ nas pavadyrom da Hrysta, kab nam apraǔdacca veraû;

25. а як прыйшла вера, мы ўжо не пад кіраваньнем павадыра.

a âk pryjšla vera, my ǔžo ne pad kìravan′nem pavadyra.

26. Бо ўсе вы сыны Божыя па веры ў Хрыста Ісуса;

Bo ǔse vy syny Božyâ pa very ǔ Hrysta Ìsusa;

27. усе вы, хто хрысьціўся ў Хрыста, у Хрыста апрануліся!

use vy, hto hrys′cìǔsâ ǔ Hrysta, u Hrysta apranulìsâ!

28. Няма ўжо Юдэя, ні язычніка; няма раба, ні вольніка; няма мужчынскага полу, ні жаночага: бо ўсе вы адно ў Хрысьце Ісусе.

Nâma ǔžo Ûdèâ, nì âzyčnìka; nâma raba, nì vol′nìka; nâma mužčynskaga polu, nì žanočaga: bo ǔse vy adno ǔ Hrys′ce Ìsuse.

29. Калі ж вы Хрыстовыя, дык вы нашчадкі Абарагамавыя, і паводле абяцаньня спадкаемцы.

Kalì ž vy Hrystovyâ, dyk vy naščadkì Abaragamavyâ, ì pavodle abâcan′nâ spadkaemcy.

4 Кіраўнік

1. Яшчэ скажу: спадкаемец, пакуль у маленстве, нічым не адрозьніваецца ад раба, хоць і гаспадар усяго:

Âščè skažu: spadkaemec, pakul′ u malenstve, nìčym ne adroz′nìvaecca ad raba, hoc′ ì gaspadar usâgo:

2. ён пад апекунамі і кіраўнікамі аж да часу вызначанага бацькам.

ën pad apekunamì ì kìraǔnìkamì až da času vyznačanaga bac′kam.

3. Гэтак і мы, пакуль былі ў маленстве, былі паняволеныя рэчавым пачаткам сьвету;

Gètak ì my, pakul′ bylì ǔ malenstve, bylì panâvolenyâ rèčavym pačatkam s′vetu;

4. але калі споўніўся час, Бог паслаў Сына Свайго (Адзінароднага), Які нарадзіўся ад жанчыны і хадзіў пад законам,

ale kalì spoǔnìǔsâ čas, Bog paslaǔ Syna Svajgo (Adzìnarodnaga), Âkì naradzìǔsâ ad žančyny ì hadzìǔ pad zakonam,

5. каб адкупіць падзаконных, каб нам атрымаць усынаўленьне.

kab adkupìc′ padzakonnyh, kab nam atrymac′ usynaǔlen′ne.

6. А як што вы - сыны, дык Бог паслаў у сэрцы вашыя Духа Сына Свайго, Які ўсклікае: "Абба, Войча!"

A âk što vy - syny, dyk Bog paslaǔ u sèrcy vašyâ Duha Syna Svajgo, Âkì ǔsklìkae: "Abba, Vojča!"

7. Таму ты ўжо ня раб, а сын; а калі сын, дык і спадкаемец Божы празь Ісуса Хрыста.

Tamu ty ǔžo nâ rab, a syn; a kalì syn, dyk ì spadkaemec Božy praz′ Ìsusa Hrysta.

8. Але тады, ня ведаючы Бога, вы служылі божышчам, якія па сутнасьці не багі;

Ale tady, nâ vedaûčy Boga, vy služylì božyščam, âkìâ pa sutnas′cì ne bagì;

9. а сёньня, уведаўшы Бога, альбо лепей, атрымаўшы пазнаньне ад Бога, навошта вяртаецеся зноў да бясьсілых і ўбогіх матар'яльных пачаткаў, і хочаце яшчэ зноў падняволіцца ім?

a sën′nâ, uvedaǔšy Boga, al′bo lepej, atrymaǔšy paznan′ne ad Boga, navošta vârtaecesâ znoǔ da bâs′sìlyh ì ǔbogìh matar'âl′nyh pačatkaǔ, ì hočace âščè znoǔ padnâvolìcca ìm?

10. Вы пільна зважаеце на дні, месяцы, поры і гады.

Vy pìl′na zvažaece na dnì, mesâcy, pory ì gady.

11. Баюся за вас, ці ня марна я працаваў у вас.

Baûsâ za vas, cì nâ marna â pracavaǔ u vas.

12. Прашу вас, браты, будзьце, як я, таму што і я, як вы. Вы нічым не пакрыўдзілі мяне:

Prašu vas, braty, budz′ce, âk â, tamu što ì â, âk vy. Vy nìčym ne pakryǔdzìlì mâne:

13. ведаеце, што, хоць я ў нядужай плоці зьвеставаў вам першы раз,

vedaece, što, hoc′ â ǔ nâdužaj plocì z′vestavaǔ vam peršy raz,

14. але вы не пагардзілі спакушэньня майго ў плоці маёй і не пагрэбавалі мною, а прынялі мяне, як анёла Божага, як Хрыста Ісуса.

ale vy ne pagardzìlì spakušèn′nâ majgo ǔ plocì maëj ì ne pagrèbavalì mnoû, a prynâlì mâne, âk anëla Božaga, âk Hrysta Ìsusa.

15. Якія вы былі дабрашчасныя! Сьведчу пра вас, што, калі б можна было, вы б вырвалі вочы свае і аддалі мне.

Âkìâ vy bylì dabraščasnyâ! S′vedču pra vas, što, kalì b možna bylo, vy b vyrvalì vočy svae ì addalì mne.

16. І вось, няўжо я стаўся ворагам вашым, кажучы вам праўду?

Ì vos′, nâǔžo â staǔsâ voragam vašym, kažučy vam praǔdu?

17. Рупяцца за вас нячыста, і хочуць вас адвярнуць, каб вы рупіліся пра іх.

Rupâcca za vas nâčysta, ì hočuc′ vas advârnuc′, kab vy rupìlìsâ pra ìh.

18. Добра рупіцца ў добрым заўсёды, а не ў маёй толькі прысутнасьці ў вас.

Dobra rupìcca ǔ dobrym zaǔsëdy, a ne ǔ maëj tol′kì prysutnas′cì ǔ vas.

19. Дзеці мае! я зноў дзеля вас у пакутах народзінаў, пакуль вобраз Хрыста ня выявіцца ў вас.

Dzecì mae! â znoǔ dzelâ vas u pakutah narodzìnaǔ, pakul′ vobraz Hrysta nâ vyâvìcca ǔ vas.

20. Хацеў бы я цяпер быць у вас і зьмяніць голас мой, бо я ў недаўменьні пра вас.

Haceǔ by â câper byc′ u vas ì z′mânìc′ golas moj, bo â ǔ nedaǔmen′nì pra vas.

21. Скажэце мне вы, хто хоча быць пад законам: хіба вы ня слухаецеся закона?

Skažèce mne vy, hto hoča byc′ pad zakonam: hìba vy nâ sluhaecesâ zakona?

22. Бо напісана: "Абрагам меў двух сыноў, аднаго ад рабыні, а другога ад вольнай".

Bo napìsana: "Abragam meǔ dvuh synoǔ, adnago ad rabynì, a drugoga ad vol′naj".

23. Але які рабыніч, той народжаны па плоці; а які ад вольнай, той па абяцаньні.

Ale âkì rabynìč, toj narodžany pa plocì; a âkì ad vol′naj, toj pa abâcan′nì.

24. У гэтым ёсьць іншы сэнс. Гэта два запаветы: адзін ад гары Сінайскай, які родзіць на рабства, які ёсьць Агар,

U gètym ës′c′ ìnšy sèns. Gèta dva zapavety: adzìn ad gary Sìnajskaj, âkì rodzìc′ na rabstva, âkì ës′c′ Agar,

25. бо Агар азначае гару Сінай у Аравіі і адпавядае цяперашняму Ерусаліму, бо ён зь дзецьмі сваімі ў рабстве;

bo Agar aznačae garu Sìnaj u Aravìì ì adpavâdae câperašnâmu Erusalìmu, bo ën z′ dzec′mì svaìmì ǔ rabstve;

26. а вышэйшы Ерусалім вольны: Ён - маці ўсім нам.

a vyšèjšy Erusalìm vol′ny: Ën - macì ǔsìm nam.

27. Бо напісана: "узьвесяліся, няплодная, ты, што ня родзіш; усклікні і гукні, ты, што ня мучылася ў родах; бо ў пакінутай куды болей дзяцей, чым у той, што мае мужа".

Bo napìsana: "uz′vesâlìsâ, nâplodnaâ, ty, što nâ rodzìš; usklìknì ì guknì, ty, što nâ mučylasâ ǔ rodah; bo ǔ pakìnutaj kudy bolej dzâcej, čym u toj, što mae muža".

28. Мы, браты, дзеці абяцаньня, як Ісаак.

My, braty, dzecì abâcan′nâ, âk Ìsaak.

29. Але як тады народжаны ад плоці гнаў таго, хто ад Духа, так і сёньня.

Ale âk tady narodžany ad plocì gnaǔ tago, hto ad Duha, tak ì sën′nâ.

30. Што ж кажа Пісаньне? "Выгані рабыню і сына яе, бо сын рабыніч не спадчыньніць разам з сынам вольнае".

Što ž kaža Pìsan′ne? "Vyganì rabynû ì syna âe, bo syn rabynìč ne spadčyn′nìc′ razam z synam vol′nae".

31. Таму, браты, мы дзеці не рабыні, а вольнай.

Tamu, braty, my dzecì ne rabynì, a vol′naj.

5 Кіраўнік

1. Дык стойце ж у свабодзе, якую даў нам Хрыстос, і ня схіляйцеся зноў пад ярмо рабства.

Dyk stojce ž u svabodze, âkuû daǔ nam Hrystos, ì nâ shìlâjcesâ znoǔ pad ârmo rabstva.

2. Вось, я, Павал, кажу вам: калі вы абразаецеся, ня будзе вам ніякае карысьці ад Хрыста.

Vos′, â, Paval, kažu vam: kalì vy abrazaecesâ, nâ budze vam nìâkae karys′cì ad Hrysta.

3. Яшчэ сьведчу кожнаму чалавеку, які абразаецца, што ён павінен выконваць увесь закон.

Âščè s′vedču kožnamu čalaveku, âkì abrazaecca, što ën pavìnen vykonvac′ uves′ zakon.

4. Вы, хто апраўдвае сябе законам, засталіся бяз Хрыста, адпаліся ад мілаты,

Vy, hto apraǔdvae sâbe zakonam, zastalìsâ bâz Hrysta, adpalìsâ ad mìlaty,

5. а мы духам чакаем і спадзяёмся на праведнасьць ад веры;

a my duham čakaem ì spadzâëmsâ na pravednas′c′ ad very;

6. бо ў Хрысьце Ісусе ня мае сілы ні абразаньне, ні неабразаньне, а вера, якая дзее празь любоў.

bo ǔ Hrys′ce Ìsuse nâ mae sìly nì abrazan′ne, nì neabrazan′ne, a vera, âkaâ dzee praz′ lûboǔ.

7. Вы ішлі хораша: хто спыніў вас, каб вы не скараліся ісьціне?

Vy ìšlì horaša: hto spynìǔ vas, kab vy ne skaralìsâ ìs′cìne?

8. Такое перакананьне не ад Таго, Хто заклікае вас.

Takoe perakanan′ne ne ad Tago, Hto zaklìkae vas.

9. Каліва закваскі расчыняе ўсё цеста.

Kalìva zakvaskì rasčynâe ǔsë cesta.

10. Я пэўны за вас у Госпадзе, што вы ня будзеце думаць іначай; а той, хто змушчае вас, хто б ён ні быў, панясе на сабе асуду.

Â pèǔny za vas u Gospadze, što vy nâ budzece dumac′ ìnačaj; a toj, hto zmuščae vas, hto b ën nì byǔ, panâse na sabe asudu.

11. За што ж гоняць мяне, браты, калі я і цяпер прапаведую абразаньне? Тады ганьба крыжа спынілася б.

Za što ž gonâc′ mâne, braty, kalì â ì câper prapaveduû abrazan′ne? Tady gan′ba kryža spynìlasâ b.

12. О, калі б выдаліць тых, якія баламуцяць вас!

O, kalì b vydalìc′ tyh, âkìâ balamucâc′ vas!

13. Да вольнасьці закліканы вы, браты, толькі вольнасьць ваша ня была б повадам дагаджаць плоці; а любоўю служэце адно аднаму.

Da vol′nas′cì zaklìkany vy, braty, tol′kì vol′nas′c′ vaša nâ byla b povadam dagadžac′ plocì; a lûboǔû služèce adno adnamu.

14. Бо ўвесь закон у адзін сказ укладваецца: "любі блізкага твайго, як самога сябе".

Bo ǔves′ zakon u adzìn skaz ukladvaecca: "lûbì blìzkaga tvajgo, âk samoga sâbe".

15. Калі ж паміж сабою грызяцеся і ясьце адно аднаго, дык глядзеце, каб не панішчылі вы адно аднаго.

Kalì ž pamìž saboû gryzâcesâ ì âs′ce adno adnago, dyk glâdzece, kab ne panìščylì vy adno adnago.

16. Я кажу: рабеце паводле Духа, і вы ня будзеце паддавацца пажадзе плоці;

Â kažu: rabece pavodle Duha, ì vy nâ budzece paddavacca pažadze plocì;

17. бо плоць жадае супраціўнага Духу, а Дух - супраціўнага плоці: яны адно аднаму супрацівяцца, так што вы ня тое робіце, чаго хацелі б.

bo ploc′ žadae supracìǔnaga Duhu, a Duh - supracìǔnaga plocì: âny adno adnamu supracìvâcca, tak što vy nâ toe robìce, čago hacelì b.

18. Калі ж вас Дух водзіць, дык вы не пад законам.

Kalì ž vas Duh vodzìc′, dyk vy ne pad zakonam.

19. Дзеі плоці вядомыя; вось яны: пералюбства, блуд, нечыстата, непатрэбства,

Dzeì plocì vâdomyâ; vos′ âny: peralûbstva, blud, nečystata, nepatrèbstva,

20. ідаласлужэньне, чарадзейства, варожасьць, свары, зайздрасьць, гнеў, звады, раздоры (спакусы), ерасі,

ìdalaslužèn′ne, čaradzejstva, varožas′c′, svary, zajzdras′c′, gneǔ, zvady, razdory (spakusy), erasì,

21. нянавісьць, забойствы, п'янства, закалоты і іншае такое; папярэджваю вас, як і раней папярэджваў, што тыя, хто робіць так, Царства Божага не ўспадкуюць.

nânavìs′c′, zabojstvy, p'ânstva, zakaloty ì ìnšae takoe; papârèdžvaû vas, âk ì ranej papârèdžvaǔ, što tyâ, hto robìc′ tak, Carstva Božaga ne ǔspadkuûc′.

22. А плод Духа: любоў, радасьць, згода, доўгая цярплівасьць, добрасьць, міласэрнасьць, вера,

A plod Duha: lûboǔ, radas′c′, zgoda, doǔgaâ cârplìvas′c′, dobras′c′, mìlasèrnas′c′, vera,

23. лагоднасьць, устрымлівасьць. На такіх няма закона.

lagodnas′c′, ustrymlìvas′c′. Na takìh nâma zakona.

24. А тыя, якія Хрыстовыя, укрыжавалі цела з пажадлівасьцю і пахацінствамі.

A tyâ, âkìâ Hrystovyâ, ukryžavalì cela z pažadlìvas′cû ì pahacìnstvamì.

25. Калі мы жывём Духам, дык згодна з Духам і рабіць павінны.

Kalì my žyvëm Duham, dyk zgodna z Duham ì rabìc′ pavìnny.

26. Ня будзем пустаславіцца, адно аднаго дражніць, адно аднаму зайздросьціць.

Nâ budzem pustaslavìcca, adno adnago dražnìc′, adno adnamu zajzdros′cìc′.

6 Кіраўнік

1. Браты! калі і дапусьціць чалавек якую пагрэшнасьць, вы, духоўныя, папраўляйце такога ў духу лагоды, зважаючы кожны на сябе, каб ня дацца спакусе.

Braty! kalì ì dapus′cìc′ čalavek âkuû pagrèšnas′c′, vy, duhoǔnyâ, papraǔlâjce takoga ǔ duhu lagody, zvažaûčy kožny na sâbe, kab nâ dacca spakuse.

2. Насеце цяжары адно аднаго, і такім чынам выканаеце закон Хрыстовы.

Nasece câžary adno adnago, ì takìm čynam vykanaece zakon Hrystovy.

3. Бо хто лічыць, што ён нешта такое, калі ён нішто, той ашуквае самога сябе.

Bo hto lìčyc′, što ën nešta takoe, kalì ën nìšto, toj ašukvae samoga sâbe.

4. Кожны няхай правярае сваю дзею, і тады мецьме пахвалу толькі ў сабе, а ня ў іншым,

Kožny nâhaj pravârae svaû dzeû, ì tady mec′me pahvalu tol′kì ǔ sabe, a nâ ǔ ìnšym,

5. бо кожны панясе свой цяжар.

bo kožny panâse svoj câžar.

6. Той, каго настаўляюць словам, дзяліся ўсякім дабром з тым, хто настаўляе.

Toj, kago nastaǔlâûc′ slovam, dzâlìsâ ǔsâkìm dabrom z tym, hto nastaǔlâe.

7. Ня крывеце душою: Бог паганьбёны ня бывае. Што пасее чалавек, тое і сажне:

Nâ kryvece dušoû: Bog pagan′bëny nâ byvae. Što pasee čalavek, toe ì sažne:

8. хто сее ў плоць сваю, ад плоці пажне прахласьць; а хто сее ў Дух, ад Духа пажне жыцьцё вечнае.

hto see ǔ ploc′ svaû, ad plocì pažne prahlas′c′; a hto see ǔ Duh, ad Duha pažne žyc′cë večnae.

9. Робячы дабро, ня струджваймася: бо ў свой час пажнём, калі не аслабнем.

Robâčy dabro, nâ strudžvajmasâ: bo ǔ svoj čas pažnëm, kalì ne aslabnem.

10. Дык вось, пакуль ёсьць час, будзем рабіць дабро ўсім, а найбольш сваім аднаверцам.

Dyk vos′, pakul′ ës′c′ čas, budzem rabìc′ dabro ǔsìm, a najbol′š svaìm adnavercam.

11. Бачыце, як многа напісаў я вам сваёю рукою.

Bačyce, âk mnoga napìsaǔ â vam svaëû rukoû.

12. Тыя, што хочуць хваліцца паводле цела, змушаюць вас абразацца толькі дзеля таго, каб унікнуць ганеньняў за крыж Хрыстовы,

Tyâ, što hočuc′ hvalìcca pavodle cela, zmušaûc′ vas abrazacca tol′kì dzelâ tago, kab unìknuc′ ganen′nâǔ za kryž Hrystovy,

13. бо і самі абрэзаныя ня трымаюцца закона, але хочуць, каб вы абразаліся, каб пахваліцца ў вашай плоці;

bo ì samì abrèzanyâ nâ trymaûcca zakona, ale hočuc′, kab vy abrazalìsâ, kab pahvalìcca ǔ vašaj plocì;

14. а я не хачу хваліцца, хіба толькі крыжам Госпада нашага Ісуса Хрыста, Якім для мяне сьвет укрыжаваны, а я для сьвету.

a â ne haču hvalìcca, hìba tol′kì kryžam Gospada našaga Ìsusa Hrysta, Âkìm dlâ mâne s′vet ukryžavany, a â dlâ s′vetu.

15. Бо ў Хрысьце Ісусе ня мае сілы ні абразаньне, ні неабразаньне, а новае стварэньне.

Bo ǔ Hrys′ce Ìsuse nâ mae sìly nì abrazan′ne, nì neabrazan′ne, a novae stvarèn′ne.

16. Тым, якія чыняць у згодзе з гэтым правілам, мір ім і міласьць, і Ізраілю Божаму.

Tym, âkìâ čynâc′ u zgodze z gètym pravìlam, mìr ìm ì mìlas′c′, ì Ìzraìlû Božamu.

17. У астатнім, хай ніхто не стурбуе мяне, бо я нашу раны Ісусавыя на целе маім.

U astatnìm, haj nìhto ne sturbue mâne, bo â našu rany Ìsusavyâ na cele maìm.

18. Мілата Госпада нашага Ісуса Хрыста з духам вашым, браты. Амін.

Mìlata Gospada našaga Ìsusa Hrysta z duham vašym, braty. Amìn.

ЭФЭСЯНАЎ ÈFÈSÂNAǓ

1 Кіраўнік

1. Павал, воляю Божаю апостал Ісуса Хрыста, сьвятым, што ў Эфэсе, і верным у Хрысьце Ісусе:

Paval, volâû Božaû apostal Ìsusa Hrysta, s′vâtym, što ǔ Èfèse, ì vernym u Hrys′ce Ìsuse:

2. мілата вам і мір ад Бога, Айца нашага і Госпада Ісуса Хрыста.

mìlata vam ì mìr ad Boga, Ajca našaga ì Gospada Ìsusa Hrysta.

3. Дабраславёны Бог і Айцец Госпада нашага Ісуса Хрыста, што дабраславіў нас у Хрысьце ўсякім духоўным дабраславеньнем у нябёсах,

Dabraslavëny Bog ì Ajcec Gospada našaga Ìsusa Hrysta, što dabraslavìǔ nas u Hrys′ce ǔsâkìm duhoǔnym dabraslaven′nem u nâbësah,

4. бо Ён выбраў нас у Ім перад стварэньнем сьвету, каб мы былі сьвятыя і беспахібныя перад Ім у любові,

bo Ën vybraǔ nas u Ìm perad stvarèn′nem s′vetu, kab my bylì s′vâtyâ ì bespahìbnyâ perad Ìm u lûbovì,

5. наперад пастанавіўшы ўсынавіць Сабе нас празь Ісуса Хрыста паводле ўпадабаньня волі Сваёй,

naperad pastanavìǔšy ǔsynavìc′ Sabe nas praz′ Ìsusa Hrysta pavodle ǔpadaban′nâ volì Svaëj,

6. на хвалу славы мілаты Сваёй, якою Ён умілаваў нас у Любасным,

na hvalu slavy mìlaty Svaëj, âkoû Ën umìlavaǔ nas u Lûbasnym,

7. у Якім мы маем адкупленьне Крывёю Ягонай, дараваньне грахоў, паводле багацьця мілаты Ягонай,

u Âkìm my maem adkuplen′ne Kryvëû Âgonaj, daravan′ne grahoǔ, pavodle bagac′câ mìlaty Âgonaj,

8. якую Ён у вялікай шчодрасьці даў нам ва ўсякай мудрасьці і разуменьні,

âkuû Ën u vâlìkaj ščodras′cì daǔ nam va ǔsâkaj mudras′cì ì razumen′nì,

9. адкрыўшы нам таямніцу Сваёй волі паводле Свайго ўпадабаньня, якое Ён загадзя паклаў у Ім,

adkryǔšy nam taâmnìcu Svaëj volì pavodle Svajgo ǔpadaban′nâ, âkoe Ën zagadzâ paklaǔ u Ìm,

10. на зьдзяйсьненьне паўнаты часу, каб усё нябеснае і зямное паяднаць у Хрысьце;

na z′dzâjs′nen′ne paǔnaty času, kab usë nâbesnae ì zâmnoe paâdnac′ u Hrys′ce;

11. у Ім мы і зрабіліся спадкаемцамі, і былі наперад назначаны на тое згодна з воляй Таго, Хто ўсё чыніць паводле хаценьня волі Сваёй,

u Ìm my ì zrabìlìsâ spadkaemcamì, ì bylì naperad naznačany na toe zgodna z volâj Tago, Hto ǔsë čynìc′ pavodle hacen′nâ volì Svaëj,

12. каб заслужыцца на пахвалу славы Ягонай нам, якія раней спадзяваліся на Хрыста;

kab zaslužycca na pahvalu slavy Âgonaj nam, âkìâ ranej spadzâvalìsâ na Hrysta;

13. у Ім і вы, пачуўшы слова праўды, абвяшчэньне вашага выратаваньня, і ўвераваўшы ў Яго, пазначаны пячаткаю абяцанага Духа Сьвятога,

u Ìm ì vy, pačuǔšy slova praǔdy, abvâščèn′ne vašaga vyratavan′nâ, ì ǔveravaǔšy ǔ Âgo, paznačany pâčatkaû abâcanaga Duha S′vâtoga,

14. Які ёсьць зарука спадчыны нашай, на адкупленьне долі Ягонай, на хвалу славы Ягонай!

Âkì ës′c′ zaruka spadčyny našaj, na adkuplen′ne dolì Âgonaj, na hvalu slavy Âgonaj!

15. Таму і я, дачуўшыся пра вашую веру ў Хрыста Ісуса і пра любоў да ўсіх сьвятых,

Tamu ì â, dačuǔšysâ pra vašuû veru ǔ Hrysta Ìsusa ì pra lûboǔ da ǔsìh s′vâtyh,

16. не перастаю дзякаваць за вас Богу, спамінаючы вас у малітвах маіх,

ne perastaû dzâkavac′ za vas Bogu, spamìnaûčy vas u malìtvah maìh,

17. каб Бог Госпада нашага Ісуса Хрыста, Айцец славы, даў вам Духа мудрасьці і адкрыцьця на спазнаньне Яго,

kab Bog Gospada našaga Ìsusa Hrysta, Ajcec slavy, daǔ vam Duha mudras′cì ì adkryc′câ na spaznan′ne Âgo,

18. і прасьветліў вочы сэрца вашага, каб вы ўведалі, у чым надзея закліканьня Ягонага, і якое багацьце слаўнае спадчыны Ягонай для сьвятых,

ì pras′vetlìǔ vočy sèrca vašaga, kab vy ǔvedalì, u čym nadzeâ zaklìkan′nâ Âgonaga, ì âkoe bagac′ce slaǔnae spadčyny Âgonaj dlâ s′vâtyh,

19. і якая бязьмерная веліч магутнасьці Ягонае ў нас, што паверылі празь дзеяньне ўладарнае сілы Ягонай,

ì âkaâ bâz′mernaâ velìč magutnas′cì Âgonae ǔ nas, što paverylì praz′ dzeân′ne ǔladarnae sìly Âgonaj,

20. якою Ён узьдзейнічаў у Хрысьце, уваскрэсіўшы Яго зь мёртвых і пасадзіўшы праваруч Сябе на нябёсах,

âkoû Ën uz′dzejnìčaǔ u Hrys′ce, uvaskrèsìǔšy Âgo z′ mërtvyh ì pasadzìǔšy pravaruč Sâbe na nâbësah,

21. найвышэй за любое начальства і ўладу, і сілу і валадараньне, і ўсякае імя, называнае ня толькі ў гэтым веку, але і ў будучым,

najvyšèj za lûboe načal′stva ì ǔladu, ì sìlu ì valadaran′ne, ì ǔsâkae ìmâ, nazyvanae nâ tol′kì ǔ gètym veku, ale ì ǔ budučym,

22. і ўсё ўпакорыў пад ногі Яму, і паставіў яго вышэй за ўсё, галавою Царквы,

ì ǔsë ǔpakoryǔ pad nogì Âmu, ì pastavìǔ âgo vyšèj za ǔsë, galavoû Carkvy,

23. якая ёсьць Цела Ягонае, поўнасьць Таго, Хто напаўняе ўсё ва ўсім.

âkaâ ës′c′ Cela Âgonae, poǔnas′c′ Tago, Hto napaǔnâe ǔsë va ǔsìm.

2 Кіраўнік

1. І вас, мёртвых за злачынствы і грахі вашыя,

Ì vas, mërtvyh za zlačynstvy ì grahì vašyâ,

2. у якіх вы калісьці жылі, згодна са звычаямі сьвету гэтага, па волі князя, які ўладарыць у паветры, духа, які дзее цяпер у сынах супраціву,

u âkìh vy kalìs′cì žylì, zgodna sa zvyčaâmì s′vetu gètaga, pa volì knâzâ, âkì ǔladaryc′ u pavetry, duha, âkì dzee câper u synah supracìvu,

3. сярод якіх і мы калісьці жылі ў нашых плоцкіх жадобах, выконваючы пахаценьне плоці і помыслаў, і былі па прыродзе дзецьмі гневу, як і астатнія,

sârod âkìh ì my kalìs′cì žylì ǔ našyh plockìh žadobah, vykonvaûčy pahacen′ne plocì ì pomyslaǔ, ì bylì pa pryrodze dzec′mì gnevu, âk ì astatnìâ,

4. Бог, багаты міласэрнасьцю, зь вялікай сваёй любові, якою палюбіў вас,

Bog, bagaty mìlasèrnas′cû, z′ vâlìkaj svaëj lûbovì, âkoû palûbìǔ vas,

5. і нас, мёртвых за злачынствы, ажыватварыў з Хрыстом, - мілатою вы ўратаваныя,

ì nas, mërtvyh za zlačynstvy, ažyvatvaryǔ z Hrystom, - mìlatoû vy ǔratavanyâ,

6. і ўваскрэсіў зь Ім і пасадзіў на нябёсах у Хрысьце Ісусе,

ì ǔvaskrèsìǔ z′ Ìm ì pasadzìǔ na nâbësah u Hrys′ce Ìsuse,

7. каб зьявіць у наступных вяках найшчадрэйшае багацьце мілаты Сваёй у даброці да нас у Хрысьце Ісусе.

kab z′âvìc′ u nastupnyh vâkah najščadrèjšae bagac′ce mìlaty Svaëj u dabrocì da nas u Hrys′ce Ìsuse.

8. Бо мілатою вы ўратаваныя празь веру, і гэта не ад вас, - Божы дар:

Bo mìlatoû vy ǔratavanyâ praz′ veru, ì gèta ne ad vas, - Božy dar:

9. не ад дзеяў, каб ніхто не хваліўся.

ne ad dzeâǔ, kab nìhto ne hvalìǔsâ.

10. Бо мы - Ягоныя стварэньні, створаныя ў Хрысьце Ісусе на добрыя дзеі, якія Бог быў назначыў нам выконваць.

Bo my - Âgonyâ stvarèn′nì, stvoranyâ ǔ Hrys′ce Ìsuse na dobryâ dzeì, âkìâ Bog byǔ naznačyǔ nam vykonvac′.

11. Дык вось памятайце, што вы, колісь язычнікі па плоці, якіх называлі "неабрэзанымі", так званыя "рукатворна абрэзаныя на плоці",

Dyk vos′ pamâtajce, što vy, kolìs′ âzyčnìkì pa plocì, âkìh nazyvalì "neabrèzanymì", tak zvanyâ "rukatvorna abrèzanyâ na plocì",

12. што вы былі ў той час бяз Хрыста, адсечаныя ад грамадзтва Ізраільскага, чужыя запаветам абяцаньня, ня мелі надзеі і былі бязбожнікі ў сьвеце;

što vy bylì ǔ toj čas bâz Hrysta, adsečanyâ ad gramadztva Ìzraìl′skaga, čužyâ zapavetam abâcan′nâ, nâ melì nadzeì ì bylì bâzbožnìkì ǔ s′vece;

13. а цяпер у Хрысьце Ісусе вы, што былі колісь далёка, сталіся блізкімі Крывёю Хрыстоваю:

a câper u Hrys′ce Ìsuse vy, što bylì kolìs′ dalëka, stalìsâ blìzkìmì Kryvëû Hrystovaû:

14. бо Ён ёсьць мір наш, Які зрабіў з двух адно і зруйнаваў перашкоду пасярэдзіне -

bo Ën ës′c′ mìr naš, Âkì zrabìǔ z dvuh adno ì zrujnavaǔ peraškodu pasârèdzìne -

15. скасаваўшы варожасьць Плоцьцю Сваёю, - а закон запаведзяў - вучэньнем, каб з двух стварыць у Сабе Самім аднаго новага чалавека, сталюючы мір,

skasavaǔšy varožas′c′ Ploc′cû Svaëû, - a zakon zapavedzâǔ - vučèn′nem, kab z dvuh stvaryc′ u Sabe Samìm adnago novaga čalaveka, stalûûčy mìr,

16. і ў адным целе прымірыць абодвух з Богам крыжам, забіўшы на гэтым варожасьць;

ì ǔ adnym cele prymìryc′ abodvuh z Bogam kryžam, zabìǔšy na gètym varožas′c′;

17. і, прыйшоўшы, "абвяшчаў мір вам, далёкім, і блізкім",

ì, pryjšoǔšy, "abvâščaǔ mìr vam, dalëkìm, ì blìzkìm",

18. бо празь Яго і тыя і другія маем доступ да Айца, у адным Духу.

bo praz′ Âgo ì tyâ ì drugìâ maem dostup da Ajca, u adnym Duhu.

19. Дык вось, вы ўжо ня чужынцы і ня прыхадні, а суграмадзяне сьвятым і свае Богу,

Dyk vos′, vy ǔžo nâ čužyncy ì nâ pryhadnì, a sugramadzâne s′vâtym ì svae Bogu,

20. уцьверджаныя на аснове апосталаў і прарокаў, маючы Самога Ісуса Хрыста каменем вугла,

uc′verdžanyâ na asnove apostalaǔ ì prarokaǔ, maûčy Samoga Ìsusa Hrysta kamenem vugla,

21. на якім увесь будынак, моцна складаны, вырастае ў сьвяты храм у Госпадзе,

na âkìm uves′ budynak, mocna skladany, vyrastae ǔ s′vâty hram u Gospadze,

22. на якім і вы будуецеся ў селішча Божае Духам.

na âkìm ì vy buduecesâ ǔ selìšča Božae Duham.

3 Кіраўнік

1. Вось дзеля гэтага я, Павал, стаўся вязьнем Ісуса Хрыста за вас, язычнікаў.

Vos′ dzelâ gètaga â, Paval, staǔsâ vâz′nem Ìsusa Hrysta za vas, âzyčnìkaǔ.

2. Бо вы, пэўна, чулі пра служэньне мілаты Божай, дадзенай мне для вас,

Bo vy, pèǔna, čulì pra služèn′ne mìlaty Božaj, dadzenaj mne dlâ vas,

3. таму што мне праз адкрыцьцё абвешчана таямніца, - пра што я і вышэй коратка пісаў, -

tamu što mne praz adkryc′cë abveščana taâmnìca, - pra što â ì vyšèj koratka pìsaǔ, -

4. дык вы, чытаючы, можаце ўведаць маё разуменьне таямніцы Хрыстовай,

dyk vy, čytaûčy, možace ǔvedac′ maë razumen′ne taâmnìcy Hrystovaj,

5. якая ня была абвешчана ранейшым пакаленьням сыноў чалавечых, як сёньня адкрыта сьвятым апосталам Ягоным і прарокам праз Духа (Сьвятога),

âkaâ nâ byla abveščana ranejšym pakalen′nâm synoǔ čalavečyh, âk sën′nâ adkryta s′vâtym apostalam Âgonym ì prarokam praz Duha (S′vâtoga),

6. каб і язычнікі былі супольнымі спадчыньнікамі, што складаюць адно цела, і саўдзельнікамі абяцаньня Ягонага ў Хрысьце Ісусе праз зьвеставаньне,

kab ì âzyčnìkì bylì supol′nymì spadčyn′nìkamì, što skladaûc′ adno cela, ì saǔdzel′nìkamì abâcan′nâ Âgonaga ǔ Hrys′ce Ìsuse praz z′vestavan′ne,

7. слугою якога зрабіўся я пасьля дараваньня мілаты Божай, дадзенай мне дзеяньнем сілы Ягонай.

slugoû âkoga zrabìǔsâ â pas′lâ daravan′nâ mìlaty Božaj, dadzenaj mne dzeân′nem sìly Âgonaj.

8. Мне, самаму найменшаму з усіх сьвятых, дадзена мілата гэтая - зьвеставаць язычнікам недасьледнае багацьце Хрыстовае

Mne, samamu najmenšamu z usìh s′vâtyh, dadzena mìlata gètaâ - z′vestavac′ âzyčnìkam nedas′lednae bagac′ce Hrystovae

9. і адкрыць усім, што ёсьць зьдзяйсьненьне таямніцы, схаванай ад вечнасьці ў Богу, Які стварыў усё Ісусам Хрыстом,

ì adkryc′ usìm, što ës′c′ z′dzâjs′nen′ne taâmnìcy, shavanaj ad večnas′cì ǔ Bogu, Âkì stvaryǔ usë Ìsusam Hrystom,

10. каб цяпер была вядомая праз Царкву начальству і ўладам на нябёсах бясконцая мудрасьць Божая,

kab câper byla vâdomaâ praz Carkvu načal′stvu ì ǔladam na nâbësah bâskoncaâ mudras′c′ Božaâ,

11. паводле спрадвечнага вызначэньня, якое Ён учыніў у Ісусе Хрысьце, Госпадзе нашым,

pavodle spradvečnaga vyznačèn′nâ, âkoe Ën učynìǔ u Ìsuse Hrys′ce, Gospadze našym,

12. у Якім мы маем адвагу і надзейны доступ празь веру ў Яго.

u Âkìm my maem advagu ì nadzejny dostup praz′ veru ǔ Âgo.

13. А таму прашу (вас) не маркоціцца духам ад маіх дзеля вас журботаў, бо яны - ваша слава.

A tamu prašu (vas) ne markocìcca duham ad maìh dzelâ vas žurbotaǔ, bo âny - vaša slava.

14. Дзеля гэтага схіляю калені мае прад Айцом Госпада нашага Ісуса Хрыста,

Dzelâ gètaga shìlâû kalenì mae prad Ajcom Gospada našaga Ìsusa Hrysta,

15. ад Якога мѓе найменьне ўсякая айчыннасьць на нябёсах і на зямлі,

ad Âkoga mѓe najmen′ne ǔsâkaâ ajčynnas′c′ na nâbësah ì na zâmlì,

16. хай дасьць вам, па багацьці славы Сваёй, моцна ўцьвердзіцца Духам Ягоным ва ўнутраным чалавеку,

haj das′c′ vam, pa bagac′cì slavy Svaëj, mocna ǔc′verdzìcca Duham Âgonym va ǔnutranym čalaveku,

17. каб Хрыстос вераю ўсяліўся ў сэрцы вашыя,

kab Hrystos veraû ǔsâlìǔsâ ǔ sèrcy vašyâ,

18. каб вы, укарэненыя і ўцьверджаныя ў любові, маглі спасьцігнуць з усімі сьвятымі, што ёсьць шырыня і даўжыня, і глыбіня і вышыня,

kab vy, ukarènenyâ ì ǔc′verdžanyâ ǔ lûbovì, maglì spas′cìgnuc′ z usìmì s′vâtymì, što ës′c′ šyrynâ ì daǔžynâ, ì glybìnâ ì vyšynâ,

19. і ўразумець вышэйшую за ўразуменьне любоў Хрыстовую, каб вам напоўніцца ўсёю поўніцаю Божаю.

ì ǔrazumec′ vyšèjšuû za ǔrazumen′ne lûboǔ Hrystovuû, kab vam napoǔnìcca ǔsëû poǔnìcaû Božaû.

20. А Таму, Хто сілаю, якая дзее ў нас, можа зрабіць непараўнена болей за ўсё, чаго мы просім, альбо пра што думаем,

A Tamu, Hto sìlaû, âkaâ dzee ǔ nas, moža zrabìc′ neparaǔnena bolej za ǔsë, čago my prosìm, al′bo pra što dumaem,

21. Таму слава ў Царкве ў Хрысьце ва ўсе роды, ад веку да веку. Амін.

Tamu slava ǔ Carkve ǔ Hrys′ce va ǔse rody, ad veku da veku. Amìn.

4 Кіраўнік

1. Дык вось я, вязень у Госпадзе, малю вас хадзіць годна званьня, у якое вы закліканы,

Dyk vos′ â, vâzen′ u Gospadze, malû vas hadzìc′ godna zvan′nâ, u âkoe vy zaklìkany,

2. з усёй пакорлівай мудрасьцю і лагоднасьцю і доўгай цярплівасьцю, у любові трываючы адзін аднаго,

z usëj pakorlìvaj mudras′cû ì lagodnas′cû ì doǔgaj cârplìvas′cû, u lûbovì tryvaûčy adzìn adnago,

3. імкнучыся захоўваць адзінства Духа ў саюзе міру.

ìmknučysâ zahoǔvac′ adzìnstva Duha ǔ saûze mìru.

4. Адно цела і адзін Дух, як вы і закліканы да адной надзеі вашага пакліканьня;

Adno cela ì adzìn Duh, âk vy ì zaklìkany da adnoj nadzeì vašaga paklìkan′nâ;

5. адзін Гасподзь, адна вера, адно хрышчэньне,

adzìn Gaspodz′, adna vera, adno hryščèn′ne,

6. адзін Бог і Айцец усіх, Які над усімі, і праз усіх, і ўва ўсіх нас.

adzìn Bog ì Ajcec usìh, Âkì nad usìmì, ì praz usìh, ì ǔva ǔsìh nas.

7. А кожнаму з нас дадзена мілата ў меру дару Хрыстовага.

A kožnamu z nas dadzena mìlata ǔ meru daru Hrystovaga.

8. Таму і сказана: "падняўшыся на вышыню, запаланіў паланёных і даў дары людзям".

Tamu ì skazana: "padnâǔšysâ na vyšynû, zapalanìǔ palanënyh ì daǔ dary lûdzâm".

9. А "падняўся" што азначае, як ня тое, што Ён і сыходзіў раней у прадонныя мясьціны зямлі?

A "padnâǔsâ" što aznačae, âk nâ toe, što Ën ì syhodzìǔ ranej u pradonnyâ mâs′cìny zâmlì?

10. Хто сыходзіў, Ён жа ёсьць і Той, Хто ўзышоў над усе нябёсы, каб напоўніць усё.

Hto syhodzìǔ, Ën ža ës′c′ ì Toj, Hto ǔzyšoǔ nad use nâbësy, kab napoǔnìc′ usë.

11. І Ён паставіў адных апосталамі, другіх прарокамі, іншых дабравесьнікамі, іншых пастырамі і настаўнікамі,

Ì Ën pastavìǔ adnyh apostalamì, drugìh prarokamì, ìnšyh dabraves′nìkamì, ìnšyh pastyramì ì nastaǔnìkamì,

12. на дасканаленьне сьвятых, на дзею служэньня, на збудаваньне Цела Хрыстовага,

na daskanalen′ne s′vâtyh, na dzeû služèn′nâ, na zbudavan′ne Cela Hrystovaga,

13. пакуль усе прыйдзем у адзінства веры і спазнаньня Сына Божага, у мужа дасканалага, у меру поўнага росту Хрыстовае паўнаты;

pakul′ use pryjdzem u adzìnstva very ì spaznan′nâ Syna Božaga, u muža daskanalaga, u meru poǔnaga rostu Hrystovae paǔnaty;

14. каб мы ня былі больш недаросткамі, якіх хістаюць і захапляюць усякія вятры навукі, каб падманам людзкім, штукарскай хітрынай увесьці ў змусту.

kab my nâ bylì bol′š nedarostkamì, âkìh hìstaûc′ ì zahaplâûc′ usâkìâ vâtry navukì, kab padmanam lûdzkìm, štukarskaj hìtrynaj uves′cì ǔ zmustu.

15. А каб у шчырай любові ўсе ўзрасталі ў Таго, Які ёсьць Галава, у Хрыста.

A kab u ščyraj lûbovì ǔse ǔzrastalì ǔ Tago, Âkì ës′c′ Galava, u Hrysta.

16. зь Якога ўсё цела, што складаецца і злучаецца праз розныя ўзаемна жыўналучныя сувязі, у меру дзеяньня кожнага асобнага чэлеса, атрымлівае прырост цела на збудаваньне самога сябе ў любові.

z′ Âkoga ǔsë cela, što skladaecca ì zlučaecca praz roznyâ ǔzaemna žyǔnalučnyâ suvâzì, u meru dzeân′nâ kožnaga asobnaga čèlesa, atrymlìvae pryrost cela na zbudavan′ne samoga sâbe ǔ lûbovì.

17. Таму я кажу і заклінаю Госпадам, каб вы болей не рабілі, як робяць астатнія народы ў марноце розуму свайго,

Tamu â kažu ì zaklìnaû Gospadam, kab vy bolej ne rabìlì, âk robâc′ astatnìâ narody ǔ marnoce rozumu svajgo,

18. бо яны запамрочаныя ў розуме, адчужаныя ад жыцьця Божага з прычыны іхняга невуцтва і зжарсьцьвеласьці сэрца іхняга;

bo âny zapamročanyâ ǔ rozume, adčužanyâ ad žyc′câ Božaga z pryčyny ìhnâga nevuctva ì zžars′c′velas′cì sèrca ìhnâga;

19. яны, дарэшты зьнячуліўшыся, аддаліся распусьце так, што робяць усякае паскудзтва ненасытна.

âny, darèšty z′nâčulìǔšysâ, addalìsâ raspus′ce tak, što robâc′ usâkae paskudztva nenasytna.

20. Але вы ня так навучыліся ад Хрыста,

Ale vy nâ tak navučylìsâ ad Hrysta,

21. бо вы чулі пра Яго і ў Ім навучыліся, - бо ісьціна ў Ісусе, -

bo vy čulì pra Âgo ì ǔ Ìm navučylìsâ, - bo ìs′cìna ǔ Ìsuse, -

22. пазбыцца разам зь мінулым жыцьцём старога чалавека, які парахнее ў панадных пахацінствах,

pazbycca razam z′ mìnulym žyc′cëm staroga čalaveka, âkì parahnee ǔ panadnyh pahacìnstvah,

23. а абнавіцца духам розуму вашага

a abnavìcca duham rozumu vašaga

24. і апрануцца ў новага чалавека, створанага ў падабенстве Божым, у праведнасьці і сьвятасьці ісьціны.

ì apranucca ǔ novaga čalaveka, stvoranaga ǔ padabenstve Božym, u pravednas′cì ì s′vâtas′cì ìs′cìny.

25. Таму, адкінуўшы ману, гаварэце праўду кожны блізкаму свайму, бо мы чэлесы адзін аднаму.

Tamu, adkìnuǔšy manu, gavarèce praǔdu kožny blìzkamu svajmu, bo my čèlesy adzìn adnamu.

26. Гневаючыся, не грашэце: сонца хай ня зойдзе ў гневе вашым;

Gnevaûčysâ, ne grašèce: sonca haj nâ zojdze ǔ gneve vašym;

27. і не давайце месца д'яблу.

ì ne davajce mesca d'âblu.

28. Хто краў, больш ня крадзь, а лепей працуй, робячы сваімі рукамі карыснае, каб было з чаго выдзяляць таму, хто мае патрэбу.

Hto kraǔ, bol′š nâ kradz′, a lepej pracuj, robâčy svaìmì rukamì karysnae, kab bylo z čago vydzâlâc′ tamu, hto mae patrèbu.

29. Ніякае брыдкае слова хай ня выходзіць з вуснаў вашых, а толькі добрае на будаўніцтва ў веры, каб яно давала мілату слухачам.

Nìâkae brydkae slova haj nâ vyhodzìc′ z vusnaǔ vašyh, a tol′kì dobrae na budaǔnìctva ǔ very, kab âno davala mìlatu sluhačam.

30. І не зьневажайце Духа Божага, Якім мы запячатаны ў дзень адкупленьня.

Ì ne z′nevažajce Duha Božaga, Âkìm my zapâčatany ǔ dzen′ adkuplen′nâ.

31. Усякае раздражненьне і лютасьць, і гнеў, і крык, і ліхаслоўе з усякаю злосьцю хай будуць выдалены з вас;

Usâkae razdražnen′ne ì lûtas′c′, ì gneǔ, ì kryk, ì lìhasloǔe z usâkaû zlos′cû haj buduc′ vydaleny z vas;

32. але будзьце адно да аднаго добрыя, спагадлівыя, даруйце адно аднаму, як і Бог у Хрысьце дараваў вам.

ale budz′ce adno da adnago dobryâ, spagadlìvyâ, darujce adno adnamu, âk ì Bog u Hrys′ce daravaǔ vam.

5 Кіраўнік

1. Дык вось, сьледуйце Богу, як дзеці любасныя,

Dyk vos′, s′ledujce Bogu, âk dzecì lûbasnyâ,

2. і жывеце ў любові, як і Хрыстос палюбіў нас і аддаў Сябе за нас у прынашэньне і ахвяру Богу, на пахошчы прыемныя.

ì žyvece ǔ lûbovì, âk ì Hrystos palûbìǔ nas ì addaǔ Sâbe za nas u prynašèn′ne ì ahvâru Bogu, na pahoščy pryemnyâ.

3. А распуста і ўсялякая нечысьць і любазьдзірства не павінны нават упамінацца ў вас, як гэта прыстойна сьвятым.

A raspusta ì ǔsâlâkaâ nečys′c′ ì lûbaz′dzìrstva ne pavìnny navat upamìnacca ǔ vas, âk gèta prystojna s′vâtym.

4. Таксама і брыдкаслоўе і пустаслоўе і пакепства не да гонару вам; а наадварот, хай лепш будзе падзяка;

Taksama ì brydkasloǔe ì pustasloǔe ì pakepstva ne da gonaru vam; a naadvarot, haj lepš budze padzâka;

5. бо ведайце, што ніякі распусьнік, альбо нячысты, альбо любазьдзірца, які ёсьць ідаласлужэнец, ня мецьме спадчыны ў Царстве Хрыста і Бога.

bo vedajce, što nìâkì raspus′nìk, al′bo nâčysty, al′bo lûbaz′dzìrca, âkì ës′c′ ìdalaslužènec, nâ mec′me spadčyny ǔ Carstve Hrysta ì Boga.

6. Хай ніхто ня зводзіць вас пустымі словамі, бо за гэта прыходзіць гнеў Божы на сыноў бунтоўных:

Haj nìhto nâ zvodzìc′ vas pustymì slovamì, bo za gèta pryhodzìc′ gneǔ Božy na synoǔ buntoǔnyh:

7. дык жа ня будзьце супольнікамі іхнімі.

dyk ža nâ budz′ce supol′nìkamì ìhnìmì.

8. Вы былі колісь цемра, а цяпер - сьвятло ў Госпадзе: дык паводзьцеся, як дзеці сьвятла,

Vy bylì kolìs′ cemra, a câper - s′vâtlo ǔ Gospadze: dyk pavodz′cesâ, âk dzecì s′vâtla,

9. бо плод Духа - ва ўсякай даброці, праведнасьці і ісьціне.

bo plod Duha - va ǔsâkaj dabrocì, pravednas′cì ì ìs′cìne.

10. Шукайце таго, што да спадобы Богу,

Šukajce tago, što da spadoby Bogu,

11. і не бярэце ўдзелу ў бясплённых дзеях цемры, а яшчэ і выкрывайце,

ì ne bârèce ǔdzelu ǔ bâsplënnyh dzeâh cemry, a âščè ì vykryvajce,

12. бо пра тое, што яны робяць таемна, сорамна і казаць.

bo pra toe, što âny robâc′ taemna, soramna ì kazac′.

13. А ўсё, што выкрываецца, выяўляецца ў сьвятле, бо ўсё, што робіцца яўным, ёсьць сьвятло.

A ǔsë, što vykryvaecca, vyâǔlâecca ǔ s′vâtle, bo ǔsë, što robìcca âǔnym, ës′c′ s′vâtlo.

14. Таму сказана: "устань, хто сьпіць, і ўваскрэсьні зь мёртвых, і асьветліць цябе Хрыстос!".

Tamu skazana: "ustan′, hto s′pìc′, ì ǔvaskrès′nì z′ mërtvyh, ì as′vetlìc′ câbe Hrystos!".

15. Дык глядзеце, дзейце асьцярожна, не як неразумныя, а як мудрыя,

Dyk glâdzece, dzejce as′cârožna, ne âk nerazumnyâ, a âk mudryâ,

16. цэнячы дорага час, бо дні - ліхія.

cènâčy doraga čas, bo dnì - lìhìâ.

17. Дык ня будзьце ж неразважныя, а спазнавайце, што ёсьць воля Божая.

Dyk nâ budz′ce ž nerazvažnyâ, a spaznavajce, što ës′c′ volâ Božaâ.

18. І ня ўпівайцеся віном, ад якога бывае распуста; а напаўняйцеся Духам,

Ì nâ ǔpìvajcesâ vìnom, ad âkoga byvae raspusta; a napaǔnâjcesâ Duham,

19. настаўляючы саміх сябе псальмамі і славаслоўем і духоўнымі сьпевамі, сьпяваючы і апяваючы ў сэрцах вашых Госпада,

nastaǔlâûčy samìh sâbe psal′mamì ì slavasloǔem ì duhoǔnymì s′pevamì, s′pâvaûčy ì apâvaûčy ǔ sèrcah vašyh Gospada,

20. дзякуючы заўсёды за ўсё Богу і Айцу, у імя Госпада нашага Ісуса Хрыста,

dzâkuûčy zaǔsëdy za ǔsë Bogu ì Ajcu, u ìmâ Gospada našaga Ìsusa Hrysta,

21. слухаючыся адно аднаго ў страху Божым.

sluhaûčysâ adno adnago ǔ strahu Božym.

22. Жонкі, упакорвайцеся сваім мужам, як Госпаду,

Žonkì, upakorvajcesâ svaìm mužam, âk Gospadu,

23. бо муж ёсьць галава жонкі, як і Хрыстос - галава Царквы, і Ён жа Збаўца цела.

bo muž ës′c′ galava žonkì, âk ì Hrystos - galava Carkvy, ì Ën ža Zbaǔca cela.

24. Але як Царква слухаецца Хрыста, так і жонкі сваіх мужоў ва ўсім.

Ale âk Carkva sluhaecca Hrysta, tak ì žonkì svaìh mužoǔ va ǔsìm.

25. Мужы, любеце сваіх жонак, як і Хрыстос палюбіў Царкву і аддаў Сябе за яе,

Mužy, lûbece svaìh žonak, âk ì Hrystos palûbìǔ Carkvu ì addaǔ Sâbe za âe,

26. каб асьвяціць яе, ачысьціўшы мыцьцём водным, праз слова;

kab as′vâcìc′ âe, ačys′cìǔšy myc′cëm vodnym, praz slova;

27. каб прадставіць яе Сабе слаўнаю Царквою, бяз плямы, без заганы, або чаго-небудзь падобнага, а каб яна была сьвятая і беззаганная.

kab pradstavìc′ âe Sabe slaǔnaû Carkvoû, bâz plâmy, bez zagany, abo čago-nebudz′ padobnaga, a kab âna byla s′vâtaâ ì bezzagannaâ.

28. Так павінны мужы любіць сваіх жонак, як сваё цела: хто любіць сваю жонку, любіць самога сябе.

Tak pavìnny mužy lûbìc′ svaìh žonak, âk svaë cela: hto lûbìc′ svaû žonku, lûbìc′ samoga sâbe.

29. Бо ніхто ніколі ня меў нянавісьці да сваёй плоці, а корміць і грэе яе, як і Гасподзь Царкву;

Bo nìhto nìkolì nâ meǔ nânavìs′cì da svaëj plocì, a kormìc′ ì grèe âe, âk ì Gaspodz′ Carkvu;

30. бо мы часткі Цела Ягонага, ад плоці Ягонай і ад касьцей Ягоных.

bo my častkì Cela Âgonaga, ad plocì Âgonaj ì ad kas′cej Âgonyh.

31. Таму "пакіне чалавек бацьку свайго і маці і прылепіцца да жонкі сваёй, і будуць двое адна плоць".

Tamu "pakìne čalavek bac′ku svajgo ì macì ì prylepìcca da žonkì svaëj, ì buduc′ dvoe adna ploc′".

32. Тайна гэтая вялікая; я кажу пра Хрыста і пра Царкву.

Tajna gètaâ vâlìkaâ; â kažu pra Hrysta ì pra Carkvu.

33. Так кожны з вас хай любіць сваю жонку, як самога сябе; а жонка хай баіцца свайго мужа.

Tak kožny z vas haj lûbìc′ svaû žonku, âk samoga sâbe; a žonka haj baìcca svajgo muža.

6 Кіраўнік

1. Дзеці, слухайцеся сваіх бацькоў у Госпадзе, бо гэтага патрабуе справядлівасьць.

Dzecì, sluhajcesâ svaìh bac′koǔ u Gospadze, bo gètaga patrabue spravâdlìvas′c′.

2. Шануй бацьку твайго і маці - гэта першая запаведзь з абяцаньнем:

Šanuj bac′ku tvajgo ì macì - gèta peršaâ zapavedz′ z abâcan′nem:

3. Хай будзе табе добра, і будзеш доўга жыць на зямлі.

"Haj budze tabe dobra, ì budzeš doǔga žyc′ na zâmlì".

4. І вы, бацькі, не дакучайце дзецям вашым, а гадуйце іх у навуцы і настаўленьні Гасподнім.

Ì vy, bac′kì, ne dakučajce dzecâm vašym, a gadujce ìh u navucy ì nastaǔlen′nì Gaspodnìm.

5. Рабы, слухайцеся гаспадароў сваіх цялесных са страхам і трымценьнем, у прастаце сэрца вашага, як Хрыста,

Raby, sluhajcesâ gaspadaroǔ svaìh câlesnyh sa straham ì trymcen′nem, u prastace sèrca vašaga, âk Hrysta,

6. ня ў блізірнай толькі паслужлівасьці, як чалавекадагоднікі, а як рабы Хрыстовыя, выконваючы волю Божую ад душы,

nâ ǔ blìzìrnaj tol′kì paslužlìvas′cì, âk čalavekadagodnìkì, a âk raby Hrystovyâ, vykonvaûčy volû Božuû ad dušy,

7. служачы шчыра, як Госпаду, а ня як людзям,

služačy ščyra, âk Gospadu, a nâ âk lûdzâm,

8. ведаючы, што кожны атрымае ад Госпада ў меру дабра, якое ён зрабіў, хай то раб, хай вольнік.

vedaûčy, što kožny atrymae ad Gospada ǔ meru dabra, âkoe ën zrabìǔ, haj to rab, haj vol′nìk.

9. І вы, гаспадары, рабеце зь імі гэтак сама, лагодзьце строгасьць, ведаючы, што і над вамі самімі і над імі ёсьць на нябёсах Гасподзь, Які не зважае на асобы.

Ì vy, gaspadary, rabece z′ ìmì gètak sama, lagodz′ce strogas′c′, vedaûčy, što ì nad vamì samìmì ì nad ìmì ës′c′ na nâbësah Gaspodz′, Âkì ne zvažae na asoby.

10. Нарэшце, браты мае, мацуйцеся Госпадам і магутнасьцю сілы Ягонай;

Narèšce, braty mae, macujcesâ Gospadam ì magutnas′cû sìly Âgonaj;

11. апранецеся ў поўную зброю Божую, каб вам можна было стаць супроць хітрыкаў д'ябальскіх;

apranecesâ ǔ poǔnuû zbroû Božuû, kab vam možna bylo stac′ suproc′ hìtrykaǔ d'âbal′skìh;

12. бо нашае змаганьне ня супроць крыві і плоці, а супроць начальстваў, супроць уладаў, супроць сьветаўпраўцаў цемры сьвету гэтага, супроць духаў злосьці паднябесных.

bo našae zmagan′ne nâ suproc′ kryvì ì plocì, a suproc′ načal′stvaǔ, suproc′ uladaǔ, suproc′ s′vetaǔpraǔcaǔ cemry s′vetu gètaga, suproc′ duhaǔ zlos′cì padnâbesnyh.

13. Дзеля гэтага прымеце поўную зброю Божую, каб вы маглі супрацьстаць у часіну ліхую і, усё адолеўшы, выстаяць.

Dzelâ gètaga prymece poǔnuû zbroû Božuû, kab vy maglì suprac′stac′ u časìnu lìhuû ì, usë adoleǔšy, vystaâc′.

14. Так што станьце, апаясаўшы сьцёгны вашыя праўдаю, і апрануўшыся ў браню праведнасьці,

Tak što stan′ce, apaâsaǔšy s′cëgny vašyâ praǔdaû, ì apranuǔšysâ ǔ branû pravednas′cì,

15. і абуўшы ногі ў гатовасьць абвяшчаць мір;

ì abuǔšy nogì ǔ gatovas′c′ abvâščac′ mìr;

16. а найперш за ўсё вазьмеце шчыт веры, якім зможаце пагасіць усе распаленыя стрэлы ліхадзея;

a najperš za ǔsë vaz′mece ščyt very, âkìm zmožace pagasìc′ use raspalenyâ strèly lìhadzeâ;

17. і шалом ратунку вазьмеце, і меч духоўны, які ёсьць Слова Божае;

ì šalom ratunku vaz′mece, ì meč duhoǔny, âkì ës′c′ Slova Božae;

18. усякаю малітваю і просьбаю малецеся ў любы час духам, і дбайце пра гэта самае з усёй сталасьцю і благаньнем за ўсіх сьвятых

usâkaû malìtvaû ì pros′baû malecesâ ǔ lûby čas duham, ì dbajce pra gèta samae z usëj stalas′cû ì blagan′nem za ǔsìh s′vâtyh

19. і за мяне, каб мне дадзена было слова - вуснамі маімі адкрыта і адважна абвяшчаць таямніцу зьвеставаньня,

ì za mâne, kab mne dadzena bylo slova - vusnamì maìmì adkryta ì advažna abvâščac′ taâmnìcu z′vestavan′nâ,

20. дзеля якога я пасольствую ў кайданах, каб я сьмела прапаведаваў, як я і павінен.

dzelâ âkoga â pasol′stvuû ǔ kajdanah, kab â s′mela prapavedavaǔ, âk â ì pavìnen.

21. А каб і вы ведалі пра мае акалічнасьці і дзеі, пра ўсё раскажа вам Тыхік, любасны брат і верны ў Госпадзе службіт,

A kab ì vy vedalì pra mae akalìčnas′cì ì dzeì, pra ǔsë raskaža vam Tyhìk, lûbasny brat ì verny ǔ Gospadze službìt,

22. якога я і паслаў да вас на тое самае, каб вы даведаліся пра нас і каб ён суцешыў сэрцы вашыя.

âkoga â ì paslaǔ da vas na toe samae, kab vy davedalìsâ pra nas ì kab ën sucešyǔ sèrcy vašyâ.

23. Мір братам і любоў зь вераю ад Бога Айца і Госпада Ісуса Хрыста.

Mìr bratam ì lûboǔ z′ veraû ad Boga Ajca ì Gospada Ìsusa Hrysta.

24. Мілата з усімі, што нязьменна любяць Госпада нашага Ісуса Хрыста. Амін.

Mìlata z usìmì, što nâz′menna lûbâc′ Gospada našaga Ìsusa Hrysta. Amìn.

ПІЛІПЯНАЎ PÌLÌPÂNAǓ

1 Кіраўнік

1. Павал і Цімафей, рабы Ісуса Хрыста, усім сьвятым у Хрысьце Ісусе, што жывуць у Піліпах, зь япіскапамі і дыяканамі:

Paval ì Cìmafej, raby Ìsusa Hrysta, usìm s′vâtym u Hrys′ce Ìsuse, što žyvuc′ u Pìlìpah, z′ âpìskapamì ì dyâkanamì:

2. мілата вам і мір ад Бога Айца нашага і Госпада Ісуса Хрыста.

mìlata vam ì mìr ad Boga Ajca našaga ì Gospada Ìsusa Hrysta.

3. Дзякую Богу майму кожны раз, як згадваю вас,

Dzâkuû Bogu majmu kožny raz, âk zgadvaû vas,

4. заўсёды ў кожнай малітве маёй за ўсіх вас з радасьцю молячыся,

zaǔsëdy ǔ kožnaj malìtve maëj za ǔsìh vas z radas′cû molâčysâ,

5. за ваш удзел у зьвеставаньні зь першага дня аж да сёньня,

za vaš udzel u z′vestavan′nì z′ peršaga dnâ až da sën′nâ,

6. упэўнены, што той, хто пачаў у вас добрую дзею, будзе завяршаць яе да дня Ісуса Хрыста,

upèǔneny, što toj, hto pačaǔ u vas dobruû dzeû, budze zavâršac′ âe da dnâ Ìsusa Hrysta,

7. як і трэба мне думаць пра ўсіх вас, бо я маю вас у сэрцы ў кайданах маіх, і ў абароне і ў сьцьверджаньні зьвеставаньня, вас усіх, як супольнікаў маіх у мілаце.

âk ì trèba mne dumac′ pra ǔsìh vas, bo â maû vas u sèrcy ǔ kajdanah maìh, ì ǔ abarone ì ǔ s′c′verdžan′nì z′vestavan′nâ, vas usìh, âk supol′nìkaǔ maìh u mìlace.

8. Бог - сьведка, што я люблю ўсіх вас любоўю Ісуса Хрыста;

Bog - s′vedka, što â lûblû ǔsìh vas lûboǔû Ìsusa Hrysta;

9. і малюся за тое, каб любоў ваша яшчэ больш узрастала ў спазнаньні і ўсякім досьведзе,

ì malûsâ za toe, kab lûboǔ vaša âščè bol′š uzrastala ǔ spaznan′nì ì ǔsâkìm dos′vedze,

10. каб, спазнаючы лепшае, вы былі чыстыя і неспатыкнёныя ў дзень Хрыста,

kab, spaznaûčy lepšae, vy bylì čystyâ ì nespatyknënyâ ǔ dzen′ Hrysta,

11. поўныя пладоў праведнасьці празь Ісуса Хрыста, на славу і хвалу Божую.

poǔnyâ pladoǔ pravednas′cì praz′ Ìsusa Hrysta, na slavu ì hvalu Božuû.

12. Жадаю, браты, каб вы ведалі, што акалічнасьці мае паслужылі на большы посьпех зьвеставаньня,

Žadaû, braty, kab vy vedalì, što akalìčnas′cì mae paslužylì na bol′šy pos′peh z′vestavan′nâ,

13. так што кайданы мае за Хрыста зрабіліся вядомыя ўсёй праторыі і ўсім астатнім,

tak što kajdany mae za Hrysta zrabìlìsâ vâdomyâ ǔsëj pratoryì ì ǔsìm astatnìm,

14. і большая частка братоў у Госпадзе, пасьмялеўшы праз кайданы мае, пачалі з большаю адвагаю, бязбоязна прапаведаваць слова Божае.

ì bol′šaâ častka bratoǔ u Gospadze, pas′mâleǔšy praz kajdany mae, pačalì z bol′šaû advagaû, bâzboâzna prapavedavac′ slova Božae.

15. Некаторыя, праўда, з зайздрасьці альбо зь перакорлівасьці, а іншыя з добрай прыхільнасьці прапаведуюць Хрыста:

Nekatoryâ, praǔda, z zajzdras′cì al′bo z′ perakorlìvas′cì, a ìnšyâ z dobraj pryhìl′nas′cì prapaveduûc′ Hrysta:

16. адны зь перакорлівасьці прапаведуюць Хрыста ня чыста, думаючы пабольшыць цяжар кайданоў маіх;

adny z′ perakorlìvas′cì prapaveduûc′ Hrysta nâ čysta, dumaûčy pabol′šyc′ câžar kajdanoǔ maìh;

17. а другія - зь любові, ведаючы, што я пастаўлены бараніць зьвеставаньне.

a drugìâ - z′ lûbovì, vedaûčy, što â pastaǔleny baranìc′ z′vestavan′ne.

18. Але што да таго? Як бы ні прапаведавалі Хрыста, ці дзеля блізіру, а ці шчыра, я і таму радуюся і буду радавацца,

Ale što da tago? Âk by nì prapavedavalì Hrysta, cì dzelâ blìzìru, a cì ščyra, â ì tamu raduûsâ ì budu radavacca,

19. бо ведаю, што гэта паслужыць мне на збавеньне дзякуючы вашай малітве і садзеяньню Духа Ісуса Хрыста,

bo vedaû, što gèta paslužyc′ mne na zbaven′ne dzâkuûčy vašaj malìtve ì sadzeân′nû Duha Ìsusa Hrysta,

20. пры пэўнасьці і надзеі маёй, што я ні ў чым пасаромлены ня буду, а пры поўнай адвазе, і сёньня, як і заўсёды, праславіцца Хрыстос у целе маім, хай тое жыцьцём, хай сьмерцю.

pry pèǔnas′cì ì nadzeì maëj, što â nì ǔ čym pasaromleny nâ budu, a pry poǔnaj advaze, ì sën′nâ, âk ì zaǔsëdy, praslavìcca Hrystos u cele maìm, haj toe žyc′cëm, haj s′mercû.

21. Бо для мяне жыцьцё - Хрыстос, і сьмерць - набытак.

Bo dlâ mâne žyc′cë - Hrystos, ì s′merc′ - nabytak.

22. А калі жыцьцё ў плоці дае плод маёй дзеі, дык ня ведаю, што выбраць.

A kalì žyc′cë ǔ plocì dae plod maëj dzeì, dyk nâ vedaû, što vybrac′.

23. Вабіць мяне і тое і другое: хочацца і разьвязацца і быць з Хрыстом, бо гэта непараўнальна лепей;

Vabìc′ mâne ì toe ì drugoe: hočacca ì raz′vâzacca ì byc′ z Hrystom, bo gèta neparaǔnal′na lepej;

24. а заставацца ў плоці больш патрэбна вам:

a zastavacca ǔ plocì bol′š patrèbna vam:

25. і я пэўна ведаю, што застануся і буду з усімі вамі дзеля вашага посьпеху і радасьці ў веры,

ì â pèǔna vedaû, što zastanusâ ì budu z usìmì vamì dzelâ vašaga pos′pehu ì radas′cì ǔ very,

26. каб хвала ваша ў Хрысьце Ісусе памножылася празь мяне, пры маім другім да вас прыходзе.

kab hvala vaša ǔ Hrys′ce Ìsuse pamnožylasâ praz′ mâne, pry maìm drugìm da vas pryhodze.

27. Толькі жывеце годнасна зьвеставаньня Хрыстовага, каб мне, калі я прыйду і пабачу вас, альбо калі ня прыйду, чуць пра вас, што стаіце вы ў адным духу, змагаючыся аднадушна за веру Дабравесьця.

Tol′kì žyvece godnasna z′vestavan′nâ Hrystovaga, kab mne, kalì â pryjdu ì pabaču vas, al′bo kalì nâ pryjdu, čuc′ pra vas, što staìce vy ǔ adnym duhu, zmagaûčysâ adnadušna za veru Dabraves′câ.

28. і не баіцеся ні ў чым праціўнікаў; гэта ім ёсьць знак пагібелі, а вам - выратаваньня. І гэта ад Бога;

ì ne baìcesâ nì ǔ čym pracìǔnìkaǔ; gèta ìm ës′c′ znak pagìbelì, a vam - vyratavan′nâ. Ì gèta ad Boga;

29. бо вам дадзена дзеля Хрыста ня толькі вераваць у Яго, але і пакутаваць за Яго.

bo vam dadzena dzelâ Hrysta nâ tol′kì veravac′ u Âgo, ale ì pakutavac′ za Âgo.

30. Такім самым подзьвігам, які вы бачылі ўва мне і сёньня чуеце пра мяне.

Takìm samym podz′vìgam, âkì vy bačylì ǔva mne ì sën′nâ čuece pra mâne.

2 Кіраўнік

1. Дык вось, калі ёсьць якая ўцеха ў Хрысьце, калі ёсьць якая радасьць любові, калі ёсьць якая супольнасьць Духа, калі ёсьць які мілажаль у сэрцы і спагадлівасьць,

Dyk vos′, kalì ës′c′ âkaâ ǔceha ǔ Hrys′ce, kalì ës′c′ âkaâ radas′c′ lûbovì, kalì ës′c′ âkaâ supol′nas′c′ Duha, kalì ës′c′ âkì mìlažal′ u sèrcy ì spagadlìvas′c′,

2. дык дапоўніце маю радасьць: майце адны думкі, майце тую ж любоў, будзьце аднадушныя і аднамысныя;

dyk dapoǔnìce maû radas′c′: majce adny dumkì, majce tuû ž lûboǔ, budz′ce adnadušnyâ ì adnamysnyâ;

3. нічога не рабеце зь перакорлівасьці альбо дзеля марнае славы, а ў пакорлівай мудрасьці ўважайце адно аднаго вышэй за сябе.

nìčoga ne rabece z′ perakorlìvas′cì al′bo dzelâ marnae slavy, a ǔ pakorlìvaj mudras′cì ǔvažajce adno adnago vyšèj za sâbe.

4. Не за сябе толькі клопат майце, а кожны і за іншых.

Ne za sâbe tol′kì klopat majce, a kožny ì za ìnšyh.

5. Бо ў вас павінны быць тыя самыя адчуваньні, як і ў Хрысьце Ісусе;

Bo ǔ vas pavìnny byc′ tyâ samyâ adčuvan′nì, âk ì ǔ Hrys′ce Ìsuse;

6. Ён, быўшы ў Божай прыродзе, не палічыў за рабунак Сваю роўнасьць з Богам,

Ën, byǔšy ǔ Božaj pryrodze, ne palìčyǔ za rabunak Svaû roǔnas′c′ z Bogam,

7. а прынізіў Сябе Самога, узяўшы вобраз раба, зрабіўшыся падобным на людзей і з выгляду стаўшыся, як чалавек;

a prynìzìǔ Sâbe Samoga, uzâǔšy vobraz raba, zrabìǔšysâ padobnym na lûdzej ì z vyglâdu staǔšysâ, âk čalavek;

8. упакорыў Сябе і быў паслухмяны аж да сьмерці, і сьмерці крыжовай.

upakoryǔ Sâbe ì byǔ pasluhmâny až da s′mercì, ì s′mercì kryžovaj.

9. Таму і Бог узьнёс Яго і даў Яму імя вышэй за ўсякае імя,

Tamu ì Bog uz′nës Âgo ì daǔ Âmu ìmâ vyšèj za ǔsâkae ìmâ,

10. каб прад імем Ісуса схілілася кожнае калена на небе, зямлі і ў апраметнай,

kab prad ìmem Ìsusa shìlìlasâ kožnae kalena na nebe, zâmlì ì ǔ aprametnaj,

11. і кожныя вусны вызнавалі, што Ісус Хрыстос ёсьць Гасподзь на славу Бога Айца.

ì kožnyâ vusny vyznavalì, što Ìsus Hrystos ës′c′ Gaspodz′ na slavu Boga Ajca.

12. Дык вось, любасныя мае, як вы заўсёды былі паслухмяныя ня толькі ў прысутнасьці маёй, але яшчэ болей сёньня ў адсутнасьці маёй, са страхам і трымценьнем выконвайце сваё збавеньне,

Dyk vos′, lûbasnyâ mae, âk vy zaǔsëdy bylì pasluhmânyâ nâ tol′kì ǔ prysutnas′cì maëj, ale âščè bolej sën′nâ ǔ adsutnas′cì maëj, sa straham ì trymcen′nem vykonvajce svaë zbaven′ne,

13. бо гэта Бог учыняе ў вас і хаценьне і дзеяньне па Сваім упадабаньні.

bo gèta Bog učynâe ǔ vas ì hacen′ne ì dzeân′ne pa Svaìm upadaban′nì.

14. Усё рабеце без нараканьня і сумненьня,

Usë rabece bez narakan′nâ ì sumnen′nâ,

15. каб вам быць бездакорнымі і чыстымі дзецьмі Божымі, беспахібнымі сярод упарцістага і разбэшчанага роду, у якім вы зьзяеце, як сьвяцілы ў сьвеце,

kab vam byc′ bezdakornymì ì čystymì dzec′mì Božymì, bespahìbnymì sârod uparcìstaga ì razbèščanaga rodu, u âkìm vy z′zâece, âk s′vâcìly ǔ s′vece,

16. ашчаджаючы слова жыцьця на пахвалу мне ў дзень Хрыстовы, што я ня марна змагаўся і ня марна працаваў.

aščadžaûčy slova žyc′câ na pahvalu mne ǔ dzen′ Hrystovy, što â nâ marna zmagaǔsâ ì nâ marna pracavaǔ.

17. Але калі я і мушу зрабіцца ахвяраю за ахвяру і служэньне веры вашай, дык радуюся і цешуся разам з усімі за вас;

Ale kalì â ì mušu zrabìcca ahvâraû za ahvâru ì služèn′ne very vašaj, dyk raduûsâ ì cešusâ razam z usìmì za vas;

18. за гэта самае і вы радуйцеся і цешцеся са мною.

za gèta samae ì vy radujcesâ ì cešcesâ sa mnoû.

19. Спадзяюся ж у Госпадзе Ісусе неўзабаве паслаць да вас Цімафея, каб і я, даведаўшыся пра вашыя абставіны, суцешыўся духам.

Spadzâûsâ ž u Gospadze Ìsuse neǔzabave paslac′ da vas Cìmafeâ, kab ì â, davedaǔšysâ pra vašyâ abstavìny, sucešyǔsâ duham.

20. Бо няма ў мяне нікога роўнага яму ў рупнасьці, хто б так шчыра дбаў пра вас;

Bo nâma ǔ mâne nìkoga roǔnaga âmu ǔ rupnas′cì, hto b tak ščyra dbaǔ pra vas;

21. бо ўсе шукаюць свайго, а не таго, што даспадобы Ісусу Хрысту.

bo ǔse šukaûc′ svajgo, a ne tago, što daspadoby Ìsusu Hrystu.

22. А ягоная вернасьць вам вядомая, бо ён, як сын пры бацьку, служыў мне ў зьвеставаньні.

A âgonaâ vernas′c′ vam vâdomaâ, bo ën, âk syn pry bac′ku, služyǔ mne ǔ z′vestavan′nì.

23. І вось я спадзяюся паслаць яго адразу ж, як толькі даведаюся, што будзе са мною.

Ì vos′ â spadzâûsâ paslac′ âgo adrazu ž, âk tol′kì davedaûsâ, što budze sa mnoû.

24. Я ўпэўнены ў Госпадзе, што і сам хутка прыйду да вас.

Â ǔpèǔneny ǔ Gospadze, što ì sam hutka pryjdu da vas.

25. Урэшце я палічыў патрэбным паслаць да вас Эпафрадыта, брата і супрацоўніка і падзьвіжніка майго ў змаганьні, а вашага пасланца і службіта ў патрэбе маёй,

Urèšce â palìčyǔ patrèbnym paslac′ da vas Èpafradyta, brata ì supracoǔnìka ì padz′vìžnìka majgo ǔ zmagan′nì, a vašaga paslanca ì službìta ǔ patrèbe maëj,

26. бо ён моцна хацеў бачыць вас і цяжка журыўся, што да вас дайшлі чуткі пра ягоную хваробу.

bo ën mocna haceǔ bačyc′ vas ì câžka žuryǔsâ, što da vas dajšlì čutkì pra âgonuû hvarobu.

27. Бо ён быў хворы пры сьмерці; але Бог памілаваў яго, і не яго толькі, але і мяне, каб не дадалося мне жальбы да жальбы.

Bo ën byǔ hvory pry s′mercì; ale Bog pamìlavaǔ âgo, ì ne âgo tol′kì, ale ì mâne, kab ne dadalosâ mne žal′by da žal′by.

28. Таму я хутчэй паслаў яго, каб вы, убачыўшы яго зноў, парадаваліся, і я быў меней засмучаны.

Tamu â hutčèj paslaǔ âgo, kab vy, ubačyǔšy âgo znoǔ, paradavalìsâ, ì â byǔ menej zasmučany.

29. Прымеце ж яго ў Госпадзе з усякаю радасьцю, і такіх майце ў пашане,

Prymece ž âgo ǔ Gospadze z usâkaû radas′cû, ì takìh majce ǔ pašane,

30. бо ён за справу Хрыстовую хадзіў каля сьмерці, ставіў жыцьцё пад пагрозу, каб дапоўніць недахоп вашых паслугаў мне.

bo ën za spravu Hrystovuû hadzìǔ kalâ s′mercì, stavìǔ žyc′cë pad pagrozu, kab dapoǔnìc′ nedahop vašyh paslugaǔ mne.

3 Кіраўнік

1. У астатнім, браты мае, радуйцеся ў Госпадзе. Пісаць вам пра гэта самае мне ня цяжка, а вам карысна.

U astatnìm, braty mae, radujcesâ ǔ Gospadze. Pìsac′ vam pra gèta samae mne nâ câžka, a vam karysna.

2. Пільнуйцеся ад сабак, пільнуйцеся ад ліхіх дзеячаў, пільнуйцеся ад абразаньня;

Pìl′nujcesâ ad sabak, pìl′nujcesâ ad lìhìh dzeâčaǔ, pìl′nujcesâ ad abrazan′nâ;

3. бо абразаньне - мы, калі служым Богу духам і хвалімся Хрыстом Ісусам, і не на плоць спадзяёмся;

bo abrazan′ne - my, kalì služym Bogu duham ì hvalìmsâ Hrystom Ìsusam, ì ne na ploc′ spadzâëmsâ;

4. хоць я магу спадзявацца і на плоць. Калі хто іншы думае пакласьціся на плоць, дык тым болей я,

hoc′ â magu spadzâvacca ì na ploc′. Kalì hto ìnšy dumae paklas′cìsâ na ploc′, dyk tym bolej â,

5. абрэзаны на восьмы дзень, з роду Ізраілевага, калена Веньямінавага, Габрэй ад Габрэяў, паводле закона - фарысэй,

abrèzany na vos′my dzen′, z rodu Ìzraìlevaga, kalena Ven′âmìnavaga, Gabrèj ad Gabrèâǔ, pavodle zakona - farysèj,

6. а ў руплівасьці - ганіцель царквы Божай, па праўдзе закона - беззаганны.

a ǔ ruplìvas′cì - ganìcel′ carkvy Božaj, pa praǔdze zakona - bezzaganny.

7. Але што мне было перавагаю, тое дзеля Хрыста я палічыў марнасьцю.

Ale što mne bylo peravagaû, toe dzelâ Hrysta â palìčyǔ marnas′cû.

8. Ды і ўсё лічу марнасьцю дзеля перавагі пазнаньня Хрыста Ісуса, Госпада майго: дзеля Яго я ад усяго адмовіўся, і ўсё лічу сьмецьцем, каб здабыць Хрыста,

Dy ì ǔsë lìču marnas′cû dzelâ peravagì paznan′nâ Hrysta Ìsusa, Gospada majgo: dzelâ Âgo â ad usâgo admovìǔsâ, ì ǔsë lìču s′mec′cem, kab zdabyc′ Hrysta,

9. і знайсьці сябе ў Ім не з маёю праведнасьцю, якая ад закона, а з тою, якая празь веру ў Хрыста, з праведнасьцю ад Бога па веры;

ì znajs′cì sâbe ǔ Ìm ne z maëû pravednas′cû, âkaâ ad zakona, a z toû, âkaâ praz′ veru ǔ Hrysta, z pravednas′cû ad Boga pa very;

10. каб спазнаць Яго, і сілу ўваскрэсеньня Ягонага, і мець удзел у пакутах Ягоных, прыпадобніцца да Яго ў сьмерці,

kab spaznac′ Âgo, ì sìlu ǔvaskrèsen′nâ Âgonaga, ì mec′ udzel u pakutah Âgonyh, prypadobnìcca da Âgo ǔ s′mercì,

11. каб дасягнуць уваскрэсеньня зь мёртвых.

kab dasâgnuc′ uvaskrèsen′nâ z′ mërtvyh.

12. Ня тое, каб я ўжо дасягнуў мэты, альбо ўдасканаліўся; але прагну, а ці не дасягну і я, як дасягнуў мяне Хрыстос Ісус.

Nâ toe, kab â ǔžo dasâgnuǔ mèty, al′bo ǔdaskanalìǔsâ; ale pragnu, a cì ne dasâgnu ì â, âk dasâgnuǔ mâne Hrystos Ìsus.

13. Браты, я ня лічу, што я ўжо дасягнуў; а толькі, забываючы тое, што ўжо за мною, і сягаючы наперад,

Braty, â nâ lìču, što â ǔžo dasâgnuǔ; a tol′kì, zabyvaûčy toe, što ǔžo za mnoû, ì sâgaûčy naperad,

14. імкнуся да мэты, да гонару вышэйшага пакліканьня Божага ў Хрысьце Ісусе.

ìmknusâ da mèty, da gonaru vyšèjšaga paklìkan′nâ Božaga ǔ Hrys′ce Ìsuse.

15. І вось, хто з нас дасканалы, так і мусіць думаць; калі ж вы пра што іначай думаеце, дык і гэта Бог вам прасьветліць.

Ì vos′, hto z nas daskanaly, tak ì musìc′ dumac′; kalì ž vy pra što ìnačaj dumaece, dyk ì gèta Bog vam pras′vetlìc′.

16. Тым часам, чаго б мы ні дасягнулі, так і павінны мысьліць і паводле таго правіла жыць.

Tym časam, čago b my nì dasâgnulì, tak ì pavìnny mys′lìc′ ì pavodle tago pravìla žyc′.

17. Пераймайце, браты, мяне і дзівецеся на тых, якія робяць згодна з прыкладам, які маеце ў нас.

Perajmajce, braty, mâne ì dzìvecesâ na tyh, âkìâ robâc′ zgodna z prykladam, âkì maece ǔ nas.

18. Бо многія, пра каго я часта казаў вам, а цяпер нават са сьлязьмі кажу, робяць, як ворагі крыжа Хрыстовага;

Bo mnogìâ, pra kago â časta kazaǔ vam, a câper navat sa s′lâz′mì kažu, robâc′, âk voragì kryža Hrystovaga;

19. іхні канец - пагібель, іхні бог - чэрава, і слава іхняя - у ганьбе: яны думаюць пра зямное.

ìhnì kanec - pagìbel′, ìhnì bog - čèrava, ì slava ìhnââ - u gan′be: âny dumaûc′ pra zâmnoe.

20. А нашае жыцьцё - на нябёсах, адкуль мы чакаем і Збаўцу, Госпада нашага Ісуса Хрыста,

A našae žyc′cë - na nâbësah, adkul′ my čakaem ì Zbaǔcu, Gospada našaga Ìsusa Hrysta,

21. Які нашае паганьбёнае цела пераўтворыць так, што яно прыпадобніцца праслаўленаму Целу Ягонаму, станецца сілаю, якою Ён дзейнічае і ўпакорвае Сабе ўсё.

Âkì našae pagan′bënae cela peraǔtvoryc′ tak, što âno prypadobnìcca praslaǔlenamu Celu Âgonamu, stanecca sìlaû, âkoû Ën dzejnìčae ì ǔpakorvae Sabe ǔsë.

4 Кіраўнік

1. Дык вось, браты мае любасныя і жаданыя, радасьць і вянок мой, стойце так у Госпадзе, любасныя мае.

Dyk vos′, braty mae lûbasnyâ ì žadanyâ, radas′c′ ì vânok moj, stojce tak u Gospadze, lûbasnyâ mae.

2. Малю Евадыю, малю Сінтыхію думаць гэтак сама пра Госпада;

Malû Evadyû, malû Sìntyhìû dumac′ gètak sama pra Gospada;

3. сапраўды, прашу і цябе, мой шчыры супрацоўнік, памагай ім, што памагалі ў зьвеставаньні разам са мною і з Кліментам і з астатнімі супрацоўнікамі маімі, чые імёны - у кнізе жыцьця.

sapraǔdy, prašu ì câbe, moj ščyry supracoǔnìk, pamagaj ìm, što pamagalì ǔ z′vestavan′nì razam sa mnoû ì z Klìmentam ì z astatnìmì supracoǔnìkamì maìmì, čye ìmëny - u knìze žyc′câ.

4. Радуйцеся заўсёды ў Госпадзе; і яшчэ кажу: радуйцеся.

Radujcesâ zaǔsëdy ǔ Gospadze; ì âščè kažu: radujcesâ.

5. Пакорлівасьць вашая хай будзе вядомая ўсім людзям. Гасподзь блізка.

Pakorlìvas′c′ vašaâ haj budze vâdomaâ ǔsìm lûdzâm. Gaspodz′ blìzka.

6. Ня турбуйцеся ні пра што, а заўсёды ў малітве і прашэньні з падзякаваньнем адкрывайце свае жаданьні Богу, -

Nâ turbujcesâ nì pra što, a zaǔsëdy ǔ malìtve ì prašèn′nì z padzâkavan′nem adkryvajce svae žadan′nì Bogu, -

7. і мір Божы, які вышэйшы за ўсякі розум, ахавае сэрцы вашыя і помыслы ў Хрысьце Ісусе.

ì mìr Božy, âkì vyšèjšy za ǔsâkì rozum, ahavae sèrcy vašyâ ì pomysly ǔ Hrys′ce Ìsuse.

8. Нарэшце, браты мае, што толькі ў ісьціне, што сумленнае, што справядлівае, што чыстае, што любае, што вартае хвалы, што толькі дабрадзейнасьць, ці што пахвалы годнае, - тое і майце наўме.

Narèšce, braty mae, što tol′kì ǔ ìs′cìne, što sumlennae, što spravâdlìvae, što čystae, što lûbae, što vartae hvaly, što tol′kì dabradzejnas′c′, cì što pahvaly godnae, - toe ì majce naǔme.

9. Чаго вы навучыліся, што прынялі і чулі і бачылі ўва мне, тое і выконвайце, - і Бог міру будзе з вамі.

Čago vy navučylìsâ, što prynâlì ì čulì ì bačylì ǔva mne, toe ì vykonvajce, - ì Bog mìru budze z vamì.

10. Я вельмі ўзрадаваўся ў Госпадзе, што вы ўжо зноў пачалі клапаціцца пра мяне; вы і раней клапаціліся, але вам ня спрыяла нагода.

Â vel′mì ǔzradavaǔsâ ǔ Gospadze, što vy ǔžo znoǔ pačalì klapacìcca pra mâne; vy ì ranej klapacìlìsâ, ale vam nâ spryâla nagoda.

11. Кажу гэта не таму, што патрэбу маю; бо я навучыўся здавольвацца тым, што ў мяне ёсьць:

Kažu gèta ne tamu, što patrèbu maû; bo â navučyǔsâ zdavol′vacca tym, što ǔ mâne ës′c′:

12. умею жыць і ў гароце, умею жыць і ў дастатку; навучыўся ўсяго і ва ўсім, насычацца і галадаць, быць і ў раскошы і ў нястачы.

umeû žyc′ ì ǔ garoce, umeû žyc′ ì ǔ dastatku; navučyǔsâ ǔsâgo ì va ǔsìm, nasyčacca ì galadac′, byc′ ì ǔ raskošy ì ǔ nâstačy.

13. Усё магу ў Ісусе Хрысьце, Які мацуе мяне.

Usë magu ǔ Ìsuse Hrys′ce, Âkì macue mâne.

14. Нарэшце, вы добра зрабілі, што ўзялі ўдзел у смутках маіх.

Narèšce, vy dobra zrabìlì, što ǔzâlì ǔdzel u smutkah maìh.

15. Вы ведаеце, Піліпяне, што на пачатку зьвеставаньня, калі я выйшаў з Македоніі, ніводная царква, апроч вас адных, ня брала ўдзелу ў маіх выдатках і прыбытках;

Vy vedaece, Pìlìpâne, što na pačatku z′vestavan′nâ, kalì â vyjšaǔ z Makedonìì, nìvodnaâ carkva, aproč vas adnyh, nâ brala ǔdzelu ǔ maìh vydatkah ì prybytkah;

16. вы і ў Фесалоніку і раз і два дасылалі мне на патрэбы.

vy ì ǔ Fesalonìku ì raz ì dva dasylalì mne na patrèby.

17. Ня тое, каб шукаў я дароў; а шукаю плоду, які памнажаецца на карысьць вам.

Nâ toe, kab šukaǔ â daroǔ; a šukaû plodu, âkì pamnažaecca na karys′c′ vam.

18. Я атрымаў усё і маю занадта; я задаволены, атрымаўшы ад Эпафрадыта гасьцінцы вашыя, - салодкія пахошчы, ахвяру прыемную, спадобную Богу.

Â atrymaǔ usë ì maû zanadta; â zadavoleny, atrymaǔšy ad Èpafradyta gas′cìncy vašyâ, - salodkìâ pahoščy, ahvâru pryemnuû, spadobnuû Bogu.

19. Бог мой няхай адшкадуе вам на любую патрэбу вашую, ад багацьця Свайго ў славе, празь Ісуса Хрыста.

Bog moj nâhaj adškadue vam na lûbuû patrèbu vašuû, ad bagac′câ Svajgo ǔ slave, praz′ Ìsusa Hrysta.

20. А Богу і Айцу нашаму слава на векі вякоў! Амін.

A Bogu ì Ajcu našamu slava na vekì vâkoǔ! Amìn.

21. Вітайце кожнага сьвятога ў Хрысьце Ісусе. Вітаюць вас браты, якія са мною.

Vìtajce kožnaga s′vâtoga ǔ Hrys′ce Ìsuse. Vìtaûc′ vas braty, âkìâ sa mnoû.

22. Вітаюць вас усе сьвятыя, а найболей з кесаравага дома.

Vìtaûc′ vas use s′vâtyâ, a najbolej z kesaravaga doma.

23. Мілата Госпада нашага Ісуса Хрыста з усімі вамі. Амін.

Mìlata Gospada našaga Ìsusa Hrysta z usìmì vamì. Amìn.

КАЛАСЯНАЎ KALASÂNAǓ

1 Глава.

1. Павел, волею Божиею Апостол Иисуса Христа, и Тимофей брат,.

Pavel, voleû Božieû Apostol Iisusa Hrista, i Timofej brat,

2. Находящимся в Колоссах святым и верным братиям во Христе Иисусе:.

Nahodâŝimsâ v Kolossah svâtym i vernym bratiâm vo Hriste Iisuse:

3. Благодать вам и мир от Бога Отца нашего и Господа Иисуса Христа. Благодарим Бога и Отца Господа нашего Иисуса Христа, всегда молясь о вас,.

Blagodat’ vam i mir ot Boga Otca našego i Gospoda Iisusa Hrista. Blagodarim Boga i Otca Gospoda našego Iisusa Hrista, vsegda molâs’ o vas,

4. Услышавши о вере вашей во Христа Иисуса и о любви ко всем святым,.

Uslyšavši o vere vašej vo Hrista Iisusa i o lûbvi ko vsem svâtym,

5. В надежде на уготованное вам на небесах, о чем вы прежде слышали в истинном слове благовествования,.

V nadežde na ugotovannoe vam na nebesah, o čem vy prežde slyšali v istinnom slove blagovestvovaniâ,

6. Которое пребывает у вас, как и во всем мире, и приносит плод и возрастает, как и между вами, с того дня, как вы услышали и познали благодать Божию в истине,.

Kotoroe prebyvaet u vas, kak i vo vsem mire, i prinosit plod i vozrastaet, kak i meždu vami, s togo dnâ, kak vy uslyšali i poznali blagodat’ Božiû v istine,

7. Как и научились от Епафраса, возлюбленного сотрудника нашего, верного для вас служителя Христова,.

Kak i naučilis’ ot Epafrasa, vozlûblennogo sotrudnika našego, vernogo dlâ vas služitelâ Hristova,

8. Который и известил нас о вашей любви в духе

Kotoryj i izvestil nas o vašej lûbvi v duhe.

9. Посему и мы с того дня, как о сем услышали, не перестаем молиться о вас и просить, чтобы вы исполнялись познанием воли Его, во всякой премудрости и разумении духовном,.

Posemu i my s togo dnâ, kak o sem uslyšali, ne perestaem molit’sâ o vas i prosit’, čtoby vy ispolnâlis’ poznaniem voli Ego, vo vsâkoj premudrosti i razumenii duhovnom,

10. Чтобы поступали достойно Бога, во всем угождая Ему , принося плод во всяком деле благом и возрастая в познании Бога,.

Čtoby postupali dostojno Boga, vo vsem ugoždaâ Emu , prinosâ plod vo vsâkom dele blagom i vozrastaâ v poznanii Boga,

11. Укрепляясь всякою силою по могуществу славы Его, во всяком терпении и великодушии с радостью,.

Ukreplââs’ vsâkoû siloû po moguŝestvu slavy Ego, vo vsâkom terpenii i velikodušii s radost’û,

12. Благодаря Бога и Отца, призвавшего нас к участию в наследии святых во свете,.

Blagodarâ Boga i Otca, prizvavšego nas k učastiû v nasledii svâtyh vo svete,

13. Избавившего нас от власти тьмы и введшего в Царство возлюбленного Сына Своего,.

Izbavivšego nas ot vlasti t’my i vvedšego v Carstvo vozlûblennogo Syna Svoego,

14. В Котором мы имеем искупление Кровию Его и прощение грехов,.

V Kotorom my imeem iskuplenie Kroviû Ego i proŝenie grehov,

15. Который есть образ Бога невидимого, рожденный прежде всякой твари;.

Kotoryj est’ obraz Boga nevidimogo, roždennyj prežde vsâkoj tvari;

16. Ибо Им создано все, что́ на небесах и что́ на земле, видимое и невидимое: престолы ли, господства ли, начальства ли, власти ли, — все Им и для Него создано;.

Ibo Im sozdano vse, čtó na nebesah i čtó na zemle, vidimoe i nevidimoe: prestoly li, gospodstva li, načal’stva li, vlasti li, — vse Im i dlâ Nego sozdano;

17. И Он есть прежде всего, и все Им стои́т

I On est’ prežde vsego, i vse Im stoít.

18. И Он есть глава тела Церкви; Он — начаток, первенец из мертвых, дабы иметь Ему во всем первенство:.

I On est’ glava tela Cerkvi; On — načatok, pervenec iz mertvyh, daby imet’ Emu vo vsem pervenstvo:

19. Ибо благоугодно было Отцу , чтобы в Нем обитала всякая полнота,.

Ibo blagougodno bylo Otcu , čtoby v Nem obitala vsâkaâ polnota,

20. И чтобы посредством Его примирить с Собою все, умиротворив чрез Него, Кровию креста Его, и земное и небесное

I čtoby posredstvom Ego primirit’ s Soboû vse, umirotvoriv črez Nego, Kroviû kresta Ego, i zemnoe i nebesnoe.

21. И вас, бывших некогда отчужденными и врагами, по расположению к злым делам,.

I vas, byvših nekogda otčuždennymi i vragami, po raspoloženiû k zlym delam,

22. Ныне примирил в теле Плоти Его, смертью Его, чтобы представить вас святыми и непорочными и неповинными пред Собою,.

Nyne primiril v tele Ploti Ego, smert’û Ego, čtoby predstavit’ vas svâtymi i neporočnymi i nepovinnymi pred Soboû,

23. Если только пребываете тверды и непоколебимы в вере и не отпадаете от надежды благовествования, которое вы слышали, которое возвещено всей твари поднебесной, которого я, Павел, сделался служителем

Esli tol’ko prebyvaete tverdy i nepokolebimy v vere i ne otpadaete ot nadeždy blagovestvovaniâ, kotoroe vy slyšali, kotoroe vozveŝeno vsej tvari podnebesnoj, kotorogo â, Pavel, sdelalsâ služitelem.

24. Ныне радуюсь в страданиях моих за вас и восполняю недостаток в плоти моей скорбей Христовых за тело Его, которое есть Церковь,.

Nyne raduûs’ v stradaniâh moih za vas i vospolnâû nedostatok v ploti moej skorbej Hristovyh za telo Ego, kotoroe est’ Cerkov’,

25. Которой сделался я служителем по домостроительству Божию, вверенному мне для вас, чтобы исполнить слово Божие,.

Kotoroj sdelalsâ â služitelem po domostroitel’stvu Božiû, vverennomu mne dlâ vas, čtoby ispolnit’ slovo Božie,

26. Тайну, сокрытую от веков и родов, ныне же открытую святым Его,.

Tajnu, sokrytuû ot vekov i rodov, nyne že otkrytuû svâtym Ego,

27. Которым благоволил Бог показать, какое богатство славы в тайне сей для язычников, которая есть Христос в вас, упование славы,.

Kotorym blagovolil Bog pokazat’, kakoe bogatstvo slavy v tajne sej dlâ âzyčnikov, kotoraâ est’ Hristos v vas, upovanie slavy,

28. Которого мы проповедуем, вразумляя всякого человека и научая всякой премудрости, чтобы представить всякого человека совершенным во Христе Иисусе;.

Kotorogo my propoveduem, vrazumlââ vsâkogo čeloveka i naučaâ vsâkoj premudrosti, čtoby predstavit’ vsâkogo čeloveka soveršennym vo Hriste Iisuse;

29. Для чего я и тружусь и подвизаюсь силою Его, действующею во мне могущественно

Dlâ čego â i tružus’ i podvizaûs’ siloû Ego, dejstvuûŝeû vo mne moguŝestvenno.

2 Глава.

1. Желаю, чтобы вы знали, какой подвиг имею я ради вас и ради тех, которые в Лаодикии (и Иераполе,) и ради всех, кто не видел лица моего в плоти,.

Želaû, čtoby vy znali, kakoj podvig imeû â radi vas i radi teh, kotorye v Laodikii (i Ierapole,) i radi vseh, kto ne videl lica moego v ploti,

2. Дабы утешились сердца их, соединенные в любви для всякого богатства совершенного разумения, для познания тайны Бога и Отца и Христа,.

Daby utešilis’ serdca ih, soedinennye v lûbvi dlâ vsâkogo bogatstva soveršennogo razumeniâ, dlâ poznaniâ tajny Boga i Otca i Hrista,

3. В Котором сокрыты все сокровища премудрости и ведения

V Kotorom sokryty vse sokroviŝa premudrosti i vedeniâ.

4. Это говорю я для того, чтобы кто-нибудь не прельстил вас вкрадчивыми словами;.

Èto govorû â dlâ togo, čtoby kto-nibud’ ne prel’stil vas vkradčivymi slovami;

5. Ибо, хотя я и отсутствую телом, но духом нахожусь с вами, радуясь и видя ваше благоустройство и твердость веры вашей во Христа

Ibo, hotâ â i otsutstvuû telom, no duhom nahožus’ s vami, raduâs’ i vidâ vaše blagoustrojstvo i tverdost’ very vašej vo Hrista.

6. Посему, как вы приняли Христа Иисуса Господа, так и ходи́те в Нем,.

Posemu, kak vy prinâli Hrista Iisusa Gospoda, tak i hodíte v Nem,

7. Будучи укоренены и утверждены в Нем и укреплены в вере, как вы научены, преуспевая в ней с благодарением

Buduči ukoreneny i utverždeny v Nem i ukrepleny v vere, kak vy naučeny, preuspevaâ v nej s blagodareniem.

8. Смотри́те, (братия,) чтобы кто не увлек вас философиею и пустым обольщением, по преданию человеческому, по стихиям мира, а не по Христу;.

Smotríte, (bratiâ,) čtoby kto ne uvlek vas filosofieû i pustym obol’ŝeniem, po predaniû čelovečeskomu, po stihiâm mira, a ne po Hristu;

9. Ибо в Нем обитает вся полнота Божества телесно,.

Ibo v Nem obitaet vsâ polnota Božestva telesno,

10. И вы имеете полноту в Нем, Который есть глава всякого начальства и власти;.

I vy imeete polnotu v Nem, Kotoryj est’ glava vsâkogo načal’stva i vlasti;

11. В Нем вы и обрезаны обрезанием нерукотворенным, совлечением греховного тела плоти, обрезанием Христовым;.

V Nem vy i obrezany obrezaniem nerukotvorennym, sovlečeniem grehovnogo tela ploti, obrezaniem Hristovym;

12. Бывши погребены с Ним в крещении, в Нем вы и совоскресли верою в силу Бога, Который воскресил Его из мертвых,.

Byvši pogrebeny s Nim v kreŝenii, v Nem vy i sovoskresli veroû v silu Boga, Kotoryj voskresil Ego iz mertvyh,

13. И вас, которые были мертвы во грехах и в необрезании плоти вашей, оживил вместе с Ним, простив нам все грехи,.

I vas, kotorye byli mertvy vo grehah i v neobrezanii ploti vašej, oživil vmeste s Nim, prostiv nam vse grehi,

14. Истребив учением бывшее о нас рукописание, которое было против нас, и Он взял его от среды и пригвоздил ко кресту;.

Istrebiv učeniem byvšee o nas rukopisanie, kotoroe bylo protiv nas, i On vzâl ego ot sredy i prigvozdil ko krestu;

15. Отняв силы у начальств и властей, властно подверг их позору, восторжествовав над ними Собою

Otnâv sily u načal’stv i vlastej, vlastno podverg ih pozoru, vostoržestvovav nad nimi Soboû.

16. Итак никто да не осуждает вас за пищу, или питие, или за какой-нибудь праздник, или новомесячие, или субботу:.

Itak nikto da ne osuždaet vas za piŝu, ili pitie, ili za kakoj-nibud’ prazdnik, ili novomesâčie, ili subbotu:

17. Это есть тень будущего, а тело — во Христе

Èto est’ ten’ buduŝego, a telo — vo Hriste.

18. Никто да не обольщает вас самовольным смиренномудрием и служением Ангелов, вторгаясь в то, чего не видел, безрассудно надмеваясь плотским своим умом.

Nikto da ne obol’ŝaet vas samovol’nym smirennomudriem i služeniem Angelov, vtorgaâs’ v to, čego ne videl, bezrassudno nadmevaâs’ plotskim svoim umom

19. И не держась главы, от которой все тело, составами и связями будучи соединяемо и скрепляемо, растет возрастом Божиим

I ne deržas’ glavy, ot kotoroj vse telo, sostavami i svâzâmi buduči soedinâemo i skreplâemo, rastet vozrastom Božiim.

20. Итак, если вы со Христом умерли для стихий мира, то для чего вы, как живущие в мире, де́ржитесь постановлений:.

Itak, esli vy so Hristom umerli dlâ stihij mira, to dlâ čego vy, kak živuŝie v mire, déržites’ postanovlenij:

21. «Не прикасайся», «не вкушай», «не дотрагивайся», —.

«Ne prikasajsâ», «ne vkušaj», «ne dotragivajsâ», —

22. Что́ все истлевает от употребления, — по заповедям и учению человеческому?.

Čtó vse istlevaet ot upotrebleniâ, — po zapovedâm i učeniû čelovečeskomu?

23. Это имеет только вид мудрости в самовольном служении, смиренномудрии и изнурении тела, в некотором небрежении о насыщении плоти

Èto imeet tol’ko vid mudrosti v samovol’nom služenii, smirennomudrii i iznurenii tela, v nekotorom nebreženii o nasyŝenii ploti.

3 Глава.

1. Итак, если вы воскресли со Христом, то ищите горнего, где Христос сидит одесную Бога;.

Itak, esli vy voskresli so Hristom, to iŝite gornego, gde Hristos sidit odesnuû Boga;

2. О горнем помышляйте, а не о земном

O gornem pomyšlâjte, a ne o zemnom.

3. Ибо вы умерли, и жизнь ваша сокрыта со Христом в Боге;.

Ibo vy umerli, i žizn’ vaša sokryta so Hristom v Boge;

4. Когда же явится Христос, жизнь ваша, тогда и вы я́витесь с Ним во славе

Kogda že âvitsâ Hristos, žizn’ vaša, togda i vy ấvites’ s Nim vo slave.

5. Итак умертвите земные члены ваши: блуд, нечистоту, страсть, злую похоть и любостяжание, которое есть идолослужение,.

Itak umertvite zemnye členy vaši: blud, nečistotu, strast’, zluû pohot’ i lûbostâžanie, kotoroe est’ idolosluženie,

6. За которые гнев Божий грядет на сынов противления,.

Za kotorye gnev Božij grâdet na synov protivleniâ,

7. В которых и вы некогда обращались, когда жили между ними

V kotoryh i vy nekogda obraŝalis’, kogda žili meždu nimi.

8. А теперь вы отложи́те все: гнев, ярость, злобу, злоречие, сквернословие уст ваших;.

A teper’ vy otložíte vse: gnev, ârost’, zlobu, zlorečie, skvernoslovie ust vaših;

9. Не говорите лжи друг другу, совлекшись ветхого человека с делами его.

Ne govorite lži drug drugu, sovlekšis’ vethogo čeloveka s delami ego

10. И облекшись в нового, который обновляется в познании по образу Создавшего его,.

I oblekšis’ v novogo, kotoryj obnovlâetsâ v poznanii po obrazu Sozdavšego ego,

11. Где нет ни Еллина, ни Иудея, ни обрезания, ни необрезания, варвара, Скифа, раба, свободного, но все и во всем Христос

Gde net ni Ellina, ni Iudeâ, ni obrezaniâ, ni neobrezaniâ, varvara, Skifa, raba, svobodnogo, no vse i vo vsem Hristos.

12. Итак облекитесь, как избранные Божии, святые и возлюбленные, в милосердие, благость, смиренномудрие, кротость, долготерпение,.

Itak oblekites’, kak izbrannye Božii, svâtye i vozlûblennye, v miloserdie, blagost’, smirennomudrie, krotost’, dolgoterpenie,

13. Снисходя друг другу и прощая взаимно, если кто на кого имеет жалобу: как Христос простил вас, так и вы

Snishodâ drug drugu i proŝaâ vzaimno, esli kto na kogo imeet žalobu: kak Hristos prostil vas, tak i vy.

14. Более же всего облекитесь в любовь, которая есть совокупность совершенства;.

Bolee že vsego oblekites’ v lûbov’, kotoraâ est’ sovokupnost’ soveršenstva;

15. И да владычествует в сердцах ваших мир Божий, к которому вы и призваны в одном теле; и будьте дружелюбны

I da vladyčestvuet v serdcah vaših mir Božij, k kotoromu vy i prizvany v odnom tele; i bud’te druželûbny.

16. Слово Христово да вселяется в вас обильно, со всякою премудростью; научайте и вразумляйте друг друга псалмами, славословием и духовными песнями, во благодати воспевая в сердцах ваших Господу

Slovo Hristovo da vselâetsâ v vas obil’no, so vsâkoû premudrost’û; naučajte i vrazumlâjte drug druga psalmami, slavosloviem i duhovnymi pesnâmi, vo blagodati vospevaâ v serdcah vaših Gospodu.

17. И все, что́ вы делаете словом или делом, все делайте во имя Господа Иисуса Христа, благодаря чрез Него Бога и Отца

I vse, čtó vy delaete slovom ili delom, vse delajte vo imâ Gospoda Iisusa Hrista, blagodarâ črez Nego Boga i Otca.

18. Жены, повинуйтесь мужьям своим, как прилично в Господе

Ženy, povinujtes’ muž’âm svoim, kak prilično v Gospode.

19. Мужья, люби́те своих жен и не будьте к ним суровы

Muž’â, lûbíte svoih žen i ne bud’te k nim surovy.

20. Дети, будьте послушны родителям (вашим) во всем, ибо это благоугодно Господу

Deti, bud’te poslušny roditelâm (vašim) vo vsem, ibo èto blagougodno Gospodu.

21. Отцы, не раздражайте детей ваших, дабы они не унывали

Otcy, ne razdražajte detej vaših, daby oni ne unyvali.

22. Рабы, во всем повинуйтесь господам (вашим) по плоти, не в глазах (только) служа им , как человекоугодники, но в простоте сердца, боясь Бога

Raby, vo vsem povinujtes’ gospodam (vašim) po ploti, ne v glazah (tol’ko) služa im , kak čelovekougodniki, no v prostote serdca, boâs’ Boga.

23. И все, что́ делаете, делайте от души, как для Господа, а не для человеков,.

I vse, čtó delaete, delajte ot duši, kak dlâ Gospoda, a ne dlâ čelovekov,

24. Зная, что в воздаяние от Господа полу́чите наследие, ибо вы слу́жите Господу Христу

Znaâ, čto v vozdaânie ot Gospoda polúčite nasledie, ibo vy slúžite Gospodu Hristu.

25. А кто неправо поступит, тот получит по своей неправде: у Него нет лицеприятия

A kto nepravo postupit, tot polučit po svoej nepravde: u Nego net licepriâtiâ.

1 Кіраўнік

1. Павал, воляю Божаю апостал Ісуса Хрыста, і Цімафей брат,

Paval, volâû Božaû apostal Ìsusa Hrysta, ì Cìmafej brat,

2. сьвятым у Калосах і верным братам у Ісусе Хрысьце:

s′vâtym u Kalosah ì vernym bratam u Ìsuse Hrys′ce:

3. мілата вам і мір ад Бога Айца нашага і Госпада Ісуса Хрыста. Дзякуем Богу і Айцу Госпада нашага Ісуса Хрыста, увесь час у малітве за вас,

mìlata vam ì mìr ad Boga Ajca našaga ì Gospada Ìsusa Hrysta. Dzâkuem Bogu ì Ajcu Gospada našaga Ìsusa Hrysta, uves′ čas u malìtve za vas,

4. дачуўшыся пра веру вашую ў Хрыста Ісуса і пра любоў да ўсіх сьвятых,

dačuǔšysâ pra veru vašuû ǔ Hrysta Ìsusa ì pra lûboǔ da ǔsìh s′vâtyh,

5. маючы надзею на ўгатаванае вам на нябёсах, пра што вы раней чулі ў праўдзівым слове зьвеставаньня,

maûčy nadzeû na ǔgatavanae vam na nâbësah, pra što vy ranej čulì ǔ praǔdzìvym slove z′vestavan′nâ,

6. якое жыве ў вас, як і вы ўва ўсім сьвеце, і родзіць плод і ўзрастае, як і паміж вамі, з таго дня, як вы пачулі і ўведалі мілату Божую ў ісьціне,

âkoe žyve ǔ vas, âk ì vy ǔva ǔsìm s′vece, ì rodzìc′ plod ì ǔzrastae, âk ì pamìž vamì, z tago dnâ, âk vy pačulì ì ǔvedalì mìlatu Božuû ǔ ìs′cìne,

7. як і навучыліся ад Эпафраса, любаснага супрацоўніка нашага, вернага вам службіта Хрыстовага,

âk ì navučylìsâ ad Èpafrasa, lûbasnaga supracoǔnìka našaga, vernaga vam službìta Hrystovaga,

8. які і паведаміў нам пра вашую духоўную любоў.

âkì ì pavedamìǔ nam pra vašuû duhoǔnuû lûboǔ.

9. Таму і мы з таго дня, як гэта пачулі, не перастаём маліцца за вас і прасіць, каб вы дайшлі да поўнага спазнаньня волі Ягонай ва ўсякай мудрасьці і разуменьні духоўным,

Tamu ì my z tago dnâ, âk gèta pačulì, ne perastaëm malìcca za vas ì prasìc′, kab vy dajšlì da poǔnaga spaznan′nâ volì Âgonaj va ǔsâkaj mudras′cì ì razumen′nì duhoǔnym,

10. каб жылі годна Бога, ува ўсім дагаджаючы Яму, родзячы плод ва ўсякай працы добрай і ўзрастаючы ў спазнаньні Бога,

kab žylì godna Boga, uva ǔsìm dagadžaûčy Âmu, rodzâčy plod va ǔsâkaj pracy dobraj ì ǔzrastaûčy ǔ spaznan′nì Boga,

11. мацуючыся ўсякаю сілаю праз магутнасьць славы Ягонай, ва ўсякай цярплівасьці і вялікадушнасьці з радасьцю,

macuûčysâ ǔsâkaû sìlaû praz magutnas′c′ slavy Âgonaj, va ǔsâkaj cârplìvas′cì ì vâlìkadušnas′cì z radas′cû,

12. дзякуючы Богу і Айцу, Які паклікаў нас да ўдзелу ў спадчыне сьвятых у сьвеце,

dzâkuûčy Bogu ì Ajcu, Âkì paklìkaǔ nas da ǔdzelu ǔ spadčyne s′vâtyh u s′vece,

13. вызваліў нас з-пад улады цемры і ўвёў у Царства любаснага Сына Свайго,

vyzvalìǔ nas z-pad ulady cemry ì ǔvëǔ u Carstva lûbasnaga Syna Svajgo,

14. у Якім мы маем адкупленьне Крывёю Ягонаю і дараваньне грахоў,

u Âkìm my maem adkuplen′ne Kryvëû Âgonaû ì daravan′ne grahoǔ,

15. Які ёсьць вобраз Бога нябачнага, народжаны раней за ўсякае стварэньне;

Âkì ës′c′ vobraz Boga nâbačnaga, narodžany ranej za ǔsâkae stvarèn′ne;

16. бо Ён стварыў усё, што на нябёсах і што на зямлі, бачнае і нябачнае: хай тое троны, хай тое дзяржавы, хай тое начальствы, хай тое ўлады, - усё Ім і для Яго створана;

bo Ën stvaryǔ usë, što na nâbësah ì što na zâmlì, bačnae ì nâbačnae: haj toe trony, haj toe dzâržavy, haj toe načal′stvy, haj toe ǔlady, - usë Ìm ì dlâ Âgo stvorana;

17. і Ён ёсьць раней за ўсё, і ўсё існуе Ім.

ì Ën ës′c′ ranej za ǔsë, ì ǔsë ìsnue Ìm.

18. І Ён ёсьць галава цела Царквы; Ён пачатак, першынец зь мёртвых, каб меў Ён ва ўсім першынства:

Ì Ën ës′c′ galava cela Carkvy; Ën pačatak, peršynec z′ mërtvyh, kab meǔ Ën va ǔsìm peršynstva:

19. бо заўгодна было Айцу, каб у Ім жыла ўся паўната,

bo zaǔgodna bylo Ajcu, kab u Ìm žyla ǔsâ paǔnata,

20. і каб празь Яго замірыць з Сабою ўсё, устанавіўшы мір празь Яго, Крывёю крыжа ягонага, і зямное і нябеснае.

ì kab praz′ Âgo zamìryc′ z Saboû ǔsë, ustanavìǔšy mìr praz′ Âgo, Kryvëû kryža âgonaga, ì zâmnoe ì nâbesnae.

21. І вас, якія калісьці былі адчужаныя і ворагі думкамі, і схільнасьцю да ліхіх учынкаў,

Ì vas, âkìâ kalìs′cì bylì adčužanyâ ì voragì dumkamì, ì shìl′nas′cû da lìhìh učynkaǔ,

22. цяпер замірыў у целе плоці Ягонай, сьмерцю (Ягонай), каб явіць вас сьвятымі і беззаганнымі і невінаватымі перад Сабою,

câper zamìryǔ u cele plocì Âgonaj, s′mercû (Âgonaj), kab âvìc′ vas s′vâtymì ì bezzagannymì ì nevìnavatymì perad Saboû,

23. калі толькі вы цьвёрдыя і непахісныя ў веры і не адпадаеце ад надзеі зьвеставаньня, якое вы чулі, якое абвешчана ўсім стварэньням паднябесным, якому я, Павал, зрабіўся слугою.

kalì tol′kì vy c′vërdyâ ì nepahìsnyâ ǔ very ì ne adpadaece ad nadzeì z′vestavan′nâ, âkoe vy čulì, âkoe abveščana ǔsìm stvarèn′nâm padnâbesnym, âkomu â, Paval, zrabìǔsâ slugoû.

24. Сёньня радуюся ў цярпеньнях маіх за вас і дапаўняю нястачу ў плоці маёй скрухаў Хрыстовых за цела Ягонае, якое ёсьць Царква,

Sën′nâ raduûsâ ǔ cârpen′nâh maìh za vas ì dapaǔnâû nâstaču ǔ plocì maëj skruhaǔ Hrystovyh za cela Âgonae, âkoe ës′c′ Carkva,

25. якой я зрабіўся службітом згодна з устанаўленьнем Божым, давераным мне для вас, каб выканаць слова Божае,

âkoj â zrabìǔsâ službìtom zgodna z ustanaǔlen′nem Božym, daveranym mne dlâ vas, kab vykanac′ slova Božae,

26. тайну, схаваную ад вякоў і родаў, а сёньня адкрытую сьвятым Ягоным,

tajnu, shavanuû ad vâkoǔ ì rodaǔ, a sën′nâ adkrytuû s′vâtym Âgonym,

27. якім дабараволіў Бог паказаць, якое багацьце славы ў тайне гэтай для язычнікаў, якая ёсьць Хрыстос у вас, надзея славы,

âkìm dabaravolìǔ Bog pakazac′, âkoe bagac′ce slavy ǔ tajne gètaj dlâ âzyčnìkaǔ, âkaâ ës′c′ Hrystos u vas, nadzeâ slavy,

28. Якога мы прапаведуем, настаўляючы на розум кожнага чалавека і навучаючы ўсялякай мудрасьці, каб паказаць кожнага чалавека дасканалым у Хрысьце Ісусе;

Âkoga my prapaveduem, nastaǔlâûčy na rozum kožnaga čalaveka ì navučaûčy ǔsâlâkaj mudras′cì, kab pakazac′ kožnaga čalaveka daskanalym u Hrys′ce Ìsuse;

29. дзеля чаго я і працую і змагаюся сілай Ягонай, якая дзее ўва мне магутна.

dzelâ čago â ì pracuû ì zmagaûsâ sìlaj Âgonaj, âkaâ dzee ǔva mne magutna.

2 Кіраўнік

1. Хачу, каб вы ведалі, які подзьвіг нясу я за вас і за тых, што ў Лаадыкіі (і ў Ераполі), і за ўсіх, хто ня бачыў аблічча майго ў плоці,

Haču, kab vy vedalì, âkì podz′vìg nâsu â za vas ì za tyh, što ǔ Laadykìì (ì ǔ Erapolì), ì za ǔsìh, hto nâ bačyǔ ablìčča majgo ǔ plocì,

2. каб усьцешыліся сэрцы іхнія, паяднаныя ў любові, каб узбагаціліся поўным разуменьнем дзеля дасканалага спазнаньня тайны Бога і Айца і Хрыста,

kab us′cešylìsâ sèrcy ìhnìâ, paâdnanyâ ǔ lûbovì, kab uzbagacìlìsâ poǔnym razumen′nem dzelâ daskanalaga spaznan′nâ tajny Boga ì Ajca ì Hrysta,

3. у Якім схаваны ўсе скарбы мудрасьці і веданьня.

u Âkìm shavany ǔse skarby mudras′cì ì vedan′nâ.

4. Гэта кажу я дзеля таго, каб хто-небудзь ня зьвёў вас лісьлівымі словамі;

Gèta kažu â dzelâ tago, kab hto-nebudz′ nâ z′vëǔ vas lìs′lìvymì slovamì;

5. бо, хоць і няма мяне з вамі целам, затое духам я з вамі, радуючыся і сузіраючы вашае добрае ўладкаваньне і цьвёрдасьць веры вашае ў Хрыста.

bo, hoc′ ì nâma mâne z vamì celam, zatoe duham â z vamì, raduûčysâ ì suzìraûčy vašae dobrae ǔladkavan′ne ì c′vërdas′c′ very vašae ǔ Hrysta.

6. А таму, як вы прынялі Хрыста Ісуса Госпада, так хадзеце і ў Ім,

A tamu, âk vy prynâlì Hrysta Ìsusa Gospada, tak hadzece ì ǔ Ìm,

7. укарэненыя і ўцьверджаныя ў Ім і ўмацаваныя ў веры, як вы навучаны, узбагачаючыся ў ёй з удзячнасьцю.

ukarènenyâ ì ǔc′verdžanyâ ǔ Ìm ì ǔmacavanyâ ǔ very, âk vy navučany, uzbagačaûčysâ ǔ ëj z udzâčnas′cû.

8. Глядзеце, браты, каб хто ня прывабіў вас філасофіяй і пустымі панадамі, па пераказах чалавечых, па стыхіях сьвету, а не па Хрысьце,

Glâdzece, braty, kab hto nâ pryvabìǔ vas fìlasofìâj ì pustymì panadamì, pa perakazah čalavečyh, pa styhìâh s′vetu, a ne pa Hrys′ce,

9. бо ў ім жыве ўся паўната Боства цялесна,

bo ǔ ìm žyve ǔsâ paǔnata Bostva câlesna,

10. і вы маеце паўнату ў Ім, Які ёсьць галава ўсяго начальства і ўлады;

ì vy maece paǔnatu ǔ Ìm, Âkì ës′c′ galava ǔsâgo načal′stva ì ǔlady;

11. у Ім вы і абрэзаны абразаньнем нерукатворным, калі скінулі грахоўнае цела плоці, абразаньнем Хрыстовым;

u Ìm vy ì abrèzany abrazan′nem nerukatvornym, kalì skìnulì grahoǔnae cela plocì, abrazan′nem Hrystovym;

12. былі пахаваныя зь Ім у хрышчэньні, у Ім вы разам і ўваскрэсьлі вераю ў сілу Бога, Які ўваскрэсіў Яго зь мёртвых,

bylì pahavanyâ z′ Ìm u hryščèn′nì, u Ìm vy razam ì ǔvaskrès′lì veraû ǔ sìlu Boga, Âkì ǔvaskrèsìǔ Âgo z′ mërtvyh,

13. і вас, якія былі мёртвыя ў грахах і ў неабразаньні плоці вашай, ажывіў разам зь Ім, дараваўшы нам усе грахі,

ì vas, âkìâ bylì mërtvyâ ǔ grahah ì ǔ neabrazan′nì plocì vašaj, ažyvìǔ razam z′ Ìm, daravaǔšy nam use grahì,

14. скасаваўшы вучэньнем былое пра нас рукапісаньне, якое было супроць нас, і Ён узяў яго з асяродзьдзя і цьвікамі прыбіў да крыжа;

skasavaǔšy vučèn′nem byloe pra nas rukapìsan′ne, âkoe bylo suproc′ nas, ì Ën uzâǔ âgo z asârodz′dzâ ì c′vìkamì prybìǔ da kryža;

15. забраўшы сілу ў начальстваў і ўладаў, уладна паставіў іх пад ганьбу, перамогшы іх Сабою.

zabraǔšy sìlu ǔ načal′stvaǔ ì ǔladaǔ, uladna pastavìǔ ìh pad gan′bu, peramogšy ìh Saboû.

16. Дык вось, хай ніхто не асуджае вас за ежу, пітво, ці за якое-небудзь сьвята, ці ў справе маладога месяца, ці суботы:

Dyk vos′, haj nìhto ne asudžae vas za ežu, pìtvo, cì za âkoe-nebudz′ s′vâta, cì ǔ sprave maladoga mesâca, cì suboty:

17. гэта ёсьць цень будучыні, а цела - у Хрысьце.

gèta ës′c′ cen′ budučynì, a cela - u Hrys′ce.

18. Ніхто хай не ашуквае вас сваёй самавольнай удаванай пакораю і службай анёлаў, урываючыся ў тое, чаго ня бачыў, неразважліва надзімаючыся плоцкім сваім розумам

Nìhto haj ne ašukvae vas svaëj samavol′naj udavanaj pakoraû ì službaj anëlaǔ, uryvaûčysâ ǔ toe, čago nâ bačyǔ, nerazvažlìva nadzìmaûčysâ plockìm svaìm rozumam

19. і ня трымаючыся галавы, ад якое ўсё цела, суглобамі і зьвязкамі жыўнасна злучанае і змацаванае, расьце ростам Божым.

ì nâ trymaûčysâ galavy, ad âkoe ǔsë cela, suglobamì ì z′vâzkamì žyǔnasna zlučanae ì zmacavanae, ras′ce rostam Božym.

20. Дык вось, калі вы з Хрыстом памерлі для стыхіяў сьвету, дык чаму вы, жывучы ў сьвеце, трымаецеся пастановаў:

Dyk vos′, kalì vy z Hrystom pamerlì dlâ styhìâǔ s′vetu, dyk čamu vy, žyvučy ǔ s′vece, trymaecesâ pastanovaǔ:

21. не чапай, "ня еж", "ня руш",

"ne čapaj", "nâ ež", "nâ ruš",

22. што ўсё, тлее ад ужываньня, - згодна з запаведзямі і вучэньнем чалавечым?

što ǔsë, tlee ad užyvan′nâ, - zgodna z zapavedzâmì ì vučèn′nem čalavečym?

23. Гэта мае толькі бачнасьць мудрасьці ў самавольным служэньні, мудрай пакоры і тленьні цела, у пэўным заняхайваньні насычэньня плоці.

Gèta mae tol′kì bačnas′c′ mudras′cì ǔ samavol′nym služèn′nì, mudraj pakory ì tlen′nì cela, u pèǔnym zanâhajvan′nì nasyčèn′nâ plocì.

3 Кіраўнік

1. І вось, калі вы ўваскрэсьлі з Хрыстом, дык шукайце вышыняў, дзе Хрыстос сядзіць праваруч Бога;

Ì vos′, kalì vy ǔvaskrès′lì z Hrystom, dyk šukajce vyšynâǔ, dze Hrystos sâdzìc′ pravaruč Boga;

2. пра вышыннае думайце, а не пра зямное.

pra vyšynnae dumajce, a ne pra zâmnoe.

3. Бо вы памерлі, і жыцьцё ваша схавана з Хрыстом у Богу;

Bo vy pamerlì, ì žyc′cë vaša shavana z Hrystom u Bogu;

4. калі зьявіцца Хрыстос, жыцьцё вашае, тады і вы зьявіцеся зь Ім у славе.

kalì z′âvìcca Hrystos, žyc′cë vašae, tady ì vy z′âvìcesâ z′ Ìm u slave.

5. Дык жа ўмярцьвеце зямныя чэлесы вашыя: распусту, нечысьць, юр, ліхую хцівасьць і любазьдзірства, якое ёсьць ідаласлужэньне,

Dyk ža ǔmârc′vece zâmnyâ čèlesy vašyâ: raspustu, nečys′c′, ûr, lìhuû hcìvas′c′ ì lûbaz′dzìrstva, âkoe ës′c′ ìdalaslužèn′ne,

6. за якія гнеў Божы ідзе на сыноў супраціву,

za âkìâ gneǔ Božy ìdze na synoǔ supracìvu,

7. у якіх і вы колісь блукалі, калі жылі сярод іх.

u âkìh ì vy kolìs′ blukalì, kalì žylì sârod ìh.

8. А зараз вы адкладзеце ўсё: гнеў, лютасьць, злосьць, ліхаслоўе, кляцьбу з вуснаў вашых;

A zaraz vy adkladzece ǔsë: gneǔ, lûtas′c′, zlos′c′, lìhasloǔe, klâc′bu z vusnaǔ vašyh;

9. ня хлусеце адно аднаму, бо вы распранулі зь сябе старога чалавека зь дзеямі ягонымі

nâ hlusece adno adnamu, bo vy raspranulì z′ sâbe staroga čalaveka z′ dzeâmì âgonymì

10. і, апрануўшыся ў новага, які абнаўляецца ў пазнаньні паводле вобраза Стваральніка ягонага,

ì, apranuǔšysâ ǔ novaga, âkì abnaǔlâecca ǔ paznan′nì pavodle vobraza Stvaral′nìka âgonaga,

11. дзе няма ні Эліна, ні Юдэя, ні абразаньня, ні неабразаньня, варвара, Скіфа, раба, вольніка, а ўсё і ўва ўсім - Хрыстос.

dze nâma nì Èlìna, nì Ûdèâ, nì abrazan′nâ, nì neabrazan′nâ, varvara, Skìfa, raba, vol′nìka, a ǔsë ì ǔva ǔsìm - Hrystos.

12. Дык апранецеся, як выбранцы Божыя, сьвятыя і ўлюбёнцы, у міласэрнасьць, даброць, мудрую пакору, лагоднасьць, доўгую цярплівасьць,

Dyk apranecesâ, âk vybrancy Božyâ, s′vâtyâ ì ǔlûbëncy, u mìlasèrnas′c′, dabroc′, mudruû pakoru, lagodnas′c′, doǔguû cârplìvas′c′,

13. паблажаючы адно аднаму і даруючы ўзаемна, калі хто на каго мае крыўду: як Хрыстос дараваў вам, так і вы.

pablažaûčy adno adnamu ì daruûčy ǔzaemna, kalì hto na kago mae kryǔdu: âk Hrystos daravaǔ vam, tak ì vy.

14. а найболей апранецеся ў любоў, якая ёсьць сукупнасьць дасканаласьці;

a najbolej apranecesâ ǔ lûboǔ, âkaâ ës′c′ sukupnas′c′ daskanalas′cì;

15. і няхай валадарыць у сэрцах вашых мір Божы, да якога вы і пакліканы ў адным целе; і будзьце прыязныя.

ì nâhaj valadaryc′ u sèrcah vašyh mìr Božy, da âkoga vy ì paklìkany ǔ adnym cele; ì budz′ce pryâznyâ.

16. Слова Хрыстовае хай усяляецца ў вас шчодра, з усякаю мудрасьцю; вучэце і настаўляйце на розум адзін аднаго псальмамі, славаслоўем і духоўнымі песьнямі, у мілаце апяваючы ў сэрцах вашых Госпада.

Slova Hrystovae haj usâlâecca ǔ vas ščodra, z usâkaû mudras′cû; vučèce ì nastaǔlâjce na rozum adzìn adnago psal′mamì, slavasloǔem ì duhoǔnymì pes′nâmì, u mìlace apâvaûčy ǔ sèrcah vašyh Gospada.

17. І ўсё, што вы робіце словам ці ўчынкам, усё рабеце ў імя Госпада Ісуса Хрыста, дзякуючы празь Яго Богу і Айцу.

Ì ǔsë, što vy robìce slovam cì ǔčynkam, usë rabece ǔ ìmâ Gospada Ìsusa Hrysta, dzâkuûčy praz′ Âgo Bogu ì Ajcu.

18. Жонкі, упакорвайцеся мужам сваім, як прыстойна гэта ў Госпадзе.

Žonkì, upakorvajcesâ mužam svaìm, âk prystojna gèta ǔ Gospadze.

19. Мужы, кахайце сваіх жонак і ня будзьце зь імі суровыя.

Mužy, kahajce svaìh žonak ì nâ budz′ce z′ ìmì surovyâ.

20. Дзеці, слухайцеся бацькоў вашых ва ўсім, бо гэта даспадобы Госпаду.

Dzecì, sluhajcesâ bac′koǔ vašyh va ǔsìm, bo gèta daspadoby Gospadu.

21. Бацькі, не дакучайце дзецям вашым, каб яны не падалі духам.

Bac′kì, ne dakučajce dzecâm vašym, kab âny ne padalì duham.

22. Рабы, ва ўсім упакорвайцеся гаспадарам вашым па плоці, не для выгляду (толькі) служачы ім, не каб дагадзіць, а ў шчырасьці богабаязнага сэрца.

Raby, va ǔsìm upakorvajcesâ gaspadaram vašym pa plocì, ne dlâ vyglâdu (tol′kì) služačy ìm, ne kab dagadzìc′, a ǔ ščyras′cì bogabaâznaga sèrca.

23. І ўсё, што робіце, рабеце ад душы, як Госпаду, а не чалавеку,

Ì ǔsë, što robìce, rabece ad dušy, âk Gospadu, a ne čalaveku,

24. ведаючы, што ў аддзяку ад Госпада дастанеце спадчыну; бо вы служыце Госпаду Хрысту.

vedaûčy, što ǔ addzâku ad Gospada dastanece spadčynu; bo vy služyce Gospadu Hrystu.

25. А хто несправядліва ўчыніць, той атрымае паводле сваёй няпраўды, у Яго няма агляду на асобы.

A hto nespravâdlìva ǔčynìc′, toj atrymae pavodle svaëj nâpraǔdy, u Âgo nâma aglâdu na asoby.

4 Кіраўнік

1. Гаспадары, аказвайце рабам патрэбнае і справядлівае, ведаючы, што і вы маеце Госпада на нябёсах.

Gaspadary, akazvajce rabam patrèbnae ì spravâdlìvae, vedaûčy, što ì vy maece Gospada na nâbësah.

2. Будзьце трывалыя ў малітве, чуваючы ў ёй з удзячнасьцю;

Budz′ce tryvalyâ ǔ malìtve, čuvaûčy ǔ ëj z udzâčnas′cû;

3. малецеся таксама і за нас, каб Бог адчыніў нам дзьверы для слова, абвяшчаць тайну Хрыстовую, за якую я ў кайданах,

malecesâ taksama ì za nas, kab Bog adčynìǔ nam dz′very dlâ slova, abvâščac′ tajnu Hrystovuû, za âkuû â ǔ kajdanah,

4. каб я адкрыў, як павінен яе абвяшчаць.

kab â adkryǔ, âk pavìnen âe abvâščac′.

5. З чужымі абыходзьцеся разумна, карыстаючыся часам.

Z čužymì abyhodz′cesâ razumna, karystaûčysâ časam.

6. Слова ваша (хай будзе) заўсёды зь мілатою, прыпраўлена сольлю, каб вы ведалі, як адказваць кожнаму.

Slova vaša (haj budze) zaǔsëdy z′ mìlatoû, prypraǔlena sol′lû, kab vy vedalì, âk adkazvac′ kožnamu.

7. пра мяне ўсё скажа Тыхік, любасны брат і верны слуга і супрацоўнік у Госпадзе,

pra mâne ǔsë skaža Tyhìk, lûbasny brat ì verny sluga ì supracoǔnìk u Gospadze,

8. якога я на тое паслаў да вас, каб ён даведаўся пра вашыя справы і суцешыў сэрцы вашыя,

âkoga â na toe paslaǔ da vas, kab ën davedaǔsâ pra vašyâ spravy ì sucešyǔ sèrcy vašyâ,

9. з Анісімам, верным і любасным братам (нашым), які ад вас: яны раскажуць вам пра ўсё тутэйшае.

z Anìsìmam, vernym ì lûbasnym bratam (našym), âkì ad vas: âny raskažuc′ vam pra ǔsë tutèjšae.

10. Вітае вас Арыстарх, увязьнены разам са мною, і Марк, нябож Варнаваў, - пра якога вы атрымалі наказы: як прыйдзе да вас, прымеце яго, -

Vìtae vas Arystarh, uvâz′neny razam sa mnoû, ì Mark, nâbož Varnavaǔ, - pra âkoga vy atrymalì nakazy: âk pryjdze da vas, prymece âgo, -

11. таксама Ісус, называны Юстам, абодва з абрэзаных; яны - адзіныя супрацоўнікі для Царства Божага, яны былі мне на радасьць.

taksama Ìsus, nazyvany Ûstam, abodva z abrèzanyh; âny - adzìnyâ supracoǔnìkì dlâ Carstva Božaga, âny bylì mne na radas′c′.

12. Вітае вас Эпафрас, раб Ісуса Хрыста, які заўсёды дабразычыць вам у малітвах, каб вы былі дасканалыя і напоўненыя ўсім, што даспадобы Богу.

Vìtae vas Èpafras, rab Ìsusa Hrysta, âkì zaǔsëdy dabrazyčyc′ vam u malìtvah, kab vy bylì daskanalyâ ì napoǔnenyâ ǔsìm, što daspadoby Bogu.

13. Сьведчу пра яго, што ён мае вялікую рупнасьць (і клопат) за вас і за тых, якія ў Лаадыкіі і Ераполі.

S′vedču pra âgo, što ën mae vâlìkuû rupnas′c′ (ì klopat) za vas ì za tyh, âkìâ ǔ Laadykìì ì Erapolì.

14. Вітае вас Лукаш, лекар любасны, і Дымас.

Vìtae vas Lukaš, lekar lûbasny, ì Dymas.

15. Вітайце братоў у Лаадыкіі, і Німфана, і хатнюю царкву ягоную.

Vìtajce bratoǔ u Laadykìì, ì Nìmfana, ì hatnûû carkvu âgonuû.

16. Калі гэта пасланьне прачытана будзе ў вас, дык распарадзецеся, каб яно было прачытана і ў Лаадыкійскай царкве; а тое, якое з Лаадыкіі, прычытайце і вы.

Kalì gèta paslan′ne pračytana budze ǔ vas, dyk rasparadzecesâ, kab âno bylo pračytana ì ǔ Laadykìjskaj carkve; a toe, âkoe z Laadykìì, pryčytajce ì vy.

17. Скажэце Архіпу: глядзі, каб табе выканаць служэньне, якое ты прыняў у Госпадзе.

Skažèce Arhìpu: glâdzì, kab tabe vykanac′ služèn′ne, âkoe ty prynâǔ u Gospadze.

18. Прывітаньне маёю рукою, Паўлаваю. Памятайце мае кайданы. Мілата з (усімі) вамі. Амін.

Pryvìtan′ne maëû rukoû, Paǔlavaû. Pamâtajce mae kajdany. Mìlata z (usìmì) vamì. Amìn.

2 ФЕСАЛОНІКІЙЦАЎ

2 FESALONÌKÌJCAǓ

1 Кіраўнік

1. Павал і Сілуан і Цімафей Царкве Фесаланіцкай у Богу Айцы і Госпадзе Ісусе Хрысьце: мілата вам і мір ад Бога Айца нашага і Госпада Ісуса Хрыста.

Paval ì Sìluan ì Cìmafej Carkve Fesalanìckaj u Bogu Ajcy ì Gospadze Ìsuse Hrys′ce: mìlata vam ì mìr ad Boga Ajca našaga ì Gospada Ìsusa Hrysta.

2. Увесь час дзякуем Богу за ўсіх вас, спамінаючы вас у малітвах нашых,

Uves′ čas dzâkuem Bogu za ǔsìh vas, spamìnaûčy vas u malìtvah našyh,

3. няспынна памятаючы вашу дзею веры і працу любові і цярплівасьць спадзяваньня на Госпада нашага Ісуса Хрыста прад Богам і Айцом нашым,

nâspynna pamâtaûčy vašu dzeû very ì pracu lûbovì ì cârplìvas′c′ spadzâvan′nâ na Gospada našaga Ìsusa Hrysta prad Bogam ì Ajcom našym,

4. ведаючы выбраньне ваша, любасныя браты;

vedaûčy vybran′ne vaša, lûbasnyâ braty;

5. бо наша зьвеставаньне ў вас было ня ў слове толькі, а і ў сіле, і ў Сьвятым Духу і з многімі сьведчаньнямі, як вы самі ведаеце, якія мы былі для вас паміж вамі.

bo naša z′vestavan′ne ǔ vas bylo nâ ǔ slove tol′kì, a ì ǔ sìle, ì ǔ S′vâtym Duhu ì z mnogìmì s′vedčan′nâmì, âk vy samì vedaece, âkìâ my bylì dlâ vas pamìž vamì.

6. І вы пачалі пераймаць нас і Госпада, прыняўшы слова ў вялікіх смутках з радасьцю Духа Сьвятога,

Ì vy pačalì perajmac′ nas ì Gospada, prynâǔšy slova ǔ vâlìkìh smutkah z radas′cû Duha S′vâtoga,

7. так што вы зрабіліся ўзорам усім веруючым у Македоніі і Ахаі.

tak što vy zrabìlìsâ ǔzoram usìm veruûčym u Makedonìì ì Ahaì.

8. Бо ад вас пранеслася слова Гасподняе ня толькі ў Македоніі і Ахаі, але і па ўсіх усюдах прайшла слава пра веру вашую ў Бога, так што нам ні пра што ня трэба распавядаць.

Bo ad vas praneslasâ slova Gaspodnâe nâ tol′kì ǔ Makedonìì ì Ahaì, ale ì pa ǔsìh usûdah prajšla slava pra veru vašuû ǔ Boga, tak što nam nì pra što nâ trèba raspavâdac′.

9. Бо самі яны распавядаюць пра нас, які прыход мы мелі ў вас і як вы навярнуліся ад ідалаў да Бога, каб служыць Богу жывому і сапраўднаму

Bo samì âny raspavâdaûc′ pra nas, âkì pryhod my melì ǔ vas ì âk vy navârnulìsâ ad ìdalaǔ da Boga, kab služyc′ Bogu žyvomu ì sapraǔdnamu

10. і чакаць зь нябёсаў Сына Ягонага, Якога Ён уваскрэсіў зь мёртвых, Ісуса, Які ратуе нас ад будучага гневу.

ì čakac′ z′ nâbësaǔ Syna Âgonaga, Âkoga Ën uvaskrèsìǔ z′ mërtvyh, Ìsusa, Âkì ratue nas ad budučaga gnevu.

2 Кіраўнік

1. Вы самі ведаеце, браты, пра наш прыход да вас, што быў ён не бясплённы;

Vy samì vedaece, braty, pra naš pryhod da vas, što byǔ ën ne bâsplënny;

2. але хоць перад тым мы зазналі пакутаў і мелі зьнявагу ў Піліпах, як вам вядома, мы адважыліся ў Богу нашым прапаведаваць вам Дабравесьце Божае зь вялікім подзьвігам.

ale hoc′ perad tym my zaznalì pakutaǔ ì melì z′nâvagu ǔ Pìlìpah, âk vam vâdoma, my advažylìsâ ǔ Bogu našym prapavedavac′ vam Dabraves′ce Božae z′ vâlìkìm podz′vìgam.

3. Бо ў вучэньні нашым няма ні памылкі, ні нячыстых намыслаў, ні хітрыны;

Bo ǔ vučèn′nì našym nâma nì pamylkì, nì nâčystyh namyslaǔ, nì hìtryny;

4. а, як Бог выпрабоўваў нас, даверыўшы нам зьвеставаньне, так мы і гаворым, дагаджаючы ня людзям, а Богу, Які выпрабоўвае сэрцы нашыя.

a, âk Bog vypraboǔvaǔ nas, daveryǔšy nam z′vestavan′ne, tak my ì gavorym, dagadžaûčy nâ lûdzâm, a Bogu, Âkì vypraboǔvae sèrcy našyâ.

5. Бо ніколі ня было ў нас (перад вамі) ані словаў лісьлівасьці, як вы ведаеце! ані рознай карысьлівасьці: Бог сьведка!

Bo nìkolì nâ bylo ǔ nas (perad vamì) anì slovaǔ lìs′lìvas′cì, âk vy vedaece! anì roznaj karys′lìvas′cì: Bog s′vedka!

6. Ня шукаем славы людзкое ні ад вас, ні ад іншых:

Nâ šukaem slavy lûdzkoe nì ad vas, nì ad ìnšyh:

7. мы маглі зьявіцца напышліва, як апосталы Хрыстовыя, але былі лагодныя сярод вас падобна таму, як карміцелька пяшчотна клапоціцца пра дзетак сваіх.

my maglì z′âvìcca napyšlìva, âk apostaly Hrystovyâ, ale bylì lagodnyâ sârod vas padobna tamu, âk karmìcel′ka pâščotna klapocìcca pra dzetak svaìh.

8. Так мы, пра вас дбаючы, захацелі перадаць вам ня толькі Дабравесьце Божае, але і душы нашыя, бо вы сталіся нам любаснымі.

Tak my, pra vas dbaûčy, zahacelì peradac′ vam nâ tol′kì Dabraves′ce Božae, ale ì dušy našyâ, bo vy stalìsâ nam lûbasnymì.

9. Бо вы памятаеце, браты, працу нашую і зьнемажэньне: уночы і ўдзень працуючы, каб не абцяжарыць каго з вас, мы прапаведавалі ў вас Дабравесьце Божае.

Bo vy pamâtaece, braty, pracu našuû ì z′nemažèn′ne: unočy ì ǔdzen′ pracuûčy, kab ne abcâžaryc′ kago z vas, my prapavedavalì ǔ vas Dabraves′ce Božae.

10. Сьведкі вы і Бог, як сьвята і праведна і бездакорна рабілі мы перад вамі, веруючымі,

S′vedkì vy ì Bog, âk s′vâta ì pravedna ì bezdakorna rabìlì my perad vamì, veruûčymì,

11. бо вы ведаеце, як кожнага з вас, быццам бацька дзяцей сваіх,

bo vy vedaece, âk kožnaga z vas, byccam bac′ka dzâcej svaìh,

12. мы прасілі і пераконвалі і ўгаворвалі рабіць годна Бога, Які паклікаў вас у Сваё Царства і славу.

my prasìlì ì perakonvalì ì ǔgavorvalì rabìc′ godna Boga, Âkì paklìkaǔ vas u Svaë Carstva ì slavu.

13. Таму і мы бесьперастанку дзякуем Богу, што, прыняўшы ад нас чутае слова Божае, вы прынялі ня як слова чалавечае, а як слова Божае, - якое яно і ёсьць у ісьціне, - якое і дзейнічае ў вас, веруючых.

Tamu ì my bes′perastanku dzâkuem Bogu, što, prynâǔšy ad nas čutae slova Božae, vy prynâlì nâ âk slova čalavečae, a âk slova Božae, - âkoe âno ì ës′c′ u ìs′cìne, - âkoe ì dzejnìčae ǔ vas, veruûčyh.

14. Бо вы, браты, зрабіліся пераемцамі цэркваў Божых у Хрысьце Ісусе, якія ў Юдэі, таму што і тое самае адцярпелі ад сваіх аднапляменцаў, што і яны ад Юдэяў,

Bo vy, braty, zrabìlìsâ peraemcamì cèrkvaǔ Božyh u Hrys′ce Ìsuse, âkìâ ǔ Ûdèì, tamu što ì toe samae adcârpelì ad svaìh adnaplâmencaǔ, što ì âny ad Ûdèâǔ,

15. якія забілі і Госпада Ісуса і Ягоных прарокаў, і нас выгналі, і Богу ня годзяць, і ўсім людзям супрацівяцца,

âkìâ zabìlì ì Gospada Ìsusa ì Âgonyh prarokaǔ, ì nas vygnalì, ì Bogu nâ godzâc′, ì ǔsìm lûdzâm supracìvâcca,

16. якія не дазваляюць нам гаварыць язычнікам, каб выратаваліся, і праз гэта ўвесь час напаўняюць меру грахоў сваіх; але блізіцца на іх гнеў да канца.

âkìâ ne dazvalâûc′ nam gavaryc′ âzyčnìkam, kab vyratavalìsâ, ì praz gèta ǔves′ čas napaǔnâûc′ meru grahoǔ svaìh; ale blìzìcca na ìh gneǔ da kanca.

17. Мы ж, браты, разлучаныя з вамі на кароткі час абліччам, але ня сэрцам, з тым большаю ахвотаю імкнуліся ўбачыць аблічча вашае.

My ž, braty, razlučanyâ z vamì na karotkì čas ablìččam, ale nâ sèrcam, z tym bol′šaû ahvotaû ìmknulìsâ ǔbačyc′ ablìčča vašae.

18. І таму мы, я Павал, і раз і два хацелі прыйсьці да вас; але перашкодзіў нам сатана.

Ì tamu my, â Paval, ì raz ì dva hacelì pryjs′cì da vas; ale peraškodzìǔ nam satana.

19. Бо хто наша надзея, альбо радасьць, альбо вянок пахвалы? Ці ж ня і вы, прад Госпадам нашым Ісусам Хрыстом у прышэсьце Ягонае?

Bo hto naša nadzeâ, al′bo radas′c′, al′bo vânok pahvaly? Cì ž nâ ì vy, prad Gospadam našym Ìsusam Hrystom u pryšès′ce Âgonae?

20. Бо вы - слава наша і радасьць.

Bo vy - slava naša ì radas′c′.

3 Кіраўнік

1. І таму, ня могучы болей трываць, мы захацелі застацца ў Афінах адны,

Ì tamu, nâ mogučy bolej tryvac′, my zahacelì zastacca ǔ Afìnah adny,

2. і паслалі Цімафея, брата нашага і службіта Божага і супрацоўніка нашага ў зьвеставаньні Хрыстовым, каб умацаваць вас і суцешыць у веры вашай,

ì paslalì Cìmafeâ, brata našaga ì službìta Božaga ì supracoǔnìka našaga ǔ z′vestavan′nì Hrystovym, kab umacavac′ vas ì sucešyc′ u very vašaj,

3. каб ніхто не пахіснуўся ў смутках нашых; бо вы самі ведаеце, што так нам наканавана.

kab nìhto ne pahìsnuǔsâ ǔ smutkah našyh; bo vy samì vedaece, što tak nam nakanavana.

4. Бо мы і тады, калі былі ў вас, прадказвалі вам, што будзем пакутаваць, як і здарылася, і вы ведаеце.

Bo my ì tady, kalì bylì ǔ vas, pradkazvalì vam, što budzem pakutavac′, âk ì zdarylasâ, ì vy vedaece.

5. Таму і я, не чакаючы болей, паслаў даведацца пра веру вашую, каб як не спакусіў вас змусьціцель і ня сталася марнаю праца нашая.

Tamu ì â, ne čakaûčy bolej, paslaǔ davedacca pra veru vašuû, kab âk ne spakusìǔ vas zmus′cìcel′ ì nâ stalasâ marnaû praca našaâ.

6. А цяпер, калі прыйшоў да нас ад вас Цімафей і прынёс нам добрую вестку пра веру і любоў вашую, і што вы заўсёды маеце добрую памяць пра нас, хочучы нас бачыць, як і мы вас, -

A câper, kalì pryjšoǔ da nas ad vas Cìmafej ì prynës nam dobruû vestku pra veru ì lûboǔ vašuû, ì što vy zaǔsëdy maece dobruû pamâc′ pra nas, hočučy nas bačyc′, âk ì my vas, -

7. дык мы, пры ўсім смутку і гароце нашай, суцешыліся з вамі, браты, дзеля вашай веры;

dyk my, pry ǔsìm smutku ì garoce našaj, sucešylìsâ z vamì, braty, dzelâ vašaj very;

8. бо цяпер мы жывыя, калі вы стаіце ў Госпадзе.

bo câper my žyvyâ, kalì vy staìce ǔ Gospadze.

9. Якую падзяку можам мы ўзьнесьці Богу за вас, за ўсю радасьць, якою радуемся за вас перад Богам нашым,

Âkuû padzâku možam my ǔz′nes′cì Bogu za vas, za ǔsû radas′c′, âkoû raduemsâ za vas perad Bogam našym,

10. ноч і дзень найруплівей молячыся за тое, каб бачыць аблічча ваша і дапоўніць, чаго не ставала веры вашай?

noč ì dzen′ najruplìvej molâčysâ za toe, kab bačyc′ ablìčča vaša ì dapoǔnìc′, čago ne stavala very vašaj?

11. А Сам Бог і Айцец наш і Гасподзь наш Ісус Хрыстос хай скіруе шлях наш да вас.

A Sam Bog ì Ajcec naš ì Gaspodz′ naš Ìsus Hrystos haj skìrue šlâh naš da vas.

12. А вас Гасподзь хай напоўніць любоўю ўзаемнай і да ўсіх, якою мы поўныя да вас,

A vas Gaspodz′ haj napoǔnìc′ lûboǔû ǔzaemnaj ì da ǔsìh, âkoû my poǔnyâ da vas,

13. каб умацаваць сэрцы нашыя беззаганнымі ў сьвятыні прад Богам і Айцом нашым у прышэсьце Госпада нашага Ісуса Хрыста з усімі сьвятымі Ягонымі. Амін.

kab umacavac′ sèrcy našyâ bezzagannymì ǔ s′vâtynì prad Bogam ì Ajcom našym u pryšès′ce Gospada našaga Ìsusa Hrysta z usìmì s′vâtymì Âgonymì. Amìn.

4 Кіраўнік

1. За гэтым, браты, просім і молім вас Ісусам Хрыстом, каб вы, прыняўшы ад нас, як трэба вам паводзіцца і дагаджаць Богу, у гэтым яшчэ большы посьпех займелі,

Za gètym, braty, prosìm ì molìm vas Ìsusam Hrystom, kab vy, prynâǔšy ad nas, âk trèba vam pavodzìcca ì dagadžac′ Bogu, u gètym âščè bol′šy pos′peh zajmelì,

2. бо вы ведаеце, якія мы далі вам запаведзі ад Госпада Ісуса.

bo vy vedaece, âkìâ my dalì vam zapavedzì ad Gospada Ìsusa.

3. Бо воля Божая ёсьць асьвячэньне вашае, каб вы ўстрымліваліся ад распусты;

Bo volâ Božaâ ës′c′ as′vâčèn′ne vašae, kab vy ǔstrymlìvalìsâ ad raspusty;

4. каб кожны з вас умеў захоўваць свой сасуд у сьвятасьці і гонары,

kab kožny z vas umeǔ zahoǔvac′ svoj sasud u s′vâtas′cì ì gonary,

5. а не ў запале пахацінства, як язычнікі, што ня ведаюць Бога;

a ne ǔ zapale pahacìnstva, âk âzyčnìkì, što nâ vedaûc′ Boga;

6. каб вы ні ў чым не паводзіліся з братам сваім супрацьзаконна і карысьліва: бо Гасподзь - мсьцівец за ўсё гэта, як і раней мы казалі вам і сьведчылі.

kab vy nì ǔ čym ne pavodzìlìsâ z bratam svaìm suprac′zakonna ì karys′lìva: bo Gaspodz′ - ms′cìvec za ǔsë gèta, âk ì ranej my kazalì vam ì s′vedčylì.

7. Бо паклікаў нас Бог не да нячысьціні, а да сьвятасьці.

Bo paklìkaǔ nas Bog ne da nâčys′cìnì, a da s′vâtas′cì.

8. А таму непакорлівы ёсьць непакорны не чалавеку, а Богу, Які і даў нам Духа Свайго Сьвятога.

A tamu nepakorlìvy ës′c′ nepakorny ne čalaveku, a Bogu, Âkì ì daǔ nam Duha Svajgo S′vâtoga.

9. Пра браталюбства ж няма патрэбы пісаць вам, бо вы самі навучаны Богам любіць адно аднаго,

Pra bratalûbstva ž nâma patrèby pìsac′ vam, bo vy samì navučany Bogam lûbìc′ adno adnago,

10. бо вы так і робіце з усімі братамі па ўсёй Македоніі. Молім вас, браты, яшчэ болей старацца

bo vy tak ì robìce z usìmì bratamì pa ǔsëj Makedonìì. Molìm vas, braty, âščè bolej staracca

11. і рупліва дбаць пра тое, каб жыць ціхмяна, рабіць сваю справу і працаваць сваімі рукамі, як мы наказвалі вам;

ì ruplìva dbac′ pra toe, kab žyc′ cìhmâna, rabìc′ svaû spravu ì pracavac′ svaìmì rukamì, âk my nakazvalì vam;

12. каб вы паводзіліся прыстойна перад чужымі і ні ў чым патрэбы ня мелі.

kab vy pavodzìlìsâ prystojna perad čužymì ì nì ǔ čym patrèby nâ melì.

13. Не хачу, браты, пакінуць вас у няведаньні пра памерлых, каб вы не маркоціліся, як іншыя, што ня маюць надзеі.

Ne haču, braty, pakìnuc′ vas u nâvedan′nì pra pamerlyh, kab vy ne markocìlìsâ, âk ìnšyâ, što nâ maûc′ nadzeì.

14. Бо калі мы верым, што Ісус памёр і ўваскрэс, дык і памерлых у Ісусе Бог прывядзе зь Ім.

Bo kalì my verym, što Ìsus pamër ì ǔvaskrès, dyk ì pamerlyh u Ìsuse Bog pryvâdze z′ Ìm.

15. Бо гэта кажам вам словам Гасподнім, што мы, жывыя, што засталіся да прышэсьця Гасподняга, не папярэдзім памерлых;

Bo gèta kažam vam slovam Gaspodnìm, što my, žyvyâ, što zastalìsâ da pryšès′câ Gaspodnâga, ne papârèdzìm pamerlyh;

16. бо Сам Гасподзь пры абвяшчэньні, пры голасе арханёла і трубе Божай, сыдзе зь неба, і мёртвыя ў Хрысьце ўваскрэснуць раней;

bo Sam Gaspodz′ pry abvâščèn′nì, pry golase arhanëla ì trube Božaj, sydze z′ neba, ì mërtvyâ ǔ Hrys′ce ǔvaskrèsnuc′ ranej;

17. потым мы, хто застанецца жывы, разам зь імі ўзятыя будзем на воблакі на сустрэчу з Госпадам у паветры, і так вечна з Госпадам будзем.

potym my, hto zastanecca žyvy, razam z′ ìmì ǔzâtyâ budzem na voblakì na sustrèču z Gospadam u pavetry, ì tak večna z Gospadam budzem.

18. Дык вось, суцяшайце адно аднаго гэтымі словамі.

Dyk vos′, sucâšajce adno adnago gètymì slovamì.

5 Кіраўнік

1. А пра часы і часіны няма патрэбы пісаць вам, браты,

A pra časy ì časìny nâma patrèby pìsac′ vam, braty,

2. бо самі вы дакладна ведаеце, што дзень Гасподні так прыйдзе, як злодзей уначы.

bo samì vy dakladna vedaece, što dzen′ Gaspodnì tak pryjdze, âk zlodzej unačy.

3. Бо, калі будуць казаць: "мір і бясьпека", тады зьнянацку спасьцігне іх пагібель, як мука родамі спасьцігае цяжарную, і ня ўнікнуць.

Bo, kalì buduc′ kazac′: "mìr ì bâs′peka", tady z′nânacku spas′cìgne ìh pagìbel′, âk muka rodamì spas′cìgae câžarnuû, ì nâ ǔnìknuc′.

4. Але вы, браты, ня ў цемры, каб дзень застаў вас, як злодзей;

Ale vy, braty, nâ ǔ cemry, kab dzen′ zastaǔ vas, âk zlodzej;

5. бо ўсе вы - сыны сьвятла і сыны дня: мы - ня сыны ночы, ні цемры.

bo ǔse vy - syny s′vâtla ì syny dnâ: my - nâ syny nočy, nì cemry.

6. Дык вось, ня будзем спаць, як іншыя, а будзем чуваць і цьвярозіцца.

Dyk vos′, nâ budzem spac′, âk ìnšyâ, a budzem čuvac′ ì c′vârozìcca.

7. Бо, хто сьпіць, сьпіць уночы, і хто ўпіваецца, упіваецца ўночы.

Bo, hto s′pìc′, s′pìc′ unočy, ì hto ǔpìvaecca, upìvaecca ǔnočy.

8. Мы ж як сыны дня, будзем цьвярозіцца, апрануўшыся ў браню веры і любові і ў шалом надзеі на збавеньне,

My ž âk syny dnâ, budzem c′vârozìcca, apranuǔšysâ ǔ branû very ì lûbovì ì ǔ šalom nadzeì na zbaven′ne,

9. таму што Бог вызначыў нас не на гнеў, а на атрыманьне збавеньня праз Госпада нашага Ісуса Хрыста,

tamu što Bog vyznačyǔ nas ne na gneǔ, a na atryman′ne zbaven′nâ praz Gospada našaga Ìsusa Hrysta,

10. Які памёр за нас, каб мы, ці то чуваем, ці то сьпім, жылі разам зь Ім.

Âkì pamër za nas, kab my, cì to čuvaem, cì to s′pìm, žylì razam z′ Ìm.

11. Таму ўмаўляйце адно аднаго і навучайце адно аднаго, як вы і робіце.

Tamu ǔmaǔlâjce adno adnago ì navučajce adno adnago, âk vy ì robìce.

12. Просім жа вас, браты, паважаць тых, якія працуюць у вас, і якія пастаўлены над вамі ў Госпадзе, і якія на розум вас настаўляюць,

Prosìm ža vas, braty, pavažac′ tyh, âkìâ pracuûc′ u vas, ì âkìâ pastaǔleny nad vamì ǔ Gospadze, ì âkìâ na rozum vas nastaǔlâûc′,

13. і шанаваць іх пераважна зь любоўю за справу іхнюю; будзьце ў згодзе паміж сабою.

ì šanavac′ ìh peravažna z′ lûboǔû za spravu ìhnûû; budz′ce ǔ zgodze pamìž saboû.

14. Молім вас таксама, браты, настаўляйце на розум бясчынцаў, суцяшайце маладушных, падтрымлівайце слабых, будзьце цярплівыя з усімі.

Molìm vas taksama, braty, nastaǔlâjce na rozum bâsčyncaǔ, sucâšajce maladušnyh, padtrymlìvajce slabyh, budz′ce cârplìvyâ z usìmì.

15. Глядзеце, каб хто каму не плаціў злом за зло; а заўсёды шукайце дабра і адно аднаму і ўсім.

Glâdzece, kab hto kamu ne placìǔ zlom za zlo; a zaǔsëdy šukajce dabra ì adno adnamu ì ǔsìm.

16. Заўсёды радуйцеся.

Zaǔsëdy radujcesâ.

17. Бесьперастанку малецеся.

Bes′perastanku malecesâ.

18. За ўсё дзякуйце: бо такая за вас воля Божая ў Ісусе Хрысьце.

Za ǔsë dzâkujce: bo takaâ za vas volâ Božaâ ǔ Ìsuse Hrys′ce.

19. Духа не гасеце.

Duha ne gasece.

20. Прароцтваў не прыніжайце.

Praroctvaǔ ne prynìžajce.

21. Усё выпрабоўвайце, добрага трымайцеся.

Usë vypraboǔvajce, dobraga trymajcesâ.

22. Ухіляйцеся ад ліхаты ў любым яе выглядзе.

Uhìlâjcesâ ad lìhaty ǔ lûbym âe vyglâdze.

23. Сам жа Бог міру няхай асьвеціць вас ва ўсёй поўніцы, і ваш дух і душа і цела ва ўсёй цэласьці няхай захаваюцца без пахібы ў прышэсьце Госпада нашага Ісуса Хрыста.

Sam ža Bog mìru nâhaj as′vecìc′ vas va ǔsëj poǔnìcy, ì vaš duh ì duša ì cela va ǔsëj cèlas′cì nâhaj zahavaûcca bez pahìby ǔ pryšès′ce Gospada našaga Ìsusa Hrysta.

24. Верны Той, Хто заклікае вас, Які і зьдзейсьніць гэта.

Verny Toj, Hto zaklìkae vas, Âkì ì z′dzejs′nìc′ gèta.

25. Браты! малецеся за нас.

Braty! malecesâ za nas.

26. Вітайце ўсіх братоў цалаваньнем сьвятым.

Vìtajce ǔsìh bratoǔ calavan′nem s′vâtym.

27. Заклікаю вас Госпадам прачытаць гэта пасланьне ўсім сьвятым братам. Мілата Госпада нашага Ісуса Хрыста з вамі. Амін.

Zaklìkaû vas Gospadam pračytac′ gèta paslan′ne ǔsìm s′vâtym bratam. Mìlata Gospada našaga Ìsusa Hrysta z vamì. Amìn.

2-е Фессалоникийцам

2-e Fessalonikijcam

1 Кіраўнік

1. Павал і Сілуан і Цімафей - Фесаланіцкай Царкве ў Богу Айцы нашым і Госпадзе Ісусе Хрысьце:

Paval ì Sìluan ì Cìmafej - Fesalanìckaj Carkve ǔ Bogu Ajcy našym ì Gospadze Ìsuse Hrys′ce:

2. мілата вам і мір ад Бога Айца нашага і Госпада Ісуса Хрыста.

mìlata vam ì mìr ad Boga Ajca našaga ì Gospada Ìsusa Hrysta.

3. Заўсёды па справядлівасьці мы павінны дзякаваць Богу за вас, браты, бо ўзрастае вера вашая, і памнажаецца любоў кожнага адно да аднаго паміж усімі вамі.

Zaǔsëdy pa spravâdlìvas′cì my pavìnny dzâkavac′ Bogu za vas, braty, bo ǔzrastae vera vašaâ, ì pamnažaecca lûboǔ kožnaga adno da adnago pamìž usìmì vamì.

4. так што мы самі хвалімся вамі ў цэрквах Божых, цярплівасьцю вашай і вераю ва ўсіх ганеньнях і нягодах, якія вы пераносіце

tak što my samì hvalìmsâ vamì ǔ cèrkvah Božyh, cârplìvas′cû vašaj ì veraû va ǔsìh ganen′nâh ì nâgodah, âkìâ vy peranosìce

5. у доказ таго, што будзе справядлівы суд Божы, каб вам быць вартымі Царства Божага, дзеля якога вы і пакутуеце.

u dokaz tago, što budze spravâdlìvy sud Božy, kab vam byc′ vartymì Carstva Božaga, dzelâ âkoga vy ì pakutuece.

6. Бо праведна прад Богам - тым, хто вас зьневажае, плаціць смуткам,

Bo pravedna prad Bogam - tym, hto vas z′nevažae, placìc′ smutkam,

7. а вам, каго зьневажаюць, радасьцю разам з намі, у прышэсьце Госпада Ісуса зь неба, з анёламі моцы Ягонай,

a vam, kago z′nevažaûc′, radas′cû razam z namì, u pryšès′ce Gospada Ìsusa z′ neba, z anëlamì mocy Âgonaj,

8. у полымным вагні таго, хто помсьціцца тым, што не спазналі Бога і не ўпакорваюцца зьвеставаньню Госпада нашага Ісуса Хрыста,

u polymnym vagnì tago, hto poms′cìcca tym, što ne spaznalì Boga ì ne ǔpakorvaûcca z′vestavan′nû Gospada našaga Ìsusa Hrysta,

9. якія прымуць кару, вечную пагібель ад імя Госпада і ад славы магутнасьці Ягонай,

âkìâ prymuc′ karu, večnuû pagìbel′ ad ìmâ Gospada ì ad slavy magutnas′cì Âgonaj,

10. калі Ён прыйдзе праславіцца ў сьвятых Сваіх і зьявіцца дзівосным у дзень той усім вернікам, бо вы паверылі нашаму сьведчаньню.

kalì Ën pryjdze praslavìcca ǔ s′vâtyh Svaìh ì z′âvìcca dzìvosnym u dzen′ toj usìm vernìkam, bo vy paverylì našamu s′vedčan′nû.

11. На тое і молімся заўсёды за вас, каб Бог наш зрабіў вас вартымі пакліканьня і ўчыніў усякую добрую ласку даброці і справу веры ў моцы.

Na toe ì molìmsâ zaǔsëdy za vas, kab Bog naš zrabìǔ vas vartymì paklìkan′nâ ì ǔčynìǔ usâkuû dobruû lasku dabrocì ì spravu very ǔ mocy.

12. Няхай праславіцца імя Госпада нашага Ісуса Хрыста ў вас, і вы ў Ім, па мілаце Бога нашага і Госпада Ісуса Хрыста.

Nâhaj praslavìcca ìmâ Gospada našaga Ìsusa Hrysta ǔ vas, ì vy ǔ Ìm, pa mìlace Boga našaga ì Gospada Ìsusa Hrysta.

2 Кіраўнік

1. Молім вас, браты, за прышэсьце Госпада нашага Ісуса Хрыста, за нашу сустрэчу зь Ім,

Molìm vas, braty, za pryšès′ce Gospada našaga Ìsusa Hrysta, za našu sustrèču z′ Ìm,

2. не сьпяшацца пахіснуцца ў розуме і бянтэжыцца ні ад духа, ні ад слова, ні ад пасланьня, нібыта намі (пасланага), быццам ужо настаў дзень Хрыстовы.

ne s′pâšacca pahìsnucca ǔ rozume ì bântèžycca nì ad duha, nì ad slova, nì ad paslan′nâ, nìbyta namì (paslanaga), byccam užo nastaǔ dzen′ Hrystovy.

3. Хай не ашукае вас ніхто ніяк: бо дзень той ня прыйдзе, пакуль ня прыйдзе раней адступленьне і не адкрыецца чалавек грэху, сын пагібелі,

Haj ne ašukae vas nìhto nìâk: bo dzen′ toj nâ pryjdze, pakul′ nâ pryjdze ranej adstuplen′ne ì ne adkryecca čalavek grèhu, syn pagìbelì,

4. які супрацівіцца і выстаўляецца вышэй за ўсё, што называецца Богам ці сьвятыняю, так што ў храме Божым сядзе ён, як Бог, выдаючы сябе за Бога.

âkì supracìvìcca ì vystaǔlâecca vyšèj za ǔsë, što nazyvaecca Bogam cì s′vâtynâû, tak što ǔ hrame Božym sâdze ën, âk Bog, vydaûčy sâbe za Boga.

5. Ці ж не памятаеце, як я, яшчэ калі быў у вас, казаў вам пра гэта?

Cì ž ne pamâtaece, âk â, âščè kalì byǔ u vas, kazaǔ vam pra gèta?

6. І цяпер вы ведаеце, што не дазваляе адкрыцца яму ў сваім часе.

Ì câper vy vedaece, što ne dazvalâe adkrycca âmu ǔ svaìm čase.

7. Бо таямніца беззаконьня ўжо ў дзеяньні; толькі ня зьдзейсьніцца да таго часу, пакуль ня будзе ўзяты з асяродзьдзя той, хто трымае цяпер, -

Bo taâmnìca bezzakon′nâ ǔžo ǔ dzeân′nì; tol′kì nâ z′dzejs′nìcca da tago času, pakul′ nâ budze ǔzâty z asârodz′dzâ toj, hto trymae câper, -

8. і тады адкрыецца беззаконьнік, якога Гасподзь Ісус заб'е духам вуснаў Сваіх і зьнішчыць зьяўленьнем прышэсьця Свайго,

ì tady adkryecca bezzakon′nìk, âkoga Gaspodz′ Ìsus zab'e duham vusnaǔ Svaìh ì z′nìščyc′ z′âǔlen′nem pryšès′câ Svajgo,

9. таго, прышэсьце якога, пасьля дзеяньня сатаны, будзе з усякаю сілаю і азнакамі і цудамі фальшывымі,

tago, pryšès′ce âkoga, pas′lâ dzeân′nâ satany, budze z usâkaû sìlaû ì aznakamì ì cudamì fal′šyvymì,

10. і з усякім няправедным ашуканствам тых, якія гінуць за тое, што яны не прынялі любові ісьціны дзеля свайго збавеньня.

ì z usâkìm nâpravednym ašukanstvam tyh, âkìâ gìnuc′ za toe, što âny ne prynâlì lûbovì ìs′cìny dzelâ svajgo zbaven′nâ.

11. І за гэта пашле ім Бог дзеяньне аблуды, так што яны будуць верыць хлусьні,

Ì za gèta pašle ìm Bog dzeân′ne abludy, tak što âny buduc′ veryc′ hlus′nì,

12. хай будуць асуджаны ўсе тыя, што ня верылі ісьціне, а ўпадабалі няпраўду.

haj buduc′ asudžany ǔse tyâ, što nâ verylì ìs′cìne, a ǔpadabalì nâpraǔdu.

13. А мы заўсёды павінны дзякаваць Богу за вас, любасныя Богу браты, што Бог ад пачатку, праз асьвячэньне Духа і веру ісьціне, выбраў вас на ратаваньне,

A my zaǔsëdy pavìnny dzâkavac′ Bogu za vas, lûbasnyâ Bogu braty, što Bog ad pačatku, praz as′vâčèn′ne Duha ì veru ìs′cìne, vybraǔ vas na ratavan′ne,

14. да якога і паклікаў вас зьвеставаньнем нашым, дзеля дасягненьня славы Госпада нашага Ісуса Хрыста.

da âkoga ì paklìkaǔ vas z′vestavan′nem našym, dzelâ dasâgnen′nâ slavy Gospada našaga Ìsusa Hrysta.

15. Дык вось, браты, стойце і трымайце паданьні, якім вы навучаны або словам, або пасланьнем нашым.

Dyk vos′, braty, stojce ì trymajce padan′nì, âkìm vy navučany abo slovam, abo paslan′nem našym.

16. А Сам Гасподзь наш Ісус Хрыстос і Бог і Айцец наш, Які палюбіў нас і даў уцеху вечную і надзею добрую ў мілаце,

A Sam Gaspodz′ naš Ìsus Hrystos ì Bog ì Ajcec naš, Âkì palûbìǔ nas ì daǔ ucehu večnuû ì nadzeû dobruû ǔ mìlace,

17. няхай суцешыць вашыя сэрцы і ўмацуе вас у кожным слове і справе добрай.

nâhaj sucešyc′ vašyâ sèrcy ì ǔmacue vas u kožnym slove ì sprave dobraj.

3 Кіраўнік

1. Дык вось, малецеся за нас, браты, каб слова Гасподняе шырылася і праслаўлялася, як і ў вас,

Dyk vos′, malecesâ za nas, braty, kab slova Gaspodnâe šyrylasâ ì praslaǔlâlasâ, âk ì ǔ vas,

2. і каб нам пазбыцца падступных і ліхіх людзей; бо не ва ўсіх вера.

ì kab nam pazbycca padstupnyh ì lìhìh lûdzej; bo ne va ǔsìh vera.

3. Але верны Гасподзь, Які ўмацуе вас і аслоніць ад ліхадзея.

Ale verny Gaspodz′, Âkì ǔmacue vas ì aslonìc′ ad lìhadzeâ.

4. Мы пэўныя за вас у Госпадзе, што вы выконваеце і будзеце выконваць тое, што мы вам наказваем.

My pèǔnyâ za vas u Gospadze, što vy vykonvaece ì budzece vykonvac′ toe, što my vam nakazvaem.

5. А Гасподзь хай скіруе сэрцы вашыя ў любоў Божую і ў цярплівасьць Хрыстовую.

A Gaspodz′ haj skìrue sèrcy vašyâ ǔ lûboǔ Božuû ì ǔ cârplìvas′c′ Hrystovuû.

6. А наказваем вам, браты, імем Госпада нашага Ісуса Хрыста, цурацца кожнага брата, які жыве гультаём, а не паводле паданьня, якое прынялі ад нас,

A nakazvaem vam, braty, ìmem Gospada našaga Ìsusa Hrysta, curacca kožnaga brata, âkì žyve gul′taëm, a ne pavodle padan′nâ, âkoe prynâlì ad nas,

7. бо вы самі ведаеце, як павінны вы пераймаць нас; бо мы не гультаявалі ў вас,

bo vy samì vedaece, âk pavìnny vy perajmac′ nas; bo my ne gul′taâvalì ǔ vas,

8. ні ў кога ня елі хлеба дарма, а займаліся працай і рабілі ноч і дзень, каб ня стацца цяжарам каму-небудзь з вас,

nì ǔ koga nâ elì hleba darma, a zajmalìsâ pracaj ì rabìlì noč ì dzen′, kab nâ stacca câžaram kamu-nebudz′ z vas,

9. не таму, каб мы ня мелі ўлады, а каб сябе саміх даць вам у прыклад на перайманьне нас.

ne tamu, kab my nâ melì ǔlady, a kab sâbe samìh dac′ vam u pryklad na perajman′ne nas.

10. Бо, калі мы былі ў вас, дык наказвалі вам вось што: калі хто ня хоча працаваць, той і ня еж.

Bo, kalì my bylì ǔ vas, dyk nakazvalì vam vos′ što: kalì hto nâ hoča pracavac′, toj ì nâ ež.

11. Але чуем, што некаторыя ў вас жывуць гультаямі, нічога ня робяць, а хітра абыходзяцца;

Ale čuem, što nekatoryâ ǔ vas žyvuc′ gul′taâmì, nìčoga nâ robâc′, a hìtra abyhodzâcca;

12. такіх умаўляем і пераконваем Госпадам нашым Ісусам Хрыстом, каб яны, моўчкі працуючы, елі свой хлеб.

takìh umaǔlâem ì perakonvaem Gospadam našym Ìsusam Hrystom, kab âny, moǔčkì pracuûčy, elì svoj hleb.

13. А вы, браты, ня падайце духам, робячы дабро.

A vy, braty, nâ padajce duham, robâčy dabro.

14. Калі ж хто не паслухае слова нашага ў гэтым пасланьні, таго майце на прыкмеце і не вадзецеся зь ім, каб даць яму сораму;

Kalì ž hto ne pasluhae slova našaga ǔ gètym paslan′nì, tago majce na prykmece ì ne vadzecesâ z′ ìm, kab dac′ âmu soramu;

15. але ня лічэце яго за ворага, а стаўце на розум, як брата.

ale nâ lìčèce âgo za voraga, a staǔce na rozum, âk brata.

16. А Сам Гасподзь міру няхай дасьць вам мір заўсёды ва ўсім; Гасподзь з усімі вамі!

A Sam Gaspodz′ mìru nâhaj das′c′ vam mìr zaǔsëdy va ǔsìm; Gaspodz′ z usìmì vamì!

17. Прывітаньне маёю рукою Паўлаваю, што служыць знакам у кожным пасланьні; пішу я так:

Pryvìtan′ne maëû rukoû Paǔlavaû, što služyc′ znakam u kožnym paslan′nì; pìšu â tak:

18. мілата Госпада нашага Ісуса Хрыста з усімі вамі. Амін.

mìlata Gospada našaga Ìsusa Hrysta z usìmì vamì. Amìn.

1 ЦІМАФЕЯ

1 CÌMAFEÂ

1 Кіраўнік

1. Павал, апостал Ісуса Хрыста, наказам Бога, Збаўцы нашага, і Госпада Ісуса Хрыста, надзеі нашае,

Paval, apostal Ìsusa Hrysta, nakazam Boga, Zbaǔcy našaga, ì Gospada Ìsusa Hrysta, nadzeì našae,

2. Цімафею, шчыраму сыну ў веры: мілата, міласэрнасьць, мір ад Бога, Айца нашага, і Хрыста Ісуса, Госпада нашага.

Cìmafeû, ščyramu synu ǔ very: mìlata, mìlasèrnas′c′, mìr ad Boga, Ajca našaga, ì Hrysta Ìsusa, Gospada našaga.

3. Адыходзячы ў Македонію, я прасіў цябе застацца ў Эфэсе, і ўмаўляць некаторых, каб яны ня вучылі іншаму

Adyhodzâčy ǔ Makedonìû, â prasìǔ câbe zastacca ǔ Èfèse, ì ǔmaǔlâc′ nekatoryh, kab âny nâ vučylì ìnšamu

4. і не займаліся байкамі і радаводамі бясконцымі, якія спараджаюць болей спрэчкі, чым Божае настаўленьне ў веры.

ì ne zajmalìsâ bajkamì ì radavodamì bâskoncymì, âkìâ sparadžaûc′ bolej sprèčkì, čym Božae nastaǔlen′ne ǔ very.

5. А мэта ўмаўленьня ёсьць любоў ад чыстага сэрца і добрага сумленьня і некрывадушнай веры,

A mèta ǔmaǔlen′nâ ës′c′ lûboǔ ad čystaga sèrca ì dobraga sumlen′nâ ì nekryvadušnaj very,

6. адступіўшыся ад чаго, некаторыя ўхіліліся ў пустаслоўе,

adstupìǔšysâ ad čago, nekatoryâ ǔhìlìlìsâ ǔ pustasloǔe,

7. хочучы быць настаўнікамі закона, але не разумеючы ні таго, пра што гавораць, ні таго, што сьцьвярджаюць.

hočučy byc′ nastaǔnìkamì zakona, ale ne razumeûčy nì tago, pra što gavorac′, nì tago, što s′c′vârdžaûc′.

8. А мы ведаем, што закон добры, калі хто законна карыстаецца ім,

A my vedaem, što zakon dobry, kalì hto zakonna karystaecca ìm,

9. ведаючы, што закон пакладзены ня праведніку, а беззаконным і непакорлівым, бязбожным і грэшным, распусным і апаганеным, паглумнікам бацькі і маці, душагубам,

vedaûčy, što zakon pakladzeny nâ pravednìku, a bezzakonnym ì nepakorlìvym, bâzbožnym ì grèšnym, raspusnym ì apaganenym, paglumnìkam bac′kì ì macì, dušagubam,

10. блудадзеям, мужаложцам (чалавеказьдзірцам, паклёпнікам, скаталожцам), хлусам, крывапрысяжцам, і ўсяму, што супроць здаровага вучэньня,

bludadzeâm, mužaložcam (čalavekaz′dzìrcam, paklëpnìkam, skataložcam), hlusam, kryvaprysâžcam, ì ǔsâmu, što suproc′ zdarovaga vučèn′nâ,

11. згодна са слаўным Дабравесьцем дабрашчаснага Бога, якое мне даверана.

zgodna sa slaǔnym Dabraves′cem dabraščasnaga Boga, âkoe mne daverana.

12. Дзякую Таму, Хто даў мне сілу, Хрысту Ісусу Госпаду нашаму, што Ён прызнаў мяне верным, прызначыўшы на служэньне,

Dzâkuû Tamu, Hto daǔ mne sìlu, Hrystu Ìsusu Gospadu našamu, što Ën pryznaǔ mâne vernym, pryznačyǔšy na služèn′ne,

13. мяне, які раней быў кляцьбіт і ганіцель і крыўдзіцель, але памілаваны, бо рабіў так ад няведаньня, у няверстве;

mâne, âkì ranej byǔ klâc′bìt ì ganìcel′ ì kryǔdzìcel′, ale pamìlavany, bo rabìǔ tak ad nâvedan′nâ, u nâverstve;

14. а мілата Госпада нашага (Ісуса Хрыста) выявілася ўва мне багата зь вераю і любоўю ў Хрысьце Ісусе.

a mìlata Gospada našaga (Ìsusa Hrysta) vyâvìlasâ ǔva mne bagata z′ veraû ì lûboǔû ǔ Hrys′ce Ìsuse.

15. Слушнае і ўсякага прыняцьця вартае слова, што Хрыстос Ісус прыйшоў у сьвет уратаваць грэшнікаў, сярод якіх я першы.

Slušnae ì ǔsâkaga prynâc′câ vartae slova, što Hrystos Ìsus pryjšoǔ u s′vet uratavac′ grèšnìkaǔ, sârod âkìh â peršy.

16. Але на тое я і памілаваны, каб Ісус Хрыстос ува мне першым паказаў усю доўгую цярплівасьць, у прыклад тым, якія будуць верыць у Яго дзеля жыцьця вечнага.

Ale na toe â ì pamìlavany, kab Ìsus Hrystos uva mne peršym pakazaǔ usû doǔguû cârplìvas′c′, u pryklad tym, âkìâ buduc′ veryc′ u Âgo dzelâ žyc′câ večnaga.

17. А Цару жыцьця нятленнаму, нябачнаму, адзінаму мудраму Богу гонар і слава на векі вякоў. Амін.

A Caru žyc′câ nâtlennamu, nâbačnamu, adzìnamu mudramu Bogu gonar ì slava na vekì vâkoǔ. Amìn.

18. Давяраю табе, сыне мой Цімафею, згодна з ранейшымі пра цябе прароцтвамі, такі наказ, каб ты змагаўся згодна зь імі як добры воін,

Davâraû tabe, syne moj Cìmafeû, zgodna z ranejšymì pra câbe praroctvamì, takì nakaz, kab ty zmagaǔsâ zgodna z′ ìmì âk dobry voìn,

19. маючы веру і добрае сумленьне, адкінуўшы якое, некаторыя адпалі ад веры;

maûčy veru ì dobrae sumlen′ne, adkìnuǔšy âkoe, nekatoryâ adpalì ad very;

20. такія Іменей і Аляксандр, якіх я аддаў сатане, каб яны навучыліся ня блюзьнерыць.

takìâ Ìmenej ì Alâksandr, âkìh â addaǔ satane, kab âny navučylìsâ nâ blûz′neryc′.

2 Кіраўнік

1. І вось, перш-наперш прашу ўзносіць малітвы, прашэньні, маленьні, падзякаваньні за ўсіх людзей,

Ì vos′, perš-naperš prašu ǔznosìc′ malìtvy, prašèn′nì, malen′nì, padzâkavan′nì za ǔsìh lûdzej,

2. за цароў і за ўсіх уладцаў, каб нам весьці жыцьцё ціхае і маўклівае ў богабаязнай пабожнасьці і чысьціні;

za caroǔ ì za ǔsìh uladcaǔ, kab nam ves′cì žyc′cë cìhae ì maǔklìvae ǔ bogabaâznaj pabožnas′cì ì čys′cìnì;

3. бо гэта добра і даспадобы Збаўцу нашаму Богу,

bo gèta dobra ì daspadoby Zbaǔcu našamu Bogu,

4. Які хоча, каб усе людзі ўратаваліся і дасягнулі спазнаньня ісьціны.

Âkì hoča, kab use lûdzì ǔratavalìsâ ì dasâgnulì spaznan′nâ ìs′cìny.

5. Бо адзіны Бог, адзіны і пасрэднік паміж Богам і людзьмі, Чалавек Хрыстос Ісус,

Bo adzìny Bog, adzìny ì pasrèdnìk pamìž Bogam ì lûdz′mì, Čalavek Hrystos Ìsus,

6. Які аддаў Сябе на адкупленьне ўсіх: такое было ў свой час сьведчаньне,

Âkì addaǔ Sâbe na adkuplen′ne ǔsìh: takoe bylo ǔ svoj čas s′vedčan′ne,

7. дзеля якога я пастаўлены прапаведнікам і апосталам - праўду кажу ў Хрысьце, не маню, - настаўнікам язычнікаў у веры і праўдзе.

dzelâ âkoga â pastaǔleny prapavednìkam ì apostalam - praǔdu kažu ǔ Hrys′ce, ne manû, - nastaǔnìkam âzyčnìkaǔ u very ì praǔdze.

8. І вось жадаю, каб на ўсякім месцы казалі малітвы мужчыны, узносячы чыстыя рукі бяз гневу і сумненьня;

Ì vos′ žadaû, kab na ǔsâkìm mescy kazalì malìtvy mužčyny, uznosâčy čystyâ rukì bâz gnevu ì sumnen′nâ;

9. каб гэтак сама і жанчыны, у прыстойнай вопратцы, сарамяжліва і цнатліва, упрыгожвалі сябе не заплятаньнем валасоў, ні золатам, ні жэмчугам, ні каляровымі строямі,

kab gètak sama ì žančyny, u prystojnaj vopratcy, saramâžlìva ì cnatlìva, uprygožvalì sâbe ne zaplâtan′nem valasoǔ, nì zolatam, nì žèmčugam, nì kalârovymì stroâmì,

10. а добрымі справамі, як прыстойна жанчынам, што прысьвячаюць сябе пабожнасьці.

a dobrymì spravamì, âk prystojna žančynam, što prys′vâčaûc′ sâbe pabožnas′cì.

11. Жанчына хай вучыцца маўкліва, у вялікай пакоры;

Žančyna haj vučycca maǔklìva, u vâlìkaj pakory;

12. а вучыць жанчыне не дазваляю, ні верхаводзіць над мужчынам, а быць у маўклівасьці.

a vučyc′ žančyne ne dazvalâû, nì verhavodzìc′ nad mužčynam, a byc′ u maǔklìvas′cì.

13. Бо раней створаны Адам, а потым Ева;

Bo ranej stvorany Adam, a potym Eva;

14. і не Адам зваблены, а жонка, звабіўшыся, пераступіла закон;

ì ne Adam zvableny, a žonka, zvabìǔšysâ, perastupìla zakon;

15. аднак жа ўратуецца празь дзетародства, калі застанецца ў веры і любові і ў сьвятасьці з цнотаю.

adnak ža ǔratuecca praz′ dzetarodstva, kalì zastanecca ǔ very ì lûbovì ì ǔ s′vâtas′cì z cnotaû.

3 Кіраўнік

1. Слушнае слова: калі хто япіскапства жадае, добрае справы жадае.

Slušnae slova: kalì hto âpìskapstva žadae, dobrae spravy žadae.

2. А япіскап павінен быць беззаганны, адной жонкі муж, цьвярозы, цнатлівы, богабаязны, сумленны, гасьцінны да вандроўнікаў, здатны вучыць,

A âpìskap pavìnen byc′ bezzaganny, adnoj žonkì muž, c′vârozy, cnatlìvy, bogabaâzny, sumlenny, gas′cìnny da vandroǔnìkaǔ, zdatny vučyc′,

3. ня п'яніца, не звадыяш, не сварлівец, не карысьлівец, а ціхі, згодалюбны, не срэбралюбец,

nâ p'ânìca, ne zvadyâš, ne svarlìvec, ne karys′lìvec, a cìhì, zgodalûbny, ne srèbralûbec,

4. павінен добра кіраваць домам сваім, дзяцей трымаць у паслушэнстве з усёй сумленнасьцю;

pavìnen dobra kìravac′ domam svaìm, dzâcej trymac′ u paslušènstve z usëj sumlennas′cû;

5. бо хто ня ўмее кіраваць сваім домам, той ці ж будзе рупіцца пра Царкву Божую?

bo hto nâ ǔmee kìravac′ svaìm domam, toj cì ž budze rupìcca pra Carkvu Božuû?

6. не павінен быць з нованавернутых, каб не заганарыўся і не падупаў асудзе разам з д'яблам.

ne pavìnen byc′ z novanavernutyh, kab ne zaganaryǔsâ ì ne padupaǔ asudze razam z d'âblam.

7. Трэба яму таксама мець добрае сьведчаньне ад чужых, каб унікнуць нараканьняў і цянётаў д'ябальскіх.

Trèba âmu taksama mec′ dobrae s′vedčan′ne ad čužyh, kab unìknuc′ narakan′nâǔ ì cânëtaǔ d'âbal′skìh.

8. Дыяканы таксама павінны быць сумленныя, ня двухязыкія, непацяглівыя да віна, не карысьлівыя,

Dyâkany taksama pavìnny byc′ sumlennyâ, nâ dvuhâzykìâ, nepacâglìvyâ da vìna, ne karys′lìvyâ,

9. павінны захоўваць таемнасьць веры ў чыстым сумленьні,

pavìnny zahoǔvac′ taemnas′c′ very ǔ čystym sumlen′nì,

10. і такіх трэба загадзя выпрабоўваць, потым, калі беззаганныя, дапускаць да служэньня.

ì takìh trèba zagadzâ vypraboǔvac′, potym, kalì bezzagannyâ, dapuskac′ da služèn′nâ.

11. Гэтак сама і жонкі іхнія павінны быць сумленныя, не паклёпніцы, цьвярозыя, верныя ва ўсім.

Gètak sama ì žonkì ìhnìâ pavìnny byc′ sumlennyâ, ne paklëpnìcy, c′vârozyâ, vernyâ va ǔsìm.

12. Дыякан павінен быць адной жонкі мужам, добра кіраваць дзецьмі і домам сваім;

Dyâkan pavìnen byc′ adnoj žonkì mužam, dobra kìravac′ dzec′mì ì domam svaìm;

13. бо тыя, што служылі добра, рыхтуюць сабе найвышэйшую ступень і вялікую адвагу ў веры ў Хрыста Ісуса.

bo tyâ, što služylì dobra, ryhtuûc′ sabe najvyšèjšuû stupen′ ì vâlìkuû advagu ǔ very ǔ Hrysta Ìsusa.

14. Гэта табе пішу, спадзяючыся неўзабаве прыйсьці да цябе,

Gèta tabe pìšu, spadzâûčysâ neǔzabave pryjs′cì da câbe,

15. каб, калі запазьнюся, ты ведаў, як трэба паводзіцца ў доме Божым, які ёсьць Царква Бога жывога, стоўп і аснова ісьціны.

kab, kalì zapaz′nûsâ, ty vedaǔ, âk trèba pavodzìcca ǔ dome Božym, âkì ës′c′ Carkva Boga žyvoga, stoǔp ì asnova ìs′cìny.

16. І, прызнана ўсімі - вялікая ёсьць пабожнасьці таямніца: Бог зьявіўся ў плоці, апраўдаў Сябе ў Духу, паказаў Сябе анёлам, прапаведаны ў народах, прыняты вераю ў сьвеце, узьнёсься ў славе.

Ì, pryznana ǔsìmì - vâlìkaâ ës′c′ pabožnas′cì taâmnìca: Bog z′âvìǔsâ ǔ plocì, apraǔdaǔ Sâbe ǔ Duhu, pakazaǔ Sâbe anëlam, prapavedany ǔ narodah, prynâty veraû ǔ s′vece, uz′nës′sâ ǔ slave.

4 Кіраўнік

1. Дух жа ясна кажа, што апошнім часам адступяцца некаторыя ад веры, слухаючы духаў спакусьнікаў і вучэньняў дэманскіх,

Duh ža âsna kaža, što apošnìm časam adstupâcca nekatoryâ ad very, sluhaûčy duhaǔ spakus′nìkaǔ ì vučèn′nâǔ dèmanskìh,

2. праз крывадушнасьць ашуканцаў, што спалілі сумленьне сваё,

praz kryvadušnas′c′ ašukancaǔ, što spalìlì sumlen′ne svaë,

3. якія забараняюць браць шлюб і есьці тое, што Бог стварыў, каб веруючыя і тыя, што ўведалі ісьціну, елі з падзякаю.

âkìâ zabaranâûc′ brac′ šlûb ì es′cì toe, što Bog stvaryǔ, kab veruûčyâ ì tyâ, što ǔvedalì ìs′cìnu, elì z padzâkaû.

4. Бо кожнае стварэньне Божае - добрасьць, і нішто ня можа асуджацца, калі прымаецца з падзякаваньнем,

Bo kožnae stvarèn′ne Božae - dobras′c′, ì nìšto nâ moža asudžacca, kalì prymaecca z padzâkavan′nem,

5. бо асьвячаецца словам Божым і малітваю.

bo as′vâčaecca slovam Božym ì malìtvaû.

6. Унушаючы гэта братам, будзеш добры слуга Ісуса Хрыста, кормлены словамі веры і добрым вучэньнем, якому ты пасьледаваў.

Unušaûčy gèta bratam, budzeš dobry sluga Ìsusa Hrysta, kormleny slovamì very ì dobrym vučèn′nem, âkomu ty pas′ledavaǔ.

7. А недарэчных і бабскіх баек цурайся, а ўдасканальвай сябе ў пабожнасьці;

A nedarèčnyh ì babskìh baek curajsâ, a ǔdaskanal′vaj sâbe ǔ pabožnas′cì;

8. бо цялеснае практыкаваньне мала карысьці дае, а пабожнасьць на ўсё прыдатная, бо мае заруку жыцьця цяперашняга і будучага.

bo câlesnae praktykavan′ne mala karys′cì dae, a pabožnas′c′ na ǔsë prydatnaâ, bo mae zaruku žyc′câ câperašnâga ì budučaga.

9. Слова гэта слушнае і ўсякага даверу вартае.

Slova gèta slušnae ì ǔsâkaga daveru vartae.

10. Бо мы на тое і працуем і паганьбеньне церпім, што надзею маем на Бога жывога, Які ёсьць Збаўца ўсіх людзей, а найперш веруючых.

Bo my na toe ì pracuem ì pagan′ben′ne cerpìm, što nadzeû maem na Boga žyvoga, Âkì ës′c′ Zbaǔca ǔsìh lûdzej, a najperš veruûčyh.

11. Прапаведуй гэта і вучы.

Prapaveduj gèta ì vučy.

12. Ніхто хай не пагарджае маладосьцю тваёю; але будзь узорам веруючым у слове, у жыцьці, у любові, у духу, у веры, у чысьціні.

Nìhto haj ne pagardžae malados′cû tvaëû; ale budz′ uzoram veruûčym u slove, u žyc′cì, u lûbovì, u duhu, u very, u čys′cìnì.

13. Пакуль ня прыйду, займайся чытаньнем, настаўленьнем, вучэньнем.

Pakul′ nâ pryjdu, zajmajsâ čytan′nem, nastaǔlen′nem, vučèn′nem.

14. Не заняхайвай добраснага ў табе дару, які дадзены табе паводле прароцтва з ускладаньнем рук сьвятарства.

Ne zanâhajvaj dobrasnaga ǔ tabe daru, âkì dadzeny tabe pavodle praroctva z uskladan′nem ruk s′vâtarstva.

15. Пра гэта турбуйся, гэтага не занядбай, каб посьпех твой усім быў відавочны.

Pra gèta turbujsâ, gètaga ne zanâdbaj, kab pos′peh tvoj usìm byǔ vìdavočny.

16. Пранікай у сябе і ў вучэньне, займайся гэтым пастаянна; бо, так паводзячыся, і сябе ўратуеш і слухачоў тваіх.

Pranìkaj u sâbe ì ǔ vučèn′ne, zajmajsâ gètym pastaânna; bo, tak pavodzâčysâ, ì sâbe ǔratueš ì sluhačoǔ tvaìh.

5 Кіраўнік

1. Старца не дакарай, а ўмаўляй, як бацьку; малодшых, як братоў;

Starca ne dakaraj, a ǔmaǔlâj, âk bac′ku; malodšyh, âk bratoǔ;

2. старых жанчын, як маці; маладых, як сёстраў, з поўнаю чысьцінёю.

staryh žančyn, âk macì; maladyh, âk sëstraǔ, z poǔnaû čys′cìnëû.

3. Удоваў шануй, сапраўдных удоваў.

Udovaǔ šanuj, sapraǔdnyh udovaǔ.

4. Калі ж якая ўдава мае дзяцей альбо ўнукаў, дык яны перш няхай вучацца шанаваць сваю сям'ю і аддзячвацца бацькам, бо гэта даспадобы Богу.

Kalì ž âkaâ ǔdava mae dzâcej al′bo ǔnukaǔ, dyk âny perš nâhaj vučacca šanavac′ svaû sâm'û ì addzâčvacca bac′kam, bo gèta daspadoby Bogu.

5. Сапраўдная ўдава і адзінокая няхай спадзяецца на Бога і трывае ў маленьнях і малітвах дзень і ноч;

Sapraǔdnaâ ǔdava ì adzìnokaâ nâhaj spadzâecca na Boga ì tryvae ǔ malen′nâh ì malìtvah dzen′ ì noč;

6. а юрлівая раскошніца жывою памерла.

a ûrlìvaâ raskošnìca žyvoû pamerla.

7. І гэта ўмаўляй ім, каб былі беззаганныя.

Ì gèta ǔmaǔlâj ìm, kab bylì bezzagannyâ.

8. Калі ж хто пра сваіх і асабліва пра хатніх ня дбае, той выракся веры і горшы за нявернага.

Kalì ž hto pra svaìh ì asablìva pra hatnìh nâ dbae, toj vyraksâ very ì goršy za nâvernaga.

9. Удава ж няхай выбіраецца ня менш як шасьцідзесяцігадовая, якая была жонкаю аднаго мужа,

Udava ž nâhaj vybìraecca nâ menš âk šas′cìdzesâcìgadovaâ, âkaâ byla žonkaû adnago muža,

10. вядомая добрымі ўчынкамі, калі яна выгадавала дзяцей, прымала гасьцінна дарожнікаў, умывала ногі сьвятым, пасабляла гаротнікам і была старанная ў кожнай добрай справе.

vâdomaâ dobrymì ǔčynkamì, kalì âna vygadavala dzâcej, prymala gas′cìnna darožnìkaǔ, umyvala nogì s′vâtym, pasablâla garotnìkam ì byla starannaâ ǔ kožnaj dobraj sprave.

11. А маладых удоваў ня прымай, бо яны, калі ўпадаюць у раскошу насуперак Хрысту, хочуць замуж;

A maladyh udovaǔ nâ prymaj, bo âny, kalì ǔpadaûc′ u raskošu nasuperak Hrystu, hočuc′ zamuž;

12. яны падпадаюць асуджэньню, бо адкінулі ранейшую веру;

âny padpadaûc′ asudžèn′nû, bo adkìnulì ranejšuû veru;

13. пры тым жа яны, не працуючы, прызвычайваюцца хадзіць па дамах і бываюць ня толькі гультайкі, але і пляткаркі, і цікаўныя, і гавораць, чаго ня сьлед.

pry tym ža âny, ne pracuûčy, pryzvyčajvaûcca hadzìc′ pa damah ì byvaûc′ nâ tol′kì gul′tajkì, ale ì plâtkarkì, ì cìkaǔnyâ, ì gavorac′, čago nâ s′led.

14. І вось, я хачу, каб маладыя ўдовы выходзілі замуж, радзілі дзяцей, кіравалі ў доме і не давалі праціўніку ніякае зачэпкі для ліхаслоўя:

Ì vos′, â haču, kab maladyâ ǔdovy vyhodzìlì zamuž, radzìlì dzâcej, kìravalì ǔ dome ì ne davalì pracìǔnìku nìâkae začèpkì dlâ lìhasloǔâ:

15. бо некаторыя ўжо збочылі на сьлед сатаны.

bo nekatoryâ ǔžo zbočylì na s′led satany.

16. Калі які веруючы альбо веруючая мае ўдоваў, дык павінен іх задавольваць і не накідваць Царкве, каб яна магла акормліваць сапраўдных удоваў.

Kalì âkì veruûčy al′bo veruûčaâ mae ǔdovaǔ, dyk pavìnen ìh zadavol′vac′ ì ne nakìdvac′ Carkve, kab âna magla akormlìvac′ sapraǔdnyh udovaǔ.

17. Прасьвітэры, якія служаць годна, вартыя адмысловага гонару, асабліва тыя, якія працуюць у слове і ў навучаньні.

Pras′vìtèry, âkìâ služac′ godna, vartyâ admyslovaga gonaru, asablìva tyâ, âkìâ pracuûc′ u slove ì ǔ navučan′nì.

18. Бо Пісаньне кажа: "ня цугляй мызу валу, які малоціць"; і "хто працуе, той варты ўзнагароды сваёй".

Bo Pìsan′ne kaža: "nâ cuglâj myzu valu, âkì malocìc′"; ì "hto pracue, toj varty ǔznagarody svaëj".

19. Скаргу на прасьвітэра ня іначай прымай, як пры двух альбо трох сьведках.

Skargu na pras′vìtèra nâ ìnačaj prymaj, âk pry dvuh al′bo troh s′vedkah.

20. Грэшнікаў выкрывай перад усімі, каб і астатнія страх мелі.

Grèšnìkaǔ vykryvaj perad usìmì, kab ì astatnìâ strah melì.

21. Перад Богам і Госпадам Ісусам Хрыстом і выбранымі анёламі заклінаю цябе захаваць гэта зь бесстароннасьцю, нічога ня робячы з прадузятасьцю.

Perad Bogam ì Gospadam Ìsusam Hrystom ì vybranymì anëlamì zaklìnaû câbe zahavac′ gèta z′ besstaronnas′cû, nìčoga nâ robâčy z praduzâtas′cû.

22. Рук ні на кога ня ўскладвай пасьпешліва, і не бяры ўдзелу ў чужых грахах; трымай сябе чыстым.

Ruk nì na koga nâ ǔskladvaj pas′pešlìva, ì ne bâry ǔdzelu ǔ čužyh grahah; trymaj sâbe čystym.

23. У далейшым пі ня толькі ваду, а спажывай крыху віна, дзеля страўніка твайго і частых тваіх немачаў.

U dalejšym pì nâ tol′kì vadu, a spažyvaj kryhu vìna, dzelâ straǔnìka tvajgo ì častyh tvaìh nemačaǔ.

24. Грахі некаторых людзей яўныя і проста вядуць да асуды, а ў некаторых выяўляюцца пазьней.

Grahì nekatoryh lûdzej âǔnyâ ì prosta vâduc′ da asudy, a ǔ nekatoryh vyâǔlâûcca paz′nej.

25. Гэтак сама і добрыя ўчынкі яўныя; а калі і не, схавацца ня могуць.

Gètak sama ì dobryâ ǔčynkì âǔnyâ; a kalì ì ne, shavacca nâ moguc′.

6 Кіраўнік

1. Рабы, якія пад ярмом жывуць, павінны ганараваць гаспадароў сваіх як годных усялякае пашаны, каб ня было наганы імю Божаму і вучэньню.

Raby, âkìâ pad ârmom žyvuc′, pavìnny ganaravac′ gaspadaroǔ svaìh âk godnyh usâlâkae pašany, kab nâ bylo nagany ìmû Božamu ì vučèn′nû.

2. Тыя, якія маюць гаспадарамі веруючых, не павінны абыходзіцца зь імі нядбайна, бо яны браты; але тым болей павінны служыць ім, бо яны веруючыя і любасныя і дабрачыняць ім. Вучы гэтаму і ўмаўляй.

Tyâ, âkìâ maûc′ gaspadaramì veruûčyh, ne pavìnny abyhodzìcca z′ ìmì nâdbajna, bo âny braty; ale tym bolej pavìnny služyc′ ìm, bo âny veruûčyâ ì lûbasnyâ ì dabračynâc′ ìm. Vučy gètamu ì ǔmaǔlâj.

3. Хто навучае інакш і ня сьледуе здаровым словам Госпада нашага Ісуса Хрыста і вучэньню пра пабожнасьць,

Hto navučae ìnakš ì nâ s′ledue zdarovym slovam Gospada našaga Ìsusa Hrysta ì vučèn′nû pra pabožnas′c′,

4. той - гардзей і няўмека, захапіўся выпярэдніцтвам і словаблудзьдзем, ад чаго паходзяць зайздрасьць, разлад, намовы, хітрае недавярства,

toj - gardzej ì nâǔmeka, zahapìǔsâ vypârèdnìctvam ì slovabludz′dzem, ad čago pahodzâc′ zajzdras′c′, razlad, namovy, hìtrae nedavârstva,

5. пустыя спрэчкі паміж людзьмі папсаванага розуму, што занядбалі ісьціну, якія думаюць, быццам пабожнасьць служыць прыбытку. Трымайся далей ад такіх.

pustyâ sprèčkì pamìž lûdz′mì papsavanaga rozumu, što zanâdbalì ìs′cìnu, âkìâ dumaûc′, byccam pabožnas′c′ služyc′ prybytku. Trymajsâ dalej ad takìh.

6. Вялікі набытак - быць пабожным і задаволеным.

Vâlìkì nabytak - byc′ pabožnym ì zadavolenym.

7. Бо мы нічога ня прынесьлі ў сьвет; ясна, што нічога ня можам і вынесьці зь яго.

Bo my nìčoga nâ prynes′lì ǔ s′vet; âsna, što nìčoga nâ možam ì vynes′cì z′ âgo.

8. Маючы наедак і вопратку, будзем задаволеныя гэтым.

Maûčy naedak ì vopratku, budzem zadavolenyâ gètym.

9. А ахвотнікі ўзбагачацца ўпадаюць у спакусу і ў нерат і ў многія безразважныя і шкодныя пажадлівасьці, якія ўкідаюць чалавека ў паглум і пагібель;

A ahvotnìkì ǔzbagačacca ǔpadaûc′ u spakusu ì ǔ nerat ì ǔ mnogìâ bezrazvažnyâ ì škodnyâ pažadlìvas′cì, âkìâ ǔkìdaûc′ čalaveka ǔ paglum ì pagìbel′;

10. бо корань усякага ліха ёсьць срэбралюбства, аддаўшыся якому, некаторыя ўхіліліся ад веры і самі на сябе наклікалі многія смуткі.

bo koran′ usâkaga lìha ës′c′ srèbralûbstva, addaǔšysâ âkomu, nekatoryâ ǔhìlìlìsâ ad very ì samì na sâbe naklìkalì mnogìâ smutkì.

11. А ты, чалавеча Божы, пазьбягай гэтага, і шчасьліўся ў праўдзе, пабожнасьці, веры, любові, цярплівасьці, слухмянасьці;

A ty, čalaveča Božy, paz′bâgaj gètaga, ì ščas′lìǔsâ ǔ praǔdze, pabožnas′cì, very, lûbovì, cârplìvas′cì, sluhmânas′cì;

12. пасабляй добрым подзьвігам веры, трымайся вечнага жыцьця, да якога ты і пакліканы і вызнаў добрую споведзь перад многімі сьведкамі.

pasablâj dobrym podz′vìgam very, trymajsâ večnaga žyc′câ, da âkoga ty ì paklìkany ì vyznaǔ dobruû spovedz′ perad mnogìmì s′vedkamì.

13. Перад Богам жыцьцядайным і перад Хрыстом Ісусам, Які засьведчыў перад Понціем Пілатам добрае вызнаньне, наказваю табе

Perad Bogam žyc′câdajnym ì perad Hrystom Ìsusam, Âkì zas′vedčyǔ perad Poncìem Pìlatam dobrae vyznan′ne, nakazvaû tabe

14. захаваць запаведзь чыста і бездакорна аж да прышэсьця Госпада нашага Ісуса Хрыста,

zahavac′ zapavedz′ čysta ì bezdakorna až da pryšès′câ Gospada našaga Ìsusa Hrysta,

15. якое ў свой час адчыніць дабрашчасны і адзіны моцны Цар над царамі і Гасподзь над гаспадарамі,

âkoe ǔ svoj čas adčynìc′ dabraščasny ì adzìny mocny Car nad caramì ì Gaspodz′ nad gaspadaramì,

16. адзіны несьмяротны, Які жыве ў недаступным сьвятле, Якога ніхто зь людзей ня бачыў і бачыць ня можа. Яму гонар і ўлада вечная! Амін.

adzìny nes′mârotny, Âkì žyve ǔ nedastupnym s′vâtle, Âkoga nìhto z′ lûdzej nâ bačyǔ ì bačyc′ nâ moža. Âmu gonar ì ǔlada večnaâ! Amìn.

17. Багатых у сёньняшнім веку ўмаўляй, каб яны высока не заносіліся і спадзяваліся не на багацьце няправеднае, а на Бога жывога, Які дае нам усё шчодра на асалоды;

Bagatyh u sën′nâšnìm veku ǔmaǔlâj, kab âny vysoka ne zanosìlìsâ ì spadzâvalìsâ ne na bagac′ce nâpravednae, a na Boga žyvoga, Âkì dae nam usë ščodra na asalody;

18. каб яны дабрачынілі, заможнелі добрымі дзеямі, былі шчодрыя і дзяліліся,

kab âny dabračynìlì, zamožnelì dobrymì dzeâmì, bylì ščodryâ ì dzâlìlìsâ,

19. зьбіраючы сабе скарб, добрую аснову на час наступны, каб дасягнуць вечнага жыцьця.

z′bìraûčy sabe skarb, dobruû asnovu na čas nastupny, kab dasâgnuc′ večnaga žyc′câ.

20. О Цімафею! захавай даверанае табе, цураючыся марнага пустаслоўя і супярэчак, што фальшыва названы ведамі,

O Cìmafeû! zahavaj daveranae tabe, curaûčysâ marnaga pustasloǔâ ì supârèčak, što fal′šyva nazvany vedamì,

21. аддаўшыся якім, некаторыя ўхіліліся ад веры. Мілата з табою. Амін.

addaǔšysâ âkìm, nekatoryâ ǔhìlìlìsâ ad very. Mìlata z taboû. Amìn.

2 ЦІМАФЕЯ

2 CÌMAFEÂ

1 Кіраўнік

1. Павал, з волі Божае апостал Ісуса Хрыста, па абяцаньні жыцьця ў Хрысьце Ісусе,

Paval, z volì Božae apostal Ìsusa Hrysta, pa abâcan′nì žyc′câ ǔ Hrys′ce Ìsuse,

2. Цімафею, любаснаму сыну: мілата, міласэрнасьць, мір ад Бога Айца і Хрыста Ісуса, Госпада нашага.

Cìmafeû, lûbasnamu synu: mìlata, mìlasèrnas′c′, mìr ad Boga Ajca ì Hrysta Ìsusa, Gospada našaga.

3. Дзякую Богу, Якому служу ад продкаў у чыстым сумленьні, што не перастаю ўспамінаць пра цябе ў малітвах маіх, удзень і ўначы,

Dzâkuû Bogu, Âkomu služu ad prodkaǔ u čystym sumlen′nì, što ne perastaû ǔspamìnac′ pra câbe ǔ malìtvah maìh, udzen′ ì ǔnačy,

4. і хачу бачыць цябе, памятаючы сьлёзы твае, каб мне напоўніцца радасьцю,

ì haču bačyc′ câbe, pamâtaûčy s′lëzy tvae, kab mne napoǔnìcca radas′cû,

5. трымаючы ў памяці шчырую веру тваю, якая раней жыла ў бабулі тваёй Лаідзе і ў маці тваёй Яўніцы; упэўнены, што яна і ў табе.

trymaûčy ǔ pamâcì ščyruû veru tvaû, âkaâ ranej žyla ǔ babulì tvaëj Laìdze ì ǔ macì tvaëj Âǔnìcy; upèǔneny, što âna ì ǔ tabe.

6. З гэтай прычыны нагадваю табе падаграваць дар Божы, які ў табе праз ускладаньне маіх рук;

Z gètaj pryčyny nagadvaû tabe padagravac′ dar Božy, âkì ǔ tabe praz uskladan′ne maìh ruk;

7. бо даў нам Бог Духа ня боязі, а сілы і любові і цноты.

bo daǔ nam Bog Duha nâ boâzì, a sìly ì lûbovì ì cnoty.

8. Дык не саромейся сьведчаньня Госпада нашага Ісуса Хрыста, ні мяне, вязьня Ягонага; а пакутуй з Дабравесьцем (Хрыстовым) сілаю Бога,

Dyk ne saromejsâ s′vedčan′nâ Gospada našaga Ìsusa Hrysta, nì mâne, vâz′nâ Âgonaga; a pakutuj z Dabraves′cem (Hrystovym) sìlaû Boga,

9. Які выратаваў нас і паклікаў званьнем сьвятым, не за дзеі нашыя, а паводле Свайго волевыяўленьня і мілаты, дадзенай нам у Хрысьце Ісусе раней адвечных часоў,

Âkì vyratavaǔ nas ì paklìkaǔ zvan′nem s′vâtym, ne za dzeì našyâ, a pavodle Svajgo volevyâǔlen′nâ ì mìlaty, dadzenaj nam u Hrys′ce Ìsuse ranej advečnyh časoǔ,

10. якая адкрылася цяпер зьяўленьнем Збаўцы нашага Ісуса Хрыста, Які разбурыў сьмерць і явіў жыцьцё нятленнае праз Дабравесьце,

âkaâ adkrylasâ câper z′âǔlen′nem Zbaǔcy našaga Ìsusa Hrysta, Âkì razburyǔ s′merc′ ì âvìǔ žyc′cë nâtlennae praz Dabraves′ce,

11. прапаведаваць якое я пастаўлены і апосталам і настаўнікам язычнікаў.

prapavedavac′ âkoe â pastaǔleny ì apostalam ì nastaǔnìkam âzyčnìkaǔ.

12. З гэтай прычыны я і пакутую так; але не саромеюся. Бо я ведаю, у Каго ўвераваў, і ўпэўнены, што Ён мае сілу захаваць заруку маю на той дзень.

Z gètaj pryčyny â ì pakutuû tak; ale ne saromeûsâ. Bo â vedaû, u Kago ǔveravaǔ, ì ǔpèǔneny, što Ën mae sìlu zahavac′ zaruku maû na toj dzen′.

13. Трымайся ўзору здаровага вучэньня, якое ты чуў ад мяне, зь вераю і любоўю ў Хрысьце Ісусе.

Trymajsâ ǔzoru zdarovaga vučèn′nâ, âkoe ty čuǔ ad mâne, z′ veraû ì lûboǔû ǔ Hrys′ce Ìsuse.

14. Захоўвай добрую заруку Духам Сьвятым, Які жыве ў нас.

Zahoǔvaj dobruû zaruku Duham S′vâtym, Âkì žyve ǔ nas.

15. Ты ведаеш, што ўсе Асійцы пакінулі мяне; сярод іх і Фігел і Ермаген.

Ty vedaeš, što ǔse Asìjcy pakìnulì mâne; sârod ìh ì Fìgel ì Ermagen.

16. Няхай дасьць Гасподзь міласьць дому Анісіфора за тое, што ён колькі разоў прымаў мяне і не саромеўся кайданоў маіх,

Nâhaj das′c′ Gaspodz′ mìlas′c′ domu Anìsìfora za toe, što ën kol′kì razoǔ prymaǔ mâne ì ne saromeǔsâ kajdanoǔ maìh,

17. а, як быў у Рыме, зь вялікім стараньнем шукаў мяне і знайшоў.

a, âk byǔ u Ryme, z′ vâlìkìm staran′nem šukaǔ mâne ì znajšoǔ.

18. Няхай дасьць яму Гасподзь здабыць міласьць у Госпада ў той дзень; а колькі ён служыў (мне) ў Эфэсе, ты лепей ведаеш.

Nâhaj das′c′ âmu Gaspodz′ zdabyc′ mìlas′c′ u Gospada ǔ toj dzen′; a kol′kì ën služyǔ (mne) ǔ Èfèse, ty lepej vedaeš.

2 Кіраўнік

1. Дык мацуйся, сыне мой, у мілаце Хрыстом Ісусам.

Dyk macujsâ, syne moj, u mìlace Hrystom Ìsusam.

2. І што чуў ад мяне пры многіх сьведках, тое накажы верным людзям, якія былі б здольныя іншых вучыць.

Ì što čuǔ ad mâne pry mnogìh s′vedkah, toe nakažy vernym lûdzâm, âkìâ bylì b zdol′nyâ ìnšyh vučyc′.

3. Дык цярпі пакуты, як добры воін Ісуса Хрыста.

Dyk cârpì pakuty, âk dobry voìn Ìsusa Hrysta.

4. Ніякі воін ня зьвязвае сябе справамі буднымі, каб дагадзіць ваеначальніку.

Nìâkì voìn nâ z′vâzvae sâbe spravamì budnymì, kab dagadzìc′ vaenačal′nìku.

5. Калі ж хто і змагаецца, вянка не здабудзе, калі будзе змагацца не паводле правіла.

Kalì ž hto ì zmagaecca, vânka ne zdabudze, kalì budze zmagacca ne pavodle pravìla.

6. Працоўны ратай першы павінен скаштаваць пладоў.

Pracoǔny rataj peršy pavìnen skaštavac′ pladoǔ.

7. Разумей, што я кажу. Хай дасьць табе Гасподзь разуменьне ва ўсім.

Razumej, što â kažu. Haj das′c′ tabe Gaspodz′ razumen′ne va ǔsìm.

8. Памятай (Госпада) Ісуса Хрыста ад семені Давідавага, Які ўваскрэс зь мёртвых, паводле зьвеставаньня майго.

Pamâtaj (Gospada) Ìsusa Hrysta ad semenì Davìdavaga, Âkì ǔvaskrès z′ mërtvyh, pavodle z′vestavan′nâ majgo.

9. за якое я пакутую аж да кайданаў, як злодзей; але на слова Божае няма кайданаў.

za âkoe â pakutuû až da kajdanaǔ, âk zlodzej; ale na slova Božae nâma kajdanaǔ.

10. Таму я ўсё цярплю дзеля выбраных, каб і яны атрымалі збавеньне ў Ісусе Хрысьце зь вечнаю славаю.

Tamu â ǔsë cârplû dzelâ vybranyh, kab ì âny atrymalì zbaven′ne ǔ Ìsuse Hrys′ce z′ večnaû slavaû.

11. Слушнае слова: калі мы зь Ім памерлі, дык зь Ім і ажывём;

Slušnae slova: kalì my z′ Ìm pamerlì, dyk z′ Ìm ì ažyvëm;

12. калі церпім, дык зь Ім уладарыць будзем; калі зрачэмся, і Ён зрачэцца нас;

kalì cerpìm, dyk z′ Ìm uladaryc′ budzem; kalì zračèmsâ, ì Ën zračècca nas;

13. калі мы няверныя, Ён застаецца верны, бо Сябе зрачыся ня можа.

kalì my nâvernyâ, Ën zastaecca verny, bo Sâbe zračysâ nâ moža.

14. Гэта нагадвай, заклінаючы перад Госпадам ня ўступаць у спрэчкі, што зусім ня служыць на карысьць, а на разлад слухачам.

Gèta nagadvaj, zaklìnaûčy perad Gospadam nâ ǔstupac′ u sprèčkì, što zusìm nâ služyc′ na karys′c′, a na razlad sluhačam.

15. Старайся паставіць сябе прад Богам годным, працаўніком бездакорным, які правільна выкладае слова праўды.

Starajsâ pastavìc′ sâbe prad Bogam godnym, pracaǔnìkom bezdakornym, âkì pravìl′na vykladae slova praǔdy.

16. А непатрэбнага пустаслоўя пазьбягай; бо яны яшчэ больш будуць памнажаць бязбожнасьць,

A nepatrèbnaga pustasloǔâ paz′bâgaj; bo âny âščè bol′š buduc′ pamnažac′ bâzbožnas′c′,

17. і слова іхняе, як пухліна, будзе пашырацца. Такія Іменей і Філіт,

ì slova ìhnâe, âk puhlìna, budze pašyracca. Takìâ Ìmenej ì Fìlìt,

18. якія адступіліся ад ісьціны, кажучы, што ўваскрэсеньне ўжо было, і разбураюць у некаторых веру.

âkìâ adstupìlìsâ ad ìs′cìny, kažučy, što ǔvaskrèsen′ne ǔžo bylo, ì razburaûc′ u nekatoryh veru.

19. Але цьвёрдая аснова Божая стаіць, маючы пячатку гэтую: "ведае Гасподзь Сваіх"; і: "хай адступіць ад няпраўды кожны, хто вызнае імя Госпада".

Ale c′vërdaâ asnova Božaâ staìc′, maûčy pâčatku gètuû: "vedae Gaspodz′ Svaìh"; ì: "haj adstupìc′ ad nâpraǔdy kožny, hto vyznae ìmâ Gospada".

20. А ў вялікім доме ёсьць посуд ня толькі залаты і срэбны, але і драўняны і гліняны; і адзін у ганаровым, а другі ў нізкім ужытку.

A ǔ vâlìkìm dome ës′c′ posud nâ tol′kì zalaty ì srèbny, ale ì draǔnâny ì glìnâny; ì adzìn u ganarovym, a drugì ǔ nìzkìm užytku.

21. Дык вось, хто будзе чысты ад гэтага, той будзе пасудзінай у гонары, асьвечанай і карыснай Уладыку, прыдатнай на ўсякую добрую патрэбу.

Dyk vos′, hto budze čysty ad gètaga, toj budze pasudzìnaj u gonary, as′večanaj ì karysnaj Uladyku, prydatnaj na ǔsâkuû dobruû patrèbu.

22. Юнацкіх пажадлівасьцяў пазьбягай, а трымайся праўды, веры, любові, згоды з усімі, хто заклікае Госпада ад чыстага сэрца.

Ûnackìh pažadlìvas′câǔ paz′bâgaj, a trymajsâ praǔdy, very, lûbovì, zgody z usìmì, hto zaklìkae Gospada ad čystaga sèrca.

23. Ад дурных і невуцкіх спрэчак ухіляйся, ведаючы, што яны спараджаюць незлагадзь;

Ad durnyh ì nevuckìh sprèčak uhìlâjsâ, vedaûčy, što âny sparadžaûc′ nezlagadz′;

24. а рабу Госпада нельга сварыцца, а трэба быць прыязным да ўсіх, навучальным, нязлосным,

a rabu Gospada nel′ga svarycca, a trèba byc′ pryâznym da ǔsìh, navučal′nym, nâzlosnym,

25. здольным лагодна настаўляць праціўнікаў, - можа, дасьць ім Бог пакаяньне для спазнаньня праўды,

zdol′nym lagodna nastaǔlâc′ pracìǔnìkaǔ, - moža, das′c′ ìm Bog pakaân′ne dlâ spaznan′nâ praǔdy,

26. каб яны вызваліліся зь цянётаў д'ябла, які залучыў іх у сваю волю.

kab âny vyzvalìlìsâ z′ cânëtaǔ d'âbla, âkì zalučyǔ ìh u svaû volû.

3 Кіраўнік

1. Ведай жа, што ў апошнія дні настануць часіны цяжкія.

Vedaj ža, što ǔ apošnìâ dnì nastanuc′ časìny câžkìâ.

2. Бо людзі будуць самалюбныя, срэбралюбныя, ганарыстыя, пыхлівыя, злоязыкія, бацькам непаслухмяныя, няўдзячныя, бязбожныя, няпрыязныя,

Bo lûdzì buduc′ samalûbnyâ, srèbralûbnyâ, ganarystyâ, pyhlìvyâ, zloâzykìâ, bac′kam nepasluhmânyâ, nâǔdzâčnyâ, bâzbožnyâ, nâpryâznyâ,

3. непамяркоўныя, паклёпнікі, нястрымлівыя, жорсткія, зьнялюбныя да дабра,

nepamârkoǔnyâ, paklëpnìkì, nâstrymlìvyâ, žorstkìâ, z′nâlûbnyâ da dabra,

4. здраднікі, нахабы, пыхліўцы, прыхільныя больш да раскошы, чым да Бога,

zdradnìkì, nahaby, pyhlìǔcy, pryhìl′nyâ bol′š da raskošy, čym da Boga,

5. з выгляду богабаязныя, а да сілы Божай варожыя. Пазьбягай такіх.

z vyglâdu bogabaâznyâ, a da sìly Božaj varožyâ. Paz′bâgaj takìh.

6. Да гэтакіх належаць тыя, якія лісьліва віжуюцца ў дамы і ачмураюць жанчын, што купаюцца ў грахах і ў юрлівасьці песьцяцца,

Da gètakìh naležac′ tyâ, âkìâ lìs′lìva vìžuûcca ǔ damy ì ačmuraûc′ žančyn, što kupaûcca ǔ grahah ì ǔ ûrlìvas′cì pes′câcca,

7. заўсёды вучацца і ніколі ня могуць дайсьці да спазнаньня ісьціны.

zaǔsëdy vučacca ì nìkolì nâ moguc′ dajs′cì da spaznan′nâ ìs′cìny.

8. Як Яній і Ямврый супрацівіліся Майсею, так і гэтыя супрацівяцца ісьціне, людзі са зьвіхнёным розумам, невукі ў веры.

Âk Ânìj ì Âmvryj supracìvìlìsâ Majseû, tak ì gètyâ supracìvâcca ìs′cìne, lûdzì sa z′vìhnënym rozumam, nevukì ǔ very.

9. Але яны няшмат пасьпеюць; бо іхняе безгалоўе выявіцца перад усімі, як і з тамтымі сталася.

Ale âny nâšmat pas′peûc′; bo ìhnâe bezgaloǔe vyâvìcca perad usìmì, âk ì z tamtymì stalasâ.

10. А ты пайшоў сьледам за мною ў вучэньні, жыцьці, станоўчасьці, веры, велікадушнасьці, любові, цяпрлівасьці.

A ty pajšoǔ s′ledam za mnoû ǔ vučèn′nì, žyc′cì, stanoǔčas′cì, very, velìkadušnas′cì, lûbovì, câprlìvas′cì.

11. у ганеньнях, цярпеньнях, якія выпалі мне ў Антыахіі, Іканіі, Лістрах; такія ганеньні я перанёс, і ад усіх выбавіў мяне Гасподзь.

u ganen′nâh, cârpen′nâh, âkìâ vypalì mne ǔ Antyahìì, Ìkanìì, Lìstrah; takìâ ganen′nì â peranës, ì ad usìh vybavìǔ mâne Gaspodz′.

12. Ды і ўсе, хто хоча жыць пабожна ў Хрысьце Ісусе, будуць прасьледавацца;

Dy ì ǔse, hto hoča žyc′ pabožna ǔ Hrys′ce Ìsuse, buduc′ pras′ledavacca;

13. а ліхія людзі і ашуканцы будуць раскашаваць у зьле, зводзячы ў аблуды і ўпадаючы ў аблуды.

a lìhìâ lûdzì ì ašukancy buduc′ raskašavac′ u z′le, zvodzâčy ǔ abludy ì ǔpadaûčy ǔ abludy.

14. А ты трымайся таго, чаго навучаны, і што табе даверана, ведаючы, кім ты навучаны;

A ty trymajsâ tago, čago navučany, ì što tabe daverana, vedaûčy, kìm ty navučany;

15. пры гэтым ты змалку ведаеш сьвятыя Пісаньні, якія могуць умудрыць цябе ў збавеньне вераю ў Хрыста Ісуса.

pry gètym ty zmalku vedaeš s′vâtyâ Pìsan′nì, âkìâ moguc′ umudryc′ câbe ǔ zbaven′ne veraû ǔ Hrysta Ìsusa.

16. Усё Пісаньне боганатхнёнае і карыснае для навучаньня, для выкрыцьця, для выпраўленьня, для настаўленьня ў праведнасьці,

Usë Pìsan′ne boganathnënae ì karysnae dlâ navučan′nâ, dlâ vykryc′câ, dlâ vypraǔlen′nâ, dlâ nastaǔlen′nâ ǔ pravednas′cì,

17. каб быў дасканалы Божы чалавек, да ўсякае добрае справы падрыхтаваны.

kab byǔ daskanaly Božy čalavek, da ǔsâkae dobrae spravy padryhtavany.

4 Кіраўнік

1. Дык, заклінаю цябе перад Богам і Госпадам (нашым) Ісусам Хрыстом, Які будзе судзіць жывых і мёртвых у прышэсьце Ягонае і Царстве Ягоным:

Dyk, zaklìnaû câbe perad Bogam ì Gospadam (našym) Ìsusam Hrystom, Âkì budze sudzìc′ žyvyh ì mërtvyh u pryšès′ce Âgonae ì Carstve Âgonym:

2. прапаведуй слова, настаўляй у час і ня ў час, выкрывай, забараняй, умаўляй доўга з поўнай цярплівасьцю і настаўленьнем.

prapaveduj slova, nastaǔlâj u čas ì nâ ǔ čas, vykryvaj, zabaranâj, umaǔlâj doǔga z poǔnaj cârplìvas′cû ì nastaǔlen′nem.

3. Бо будзе час, калі здаровага вучэньня прымаць ня будуць, а паводле сваіх прыхамацяў будуць выбіраць сабе настаўнікаў, лісьлівых слыху;

Bo budze čas, kalì zdarovaga vučèn′nâ prymac′ nâ buduc′, a pavodle svaìh pryhamacâǔ buduc′ vybìrac′ sabe nastaǔnìkaǔ, lìs′lìvyh slyhu;

4. і ад ісьціны адвернуць вушы і прыгорнуцца да баек.

ì ad ìs′cìny advernuc′ vušy ì prygornucca da baek.

5. Але ты будзь пільны ва ўсім, цярпі скрушнасьць, выконвай справу дабравесьніка, выконвай служэньне тваё.

Ale ty budz′ pìl′ny va ǔsìm, cârpì skrušnas′c′, vykonvaj spravu dabraves′nìka, vykonvaj služèn′ne tvaë.

6. Бо я ўжо раблюся ахвяраю, і час майго ўшэсьця настаў.

Bo â ǔžo rablûsâ ahvâraû, ì čas majgo ǔšès′câ nastaǔ.

7. Подзьвігам добрым я змагаўся, шлях закончыў, веру захаваў;

Podz′vìgam dobrym â zmagaǔsâ, šlâh zakončyǔ, veru zahavaǔ;

8. а цяпер рыхтуецца мне вянок праўды, які дасьць мне Гасподзь, справядлівы Судзьдзя, у дзень той; і ня толькі мне, але і ўсім, што палюбілі прышэсьце Яго.

a câper ryhtuecca mne vânok praǔdy, âkì das′c′ mne Gaspodz′, spravâdlìvy Sudz′dzâ, u dzen′ toj; ì nâ tol′kì mne, ale ì ǔsìm, što palûbìlì pryšès′ce Âgo.

9. Пастарайся прыйсьці да мяне неўзабаве.

Pastarajsâ pryjs′cì da mâne neǔzabave.

10. Бо Дымас пакінуў мяне, палюбіўшы цяперашняе жыцьцё, і пайшоў у Фесалоніку, Крыскент у Галятыю, Ціт у Далмацыю; адзін Лукаш са мною.

Bo Dymas pakìnuǔ mâne, palûbìǔšy câperašnâe žyc′cë, ì pajšoǔ u Fesalonìku, Kryskent u Galâtyû, Cìt u Dalmacyû; adzìn Lukaš sa mnoû.

11. Марка вазьмі і прывядзі з сабою, бо ён мне патрэбен на служэньне.

Marka vaz′mì ì pryvâdzì z saboû, bo ën mne patrèben na služèn′ne.

12. Тыхіка я паслаў у Эфэс.

Tyhìka â paslaǔ u Èfès.

13. Як пойдзеш, прынясі плашч, які я пакінуў у Траадзе ў Карпа, і кнігі, асабліва пергамэнтныя.

Âk pojdzeš, prynâsì plašč, âkì â pakìnuǔ u Traadze ǔ Karpa, ì knìgì, asablìva pergamèntnyâ.

14. Аляксандр-меднік шмат учыніў мне ліха. Няхай яму Бог аддасьць паводле ўчынкаў ягоных!

Alâksandr-mednìk šmat učynìǔ mne lìha. Nâhaj âmu Bog addas′c′ pavodle ǔčynkaǔ âgonyh!

15. Асьцерагайся яго і ты, бо ён надта ж супрацівіўся нашым словам.

As′ceragajsâ âgo ì ty, bo ën nadta ž supracìvìǔsâ našym slovam.

16. Пры першай маёй абароне нікога ня было са мною, а ўсе мяне пакінулі. Хай не залічыцца ім!

Pry peršaj maëj abarone nìkoga nâ bylo sa mnoû, a ǔse mâne pakìnulì. Haj ne zalìčycca ìm!

17. А Гасподзь зьявіўся мне і ўмацаваў мяне, каб празь мяне сьцьвердзілася Дабравесьце, і пачулі ўсе язычнікі; і я пазьбег ільвінай пашчы.

A Gaspodz′ z′âvìǔsâ mne ì ǔmacavaǔ mâne, kab praz′ mâne s′c′verdzìlasâ Dabraves′ce, ì pačulì ǔse âzyčnìkì; ì â paz′beg ìl′vìnaj paščy.

18. І выратуе мяне Гасподзь ад усякіх ліхіх дзеяў і захавае для Свайго Нябеснага Царства. Яму слава на векі вякоў. Амін.

Ì vyratue mâne Gaspodz′ ad usâkìh lìhìh dzeâǔ ì zahavae dlâ Svajgo Nâbesnaga Carstva. Âmu slava na vekì vâkoǔ. Amìn.

19. Вітай Прыскілу і Акілу і дом Анісіфораў.

Vìtaj Pryskìlu ì Akìlu ì dom Anìsìforaǔ.

20. Эраст застаўся ў Карынфе; а Трахіма я пакінуў хворага ў Міліце.

Èrast zastaǔsâ ǔ Karynfe; a Trahìma â pakìnuǔ hvoraga ǔ Mìlìce.

21. Пастарайся прыйсьці да зімы. Вітаюць цябе Эвул і Пуд, і Лін і Клаўдзія, і ўсе браты.

Pastarajsâ pryjs′cì da zìmy. Vìtaûc′ câbe Èvul ì Pud, ì Lìn ì Klaǔdzìâ, ì ǔse braty.

22. Гасподзь Ісус Хрыстос з духам тваім. Мілата з вамі. Амін.

Gaspodz′ Ìsus Hrystos z duham tvaìm. Mìlata z vamì. Amìn.

ЦІТА CÌTA

1 Кіраўнік

1. Павал, раб Божы, і апостал Ісуса Хрыста, па веры выбраных Божых і спазнаньня ісьціны, што вядзе да пабожнасьці,

Paval, rab Božy, ì apostal Ìsusa Hrysta, pa very vybranyh Božyh ì spaznan′nâ ìs′cìny, što vâdze da pabožnas′cì,

2. у надзеі на вечнае жыцьцё, якое абяцаў нязьменны ў слове Бог за часу спрадвечнага,

u nadzeì na večnae žyc′cë, âkoe abâcaǔ nâz′menny ǔ slove Bog za času spradvečnaga,

3. а ў Свой час зьявіў Сваё слова ў казані, даверанай мне загадам Збаўцы нашага, Бога, -

a ǔ Svoj čas z′âvìǔ Svaë slova ǔ kazanì, daveranaj mne zagadam Zbaǔcy našaga, Boga, -

4. Ціту, сапраўднаму сыну ў супольнай веры: мілата, міласэрнасьць і мір ад Бога Айца і Госпада Ісуса Хрыста, Збаўцы нашага.

Cìtu, sapraǔdnamu synu ǔ supol′naj very: mìlata, mìlasèrnas′c′ ì mìr ad Boga Ajca ì Gospada Ìsusa Hrysta, Zbaǔcy našaga.

5. На тое я пакінуў цябе ў Крыце, каб ты давяршыў незакончанае і паставіў ва ўсіх гарадах прасьвітэраў, як я табе наказваў:

Na toe â pakìnuǔ câbe ǔ Kryce, kab ty davâršyǔ nezakončanae ì pastavìǔ va ǔsìh garadah pras′vìtèraǔ, âk â tabe nakazvaǔ:

6. калі хто беспахібны, адзін раз жанаты, дзяцей мае верных, не дакараных за распусту або непакорлівасьць.

kalì hto bespahìbny, adzìn raz žanaty, dzâcej mae vernyh, ne dakaranyh za raspustu abo nepakorlìvas′c′.

7. Бо япіскап мусіць быць беззаганны, як Божы домабудаўнік, ня дзёрзкі, не гняўлівы, ня п'яніца, не звадыяш, не карысьлівец,

Bo âpìskap musìc′ byc′ bezzaganny, âk Božy domabudaǔnìk, nâ dzërzkì, ne gnâǔlìvy, nâ p'ânìca, ne zvadyâš, ne karys′lìvec,

8. а гасьцінны да вандроўнікаў, дабралюбны, цнатлівы, справядлівы, пабожны, устрымлівы,

a gas′cìnny da vandroǔnìkaǔ, dabralûbny, cnatlìvy, spravâdlìvy, pabožny, ustrymlìvy,

9. павінен трымацца праўдзівага слова, згоднага з вучэньнем, каб ён быў моцны і настаўляў у здаровым вучэньні і супраціўцаў выкрываў.

pavìnen trymacca praǔdzìvaga slova, zgodnaga z vučèn′nem, kab ën byǔ mocny ì nastaǔlâǔ u zdarovym vučèn′nì ì supracìǔcaǔ vykryvaǔ.

10. Бо ёсьць шмат і непакорлівых, пустасловаў і ашуканцаў, асабліва з абрэзаных,

Bo ës′c′ šmat ì nepakorlìvyh, pustaslovaǔ ì ašukancaǔ, asablìva z abrèzanyh,

11. якім трэба замыкаць вусны: яны разбэшчваюць цэлыя дамы, вучаць, чаго ня сьлед, з ганебнай карысьлівасьці.

âkìm trèba zamykac′ vusny: âny razbèščvaûc′ cèlyâ damy, vučac′, čago nâ s′led, z ganebnaj karys′lìvas′cì.

12. Зь іх самых адзін, вершатворца, сказаў: "Крыцяне заўсёды хлусы, злыя зьвяры, вантробы ляныя".

Z′ ìh samyh adzìn, veršatvorca, skazaǔ: "Krycâne zaǔsëdy hlusy, zlyâ z′vâry, vantroby lânyâ".

13. Сьведчаньне гэта справядлівае. З гэтай прычыны выкрывай іх строга, каб яны былі здаровыя ў веры,

S′vedčan′ne gèta spravâdlìvae. Z gètaj pryčyny vykryvaj ìh stroga, kab âny bylì zdarovyâ ǔ very,

14. ня слухаючы Юдэйскіх баек і пастановаў людзей, якія цураюцца ісьціны.

nâ sluhaûčy Ûdèjskìh baek ì pastanovaǔ lûdzej, âkìâ curaûcca ìs′cìny.

15. У чыстых усё чыстае: а ў апаганеных і няверных няма нічога чыстага, а спаганены і розум іхні ды сумленьне.

U čystyh usë čystae: a ǔ apaganenyh ì nâvernyh nâma nìčoga čystaga, a spaganeny ì rozum ìhnì dy sumlen′ne.

16. Яны кажуць, што ведаюць Бога; а справамі выракаюцца, бо гнюсныя, непакорлівыя і няздольныя ні на якія добрыя ўчынкі.

Âny kažuc′, što vedaûc′ Boga; a spravamì vyrakaûcca, bo gnûsnyâ, nepakorlìvyâ ì nâzdol′nyâ nì na âkìâ dobryâ ǔčynkì.

2 Кіраўнік

1. А ты кажы тое, што сугалосна са здаровым вучэньнем:

A ty kažy toe, što sugalosna sa zdarovym vučèn′nem:

2. каб старцы былі пільныя, спаважныя, цнатлівыя, здаровыя ў веры, у любові, у цярплівасьці;

kab starcy bylì pìl′nyâ, spavažnyâ, cnatlìvyâ, zdarovyâ ǔ very, u lûbovì, u cârplìvas′cì;

3. каб стѓрыцы таксама апраналіся, як прыстойна сьвятым, ня былі паклёпніцы, не аддаваліся п'янству, вучылі дабру,

kab stѓrycy taksama apranalìsâ, âk prystojna s′vâtym, nâ bylì paklëpnìcy, ne addavalìsâ p'ânstvu, vučylì dabru,

4. каб настаўлялі на розум маладых кахаць мужоў, любіць дзяцей,

kab nastaǔlâlì na rozum maladyh kahac′ mužoǔ, lûbìc′ dzâcej,

5. быць цнатлівымі, чыстымі, гаспадарлівымі ў доме, добрымі, пакорлівымі мужам, каб не зьневажалася слова Божае.

byc′ cnatlìvymì, čystymì, gaspadarlìvymì ǔ dome, dobrymì, pakorlìvymì mužam, kab ne z′nevažalasâ slova Božae.

6. Хлопцаў таксама ўмаўляй быць цнатлівымі.

Hlopcaǔ taksama ǔmaǔlâj byc′ cnatlìvymì.

7. Ва ўсім паказвай у сабе ўзор добрых учынкаў, у настаўніцтве чысьціню, разважлівасьць, непарушнасьць,

Va ǔsìm pakazvaj u sabe ǔzor dobryh učynkaǔ, u nastaǔnìctve čys′cìnû, razvažlìvas′c′, neparušnas′c′,

8. слова здаровае, бездакорлівае, каб супрацівец быў пасаромлены, ня маючы нічога сказаць пра нас кепскага.

slova zdarovae, bezdakorlìvae, kab supracìvec byǔ pasaromleny, nâ maûčy nìčoga skazac′ pra nas kepskaga.

9. Рабоў умаўляй скарацца сваім гаспадарам, дагаджаць ім ва ўсім, не супярэчыць,

Raboǔ umaǔlâj skaracca svaìm gaspadaram, dagadžac′ ìm va ǔsìm, ne supârèčyc′,

10. ня красьці, а выяўляць усю добрую вернасьць, каб мы ва ўсім былі акрасаю вучэньня Збаўцы нашага Бога.

nâ kras′cì, a vyâǔlâc′ usû dobruû vernas′c′, kab my va ǔsìm bylì akrasaû vučèn′nâ Zbaǔcy našaga Boga.

11. Бо зьявілася мілата Божая, ратавальная ўсім людзям,

Bo z′âvìlasâ mìlata Božaâ, rataval′naâ ǔsìm lûdzâm,

12. якая вучыць нас, каб мы, адкінуўшы бязбожнасьць і зямныя пахацінствы, цнатліва, праведна і пабожна жылі ў гэтым веку,

âkaâ vučyc′ nas, kab my, adkìnuǔšy bâzbožnas′c′ ì zâmnyâ pahacìnstvy, cnatlìva, pravedna ì pabožna žylì ǔ gètym veku,

13. чакаючы дабрашчаснага спадзяваньня і прышэсьця славы вялікага Бога і Збаўцы нашага Ісуса Хрыста,

čakaûčy dabraščasnaga spadzâvan′nâ ì pryšès′câ slavy vâlìkaga Boga ì Zbaǔcy našaga Ìsusa Hrysta,

14. Які аддаў Сябе за нас, каб выбавіць нас з усякай беззаконнасьці і ачысьціць Сабе народ адмысловы, шчыра адданы добрым учынкам.

Âkì addaǔ Sâbe za nas, kab vybavìc′ nas z usâkaj bezzakonnas′cì ì ačys′cìc′ Sabe narod admyslovy, ščyra addany dobrym učynkam.

15. Гэта кажы, умаўляй і выкрывай з усёю ўладаю, каб ніхто не пагарджаў табою.

Gèta kažy, umaǔlâj ì vykryvaj z usëû ǔladaû, kab nìhto ne pagardžaǔ taboû.

3 Кіраўнік

1. Нагадвай ім скарацца і ўпакорвацца начальству і ўладам, быць гатовымі на ўсякія добрыя дзеі,

Nagadvaj ìm skaracca ì ǔpakorvacca načal′stvu ì ǔladam, byc′ gatovymì na ǔsâkìâ dobryâ dzeì,

2. нікога ня бэсьціць, быць не сварлівымі, а ціхмянымі, і паказваць поўную лагоду да ўсіх людзей.

nìkoga nâ bès′cìc′, byc′ ne svarlìvymì, a cìhmânymì, ì pakazvac′ poǔnuû lagodu da ǔsìh lûdzej.

3. Бо і мы былі колісь нмысьлі, нслухі, заблуды, былі рабы юру і розных асалодаў, жылі ў злосьці і зайздрасьці, былі гнюсныя, ненавідзелі адно аднаго.

Bo ì my bylì kolìs′ nmys′lì, nsluhì, zabludy, bylì raby ûru ì roznyh asalodaǔ, žylì ǔ zlos′cì ì zajzdras′cì, bylì gnûsnyâ, nenavìdzelì adno adnago.

4. Калі ж зьявілася мілата і чалавекалюбства Збаўцы нашага, Бога,

Kalì ž z′âvìlasâ mìlata ì čalavekalûbstva Zbaǔcy našaga, Boga,

5. Ён выбавіў нас не за дзеі праведнасьці, якія б мы ўчынілі, а з Свайго мілажалю, праз купель адраджэньня і абнаўленьня Сьвятым Духам,

Ën vybavìǔ nas ne za dzeì pravednas′cì, âkìâ b my ǔčynìlì, a z Svajgo mìlažalû, praz kupel′ adradžèn′nâ ì abnaǔlen′nâ S′vâtym Duham,

6. Якога выліў на нас шчодра празь Ісуса Хрыста, Збаўцу нашага,

Âkoga vylìǔ na nas ščodra praz′ Ìsusa Hrysta, Zbaǔcu našaga,

7. каб, апраўдаўшыся Ягонай мілатою, мы згодна са спадзяваньнем зрабіліся спадкаемцамі жыцьця вечнага.

kab, apraǔdaǔšysâ Âgonaj mìlatoû, my zgodna sa spadzâvan′nem zrabìlìsâ spadkaemcamì žyc′câ večnaga.

8. Слова гэта слушнае; і я жадаю, каб ты пацьвярджаў яго, каб тыя, што ўверавалі ў Бога, стараліся быць дбайнымі ў добрых учынках: гэта добра і карысна людзям.

Slova gèta slušnae; ì â žadaû, kab ty pac′vârdžaǔ âgo, kab tyâ, što ǔveravalì ǔ Boga, staralìsâ byc′ dbajnymì ǔ dobryh učynkah: gèta dobra ì karysna lûdzâm.

9. А дурных перагаворстваў і радаслоўных звадаў, і спрэчак і калатні вакол закона пазьбягай, бо яны бескарысныя і марныя.

A durnyh peragavorstvaǔ ì radasloǔnyh zvadaǔ, ì sprèčak ì kalatnì vakol zakona paz′bâgaj, bo âny beskarysnyâ ì marnyâ.

10. Ад ератыка, пасьля першага і другога настаўленьня на розум, цурайся,

Ad eratyka, pas′lâ peršaga ì drugoga nastaǔlen′nâ na rozum, curajsâ,

11. ведаючы, што ён разбэсьціўся і грэшыць, і асуджаны сам сабою.

vedaûčy, što ën razbès′cìǔsâ ì grèšyc′, ì asudžany sam saboû.

12. Калі прышлю да цябе Артэму або Тыхіка, пасьпяшайся прыйсьці да мяне ў Нікаполь; бо я пастанавіў там зазімаваць.

Kalì pryšlû da câbe Artèmu abo Tyhìka, pas′pâšajsâ pryjs′cì da mâne ǔ Nìkapol′; bo â pastanavìǔ tam zazìmavac′.

13. Зіну-законьніка і Апалоса паклапаціся выправіць так, каб у іх ні ў чым ня было нястачы.

Zìnu-zakon′nìka ì Apalosa paklapacìsâ vypravìc′ tak, kab u ìh nì ǔ čym nâ bylo nâstačy.

14. Хай і нашыя вучацца практыкавацца ў добрых учынках, у задавольваньні неабходных патрэбаў, каб ня былі бясплодныя.

Haj ì našyâ vučacca praktykavacca ǔ dobryh učynkah, u zadavol′van′nì neabhodnyh patrèbaǔ, kab nâ bylì bâsplodnyâ.

15. Вітаюць цябе ўсе, хто са мною. Вітай тых, хто любіць нас у веры. Мілата з усімі вамі. Амін.

Vìtaûc′ câbe ǔse, hto sa mnoû. Vìtaj tyh, hto lûbìc′ nas u very. Mìlata z usìmì vamì. Amìn.

ФІЛІМОНА FÌLÌMONA

1 Кіраўнік

1. Павал, вязень Ісуса Хрыста, і Цімафей брат, Філімону любаснаму і супрацоўніку нашаму,

Paval, vâzen′ Ìsusa Hrysta, ì Cìmafej brat, Fìlìmonu lûbasnamu ì supracoǔnìku našamu,

2. і Апфіі, (сястры) любаснай, і Архіпу, спадзьвіжніку нашаму, і дамовай тваёй царкве:

ì Apfìì, (sâstry) lûbasnaj, ì Arhìpu, spadz′vìžnìku našamu, ì damovaj tvaëj carkve:

3. мілата вам і мір ад Бога Айца нашага і Госпада Ісуса Хрыста.

mìlata vam ì mìr ad Boga Ajca našaga ì Gospada Ìsusa Hrysta.

4. Дзякую Богу майму, заўсёды спамінаючы цябе ў малітвах маіх,

Dzâkuû Bogu majmu, zaǔsëdy spamìnaûčy câbe ǔ malìtvah maìh,

5. чуючы пра тваю любоў і веру, якую маеш да Госпада Ісуса і да ўсіх сьвятых,

čuûčy pra tvaû lûboǔ ì veru, âkuû maeš da Gospada Ìsusa ì da ǔsìh s′vâtyh,

6. каб дзеяньне веры тваёй было чыннае ў спазнаньні ўсякага ў вас дабра ў Хрысьце Ісусе.

kab dzeân′ne very tvaëj bylo čynnae ǔ spaznan′nì ǔsâkaga ǔ vas dabra ǔ Hrys′ce Ìsuse.

7. Бо мы маем вялікую радасьць і ўцеху ў любові тваёй, бо табою, браце, супакоены сэрцы сьвятых.

Bo my maem vâlìkuû radas′c′ ì ǔcehu ǔ lûbovì tvaëj, bo taboû, brace, supakoeny sèrcy s′vâtyh.

8. Таму, маючы вялікую ў Хрысьце адвагу загадваць табе, што трэба,

Tamu, maûčy vâlìkuû ǔ Hrys′ce advagu zagadvac′ tabe, što trèba,

9. зь любові лепей прашу, ня хто які там, а я, Павал - старац, а цяпер вязень Ісуса Хрыста;

z′ lûbovì lepej prašu, nâ hto âkì tam, a â, Paval - starac, a câper vâzen′ Ìsusa Hrysta;

10. прашу цябе за сына майго Анісіма, якога нарадзіў я ў кайданах маіх:

prašu câbe za syna majgo Anìsìma, âkoga naradzìǔ â ǔ kajdanah maìh:

11. ён быў калісьці нягодны табе, а цяпер годны табе і мне: я вяртаю яго;

ën byǔ kalìs′cì nâgodny tabe, a câper godny tabe ì mne: â vârtaû âgo;

12. а ты прымі яго, як маё сэрца.

a ty prymì âgo, âk maë sèrca.

13. Я хацеў пры сабе яго ўтрымаць, каб ён замест цябе паслужыў мне ў кайданах за зьвеставаньне;

Â haceǔ pry sabe âgo ǔtrymac′, kab ën zamest câbe paslužyǔ mne ǔ kajdanah za z′vestavan′ne;

14. але без тваёй згоды нічога не хацеў зрабіць, каб добрая справа твая была ня мусовая, а з добрае волі.

ale bez tvaëj zgody nìčoga ne haceǔ zrabìc′, kab dobraâ sprava tvaâ byla nâ musovaâ, a z dobrae volì.

15. Бо, можа быць, ён на тое часова адлучыўся, каб ты прыняў яго назаўсёды,

Bo, moža byc′, ën na toe časova adlučyǔsâ, kab ty prynâǔ âgo nazaǔsëdy,

16. ужо ня як раба, а вышэйшага за раба, брата любаснага, асабліва мне, а тым болей табе, і па плоці і ў Госпадзе.

užo nâ âk raba, a vyšèjšaga za raba, brata lûbasnaga, asablìva mne, a tym bolej tabe, ì pa plocì ì ǔ Gospadze.

17. І вось, калі маеш за супольніка мяне, дык прымі яго, як мяне.

Ì vos′, kalì maeš za supol′nìka mâne, dyk prymì âgo, âk mâne.

18. Калі ж ён чым пакрыўдзіў цябе, альбо вінаваты табе, лічы гэта на мне.

Kalì ž ën čym pakryǔdzìǔ câbe, al′bo vìnavaty tabe, lìčy gèta na mne.

19. Я, Павал, напісаў маёю рукою: я заплачу"; не кажу табе пра тое, што ты і самім сабою мне вінаваты.

Â, Paval, napìsaǔ maëû rukoû: â zaplaču"; ne kažu tabe pra toe, što ty ì samìm saboû mne vìnavaty.

20. Так, браце, дай мне скарыстацца табою ў Госпадзе; супакой маё сэрца ў Госпадзе.

Tak, brace, daj mne skarystacca taboû ǔ Gospadze; supakoj maë sèrca ǔ Gospadze.

21. Спадзяючыся на слухмянасьць тваю, а напісаў табе, ведаючы, што ты зробіш і болей, чым прашу.

Spadzâûčysâ na sluhmânas′c′ tvaû, a napìsaǔ tabe, vedaûčy, što ty zrobìš ì bolej, čym prašu.

22. А разам падрыхтуй мне і памяшканьне; бо, спадзяюся, што па малітвах вашых я буду дараваны вам.

A razam padryhtuj mne ì pamâškan′ne; bo, spadzâûsâ, što pa malìtvah vašyh â budu daravany vam.

23. Вітае цябе Эпафрас, вязень разам са мною дзеля Ісуса Хрыста, Марк, Арыстарх, Дымас, Лукаш, супрацоўнікі мае.

Vìtae câbe Èpafras, vâzen′ razam sa mnoû dzelâ Ìsusa Hrysta, Mark, Arystarh, Dymas, Lukaš, supracoǔnìkì mae.

24. Мілата Госпада нашага Ісуса Хрыста з духам вашым. Амін.

Mìlata Gospada našaga Ìsusa Hrysta z duham vašym. Amìn.

ГАБРЭЯЎ GABRÈÂǓ

1 Кіраўнік

1. Бог, Які шмат разоў і ўсякімі спосабамі гаварыў зьвеку да бацькоў нашых праз прарокаў,

Bog, Âkì šmat razoǔ ì ǔsâkìmì sposabamì gavaryǔ z′veku da bac′koǔ našyh praz prarokaǔ,

2. у апошнія дні гэтыя гаварыў нам праз Сына, Якога паставіў спадкаемцам усяго, празь Якога і вякі стварыў.

u apošnìâ dnì gètyâ gavaryǔ nam praz Syna, Âkoga pastavìǔ spadkaemcam usâgo, praz′ Âkoga ì vâkì stvaryǔ.

3. Гэты, будучы водбліскам славы Ягонай і вобразам істоты Ягонай і трымаючы ўсё словам сілы Сваёй, зьдзейсьніўшы Сабою ачышчэньне грахоў нашых, сеў праваруч велічы на вышыні,

Gèty, budučy vodblìskam slavy Âgonaj ì vobrazam ìstoty Âgonaj ì trymaûčy ǔsë slovam sìly Svaëj, z′dzejs′nìǔšy Saboû ačyščèn′ne grahoǔ našyh, seǔ pravaruč velìčy na vyšynì,

4. будучы настолькі дасканалейшым за анёлаў, наколькі слаўнейшае перад імі ўспадкаваў Імя.

budučy nastol′kì daskanalejšym za anëlaǔ, nakol′kì slaǔnejšae perad ìmì ǔspadkavaǔ Ìmâ.

5. Бо калі і каму з анёлаў сказаў Бог: "Ты Сын Мой, Я сёньня нарадзіў Цябе"? І яшчэ: "Я буду Яму Айцом, і Ён будзе Мне Сынам"?

Bo kalì ì kamu z anëlaǔ skazaǔ Bog: "Ty Syn Moj, Â sën′nâ naradzìǔ Câbe"? Ì âščè: "Â budu Âmu Ajcom, ì Ën budze Mne Synam"?

6. Таксама, калі ўводзіць Першароднага ў сусьвет, кажа: "Няхай паклоняцца Яму ўсе анёлы Божыя".

Taksama, kalì ǔvodzìc′ Peršarodnaga ǔ sus′vet, kaža: "Nâhaj paklonâcca Âmu ǔse anëly Božyâ".

7. Пра анёлаў сказана: "Ты творыш анёламі Сваімі духаў і слугамі Сваімі палымяны вагонь".

Pra anëlaǔ skazana: "Ty tvoryš anëlamì Svaìmì duhaǔ ì slugamì Svaìmì palymâny vagon′".

8. А пра Сына: "трон Твой, Божа, у век веку; жазло валадараньня Твайго - жазло праўды.

A pra Syna: "tron Tvoj, Boža, u vek veku; žazlo valadaran′nâ Tvajgo - žazlo praǔdy.

9. Ты палюбіў праўду і зьненавідзеў беззаконьне; таму памазаў Цябе, Божа, Бог Твой алеем радасьці больш за саўдзельнікаў Тваіх";

Ty palûbìǔ praǔdu ì z′nenavìdzeǔ bezzakon′ne; tamu pamazaǔ Câbe, Boža, Bog Tvoj aleem radas′cì bol′š za saǔdzel′nìkaǔ Tvaìh";

10. І: "у пачатку Ты, Госпадзе, заснаваў зямлю, і нябёсы - дзеля рук Тваіх;

Ì: "u pačatku Ty, Gospadze, zasnavaǔ zâmlû, ì nâbësy - dzelâ ruk Tvaìh;

11. яны загінуць, а Ты застанешся; і ўсе састарацца, нібы рыза,

âny zagìnuc′, a Ty zastanešsâ; ì ǔse sastaracca, nìby ryza,

12. і як вопратку згорнеш іх, і зьменяцца; але Ты той самы і гады Твае ня скончацца".

ì âk vopratku zgorneš ìh, ì z′menâcca; ale Ty toj samy ì gady Tvae nâ skončacca".

13. Каму калі з анёлаў сказаў Бог: "сядзі праваруч Мяне пакуль пакладу Тваіх ворагаў падножжам нагам Тваім"?

Kamu kalì z anëlaǔ skazaǔ Bog: "sâdzì pravaruč Mâne pakul′ pakladu Tvaìh voragaǔ padnožžam nagam Tvaìm"?

14. Ці ж ня ўсе яны службовыя духі, пасыланыя на служэньне тым, якія маюць успадкаваць збавеньне?

Cì ž nâ ǔse âny službovyâ duhì, pasylanyâ na služèn′ne tym, âkìâ maûc′ uspadkavac′ zbaven′ne?

2 Кіраўнік

1. Таму мы павінны быць асабліва ўважлівыя да чутага, каб не адпасьці,

Tamu my pavìnny byc′ asablìva ǔvažlìvyâ da čutaga, kab ne adpas′cì,

2. бо, калі праз анёлаў абвешчанае слова было цьвёрдае, і ўсякі пярэступ і непаслухмянасьць мелі справядлівую адплату,

bo, kalì praz anëlaǔ abveščanae slova bylo c′vërdae, ì ǔsâkì pârèstup ì nepasluhmânas′c′ melì spravâdlìvuû adplatu,

3. дык як мы ўнікнем, занядбаўшы такое вялікае выратаваньне, якое, спачатку абвешчанае Госпадам, было ў нас умацавана тымі, якія чулі ад Яго,

dyk âk my ǔnìknem, zanâdbaǔšy takoe vâlìkae vyratavan′ne, âkoe, spačatku abveščanae Gospadam, bylo ǔ nas umacavana tymì, âkìâ čulì ad Âgo,

4. што Бог і засьведчыў азнакамі і цудамі, і рознымі сіламі, і дарамі Духа Сьвятога па волі Ягонай?

što Bog ì zas′vedčyǔ aznakamì ì cudamì, ì roznymì sìlamì, ì daramì Duha S′vâtoga pa volì Âgonaj?

5. Бо не анёлам Бог упакорыў будучы сьвет, пра які гаворым;

Bo ne anëlam Bog upakoryǔ budučy s′vet, pra âkì gavorym;

6. наадварот, нехта недзе засьведчыў, кажучы: "што ёсьць чалавек, што Ты памятаеш яго? альбо сын чалавечы, што Ты наведваеш яго?

naadvarot, nehta nedze zas′vedčyǔ, kažučy: "što ës′c′ čalavek, što Ty pamâtaeš âgo? al′bo syn čalavečy, što Ty navedvaeš âgo?

7. Ня дужа Ты ўнізіў яго перад анёламі; славаю й гонарам увянчаў яго, і паставіў яго над дзеямі рук Тваіх;

Nâ duža Ty ǔnìzìǔ âgo perad anëlamì; slavaû j gonaram uvânčaǔ âgo, ì pastavìǔ âgo nad dzeâmì ruk Tvaìh;

8. усё пакарыў пад ногі ягоныя". Калі ж пакарыў яму ўсё, дык не пакінуў нічога непакорным яму. Цяпер жа яшчэ ня бачым, каб яму ўсё было ўпакорана;

usë pakaryǔ pad nogì âgonyâ". Kalì ž pakaryǔ âmu ǔsë, dyk ne pakìnuǔ nìčoga nepakornym âmu. Câper ža âščè nâ bačym, kab âmu ǔsë bylo ǔpakorana;

9. але бачым, што за перанясеньне сьмерці ўвянчаны славаю і гонарам Ісус, Які крыху быў прыніжаны перад анёламі, каб Яму, па мілаце Божай, зьведаць сьмерць за ўсіх.

ale bačym, što za peranâsen′ne s′mercì ǔvânčany slavaû ì gonaram Ìsus, Âkì kryhu byǔ prynìžany perad anëlamì, kab Âmu, pa mìlace Božaj, z′vedac′ s′merc′ za ǔsìh.

10. Бо належала, каб Той, дзеля Каго ўсё і праз Каго ўсё, многіх сыноў вядучы да славы, Пачынальніка выратаваньня іх зрабіў празь цярпеньні.

Bo naležala, kab Toj, dzelâ Kago ǔsë ì praz Kago ǔsë, mnogìh synoǔ vâdučy da slavy, Pačynal′nìka vyratavan′nâ ìh zrabìǔ praz′ cârpen′nì.

11. Бо, і Той, Хто асьвячае, і каго асьвячаюць, усе - ад Адзінага; таму ён не саромеецца называць іх братамі, кажучы:

Bo, ì Toj, Hto as′vâčae, ì kago as′vâčaûc′, use - ad Adzìnaga; tamu ën ne saromeecca nazyvac′ ìh bratamì, kažučy:

12. "абвяшчу Тваё імя братѓм Маім, сярод царквы апяю Цябе".

"abvâšču Tvaë ìmâ bratѓm Maìm, sârod carkvy apâû Câbe".

13. І яшчэ: "Я буду спадзявацца на Яго". І яшчэ: "вось, Я і дзеці, якіх даў Мне Бог".

Ì âščè: "Â budu spadzâvacca na Âgo". Ì âščè: "vos′, Â ì dzecì, âkìh daǔ Mne Bog".

14. А як дзеці былі ўдзельнікамі цела і крыві, дык Ён таксама прыняў іх, каб сьмерцю пазбавіць сілы таго, хто меў уладу сьмерці, гэта значыцца - д'ябла,

A âk dzecì bylì ǔdzel′nìkamì cela ì kryvì, dyk Ën taksama prynâǔ ìh, kab s′mercû pazbavìc′ sìly tago, hto meǔ uladu s′mercì, gèta značycca - d'âbla,

15. і выратаваць тых, якія ад страху сьмерці праз усё жыцьцё былі ў рабстве.

ì vyratavac′ tyh, âkìâ ad strahu s′mercì praz usë žyc′cë bylì ǔ rabstve.

16. Бо не ад анёлаў прыме Ён, а прыме семя Абрагамавае.

Bo ne ad anëlaǔ pryme Ën, a pryme semâ Abragamavae.

17. Таму Ён павінен быў ва ўсім прыпадобніцца да братоў, каб быць міласэрным і верным Першасьвятаром прад Богам на ўмілажальваньне за грахі народу.

Tamu Ën pavìnen byǔ va ǔsìm prypadobnìcca da bratoǔ, kab byc′ mìlasèrnym ì vernym Peršas′vâtarom prad Bogam na ǔmìlažal′van′ne za grahì narodu.

18. Бо, як сам Ён перацярпеў, быў спакушѓны, дык можа памагчы і тым, каго спакушаюць.

Bo, âk sam Ën peracârpeǔ, byǔ spakušѓny, dyk moža pamagčy ì tym, kago spakušaûc′.

3 Кіраўнік

1. Таму, браты сьвятыя, супольнікі нябеснага пакліканьня, уразумейце Пасланца і Першасьвятара вызнаньня нашага, Ісуса Хрыста,

Tamu, braty s′vâtyâ, supol′nìkì nâbesnaga paklìkan′nâ, urazumejce Paslanca ì Peršas′vâtara vyznan′nâ našaga, Ìsusa Hrysta,

2. Які верны Таму, Хто паставіў Яго, як і Майсей ва ўсім доме Ягоным.

Âkì verny Tamu, Hto pastavìǔ Âgo, âk ì Majsej va ǔsìm dome Âgonym.

3. Ён бо варты тым большае славы перад Майсеем, чым большы гонар мае ў параўнаньні з домам той, хто ўладкаваў яго;

Ën bo varty tym bol′šae slavy perad Majseem, čym bol′šy gonar mae ǔ paraǔnan′nì z domam toj, hto ǔladkavaǔ âgo;

4. бо кожны дом ладкуецца некім; а Хто ўладкаваў усё, ёсьць Бог.

bo kožny dom ladkuecca nekìm; a Hto ǔladkavaǔ usë, ës′c′ Bog.

5. І Майсей верны ўва ўсім доме Ягоным, як службіт, на сьведчаньне таго, што трэба было абвясьціць.

Ì Majsej verny ǔva ǔsìm dome Âgonym, âk službìt, na s′vedčan′ne tago, što trèba bylo abvâs′cìc′.

6. А Хрыстос - як Сын у доме Ягоным; а дом Ягоны - мы, калі толькі адвагу і спадзяваньне, якімі хвалімся, цьвёрда захаваем да канца.

A Hrystos - âk Syn u dome Âgonym; a dom Âgony - my, kalì tol′kì advagu ì spadzâvan′ne, âkìmì hvalìmsâ, c′vërda zahavaem da kanca.

7. Чаму, як кажа Дух Сьвяты, "сёньня, як пачуеце голас Ягоны,

Čamu, âk kaža Duh S′vâty, "sën′nâ, âk pačuece golas Âgony,

8. не зжарсьцьвеце сэрцаў вашых, як у час смуты, у дзень спакушэньня ў пустыні,

ne zžars′c′vece sèrcaǔ vašyh, âk u čas smuty, u dzen′ spakušèn′nâ ǔ pustynì,

9. дзе спакушалі мяне бацькі вашы, выпрабоўвалі Мяне і бачылі дзеі Мае сорак гадоў.

dze spakušalì mâne bac′kì vašy, vypraboǔvalì Mâne ì bačylì dzeì Mae sorak gadoǔ.

10. Таму Я і ўгневаўся на той род, і сказаў: "няспынна блукаюць сэрцам, ня зьведалі яны пуцявінаў Маіх;

Tamu Â ì ǔgnevaǔsâ na toj rod, ì skazaǔ: "nâspynna blukaûc′ sèrcam, nâ z′vedalì âny pucâvìnaǔ Maìh;

11. таму я прысягнуў у гневе Маім, што яны ня ўвойдуць у спачын Мой".

tamu â prysâgnuǔ u gneve Maìm, što âny nâ ǔvojduc′ u spačyn Moj".

12. Глядзеце, браты, каб ня было ў кім у вас сэрца ліхога і нявернага, каб вам не адступіцца ад Бога жывога.

Glâdzece, braty, kab nâ bylo ǔ kìm u vas sèrca lìhoga ì nâvernaga, kab vam ne adstupìcca ad Boga žyvoga.

13. А настаўляйце адно аднаго кожны дзень, пакуль можна казаць "сёньня", каб хто з вас не зжарсьцьвеў, зьвёўшыся грэхам;

A nastaǔlâjce adno adnago kožny dzen′, pakul′ možna kazac′ "sën′nâ", kab hto z vas ne zžars′c′veǔ, z′vëǔšysâ grèham;

14. Бо мы зрабіліся супольнікамі Хрысту, калі толькі пачатае жыцьцё цьвёрда ўтрымаем да канца,

Bo my zrabìlìsâ supol′nìkamì Hrystu, kalì tol′kì pačatae žyc′cë c′vërda ǔtrymaem da kanca,

15. пакуль гаворыцца: "сёньня, як пачуеце голас Ягоны, не зжарсьцьвеце сэрцаў вашых, як у час смуты".

pakul′ gavorycca: "sën′nâ, âk pačuece golas Âgony, ne zžars′c′vece sèrcaǔ vašyh, âk u čas smuty".

16. Бо некаторыя, што чулі, пачалі абурацца; але ня ўсе, што выйшлі зь Егіпта з Майсеем.

Bo nekatoryâ, što čulì, pačalì aburacca; ale nâ ǔse, što vyjšlì z′ Egìpta z Majseem.

17. На каго ж гневаўся Ён сорак гадоў? Хіба не на тых, што зграшылі, чые косьці засталіся ў пустыні?

Na kago ž gnevaǔsâ Ën sorak gadoǔ? Hìba ne na tyh, što zgrašylì, čye kos′cì zastalìsâ ǔ pustynì?

18. Супроць каго прысягаў, што ня ўвойдуць у спачын Ягоны, калі ня супроць непакорлівых?

Suproc′ kago prysâgaǔ, što nâ ǔvojduc′ u spačyn Âgony, kalì nâ suproc′ nepakorlìvyh?

19. І вось, бачым, што яны не маглі ўвайсьці за няверства.

Ì vos′, bačym, što âny ne maglì ǔvajs′cì za nâverstva.

4 Кіраўнік

1. А таму будзем асьцерагацца, каб, калі яшчэ застаецца абяцаньне ўвайсьці ў спачын Ягоны, ня сталася, што нехта з вас ужо спазьніўся.

A tamu budzem as′ceragacca, kab, kalì âščè zastaecca abâcan′ne ǔvajs′cì ǔ spačyn Âgony, nâ stalasâ, što nehta z vas užo spaz′nìǔsâ.

2. Бо і нам яно абвешчана, як і тым; але не дало ім карысьці слова чутае, не спалучанае зь вераю тых, якія чулі.

Bo ì nam âno abveščana, âk ì tym; ale ne dalo ìm karys′cì slova čutae, ne spalučanae z′ veraû tyh, âkìâ čulì.

3. А ўваходзім у спачын мы, якія ўверавалі, як Ён і сказаў: "Я прысягнуў у гневе Маім, што яны ня ўвойдуць у спачын Мой", хоць дзеі Ягоныя былі зьдзейсьнены яшчэ на пачатку сьвету.

A ǔvahodzìm u spačyn my, âkìâ ǔveravalì, âk Ën ì skazaǔ: "Â prysâgnuǔ u gneve Maìm, što âny nâ ǔvojduc′ u spačyn Moj", hoc′ dzeì Âgonyâ bylì z′dzejs′neny âščè na pačatku s′vetu.

4. Бо дзесьці сказана пра сёмы дзень так: "і спачыў Бог у дзень сёмы ад усіх дзеяў Сваіх".

Bo dzes′cì skazana pra sëmy dzen′ tak: "ì spačyǔ Bog u dzen′ sëmy ad usìh dzeâǔ Svaìh".

5. І яшчэ тут: "ня ўвойдуць у спачын Мой".

Ì âščè tut: "nâ ǔvojduc′ u spačyn Moj".

6. І вось, як некаторым застаецца ўвайсьці ў яго, а тыя, каму раней абвешчана, не ўвайшлі ў яго за непакорлівасьць,

Ì vos′, âk nekatorym zastaecca ǔvajs′cì ǔ âgo, a tyâ, kamu ranej abveščana, ne ǔvajšlì ǔ âgo za nepakorlìvas′c′,

7. дык яшчэ вызначае пэўны дзень, "сёньня", кажучы праз Давіда, пасьля такога доўгага часу, як вышэй сказана: "сёньня, як пачуеце голас Ягоны, не зжарсьцьвеце сэрцаў вашых".

dyk âščè vyznačae pèǔny dzen′, "sën′nâ", kažučy praz Davìda, pas′lâ takoga doǔgaga času, âk vyšèj skazana: "sën′nâ, âk pačuece golas Âgony, ne zžars′c′vece sèrcaǔ vašyh".

8. Бо калі б Ісус сын Нава даў ім спачын, дык ня было б сказана пасьля таго пра іншы дзень.

Bo kalì b Ìsus syn Nava daǔ ìm spačyn, dyk nâ bylo b skazana pas′lâ tago pra ìnšy dzen′.

9. Таму народу Божаму яшчэ застаецца субоцтва.

Tamu narodu Božamu âščè zastaecca suboctva.

10. Бо, хто ўвайшоў у спачын Ягоны, той і сам спачыў ад дзеяў сваіх, як і Бог ад Сваіх.

Bo, hto ǔvajšoǔ u spačyn Âgony, toj ì sam spačyǔ ad dzeâǔ svaìh, âk ì Bog ad Svaìh.

11. Дык вось, пастараймася ўвайсьці ў спачын той, каб хто на той самы прыклад не падупаў непакорлівасьці.

Dyk vos′, pastarajmasâ ǔvajs′cì ǔ spačyn toj, kab hto na toj samy pryklad ne padupaǔ nepakorlìvas′cì.

12. Бо слова Божае жывое і дзейснае і вастрэйшае за любы меч двусечны: яно пранікае да разьдзяленьня душы і духа, суглобаў і мозгу, і судзіць помыслы і намеры сардэчныя.

Bo slova Božae žyvoe ì dzejsnae ì vastrèjšae za lûby meč dvusečny: âno pranìkae da raz′dzâlen′nâ dušy ì duha, suglobaǔ ì mozgu, ì sudzìc′ pomysly ì namery sardèčnyâ.

13. І няма стварэньня, схаванага ад Яго, а ўсё аголена і адкрыта прад вачыма Ягонымі: Яму дамо адказ.

Ì nâma stvarèn′nâ, shavanaga ad Âgo, a ǔsë agolena ì adkryta prad vačyma Âgonymì: Âmu damo adkaz.

14. І вось, маючы Першасьвятара вялікага, Які прайшоў нябёсы, Ісуса Сына Божага, будзем цьвёрда трымацца веравызнаньня нашага.

Ì vos′, maûčy Peršas′vâtara vâlìkaga, Âkì prajšoǔ nâbësy, Ìsusa Syna Božaga, budzem c′vërda trymacca veravyznan′nâ našaga.

15. Бо мы маем не такога Першасьвятара, Які ня мог бы спагадаць нам у немачах нашых, а Такога, Які, як і мы, дасьведчаны ва ўсім, акрамя грэху.

Bo my maem ne takoga Peršas′vâtara, Âkì nâ mog by spagadac′ nam u nemačah našyh, a Takoga, Âkì, âk ì my, das′vedčany va ǔsìm, akramâ grèhu.

16. Таму прыступайма з адвагаю да трона мілаты, каб атрымаць міласьць і здабыць мілату на своечасовую дапамогу.

Tamu prystupajma z advagaû da trona mìlaty, kab atrymac′ mìlas′c′ ì zdabyc′ mìlatu na svoečasovuû dapamogu.

5 Кіраўнік

1. Бо кожны першасьвятар зь людзей выбіраны, людзям жа і пастаўляецца на служэньне Богу, каб прыносіць дары і ахвяры за грахі,

Bo kožny peršas′vâtar z′ lûdzej vybìrany, lûdzâm ža ì pastaǔlâecca na služèn′ne Bogu, kab prynosìc′ dary ì ahvâry za grahì,

2. каб мог паблажаць неабазнаным і заблуканым; бо і сам абложаны немаччу,

kab mog pablažac′ neabaznanym ì zablukanym; bo ì sam abložany nemačču,

3. і таму ён павінен як за людзей, так і за сябе прыносіць ахвяры за грахі.

ì tamu ën pavìnen âk za lûdzej, tak ì za sâbe prynosìc′ ahvâry za grahì.

4. І ніхто сам сабою ня прымае гэтага гонару, а толькі пакліканы Богам, як і Аарон.

Ì nìhto sam saboû nâ prymae gètaga gonaru, a tol′kì paklìkany Bogam, âk ì Aaron.

5. Так і Хрыстос ня Сам Сабе прысвоіў славу быць першасьвятаром, а Той, Хто сказаў Яму: "Ты Сын Мой, Я сёньня нарадзіў Цябе";

Tak ì Hrystos nâ Sam Sabe prysvoìǔ slavu byc′ peršas′vâtarom, a Toj, Hto skazaǔ Âmu: "Ty Syn Moj, Â sën′nâ naradzìǔ Câbe";

6. як і ў іншым месцы кажа: "Ты сьвятар навек па чыне Мелхісэдэка".

âk ì ǔ ìnšym mescy kaža: "Ty s′vâtar navek pa čyne Melhìsèdèka".

7. Ён, у дні плоці Сваёй, зь вялікім галашэньнем і са сьлязьмі прынёс малітвы і маленьні Таму, Хто меў моц уратаваць Яго ад сьмерці, і пачуты быў за Сваю богабаязнасьць;

Ën, u dnì plocì Svaëj, z′ vâlìkìm galašèn′nem ì sa s′lâz′mì prynës malìtvy ì malen′nì Tamu, Hto meǔ moc uratavac′ Âgo ad s′mercì, ì pačuty byǔ za Svaû bogabaâznas′c′;

8. хоць Ён і Сын, аднак празь цярпеньні навучыўся паслушэнству;

hoc′ Ën ì Syn, adnak praz′ cârpen′nì navučyǔsâ paslušènstvu;

9. і, удасканаліўшыся, спрычыніўся да вечнага збавеньня ўсіх паслухмяных Яму,

ì, udaskanalìǔšysâ, spryčynìǔsâ da večnaga zbaven′nâ ǔsìh pasluhmânyh Âmu,

10. і быў названы ад Бога Першасьятаром па чыне Мелхісэдэка.

ì byǔ nazvany ad Boga Peršas′âtarom pa čyne Melhìsèdèka.

11. Пра гэта сьлед было б нам гаварыць многа; але цяжка патлумачыць, бо вы зрабіліся няздольныя слухаць.

Pra gèta s′led bylo b nam gavaryc′ mnoga; ale câžka patlumačyc′, bo vy zrabìlìsâ nâzdol′nyâ sluhac′.

12. Бо, мяркуючы па часе, вам належала быць настаўнікамі; але вас зноў трэба вучыць першаасновам слова Божага, і вам патрэбнае малако, а ня цьвёрдая ежа.

Bo, mârkuûčy pa čase, vam naležala byc′ nastaǔnìkamì; ale vas znoǔ trèba vučyc′ peršaasnovam slova Božaga, ì vam patrèbnae malako, a nâ c′vërdaâ eža.

13. Кожны, кормлены малаком, неабазнаны ў слове праўды, бо ён дзіця;

Kožny, kormleny malakom, neabaznany ǔ slove praǔdy, bo ën dzìcâ;

14. а цьвёрдая ежа ўласьцівая дасканалым, у якіх пачуцьці навыкам прывучаны адрозьніваць дабро і зло.

a c′vërdaâ eža ǔlas′cìvaâ daskanalym, u âkìh pačuc′cì navykam pryvučany adroz′nìvac′ dabro ì zlo.

6 Кіраўнік

1. Пасьля, пакінуўшы пачаткі вучэньня Хрыстовага, пасьпяшаймася да дасканаласьці; і ня будзем зноў закладваць аснову да каяньня за мёртвыя дзеі і аснову веры ў Бога,

Pas′lâ, pakìnuǔšy pačatkì vučèn′nâ Hrystovaga, pas′pâšajmasâ da daskanalas′cì; ì nâ budzem znoǔ zakladvac′ asnovu da kaân′nâ za mërtvyâ dzeì ì asnovu very ǔ Boga,

2. вучэньню пра хрышчэньні, пра ўскладаньне рук, пра ўваскрэсеньне мёртвых і пра суд вечны.

vučèn′nû pra hryščèn′nì, pra ǔskladan′ne ruk, pra ǔvaskrèsen′ne mërtvyh ì pra sud večny.

3. І гэта зробім, калі Бог дазволіць.

Ì gèta zrobìm, kalì Bog dazvolìc′.

4. Бо немагчыма - тых, што адзін раз пасьвечаныя і паспыталі дару нябеснага, і зрабіліся супольнікамі Духа Сьвятога,

Bo nemagčyma - tyh, što adzìn raz pas′večanyâ ì paspytalì daru nâbesnaga, ì zrabìlìsâ supol′nìkamì Duha S′vâtoga,

5. і паспыталі добраснага слова Божага і сіл будучага веку,

ì paspytalì dobrasnaga slova Božaga ì sìl budučaga veku,

6. і адпалі, - нанава ўзнаўляць пакаяньнем, калі яны зноў крыжуюць у сабе Сына Божага і паглумляюць Яго.

ì adpalì, - nanava ǔznaǔlâc′ pakaân′nem, kalì âny znoǔ kryžuûc′ u sabe Syna Božaga ì paglumlâûc′ Âgo.

7. Зямля, якая піла дождж, што шматкроць на яе ападае, і родзіць збажыну, карысную тым, каму і вырошчваецца, прымае дабраславеньне ад Бога;

Zâmlâ, âkaâ pìla doždž, što šmatkroc′ na âe apadae, ì rodzìc′ zbažynu, karysnuû tym, kamu ì vyroščvaecca, prymae dabraslaven′ne ad Boga;

8. а якая плодзіць церні і бадзякі - няпрыдатная і блізкая да пракляцьця, канец якога - спаленьне.

a âkaâ plodzìc′ cernì ì badzâkì - nâprydatnaâ ì blìzkaâ da praklâc′câ, kanec âkoga - spalen′ne.

9. А што да вас, любасныя, дык мы спадзяёмся, што вы ў лепшым стане і трымаецеся збавеньня, хоць і гаворым так.

A što da vas, lûbasnyâ, dyk my spadzâëmsâ, što vy ǔ lepšym stane ì trymaecesâ zbaven′nâ, hoc′ ì gavorym tak.

10. Бо не несправядлівы Бог, каб забыў дзею вашую і працу любові, якую вы выявілі ў імя Ягонае, паслужыўшы і служачы сьвятым.

Bo ne nespravâdlìvy Bog, kab zabyǔ dzeû vašuû ì pracu lûbovì, âkuû vy vyâvìlì ǔ ìmâ Âgonae, paslužyǔšy ì služačy s′vâtym.

11. А жадаем, каб кожны з вас, дзеля поўнай пэўнасьці ў надзеі, выяўляў такую самую руплівасьць да канца;

A žadaem, kab kožny z vas, dzelâ poǔnaj pèǔnas′cì ǔ nadzeì, vyâǔlâǔ takuû samuû ruplìvas′c′ da kanca;

12. каб вы не разгультаіліся, а пераймалі тых, якія вераю і доўгай цярплівасьцю спадкуюць абяцаньні.

kab vy ne razgul′taìlìsâ, a perajmalì tyh, âkìâ veraû ì doǔgaj cârplìvas′cû spadkuûc′ abâcan′nì.

13. Бог, даючы абяцаньне Абрагаму, калі ня мог нікім вышэйшым прысягнуць, прысягаў Самім Сабою,

Bog, daûčy abâcan′ne Abragamu, kalì nâ mog nìkìm vyšèjšym prysâgnuc′, prysâgaǔ Samìm Saboû,

14. кажучы: "у ісьціне дабраслаўляючы, дабраслаўляю цябе і памнажаючы памножу цябе".

kažučy: "u ìs′cìne dabraslaǔlâûčy, dabraslaǔlâû câbe ì pamnažaûčy pamnožu câbe".

15. І так Абрагам цярплівасьцю атрымаў абяцанае.

Ì tak Abragam cârplìvas′cû atrymaǔ abâcanae.

16. Людзі прысягаюць вышэйшым, і прысяга на сьведчаньне кладзе канец усякай спрэчцы іхняй.

Lûdzì prysâgaûc′ vyšèjšym, ì prysâga na s′vedčan′ne kladze kanec usâkaj sprèčcy ìhnâj.

17. Таму і Бог, хочучы пераважней паказаць спадкаемцам абяцаньня непарушнасьць Сваёй волі, скарыстаўся прысягай,

Tamu ì Bog, hočučy peravažnej pakazac′ spadkaemcam abâcan′nâ neparušnas′c′ Svaëj volì, skarystaǔsâ prysâgaj,

18. каб у двух непарушных рэчах, у якіх немагчыма Богу зманіць, моцную ўцеху мелі мы, пастанавіўшы прыняць прызначаную надзею,

kab u dvuh neparušnyh rèčah, u âkìh nemagčyma Bogu zmanìc′, mocnuû ǔcehu melì my, pastanavìǔšy prynâc′ pryznačanuû nadzeû,

19. якая для душы ёсьць - быццам якар бясьпечны і моцны, і ўваходзіць усярэдзіну за заслону,

âkaâ dlâ dušy ës′c′ - byccam âkar bâs′pečny ì mocny, ì ǔvahodzìc′ usârèdzìnu za zaslonu,

20. куды як наш папярэднік увайшоў Ісус, стаўшыся Першасьвятаром навек па чыне Мелхісэдэка.

kudy âk naš papârèdnìk uvajšoǔ Ìsus, staǔšysâ Peršas′vâtarom navek pa čyne Melhìsèdèka.

7 Кіраўнік

1. Бо Мелхісэдэк, цар Саліма, сьвятар Бога Ўсявышняга, - той, які сустрэў Абрагама і дабраславіў яго, калі гэты вяртаўся пасьля паражэньня цароў,

Bo Melhìsèdèk, car Salìma, s′vâtar Boga Ǔsâvyšnâga, - toj, âkì sustrèǔ Abragama ì dabraslavìǔ âgo, kalì gèty vârtaǔsâ pas′lâ paražèn′nâ caroǔ,

2. якому і дзесяціну выдзеліў Абрагам з усяго, - па-першае, згодна са значэньнем імя - цар праўды, а потым і цар Саліма, што азначае - цар сьвету,

âkomu ì dzesâcìnu vydzelìǔ Abragam z usâgo, - pa-peršae, zgodna sa značèn′nem ìmâ - car praǔdy, a potym ì car Salìma, što aznačae - car s′vetu,

3. бяз бацькі, бяз маці, без радаводу, ня маючы ні пачатку дзён, ні канца жыцьця, прыпадобнены да Сына Божага, застаецца сьвятаром назаўсёды.

bâz bac′kì, bâz macì, bez radavodu, nâ maûčy nì pačatku dzën, nì kanca žyc′câ, prypadobneny da Syna Božaga, zastaecca s′vâtarom nazaǔsëdy.

4. Бачыце, які вялікі той, каму і Абрагам-патрыярх даў дзесяціну з найлепшых здабыткаў сваіх.

Bačyce, âkì vâlìkì toj, kamu ì Abragam-patryârh daǔ dzesâcìnu z najlepšyh zdabytkaǔ svaìh.

5. Тыя з сыноў Левііных, што прымаюць сьвятарства, маюць запаведзь - браць па законе дзесяціну з народу, гэта значыць, са сваіх братоў, хоць і гэтыя паходзяць са сьцёгнаў Абрагамавых.

Tyâ z synoǔ Levììnyh, što prymaûc′ s′vâtarstva, maûc′ zapavedz′ - brac′ pa zakone dzesâcìnu z narodu, gèta značyc′, sa svaìh bratoǔ, hoc′ ì gètyâ pahodzâc′ sa s′cëgnaǔ Abragamavyh.

6. Але гэты, які не паходзіць з роду іхняга, узяў дзесяціну з Абрагама і дабараславіў таго, хто меў абяцаньні.

Ale gèty, âkì ne pahodzìc′ z rodu ìhnâga, uzâǔ dzesâcìnu z Abragama ì dabaraslavìǔ tago, hto meǔ abâcan′nì.

7. Бяз усякага супраціву меншага дабраслаўляе большы.

Bâz usâkaga supracìvu menšaga dabraslaǔlâe bol′šy.

8. І тут дзесяціны бяруць людзі сьмяротныя, а там той, хто мае пра сябе сьведчаньне, што ён жыве.

Ì tut dzesâcìny bâruc′ lûdzì s′mârotnyâ, a tam toj, hto mae pra sâbe s′vedčan′ne, što ën žyve.

9. І, можна сказаць, сам Левій, які бярэ дзесяціну, у асобе Абрагама даў дзесяціну:

Ì, možna skazac′, sam Levìj, âkì bârè dzesâcìnu, u asobe Abragama daǔ dzesâcìnu:

10. бо ён быў яшчэ ў сьцёгнах у бацькі, калі Мелхісэдэк спаткаў яго.

bo ën byǔ âščè ǔ s′cëgnah u bac′kì, kalì Melhìsèdèk spatkaǔ âgo.

11. І вось, калі б дасканаласьць дасягалася празь лявіцкае сьвятарства, - бо зь ім спалучаны закон народу, - дык якая яшчэ была б патрэба зьяўляцца іншаму сьвятару па чыне Мелхісэдэка, а не па чыне Абрагамавым звацца?

Ì vos′, kalì b daskanalas′c′ dasâgalasâ praz′ lâvìckae s′vâtarstva, - bo z′ ìm spalučany zakon narodu, - dyk âkaâ âščè byla b patrèba z′âǔlâcca ìnšamu s′vâtaru pa čyne Melhìsèdèka, a ne pa čyne Abragamavym zvacca?

12. Бо зь пераменаю сьвятарства павінен перамяніцца і закон,

Bo z′ peramenaû s′vâtarstva pavìnen peramânìcca ì zakon,

13. бо Той, пра Якога гаворыцца гэта, належаў да іншага роду, зь якога ніхто ня служыў каля ахвярніка;

bo Toj, pra Âkoga gavorycca gèta, naležaǔ da ìnšaga rodu, z′ âkoga nìhto nâ služyǔ kalâ ahvârnìka;

14. бо вядома, што Гасподзь наш зазьзяў з роду Юдавага, пра які Майсей нічога не сказаў адносна сьвятарства.

bo vâdoma, što Gaspodz′ naš zaz′zâǔ z rodu Ûdavaga, pra âkì Majsej nìčoga ne skazaǔ adnosna s′vâtarstva.

15. І гэта яшчэ ясьней відаць з таго, калі ў падабенстве Мелхісэдэкавым паўстае сьвятар іншы,

Ì gèta âščè âs′nej vìdac′ z tago, kalì ǔ padabenstve Melhìsèdèkavym paǔstae s′vâtar ìnšy,

16. які стаўся такім не паводле закона запаведзі цялеснай, а з моцы жыцьця няспыннага.

âkì staǔsâ takìm ne pavodle zakona zapavedzì câlesnaj, a z mocy žyc′câ nâspynnaga.

17. Бо засьведчана: "Ты сьвятар навекі па чыне Мелхісэдэка".

Bo zas′vedčana: "Ty s′vâtar navekì pa čyne Melhìsèdèka".

18. А скасаваньне ранейшай запаведзі бывае з прычыны яе нямоцнасьці і непатрэбнасьці,

A skasavan′ne ranejšaj zapavedzì byvae z pryčyny âe nâmocnas′cì ì nepatrèbnas′cì,

19. бо закон нічога не давёў да дасканаласьці; але ўводзіцца лепшая надзея, празь якую мы набліжаемся да Бога.

bo zakon nìčoga ne davëǔ da daskanalas′cì; ale ǔvodzìcca lepšaâ nadzeâ, praz′ âkuû my nablìžaemsâ da Boga.

20. А як гэта было не бяз прысягі, -

A âk gèta bylo ne bâz prysâgì, -

21. бо тыя былі сьвятарамі бяз прысягі, а Гэты з прысягаю, бо пра яго сказана: "прысягаўся Гасподзь і не раскаецца: Ты сьвятар навекі па чыне Мелхісэдэка",

bo tyâ bylì s′vâtaramì bâz prysâgì, a Gèty z prysâgaû, bo pra âgo skazana: "prysâgaǔsâ Gaspodz′ ì ne raskaecca: Ty s′vâtar navekì pa čyne Melhìsèdèka",

22. дык і лепшага запавету заручнікам стаўся Ісус.

dyk ì lepšaga zapavetu zaručnìkam staǔsâ Ìsus.

23. Прытым тых сьвятароў было многа, бо сьмерць не дапускала быць аднаму;

Prytym tyh s′vâtaroǔ bylo mnoga, bo s′merc′ ne dapuskala byc′ adnamu;

24. а Гэты, як што жыве вечна, мае і сьвятарства непрамінушчае,

a Gèty, âk što žyve večna, mae ì s′vâtarstva nepramìnuščae,

25. таму і можа заўсёды ратаваць тых, якія прыходзяць празь Яго да Бога, Які заўсёды жывы, каб хадайнічаць за іх.

tamu ì moža zaǔsëdy ratavac′ tyh, âkìâ pryhodzâc′ praz′ Âgo da Boga, Âkì zaǔsëdy žyvy, kab hadajnìčac′ za ìh.

26. Такі і павінен быць у нас Першасьвятар: сьвяты, несаўдзельны злу, беззаганны, далёкі ад грэшнікаў і ўзьнесены вышэй за нябёсы,

Takì ì pavìnen byc′ u nas Peršas′vâtar: s′vâty, nesaǔdzel′ny zlu, bezzaganny, dalëkì ad grèšnìkaǔ ì ǔz′neseny vyšèj za nâbësy,

27. Які ня мае патрэбы, як тыя першасьвятары, штодня прыносіць ахвяры сьпярша за свае грахі, а потым за грахі народу; бо Ён гэта зрабіў аднаго разу, ахвяраваўшы Самім Сабою.

Âkì nâ mae patrèby, âk tyâ peršas′vâtary, štodnâ prynosìc′ ahvâry s′pârša za svae grahì, a potym za grahì narodu; bo Ën gèta zrabìǔ adnago razu, ahvâravaǔšy Samìm Saboû.

28. Бо закон устаноўлівае першасьвятарамі людзей немачных; а слова прысяжнае, пасьля закона, паставіла Сына, навек дасканалага.

Bo zakon ustanoǔlìvae peršas′vâtaramì lûdzej nemačnyh; a slova prysâžnae, pas′lâ zakona, pastavìla Syna, navek daskanalaga.

8 Кіраўнік

1. А галоўнае ў тым, пра што кажам, вось што: мы маем такога Першасьвятара, які сеў праваруч трона велічы на нябёсах

A galoǔnae ǔ tym, pra što kažam, vos′ što: my maem takoga Peršas′vâtara, âkì seǔ pravaruč trona velìčy na nâbësah

2. і ёсьць Сьвяшчэнадзейнік сьвяцілішча і скініі сапраўднай, якую ўзьёў Гасподзь, а не чалавек.

ì ës′c′ S′vâščènadzejnìk s′vâcìlìšča ì skìnìì sapraǔdnaj, âkuû ǔz′ëǔ Gaspodz′, a ne čalavek.

3. Кожны першасьвятар пастаўляецца прыносіць дары і ахвяры; а таму трэба было, каб і Гэты таксама меў, што ахвяраваць.

Kožny peršas′vâtar pastaǔlâecca prynosìc′ dary ì ahvâry; a tamu trèba bylo, kab ì Gèty taksama meǔ, što ahvâravac′.

4. Колькі б Ён заставаўся на зямлі, дык ня быў бы і сьвятаром; бо тут такія сьвятары, якія па законе прыносяць дары,

Kol′kì b Ën zastavaǔsâ na zâmlì, dyk nâ byǔ by ì s′vâtarom; bo tut takìâ s′vâtary, âkìâ pa zakone prynosâc′ dary,

5. якія служаць вобразу і ценю нябеснага, як сказана было Майсею, калі ён пачынаў ставіць скінію: глядзі, сказана, зрабі ўсё па ўзоры, паказаным табе на гары.

âkìâ služac′ vobrazu ì cenû nâbesnaga, âk skazana bylo Majseû, kalì ën pačynaǔ stavìc′ skìnìû: glâdzì, skazana, zrabì ǔsë pa ǔzory, pakazanym tabe na gary.

6. але Гэты Першасьвятар атрымаў служэньне тым больш выдатнае, чым лепшага Ён заступнік запавету, які ўгрунтаваны на самых лепшых абяцаньнях.

ale Gèty Peršas′vâtar atrymaǔ služèn′ne tym bol′š vydatnae, čym lepšaga Ën zastupnìk zapavetu, âkì ǔgruntavany na samyh lepšyh abâcan′nâh.

7. Бо калі б першы запавет быў без пахібы, ня было б патрэбы шукаць месца іншаму.

Bo kalì b peršy zapavet byǔ bez pahìby, nâ bylo b patrèby šukac′ mesca ìnšamu.

8. Але прарок, дакараючы іх, кажа: "вось настаюць дні, кажа Гасподзь, калі я заключу з домам Ізраіля і з домам Юды новы запавет,

Ale prarok, dakaraûčy ìh, kaža: "vos′ nastaûc′ dnì, kaža Gaspodz′, kalì â zaklûču z domam Ìzraìlâ ì z domam Ûdy novy zapavet,

9. не такі запавет, які я заключыў з бацькамі іхнімі ў той час, калі ўзяў іх за руку, каб вывесьці іх зь зямлі Егіпецкай; бо яны ня жылі ў тым запавеце Маім, і Я занядбаў іх, кажа Гасподзь.

ne takì zapavet, âkì â zaklûčyǔ z bac′kamì ìhnìmì ǔ toj čas, kalì ǔzâǔ ìh za ruku, kab vyves′cì ìh z′ zâmlì Egìpeckaj; bo âny nâ žylì ǔ tym zapavece Maìm, ì Â zanâdbaǔ ìh, kaža Gaspodz′.

10. Вось запавет, які даю ў спадчыну дому Ізраілеваму пасьля тых дзён, кажа Гасподзь: пакладу законы Мае ў думкі іхнія, і напішу іх на сэрцы іхнім, і буду ім Богам, а яны будуць Маім народам.

Vos′ zapavet, âkì daû ǔ spadčynu domu Ìzraìlevamu pas′lâ tyh dzën, kaža Gaspodz′: pakladu zakony Mae ǔ dumkì ìhnìâ, ì napìšu ìh na sèrcy ìhnìm, ì budu ìm Bogam, a âny buduc′ Maìm narodam.

11. І ня будзе вучыць кожны блізкага свайго, і кожны брата свайго, кажучы: спазнай Госпада; таму што ўсе, ад малога да вялікага, будуць ведаць Мяне.

Ì nâ budze vučyc′ kožny blìzkaga svajgo, ì kožny brata svajgo, kažučy: spaznaj Gospada; tamu što ǔse, ad maloga da vâlìkaga, buduc′ vedac′ Mâne.

12. Бо я буду міласэрны да няпраўдаў іхніх і грахоў іхніх і беззаконьняў іхніх не згадаю болей".

Bo â budu mìlasèrny da nâpraǔdaǔ ìhnìh ì grahoǔ ìhnìh ì bezzakon′nâǔ ìhnìh ne zgadaû bolej".

13. Кажучы "новы", паказаў прахласьць першага; а тое, што прахне і старыцца, блізкае да зьнішчэньня.

Kažučy "novy", pakazaǔ prahlas′c′ peršaga; a toe, što prahne ì starycca, blìzkae da z′nìščèn′nâ.

9 Кіраўнік

1. І першы запавет меў уставу пра набажэнства і сьвяцілішча зямное,

Ì peršy zapavet meǔ ustavu pra nabažènstva ì s′vâcìlìšča zâmnoe,

2. бо пастаўлена была скінія першая, у якой былі сьвяцільня, і стол, і хлябы паклѓдныя, і якая называецца "сьвятое".

bo pastaǔlena byla skìnìâ peršaâ, u âkoj bylì s′vâcìl′nâ, ì stol, ì hlâby paklѓdnyâ, ì âkaâ nazyvaecca "s′vâtoe".

3. А за другою заслонаю была скінія, называная "сьвятое сьвятых",

A za drugoû zaslonaû byla skìnìâ, nazyvanaâ "s′vâtoe s′vâtyh",

4. у якой мелася залатая кадзільніца і абкладзены з усіх бакоў золатам каўчэг запавета, дзе былі залаты посуд з маннаю, жазло Ааронава расьцьвілае і скрыжалі запавета,

u âkoj melasâ zalataâ kadzìl′nìca ì abkladzeny z usìh bakoǔ zolatam kaǔčèg zapaveta, dze bylì zalaty posud z mannaû, žazlo Aaronava ras′c′vìlae ì skryžalì zapaveta,

5. а над ім хэрувімы славы, якія асланялі ачышчальню; пра што ня трэба цяпер гаварыць падрабязна.

a nad ìm hèruvìmy slavy, âkìâ aslanâlì ačyščal′nû; pra što nâ trèba câper gavaryc′ padrabâzna.

6. Пры такім уладкаваньні, у першую скінію заўсёды ўваходзяць сьвятары служыць Набажэнства;

Pry takìm uladkavan′nì, u peršuû skìnìû zaǔsëdy ǔvahodzâc′ s′vâtary služyc′ Nabažènstva;

7. а ў другую - адзін раз на год адзін толькі першасьвятар, не бяз крыві, якую ахвяруе за сябе і за грахі неабазнанасьці народу.

a ǔ druguû - adzìn raz na god adzìn tol′kì peršas′vâtar, ne bâz kryvì, âkuû ahvârue za sâbe ì za grahì neabaznanas′cì narodu.

8. Гэтым Дух Сьвяты паказвае, што яшчэ не адкрыта дарога ў сьвяцілішча, пакуль стаіць ранейшая скінія.

Gètym Duh S′vâty pakazvae, što âščè ne adkryta daroga ǔ s′vâcìlìšča, pakul′ staìc′ ranejšaâ skìnìâ.

9. Яна ёсьць вобраз цяперашняга часу, калі прыносяцца дары і ахвяры, якія ня могуць зрабіць у сумленьні дасканалым ахвяравальніка,

Âna ës′c′ vobraz câperašnâga času, kalì prynosâcca dary ì ahvâry, âkìâ nâ moguc′ zrabìc′ u sumlen′nì daskanalym ahvâraval′nìka,

10. і якія з прысмакамі і пітвом, і рознымі абмываньнямі і абрадамі, што датычацца плоці, устаноўленыя былі толькі да часу выпраўленьня.

ì âkìâ z prysmakamì ì pìtvom, ì roznymì abmyvan′nâmì ì abradamì, što datyčacca plocì, ustanoǔlenyâ bylì tol′kì da času vypraǔlen′nâ.

11. Але Хрыстос, Першасьвятар будучых дабротаў, прыйшоўшы з большай і дасканалейшай скініяй, нерукатворнаю, гэта значыць, не таго ўсталяваньня,

Ale Hrystos, Peršas′vâtar budučyh dabrotaǔ, pryjšoǔšy z bol′šaj ì daskanalejšaj skìnìâj, nerukatvornaû, gèta značyc′, ne tago ǔstalâvan′nâ,

12. і ня з крывёю казлоў і цялят, а са Сваёю Крывёю; аднаго разу ўвайшоў у сьвяцілішча і набыў вечнае адкупленьне.

ì nâ z kryvëû kazloǔ ì câlât, a sa Svaëû Kryvëû; adnago razu ǔvajšoǔ u s′vâcìlìšča ì nabyǔ večnae adkuplen′ne.

13. Бо, калі кроў цялят і казлоў і попел ялаўкі праз акрапленьне асьвячае апаганеных, каб чыстае было цела,

Bo, kalì kroǔ câlât ì kazloǔ ì popel âlaǔkì praz akraplen′ne as′vâčae apaganenyh, kab čystae bylo cela,

14. дык наколькі ж болей Кроў Хрыста, Які Духам Сьвятым прынёс Сябе, бездакорнага, Богу, ачысьціць сумленьне нашае ад мёртвых дзеяў, на служэньне Богу жывому і Сапраўднаму!

dyk nakol′kì ž bolej Kroǔ Hrysta, Âkì Duham S′vâtym prynës Sâbe, bezdakornaga, Bogu, ačys′cìc′ sumlen′ne našae ad mërtvyh dzeâǔ, na služèn′ne Bogu žyvomu ì Sapraǔdnamu!

15. І таму Ён ёсьць Заступнік Новага Запавета, каб у выніку сьмерці Ягонай, якая была дзеля адкупленьня ад злачынстваў, зробленых у першым запавеце, пакліканыя да вечнай спадчыны атрымалі абяцаньне.

Ì tamu Ën ës′c′ Zastupnìk Novaga Zapaveta, kab u vynìku s′mercì Âgonaj, âkaâ byla dzelâ adkuplen′nâ ad zlačynstvaǔ, zroblenyh u peršym zapavece, paklìkanyâ da večnaj spadčyny atrymalì abâcan′ne.

16. Бо, дзе завяшчаньне, там трэба, каб настала сьмерць завяшчальніка,

Bo, dze zavâščan′ne, tam trèba, kab nastala s′merc′ zavâščal′nìka,

17. бо завяшчаньне мае сілу пасьля памерлых; яно ня мае сілы, калі завяшчальнік жывы.

bo zavâščan′ne mae sìlu pas′lâ pamerlyh; âno nâ mae sìly, kalì zavâščal′nìk žyvy.

18. Таму і першы запавет быў уцьверджаны не бяз крыві,

Tamu ì peršy zapavet byǔ uc′verdžany ne bâz kryvì,

19. бо і Майсей, прамовіўшы ўсе запаведзі паводле закона перад усім народам, узяў кроў цялят і казлоў з вадою і воўнай чырванёнаю і ісопам, і акрапіў як самую кнігу, так і ўвесь народ,

bo ì Majsej, pramovìǔšy ǔse zapavedzì pavodle zakona perad usìm narodam, uzâǔ kroǔ câlât ì kazloǔ z vadoû ì voǔnaj čyrvanënaû ì ìsopam, ì akrapìǔ âk samuû knìgu, tak ì ǔves′ narod,

20. кажучы: "гэта кроў запавета, які запавядаў вам Бог".

kažučy: "gèta kroǔ zapaveta, âkì zapavâdaǔ vam Bog".

21. Таксама акрапіў крывёю і скінію і ўвесь посуд богаслужбовы.

Taksama akrapìǔ kryvëû ì skìnìû ì ǔves′ posud bogaslužbovy.

22. Ды і ўсё амаль паводле закона ачышчаецца крывёю, і без праліцьця крыві ня бывае дараваньня.

Dy ì ǔsë amal′ pavodle zakona ačyščaecca kryvëû, ì bez pralìc′câ kryvì nâ byvae daravan′nâ.

23. Таму і вобразы нябеснага павінны былі ачышчацца гэтымі, а самае нябеснае лепшымі за гэтыя ахвярамі.

Tamu ì vobrazy nâbesnaga pavìnny bylì ačyščacca gètymì, a samae nâbesnae lepšymì za gètyâ ahvâramì.

24. Бо Хрыстос ўвайшоў не ў рукатворнае сьвяцілішча, паводле вобразу сапраўднага ўсталяванае, а ў самое неба, каб стаць сёньня за нас перад абліччам Божым,

Bo Hrystos ǔvajšoǔ ne ǔ rukatvornae s′vâcìlìšča, pavodle vobrazu sapraǔdnaga ǔstalâvanae, a ǔ samoe neba, kab stac′ sën′nâ za nas perad ablìččam Božym,

25. і не на тое, каб шматкроць ахвяроўваць Сабою, як першасьвятар уваходзіць у сьвяцілішча штогод з чужою крывёю;

ì ne na toe, kab šmatkroc′ ahvâroǔvac′ Saboû, âk peršas′vâtar uvahodzìc′ u s′vâcìlìšča štogod z čužoû kryvëû;

26. інакш належала б Яму шматкроць пакутаваць ад пачатку сьвету. А Ён адзін раз, пад канец вякоў, зьявіўся для зьнішчэньня грэху ахвяраю Сваёю.

ìnakš naležala b Âmu šmatkroc′ pakutavac′ ad pačatku s′vetu. A Ën adzìn raz, pad kanec vâkoǔ, z′âvìǔsâ dlâ z′nìščèn′nâ grèhu ahvâraû Svaëû.

27. І як людзям належыць адзін раз памерці, а потым суд,

Ì âk lûdzâm naležyc′ adzìn raz pamercì, a potym sud,

28. так і Хрыстос: адзін раз прынёсшы Сябе ў ахвяру, каб пабраць грахі многіх, другі раз зьявіцца ня дзеля ачышчэньня грэху, а дзеля тых, што чакаюць Яго на збавеньне.

tak ì Hrystos: adzìn raz prynësšy Sâbe ǔ ahvâru, kab pabrac′ grahì mnogìh, drugì raz z′âvìcca nâ dzelâ ačyščèn′nâ grèhu, a dzelâ tyh, što čakaûc′ Âgo na zbaven′ne.

10 Кіраўнік

1. Закон, маючы цень будучых дабротаў, а не самы вобраз рэчаў, аднымі тымі самымі ахвярамі, якія кожны год стала прыносяцца, ніколі ня можа зрабіць дасканалымі тых, што прыходзяць зь імі.

Zakon, maûčy cen′ budučyh dabrotaǔ, a ne samy vobraz rèčaǔ, adnymì tymì samymì ahvâramì, âkìâ kožny god stala prynosâcca, nìkolì nâ moža zrabìc′ daskanalymì tyh, što pryhodzâc′ z′ ìmì.

2. Інакш перасталі б прыносіць іх, бо ахвяравальнікі, ачышчаныя адзін раз, ня мелі б ужо ніякага ўсьведамленьня грахоў.

Ìnakš perastalì b prynosìc′ ìh, bo ahvâraval′nìkì, ačyščanyâ adzìn raz, nâ melì b užo nìâkaga ǔs′vedamlen′nâ grahoǔ.

3. Але ахвярамі штогод робіцца напамін пра грахі;

Ale ahvâramì štogod robìcca napamìn pra grahì;

4. бо немагчыма, каб кроў цялят і казлоў зьнішчала грахі.

bo nemagčyma, kab kroǔ câlât ì kazloǔ z′nìščala grahì.

5. Таму Хрыстос, уваходзячы ў сьвет, кажа: "ахвяры і прынашэньня Ты не захацеў, але цела падрыхтаваў Мне.

Tamu Hrystos, uvahodzâčy ǔ s′vet, kaža: "ahvâry ì prynašèn′nâ Ty ne zahaceǔ, ale cela padryhtavaǔ Mne.

6. Усеспаленьні і ахвяры за грэх не даспадобы Табе.

Usespalen′nì ì ahvâry za grèh ne daspadoby Tabe.

7. Тады Я сказаў: вось, іду, як у пачатку кнігі напісана пра Мяне, выканаць волю Тваю, Божа";

Tady Â skazaǔ: vos′, ìdu, âk u pačatku knìgì napìsana pra Mâne, vykanac′ volû Tvaû, Boža";

8. сказаўшы раней, што ні ахвяр, ні прынашэньняў, ні ўсеспаленьняў, ні ахвяры за грэх, - якія прыносяцца паводле закона, - Ты не захацеў і не ўпадабаў,

skazaǔšy ranej, što nì ahvâr, nì prynašèn′nâǔ, nì ǔsespalen′nâǔ, nì ahvâry za grèh, - âkìâ prynosâcca pavodle zakona, - Ty ne zahaceǔ ì ne ǔpadabaǔ,

9. потым дадаў: "вось, іду выканаць волю тваю, Божа". Адмяняе першае, каб пастанавіць другое.

potym dadaǔ: "vos′, ìdu vykanac′ volû tvaû, Boža". Admânâe peršae, kab pastanavìc′ drugoe.

10. Па гэтай вось волі асьвечаныя мы аднаразовым прынясеньнем Цела Ісуса Хрыста.

Pa gètaj vos′ volì as′večanyâ my adnarazovym prynâsen′nem Cela Ìsusa Hrysta.

11. І кожны сьвятар штодзень стаіць у служэньні і шмат разоў прыносіць адны і тыя самыя ахвяры, якія ніколі ня могуць зьнішчыць грахоў.

Ì kožny s′vâtar štodzen′ staìc′ u služèn′nì ì šmat razoǔ prynosìc′ adny ì tyâ samyâ ahvâry, âkìâ nìkolì nâ moguc′ z′nìščyc′ grahoǔ.

12. А Ён, прынёсшы адну ахвяру за грахі, назаўсёды сеў праваруч Бога,

A Ën, prynësšy adnu ahvâru za grahì, nazaǔsëdy seǔ pravaruč Boga,

13. чакаючы потым, пакуль ворагі Ягоныя будуць пакладзены "падножжам ног Ягоных".

čakaûčy potym, pakul′ voragì Âgonyâ buduc′ pakladzeny "padnožžam nog Âgonyh".

14. Бо Ён адным прынашэньнем назаўсёды зрабіў дасканалымі тых, хто асьвячаецца.

Bo Ën adnym prynašèn′nem nazaǔsëdy zrabìǔ daskanalymì tyh, hto as′vâčaecca.

15. Пра гэта сьведчыць вам і Дух Сьвяты; бо сказана:

Pra gèta s′vedčyc′ vam ì Duh S′vâty; bo skazana:

16. "вось запавет, які завяшчаю ім пасьля тых дзён, кажа Гасподзь: увяду законы Мае ў сэрцы іхнія, і ў думках іхніх напішу іх,

"vos′ zapavet, âkì zavâščaû ìm pas′lâ tyh dzën, kaža Gaspodz′: uvâdu zakony Mae ǔ sèrcy ìhnìâ, ì ǔ dumkah ìhnìh napìšu ìh,

17. і грахоў іхніх і беззаконьняў іхніх не ўзгадаю больш".

ì grahoǔ ìhnìh ì bezzakon′nâǔ ìhnìh ne ǔzgadaû bol′š".

18. А дзе ёсьць дараваньне грахоў, там не патрэбнае прынашэньне за іх.

A dze ës′c′ daravan′ne grahoǔ, tam ne patrèbnae prynašèn′ne za ìh.

19. І вось, браты, маючы адвагу ўваходзіць у сьвяцілішча праз Кроў Ісуса Хрыста, шляхам новым і жывым,

Ì vos′, braty, maûčy advagu ǔvahodzìc′ u s′vâcìlìšča praz Kroǔ Ìsusa Hrysta, šlâham novym ì žyvym,

20. які Ён зноў адкрыў нам праз заслону, гэта значыцца, праз плоць Сваю,

âkì Ën znoǔ adkryǔ nam praz zaslonu, gèta značycca, praz ploc′ Svaû,

21. і маючы вялікага Сьвятара над домам Божым,

ì maûčy vâlìkaga S′vâtara nad domam Božym,

22. прыступайма са шчырым сэрцам, з поўнаю вераю, крапленьнем ачысьціўшы сэрцы ад пахібнага сумленьня, і абмыўшы цела вадою чыстаю,

prystupajma sa ščyrym sèrcam, z poǔnaû veraû, kraplen′nem ačys′cìǔšy sèrcy ad pahìbnaga sumlen′nâ, ì abmyǔšy cela vadoû čystaû,

23. будзем трымацца вызнаньня надзеі непахісна, бо верны Той, Хто абяцаў;

budzem trymacca vyznan′nâ nadzeì nepahìsna, bo verny Toj, Hto abâcaǔ;

24. будзем уважлівыя адно да аднаго, заахвочваючы ў любові і добрых учынках;

budzem uvažlìvyâ adno da adnago, zaahvočvaûčy ǔ lûbovì ì dobryh učynkah;

25. ня будзем пакідаць сходу свайго, як гэта ў некаторых у звычаі; а будзем намаўляць адно аднаго, і тым болей, чым выразьней бачыце набліжэньне дня таго.

nâ budzem pakìdac′ shodu svajgo, âk gèta ǔ nekatoryh u zvyčaì; a budzem namaǔlâc′ adno adnago, ì tym bolej, čym vyraz′nej bačyce nablìžèn′ne dnâ tago.

26. Бо, калі мы, атрымаўшы спазнаньне ісьціны, самахоць грэшым, дык не застаецца больш ахвяры за грахі,

Bo, kalì my, atrymaǔšy spaznan′ne ìs′cìny, samahoc′ grèšym, dyk ne zastaecca bol′š ahvâry za grahì,

27. а нейкае страшнае чаканьне суду і лютасьці вагню, гатовага зжэрці супраціўцаў.

a nejkae strašnae čakan′ne sudu ì lûtas′cì vagnû, gatovaga zžèrcì supracìǔcaǔ.

28. Калі чалавек, які адкінуў закон Майсееў, пры двух і трох сьведках, безь мілажалю караецца сьмерцью,

Kalì čalavek, âkì adkìnuǔ zakon Majseeǔ, pry dvuh ì troh s′vedkah, bez′ mìlažalû karaecca s′merc′û,

29. дык наколькі ж цяжэйшае, думаеце, кары варты будзе той, хто топча Сына Божага і не ўважае за сьвятыню Кроў запавета, якою асьвечаны, і Духа мілаты абражае?

dyk nakol′kì ž câžèjšae, dumaece, kary varty budze toj, hto topča Syna Božaga ì ne ǔvažae za s′vâtynû Kroǔ zapaveta, âkoû as′večany, ì Duha mìlaty abražae?

30. Мы ведаем Таго, Хто сказаў: "у Мяне адпомста, Я аддам, кажа Гасподзь". І яшчэ: "Гасподзь будзе судзіць народ Свой".

My vedaem Tago, Hto skazaǔ: "u Mâne adpomsta, Â addam, kaža Gaspodz′". Ì âščè: "Gaspodz′ budze sudzìc′ narod Svoj".

31. Страшна трапіць у рукі Бога жывога!

Strašna trapìc′ u rukì Boga žyvoga!

32. Успомніце ранейшыя дні вашыя, калі вы, дасьведчаныя, вытрымалі вялікі подзьвіг пакутаў,

Uspomnìce ranejšyâ dnì vašyâ, kalì vy, das′vedčanyâ, vytrymalì vâlìkì podz′vìg pakutaǔ,

33. то самі сярод глумленьня і зьдзекаў, служачы відовішчам іншым, то будучы супольнікамі тых, што гэта зазналі;

to samì sârod glumlen′nâ ì z′dzekaǔ, služačy vìdovìščam ìnšym, to budučy supol′nìkamì tyh, što gèta zaznalì;

34. бо вы і маім кайданам спагадалі, і рабунак маёмасьці вашай прымалі з радасьцю, ведаючы, што ёсьць у вас на нябёсах маёмасьць лепшая і непрамінушчая.

bo vy ì maìm kajdanam spagadalì, ì rabunak maëmas′cì vašaj prymalì z radas′cû, vedaûčy, što ës′c′ u vas na nâbësah maëmas′c′ lepšaâ ì nepramìnuščaâ.

35. Дык не пакідайце спадзяваньня вашага, якое мѓе атрымаць вялікую аддзяку.

Dyk ne pakìdajce spadzâvan′nâ vašaga, âkoe mѓe atrymac′ vâlìkuû addzâku.

36. Цярплівасьць патрэбна вам, каб, выканаўшы волю Божую, атрымаць абяцанае;

Cârplìvas′c′ patrèbna vam, kab, vykanaǔšy volû Božuû, atrymac′ abâcanae;

37. "яшчэ крыху, зусім крыху, і Той, Хто мае прыйсьці, прыйдзе і не забавіцца.

"âščè kryhu, zusìm kryhu, ì Toj, Hto mae pryjs′cì, pryjdze ì ne zabavìcca.

38. Праведны вераю жыць будзе; а калі хто завагаецца, ня хінецца да таго душа Мая".

Pravedny veraû žyc′ budze; a kalì hto zavagaecca, nâ hìnecca da tago duša Maâ".

39. А мы ня з тых, што вагаюцца на пагібель, а стаім у веры на ратунак душы.

A my nâ z tyh, što vagaûcca na pagìbel′, a staìm u very na ratunak dušy.

11 Кіраўнік

1. А вера ёсьць зьдзяйсьненьне чаканага і ўпэўненасьць у нябачным.

A vera ës′c′ z′dzâjs′nen′ne čakanaga ì ǔpèǔnenas′c′ u nâbačnym.

2. У ёй засьведчаны продкі.

U ëj zas′vedčany prodkì.

3. Вераю спазнаём, што вякі створаны словам Божым, так што зь нябачнага пайшло бачнае.

Veraû spaznaëm, što vâkì stvorany slovam Božym, tak što z′ nâbačnaga pajšlo bačnae.

4. Вераю Авель прынёс Богу ахвяру лепшую, ніж Каін; ён атрымаў сьведчаньне, што ён праведны, як засьведчыў Бог пра дары ягоныя; ёю ён і пасьля сьмерці гаворыць яшчэ.

Veraû Avel′ prynës Bogu ahvâru lepšuû, nìž Kaìn; ën atrymaǔ s′vedčan′ne, što ën pravedny, âk zas′vedčyǔ Bog pra dary âgonyâ; ëû ën ì pas′lâ s′mercì gavoryc′ âščè.

5. Вераю Энох пераселены быў так, што ня бачыў сьмерці; і ня стала яго, таму што Бог перасяліў яго. Бо раней перасяленьня свайго атрымаў ён сьведчаньне, што дагадзіў Богу.

Veraû Ènoh peraseleny byǔ tak, što nâ bačyǔ s′mercì; ì nâ stala âgo, tamu što Bog perasâlìǔ âgo. Bo ranej perasâlen′nâ svajgo atrymaǔ ën s′vedčan′ne, što dagadzìǔ Bogu.

6. А бязь веры дагадзіць Богу немагчыма; бо трэба, каб той, хто прыходзіць да Бога, верыў, што Ён ёсьць, і шукальнікам Яго дасьць.

A bâz′ very dagadzìc′ Bogu nemagčyma; bo trèba, kab toj, hto pryhodzìc′ da Boga, veryǔ, što Ën ës′c′, ì šukal′nìkam Âgo das′c′.

7. Вераю Ной, атрымаўшы абвешчаньне пра тое, што яшчэ ня было бачна, богабаязна збудаваў каўчэг на выратаваньне дому свайго; ёю асудзіў ён (увесь) сьвет і зрабіўся спадкаемцам праведнасьці па веры.

Veraû Noj, atrymaǔšy abveščan′ne pra toe, što âščè nâ bylo bačna, bogabaâzna zbudavaǔ kaǔčèg na vyratavan′ne domu svajgo; ëû asudzìǔ ën (uves′) s′vet ì zrabìǔsâ spadkaemcam pravednas′cì pa very.

8. Вераю Абрагам паслухаўся наказу ісьці ў краіну, якую меўся атрымаць у спадчыну, і пайшоў, ня ведаючы, куды ідзе.

Veraû Abragam pasluhaǔsâ nakazu ìs′cì ǔ kraìnu, âkuû meǔsâ atrymac′ u spadčynu, ì pajšoǔ, nâ vedaûčy, kudy ìdze.

9. Вераю жыў ён на зямлі абяцанай, як на чужой, і жыў у намётах зь Ісаакам і Якавам, супольнымі спадкаемцамі таго самага абяцаньня;

Veraû žyǔ ën na zâmlì abâcanaj, âk na čužoj, ì žyǔ u namëtah z′ Ìsaakam ì Âkavam, supol′nymì spadkaemcamì tago samaga abâcan′nâ;

10. бо ён чакаў горада, які мае аснову, дойлід і будаўнік якога Бог.

bo ën čakaǔ gorada, âkì mae asnovu, dojlìd ì budaǔnìk âkoga Bog.

11. Вераю і сама Сарра (будучы бясплодная) атрымала сілу на прыняцьце семені і не па часе ўзросту нарадзіла; бо ведала, што верны Той, Хто абяцаў.

Veraû ì sama Sarra (budučy bâsplodnaâ) atrymala sìlu na prynâc′ce semenì ì ne pa čase ǔzrostu naradzìla; bo vedala, što verny Toj, Hto abâcaǔ.

12. І таму ад таго, і прытым амярцьвелага, паўстала так многа, як многа зорак на небе і як безьліч пяску на беразе марскім.

Ì tamu ad tago, ì prytym amârc′velaga, paǔstala tak mnoga, âk mnoga zorak na nebe ì âk bez′lìč pâsku na beraze marskìm.

13. Усе гэтыя памерлі ў веры, не атрымаўшы абяцаньняў, а толькі здалёк глядзелі, і радаваліся, і казалі пра сябе, што яны вандроўнікі і прыхадні на зямлі;

Use gètyâ pamerlì ǔ very, ne atrymaǔšy abâcan′nâǔ, a tol′kì zdalëk glâdzelì, ì radavalìsâ, ì kazalì pra sâbe, što âny vandroǔnìkì ì pryhadnì na zâmlì;

14. бо тыя, якія так кажуць, паказваюць, што яны шукаюць бацькаўшчыны.

bo tyâ, âkìâ tak kažuc′, pakazvaûc′, što âny šukaûc′ bac′kaǔščyny.

15. І калі б яны мелі наўме тую бацькаўшчыну, зь якое выйшлі, дык мелі б час вярнуцца;

Ì kalì b âny melì naǔme tuû bac′kaǔščynu, z′ âkoe vyjšlì, dyk melì b čas vârnucca;

16. але яны імкнуліся да лепшага, гэта значыцца, да нябеснага; таму і Бог не саромеецца іх, называючы Сябе іхнім Богам: бо Ён падрыхтаваў ім горад.

ale âny ìmknulìsâ da lepšaga, gèta značycca, da nâbesnaga; tamu ì Bog ne saromeecca ìh, nazyvaûčy Sâbe ìhnìm Bogam: bo Ën padryhtavaǔ ìm gorad.

17. Вераю Абрагам, будучы спакушѓны, прынёс у ахвяру Ісаака і, маючы абяцаньне, прынёс адзінароднага,

Veraû Abragam, budučy spakušѓny, prynës u ahvâru Ìsaaka ì, maûčy abâcan′ne, prynës adzìnarodnaga,

18. пра якога было сказана: "у Ісааку табе семя";

pra âkoga bylo skazana: "u Ìsaaku tabe semâ";

19. бо ён думаў, што Бог моцны і зь мёртвых уваскрэсіць, таму і атрымае яго са сьмерці.

bo ën dumaǔ, što Bog mocny ì z′ mërtvyh uvaskrèsìc′, tamu ì atrymae âgo sa s′mercì.

20. Вераю ў будучыню Ісаак дабраславіў Якава і Ісава.

Veraû ǔ budučynû Ìsaak dabraslavìǔ Âkava ì Ìsava.

21. Вераю Якаў, паміраючы, дабраславіў кожнага сына Язэпавага і пакланіўся, абапершыся на жазло сваё.

Veraû Âkaǔ, pamìraûčy, dabraslavìǔ kožnaga syna Âzèpavaga ì paklanìǔsâ, abaperšysâ na žazlo svaë.

22. Вераю Язэп пры сконе нагадаў пра выхад сыноў Ізраілевых, наказаў пра косьці свае.

Veraû Âzèp pry skone nagadaǔ pra vyhad synoǔ Ìzraìlevyh, nakazaǔ pra kos′cì svae.

23. Вераю Майсей пасьля нараджэньня тры месяцы хаваны быў бацькамі сваімі; бо бачылі яны, што дзіця цудоўнае, і не спалохаліся царскага загаду.

Veraû Majsej pas′lâ naradžèn′nâ try mesâcy havany byǔ bac′kamì svaìmì; bo bačylì âny, što dzìcâ cudoǔnae, ì ne spalohalìsâ carskaga zagadu.

24. Вераю Майсей, у сталым веку, адмовіўся называцца сынам дачкі фараонавай,

Veraû Majsej, u stalym veku, admovìǔsâ nazyvacca synam dačkì faraonavaj,

25. і лепей захацеў пакутаваць з народам Божым, чым мець часовую, грахоўную асалоду,

ì lepej zahaceǔ pakutavac′ z narodam Božym, čym mec′ časovuû, grahoǔnuû asalodu,

26. і зьневажаньне Хрыстовае палічыў большым сабе багацьцем, чым Егіпецкія скарбы; бо ён глядзеў на аддзяку.

ì z′nevažan′ne Hrystovae palìčyǔ bol′šym sabe bagac′cem, čym Egìpeckìâ skarby; bo ën glâdzeǔ na addzâku.

27. Вераю пакінуў ён Егіпет, не пабаяўшыся гневу царскага; бо ён, як бы бачачы Нябеснага, быў цьвёрды.

Veraû pakìnuǔ ën Egìpet, ne pabaâǔšysâ gnevu carskaga; bo ën, âk by bačačy Nâbesnaga, byǔ c′vërdy.

28. Вераю справіў ён пасху і праліцьцё крыві, каб вынішчальнік першынцаў не крануў іх.

Veraû spravìǔ ën pashu ì pralìc′cë kryvì, kab vynìščal′nìk peršyncaǔ ne kranuǔ ìh.

29. Вераю перайшлі яны Чэрмнае мора, як па сушы, - на што рызыкнуўшы, Егіпцяне патанулі.

Veraû perajšlì âny Čèrmnae mora, âk pa sušy, - na što ryzyknuǔšy, Egìpcâne patanulì.

30. Вераю ўпалі сьцены Ерыхонскія пасьля сямідзённай аблогі.

Veraû ǔpalì s′ceny Eryhonskìâ pas′lâ sâmìdzënnaj ablogì.

31. Вераю Рааў-распусьніца, мірна прыняўшы выведнікаў (і правёўшы іх іншай дарогаю), не загінула зь нявернымі.

Veraû Raaǔ-raspus′nìca, mìrna prynâǔšy vyvednìkaǔ (ì pravëǔšy ìh ìnšaj darogaû), ne zagìnula z′ nâvernymì.

32. І што яшчэ скажу? Ня хопіць мне часу, каб распавядаць пра Гедэона, пра Варака, пра Самсона і Яфая, пра Давіда, Самуіла і (іншых) прарокаў,

Ì što âščè skažu? Nâ hopìc′ mne času, kab raspavâdac′ pra Gedèona, pra Varaka, pra Samsona ì Âfaâ, pra Davìda, Samuìla ì (ìnšyh) prarokaǔ,

33. якія вераю перамагалі царствы, тварылі праўду, атрымлівалі абяцаньні, замыкалі пашчы львам,

âkìâ veraû peramagalì carstvy, tvarylì praǔdu, atrymlìvalì abâcan′nì, zamykalì paščy l′vam,

34. тушылі сілу вагню, пазьбягалі вострага меча, мацаваліся ад немачы, былі моцныя на вайне, праганялі кагорты чужынцаў;

tušylì sìlu vagnû, paz′bâgalì vostraga meča, macavalìsâ ad nemačy, bylì mocnyâ na vajne, praganâlì kagorty čužyncaǔ;

35. жонкі атрымлівалі нябожчыкаў сваіх уваскрэслымі; а іншыя замучаны былі, ня прыняўшы вызваленьня, каб атрымаць лепшае ўваскрэсеньне;

žonkì atrymlìvalì nâbožčykaǔ svaìh uvaskrèslymì; a ìnšyâ zamučany bylì, nâ prynâǔšy vyzvalen′nâ, kab atrymac′ lepšae ǔvaskrèsen′ne;

36. іншыя перанесьлі зьдзекі і пабоі, а таксама кайданы і цямніцу.

ìnšyâ peranes′lì z′dzekì ì paboì, a taksama kajdany ì câmnìcu.

37. Былі пабіваныя камянямі, пілаваныя, катаваныя, паміралі ад меча, блукалі ў авечых і казіных скурах, цярпелі нястачы, уціскі, азлабленьне;

Bylì pabìvanyâ kamânâmì, pìlavanyâ, katavanyâ, pamìralì ad meča, blukalì ǔ avečyh ì kazìnyh skurah, cârpelì nâstačy, ucìskì, azlablen′ne;

38. тыя, каго ўвесь сьвет ня быў варты, блукалі па пустынях і горах, па пячорах і цясьнінах зямных.

tyâ, kago ǔves′ s′vet nâ byǔ varty, blukalì pa pustynâh ì gorah, pa pâčorah ì câs′nìnah zâmnyh.

39. І ўсе гэтыя, засьведчаныя ў веры, не атрымалі абяцанага,

Ì ǔse gètyâ, zas′vedčanyâ ǔ very, ne atrymalì abâcanaga,

40. таму што Бог прадугледзеў нам нешта лепшае, каб яны не бяз нас дасягнулі дасканаласьці.

tamu što Bog pradugledzeǔ nam nešta lepšae, kab âny ne bâz nas dasâgnulì daskanalas′cì.

12 Кіраўнік

1. Таму і мы, маючы вакол сябе такую хмару сьведкаў, скінем зь сябе ўсякі цяжар і грэх, які аблытвае нас, і цярпліва будзем праходзіць праз поле змаганьня, якое ляжыць перад намі,

Tamu ì my, maûčy vakol sâbe takuû hmaru s′vedkaǔ, skìnem z′ sâbe ǔsâkì câžar ì grèh, âkì ablytvae nas, ì cârplìva budzem prahodzìc′ praz pole zmagan′nâ, âkoe lâžyc′ perad namì,

2. гледзячы на Пачынальніка і Спраўцу веры, Ісуса, Які, дзеля радасьці, што была перад Ім, прыняў крыж, пагардзіўшы ганьбаю, і сеў праваруч трона Божага.

gledzâčy na Pačynal′nìka ì Spraǔcu very, Ìsusa, Âkì, dzelâ radas′cì, što byla perad Ìm, prynâǔ kryž, pagardzìǔšy gan′baû, ì seǔ pravaruč trona Božaga.

3. Падумайце пра Таго, Хто перацерпеў такі над Сабою глум ад грэшнікаў, каб вам не зьнемагчы і не паслабіцца душамі вашымі.

Padumajce pra Tago, Hto peracerpeǔ takì nad Saboû glum ad grèšnìkaǔ, kab vam ne z′nemagčy ì ne paslabìcca dušamì vašymì.

4. Вы яшчэ не да крыві змагаліся, адольваючы грэх,

Vy âščè ne da kryvì zmagalìsâ, adol′vaûčy grèh,

5. і забылі суцяшэньне, якое прапануецца вам, як сынам: "Сыне мой! не пагрэбуй караю Гасподняй і не маркоціся, калі Ён выкрывае цябе.

ì zabylì sucâšèn′ne, âkoe prapanuecca vam, âk synam: "Syne moj! ne pagrèbuj karaû Gaspodnâj ì ne markocìsâ, kalì Ën vykryvae câbe.

6. Бо Гасподзь, каго любіць, таго і карае; а б'е кожнага сына, якога прымае".

Bo Gaspodz′, kago lûbìc′, tago ì karae; a b'e kožnaga syna, âkoga prymae".

7. Калі вы прымаеце кару, дык Бог учыняе з вамі, як з сынамі. Бо ці ёсьць які сын, якога б не караў бацька.

Kalì vy prymaece karu, dyk Bog učynâe z vamì, âk z synamì. Bo cì ës′c′ âkì syn, âkoga b ne karaǔ bac′ka.

8. Калі ж застаяцеся без пакараньня, якое ўсім агульнае, дык вы - няпраўныя дзеці, а ня сыны.

Kalì ž zastaâcesâ bez pakaran′nâ, âkoe ǔsìm agul′nae, dyk vy - nâpraǔnyâ dzecì, a nâ syny.

9. Прытым, калі мы, караныя цялеснымі бацькамі нашымі, баяліся іх, дык ці ж не намнога больш павінны скарыцца Айцу духаў, каб жыць?

Prytym, kalì my, karanyâ câlesnymì bac′kamì našymì, baâlìsâ ìh, dyk cì ž ne namnoga bol′š pavìnny skarycca Ajcu duhaǔ, kab žyc′?

10. Тыя каралі нас самохаць на некалькі дзён; а Гэты - дзеля карысьці, каб мы мелі супольнасьць у сьвятасьці Ягонай.

Tyâ karalì nas samohac′ na nekal′kì dzën; a Gèty - dzelâ karys′cì, kab my melì supol′nas′c′ u s′vâtas′cì Âgonaj.

11. Усякае пакараньне ў цяперашні час здаецца ня радасьцю, а журбою; але пасьля навучаным празь яе дае мірны плод праведнасьці.

Usâkae pakaran′ne ǔ câperašnì čas zdaecca nâ radas′cû, a žurboû; ale pas′lâ navučanym praz′ âe dae mìrny plod pravednas′cì.

12. Таму "ўмацуйце зьняможаныя рукі й калені"

Tamu "ǔmacujce z′nâmožanyâ rukì j kalenì"

13. і "хадзеце проста нагамі вашымі, каб кульгавае ня збочыла, а лепшае выправілася".

ì "hadzece prosta nagamì vašymì, kab kul′gavae nâ zbočyla, a lepšae vypravìlasâ".

14. Старайцеся мець мір з усімі і сьвятасьць, безь якое ніхто не пабачыць Госпада.

Starajcesâ mec′ mìr z usìmì ì s′vâtas′c′, bez′ âkoe nìhto ne pabačyc′ Gospada.

15. Сачэце, каб хто ня страціў мілаты Божае; каб які "горкі корань, калі вырасьце, не нарабіў шкоды", і каб ім не апаганіліся многія";

Sačèce, kab hto nâ stracìǔ mìlaty Božae; kab âkì "gorkì koran′, kalì vyras′ce, ne narabìǔ škody", ì kab ìm ne apaganìlìsâ mnogìâ";

16. каб ня было паміж вамі якога распусьніка, альбо бязбожніка, які, нібы Ісаў, за адну ежу адмовіўся ад свайго першародства.

kab nâ bylo pamìž vamì âkoga raspus′nìka, al′bo bâzbožnìka, âkì, nìby Ìsaǔ, za adnu ežu admovìǔsâ ad svajgo peršarodstva.

17. Бо вы ведаеце, што пасьля таго ён, хочучы ўспадкаваць дабраславеньне, быў адкінуты; ня мог перамяніць думак бацькі, хоць і прасіў за тое сьлёзна.

Bo vy vedaece, što pas′lâ tago ën, hočučy ǔspadkavac′ dabraslaven′ne, byǔ adkìnuty; nâ mog peramânìc′ dumak bac′kì, hoc′ ì prasìǔ za toe s′lëzna.

18. Вы падступіліся не да гары, да якой можна дакрануцца, і ўспалымнёнай вагнём, не да цемры і змроку і буры,

Vy padstupìlìsâ ne da gary, da âkoj možna dakranucca, ì ǔspalymnënaj vagnëm, ne da cemry ì zmroku ì bury,

19. не да трубнага гуку і голасу словаў, пры якім слухачы прасілі, каб ніякіх словаў ім больш не казалі,

ne da trubnaga guku ì golasu slovaǔ, pry âkìm sluhačy prasìlì, kab nìâkìh slovaǔ ìm bol′š ne kazalì,

20. бо яны не маглі вытрываць таго, што запавядалася: "калі і зьвер дакранецца да гары, будзе пабіты камянямі, (альбо пацэлены стралою);

bo âny ne maglì vytryvac′ tago, što zapavâdalasâ: "kalì ì z′ver dakranecca da gary, budze pabìty kamânâmì, (al′bo pacèleny straloû);

21. і такое вусьцішнае было гэта зьявішча, што і Майсей сказаў: "я ў страху і ў трымценьні".

ì takoe vus′cìšnae bylo gèta z′âvìšča, što ì Majsej skazaǔ: "â ǔ strahu ì ǔ trymcen′nì".

22. Але вы падступіліся да гары Сіёна і да горада Бога жывога, да нябеснага Ерусаліма і да процьмы анёлаў,

Ale vy padstupìlìsâ da gary Sìëna ì da gorada Boga žyvoga, da nâbesnaga Erusalìma ì da proc′my anëlaǔ,

23. да пераможнага сабора і Царквы першынцаў, напісаных на нябёсах, і да Судзьдзі ўсіх Бога, і да духаў праведнікаў, якія дасягнулі дасканаласьці,

da peramožnaga sabora ì Carkvy peršyncaǔ, napìsanyh na nâbësah, ì da Sudz′dzì ǔsìh Boga, ì da duhaǔ pravednìkaǔ, âkìâ dasâgnulì daskanalas′cì,

24. і да Заступніка новага запавета Ісуса, і да Крыві акрапленьня, якая гаворыць лепей, ніж Авелева.

ì da Zastupnìka novaga zapaveta Ìsusa, ì da Kryvì akraplen′nâ, âkaâ gavoryc′ lepej, nìž Aveleva.

25. Глядзеце, не адвярнецеся і вы ад прамоўцы. Калі тыя, ня слухаўшы прамоўцы на зямлі, не пазьбеглі кары, дык тым болей не пазьбегнем мы, калі адвернемся ад Прамоўцы зь нябёсаў;

Glâdzece, ne advârnecesâ ì vy ad pramoǔcy. Kalì tyâ, nâ sluhaǔšy pramoǔcy na zâmlì, ne paz′beglì kary, dyk tym bolej ne paz′begnem my, kalì advernemsâ ad Pramoǔcy z′ nâbësaǔ;

26. чый голас тады пахіснуў зямлю, і Які цяпер даў такое абяцаньне: "яшчэ раз скалану ня толькі зямлю, але і неба".

čyj golas tady pahìsnuǔ zâmlû, ì Âkì câper daǔ takoe abâcan′ne: "âščè raz skalanu nâ tol′kì zâmlû, ale ì neba".

27. Словы "яшчэ раз" азначаюць зьмену таго, што скаланаецца, як створанага, каб заставалася непахісным.

Slovy "âščè raz" aznačaûc′ z′menu tago, što skalanaecca, âk stvoranaga, kab zastavalasâ nepahìsnym.

28. І вось мы, прымаючы Царства непахіснае, будзем захоўваць мілату, якою будзем служыць у спадабаньне Богу, з багавейнасьцю і страхам,

Ì vos′ my, prymaûčy Carstva nepahìsnae, budzem zahoǔvac′ mìlatu, âkoû budzem služyc′ u spadaban′ne Bogu, z bagavejnas′cû ì straham,

29. таму што Бог наш ёсьць "вагонь, які паядае".

tamu što Bog naš ës′c′ "vagon′, âkì paâdae".

13 Кіраўнік

1. Браталюбства, між вамі няхай будзе.

Bratalûbstva, mìž vamì nâhaj budze.

2. Гасьціннасьці да вандроўнікаў не забывайце; бо празь яе некаторыя, ня ведаючы, гасьцінна прынялі анёлаў.

Gas′cìnnas′cì da vandroǔnìkaǔ ne zabyvajce; bo praz′ âe nekatoryâ, nâ vedaûčy, gas′cìnna prynâlì anëlaǔ.

3. Памятайце вязьняў, як бы і вы зь імі былі ў кайданах, і пакутнікаў, бо і самі вы ў целе.

Pamâtajce vâz′nâǔ, âk by ì vy z′ ìmì bylì ǔ kajdanah, ì pakutnìkaǔ, bo ì samì vy ǔ cele.

4. Шлюб ва ўсіх няхай будзе пачэсны і ложак беззаганны; а распусьнікаў і пералюбцаў судзіць Бог.

Šlûb va ǔsìh nâhaj budze pačèsny ì ložak bezzaganny; a raspus′nìkaǔ ì peralûbcaǔ sudzìc′ Bog.

5. Майце нораў несрэбралюбны, задавольвайцеся тым, што ёсьць. Бо Сам сказаў: "не пакіну цябе і не адступлюся ад цябе",

Majce noraǔ nesrèbralûbny, zadavol′vajcesâ tym, što ës′c′. Bo Sam skazaǔ: "ne pakìnu câbe ì ne adstuplûsâ ad câbe",

6. так што мы кажам адважна: "Гасподзь мне памочнік, і не збаюся: што зробіць мне чалавек?"

tak što my kažam advažna: "Gaspodz′ mne pamočnìk, ì ne zbaûsâ: što zrobìc′ mne čalavek?"

7. Спамінайце настаўнікаў вашых, якія дабравесьцілі вам слова Божае, і, гледзячы на канец іхняга жыцьця, пераймайце іхнюю веру.

Spamìnajce nastaǔnìkaǔ vašyh, âkìâ dabraves′cìlì vam slova Božae, ì, gledzâčy na kanec ìhnâga žyc′câ, perajmajce ìhnûû veru.

8. Ісус Хрыстос учора і сёньня і навекі Той самы.

Ìsus Hrystos učora ì sën′nâ ì navekì Toj samy.

9. Вучэньнямі рознымі і чужымі не захапляйцеся; бо добра мілатою мацаваць сэрцы, а ня прысмакамі, ад якіх не атрымалі карысьці тыя, што іх спажывалі.

Vučèn′nâmì roznymì ì čužymì ne zahaplâjcesâ; bo dobra mìlatoû macavac′ sèrcy, a nâ prysmakamì, ad âkìh ne atrymalì karys′cì tyâ, što ìh spažyvalì.

10. Мы маем ахвярнік, зь якога ня маюць права карміцца слугі скініі.

My maem ahvârnìk, z′ âkoga nâ maûc′ prava karmìcca slugì skìnìì.

11. Бо целы жывёлін, кроў зь якіх, на ачышчэньне грэху, уносіцца першасьвятаром у сьвяцілішча, спальваюцца за табарам, -

Bo cely žyvëlìn, kroǔ z′ âkìh, na ačyščèn′ne grèhu, unosìcca peršas′vâtarom u s′vâcìlìšča, spal′vaûcca za tabaram, -

12. дык і Ісус, каб асьвяціць людзей Крывёю Сваёю, пацярпеў па-за брамаю.

dyk ì Ìsus, kab as′vâcìc′ lûdzej Kryvëû Svaëû, pacârpeǔ pa-za bramaû.

13. Дык выйдзем жа да Яго за табар, нясучы Яго паганьбеньне;

Dyk vyjdzem ža da Âgo za tabar, nâsučy Âgo pagan′ben′ne;

14. бо ня маем тут сталага горада, а шукаем будучага.

bo nâ maem tut stalaga gorada, a šukaem budučaga.

15. Дык будзем жа празь Яго няспынна прыносіць Богу ахвяру хвалы, гэта значыцца, плод вуснаў, якія славяць імя Ягонае.

Dyk budzem ža praz′ Âgo nâspynna prynosìc′ Bogu ahvâru hvaly, gèta značycca, plod vusnaǔ, âkìâ slavâc′ ìmâ Âgonae.

16. Не забывайце таксама дабрачыннасьці і шчырай супольнасьці, бо такія ахвяры падабаюцца Богу.

Ne zabyvajce taksama dabračynnas′cì ì ščyraj supol′nas′cì, bo takìâ ahvâry padabaûcca Bogu.

17. Слухайцеся настаўнікаў вашых і будзьце пакорлівыя, бо яны нядрэмна рупяцца за вашыя душы, як абавязаныя даць адказ; каб яны рабілі гэта з радасьцю, а ня ўздыхаючы, бо гэта вам не карысна.

Sluhajcesâ nastaǔnìkaǔ vašyh ì budz′ce pakorlìvyâ, bo âny nâdrèmna rupâcca za vašyâ dušy, âk abavâzanyâ dac′ adkaz; kab âny rabìlì gèta z radas′cû, a nâ ǔzdyhaûčy, bo gèta vam ne karysna.

18. Малецеся за нас; бо мы ўпэўненыя, што маем добрае сумленьне, бо ва ўсім хочам паводзіцца сумленна.

Malecesâ za nas; bo my ǔpèǔnenyâ, što maem dobrae sumlen′ne, bo va ǔsìm hočam pavodzìcca sumlenna.

19. Асабліва ж прашу рабіць гэта, каб я хутчэй вернуты быў вам.

Asablìva ž prašu rabìc′ gèta, kab â hutčèj vernuty byǔ vam.

20. А Бог згоды, Які ўзьнёс зь мёртвых Пастыра авечак вялікага Крывёю запавета вечнага, Госпада нашага Ісуса (Хрыста),

A Bog zgody, Âkì ǔz′nës z′ mërtvyh Pastyra avečak vâlìkaga Kryvëû zapaveta večnaga, Gospada našaga Ìsusa (Hrysta),

21. хай удасканаліць вас у кожнай добрай дзеі, на выкананьне волі Ягонай, творачы ў вас заўгоднае Яму, празь Ісуса Хрыста. Яму слава на векі вечныя! Амін.

haj udaskanalìc′ vas u kožnaj dobraj dzeì, na vykanan′ne volì Âgonaj, tvoračy ǔ vas zaǔgodnae Âmu, praz′ Ìsusa Hrysta. Âmu slava na vekì večnyâ! Amìn.

22. Прашу вас, браты, прымеце гэтае слова ўмаўленьня; я ж няшмат і напісаў вам.

Prašu vas, braty, prymece gètae slova ǔmaǔlen′nâ; â ž nâšmat ì napìsaǔ vam.

23. Ведайце, што брат наш Цімафей вызвалены, і я разам зь ім, калі ён неўзабаве прыйдзе, пабачу вас.

Vedajce, što brat naš Cìmafej vyzvaleny, ì â razam z′ ìm, kalì ën neǔzabave pryjdze, pabaču vas.

24. Вітайце ўсіх настаўнікаў вашых і ўсіх сьвятых. Вітаюць вас Італійскія.

Vìtajce ǔsìh nastaǔnìkaǔ vašyh ì ǔsìh s′vâtyh. Vìtaûc′ vas Ìtalìjskìâ.

25. Мілата з усімі вамі. Амін.

Mìlata z usìmì vamì. Amìn.

ЯКАВА ÂKAVA

1 Кіраўнік

1. Якаў, раб Бога і Госпада Ісуса Хрыста, дванаццаці родам, якія ў расьсеяньні, - радавацца!

Âkaǔ, rab Boga ì Gospada Ìsusa Hrysta, dvanaccacì rodam, âkìâ ǔ ras′seân′nì, - radavacca!

2. Зь вялікай радасьцю прымайце, браты мае, калі ўпадаеце ў розныя выпрабаваньні,

Z′ vâlìkaj radas′cû prymajce, braty mae, kalì ǔpadaece ǔ roznyâ vyprabavan′nì,

3. ведаючы, што выпрабаваньне вашай веры робіцца цярплівасьцю,

vedaûčy, što vyprabavan′ne vašaj very robìcca cârplìvas′cû,

4. а цярплівасьць павінна мець дасканалае дзеяньне, каб вы былі дасканалыя ва ўсёй паўнаце, бязь ніякай пахібы.

a cârplìvas′c′ pavìnna mec′ daskanalae dzeân′ne, kab vy bylì daskanalyâ va ǔsëj paǔnace, bâz′ nìâkaj pahìby.

5. Калі ж каму-небудзь з вас не хапае мудрасьці, хай просіць у Бога, Які дае ўсім проста і без дакораў, - і дасца яму.

Kalì ž kamu-nebudz′ z vas ne hapae mudras′cì, haj prosìc′ u Boga, Âkì dae ǔsìm prosta ì bez dakoraǔ, - ì dasca âmu.

6. Але няхай просіць зь вераю, і зусім не сумняваецца, бо хто сумняваецца, падобны да марское хвалі, якую гоніць і распырсквае вецер;

Ale nâhaj prosìc′ z′ veraû, ì zusìm ne sumnâvaecca, bo hto sumnâvaecca, padobny da marskoe hvalì, âkuû gonìc′ ì raspyrskvae vecer;

7. Хай не спадзяецца такі чалавек атрымаць што-небудзь ад Госпада.

Haj ne spadzâecca takì čalavek atrymac′ što-nebudz′ ad Gospada.

8. Чалавек двудушны - ня цьвёрды на ўсіх шляхах сваіх.

Čalavek dvudušny - nâ c′vërdy na ǔsìh šlâhah svaìh.

9. Хай славіцца пакорлівы брат у высокасьці сваёй,

Haj slavìcca pakorlìvy brat u vysokas′cì svaëj,

10. а багаты ў пакоры сваёй, бо ён мінецца, бы краска ў траве:

a bagaty ǔ pakory svaëj, bo ën mìnecca, by kraska ǔ trave:

11. узыходзіць сонца, настае сьпёка, і высушвае траву, краска яе ападае, прападае хараство яе; так вяне і багаты ў шляхах сваіх.

uzyhodzìc′ sonca, nastae s′pëka, ì vysušvae travu, kraska âe apadae, prapadae harastvo âe; tak vâne ì bagaty ǔ šlâhah svaìh.

12. Дабрашчасны чалавек, які вытрывае выпрабаваньне, бо пасьля выпрабаваньня ён атрымае вянок жыцьця, які паабяцаў Гасподзь тым, хто любіць Яго.

Dabraščasny čalavek, âkì vytryvae vyprabavan′ne, bo pas′lâ vyprabavan′nâ ën atrymae vânok žyc′câ, âkì paabâcaǔ Gaspodz′ tym, hto lûbìc′ Âgo.

13. У выпрабаваньні ніхто хай ня кажа: "Бог мяне спакушае"; Бог бо не спакушаецца злом і сам не спакушае нікога,

U vyprabavan′nì nìhto haj nâ kaža: "Bog mâne spakušae"; Bog bo ne spakušaecca zlom ì sam ne spakušae nìkoga,

14. а кожны спакушаецца, калі ваблены і наджаны сваім пажаданьнем;

a kožny spakušaecca, kalì vableny ì nadžany svaìm pažadan′nem;

15. а пажаданьне, зачаўшы, родзіць грэх, а ўчынены грэх родзіць сьмерць.

a pažadan′ne, začaǔšy, rodzìc′ grèh, a ǔčyneny grèh rodzìc′ s′merc′.

16. Не ашуквайце сябе, браты мае любасныя:

Ne ašukvajce sâbe, braty mae lûbasnyâ:

17. Усякае даньне добрае і ўсякі дар дасканалы зыходзіць згары, ад Айца сьвятла, у Якога няма перамены, ані ценю пераменнасьці.

Usâkae dan′ne dobrae ì ǔsâkì dar daskanaly zyhodzìc′ zgary, ad Ajca s′vâtla, u Âkoga nâma perameny, anì cenû peramennas′cì.

18. Захацеўшы, спарадзіў Ён нас словам ісьціны, каб сталіся мы нейкім пачаткам Ягоных твораў.

Zahaceǔšy, sparadzìǔ Ën nas slovam ìs′cìny, kab stalìsâ my nejkìm pačatkam Âgonyh tvoraǔ.

19. Дык вось, браты мае любасныя, кожны чалавек няхай будзе борзды ў слуханьні, марудлівы ў словах, марудлівы ў гневе;

Dyk vos′, braty mae lûbasnyâ, kožny čalavek nâhaj budze borzdy ǔ sluhan′nì, marudlìvy ǔ slovah, marudlìvy ǔ gneve;

20. бо гнеў чалавечы ня творыць праўды Божай.

bo gneǔ čalavečy nâ tvoryc′ praǔdy Božaj.

21. Таму, адклаўшы ўсялякую нячыстасьць і лішнюю злосьць, у пакоры прымеце пасеянае ў вас слова, якое можа ўратаваць вашы душы.

Tamu, adklaǔšy ǔsâlâkuû nâčystas′c′ ì lìšnûû zlos′c′, u pakory prymece paseânae ǔ vas slova, âkoe moža ǔratavac′ vašy dušy.

22. Будзьце ж выканаўцы слова, а не слухачы толькі, што ашукваюць самі сябе.

Budz′ce ž vykanaǔcy slova, a ne sluhačy tol′kì, što ašukvaûc′ samì sâbe.

23. Бо хто слухае слова і ня выконвае, той падобны да чалавека, які разглядвае прыродныя рысы аблічча свайго ў люстры:

Bo hto sluhae slova ì nâ vykonvae, toj padobny da čalaveka, âkì razglâdvae pryrodnyâ rysy ablìčča svajgo ǔ lûstry:

24. ён паглядзеў на сябе, адышоўся - і адразу забыўся, які ён ёсьць.

ën paglâdzeǔ na sâbe, adyšoǔsâ - ì adrazu zabyǔsâ, âkì ën ës′c′.

25. А хто пранікне ў закон дасканалы, закон свабоды, і застанецца ў ім, той, ня будучы слухачом забыўлівым, а выканаўцам дзеі, дабрашчасны будзе ў сваім дзеяньні.

A hto pranìkne ǔ zakon daskanaly, zakon svabody, ì zastanecca ǔ ìm, toj, nâ budučy sluhačom zabyǔlìvym, a vykanaǔcam dzeì, dabraščasny budze ǔ svaìm dzeân′nì.

26. Калі ж хто з вас думае, што ён пабожны, і не таймуе свайго языка, а ашуквае сваё сэрца, у таго пустая пабожнасьць.

Kalì ž hto z vas dumae, što ën pabožny, ì ne tajmue svajgo âzyka, a ašukvae svaë sèrca, u tago pustaâ pabožnas′c′.

27. Чыстая і беспахібная пабожнасьць перад Богам і Айцом ёсьць тое, каб дагледзець сірот і ўдоваў у іхніх скрухах і захоўваць сябе неапаганенага сьветам.

Čystaâ ì bespahìbnaâ pabožnas′c′ perad Bogam ì Ajcom ës′c′ toe, kab dagledzec′ sìrot ì ǔdovaǔ u ìhnìh skruhah ì zahoǔvac′ sâbe neapaganenaga s′vetam.

2 Кіраўнік

1. Браты мае! майце веру ў Ісуса Хрыста, нашага Госпада славы, бяз увагі на асобы.

Braty mae! majce veru ǔ Ìsusa Hrysta, našaga Gospada slavy, bâz uvagì na asoby.

2. Бо калі на сход ваш увойдзе чалавек з залатым пярсьцёнкам, у багатым убраньні, увойдзе і бедны ў гаротнай адзежы,

Bo kalì na shod vaš uvojdze čalavek z zalatym pârs′cënkam, u bagatym ubran′nì, uvojdze ì bedny ǔ garotnaj adzežy,

3. і вы глянеце на таго, хто ў багатым убраньні, і скажаце яму: табе трэба сесьці тут, а беднаму скажаце: ты стань там, альбо: сядзь тут, каля ног маіх,

ì vy glânece na tago, hto ǔ bagatym ubran′nì, ì skažace âmu: tabe trèba ses′cì tut, a bednamu skažace: ty stan′ tam, al′bo: sâdz′ tut, kalâ nog maìh,

4. дык ці ня робіце розьніцы між сабою і ці ня робіцеся вы зламыснымі судзьдзямі?

dyk cì nâ robìce roz′nìcy mìž saboû ì cì nâ robìcesâ vy zlamysnymì sudz′dzâmì?

5. Паслухайце, браты мае любасныя: ці ж ня бедных сьвету выбраў Бог быць багатымі вераю і спадчыньнікамі Царства, якое Ён абяцаў тым, хто любіць Яго?

Pasluhajce, braty mae lûbasnyâ: cì ž nâ bednyh s′vetu vybraǔ Bog byc′ bagatymì veraû ì spadčyn′nìkamì Carstva, âkoe Ën abâcaǔ tym, hto lûbìc′ Âgo?

6. а вы пагрэбавалі бедным. Ці не багатыя ўціскаюць вас, і ці ж не яны цягнуць вас у суды?

a vy pagrèbavalì bednym. Cì ne bagatyâ ǔcìskaûc′ vas, ì cì ž ne âny câgnuc′ vas u sudy?

7. Ці не яны няславяць добрае імя, якім вы называецеся?

Cì ne âny nâslavâc′ dobrae ìmâ, âkìm vy nazyvaecesâ?

8. Калі вы выконваеце закон царскі, паводле Пісаньня: палюбі блізкага твайго, як сябе самога, - добра робіце.

Kalì vy vykonvaece zakon carskì, pavodle Pìsan′nâ: palûbì blìzkaga tvajgo, âk sâbe samoga, - dobra robìce.

9. Але калі робіце з аглядкаю на асобы, дык грэх чыніце, і перад законам вы злачынцы.

Ale kalì robìce z aglâdkaû na asoby, dyk grèh čynìce, ì perad zakonam vy zlačyncy.

10. Хто выконвае ўвесь закон і згрэшыць у чым-небудзь адным, той робіцца вінаватым ва ўсім.

Hto vykonvae ǔves′ zakon ì zgrèšyc′ u čym-nebudz′ adnym, toj robìcca vìnavatym va ǔsìm.

11. Бо Той, Хто сказаў: не распусьнічай, сказаў і: не забі; таму, калі ты не распусьнічаеш, але заб'еш, дык ты таксама адступнік ад закона.

Bo Toj, Hto skazaǔ: ne raspus′nìčaj, skazaǔ ì: ne zabì; tamu, kalì ty ne raspus′nìčaeš, ale zab'eš, dyk ty taksama adstupnìk ad zakona.

12. Так гаварэце і так рабеце, як тыя, што маюць быць суджаныя згодна з законам свабоды.

Tak gavarèce ì tak rabece, âk tyâ, što maûc′ byc′ sudžanyâ zgodna z zakonam svabody.

13. Бо суд ня мецьме літасьці да таго, хто не літасьцівы; літасьць узьнесена над судом.

Bo sud nâ mec′me lìtas′cì da tago, hto ne lìtas′cìvy; lìtas′c′ uz′nesena nad sudom.

14. Якая карысьць, браты мае, калі хто кажа, што ён мае веру, а дзеяў ня мае? Ці можа гэтая вера ўратаваць яго?

Âkaâ karys′c′, braty mae, kalì hto kaža, što ën mae veru, a dzeâǔ nâ mae? Cì moža gètaâ vera ǔratavac′ âgo?

15. Калі брат альбо сястра безадзежныя і ня маюць на дзень пражытку,

Kalì brat al′bo sâstra bezadzežnyâ ì nâ maûc′ na dzen′ pražytku,

16. а хто-небудзь з вас скажа ім: ідзеце зь мірам, грэйцеся і кармецеся, але ня дасьць ім патрэбнага целу: якая карысьць?

a hto-nebudz′ z vas skaža ìm: ìdzece z′ mìram, grèjcesâ ì karmecesâ, ale nâ das′c′ ìm patrèbnaga celu: âkaâ karys′c′?

17. Гэтак і вера, калі ня мае дзеяў, мёртвая сама ў сабе.

Gètak ì vera, kalì nâ mae dzeâǔ, mërtvaâ sama ǔ sabe.

18. А скажа хто-небудзь: ты маеш веру, а я маю дзеі: пакажы мне веру тваю бязь дзеяў тваіх, а я пакажу табе веру маю празь дзеі мае.

A skaža hto-nebudz′: ty maeš veru, a â maû dzeì: pakažy mne veru tvaû bâz′ dzeâǔ tvaìh, a â pakažu tabe veru maû praz′ dzeì mae.

19. Ты верыш, што Бог адзіны: слушна робіш; і дэманы вераць, і трымцяць.

Ty veryš, što Bog adzìny: slušna robìš; ì dèmany verac′, ì trymcâc′.

20. Але ці хочаш ведаць, марны чалавеча, што вера бязь дзеяў мёртвая?

Ale cì hočaš vedac′, marny čalaveča, što vera bâz′ dzeâǔ mërtvaâ?

21. Ці ж ня дзеямі апраўдаўся Абрагам, бацька наш, паклаўшы на ахвярнік Ісаака, сына свайго?

Cì ž nâ dzeâmì apraǔdaǔsâ Abragam, bac′ka naš, paklaǔšy na ahvârnìk Ìsaaka, syna svajgo?

22. Ці бачыш, што вера спрыяла дзеям ягоным, і дзеямі вера дасягнула дасканаласьці.

Cì bačyš, što vera spryâla dzeâm âgonym, ì dzeâmì vera dasâgnula daskanalas′cì.

23. І спраўдзілася слова Пісаньня: вераваў Абрагам Богу, і гэта залічылася яму ў праведнасьць, і ён названы прыяцелем Божым.

Ì spraǔdzìlasâ slova Pìsan′nâ: veravaǔ Abragam Bogu, ì gèta zalìčylasâ âmu ǔ pravednas′c′, ì ën nazvany pryâcelem Božym.

24. Ці бачыце, што чалавек апраўдваецца дзеямі, а ня вераю толькі?

Cì bačyce, što čalavek apraǔdvaecca dzeâmì, a nâ veraû tol′kì?

25. Гэтак сама і Рааў распусьніца ці ж ня дзеямі апраўдалася, прыняўшы выведнікаў і выпусьціўшы іх іншаю дарогаю?

Gètak sama ì Raaǔ raspus′nìca cì ž nâ dzeâmì apraǔdalasâ, prynâǔšy vyvednìkaǔ ì vypus′cìǔšy ìh ìnšaû darogaû?

26. Бо, як цела бяз духу мёртвае, так і вера бязь дзеяў мёртвая.

Bo, âk cela bâz duhu mërtvae, tak ì vera bâz′ dzeâǔ mërtvaâ.

3 Кіраўнік

1. Браты мае! ня многія рабецеся настаўнікамі, ведаючы, што мы тым большай асуды дастаём.

Braty mae! nâ mnogìâ rabecesâ nastaǔnìkamì, vedaûčy, što my tym bol′šaj asudy dastaëm.

2. бо ўсе мы шмат грэшым; хто ня грэшыць у слове, той чалавек дасканалы, ён можа ацугляць і ўсё цела.

bo ǔse my šmat grèšym; hto nâ grèšyc′ u slove, toj čalavek daskanaly, ën moža acuglâc′ ì ǔsë cela.

3. Вось, мы ўкладваем кілзы коням у храпу, каб яны пакорыліся нам, і ўсім целам іхнім кіруем.

Vos′, my ǔkladvaem kìlzy konâm u hrapu, kab âny pakorylìsâ nam, ì ǔsìm celam ìhnìm kìruem.

4. Вось, і караблі, хоць якія вялікія яны і хоць якімі моцнымі вятрамі гнаныя, невялікім стырном кіруюцца, куды хоча стырнік;

Vos′, ì karablì, hoc′ âkìâ vâlìkìâ âny ì hoc′ âkìmì mocnymì vâtramì gnanyâ, nevâlìkìm styrnom kìruûcca, kudy hoča styrnìk;

5. гэтак сама і язык - невялікі чэлес, але многа робіць. Паглядзі, невялікі вагонь як многа рэчыва паліць;

gètak sama ì âzyk - nevâlìkì čèles, ale mnoga robìc′. Paglâdzì, nevâlìkì vagon′ âk mnoga rèčyva palìc′;

6. і язык - вагонь; як сьвет няпраўды; язык так пастаўлены сярод чэлесаў нашых, што апаганьвае ўсё цела і запальвае кола жыцьця, і сам запальваецца ад геены;

ì âzyk - vagon′; âk s′vet nâpraǔdy; âzyk tak pastaǔleny sârod čèlesaǔ našyh, što apagan′vae ǔsë cela ì zapal′vae kola žyc′câ, ì sam zapal′vaecca ad geeny;

7. бо ўсякая прырода зьвяроў і птушак, плазуноў і марскіх жывёлін таймуецца і ўтаймавана прыродаю чалавечай,

bo ǔsâkaâ pryroda z′vâroǔ ì ptušak, plazunoǔ ì marskìh žyvëlìn tajmuecca ì ǔtajmavana pryrodaû čalavečaj,

8. а язык утаймаваць ніхто зь людзей ня можа: гэта - неўтаймавальнае ліха; ён поўны сьмяротнай атруты.

a âzyk utajmavac′ nìhto z′ lûdzej nâ moža: gèta - neǔtajmaval′nae lìha; ën poǔny s′mârotnaj atruty.

9. Ім дабраславім Бога і Айца, і ім праклінаем людзей, створаных у падабенстве да Бога.

Ìm dabraslavìm Boga ì Ajca, ì ìm praklìnaem lûdzej, stvoranyh u padabenstve da Boga.

10. З тых самых вуснаў сыходзяць дабраславеньне і праклён; не павінна, браты мае, гэтак быць.

Z tyh samyh vusnaǔ syhodzâc′ dabraslaven′ne ì praklën; ne pavìnna, braty mae, gètak byc′.

11. Хіба цячэ з адных вуснаў крыніцы салодкая і горкая вада?

Hìba câčè z adnyh vusnaǔ krynìcy salodkaâ ì gorkaâ vada?

12. Ня можа, браты мае, смакоўніца радзіць масьліны альбо вінаградная лаза смоквы; гэтак сама і адна крыніца ня можа выліваць салёную і салодкую ваду.

Nâ moža, braty mae, smakoǔnìca radzìc′ mas′lìny al′bo vìnagradnaâ laza smokvy; gètak sama ì adna krynìca nâ moža vylìvac′ salënuû ì salodkuû vadu.

13. Ці мудры і разумны хто з вас, дакажы гэта ў дзеях добрымі паводзінамі з мудрай пакораю.

Cì mudry ì razumny hto z vas, dakažy gèta ǔ dzeâh dobrymì pavodzìnamì z mudraj pakoraû.

14. Але калі ў сэрцы вашым вы маеце горкую зайздрасьць і сварлівасьць, дык не хвалецеся і ня хлусеце на праўду:

Ale kalì ǔ sèrcy vašym vy maece gorkuû zajzdras′c′ ì svarlìvas′c′, dyk ne hvalecesâ ì nâ hlusece na praǔdu:

15. гэта бо ня мудрасьць, што згары прыходзіць, а зямная, плоцкая, дэманская;

gèta bo nâ mudras′c′, što zgary pryhodzìc′, a zâmnaâ, plockaâ, dèmanskaâ;

16. бо дзе зайздрасьць і зьвяга, там незлагадзь і ўсё ліхое.

bo dze zajzdras′c′ ì z′vâga, tam nezlagadz′ ì ǔsë lìhoe.

17. А мудрасьць, якая прыходзіць згары, найперш - чыстая, потым - згодлівая, лагодная, пакорлівая, поўная мілажальнасьці і добрых пладоў, неадступная, і некрывадушная.

A mudras′c′, âkaâ pryhodzìc′ zgary, najperš - čystaâ, potym - zgodlìvaâ, lagodnaâ, pakorlìvaâ, poǔnaâ mìlažal′nas′cì ì dobryh pladoǔ, neadstupnaâ, ì nekryvadušnaâ.

18. А плод праўды ў міры сеецца творцамі міру.

A plod praǔdy ǔ mìry seecca tvorcamì mìru.

4 Кіраўнік

1. Адкуль у вас свары і раздоры? ці не адгэтуль, ад пажаданьняў вашых, што варагуюць у чэлесах вашых?

Adkul′ u vas svary ì razdory? cì ne adgètul′, ad pažadan′nâǔ vašyh, što varaguûc′ u čèlesah vašyh?

2. Хочаце - і ня маеце; забіваеце і зайздросьціце - і ня можаце дамагчыся; зводзіцеся і варагуеце - і ня маеце, бо ня просіце;

Hočace - ì nâ maece; zabìvaece ì zajzdros′cìce - ì nâ možace damagčysâ; zvodzìcesâ ì varaguece - ì nâ maece, bo nâ prosìce;

3. Просіце - і не атрымліваеце, бо просіце не на добрае, а каб ужыць на пажаданьні вашыя.

Prosìce - ì ne atrymlìvaece, bo prosìce ne na dobrae, a kab užyc′ na pažadan′nì vašyâ.

4. Пералюбнікі і пералюбніцы! ці ж ня ведаеце, што дружба са сьветам ёсьць варожасьць супраць Бога! Дык вось, хто хоча быць сябрам сьвету, той робіцца ворагам Богу.

Peralûbnìkì ì peralûbnìcy! cì ž nâ vedaece, što družba sa s′vetam ës′c′ varožas′c′ suprac′ Boga! Dyk vos′, hto hoča byc′ sâbram s′vetu, toj robìcca voragam Bogu.

5. Альбо вы думаеце, што дарэмна кажа Пісаньне: "да зайздры любіць дух, які жыве ў нас"?

Al′bo vy dumaece, što darèmna kaža Pìsan′ne: "da zajzdry lûbìc′ duh, âkì žyve ǔ nas"?

6. Але тым большую дае мілату; таму і сказана: "Бог гордым супрацівіцца, а пакорным дае мілату".

Ale tym bol′šuû dae mìlatu; tamu ì skazana: "Bog gordym supracìvìcca, a pakornym dae mìlatu".

7. Дык вось, упакорцеся Богу; усупраціўцеся д'яблу, і ўцячэ ад вас;

Dyk vos′, upakorcesâ Bogu; usupracìǔcesâ d'âblu, ì ǔcâčè ad vas;

8. да Бога наблізьцеся, і наблізіцца да вас; ачысьціце рукі, грэшнікі, папраўце сэрцы, двудушныя;

da Boga nablìz′cesâ, ì nablìzìcca da vas; ačys′cìce rukì, grèšnìkì, papraǔce sèrcy, dvudušnyâ;

9. смуткуйце, плачце і галасеце: сьмех ваш няхай абернецца ў плач, а радасьць - у смутак.

smutkujce, plačce ì galasece: s′meh vaš nâhaj abernecca ǔ plač, a radas′c′ - u smutak.

10. Упакорцеся перад Госпадам, і ўзвысіць вас.

Upakorcesâ perad Gospadam, ì ǔzvysìc′ vas.

11. Не ліхаслоўце адзін аднаго, браты: хто ліхасловіць брата альбо судзіць брата свайго, той ліхасловіць і судзіць закон; а калі ты судзіш закон, дык ты не выканаўца закона, а судзьдзя.

Ne lìhasloǔce adzìn adnago, braty: hto lìhaslovìc′ brata al′bo sudzìc′ brata svajgo, toj lìhaslovìc′ ì sudzìc′ zakon; a kalì ty sudzìš zakon, dyk ty ne vykanaǔca zakona, a sudz′dzâ.

12. Адзін Заканадаўца і Судзьдзя, Які можа і ўратаваць і загубіць: а ты хто, што судзіш іншага?

Adzìn Zakanadaǔca ì Sudz′dzâ, Âkì moža ì ǔratavac′ ì zagubìc′: a ty hto, što sudzìš ìnšaga?

13. Цяпер паслухайце вы, што гаворыце: сёньня ці заўтра мы выправімся ў такі-а-такі горад і пражывём там адзін год, і будзем гандляваць і зарабляць;

Câper pasluhajce vy, što gavoryce: sën′nâ cì zaǔtra my vypravìmsâ ǔ takì-a-takì gorad ì pražyvëm tam adzìn god, ì budzem gandlâvac′ ì zarablâc′;

14. вы, што ня ведаеце, што будзе заўтра: бо што такое жыцьцё ваша? пара, якая зьяўляецца на кароткі час, а потым зьнікае.

vy, što nâ vedaece, što budze zaǔtra: bo što takoe žyc′cë vaša? para, âkaâ z′âǔlâecca na karotkì čas, a potym z′nìkae.

15. Замест таго, каб вам сказаць: як захоча Гасподзь і будзем жывыя, дык зробім тое ці іншае,

Zamest tago, kab vam skazac′: âk zahoča Gaspodz′ ì budzem žyvyâ, dyk zrobìm toe cì ìnšae,

16. вы, у ганарыстасьці сваёй, славалюбнічаеце: усякае такое пустахвальства ёсьць зло.

vy, u ganarystas′cì svaëj, slavalûbnìčaece: usâkae takoe pustahval′stva ës′c′ zlo.

17. Дык вось, хто ўмее рабіць дабро і ня робіць, на тым грэх.

Dyk vos′, hto ǔmee rabìc′ dabro ì nâ robìc′, na tym grèh.

5 Кіраўнік

1. Паслухайце вы, багатыя: плачце і галасеце над вашымі злыбедамі, якія на вас.

Pasluhajce vy, bagatyâ: plačce ì galasece nad vašymì zlybedamì, âkìâ na vas.

2. Багацьце ваша спрахла, і вопратку вашу патачыла моль.

Bagac′ce vaša sprahla, ì vopratku vašu patačyla mol′.

3. Золата ваша і срэбра паржавела, і ржа іхняя засьведчыць супраць вас і зьесьць плоць вашу, як вагонь: вы назапасілі сабе скарб на астатнія дні.

Zolata vaša ì srèbra paržavela, ì rža ìhnââ zas′vedčyc′ suprac′ vas ì z′es′c′ ploc′ vašu, âk vagon′: vy nazapasìlì sabe skarb na astatnìâ dnì.

4. Вось плата, якую вы затрымалі ў працаўнікоў, што жалі палеткі вашыя, лямантуе, і лямант жняцоў дайшоў да вуха Госпада Саваофа.

Vos′ plata, âkuû vy zatrymalì ǔ pracaǔnìkoǔ, što žalì paletkì vašyâ, lâmantue, ì lâmant žnâcoǔ dajšoǔ da vuha Gospada Savaofa.

5. Вы раскашавалі на зямлі і асалодамі цешыліся; упасьвілі вашыя сэрцы, як бы на дзень заколу.

Vy raskašavalì na zâmlì ì asalodamì cešylìsâ; upas′vìlì vašyâ sèrcy, âk by na dzen′ zakolu.

6. Вы засудзілі, забілі Праведніка: Ён не супрацівіўся вам.

Vy zasudzìlì, zabìlì Pravednìka: Ën ne supracìvìǔsâ vam.

7. Дык вось, браты, будзьце доўгацярплівыя, да прышэсьця Гасподняга. Вось, араты чакае каштоўнага плоду зямлі і дзеля яго церпіць доўга, пакуль атрымае дождж раньні і позьні.

Dyk vos′, braty, budz′ce doǔgacârplìvyâ, da pryšès′câ Gaspodnâga. Vos′, araty čakae kaštoǔnaga plodu zâmlì ì dzelâ âgo cerpìc′ doǔga, pakul′ atrymae doždž ran′nì ì poz′nì.

8. Доўгацярпеце і вы, умацуйце сэрцы вашыя, бо прышэсьце Гасподняе блізіцца.

Doǔgacârpece ì vy, umacujce sèrcy vašyâ, bo pryšès′ce Gaspodnâe blìzìcca.

9. Не наракайце, браты, адзін на аднаго, каб не асудзілі вас: вось, Судзьдзя стаіць каля дзьвярэй.

Ne narakajce, braty, adzìn na adnago, kab ne asudzìlì vas: vos′, Sudz′dzâ staìc′ kalâ dz′vârèj.

10. Вазьмеце, браты мае, за прыклад ліхія пакуты і доўгацярпеньні продкаў, што прамаўлялі імем Гасподнім.

Vaz′mece, braty mae, za pryklad lìhìâ pakuty ì doǔgacârpen′nì prodkaǔ, što pramaǔlâlì ìmem Gaspodnìm.

11. Вось, мы дагаджаем тым, што цярпелі. Вы чулі пра цярпеньні Ёва і бачылі канец ягоны ад Госпада, бо Гасподзь вельмі міласэрны і спагадлівы.

Vos′, my dagadžaem tym, što cârpelì. Vy čulì pra cârpen′nì Ëva ì bačylì kanec âgony ad Gospada, bo Gaspodz′ vel′mì mìlasèrny ì spagadlìvy.

12. А найперш, браты мае, не прысягайце ні небам, ні зямлёю, ані якою іншаю кляцьбою; а хай будзе ў вас: так-так і не-не, каб вам не падупасьці асудзе.

A najperš, braty mae, ne prysâgajce nì nebam, nì zâmlëû, anì âkoû ìnšaû klâc′boû; a haj budze ǔ vas: tak-tak ì ne-ne, kab vam ne padupas′cì asudze.

13. Ці ліха пакутуе каторы з вас? хай моліцца. Ці вясёлы хто? хай сьпявае псальмы.

Cì lìha pakutue katory z vas? haj molìcca. Cì vâsëly hto? haj s′pâvae psal′my.

14. Ці занядужаў хто з вас? хай пакліча прасьвітэраў царквы, і хай памоляцца над ім, памазаўшы яго алеем у імя Гасподняе,

Cì zanâdužaǔ hto z vas? haj paklìča pras′vìtèraǔ carkvy, ì haj pamolâcca nad ìm, pamazaǔšy âgo aleem u ìmâ Gaspodnâe,

15. і малітва веры ацаленьне дасьць хвораму, і падыме яго Гасподзь; і калі ён учыніў грахі, даруюцца яму.

ì malìtva very acalen′ne das′c′ hvoramu, ì padyme âgo Gaspodz′; ì kalì ën učynìǔ grahì, daruûcca âmu.

16. Прызнавайцеся адзін аднаму ў правінах і малецеся адзін за аднаго, каб ачуняць: на многае здольная шчырая малітва праведніка.

Pryznavajcesâ adzìn adnamu ǔ pravìnah ì malecesâ adzìn za adnago, kab ačunâc′: na mnogae zdol′naâ ščyraâ malìtva pravednìka.

17. Ільля быў чалавек падобны на вас, і малітваю памаліўся, каб ня было дажджу: і ня падаў дождж на зямлю тры гады і шэсьць месяцаў;

Ìl′lâ byǔ čalavek padobny na vas, ì malìtvaû pamalìǔsâ, kab nâ bylo daždžu: ì nâ padaǔ doždž na zâmlû try gady ì šès′c′ mesâcaǔ;

18. і зноў памаліўся: і неба дало дождж, і зямля ўрадзіла плод свой.

ì znoǔ pamalìǔsâ: ì neba dalo doždž, ì zâmlâ ǔradzìla plod svoj.

19. Браты! калі хто з вас ухіліцца ад праўды, і наверне хто яго,

Braty! kalì hto z vas uhìlìcca ad praǔdy, ì naverne hto âgo,

20. хай той ведае, што, хто грэшніка навярнуў з аблуднай дарогі ягонай, той уратуе душу ад сьмерці і пакрые мноства грахоў.

haj toj vedae, što, hto grèšnìka navârnuǔ z abludnaj darogì âgonaj, toj uratue dušu ad s′mercì ì pakrye mnostva grahoǔ.

1 ПЯТРА 1 PÂTRA

1 Кіраўнік

1. Пётр, апостал Ісуса Хрыста, прышэльцам, расьсеяным у Поньце, Галятыі, Кападокіі, Асіі і Віфініі, выбраным

Pëtr, apostal Ìsusa Hrysta, pryšèl′cam, ras′seânym u Pon′ce, Galâtyì, Kapadokìì, Asìì ì Vìfìnìì, vybranym

2. паводле веданьня Бога Айца, пры асьвячэньні ад Духа, на паслушэнства і акрапленьне Крывёю Ісуса Хрыста: мілата вам і мір хай памножацца!

pavodle vedan′nâ Boga Ajca, pry as′vâčèn′nì ad Duha, na paslušènstva ì akraplen′ne Kryvëû Ìsusa Hrysta: mìlata vam ì mìr haj pamnožacca!

3. Дабраславёны Бог і Айцец Госпада нашага Ісуса Хрыста, што зь вялікай Сваёй міласьці адрадзіў нас праз уваскрэсеньне Ісуса Хрыста зь мёртвых да жывое надзеі,

Dabraslavëny Bog ì Ajcec Gospada našaga Ìsusa Hrysta, što z′ vâlìkaj Svaëj mìlas′cì adradzìǔ nas praz uvaskrèsen′ne Ìsusa Hrysta z′ mërtvyh da žyvoe nadzeì,

4. да спадчыны нятленнай, чыстай, неўвядальнай, захаванай на нябёсах вам,

da spadčyny nâtlennaj, čystaj, neǔvâdal′naj, zahavanaj na nâbësah vam,

5. сілаю Божаю празь веру ахаваным на ратаваньне, якое гатова адкрыцца ў апошні час.

sìlaû Božaû praz′ veru ahavanym na ratavan′ne, âkoe gatova adkrycca ǔ apošnì čas.

6. З гэтага радуйцеся, пасмуткаваўшы цяпер крыху, калі трэба, ад розных спакусаў,

Z gètaga radujcesâ, pasmutkavaǔšy câper kryhu, kalì trèba, ad roznyh spakusaǔ,

7. каб выпрабаваная вера вашая сталася каштоўнейшаю за пагібельнае, хоць і вагнём прабаванае золата, на пахвалу і гонар і славу пры зьяўленьні Ісуса Хрыста,

kab vyprabavanaâ vera vašaâ stalasâ kaštoǔnejšaû za pagìbel′nae, hoc′ ì vagnëm prabavanae zolata, na pahvalu ì gonar ì slavu pry z′âǔlen′nì Ìsusa Hrysta,

8. Якога, ня бачыўшы, любіце, і Якога, дагэтуль ня бачачы, але веруючы ў Яго, прымаеце з радасьцю нявымоўнаю і слаўнаю,

Âkoga, nâ bačyǔšy, lûbìce, ì Âkoga, dagètul′ nâ bačačy, ale veruûčy ǔ Âgo, prymaece z radas′cû nâvymoǔnaû ì slaǔnaû,

9. дасягаючы нарэшце вераю вашаю выратаваньня душ;

dasâgaûčy narèšce veraû vašaû vyratavan′nâ duš;

10. якраз гэтага выратаваньня датычыліся вышукі і дасьледаваньні прарокаў, якія прадказвалі вызначаную вам мілату,

âkraz gètaga vyratavan′nâ datyčylìsâ vyšukì ì das′ledavan′nì prarokaǔ, âkìâ pradkazvalì vyznačanuû vam mìlatu,

11. дасьледуючы, на каторы і на які час паказваў існы ў іх Дух Хрыста, калі Ён прадвяшчаў Хрыстовыя цярпеньні і славу, якая прыйдзе пасьля іх;

das′leduûčy, na katory ì na âkì čas pakazvaǔ ìsny ǔ ìh Duh Hrysta, kalì Ën pradvâščaǔ Hrystovyâ cârpen′nì ì slavu, âkaâ pryjdze pas′lâ ìh;

12. ім адкрыта было, што ня ім самім, а нам служыла тое, што цяпер абвешчана вам празь зьвеставальнікаў Духам Сьвятым, пасланым зь нябёсаў, у што хочуць пранікнуць анёлы.

ìm adkryta bylo, što nâ ìm samìm, a nam služyla toe, što câper abveščana vam praz′ z′vestaval′nìkaǔ Duham S′vâtym, paslanym z′ nâbësaǔ, u što hočuc′ pranìknuc′ anëly.

13. Таму, (любасныя), аперазаўшы сьцёгны розуму вашага, чуваючы, майце поўную надзею на падаваную вам мілату ў зьяўленьні Ісуса Хрыста.

Tamu, (lûbasnyâ), aperazaǔšy s′cëgny rozumu vašaga, čuvaûčy, majce poǔnuû nadzeû na padavanuû vam mìlatu ǔ z′âǔlen′nì Ìsusa Hrysta.

14. Як паслухмяныя дзеці, ня кіруйцеся ранейшымі пажаданьнямі, якія былі ў няведаньні вашым,

Âk pasluhmânyâ dzecì, nâ kìrujcesâ ranejšymì pažadan′nâmì, âkìâ bylì ǔ nâvedan′nì vašym,

15. а на прыклад Сьвятога, Які паклікаў вас, і самі будзьце сьвятыя ва ўсіх учынках;

a na pryklad S′vâtoga, Âkì paklìkaǔ vas, ì samì budz′ce s′vâtyâ va ǔsìh učynkah;

16. бо напісана: "будзьце сьвятыя, бо Я сьвяты".

bo napìsana: "budz′ce s′vâtyâ, bo Â s′vâty".

17. І калі вы называеце Айцом Таго, Які бяз увагі на асобы судзіць кожнага паводле дзеяў, дык са страхам праводзьце час вандраваньня вашага,

Ì kalì vy nazyvaece Ajcom Tago, Âkì bâz uvagì na asoby sudzìc′ kožnaga pavodle dzeâǔ, dyk sa straham pravodz′ce čas vandravan′nâ vašaga,

18. ведаючы, што ня прахлым срэбрам ці золатам выкуплены вы з марнага жыцьця, перададзенага вам ад бацькоў,

vedaûčy, što nâ prahlym srèbram cì zolatam vykupleny vy z marnaga žyc′câ, peradadzenaga vam ad bac′koǔ,

19. а каштоўнай Крывёю Хрыста, як беспахібнага і чыстага Ягняці,

a kaštoǔnaj Kryvëû Hrysta, âk bespahìbnaga ì čystaga Âgnâcì,

20. Які наканаваны быў яшчэ да стварэньня сьвету, але зьявіўся ў апошні час вам,

Âkì nakanavany byǔ âščè da stvarèn′nâ s′vetu, ale z′âvìǔsâ ǔ apošnì čas vam,

21. якія ўверавалі празь Яго ў Бога, Які ўваскрэсіў Яго зь мёртвых і даў Яму славу, каб вы мелі веру і надзею на Бога.

âkìâ ǔveravalì praz′ Âgo ǔ Boga, Âkì ǔvaskrèsìǔ Âgo z′ mërtvyh ì daǔ Âmu slavu, kab vy melì veru ì nadzeû na Boga.

22. Паслушэнствам ісьціне праз Духа ачысьціўшы душы вашыя да некрывадушнага браталюбства, няспынна любеце адно аднаго ад чыстага сэрца,

Paslušènstvam ìs′cìne praz Duha ačys′cìǔšy dušy vašyâ da nekryvadušnaga bratalûbstva, nâspynna lûbece adno adnago ad čystaga sèrca,

23. як адроджаныя ня з тленнага насеньня, а ад нятленнага, ад слова Божага, жывога і нязбытнага давеку.

âk adrodžanyâ nâ z tlennaga nasen′nâ, a ad nâtlennaga, ad slova Božaga, žyvoga ì nâzbytnaga daveku.

24. Бо ўсякая плоць - быццам трава, і ўсякая слава людзкая - быццам квет на траве, засохла трава - квет ейны апаў;

Bo ǔsâkaâ ploc′ - byccam trava, ì ǔsâkaâ slava lûdzkaâ - byccam kvet na trave, zasohla trava - kvet ejny apaǔ;

25. а слова Гасподняе вечна жыве. А гэта ёсьць тое слова, якое вам абвешчана.

a slova Gaspodnâe večna žyve. A gèta ës′c′ toe slova, âkoe vam abveščana.

2 Кіраўнік

1. Дык вось, адклаўшы ўсякую злосьць і ўсякае падступства і крывадушнасьць і зайздрасьць і ўсякае ліхаслоўе,

Dyk vos′, adklaǔšy ǔsâkuû zlos′c′ ì ǔsâkae padstupstva ì kryvadušnas′c′ ì zajzdras′c′ ì ǔsâkae lìhasloǔe,

2. быццам толькі што народжаныя немаўляты, палюбеце чыстае малако слова, каб ад яго ўзрасьлі вы дзеля выратаваньня;

byccam tol′kì što narodžanyâ nemaǔlâty, palûbece čystae malako slova, kab ad âgo ǔzras′lì vy dzelâ vyratavan′nâ;

3. бо вы паспыталі, які Гасподзь добры.

bo vy paspytalì, âkì Gaspodz′ dobry.

4. Прыступаючы да Яго, каменя жывога, людзьмі адкінутага, але Богам выбранага, каштоўнага,

Prystupaûčy da Âgo, kamenâ žyvoga, lûdz′mì adkìnutaga, ale Bogam vybranaga, kaštoǔnaga,

5. і самі, як жывыя камяні, будуйце зь сябе дом духоўны, сьвятарства сьвятое, каб прыносіць духоўныя ахвяры, любасныя Богу празь Ісуса Хрыста.

ì samì, âk žyvyâ kamânì, budujce z′ sâbe dom duhoǔny, s′vâtarstva s′vâtoe, kab prynosìc′ duhoǔnyâ ahvâry, lûbasnyâ Bogu praz′ Ìsusa Hrysta.

6. Бо сказана ў Пісаньні: "вось, я кладу ў Сыёне камень кутні выбраны, каштоўны; і хто веруе ў Яго, не пасаромеецца".

Bo skazana ǔ Pìsan′nì: "vos′, â kladu ǔ Syëne kamen′ kutnì vybrany, kaštoǔny; ì hto verue ǔ Âgo, ne pasaromeecca".

7. Дык вось Ён вам, вернікам, - каштоўнасьць, а тым, хто ня веруе, "камень, які адкінулі будаўнікі, але які зрабіўся галавою вугла", "камень спатыканьня і камень спакусы",

Dyk vos′ Ën vam, vernìkam, - kaštoǔnas′c′, a tym, hto nâ verue, "kamen′, âkì adkìnulì budaǔnìkì, ale âkì zrabìǔsâ galavoû vugla", "kamen′ spatykan′nâ ì kamen′ spakusy",

8. на якім яны спатыкаюцца, не ўпакорваючыся слову, дзеля чаго яны і пакінуты.

na âkìm âny spatykaûcca, ne ǔpakorvaûčysâ slovu, dzelâ čago âny ì pakìnuty.

9. Але вы - род выбраны, царскае сьвятарства, народ сьвяты, людзі набытыя, каб абвяшчаць дасканаласьць Таго, Хто выклікаў вас зь цемры ў цудоўнае Сваё сьвятло;

Ale vy - rod vybrany, carskae s′vâtarstva, narod s′vâty, lûdzì nabytyâ, kab abvâščac′ daskanalas′c′ Tago, Hto vyklìkaǔ vas z′ cemry ǔ cudoǔnae Svaë s′vâtlo;

10. колісь не народ, а сёньня народ Божы; колісь непамілаваныя, а сёньня памілаваныя.

kolìs′ ne narod, a sën′nâ narod Božy; kolìs′ nepamìlavanyâ, a sën′nâ pamìlavanyâ.

11. Любасныя, прашу вас! як прышэльцаў і вандроўнікаў, пазьбягаць цялесных пахацінстваў, што паўстаюць супроць душы,

Lûbasnyâ, prašu vas! âk pryšèl′caǔ ì vandroǔnìkaǔ, paz′bâgac′ câlesnyh pahacìnstvaǔ, što paǔstaûc′ suproc′ dušy,

12. і жыць дабрадзейна сярод язычнікаў, каб яны за тое, за што клянуць вас, як ліхадзеяў, пабачыўшы добрыя дзеі вашыя, уславілі Бога ў дзень адведзінаў.

ì žyc′ dabradzejna sârod âzyčnìkaǔ, kab âny za toe, za što klânuc′ vas, âk lìhadzeâǔ, pabačyǔšy dobryâ dzeì vašyâ, uslavìlì Boga ǔ dzen′ advedzìnaǔ.

13. Дык вось, упакорвайцеся ўсякаму людзкому начальству, дзеля Госпада: хай тое цару, як найвышэйшай уладзе,

Dyk vos′, upakorvajcesâ ǔsâkamu lûdzkomu načal′stvu, dzelâ Gospada: haj toe caru, âk najvyšèjšaj uladze,

14. хай тое намесьнікам, як ад яго пасыланым на пакараньне злачынцаў і на заахвочваньне дабрачынцаў, -

haj toe names′nìkam, âk ad âgo pasylanym na pakaran′ne zlačyncaǔ ì na zaahvočvan′ne dabračyncaǔ, -

15. бо такая ёсьць воля Божая, каб мы, робячы дабро, замыкалі вусны невуцтву неразумных людзей, -

bo takaâ ës′c′ volâ Božaâ, kab my, robâčy dabro, zamykalì vusny nevuctvu nerazumnyh lûdzej, -

16. як вольныя, а ня як тыя, што карыстаюцца воляю, каб прыхаваць зло, а як рабы Божыя.

âk vol′nyâ, a nâ âk tyâ, što karystaûcca volâû, kab pryhavac′ zlo, a âk raby Božyâ.

17. Усіх шануйце, братэрства любеце, Бога бойцеся, цара паважайце.

Usìh šanujce, bratèrstva lûbece, Boga bojcesâ, cara pavažajce.

18. Слугі, - з поўным страхам скарайцеся гаспадарам, ня толькі добрым і лагодным, але і суровым.

Slugì, - z poǔnym straham skarajcesâ gaspadaram, nâ tol′kì dobrym ì lagodnym, ale ì surovym.

19. Бо гэта спадобнае Богу, калі хто па сумленьні перад Богам, церпіць нягоды, пакутуючы несправядліва.

Bo gèta spadobnae Bogu, kalì hto pa sumlen′nì perad Bogam, cerpìc′ nâgody, pakutuûčy nespravâdlìva.

20. Бо якая хвала, што вы церпіце, калі вас б'юць за правіны? А калі, робячы дабро і пакутуючы, церпіце, гэта даспадобы Богу,

Bo âkaâ hvala, što vy cerpìce, kalì vas b'ûc′ za pravìny? A kalì, robâčy dabro ì pakutuûčy, cerpìce, gèta daspadoby Bogu,

21. Бо вы на тое пакліканы; бо і Хрыстос пацярпеў за нас, пакінуўшы нам прыклад, каб мы ішлі сьлядамі Ягонымі:

Bo vy na toe paklìkany; bo ì Hrystos pacârpeǔ za nas, pakìnuǔšy nam pryklad, kab my ìšlì s′lâdamì Âgonymì:

22. "Ня ўчыніў Ён ніякага грэху, і ня было падступства ў вуснах Ягоных";

"Nâ ǔčynìǔ Ën nìâkaga grèhu, ì nâ bylo padstupstva ǔ vusnah Âgonyh";

23. і калі Яго ліхасловілі, Ён не ліхасловіў наўзаем: пакутуючы, не пагражаў; а аддаваў гэта Судзьдзі Справядліваму;

ì kalì Âgo lìhaslovìlì, Ën ne lìhaslovìǔ naǔzaem: pakutuûčy, ne pagražaǔ; a addavaǔ gèta Sudz′dzì Spravâdlìvamu;

24. Ён грахі нашыя Сам узьнёс Целам Сваім на дрэва, каб мы, адцураўшыся грахоў, жылі дзеля праўды: ранамі Ягонымі вы ацаліліся.

Ën grahì našyâ Sam uz′nës Celam Svaìm na drèva, kab my, adcuraǔšysâ grahoǔ, žylì dzelâ praǔdy: ranamì Âgonymì vy acalìlìsâ.

25. Бо вы былі як авечкі заблуджаныя без пастуха; але вярнуліся сёньня да Пастыра і Ахавальніка душ вашых.

Bo vy bylì âk avečkì zabludžanyâ bez pastuha; ale vârnulìsâ sën′nâ da Pastyra ì Ahaval′nìka duš vašyh.

3 Кіраўнік

1. Гэтак сама і вы, жанчыны, карэцеся сваім мужам, каб тыя зь іх, хто не скараецца слову, праз паводзіны жонак сваіх бяз слова здабываныя былі,

Gètak sama ì vy, žančyny, karècesâ svaìm mužam, kab tyâ z′ ìh, hto ne skaraecca slovu, praz pavodzìny žonak svaìh bâz slova zdabyvanyâ bylì,

2. калі ўбачаць вашае чыстае, богабаязнае жыцьцё.

kalì ǔbačac′ vašae čystae, bogabaâznae žyc′cë.

3. Хай будзе акрасаю вашай ня зьнешняе пляценьне валасоў, не залатыя ўборы альбо прыгажосьць у строях,

Haj budze akrasaû vašaj nâ z′nešnâe plâcen′ne valasoǔ, ne zalatyâ ǔbory al′bo prygažos′c′ u stroâh,

4. а чалавек шчырага сэрца ў нятленным харастве лагоднага і маўклівага духу, што каштоўна перад Богам.

a čalavek ščyraga sèrca ǔ nâtlennym harastve lagodnaga ì maǔklìvaga duhu, što kaštoǔna perad Bogam.

5. Так калісьці і сьвятыя жанчыны, якія клалі надзею на Бога, аздаблялі сябе, скараючыся сваім мужам:

Tak kalìs′cì ì s′vâtyâ žančyny, âkìâ klalì nadzeû na Boga, azdablâlì sâbe, skaraûčysâ svaìm mužam:

6. так Сарра скаралася Абрагаму, называючы яго спадаром; вы - дзеці ейныя, калі робіце дабро і не бянтэжыцеся ні ад якога страху.

tak Sarra skaralasâ Abragamu, nazyvaûčy âgo spadarom; vy - dzecì ejnyâ, kalì robìce dabro ì ne bântèžycesâ nì ad âkoga strahu.

7. Гэтак сама і вы, мужы, абыходзьцеся разумна з жонкамі, як з самым крохкім посудам, і рабеце ім гонар як супольным спадкаемніцам любадайнага жыцьця, каб ня было вам завады ў малітвах.

Gètak sama ì vy, mužy, abyhodz′cesâ razumna z žonkamì, âk z samym krohkìm posudam, ì rabece ìm gonar âk supol′nym spadkaemnìcam lûbadajnaga žyc′câ, kab nâ bylo vam zavady ǔ malìtvah.

8. Нарэшце, будзьце ўсе аднамысныя, спагадлівыя, браталюбныя, міласэрныя, шкадоблівыя, пакорнамудрыя;

Narèšce, budz′ce ǔse adnamysnyâ, spagadlìvyâ, bratalûbnyâ, mìlasèrnyâ, škadoblìvyâ, pakornamudryâ;

9. не плацеце злом за зло, альбо кленічам за кленіч; наадварот, дабраслоўце, ведаючы, што вы на тое пакліканы, каб успадчыньніць дабраславеньне.

ne placece zlom za zlo, al′bo klenìčam za klenìč; naadvarot, dabrasloǔce, vedaûčy, što vy na toe paklìkany, kab uspadčyn′nìc′ dabraslaven′ne.

10. Бо хто любіць жыцьцё і хоча бачыць добрыя дні, той трымай язык свой ад зла і вусны свае ад ліхіх нагавораў,

Bo hto lûbìc′ žyc′cë ì hoča bačyc′ dobryâ dnì, toj trymaj âzyk svoj ad zla ì vusny svae ad lìhìh nagavoraǔ,

11. ухіляйся ад зла і рабі дабро, шукай міру ды імкніся да яго;

uhìlâjsâ ad zla ì rabì dabro, šukaj mìru dy ìmknìsâ da âgo;

12. бо вочы Госпада - да праведных, і вушы Ягоныя - да малітвы іхняе, а аблічча Гасподняе супроць ліхадзеяў, (каб вынішчыць іх зь зямлі).

bo vočy Gospada - da pravednyh, ì vušy Âgonyâ - da malìtvy ìhnâe, a ablìčča Gaspodnâe suproc′ lìhadzeâǔ, (kab vynìščyc′ ìh z′ zâmlì).

13. І хто ўчыніць вам ліха, калі вы будзеце рупіцца пра дабро?

Ì hto ǔčynìc′ vam lìha, kalì vy budzece rupìcca pra dabro?

14. Але калі і церпіце за праўду, дык вы дабрашчасныя; а страху іх ня бойцеся і не бянтэжцеся.

Ale kalì ì cerpìce za praǔdu, dyk vy dabraščasnyâ; a strahu ìh nâ bojcesâ ì ne bântèžcesâ.

15. Госпада Бога сьвяцеце ў сэрцах вашых; будзьце заўсёды гатовыя кожнаму, хто ў вас папытае адказу за вашу надзею, адказаць лагодна і дабралюбна;

Gospada Boga s′vâcece ǔ sèrcah vašyh; budz′ce zaǔsëdy gatovyâ kožnamu, hto ǔ vas papytae adkazu za vašu nadzeû, adkazac′ lagodna ì dabralûbna;

16. майце добрае сумленьне, каб гэтым, за што ліхасловяць вас як зладзеяў, былі пасаромлены ўсе, хто асуджае вашае добрае жыцьцё ў Хрысьце.

majce dobrae sumlen′ne, kab gètym, za što lìhaslovâc′ vas âk zladzeâǔ, bylì pasaromleny ǔse, hto asudžae vašae dobrae žyc′cë ǔ Hrys′ce.

17. Бо, калі заўгодна волі Божай, лепш пацярпець за добрыя дзеі, чым за благія;

Bo, kalì zaǔgodna volì Božaj, lepš pacârpec′ za dobryâ dzeì, čym za blagìâ;

18. бо і Хрыстос, каб прывесьці нас да Бога, аднаго разу пацярпеў за грахі нашыя, праведны за няправедных, быўшы забіты ў целе, але ажылы духам,

bo ì Hrystos, kab pryves′cì nas da Boga, adnago razu pacârpeǔ za grahì našyâ, pravedny za nâpravednyh, byǔšy zabìty ǔ cele, ale ažyly duham,

19. якім Ён і духам, што ў цямніцы былі, сышоўшы, прапаведаваў;

âkìm Ën ì duham, što ǔ câmnìcy bylì, syšoǔšy, prapavedavaǔ;

20. яны калісьці непакорлівыя былі Божаму доўгацярпеньню, што іх чакала, у дні Ноя, у часы будаваньня каўчэга, у якім нямногія, гэта значыцца, восем душ, уратаваліся ад вады.

âny kalìs′cì nepakorlìvyâ bylì Božamu doǔgacârpen′nû, što ìh čakala, u dnì Noâ, u časy budavan′nâ kaǔčèga, u âkìm nâmnogìâ, gèta značycca, vosem duš, uratavalìsâ ad vady.

21. Так і нас сёньня падобнае гэтаму вобразу хрышчэньне, не цялеснай нечыстаты абмываньне, а абяцаньне Богу добрага сумленьня, ратуе ўваскрэсеньнем Ісуса Хрыста,

Tak ì nas sën′nâ padobnae gètamu vobrazu hryščèn′ne, ne câlesnaj nečystaty abmyvan′ne, a abâcan′ne Bogu dobraga sumlen′nâ, ratue ǔvaskrèsen′nem Ìsusa Hrysta,

22. Які, узышоўшы на неба, сядзіць праваруч Бога, і Якому ўпакорыліся анёлы і ўлады і сілы.

Âkì, uzyšoǔšy na neba, sâdzìc′ pravaruč Boga, ì Âkomu ǔpakorylìsâ anëly ì ǔlady ì sìly.

4 Кіраўнік

1. Дык вось, як Хрыстос пацярпеў за нас целам, дык і вы ўзбройцеся тою самаю думкаю; бо хто пакутуе целам, той перастае грашыць,

Dyk vos′, âk Hrystos pacârpeǔ za nas celam, dyk ì vy ǔzbrojcesâ toû samaû dumkaû; bo hto pakutue celam, toj perastae grašyc′,

2. каб рэшту часу ў целе ўжо жыць не паводле людзкіх пахацінстваў, а паводле волі Божай.

kab rèštu času ǔ cele ǔžo žyc′ ne pavodle lûdzkìh pahacìnstvaǔ, a pavodle volì Božaj.

3. Бо досыць, што вы ў мінулым часе жыцьця чынілі волю язычніцкую, аддаючыся нечысьці, пажадзе (мужаложству, скаталожству, непатрэбным помыслам), п'янству, лішніцы ў ежы і пітве і недарэчнаму ідаласлужэньню;

Bo dosyc′, što vy ǔ mìnulym čase žyc′câ čynìlì volû âzyčnìckuû, addaûčysâ nečys′cì, pažadze (mužaložstvu, skataložstvu, nepatrèbnym pomyslam), p'ânstvu, lìšnìcy ǔ ežy ì pìtve ì nedarèčnamu ìdalaslužèn′nû;

4. таму яны і зьдзіўляюцца, што вы ня маеце ўдзелу зь імі ў той самай распусьце, і бэсьцяць вас;

tamu âny ì z′dzìǔlâûcca, što vy nâ maece ǔdzelu z′ ìmì ǔ toj samaj raspus′ce, ì bès′câc′ vas;

5. яны дадуць адказ Таму, Хто неўзабаве мае судзіць жывых і мёртвых.

âny daduc′ adkaz Tamu, Hto neǔzabave mae sudzìc′ žyvyh ì mërtvyh.

6. Бо на тое і мёртвым было зьвеставана, каб яны па-людзку целам суд прыняўшы, жылі пабожна духам.

Bo na toe ì mërtvym bylo z′vestavana, kab âny pa-lûdzku celam sud prynâǔšy, žylì pabožna duham.

7. Зрэшты, блізкі ўсяму канец. Дык вось будзьце ў добрым розуме і чувайце ў малітвах.

Zrèšty, blìzkì ǔsâmu kanec. Dyk vos′ budz′ce ǔ dobrym rozume ì čuvajce ǔ malìtvah.

8. А найболей за ўсё майце шчырую любоў адно да аднаго, бо любоў пакрывае мноства грахоў;

A najbolej za ǔsë majce ščyruû lûboǔ adno da adnago, bo lûboǔ pakryvae mnostva grahoǔ;

9. будзьце гасьцінныя адно да аднаго без нарокаў;

budz′ce gas′cìnnyâ adno da adnago bez narokaǔ;

10. служэце адно аднаму, кожны тым дарам, які атрымаў, як добрыя дойліды разнастайнай мілаты Божай.

služèce adno adnamu, kožny tym daram, âkì atrymaǔ, âk dobryâ dojlìdy raznastajnaj mìlaty Božaj.

11. Калі гаворыць хто, гавары як словы Божыя; ці калі служыць хто, служы сілаю, якую дае Бог, каб ва ўсім ўслаўляўся Бог празь Ісуса Хрыста, Якому слава і ўлада навекі вечныя. Амін.

Kalì gavoryc′ hto, gavary âk slovy Božyâ; cì kalì služyc′ hto, služy sìlaû, âkuû dae Bog, kab va ǔsìm ǔslaǔlâǔsâ Bog praz′ Ìsusa Hrysta, Âkomu slava ì ǔlada navekì večnyâ. Amìn.

12. Любасныя! вогненнай спакусы, што пасылаецца на выпрабаваньне вам, ня цурайцеся, быццам прыгоды вам чужой,

Lûbasnyâ! vognennaj spakusy, što pasylaecca na vyprabavan′ne vam, nâ curajcesâ, byccam prygody vam čužoj,

13. але як што вы маеце долю ў Хрыстовых цярпеньнях, радуйцеся, ды і ў зьяўленьні славы Ягонай узрадуецеся і ўзьвесялецеся.

ale âk što vy maece dolû ǔ Hrystovyh cârpen′nâh, radujcesâ, dy ì ǔ z′âǔlen′nì slavy Âgonaj uzraduecesâ ì ǔz′vesâlecesâ.

14. Калі клянуць вас за імя Хрыстовае, дык вы дабрашчасныя, бо Дух славы, Дух Божы спачывае на вас: тыя ганяць Яго, а вы ўслаўляйце.

Kalì klânuc′ vas za ìmâ Hrystovae, dyk vy dabraščasnyâ, bo Duh slavy, Duh Božy spačyvae na vas: tyâ ganâc′ Âgo, a vy ǔslaǔlâjce.

15. Толькі б не пацярпеў хто з вас як забойца, альбо злодзей, альбо як ліхадзей, альбо як захопнік чужога;

Tol′kì b ne pacârpeǔ hto z vas âk zabojca, al′bo zlodzej, al′bo âk lìhadzej, al′bo âk zahopnìk čužoga;

16. а калі як Хрысьціянін, дык не саромейся, а ўслаўляй Бога за такую долю.

a kalì âk Hrys′cìânìn, dyk ne saromejsâ, a ǔslaǔlâj Boga za takuû dolû.

17. Бо пара пачынацца суду з дома Божага; а калі найперш з нас пачнецца, дык які канец тым, хто не скараецца Дабравесьцю Божаму?

Bo para pačynacca sudu z doma Božaga; a kalì najperš z nas pačnecca, dyk âkì kanec tym, hto ne skaraecca Dabraves′cû Božamu?

18. І калі праведнік ледзьве ратуецца, дык бязбожнік і грэшны дзе апынецца?

Ì kalì pravednìk ledz′ve ratuecca, dyk bâzbožnìk ì grèšny dze apynecca?

19. Дык вось, пакутнікі па волі Божай няхай аддадуць Яму, як праўдзіваму Садзецелю, душы свае, робячы дабро.

Dyk vos′, pakutnìkì pa volì Božaj nâhaj addaduc′ Âmu, âk praǔdzìvamu Sadzecelû, dušy svae, robâčy dabro.

5 Кіраўнік

1. Пастыраў вашых умаўляю я, супастыр і сьведка цярпеньняў Хрыстовых і саўдзельнік у славе, якая павінна адкрыцца:

Pastyraǔ vašyh umaǔlâû â, supastyr ì s′vedka cârpen′nâǔ Hrystovyh ì saǔdzel′nìk u slave, âkaâ pavìnna adkrycca:

2. пасьвіце Божы статак, які ў вас, наглядайце за ім ня з прынукі, а з ахвоты і богаспадобна, ня дзеля гнюснай карысьлівасьці, а з руплівасьці,

pas′vìce Božy statak, âkì ǔ vas, naglâdajce za ìm nâ z prynukì, a z ahvoty ì bogaspadobna, nâ dzelâ gnûsnaj karys′lìvas′cì, a z ruplìvas′cì,

3. і не пануючы над спадчынай Божай, а даючы прыклад статку, -

ì ne panuûčy nad spadčynaj Božaj, a daûčy pryklad statku, -

4. і калі зьявіцца Пастыраначальнік, вы атрымаеце неўвядальны вянок славы.

ì kalì z′âvìcca Pastyranačal′nìk, vy atrymaece neǔvâdal′ny vânok slavy.

5. Таксама і малодшыя, карэцеся пастырам; а ўсе, скараючыся адно аднаму, набярэцеся пакорлівай мудрасьці, таму што Бог ганарыстым працівіцца, а пакорным дае мілату.

Taksama ì malodšyâ, karècesâ pastyram; a ǔse, skaraûčysâ adno adnamu, nabârècesâ pakorlìvaj mudras′cì, tamu što Bog ganarystym pracìvìcca, a pakornym dae mìlatu.

6. Дык вось упакорцеся пад моцнай рукою Божай, хай узьнясе вас у свой час;

Dyk vos′ upakorcesâ pad mocnaj rukoû Božaj, haj uz′nâse vas u svoj čas;

7. усе клопаты вашыя ўскладзеце на Яго, бо Ён дбае пра вас.

use klopaty vašyâ ǔskladzece na Âgo, bo Ën dbae pra vas.

8. Цьверазейце, чувайце, бо супраціўнік ваш д'ябал ходзіць, як рыклівы леў, шукаючы каго праглынуць;

C′verazejce, čuvajce, bo supracìǔnìk vaš d'âbal hodzìc′, âk ryklìvy leǔ, šukaûčy kago praglynuc′;

9. стойце супроць яго цьвёрдаю вераю, ведаючы, што такія самыя цярпеньні выпадаюць і братам вашым у сьвеце.

stojce suproc′ âgo c′vërdaû veraû, vedaûčy, što takìâ samyâ cârpen′nì vypadaûc′ ì bratam vašym u s′vece.

10. А Бог усялякай мілаты, паклікаўшы нас у вечную славу Сваю ў Хрысьце Ісусе, Сам пасьля нядоўгага цяпреньня вашага, няхай удасканаліць вас, няхай угрунтуе, няхай умацуе, няхай зробіць непахіснымі.

A Bog usâlâkaj mìlaty, paklìkaǔšy nas u večnuû slavu Svaû ǔ Hrys′ce Ìsuse, Sam pas′lâ nâdoǔgaga câpren′nâ vašaga, nâhaj udaskanalìc′ vas, nâhaj ugruntue, nâhaj umacue, nâhaj zrobìc′ nepahìsnymì.

11. Яму слава і ўлада навекі вечныя. Амін.

Âmu slava ì ǔlada navekì večnyâ. Amìn.

12. Гэта сьцісла напісаў я вам праз Сылуана, вернага, як думаю, вашага брата, каб упэўніць вас, суцяшаючы і сьведчачы, што гэта ў ісьціне мілата Божая, у якой вы стаіце.

Gèta s′cìsla napìsaǔ â vam praz Syluana, vernaga, âk dumaû, vašaga brata, kab upèǔnìc′ vas, sucâšaûčy ì s′vedčačy, što gèta ǔ ìs′cìne mìlata Božaâ, u âkoj vy staìce.

13. Вітае вас выбраная, падобна вам, царква ў Вавілоне і Марк, сын мой.

Vìtae vas vybranaâ, padobna vam, carkva ǔ Vavìlone ì Mark, syn moj.

14. Вітайце адно аднаго пацалункам любові. Мір вам усім у Хрысьце Ісусе. Амін.

Vìtajce adno adnago pacalunkam lûbovì. Mìr vam usìm u Hrys′ce Ìsuse. Amìn.

2 ПЯТРА 2 PÂTRA

1 Кіраўнік

1. Сымон Пётр, раб і апостал Ісуса Хрыста, тым, якія прынялі з намі аднолькава дарагую веру ў праўдзе Бога нашага і Збаўцы Ісуса Хрыста:

Symon Pëtr, rab ì apostal Ìsusa Hrysta, tym, âkìâ prynâlì z namì adnol′kava daraguû veru ǔ praǔdze Boga našaga ì Zbaǔcy Ìsusa Hrysta:

2. мілата і мір вам хай памножыцца ў пазнаньні Бога і Хрыста Ісуса, Госпада нашага.

mìlata ì mìr vam haj pamnožycca ǔ paznan′nì Boga ì Hrysta Ìsusa, Gospada našaga.

3. Як ад Божае сілы Ягонай даравана нам усё патрэбнае для жыцьця і пабожнасьці, праз спазнаньне Таго, Хто паклікаў нас славаю і цнотаю,

Âk ad Božae sìly Âgonaj daravana nam usë patrèbnae dlâ žyc′câ ì pabožnas′cì, praz spaznan′ne Tago, Hto paklìkaǔ nas slavaû ì cnotaû,

4. якімі нам дараваны вялікія і каштоўныя абяцаньні, каб вы празь іх сталіся супольнікамі Божае Прыроды, адышоўшы ад псоты пажадлівасьцю, якая пануе ў сьвеце,

âkìmì nam daravany vâlìkìâ ì kaštoǔnyâ abâcan′nì, kab vy praz′ ìh stalìsâ supol′nìkamì Božae Pryrody, adyšoǔšy ad psoty pažadlìvas′cû, âkaâ panue ǔ s′vece,

5. дык вы, прыкладаючы да гэтага ўсю дбайнасьць, пакажэце ў веры вашай цноту, у цноце разважлівасьць,

dyk vy, prykladaûčy da gètaga ǔsû dbajnas′c′, pakažèce ǔ very vašaj cnotu, u cnoce razvažlìvas′c′,

6. у разважлівасьці ўстрымлівасьць, ва ўстрымлівасьці цярплівасьць, у цярплівасьці пабожнасьць,

u razvažlìvas′cì ǔstrymlìvas′c′, va ǔstrymlìvas′cì cârplìvas′c′, u cârplìvas′cì pabožnas′c′,

7. у пабожнасьці браталюбнасьць, у браталюбнасьці любасьць.

u pabožnas′cì bratalûbnas′c′, u bratalûbnas′cì lûbas′c′.

8. Калі гэта ў вас ёсьць і памнажаецца, дык вы не застаняцеся бяз удачы і плёну ў спазнаньні Госпада нашага Ісуса Хрыста;

Kalì gèta ǔ vas ës′c′ ì pamnažaecca, dyk vy ne zastanâcesâ bâz udačy ì plënu ǔ spaznan′nì Gospada našaga Ìsusa Hrysta;

9. а ў кім няма гэтага, той сьляпы, заплюшчыў вочы, забыўся пра ачышчэньне ад ранейшых грахоў сваіх.

a ǔ kìm nâma gètaga, toj s′lâpy, zaplûščyǔ vočy, zabyǔsâ pra ačyščèn′ne ad ranejšyh grahoǔ svaìh.

10. А таму, браты, болей і болей дбайце пра тое, каб рабіць цьвёрдым вашае пакліканьне і выбраньне: так робячы, ніколі не спатыкнецеся,

A tamu, braty, bolej ì bolej dbajce pra toe, kab rabìc′ c′vërdym vašae paklìkan′ne ì vybran′ne: tak robâčy, nìkolì ne spatyknecesâ,

11. бо так адчыніцца вам свабодны ўваход у вечнае Царства Госпада нашага і Збаўцы Ісуса Хрыста.

bo tak adčynìcca vam svabodny ǔvahod u večnae Carstva Gospada našaga ì Zbaǔcy Ìsusa Hrysta.

12. Таму я ніколі не перастану нагадваць вам пра гэта, хоць вы тое і ведаеце і ўмацаваныя ў існай праўдзе.

Tamu â nìkolì ne perastanu nagadvac′ vam pra gèta, hoc′ vy toe ì vedaece ì ǔmacavanyâ ǔ ìsnaj praǔdze.

13. А справядлівым лічу, пакуль я ў гэтай цялеснай храміне, падбадзёрваць вас напамінам,

A spravâdlìvym lìču, pakul′ â ǔ gètaj câlesnaj hramìne, padbadzërvac′ vas napamìnam,

14. ведаючы, што неўзабаве павінен буду пакінуць храміну маю, як і Гасподзь наш Ісус Хрыстос адкрыў мне.

vedaûčy, što neǔzabave pavìnen budu pakìnuc′ hramìnu maû, âk ì Gaspodz′ naš Ìsus Hrystos adkryǔ mne.

15. Буду, аднак, старацца, каб вы і пасьля майго адыходу заўсёды згадвалі гэта ў памяці.

Budu, adnak, staracca, kab vy ì pas′lâ majgo adyhodu zaǔsëdy zgadvalì gèta ǔ pamâcì.

16. Бо мы абвясьцілі вам сілу і прышэсьце Госпада нашага Ісуса Хрыста, не за хітра сплеценымі байкамі йдучы, а быўшы навочнымі сьведкамі Ягонай велічы.

Bo my abvâs′cìlì vam sìlu ì pryšès′ce Gospada našaga Ìsusa Hrysta, ne za hìtra splecenymì bajkamì jdučy, a byǔšy navočnymì s′vedkamì Âgonaj velìčy.

17. Бо Ён прыняў ад Бога Айца гонар і славу, калі ад гожай славы даляцеў да Яго такі голас: "Гэты ёсьць Сын Мой Любасны, Якога Я ўпадабаў".

Bo Ën prynâǔ ad Boga Ajca gonar ì slavu, kalì ad gožaj slavy dalâceǔ da Âgo takì golas: "Gèty ës′c′ Syn Moj Lûbasny, Âkoga Â ǔpadabaǔ".

18. І гэты голас, які зь нябёсаў зышоў, мы чулі, калі былі зь Ім на сьвятой гары.

Ì gèty golas, âkì z′ nâbësaǔ zyšoǔ, my čulì, kalì bylì z′ Ìm na s′vâtoj gary.

19. І пры тым мы маем самае пэўнае прарочае слова; і вы добра робіце, што зьвяртаецеся да яго, як да сьветача, які зьзяе ў цёмным месцы, пакуль не пачынае брацца на дзень і ня ўзыдзе ранішняя зорка ў сэрцах вашых,

Ì pry tym my maem samae pèǔnae praročae slova; ì vy dobra robìce, što z′vârtaecesâ da âgo, âk da s′vetača, âkì z′zâe ǔ cëmnym mescy, pakul′ ne pačynae bracca na dzen′ ì nâ ǔzydze ranìšnââ zorka ǔ sèrcah vašyh,

20. ведаючы перш за ўсё тое, што ніякага прароцтва ў Пісаньні нельга тлумачыць паводле свайго разуменьня.

vedaûčy perš za ǔsë toe, što nìâkaga praroctva ǔ Pìsan′nì nel′ga tlumačyc′ pavodle svajgo razumen′nâ.

21. Бо ніколі прароцтва ня бывала агалошана з волі людзкой, а прамаўлялі яго сьвятыя Божыя людзі, натхнёныя Духам Сьвятым.

Bo nìkolì praroctva nâ byvala agalošana z volì lûdzkoj, a pramaǔlâlì âgo s′vâtyâ Božyâ lûdzì, nathnënyâ Duham S′vâtym.

2 Кіраўнік

1. Былі й ілжэпрарокі ў народзе, як і ў вас будуць ілжэнастаўнікі, якія ўвядуць згубныя ерасі, і адракаючыся ад Госпада, Які адкупіў іх, навядуць самі на сябе неўзабаўную пагібель.

Bylì j ìlžèprarokì ǔ narodze, âk ì ǔ vas buduc′ ìlžènastaǔnìkì, âkìâ ǔvâduc′ zgubnyâ erasì, ì adrakaûčysâ ad Gospada, Âkì adkupìǔ ìh, navâduc′ samì na sâbe neǔzabaǔnuû pagìbel′.

2. І многія пасьледуюць іхняй распусьце, і празь іх шлях праўды будзе зьняважаны.

Ì mnogìâ pas′leduûc′ ìhnâj raspus′ce, ì praz′ ìh šlâh praǔdy budze z′nâvažany.

3. І ў любазьдзірстве будуць лавіць вас лісьлівымі словамі; суд ім даўно гатовы і пагібель іхняя ня дрэмле.

Ì ǔ lûbaz′dzìrstve buduc′ lavìc′ vas lìs′lìvymì slovamì; sud ìm daǔno gatovy ì pagìbel′ ìhnââ nâ drèmle.

4. Бо калі Бог анёлаў нашых ня літаваў, а, павязаўшы кайданамі пякельнага мораку, перадаў захаваць іх суду на пакараньне,

Bo kalì Bog anëlaǔ našyh nâ lìtavaǔ, a, pavâzaǔšy kajdanamì pâkel′naga moraku, peradaǔ zahavac′ ìh sudu na pakaran′ne,

5. і калі не пашкадаваў першага сьвету, а ў васьмі душах захаваў сям'ю Ноя, вястуна праўды, калі навёў патоп на сьвет бязбожных;

ì kalì ne paškadavaǔ peršaga s′vetu, a ǔ vas′mì dušah zahavaǔ sâm'û Noâ, vâstuna praǔdy, kalì navëǔ patop na s′vet bâzbožnyh;

6. і калі гарады Садомскія і Гаморскія, асудзіўшы на вынішчэньне, абярнуў у попел, паказаўшы прыклад будучым бязбожнікам,

ì kalì garady Sadomskìâ ì Gamorskìâ, asudzìǔšy na vynìščèn′ne, abârnuǔ u popel, pakazaǔšy pryklad budučym bâzbožnìkam,

7. а праведнага Лота, стомленага адносінамі паміж людзьмі шалёна разбэшчанымі, выбавіў,

a pravednaga Lota, stomlenaga adnosìnamì pamìž lûdz′mì šalëna razbèščanymì, vybavìǔ,

8. бо гэты праведнік, жывучы сярод іх, кожны дзень мучыўся ў справядлівай душы, бачачы і чуючы справы беззаконныя, -

bo gèty pravednìk, žyvučy sârod ìh, kožny dzen′ mučyǔsâ ǔ spravâdlìvaj dušy, bačačy ì čuûčy spravy bezzakonnyâ, -

9. дык, вядома, ведае Гасподзь, як асланяць пабожных ад спакусы, а беззаконцаў захаваць да дня суднага, на пакараньне,

dyk, vâdoma, vedae Gaspodz′, âk aslanâc′ pabožnyh ad spakusy, a bezzakoncaǔ zahavac′ da dnâ sudnaga, na pakaran′ne,

10. а асабліва тых, якія ідуць па сьледзе брудных пахацінстваў плоці, пагарджаюць уладамі, дзёрзкія, самавольнікі, і не баяцца ліхасловіць вышэйшых,

a asablìva tyh, âkìâ ìduc′ pa s′ledze brudnyh pahacìnstvaǔ plocì, pagardžaûc′ uladamì, dzërzkìâ, samavol′nìkì, ì ne baâcca lìhaslovìc′ vyšèjšyh,

11. тым часам як анёлы, большыя за іх моцай і сілай, не нясуць на іх да Госпада дакорлівай асуды.

tym časam âk anëly, bol′šyâ za ìh mocaj ì sìlaj, ne nâsuc′ na ìh da Gospada dakorlìvaj asudy.

12. Яны, як бязмоўныя жывёлы, якіх водзіць іхняя прырода, народжаныя на ўпаляваньне і вынішчэньне, ліхасловячы тое, чаго не разумеюць, у разбэшчанасьці сваёй вынішчацца;

Âny, âk bâzmoǔnyâ žyvëly, âkìh vodzìc′ ìhnââ pryroda, narodžanyâ na ǔpalâvan′ne ì vynìščèn′ne, lìhaslovâčy toe, čago ne razumeûc′, u razbèščanas′cì svaëj vynìščacca;

13. яны атрымаюць помсту за беззаконьне: бо яны бачаць асалоду ў штодзённай распусьце; паганьбенцы і паскуднікі, яны цешацца з ашукаў сваіх, банкетуючы з вамі;

âny atrymaûc′ pomstu za bezzakon′ne: bo âny bačac′ asalodu ǔ štodzënnaj raspus′ce; pagan′bency ì paskudnìkì, âny cešacca z ašukaǔ svaìh, banketuûčy z vamì;

14. вочы ў іх поўныя юру і няспыннага грэху; яны вабяць нямоцныя душы; сэрца ў іх прывучана да любазьдзірства: гэта - сыны пракляцьця;

vočy ǔ ìh poǔnyâ ûru ì nâspynnaga grèhu; âny vabâc′ nâmocnyâ dušy; sèrca ǔ ìh pryvučana da lûbaz′dzìrstva: gèta - syny praklâc′câ;

15. пакінуўшы простую дарогу, яны заблудзіліся і пайшлі па сьлядах Валаама, сына Васоравага, які палюбіў плату несправядлівую,

pakìnuǔšy prostuû darogu, âny zabludzìlìsâ ì pajšlì pa s′lâdah Valaama, syna Vasoravaga, âkì palûbìǔ platu nespravâdlìvuû,

16. але быў выкрыты ў сваім беззаконьні: нямая асьліца, загаварыўшы чалавечым голасам, спыніла безгалоўе прарока.

ale byǔ vykryty ǔ svaìm bezzakon′nì: nâmaâ as′lìca, zagavaryǔšy čalavečym golasam, spynìla bezgaloǔe praroka.

17. Гэта - бязводныя крыніцы, хмары і туманы, гнаныя бураю: ім падрыхтаваны морак вечнай цемрадзі.

Gèta - bâzvodnyâ krynìcy, hmary ì tumany, gnanyâ buraû: ìm padryhtavany morak večnaj cemradzì.

18. Бо, прамаўляючы пыхлівае пустаслоўе, яны надзяць пажадаю цела і распустаю тых, што ледзьве ўцяклі ад замарочаных аблудаю;

Bo, pramaǔlâûčy pyhlìvae pustasloǔe, âny nadzâc′ pažadaû cela ì raspustaû tyh, što ledz′ve ǔcâklì ad zamaročanyh abludaû;

19. абяцаюць ім свабоду, а самыя рабы тленьня; бо, хто кім пераможаны, той таму і раб.

abâcaûc′ ìm svabodu, a samyâ raby tlen′nâ; bo, hto kìm peramožany, toj tamu ì rab.

20. Бо, калі, унікнуўшы нечысьці сьвету праз спазнаньне Госпада і Збаўцы нашага Ісуса Хрыста, зноў заблытваюцца ў іх і перамагаюцца імі, дык апошняе для такіх бывае горш за першае.

Bo, kalì, unìknuǔšy nečys′cì s′vetu praz spaznan′ne Gospada ì Zbaǔcy našaga Ìsusa Hrysta, znoǔ zablytvaûcca ǔ ìh ì peramagaûcca ìmì, dyk apošnâe dlâ takìh byvae gorš za peršae.

21. Лепей бы ім не спазнаць дарогі праўды, чым, спазнаўшы, вярнуцца назад ад перададзенай ім сьвятой запаведзі.

Lepej by ìm ne spaznac′ darogì praǔdy, čym, spaznaǔšy, vârnucca nazad ad peradadzenaj ìm s′vâtoj zapavedzì.

22. Бо здараецца зь імі як у той праўдзівай прымаўцы: сабака вяртаецца на ваніты свае, і: памытая сьвіньня ідзе качацца ў балоце.

Bo zdaraecca z′ ìmì âk u toj praǔdzìvaj prymaǔcy: sabaka vârtaecca na vanìty svae, ì: pamytaâ s′vìn′nâ ìdze kačacca ǔ baloce.

3 Кіраўнік

1. Гэта ўжо другое пасланьне пішу вам, любасныя; у ім напамінам буджу вашую чыстую думку,

Gèta ǔžo drugoe paslan′ne pìšu vam, lûbasnyâ; u ìm napamìnam budžu vašuû čystuû dumku,

2. каб вы памяталі словы, раней сказаныя сьвятымі прарокамі, і запаведзь Госпада і Збаўцы, перададзеную апосталамі вашымі:

kab vy pamâtalì slovy, ranej skazanyâ s′vâtymì prarokamì, ì zapavedz′ Gospada ì Zbaǔcy, peradadzenuû apostalamì vašymì:

3. найперш ведайце, што ў апошнія дні прыйдуць нахабныя паглумшчыкі, якія ўчыняюць паводле сваіх пахаценьняў

najperš vedajce, što ǔ apošnìâ dnì pryjduc′ nahabnyâ paglumščykì, âkìâ ǔčynâûc′ pavodle svaìh pahacen′nâǔ

4. і кажуць: дзе абяцаньне прышэсьця Ягонага? бо з таго часу, як пачалі паміраць бацькі, ад пачатку тварэньня ўсё застаецца гэтак сама.

ì kažuc′: dze abâcan′ne pryšès′câ Âgonaga? bo z tago času, âk pačalì pamìrac′ bac′kì, ad pačatku tvarèn′nâ ǔsë zastaecca gètak sama.

5. Тыя, што думаюць так, ня ведаюць, што на пачатку словам Божым нябёсы і зямля складзены з вады і вадою:

Tyâ, što dumaûc′ tak, nâ vedaûc′, što na pačatku slovam Božym nâbësy ì zâmlâ skladzeny z vady ì vadoû:

6. таму тагачасны сьвет загінуў, будучы затоплены вадою.

tamu tagačasny s′vet zagìnuǔ, budučy zatopleny vadoû.

7. А цяперашнія неба і зямля, захаваныя тым самым словам, зьберагаюцца вагню на судны дзень і загубу бязбожных людзей.

A câperašnìâ neba ì zâmlâ, zahavanyâ tym samym slovam, z′beragaûcca vagnû na sudny dzen′ ì zagubu bâzbožnyh lûdzej.

8. Адно тое не павінна быць схавана ад вас, любасныя, што ў Госпада адзін дзень, як тысяча год, і тысяча год, як адзін дзень.

Adno toe ne pavìnna byc′ shavana ad vas, lûbasnyâ, što ǔ Gospada adzìn dzen′, âk tysâča god, ì tysâča god, âk adzìn dzen′.

9. Не марудзіць Гасподзь з выкананьнем абяцаньня, як некаторыя лічаць гэта марудлівасьцю; а доўга трывае нас, ня хочучы, каб хто загінуў, а каб усе прыйшлі да каяньня.

Ne marudzìc′ Gaspodz′ z vykanan′nem abâcan′nâ, âk nekatoryâ lìčac′ gèta marudlìvas′cû; a doǔga tryvae nas, nâ hočučy, kab hto zagìnuǔ, a kab use pryjšlì da kaân′nâ.

10. Прыйдзе ж дзень Гасподні, як злодзей ноччу, і тады нябёсы з грукатам мінуцца, а стыхіі, распаленыя, разбурацца ўшчэнт, зямля і ўсе дзеі на ёй згараць.

Pryjdze ž dzen′ Gaspodnì, âk zlodzej nočču, ì tady nâbësy z grukatam mìnucca, a styhìì, raspalenyâ, razburacca ǔščènt, zâmlâ ì ǔse dzeì na ëj zgarac′.

11. Калі так усё гэта зруйнуецца, дык якімі павінны быць у сьвятым жыцьці і пабожнасьці вы,

Kalì tak usë gèta zrujnuecca, dyk âkìmì pavìnny byc′ u s′vâtym žyc′cì ì pabožnas′cì vy,

12. хто чакае і прагне прышэсьця дня Божага, калі ўспалымнёныя нябёсы разбурацца і распаленыя стыхіі растопяцца.

hto čakae ì pragne pryšès′câ dnâ Božaga, kalì ǔspalymnënyâ nâbësy razburacca ì raspalenyâ styhìì rastopâcca.

13. Але мы, паводле абяцаньня Ягонага, чакаем новага неба і новай зямлі, на якіх жыве праўда.

Ale my, pavodle abâcan′nâ Âgonaga, čakaem novaga neba ì novaj zâmlì, na âkìh žyve praǔda.

14. Дык вось, любасныя, чакаючы гэтага, пастарайцеся зьявіцца перад Ім неапаганенымі і беспахібнымі ў сьвеце;

Dyk vos′, lûbasnyâ, čakaûčy gètaga, pastarajcesâ z′âvìcca perad Ìm neapaganenymì ì bespahìbnymì ǔ s′vece;

15. і доўгае трываньне Госпада нашага прымайце за выратаваньне, як і любасны брат наш Павал паводле дадзенай яму мудрасьці напісаў вам,

ì doǔgae tryvan′ne Gospada našaga prymajce za vyratavan′ne, âk ì lûbasny brat naš Paval pavodle dadzenaj âmu mudras′cì napìsaǔ vam,

16. як ён кажа пра гэта і ва ўсіх пасланьнях, у якіх ёсьць нешта цяжка зразумелае, што невукі і няўмоцненыя, на сваю ж пагібель, перакручваюць, як і іншыя Пісаньні.

âk ën kaža pra gèta ì va ǔsìh paslan′nâh, u âkìh ës′c′ nešta câžka zrazumelae, što nevukì ì nâǔmocnenyâ, na svaû ž pagìbel′, perakručvaûc′, âk ì ìnšyâ Pìsan′nì.

17. Дык вось вы, любасныя, паведамленыя пра гэта загадзя, асьцерагайцеся, каб вам не захапіцца аблудамі беззаконьнікаў і не адпасьці ад сваёй угрунтаванасьці,

Dyk vos′ vy, lûbasnyâ, pavedamlenyâ pra gèta zagadzâ, as′ceragajcesâ, kab vam ne zahapìcca abludamì bezzakon′nìkaǔ ì ne adpas′cì ad svaëj ugruntavanas′cì,

18. а гадуйцеся ў мілаце і пазнаньні Госпада нашага і Збаўцы Ісуса Хрыста. Яму слава і цяпер і ў дзень вечны. Амін.

a gadujcesâ ǔ mìlace ì paznan′nì Gospada našaga ì Zbaǔcy Ìsusa Hrysta. Âmu slava ì câper ì ǔ dzen′ večny. Amìn.

1 ЯНА 1 ÂNA

1 Кіраўнік

1. Пра тое, што было ад пачатку, што мы чулі, што бачылі на свае вочы, што разглядвалі і што адчувалі рукі нашыя, пра Слова жыцьця, -

Pra toe, što bylo ad pačatku, što my čulì, što bačylì na svae vočy, što razglâdvalì ì što adčuvalì rukì našyâ, pra Slova žyc′câ, -

2. бо жыцьцё зьявілася, і мы бачылі і сьведчым, і абвяшчаем вам гэтае вечнае жыцьцё, якое было ў Айца і зьявілася нам -

bo žyc′cë z′âvìlasâ, ì my bačylì ì s′vedčym, ì abvâščaem vam gètae večnae žyc′cë, âkoe bylo ǔ Ajca ì z′âvìlasâ nam -

3. пра тое, што мы бачылі і чулі, абвяшчаем вам, каб і вы мелі лучнасьць з намі; а нашая лучнасьць - з Айцом і Сынам Ягоным, Ісусам Хрыстом.

pra toe, što my bačylì ì čulì, abvâščaem vam, kab ì vy melì lučnas′c′ z namì; a našaâ lučnas′c′ - z Ajcom ì Synam Âgonym, Ìsusam Hrystom.

4. І гэта пішам вам, каб радасьць вашая была поўная.

Ì gèta pìšam vam, kab radas′c′ vašaâ byla poǔnaâ.

5. І вось зьвеставаньне, якое мы чулі ад Яго і абвяшчаем вам: Бог ёсьць сьвятло, і няма ў Ім ніякае цемры.

Ì vos′ z′vestavan′ne, âkoe my čulì ad Âgo ì abvâščaem vam: Bog ës′c′ s′vâtlo, ì nâma ǔ Ìm nìâkae cemry.

6. Калі мы кажам, што маем лучнасьць зь Ім, а ходзім у цемры, дык мы хлусім і ня ўчыняем па праўдзе;

Kalì my kažam, što maem lučnas′c′ z′ Ìm, a hodzìm u cemry, dyk my hlusìm ì nâ ǔčynâem pa praǔdze;

7. а калі ходзім у сьвятле, як Ён у сьвятле, дык маем лучнасьць адно з адным, і Кроў Ісуса Хрыста, Сына Ягонага, ачышчае нас ад усякага грэху.

a kalì hodzìm u s′vâtle, âk Ën u s′vâtle, dyk maem lučnas′c′ adno z adnym, ì Kroǔ Ìsusa Hrysta, Syna Âgonaga, ačyščae nas ad usâkaga grèhu.

8. Калі кажам, што ня маем грэху, ашукваем самі сябе, і праўды няма ў нас.

Kalì kažam, što nâ maem grèhu, ašukvaem samì sâbe, ì praǔdy nâma ǔ nas.

9. Калі ж вызнаём грахі нашыя, дык Ён, верны і праведны, даруе нам грахі (нашыя) і ачысьціць нас ад усякай няпраўды.

Kalì ž vyznaëm grahì našyâ, dyk Ën, verny ì pravedny, darue nam grahì (našyâ) ì ačys′cìc′ nas ad usâkaj nâpraǔdy.

10. Калі кажам, што мы не зграшылі, дык робім зь Яго падманшчыка, і слова Ягонага няма ў нас.

Kalì kažam, što my ne zgrašylì, dyk robìm z′ Âgo padmanščyka, ì slova Âgonaga nâma ǔ nas.

2 Кіраўнік

1. Дзеці мае! гэта пішу вам, каб вы не грашылі; а калі б хто зграшыў, дык мы маем Заступніка перад Айцом, Ісуса Хрыста, Праведніка:

Dzecì mae! gèta pìšu vam, kab vy ne grašylì; a kalì b hto zgrašyǔ, dyk my maem Zastupnìka perad Ajcom, Ìsusa Hrysta, Pravednìka:

2. Ён ёсьць ахвяра мілажалю за грахі нашыя, і ня толькі за нашыя, але і ўсяго сьвету.

Ën ës′c′ ahvâra mìlažalû za grahì našyâ, ì nâ tol′kì za našyâ, ale ì ǔsâgo s′vetu.

3. А што мы спазналі Яго, ведаем з таго, што выконваем Ягоныя запаведзі.

A što my spaznalì Âgo, vedaem z tago, što vykonvaem Âgonyâ zapavedzì.

4. Хто кажа: "я спазнаў Яго", а запаведзяў Ягоных ня выконвае, той хлус, і няма ў ім ісьціны;

Hto kaža: "â spaznaǔ Âgo", a zapavedzâǔ Âgonyh nâ vykonvae, toj hlus, ì nâma ǔ ìm ìs′cìny;

5. а хто выконвае слова Ягонае, у тым сапраўды любоў Божая споўнілася: з гэтага даведваемся, што мы ў Ім.

a hto vykonvae slova Âgonae, u tym sapraǔdy lûboǔ Božaâ spoǔnìlasâ: z gètaga davedvaemsâ, što my ǔ Ìm.

6. Хто кажа, што жыве ў Ім, той павінен так паводзіць сябе, як Ён паводзіўся.

Hto kaža, što žyve ǔ Ìm, toj pavìnen tak pavodzìc′ sâbe, âk Ën pavodzìǔsâ.

7. Любасныя! пішу вам ня новую запаведзь, а запаведзь даўнюю, якую вы мелі ад пачатку: запаведзь даўняя ёсьць слова, якое вы чулі ад пачатку.

Lûbasnyâ! pìšu vam nâ novuû zapavedz′, a zapavedz′ daǔnûû, âkuû vy melì ad pačatku: zapavedz′ daǔnââ ës′c′ slova, âkoe vy čulì ad pačatku.

8. Але пры гэтым і новую запаведзь пішу вам, што ёсьць праўдзівае і ў Ім і ў вас: бо цемра праходзіць, і ўжо сьвеціць сапраўднае сьвятло.

Ale pry gètym ì novuû zapavedz′ pìšu vam, što ës′c′ praǔdzìvae ì ǔ Ìm ì ǔ vas: bo cemra prahodzìc′, ì ǔžo s′vecìc′ sapraǔdnae s′vâtlo.

9. Хто кажа, што ён у сьвятле, а ненавідзіць брата свайго, той яшчэ ў цемры.

Hto kaža, što ën u s′vâtle, a nenavìdzìc′ brata svajgo, toj âščè ǔ cemry.

10. Хто любіць брата свайго, той жыве ў сьвятле, і няма ў ім звады.

Hto lûbìc′ brata svajgo, toj žyve ǔ s′vâtle, ì nâma ǔ ìm zvady.

11. А хто ненавідзіць брата свайго, той жыве ў цемры, і ў цемры ходзіць, і ня ведае, куды ідзе, бо цемра засьляпіла яму вочы.

A hto nenavìdzìc′ brata svajgo, toj žyve ǔ cemry, ì ǔ cemry hodzìc′, ì nâ vedae, kudy ìdze, bo cemra zas′lâpìla âmu vočy.

12. Пішу вам, дзеці, бо дараваныя вам грахі дзеля імя Ягонага.

Pìšu vam, dzecì, bo daravanyâ vam grahì dzelâ ìmâ Âgonaga.

13. Пішу вам, бацькі, бо вы спазналі Існага ад пачатку. Пішу вам, юнакі, бо вы перамаглі зламысьніка. Пішу вам, падлеткі, бо вы спазналі Айца.

Pìšu vam, bac′kì, bo vy spaznalì Ìsnaga ad pačatku. Pìšu vam, ûnakì, bo vy peramaglì zlamys′nìka. Pìšu vam, padletkì, bo vy spaznalì Ajca.

14. Я напісаў вам, бацькі, бо вы спазналі Беспачатнага; я напісаў вам, юнакі, бо вы дужыя, і слова Божае жыве ў вас, і вы перамаглі зламысьніка.

Â napìsaǔ vam, bac′kì, bo vy spaznalì Bespačatnaga; â napìsaǔ vam, ûnakì, bo vy dužyâ, ì slova Božae žyve ǔ vas, ì vy peramaglì zlamys′nìka.

15. Ня любеце зямнога, ні таго, што ў зямным: хто любіць зямное, у тым няма любові Войчай:

Nâ lûbece zâmnoga, nì tago, što ǔ zâmnym: hto lûbìc′ zâmnoe, u tym nâma lûbovì Vojčaj:

16. бо ўсё, што зямное: пажада плоці, пажада вачэй і пыха жыцьцёвая, ня ёсьць ад Айца, а ад сьвету (гэтага).

bo ǔsë, što zâmnoe: pažada plocì, pažada vačèj ì pyha žyc′cëvaâ, nâ ës′c′ ad Ajca, a ad s′vetu (gètaga).

17. І зямное мінаецца, і пажадлівасьць ягоная, а той, хто выконвае волю Божую, жыве вечна.

Ì zâmnoe mìnaecca, ì pažadlìvas′c′ âgonaâ, a toj, hto vykonvae volû Božuû, žyve večna.

18. Дзеці! астатняя гадзіна. І як вы чулі былі, што прыйдзе антыхрыст, і цяпер паявілася шмат антыхрыстаў, дык мы і спазнаём з таго, што астатняя гадзіна.

Dzecì! astatnââ gadzìna. Ì âk vy čulì bylì, što pryjdze antyhryst, ì câper paâvìlasâ šmat antyhrystaǔ, dyk my ì spaznaëm z tago, što astatnââ gadzìna.

19. Яны выйшлі ад нас, але ня былі нашыя; бо, калі б яны былі нашыя, дык засталіся б з намі; але яны выйшлі, і праз гэта адкрылася, што ня ўсе нашыя.

Âny vyjšlì ad nas, ale nâ bylì našyâ; bo, kalì b âny bylì našyâ, dyk zastalìsâ b z namì; ale âny vyjšlì, ì praz gèta adkrylasâ, što nâ ǔse našyâ.

20. Але ж вы маеце памазаньне ад Сьвятога і ведаеце ўсё.

Ale ž vy maece pamazan′ne ad S′vâtoga ì vedaece ǔsë.

21. Я напісаў вам не на тое, каб вы ня ведалі ісьціны, а таму, што вы ведаеце яе, як і тое, што ўсякая мана не ад ісьціны.

Â napìsaǔ vam ne na toe, kab vy nâ vedalì ìs′cìny, a tamu, što vy vedaece âe, âk ì toe, što ǔsâkaâ mana ne ad ìs′cìny.

22. Хто хлус, як ня той, хто адмаўляе, што Ісус ёсьць Хрыстос? Той - антыхрыст, хто адмаўляе Айца і Сына.

Hto hlus, âk nâ toj, hto admaǔlâe, što Ìsus ës′c′ Hrystos? Toj - antyhryst, hto admaǔlâe Ajca ì Syna.

23. Кожны, хто адмаўляе Сына, ня мае і Айца; а хто вызна Сына, мае і Айца.

Kožny, hto admaǔlâe Syna, nâ mae ì Ajca; a hto vyzna Syna, mae ì Ajca.

24. Дык вось, што вы чулі ад пачатку, тое хай і будзе ў вас; калі будзе ў вас тое, што вы чулі ад пачатку, дык і вы будзеце ў Сыне і ў Айцы.

Dyk vos′, što vy čulì ad pačatku, toe haj ì budze ǔ vas; kalì budze ǔ vas toe, što vy čulì ad pačatku, dyk ì vy budzece ǔ Syne ì ǔ Ajcy.

25. А абяцаньне, якое Ён абяцаў нам, ёсьць жыцьцё вечнае.

A abâcan′ne, âkoe Ën abâcaǔ nam, ës′c′ žyc′cë večnae.

26. Гэта я напісаў вам пра тых, якія зводзяць вас.

Gèta â napìsaǔ vam pra tyh, âkìâ zvodzâc′ vas.

27. А ўрэшце памазаньне, якое вы атрымалі ад Яго, у вас застаецца, і вам няма патрэбы, каб хто вучыў вас; але як самое гэта памазаньне вучыць вас усяму, і яно праўдзівае і нязманлівае, дык чаму яно навучыла вас, у тым і заставайцеся.

A ǔrèšce pamazan′ne, âkoe vy atrymalì ad Âgo, u vas zastaecca, ì vam nâma patrèby, kab hto vučyǔ vas; ale âk samoe gèta pamazan′ne vučyc′ vas usâmu, ì âno praǔdzìvae ì nâzmanlìvae, dyk čamu âno navučyla vas, u tym ì zastavajcesâ.

28. Дык вось, дзеці, заставайцеся ў Ім, каб, калі Ён зьявіцца, мець нам адвагу і не асароміцца перад Ім у прышэсьце Ягонае.

Dyk vos′, dzecì, zastavajcesâ ǔ Ìm, kab, kalì Ën z′âvìcca, mec′ nam advagu ì ne asaromìcca perad Ìm u pryšès′ce Âgonae.

29. Калі вы ведаеце, што Ён праведнік, дык ведайце і тое, што кожны, хто чыніць праўду, народжаны ад Яго.

Kalì vy vedaece, što Ën pravednìk, dyk vedajce ì toe, što kožny, hto čynìc′ praǔdu, narodžany ad Âgo.

3 Кіраўнік

1. Глядзеце, якую любоў даў нам Айцец, каб нам называцца і быць дзецьмі Божымі. Сьвет таму ня ведае нас, што не спазнаў Яго.

Glâdzece, âkuû lûboǔ daǔ nam Ajcec, kab nam nazyvacca ì byc′ dzec′mì Božymì. S′vet tamu nâ vedae nas, što ne spaznaǔ Âgo.

2. Любасныя! мы цяпер дзеці Божыя; але яшчэ ня выявілася, чым будзем. Ведаем толькі, што, калі выявіцца, будзем падобныя да Яго, бо ўгледзім Яго, як Ён ёсьць.

Lûbasnyâ! my câper dzecì Božyâ; ale âščè nâ vyâvìlasâ, čym budzem. Vedaem tol′kì, što, kalì vyâvìcca, budzem padobnyâ da Âgo, bo ǔgledzìm Âgo, âk Ën ës′c′.

3. І кожны, хто мае гэтую надзею на Яго, ачышчае сябе, бо Ён чысты.

Ì kožny, hto mae gètuû nadzeû na Âgo, ačyščae sâbe, bo Ën čysty.

4. Кожны, хто робіць грэх, робіць і беззаконьне; і грэх ёсьць беззаконьне.

Kožny, hto robìc′ grèh, robìc′ ì bezzakon′ne; ì grèh ës′c′ bezzakon′ne.

5. І вы ведаеце, што Ён зьявіўся дзеля таго, каб узяць грахі нашыя, і што ў Ім няма грэху.

Ì vy vedaece, što Ën z′âvìǔsâ dzelâ tago, kab uzâc′ grahì našyâ, ì što ǔ Ìm nâma grèhu.

6. Кожны, хто жыве ў Ім, ня грэшыць; кожны, хто грэшыць, ня бачыў Яго і не спазнаў Яго.

Kožny, hto žyve ǔ Ìm, nâ grèšyc′; kožny, hto grèšyc′, nâ bačyǔ Âgo ì ne spaznaǔ Âgo.

7. Дзеці! хай ня зводзіць вас ніхто. Хто чыніць праўду, той праведны, падобна як Ён праведны.

Dzecì! haj nâ zvodzìc′ vas nìhto. Hto čynìc′ praǔdu, toj pravedny, padobna âk Ën pravedny.

8. Хто чыніць грэх, той ад д'ябла, бо спачатку д'ябал зграшыў. На тое якраз і зьявіўся Сын Божы, каб разбурыць дзеі д'ябла.

Hto čynìc′ grèh, toj ad d'âbla, bo spačatku d'âbal zgrašyǔ. Na toe âkraz ì z′âvìǔsâ Syn Božy, kab razburyc′ dzeì d'âbla.

9. Кожны, народжаны ад Бога, ня робіць грэху, бо насеньне Ягонае жыве ў ім; і ён ня можа грашыць, бо народжаны ад Бога.

Kožny, narodžany ad Boga, nâ robìc′ grèhu, bo nasen′ne Âgonae žyve ǔ ìm; ì ën nâ moža grašyc′, bo narodžany ad Boga.

10. Дзеці Божыя і дзеці д'яблавыя пазнаюцца так: кожны, хто ня чыніць праўды, ня ёсьць ад Бога, як і той, хто ня любіць брата свайго.

Dzecì Božyâ ì dzecì d'âblavyâ paznaûcca tak: kožny, hto nâ čynìc′ praǔdy, nâ ës′c′ ad Boga, âk ì toj, hto nâ lûbìc′ brata svajgo.

11. Бо такое зьвеставаньне, якое вы чулі ад пачатку, - каб мы любілі адно аднаго,

Bo takoe z′vestavan′ne, âkoe vy čulì ad pačatku, - kab my lûbìlì adno adnago,

12. ня так, як Каін, які быў ад зламысьніка, і забіў брата свайго. А за што забіў яго? За тое, што дзеі ягоныя былі ліхія, а дзеі брата ягонага праведныя.

nâ tak, âk Kaìn, âkì byǔ ad zlamys′nìka, ì zabìǔ brata svajgo. A za što zabìǔ âgo? Za toe, što dzeì âgonyâ bylì lìhìâ, a dzeì brata âgonaga pravednyâ.

13. Ня зьдзіўляйцеся, браты мае, калі сьвет ненавідзіць вас.

Nâ z′dzìǔlâjcesâ, braty mae, kalì s′vet nenavìdzìc′ vas.

14. Мы ведаем, што мы перайшлі са сьмерці ў жыцьцё, бо любім братоў; хто ня любіць брата, застаецца ў сьмерці.

My vedaem, što my perajšlì sa s′mercì ǔ žyc′cë, bo lûbìm bratoǔ; hto nâ lûbìc′ brata, zastaecca ǔ s′mercì.

15. Кожны, хто ненавідзіць брата свайго, ёсьць душагуб; а вы ведаеце, што ніякі душагуб ня мае жыцьця вечнага, якое ў ім заставалася.

Kožny, hto nenavìdzìc′ brata svajgo, ës′c′ dušagub; a vy vedaece, što nìâkì dušagub nâ mae žyc′câ večnaga, âkoe ǔ ìm zastavalasâ.

16. Любоў спазналі мы ў тым, што Ён паклаў за нас душу Сваю: і мы павінны класьці душы свае за братоў.

Lûboǔ spaznalì my ǔ tym, što Ën paklaǔ za nas dušu Svaû: ì my pavìnny klas′cì dušy svae za bratoǔ.

17. А хто мае дастатак на сьвеце, але, бачачы брата свайго ў нястачы, зачыняе ад яго сэрца сваё, - як застаецца ў тым любоў Божая?

A hto mae dastatak na s′vece, ale, bačačy brata svajgo ǔ nâstačy, začynâe ad âgo sèrca svaë, - âk zastaecca ǔ tym lûboǔ Božaâ?

18. Дзеці мае! будзем любіць ня словам альбо языком, а ўчынкамі і праўдаю.

Dzecì mae! budzem lûbìc′ nâ slovam al′bo âzykom, a ǔčynkamì ì praǔdaû.

19. І вось, па чым спазнаём, што мы ад праўды, і супакойваем перад Ім сэрцы нашыя;

Ì vos′, pa čym spaznaëm, što my ad praǔdy, ì supakojvaem perad Ìm sèrcy našyâ;

20. бо калі сэрца (нашае) асуджае нас, дык тым болей Бог, таму што Бог большы за сэрца нашае і ведае ўсё.

bo kalì sèrca (našae) asudžae nas, dyk tym bolej Bog, tamu što Bog bol′šy za sèrca našae ì vedae ǔsë.

21. Любасныя! калі сэрца нашае не асуджае нас, дык мы маем адвагу перад Богам,

Lûbasnyâ! kalì sèrca našae ne asudžae nas, dyk my maem advagu perad Bogam,

22. і, чаго ні папросім, атрымаем ад Яго, бо трымаемся запаведзяў Ягоных і робім богаспадобнае перад Ім.

ì, čago nì paprosìm, atrymaem ad Âgo, bo trymaemsâ zapavedzâǔ Âgonyh ì robìm bogaspadobnae perad Ìm.

23. А запаведзь Ягоная тая, каб мы веравалі ў імя Сына Ягонага, Ісуса Хрыста, і любілі адно аднаго, як Ён наказаў нам.

A zapavedz′ Âgonaâ taâ, kab my veravalì ǔ ìmâ Syna Âgonaga, Ìsusa Hrysta, ì lûbìlì adno adnago, âk Ën nakazaǔ nam.

24. І хто захоўвае запаведзі Ягоныя, той жыве ў Ім, і Ён у тым. А што Ён жыве ў нас, спазнаём па духу, які Ён даў нам.

Ì hto zahoǔvae zapavedzì Âgonyâ, toj žyve ǔ Ìm, ì Ën u tym. A što Ën žyve ǔ nas, spaznaëm pa duhu, âkì Ën daǔ nam.

4 Кіраўнік

1. Любасныя! ня кожнаму духу верце, а выпрабоўвайце духаў, ці ад Бога яны, бо многа ілжэпрарокаў зьявілася ў сьвеце.

Lûbasnyâ! nâ kožnamu duhu verce, a vypraboǔvajce duhaǔ, cì ad Boga âny, bo mnoga ìlžèprarokaǔ z′âvìlasâ ǔ s′vece.

2. Духа Божага (і духа аблуды) пазнавайце так: кожны, які вызнае Ісуса Хрыста, што прыйшоў у плоці, ёсьць Божы;

Duha Božaga (ì duha abludy) paznavajce tak: kožny, âkì vyznae Ìsusa Hrysta, što pryjšoǔ u plocì, ës′c′ Božy;

3. а кожны дух, які не вызнае Ісуса Хрыста, што прыйшоў у плоці, ня ёсьць Божы, а гэта дух антыхрыста, пра якога вы чулі, што ён прыйдзе і цяпер ёсьць ужо ў сьвеце.

a kožny duh, âkì ne vyznae Ìsusa Hrysta, što pryjšoǔ u plocì, nâ ës′c′ Božy, a gèta duh antyhrysta, pra âkoga vy čulì, što ën pryjdze ì câper ës′c′ užo ǔ s′vece.

4. Дзеці! вы Божыя, і перамаглі іх; бо Той, хто ў вас, большы за таго, хто ў сьвеце.

Dzecì! vy Božyâ, ì peramaglì ìh; bo Toj, hto ǔ vas, bol′šy za tago, hto ǔ s′vece.

5. Яны ад сьвету, таму і гавораць па-сьвецку, і сьвет слухае іх.

Âny ad s′vetu, tamu ì gavorac′ pa-s′vecku, ì s′vet sluhae ìh.

6. Мы Божыя: хто ведае Бога, той слухае нас; хто ня Божы, той ня слухае нас. Вось па гэтым пазнаём духа ісьціны і духа аблуды.

My Božyâ: hto vedae Boga, toj sluhae nas; hto nâ Božy, toj nâ sluhae nas. Vos′ pa gètym paznaëm duha ìs′cìny ì duha abludy.

7. Любасныя! будзем любіць адно аднаго, бо любоў ад Бога, і кожны, хто любіць, народжаны ад Бога і ведае Бога;

Lûbasnyâ! budzem lûbìc′ adno adnago, bo lûboǔ ad Boga, ì kožny, hto lûbìc′, narodžany ad Boga ì vedae Boga;

8. хто ня любіць, той не спазнаў Бога, таму што Бог ёсьць любоў.

hto nâ lûbìc′, toj ne spaznaǔ Boga, tamu što Bog ës′c′ lûboǔ.

9. Любоў Божая да нас адкрылася ў тым, што Бог паслаў у сьвет Адзінароднага Сына Свайго, каб мы атрымалі жыцьцё празь Яго.

Lûboǔ Božaâ da nas adkrylasâ ǔ tym, što Bog paslaǔ u s′vet Adzìnarodnaga Syna Svajgo, kab my atrymalì žyc′cë praz′ Âgo.

10. У тым любоў, што ня мы палюбілі Бога, а Ён палюбіў нас і паслаў Сына Свайго, каб умілажаліцца з грахоў нашых.

U tym lûboǔ, što nâ my palûbìlì Boga, a Ën palûbìǔ nas ì paslaǔ Syna Svajgo, kab umìlažalìcca z grahoǔ našyh.

11. Любасныя! калі так палюбіў нас Бог, дык і мы павінны любіць адно аднаго.

Lûbasnyâ! kalì tak palûbìǔ nas Bog, dyk ì my pavìnny lûbìc′ adno adnago.

12. Бога ніколі ніхто ня бачыў: калі мы любім адно аднаго, дык Бог у нас жыве, і любоў Ягоная дасканалая ёсьць у нас.

Boga nìkolì nìhto nâ bačyǔ: kalì my lûbìm adno adnago, dyk Bog u nas žyve, ì lûboǔ Âgonaâ daskanalaâ ës′c′ u nas.

13. Што мы жывём у Ім і Ён у нас, пазнаём з таго, што Ён даў нам ад Духа Свайго.

Što my žyvëm u Ìm ì Ën u nas, paznaëm z tago, što Ën daǔ nam ad Duha Svajgo.

14. І мы бачылі і сьведчым, што Айцец паслаў Сына Збаўцам сьвету.

Ì my bačylì ì s′vedčym, što Ajcec paslaǔ Syna Zbaǔcam s′vetu.

15. Хто вызнае, што Ісус ёсьць Сын Божы, у тым жыве Бог, і ён у Богу.

Hto vyznae, što Ìsus ës′c′ Syn Božy, u tym žyve Bog, ì ën u Bogu.

16. І мы спазналі любоў, якую мае да нас Бог, і паверылі ў яе. Бог ёсьць любоў, і хто жыве ў любові, той жыве ў Богу, і Бог у ім.

Ì my spaznalì lûboǔ, âkuû mae da nas Bog, ì paverylì ǔ âe. Bog ës′c′ lûboǔ, ì hto žyve ǔ lûbovì, toj žyve ǔ Bogu, ì Bog u ìm.

17. Любоў да той дасканаласьці дасягае ў нас, што мы маем адвагу ў дзень судны, бо ўчыняем у сьвеце гэтым, як Ён.

Lûboǔ da toj daskanalas′cì dasâgae ǔ nas, što my maem advagu ǔ dzen′ sudny, bo ǔčynâem u s′vece gètym, âk Ën.

18. У любові няма страху, а дасканалая любоў праганяе страх, бо ў страху ёсьць пакута; хто баіцца, той не дасканалы ў любові.

U lûbovì nâma strahu, a daskanalaâ lûboǔ praganâe strah, bo ǔ strahu ës′c′ pakuta; hto baìcca, toj ne daskanaly ǔ lûbovì.

19. Будзем любіць Яго, бо Ён раней палюбіў нас.

Budzem lûbìc′ Âgo, bo Ën ranej palûbìǔ nas.

20. Хто кажа: я люблю Бога, а брата свайго ненавідзіць, той ілжэ; бо хто ня любіць брата свайго, якога бачыць, як можа любіць Бога, Якога ня бачыць?

Hto kaža: â lûblû Boga, a brata svajgo nenavìdzìc′, toj ìlžè; bo hto nâ lûbìc′ brata svajgo, âkoga bačyc′, âk moža lûbìc′ Boga, Âkoga nâ bačyc′?

21. І мы маем ад Яго такі наказ, каб той, хто любіць Бога, любіў і брата свайго.

Ì my maem ad Âgo takì nakaz, kab toj, hto lûbìc′ Boga, lûbìǔ ì brata svajgo.

5 Кіраўнік

1. Кожны, хто верыць, што Ісус ёсьць Хрыстос, ад Бога народжаны, і кожны, хто любіць Таго, Хто нарадзіў, любіць народжанага ад Яго.

Kožny, hto veryc′, što Ìsus ës′c′ Hrystos, ad Boga narodžany, ì kožny, hto lûbìc′ Tago, Hto naradzìǔ, lûbìc′ narodžanaga ad Âgo.

2. Што мы любім дзяцей Божых, спазнаём з таго, калі любім Бога і трымаемся запаведзяў Ягоных.

Što my lûbìm dzâcej Božyh, spaznaëm z tago, kalì lûbìm Boga ì trymaemsâ zapavedzâǔ Âgonyh.

3. Бо гэта ёсьць любоў да Бога, каб мы трымаліся запаведзяў Ягоных; і запаведзі Ягоныя ня цяжкія.

Bo gèta ës′c′ lûboǔ da Boga, kab my trymalìsâ zapavedzâǔ Âgonyh; ì zapavedzì Âgonyâ nâ câžkìâ.

4. Бо кожны народжаны ад Бога, перамагае сьвет; і гэта ёсьць перамога, якая перамагла сьвет, - вера нашая.

Bo kožny narodžany ad Boga, peramagae s′vet; ì gèta ës′c′ peramoga, âkaâ peramagla s′vet, - vera našaâ.

5. Хто перамагае сьвет, як ня той, які верыць, што Ісус ёсьць Сын Божы?

Hto peramagae s′vet, âk nâ toj, âkì veryc′, što Ìsus ës′c′ Syn Božy?

6. Гэты ёсьць Ісус Хрыстос, Які прыйшоў вадою і крывёю (і Духам), не вадою толькі, а вадою і крывёю; і Дух сьведчыць пра Яго, бо Дух ёсьць ісьціна.

Gèty ës′c′ Ìsus Hrystos, Âkì pryjšoǔ vadoû ì kryvëû (ì Duham), ne vadoû tol′kì, a vadoû ì kryvëû; ì Duh s′vedčyc′ pra Âgo, bo Duh ës′c′ ìs′cìna.

7. Бо тры сьведчаць на небе: Айцец, Слова і Сьвяты Дух; і гэтыя Тры - Адно.

Bo try s′vedčac′ na nebe: Ajcec, Slova ì S′vâty Duh; ì gètyâ Try - Adno.

8. І тры сьведчаць на зямлі: дух, вада і кроў: і гэтыя тры пра адно.

Ì try s′vedčac′ na zâmlì: duh, vada ì kroǔ: ì gètyâ try pra adno.

9. Калі мы прымаем сьведчаньне людзкое, сьведчаньне Божае - большае, бо гэта ёсьць сьведчаньне Божае, якім Бог сьведчыў пра Сына Свайго.

Kalì my prymaem s′vedčan′ne lûdzkoe, s′vedčan′ne Božae - bol′šae, bo gèta ës′c′ s′vedčan′ne Božae, âkìm Bog s′vedčyǔ pra Syna Svajgo.

10. Хто веруе ў Сына Божага, мае сьведчаньне ў самім сабе; хто ня веруе ў Бога, той робіць Яго ілжывым, бо ня верыць у сьведчаньне, якім Бог сьведчыў пра Сына Свайго.

Hto verue ǔ Syna Božaga, mae s′vedčan′ne ǔ samìm sabe; hto nâ verue ǔ Boga, toj robìc′ Âgo ìlžyvym, bo nâ veryc′ u s′vedčan′ne, âkìm Bog s′vedčyǔ pra Syna Svajgo.

11. Сьведчаньне гэтае ў тым, што Бог дараваў нам жыцьцё вечнае, і гэтае жыцьцё ў Сыне Ягоным.

S′vedčan′ne gètae ǔ tym, što Bog daravaǔ nam žyc′cë večnae, ì gètae žyc′cë ǔ Syne Âgonym.

12. Хто мае Сына (Божага), мае жыцьцё; хто ня мае Сына Божага, ня мае жыцьця.

Hto mae Syna (Božaga), mae žyc′cë; hto nâ mae Syna Božaga, nâ mae žyc′câ.

13. Гэта напісаў вам я, хто верыць у імя Сына Божага, каб вы ведалі, што вы, веруючы ў Сына Божага, маеце жыцьцё вечнае.

Gèta napìsaǔ vam â, hto veryc′ u ìmâ Syna Božaga, kab vy vedalì, što vy, veruûčy ǔ Syna Božaga, maece žyc′cë večnae.

14. І вось, якую адвагу мы маем перад Ім, што, калі просім чаго па волі Ягонай, Ён слухае нас;

Ì vos′, âkuû advagu my maem perad Ìm, što, kalì prosìm čago pa volì Âgonaj, Ën sluhae nas;

15. А калі мы ведаем, што Ён слухае нас ва ўсім, чаго б мы ні прасілі, - ведаем і тое, што атрымліваем ад Яго, чаго просім.

A kalì my vedaem, što Ën sluhae nas va ǔsìm, čago b my nì prasìlì, - vedaem ì toe, što atrymlìvaem ad Âgo, čago prosìm.

16. Калі хто бачыць брата свайго, як ён учыняе грэх не на сьмерць, дык няхай моліцца, і Бог дасьць яму жыцьцё, яму, хто грэшыць не на сьмерць. Ёсьць грэх на сьмерць: не пра тое кажу, каб ён маліўся.

Kalì hto bačyc′ brata svajgo, âk ën učynâe grèh ne na s′merc′, dyk nâhaj molìcca, ì Bog das′c′ âmu žyc′cë, âmu, hto grèšyc′ ne na s′merc′. Ës′c′ grèh na s′merc′: ne pra toe kažu, kab ën malìǔsâ.

17. Усякая няпраўда ёсьць грэх, але ёсьць грэх не на сьмерць.

Usâkaâ nâpraǔda ës′c′ grèh, ale ës′c′ grèh ne na s′merc′.

18. Мы ведаем, што кожны, народжаны ад Бога, ня грэшыць; а народжаны ад Бога захоўвае сябе, і ліхадзей не чапае яго.

My vedaem, što kožny, narodžany ad Boga, nâ grèšyc′; a narodžany ad Boga zahoǔvae sâbe, ì lìhadzej ne čapae âgo.

19. Мы ведаем, што мы ад Бога, і што ўвесь сьвет ляжыць у зьле.

My vedaem, što my ad Boga, ì što ǔves′ s′vet lâžyc′ u z′le.

20. Ведаем таксама, што Сын Божы прыйшоў і даў нам (сьвятло і) розум, каб спазналі (Бога) сапраўднага і каб былі мы ў Сапраўдным Сыне Ягоным, Ісусе Хрысьце. Ён ёсьць Сапраўдны Бог і жыцьцё вечнае.

Vedaem taksama, što Syn Božy pryjšoǔ ì daǔ nam (s′vâtlo ì) rozum, kab spaznalì (Boga) sapraǔdnaga ì kab bylì my ǔ Sapraǔdnym Syne Âgonym, Ìsuse Hrys′ce. Ën ës′c′ Sapraǔdny Bog ì žyc′cë večnae.

21. Дзеці! баранеце сябе ад ідалаў. Амін.

Dzecì! baranece sâbe ad ìdalaǔ. Amìn.

2 ЯНА 2 ÂNA

1 Кіраўнік

1. Старац - выбранай Спадарыні і дзецям яе, якіх я люблю ў ісьціне, і ня толькі я, але і ўсе, хто спазанаў ісьціну,

Starac - vybranaj Spadarynì ì dzecâm âe, âkìh â lûblû ǔ ìs′cìne, ì nâ tol′kì â, ale ì ǔse, hto spazanaǔ ìs′cìnu,

2. дзеля ісьціны, якая жыве ў нас і будзе з намі вечна:

dzelâ ìs′cìny, âkaâ žyve ǔ nas ì budze z namì večna:

3. хай будзе з вамі мілата, літасьць, мір ад Бога Айца і ад Госпада Ісуса Хрыста, Сына Айца, у ісьціне і любові.

haj budze z vamì mìlata, lìtas′c′, mìr ad Boga Ajca ì ad Gospada Ìsusa Hrysta, Syna Ajca, u ìs′cìne ì lûbovì.

4. Я вельмі ўсьцешыўся, што знайшоў сярод дзяцей тваіх такіх, якія ходзяць у ісьціне, як мы атрымалі ў наказ ад Айца.

Â vel′mì ǔs′cešyǔsâ, što znajšoǔ sârod dzâcej tvaìh takìh, âkìâ hodzâc′ u ìs′cìne, âk my atrymalì ǔ nakaz ad Ajca.

5. І сёньня прашу цябе, Спадарыня, ня як новую запаведзь прадпісваючы табе, а тую, якую маем ад пачатку, - каб мы любілі адно аднаго.

Ì sën′nâ prašu câbe, Spadarynâ, nâ âk novuû zapavedz′ pradpìsvaûčy tabe, a tuû, âkuû maem ad pačatku, - kab my lûbìlì adno adnago.

6. Любоў бо ў тым, каб жылі мы паводле запаведзяў Ягоных. Гэта - тая запаведзь, якую вы чулі ад пачатку, каб жылі згодна зь ёю,

Lûboǔ bo ǔ tym, kab žylì my pavodle zapavedzâǔ Âgonyh. Gèta - taâ zapavedz′, âkuû vy čulì ad pačatku, kab žylì zgodna z′ ëû,

7. бо многія зваднікі ўвайшлі ў сьвет, якія не вызнаюць Ісуса Хрыста, што прыйшоў у плоці: такі чалавек ёсьць зваднік і антыхрыст.

bo mnogìâ zvadnìkì ǔvajšlì ǔ s′vet, âkìâ ne vyznaûc′ Ìsusa Hrysta, što pryjšoǔ u plocì: takì čalavek ës′c′ zvadnìk ì antyhryst.

8. Сачэце за сабою, каб нам ня страціць таго, над чым мы працавалі, а каб атрымалі поўную ўзнагароду.

Sačèce za saboû, kab nam nâ stracìc′ tago, nad čym my pracavalì, a kab atrymalì poǔnuû ǔznagarodu.

9. Кожны, хто пераступае вучэньне Хрыстовае і ня жыве ў ім, ня мае Бога; а хто жыве ў вучэньні Хрыстовым, той мае і Айца і Сына.

Kožny, hto perastupae vučèn′ne Hrystovae ì nâ žyve ǔ ìm, nâ mae Boga; a hto žyve ǔ vučèn′nì Hrystovym, toj mae ì Ajca ì Syna.

10. Хто прыходзіць да вас і ня прыносіць гэтага вучэньня, таго ня прымайце ў дом і ня вітайце яго;

Hto pryhodzìc′ da vas ì nâ prynosìc′ gètaga vučèn′nâ, tago nâ prymajce ǔ dom ì nâ vìtajce âgo;

11. бо хто яго вітае, той мае ўдзел у ліхіх учынках ягоных.

bo hto âgo vìtae, toj mae ǔdzel u lìhìh učynkah âgonyh.

12. Многае маю пісаць вам, ды не хачу на паперы чарнілам; а спадзяюся прыйсьці да вас і гутарыць вуснамі ў вусны, каб радасць вашая была поўная.

Mnogae maû pìsac′ vam, dy ne haču na papery čarnìlam; a spadzâûsâ pryjs′cì da vas ì gutaryc′ vusnamì ǔ vusny, kab radasc′ vašaâ byla poǔnaâ.

13. Вітаюць цябе дзеці сястры твае выбранае. Амін.

Vìtaûc′ câbe dzecì sâstry tvae vybranae. Amìn.

3 ЯНА 3 ÂNA

1 Кіраўнік

1. Старац - любаснаму Гаію, якога я ў ісьціне люблю.

Starac - lûbasnamu Gaìû, âkoga â ǔ ìs′cìne lûblû.

2. Любасны! малюся, каб табе здаровілася і шчасьціла ва ўсім, як шчасьціць душы тваёй.

Lûbasny! malûsâ, kab tabe zdarovìlasâ ì ščas′cìla va ǔsìm, âk ščas′cìc′ dušy tvaëj.

3. Бо я вельмі ўсьцешыўся, калі прыйшлі браты і засьведчылі пра тваю вернасьць, як ты ходзіш у ісьціне.

Bo â vel′mì ǔs′cešyǔsâ, kalì pryjšlì braty ì zas′vedčylì pra tvaû vernas′c′, âk ty hodzìš u ìs′cìne.

4. Няма мне большае радасьці, як чуць, што дзеці мае ходзяць у ісьціне.

Nâma mne bol′šae radas′cì, âk čuc′, što dzecì mae hodzâc′ u ìs′cìne.

5. Любасны! ты як верны дзееш у тым, што робіш братам і вандроўнікам;

Lûbasny! ty âk verny dzeeš u tym, što robìš bratam ì vandroǔnìkam;

6. яны засьведчылі перад царквою пра любоў тваю; ты добра зробіш, калі адпусьціш іх, як яно трэба дзеля Бога,

âny zas′vedčylì perad carkvoû pra lûboǔ tvaû; ty dobra zrobìš, kalì adpus′cìš ìh, âk âno trèba dzelâ Boga,

7. бо яны дзеля імя Ягонага пайшлі, ня ўзяўшы нічога ад язычнікаў.

bo âny dzelâ ìmâ Âgonaga pajšlì, nâ ǔzâǔšy nìčoga ad âzyčnìkaǔ.

8. Дык вось павінны мы прымаць іх такіх, каб зрабіцца спрыяльнікамі ісьціне.

Dyk vos′ pavìnny my prymac′ ìh takìh, kab zrabìcca spryâl′nìkamì ìs′cìne.

9. Я пісаў быў царкве; але Дыятрэф, які любіць быць першым у іх, ня прымае нас.

Â pìsaǔ byǔ carkve; ale Dyâtrèf, âkì lûbìc′ byc′ peršym u ìh, nâ prymae nas.

10. Таму, калі я прыйду, дык узгадаю ўчынкі, якія ён робіць, ганячы словамі ліхімі нас, і, не задавальняючыся гэтым, і сам ня прымае братоў, і забараняе тым, што жадаюць прымаць, і выганяе іх з царквы.

Tamu, kalì â pryjdu, dyk uzgadaû ǔčynkì, âkìâ ën robìc′, ganâčy slovamì lìhìmì nas, ì, ne zadaval′nâûčysâ gètym, ì sam nâ prymae bratoǔ, ì zabaranâe tym, što žadaûc′ prymac′, ì vyganâe ìh z carkvy.

11. Любасны! не ўпадабняйся ліхому, а добраму. Хто робіць дабро, той Божы; а хто робіць ліха, ня бачыў Бога.

Lûbasny! ne ǔpadabnâjsâ lìhomu, a dobramu. Hto robìc′ dabro, toj Božy; a hto robìc′ lìha, nâ bačyǔ Boga.

12. Пра Дзімітрыя засьведчылі ўсе і сама ісьціна; сьведчым таксама і мы, і вы ведаеце, што сьведчаньне нашае ў ісьціне.

Pra Dzìmìtryâ zas′vedčylì ǔse ì sama ìs′cìna; s′vedčym taksama ì my, ì vy vedaece, što s′vedčan′ne našae ǔ ìs′cìne.

13. Многае меўся я напісаць; ды не хачу пісаць табе чарнілам і трысьцінкаю,

Mnogae meǔsâ â napìsac′; dy ne haču pìsac′ tabe čarnìlam ì trys′cìnkaû,

14. спадзяюся ж бо неўзабаве пабачыць цябе і пагутарыць вуснамі ў вусны.

spadzâûsâ ž bo neǔzabave pabačyc′ câbe ì pagutaryc′ vusnamì ǔ vusny.

15. Мір табе! вітаюць цябе сябры; павітай сяброў паіменна. Амін.

Mìr tabe! vìtaûc′ câbe sâbry; pavìtaj sâbroǔ paìmenna. Amìn.

ЮДЫ ÛDY

1 Кіраўнік

1. Юда, раб Ісуса Хрыста, брат Якава, пакліканым, якія асьвечаныя Богам Айцом і ахаваныя Ісусам Хрыстом:

Ûda, rab Ìsusa Hrysta, brat Âkava, paklìkanym, âkìâ as′večanyâ Bogam Ajcom ì ahavanyâ Ìsusam Hrystom:

2. міласьць вам і мір і любоў хай памножацца.

mìlas′c′ vam ì mìr ì lûboǔ haj pamnožacca.

3. Любасныя! маючы ўсю руплівасьць пісаць вам пра супольнае збавеньне, я палічыў за патрэбнае напісаць вам умаўленьне - паспрыяць веры, адзін раз перададзенай сьвятым.

Lûbasnyâ! maûčy ǔsû ruplìvas′c′ pìsac′ vam pra supol′nae zbaven′ne, â palìčyǔ za patrèbnae napìsac′ vam umaǔlen′ne - paspryâc′ very, adzìn raz peradadzenaj s′vâtym.

4. Бо пракраліся некаторыя людзі, спрадвеку прызначаныя на гэтае асуджэньне, бязбожнікі, што абарочваюць мілату Бога нашага ў нагоду да распусты і выракаюцца адзінага Валадара Бога і Госпада нашага Ісуса Хрыста.

Bo prakralìsâ nekatoryâ lûdzì, spradveku pryznačanyâ na gètae asudžèn′ne, bâzbožnìkì, što abaročvaûc′ mìlatu Boga našaga ǔ nagodu da raspusty ì vyrakaûcca adzìnaga Valadara Boga ì Gospada našaga Ìsusa Hrysta.

5. Я хачу нагадаць вам, хто ўжо ведае гэта, што Гасподзь, вызваліўшы народ зь зямлі Егіпецкай, потым пагубіў тых, што ня веравалі,

Â haču nagadac′ vam, hto ǔžo vedae gèta, što Gaspodz′, vyzvalìǔšy narod z′ zâmlì Egìpeckaj, potym pagubìǔ tyh, što nâ veravalì,

6. і анёлаў, якія не захавалі сваёй годнасьці, але пакінулі сваё жытло, трымае ў вечных кайданах, пад цемрывам, на суд вялікага дня.

ì anëlaǔ, âkìâ ne zahavalì svaëj godnas′cì, ale pakìnulì svaë žytlo, trymae ǔ večnyh kajdanah, pad cemryvam, na sud vâlìkaga dnâ.

7. Як Садома і Гамора і навакольныя гарады, што падобна да іх блудадзеілі і ўганяліся за іншаю плоцьцю, дастаўшы кары вагнём вечным, пастаўлены ў прыклад, -

Âk Sadoma ì Gamora ì navakol′nyâ garady, što padobna da ìh bludadzeìlì ì ǔganâlìsâ za ìnšaû ploc′cû, dastaǔšy kary vagnëm večnym, pastaǔleny ǔ pryklad, -

8. гэтак сама будзе і з гэтымі лятуценьнікамі, якія апаганьваюць плоць, адмаўляюць начальствы і ліхасловяць высокія ўлады.

gètak sama budze ì z gètymì lâtucen′nìkamì, âkìâ apagan′vaûc′ ploc′, admaǔlâûc′ načal′stvy ì lìhaslovâc′ vysokìâ ǔlady.

9. Міхаіл Арханёл, калі гаварыў з д'яблам, спрачаючыся пра Майсеева цела, не адважыўся вымавіць зьняважлівага выраку, а сказаў: няхай забароніць табе Гасподзь.

Mìhaìl Arhanël, kalì gavaryǔ z d'âblam, spračaûčysâ pra Majseeva cela, ne advažyǔsâ vymavìc′ z′nâvažlìvaga vyraku, a skazaǔ: nâhaj zabaronìc′ tabe Gaspodz′.

10. А гэтыя ганьбуюць тое, чаго ня ведаюць; а што з прыроды, як бязмоўныя жывёлы ведаюць, тым і разбэшчваюць сябе.

A gètyâ gan′buûc′ toe, čago nâ vedaûc′; a što z pryrody, âk bâzmoǔnyâ žyvëly vedaûc′, tym ì razbèščvaûc′ sâbe.

11. Гора ім, бо ідуць дарогай Каінавай, упадаюць у змусту зьдзірства, як Валаам, і ў зацятасьці гінуць, як Карэй.

Gora ìm, bo ìduc′ darogaj Kaìnavaj, upadaûc′ u zmustu z′dzìrstva, âk Valaam, ì ǔ zacâtas′cì gìnuc′, âk Karèj.

12. Такія бываюць спакусай на вашых вячэрах любові: банкетуючы з вамі, бяз страху напасваюцца; гэта - бязводныя хмары, што вецер носіць; восеньскія дрэвы, бясплодныя, двойчы памерлыя, выкарчаваныя;

Takìâ byvaûc′ spakusaj na vašyh vâčèrah lûbovì: banketuûčy z vamì, bâz strahu napasvaûcca; gèta - bâzvodnyâ hmary, što vecer nosìc′; vosen′skìâ drèvy, bâsplodnyâ, dvojčy pamerlyâ, vykarčavanyâ;

13. раз'юшаныя марскія хвалі, што з шумавіньнем выкідаюць сваю брыду, зоркі вандроўныя, якіх трымае морак цемрыва навекі.

raz'ûšanyâ marskìâ hvalì, što z šumavìn′nem vykìdaûc′ svaû brydu, zorkì vandroǔnyâ, âkìh trymae morak cemryva navekì.

14. Пра іх прарочыў і Энох, сёмы ад Адама, кажучы: вось, ідзе Гасподзь з процьмаю сьвятых анёлаў Сваіх -

Pra ìh praročyǔ ì Ènoh, sëmy ad Adama, kažučy: vos′, ìdze Gaspodz′ z proc′maû s′vâtyh anëlaǔ Svaìh -

15. чыніць суд над усімі і выкрыць усіх сярод іх бязбожных ва ўсіх справах, якія ад бязбожнасьці іхняй, і за ўсе жорсткія словы, якімі ганілі Яго бязбожныя грэшнікі.

čynìc′ sud nad usìmì ì vykryc′ usìh sârod ìh bâzbožnyh va ǔsìh spravah, âkìâ ad bâzbožnas′cì ìhnâj, ì za ǔse žorstkìâ slovy, âkìmì ganìlì Âgo bâzbožnyâ grèšnìkì.

16. Гэта - наракальнікі, нічым не задаволеныя, што ходзяць у сваіх пажадлівасьцях (бязбожна і беззаконна); вусны іхнія вымаўляюць пыхлівыя словы; і зважаюць на асобы з карысьлівасьці.

Gèta - narakal′nìkì, nìčym ne zadavolenyâ, što hodzâc′ u svaìh pažadlìvas′câh (bâzbožna ì bezzakonna); vusny ìhnìâ vymaǔlâûc′ pyhlìvyâ slovy; ì zvažaûc′ na asoby z karys′lìvas′cì.

17. Але вы, любасныя, памятайце прадказанае апосталамі Госпада нашага Ісуса Хрыста;

Ale vy, lûbasnyâ, pamâtajce pradkazanae apostalamì Gospada našaga Ìsusa Hrysta;

18. яны казалі вам, што апошнім часам зьявяцца агуднікі, якія будуць хадзіць у сваіх бязбожных пахацінствах.

âny kazalì vam, što apošnìm časam z′âvâcca agudnìkì, âkìâ buduc′ hadzìc′ u svaìh bâzbožnyh pahacìnstvah.

19. Гэта - людзі, якія адлучаюць сябе (ад адзінства веры), душэўныя, але бяз духу.

Gèta - lûdzì, âkìâ adlučaûc′ sâbe (ad adzìnstva very), dušèǔnyâ, ale bâz duhu.

20. А вы, любасныя, будуючыся на найсьвяцейшай веры нашай, молячыся Духам Сьвятым,

A vy, lûbasnyâ, buduûčysâ na najs′vâcejšaj very našaj, molâčysâ Duham S′vâtym,

21. захоўвайце сябе ў любові Божай, чакаючы міласьці ад Госпада нашага Ісуса Хрыста, на вечнае жыцьцё;

zahoǔvajce sâbe ǔ lûbovì Božaj, čakaûčy mìlas′cì ad Gospada našaga Ìsusa Hrysta, na večnae žyc′cë;

22. і да адных будзьце літасьцівыя, з разважлівасьцю;

ì da adnyh budz′ce lìtas′cìvyâ, z razvažlìvas′cû;

23. а другіх страхам ратуйце, вырываючы з вагню, выкрывайце са страхам, пагарджаючы нават вопраткаю, якая апаганена целам.

a drugìh straham ratujce, vyryvaûčy z vagnû, vykryvajce sa straham, pagardžaûčy navat vopratkaû, âkaâ apaganena celam.

24. А Таму, Хто можа захаваць вас ад падзеньня і паставіць перад славаю Сваёю беспахібнымі ў радасьці,

A Tamu, Hto moža zahavac′ vas ad padzen′nâ ì pastavìc′ perad slavaû Svaëû bespahìbnymì ǔ radas′cì,

25. адзінаму, самаму мудраму Богу, Збаўцу нашаму празь Ісуса Хрыста Госпада нашага, слава: веліч, сіла і ўлада перад усімі вякамі, сёньня і ўсявечна. Амін.

adzìnamu, samamu mudramu Bogu, Zbaǔcu našamu praz′ Ìsusa Hrysta Gospada našaga, slava: velìč, sìla ì ǔlada perad usìmì vâkamì, sën′nâ ì ǔsâvečna. Amìn.

АДКРЫЦЦЁ ADKRYCCË

1 Кіраўнік

1. Адкрыцьцё Ісуса Хрыста, якое даў Яму Бог, каб паказаць рабам Сваім, што мае быць неўзабаве. І Ён паказаў, паслаўшы яго праз Свайго анёла рабу Свайму Яну,

Adkryc′cë Ìsusa Hrysta, âkoe daǔ Âmu Bog, kab pakazac′ rabam Svaìm, što mae byc′ neǔzabave. Ì Ën pakazaǔ, paslaǔšy âgo praz Svajgo anëla rabu Svajmu Ânu,

2. які сьведчыў пра слова Божае і сьведчаньне Ісуса Хрыста, і што сам бачыў.

âkì s′vedčyǔ pra slova Božae ì s′vedčan′ne Ìsusa Hrysta, ì što sam bačyǔ.

3. Дабрашчасны, хто чытае і слухае словы прароцтва гэтага і выконвае напісанае ў ім; бо час блізкі.

Dabraščasny, hto čytae ì sluhae slovy praroctva gètaga ì vykonvae napìsanae ǔ ìm; bo čas blìzkì.

4. Ян сямі цэрквам, якія ў Азіі: мілата вам і мір ад Таго, Які ёсьць, і быў, і прыйдзе, і ад сямі духаў, што перад тронам Ягоным,

Ân sâmì cèrkvam, âkìâ ǔ Azìì: mìlata vam ì mìr ad Tago, Âkì ës′c′, ì byǔ, ì pryjdze, ì ad sâmì duhaǔ, što perad tronam Âgonym,

5. і ад Ісуса Хрыста, Які ёсьць сьведка верны, Першынец зь мёртвых і ‹ладар цароў зямных; Яму, Хто палюбіў нас і адмыў нас ад грахоў нашых Крывёю Сваёю,

ì ad Ìsusa Hrysta, Âkì ës′c′ s′vedka verny, Peršynec z′ mërtvyh ì ‹ladar caroǔ zâmnyh; Âmu, Hto palûbìǔ nas ì admyǔ nas ad grahoǔ našyh Kryvëû Svaëû,

6. і зрабіў нас царамі і сьвятарамі Богу і Айцу Свайму, слава і ўлада на векі вечныя, амін.

ì zrabìǔ nas caramì ì s′vâtaramì Bogu ì Ajcu Svajmu, slava ì ǔlada na vekì večnyâ, amìn.

7. "Вось, ідзе з хмарамі; і ўгледзіць яго кожнае вока, і тыя, што "пракалолі Яго"; і заплачуць перад Ім усе плямёны зямныя". Так, амін.

"Vos′, ìdze z hmaramì; ì ǔgledzìc′ âgo kožnae voka, ì tyâ, što "prakalolì Âgo"; ì zaplačuc′ perad Ìm use plâmëny zâmnyâ". Tak, amìn.

8. Я ёсьць Альфа і Амэга, пачатак і канец, кажа Гасподзь, Які ёсьць, і быў, і прыйдзе, Усеўладны.

Â ës′c′ Al′fa ì Amèga, pačatak ì kanec, kaža Gaspodz′, Âkì ës′c′, ì byǔ, ì pryjdze, Useǔladny.

9. Я Ян, брат ваш і супольнік у скрусе і ў валадарстве і ў цярпеньнях Ісуса Хрыста, быў на востраве, які называецца Патмос, за слова Божае і за сьведчаньне Ісуса Хрыста.

Â Ân, brat vaš ì supol′nìk u skruse ì ǔ valadarstve ì ǔ cârpen′nâh Ìsusa Hrysta, byǔ na vostrave, âkì nazyvaecca Patmos, za slova Božae ì za s′vedčan′ne Ìsusa Hrysta.

10. Я быў у духу ў дзень нядзельны і чуў за сабою гучны голас, быццам трубны, які казаў: "Я ёсьць Альфа і Амэга, першы і апошні";

Â byǔ u duhu ǔ dzen′ nâdzel′ny ì čuǔ za saboû gučny golas, byccam trubny, âkì kazaǔ: "Â ës′c′ Al′fa ì Amèga, peršy ì apošnì";

11. тое, што бачыш, напішы ў кнігу і пашлі цэрквам, якія ў Азіі: у Эфэс і ў Сьмірну, і ў Пергам і ў Фіятыру, і ў Сардыс, і ў Філядэльфію і ў Лаадыкію.

toe, što bačyš, napìšy ǔ knìgu ì pašlì cèrkvam, âkìâ ǔ Azìì: u Èfès ì ǔ S′mìrnu, ì ǔ Pergam ì ǔ Fìâtyru, ì ǔ Sardys, ì ǔ Fìlâdèl′fìû ì ǔ Laadykìû.

12. Я абярнуўся, каб убачыць, чый голас прамаўляў да мяне; і абярнуўшыся, убачыў сем залатых сьветачаў

Â abârnuǔsâ, kab ubačyc′, čyj golas pramaǔlâǔ da mâne; ì abârnuǔšysâ, ubačyǔ sem zalatyh s′vetačaǔ

13. і, пасярод сямі сьветачаў, падобнага на Сына Чалавечага, ахінутага ў падыр і на грудзях аперазанага залатым пасам:

ì, pasârod sâmì s′vetačaǔ, padobnaga na Syna Čalavečaga, ahìnutaga ǔ padyr ì na grudzâh aperazanaga zalatym pasam:

14. галава ў Яго і валасы белыя, як белая воўна, як сьнег; і вочы ў Яго - як полымя вогненнае;

galava ǔ Âgo ì valasy belyâ, âk belaâ voǔna, âk s′neg; ì vočy ǔ Âgo - âk polymâ vognennae;

15. і ногі ў Яго падобныя да халкалівану, як распаленыя ў печы; і голас у Яго - як шум водаў вялікіх.

ì nogì ǔ Âgo padobnyâ da halkalìvanu, âk raspalenyâ ǔ pečy; ì golas u Âgo - âk šum vodaǔ vâlìkìh.

16. Ён трымаў у правіцы Сваёй сем зорак, і з вуснаў ягоных выходзіў востры з двух бакоў меч; і аблічча ў Яго - нібы сонца, што зьзяе ў сіле сваёй.

Ën trymaǔ u pravìcy Svaëj sem zorak, ì z vusnaǔ âgonyh vyhodzìǔ vostry z dvuh bakoǔ meč; ì ablìčča ǔ Âgo - nìby sonca, što z′zâe ǔ sìle svaëj.

17. І калі я ўбачыў Яго, дык ўпаў да ног Ягоных, нібы мёртвы. І Ён усклаў на мяне правіцу Сваю і сказаў мне: ня бойся; Я ёсьць першы і апошні

Ì kalì â ǔbačyǔ Âgo, dyk ǔpaǔ da nog Âgonyh, nìby mërtvy. Ì Ën usklaǔ na mâne pravìcu Svaû ì skazaǔ mne: nâ bojsâ; Â ës′c′ peršy ì apošnì

18. і жывы; і быў мёртвы, і вось, жывы на векі вечныя, амін; і маю ключы пекла і сьмерці.

ì žyvy; ì byǔ mërtvy, ì vos′, žyvy na vekì večnyâ, amìn; ì maû klûčy pekla ì s′mercì.

19. Дык вось, напішы, што ты бачыў, і што ёсьць, і што будзе пасьля гэтага.

Dyk vos′, napìšy, što ty bačyǔ, ì što ës′c′, ì što budze pas′lâ gètaga.

20. Таямніца сямі зорак, якія ты бачыў у правіцы Маёй, і сямі залатых сьветачаў: сем зорак - анёлы сямі цэркваў; а сем сьветачаў, якія ты бачыў, - сем цэркваў.

Taâmnìca sâmì zorak, âkìâ ty bačyǔ u pravìcy Maëj, ì sâmì zalatyh s′vetačaǔ: sem zorak - anëly sâmì cèrkvaǔ; a sem s′vetačaǔ, âkìâ ty bačyǔ, - sem cèrkvaǔ.

2 Кіраўнік

1. Анёлу Эфэскай царквы напішы: так кажа Той, Хто трымае сем зорак у правіцы Сваёй, Хто ходзіць сярод сямі залатых сьветачаў:

Anëlu Èfèskaj carkvy napìšy: tak kaža Toj, Hto trymae sem zorak u pravìcy Svaëj, Hto hodzìc′ sârod sâmì zalatyh s′vetačaǔ:

2. "ведаю дзеі твае і працу тваю, і цярплівасьць тваю, і тое, што ты ня можаш трываць распусных, і выпрабаваў тых, якія называюць сябе апосталамі, а яны не такія, і выявіў, што яны хлусы;

"vedaû dzeì tvae ì pracu tvaû, ì cârplìvas′c′ tvaû, ì toe, što ty nâ možaš tryvac′ raspusnyh, ì vyprabavaǔ tyh, âkìâ nazyvaûc′ sâbe apostalamì, a âny ne takìâ, ì vyâvìǔ, što âny hlusy;

3. ты шмат перажываў і маеш цярплівасьць, і на імя Маё працаваў і не зьнемагаў.

ty šmat peražyvaǔ ì maeš cârplìvas′c′, ì na ìmâ Maë pracavaǔ ì ne z′nemagaǔ.

4. Але маю супроць цябе тое, што ты занядбаў першую любоў тваю.

Ale maû suproc′ câbe toe, što ty zanâdbaǔ peršuû lûboǔ tvaû.

5. Дык узгадай, адкуль ты ўпаў, і пакайся, і рабі ранейшыя ўчынкі; а калі ня так, дык неўзабаве прыйду да цябе і зрушу сьветач твой зь месца ягонага, як не пакаешся.

Dyk uzgadaj, adkul′ ty ǔpaǔ, ì pakajsâ, ì rabì ranejšyâ ǔčynkì; a kalì nâ tak, dyk neǔzabave pryjdu da câbe ì zrušu s′vetač tvoj z′ mesca âgonaga, âk ne pakaešsâ.

6. Аднак тое ў табе добрае, што ненавідзіш ты дзеі Мікалаітаў, якія і Я ненавіджу.

Adnak toe ǔ tabe dobrae, što nenavìdzìš ty dzeì Mìkalaìtaǔ, âkìâ ì Â nenavìdžu.

7. Хто мае вуха, хай чуе, што Дух кажа цэрквам: хто перамагае, таму дам паспытаць ад дрэва жыцьця, што сярод раю Божага".

Hto mae vuha, haj čue, što Duh kaža cèrkvam: hto peramagae, tamu dam paspytac′ ad drèva žyc′câ, što sârod raû Božaga".

8. І анёлу Сьмірненскай царквы напішы: "Так кажа Першы і Апошні, Які быў мёртвы і вось, жывы:

Ì anëlu S′mìrnenskaj carkvy napìšy: "Tak kaža Peršy ì Apošnì, Âkì byǔ mërtvy ì vos′, žyvy:

9. ведаю твае дзеі, і скруху, і галечу, - але ж ты багаты, - і праклёны ад тых, якія кажуць пра сябе, што яны Юдэі; але яны не такія, а зборня сатанінская.

vedaû tvae dzeì, ì skruhu, ì galeču, - ale ž ty bagaty, - ì praklëny ad tyh, âkìâ kažuc′ pra sâbe, što âny Ûdèì; ale âny ne takìâ, a zbornâ satanìnskaâ.

10. Ня бойся нічога, што табе выпадзе перацярпець. Вось, д'ябал будзе ўкідаць з асяродзьдзя вас у цямніцу, каб спакусіць вас, і будзеце мець скруху дзён дзесяць. Будзь верны да сьмерці, і дам табе вянок жыцьця.

Nâ bojsâ nìčoga, što tabe vypadze peracârpec′. Vos′, d'âbal budze ǔkìdac′ z asârodz′dzâ vas u câmnìcu, kab spakusìc′ vas, ì budzece mec′ skruhu dzën dzesâc′. Budz′ verny da s′mercì, ì dam tabe vânok žyc′câ.

11. Хто мае вуха (каб чуць), хай чуе, што Дух кажа цэрквам: пераможца не зазнае шкоды ад другое сьмерці".

Hto mae vuha (kab čuc′), haj čue, što Duh kaža cèrkvam: peramožca ne zaznae škody ad drugoe s′mercì".

12. І анёлу Пергамскай царквы напішы: "Так кажа Той, Хто мае востры з двух бакоў меч:

Ì anëlu Pergamskaj carkvy napìšy: "Tak kaža Toj, Hto mae vostry z dvuh bakoǔ meč:

13. ведаючы твае дзеі, і што ты жывеш там, дзе трон сатаны, і што трымаеш імя Маё, і ня зрокся веры Мае нават у тыя дні, калі ў вас, дзе жыве сатана, забіты верны сьведка Мой Анціпа.

vedaûčy tvae dzeì, ì što ty žyveš tam, dze tron satany, ì što trymaeš ìmâ Maë, ì nâ zroksâ very Mae navat u tyâ dnì, kalì ǔ vas, dze žyve satana, zabìty verny s′vedka Moj Ancìpa.

14. Але маю крыху супроць цябе, бо ёсьць у цябе там такія, што трымаюцца вучэньня Валаама, які навучыў Валака ўвесьці ў спакусу сыноў Ізраілевых, каб яны елі ідалаахвярнае і любаблуднічалі.

Ale maû kryhu suproc′ câbe, bo ës′c′ u câbe tam takìâ, što trymaûcca vučèn′nâ Valaama, âkì navučyǔ Valaka ǔves′cì ǔ spakusu synoǔ Ìzraìlevyh, kab âny elì ìdalaahvârnae ì lûbabludnìčalì.

15. Так і ў цябе ёсьць прыхільнікі вучэньня Мікалаітаў, якое Я ненавіджу.

Tak ì ǔ câbe ës′c′ pryhìl′nìkì vučèn′nâ Mìkalaìtaǔ, âkoe Â nenavìdžu.

16. Пакайся; а калі ня так, неўзабаве прыйду да цябе і ўступлю зь імі ў бой мечам вуснаў Маіх.

Pakajsâ; a kalì nâ tak, neǔzabave pryjdu da câbe ì ǔstuplû z′ ìmì ǔ boj mečam vusnaǔ Maìh.

17. Хто мае вуха (каб чуць), хай чуе, што Дух кажа цэрквам: пераможцу дам спажываць патаемную манну, і дам яму белы камень і на камені напісанае новае імя, якога ніхто ня ведае, акрамя таго, хто атрымлівае".

Hto mae vuha (kab čuc′), haj čue, što Duh kaža cèrkvam: peramožcu dam spažyvac′ pataemnuû mannu, ì dam âmu bely kamen′ ì na kamenì napìsanae novae ìmâ, âkoga nìhto nâ vedae, akramâ tago, hto atrymlìvae".

18. І анёлу Фіятырскай царквы напішы: "Так кажа Сын Божы, у Якога вочы - як полымя вогненнае, і ногі падобныя да халкалівану:

Ì anëlu Fìâtyrskaj carkvy napìšy: "Tak kaža Syn Božy, u Âkoga vočy - âk polymâ vognennae, ì nogì padobnyâ da halkalìvanu:

19. ведаю твае дзеі, і любоў, і служэньне, і веру, і цяпрлівасьць тваю, і тое, што апошнія дзеі твае большыя за першыя.

vedaû tvae dzeì, ì lûboǔ, ì služèn′ne, ì veru, ì câprlìvas′c′ tvaû, ì toe, što apošnìâ dzeì tvae bol′šyâ za peršyâ.

20. Але маю крыху супроць цябе, бо ты патураеш жонцы Езавэлі, якая сябе называе прарочыцай, навучаць і зводзіць у зман рабоў Маіх, любаблуднічаць і есьці ідалаахвярнае.

Ale maû kryhu suproc′ câbe, bo ty paturaeš žoncy Ezavèlì, âkaâ sâbe nazyvae praročycaj, navučac′ ì zvodzìc′ u zman raboǔ Maìh, lûbabludnìčac′ ì es′cì ìdalaahvârnae.

21. Я даў ёй часу пакаяцца ў распусьце яе, але яна не пакаялася.

Â daǔ ëj času pakaâcca ǔ raspus′ce âe, ale âna ne pakaâlasâ.

22. Вось, Я кідаю яе на ложак і тых, што ў распусьце зь ёю, у вялікую скруху, калі не пакаюцца ў дзеях сваіх.

Vos′, Â kìdaû âe na ložak ì tyh, što ǔ raspus′ce z′ ëû, u vâlìkuû skruhu, kalì ne pakaûcca ǔ dzeâh svaìh.

23. І дзяцей яе аддам сьмерці, і зразумеюць усе цэрквы, што Я Той, Хто выпрабоўвае сэрцы і вантробы; і аддам кожнаму з вас паводле ўчынкаў вашых.

Ì dzâcej âe addam s′mercì, ì zrazumeûc′ use cèrkvy, što Â Toj, Hto vypraboǔvae sèrcy ì vantroby; ì addam kožnamu z vas pavodle ǔčynkaǔ vašyh.

24. А вам і астатнім, хто ў Фіятыры, якія ня трымаюцца гэтага вучэньня і якія ня ведаюць так званых глыбіняў сатанінскіх, кажу, што не ўскладу на вас іншага цяжару;

A vam ì astatnìm, hto ǔ Fìâtyry, âkìâ nâ trymaûcca gètaga vučèn′nâ ì âkìâ nâ vedaûc′ tak zvanyh glybìnâǔ satanìnskìh, kažu, što ne ǔskladu na vas ìnšaga câžaru;

25. толькі тое, што маеце, трымайце, пакуль прыйду.

tol′kì toe, što maece, trymajce, pakul′ pryjdu.

26. Хто перамагае і захоўвае дзеі Мае да канца, таму дам уладу над язычнікамі,

Hto peramagae ì zahoǔvae dzeì Mae da kanca, tamu dam uladu nad âzyčnìkamì,

27. і будзе пасьвіць іх жазлом жалезным; і, як посуд гліняны, яны скрышацца, як і Я атрымаў уладу ад Айца Майго;

ì budze pas′vìc′ ìh žazlom žaleznym; ì, âk posud glìnâny, âny skryšacca, âk ì Â atrymaǔ uladu ad Ajca Majgo;

28. і дам яму зорку золкавую.

ì dam âmu zorku zolkavuû.

29. Хто мае вуха (каб чуць), хай чуе, што Дух кажа цэрквам".

Hto mae vuha (kab čuc′), haj čue, što Duh kaža cèrkvam".

3 Кіраўнік

1. І анёлу Сардыскай царквы напішы: "Так кажа Той, Хто мае сем духаў Божых і сем зорак: ведаю твае дзеі; ты носіш імя, быццам жывы, але ты мёртвы.

Ì anëlu Sardyskaj carkvy napìšy: "Tak kaža Toj, Hto mae sem duhaǔ Božyh ì sem zorak: vedaû tvae dzeì; ty nosìš ìmâ, byccam žyvy, ale ty mërtvy.

2. Чувай і ўмацоўвай астатняе блізкае да сьмерці; бо я не знаходжу, каб дзеі твае былі дасканалыя прад Богам Маім.

Čuvaj ì ǔmacoǔvaj astatnâe blìzkae da s′mercì; bo â ne znahodžu, kab dzeì tvae bylì daskanalyâ prad Bogam Maìm.

3. Узгадай, што ты прыняў і чуў, і зьберагай і пакайся. Калі ж ня будзеш чуваць, дык Я найду на цябе, як злодзей, і ты ня ўведаеш, а каторай гадзіне найду на цябе.

Uzgadaj, što ty prynâǔ ì čuǔ, ì z′beragaj ì pakajsâ. Kalì ž nâ budzeš čuvac′, dyk Â najdu na câbe, âk zlodzej, ì ty nâ ǔvedaeš, a katoraj gadzìne najdu na câbe.

4. Але ў цябе ў Сардысе ёсьць некалькі чалавек, якія не апаганілі вопраткі сваёй і будуць хадзіць са Мною ў белым, бо яны годныя.

Ale ǔ câbe ǔ Sardyse ës′c′ nekal′kì čalavek, âkìâ ne apaganìlì vopratkì svaëj ì buduc′ hadzìc′ sa Mnoû ǔ belym, bo âny godnyâ.

5. Пераможца апранецца ў белае адзеньне; і ня выкрасьлю імя ягонага з кнігі жыцьця, і вызнаю імя ягонае прад Айцом Маім і прад анёламі Ягонымі.

Peramožca apranecca ǔ belae adzen′ne; ì nâ vykras′lû ìmâ âgonaga z knìgì žyc′câ, ì vyznaû ìmâ âgonae prad Ajcom Maìm ì prad anëlamì Âgonymì.

6. Хто мае вуха, хай чуе, што Дух кажа цэрквам".

Hto mae vuha, haj čue, što Duh kaža cèrkvam".

7. І анёлу Філядэльфійскай царквы напішы: "Так кажа Сьвяты, Праведны, Які мае ключ Давідаў, Які адмыкае - і ніхто не замкне, замыкае - і ніхто не адчыніць:

Ì anëlu Fìlâdèl′fìjskaj carkvy napìšy: "Tak kaža S′vâty, Pravedny, Âkì mae klûč Davìdaǔ, Âkì admykae - ì nìhto ne zamkne, zamykae - ì nìhto ne adčynìc′:

8. ведаю твае дзеі; вось, я адамкнуў перад табою дзьверы, і ніхто ня можа зачыніць іх; ты няшмат маеш сілы, і захаваў слова Маё, і ня выракся імя Майго.

vedaû tvae dzeì; vos′, â adamknuǔ perad taboû dz′very, ì nìhto nâ moža začynìc′ ìh; ty nâšmat maeš sìly, ì zahavaǔ slova Maë, ì nâ vyraksâ ìmâ Majgo.

9. Вось, Я зраблю, што з сатанінскае зборні, з тых, якія кажуць пра сябе, што яны Юдэі, але самі не такія, а хлусяць, - вось, Я зраблю тое, што яны прыйдуць і паклоняцца перад нагамі тваімі, і ўведаюць, што Я палюбіў цябе.

Vos′, Â zrablû, što z satanìnskae zbornì, z tyh, âkìâ kažuc′ pra sâbe, što âny Ûdèì, ale samì ne takìâ, a hlusâc′, - vos′, Â zrablû toe, što âny pryjduc′ ì paklonâcca perad nagamì tvaìmì, ì ǔvedaûc′, što Â palûbìǔ câbe.

10. І як ты захаваў слова цярплівасьці Маёй, дык і Я захаваю цябе ад гадзіны спакушэньня, якая прыйдзе на ўвесь сьвет, каб выпрабаваць жыхароў зямлі.

Ì âk ty zahavaǔ slova cârplìvas′cì Maëj, dyk ì Â zahavaû câbe ad gadzìny spakušèn′nâ, âkaâ pryjdze na ǔves′ s′vet, kab vyprabavac′ žyharoǔ zâmlì.

11. Вось, я прыйду неўзабаве; трымай, што маеш, каб хто не ўхапіў вянка твайго.

Vos′, â pryjdu neǔzabave; trymaj, što maeš, kab hto ne ǔhapìǔ vânka tvajgo.

12. Пераможцу зраблю стаўпом у храме Бога Майго, і ён ужо ня выйдзе вонкі; і напішу на ім імя Бога Майго і імя горада Бога Майго, новага Ерусаліма, які сыходзіць зь неба ад Бога Майго, і імя Маё новае.

Peramožcu zrablû staǔpom u hrame Boga Majgo, ì ën užo nâ vyjdze vonkì; ì napìšu na ìm ìmâ Boga Majgo ì ìmâ gorada Boga Majgo, novaga Erusalìma, âkì syhodzìc′ z′ neba ad Boga Majgo, ì ìmâ Maë novae.

13. Хто мае вуха, хай чуе, што Дух кажа цэрквам".

Hto mae vuha, haj čue, što Duh kaža cèrkvam".

14. І анёлу Лаадыкійскай царквы напішы: "Так кажа Амін, сьведка верны і сапраўдны, пачатак тварэньня Божага:

Ì anëlu Laadykìjskaj carkvy napìšy: "Tak kaža Amìn, s′vedka verny ì sapraǔdny, pačatak tvarèn′nâ Božaga:

15. ведаю твае дзеі; ты ні халодны, ні гарачы; о, калі б ты быў халодны альбо гарачы!

vedaû tvae dzeì; ty nì halodny, nì garačy; o, kalì b ty byǔ halodny al′bo garačy!

16. Але як што ты цёплы, а не гарачы і не халодны, дык выкіну цябе з вуснаў Маіх.

Ale âk što ty cëply, a ne garačy ì ne halodny, dyk vykìnu câbe z vusnaǔ Maìh.

17. Бо ты кажаш: я багаты, разбагацеў і ні ў чым ня маю патрэбы; а ня ведаеш, што ты няшчасны і жалю варты, і ўбогі і сьляпы і голы.

Bo ty kažaš: â bagaty, razbagaceǔ ì nì ǔ čym nâ maû patrèby; a nâ vedaeš, što ty nâščasny ì žalû varty, ì ǔbogì ì s′lâpy ì goly.

18. Раю табе купіць у Мяне золата, вагнём ачышчанае, каб табе разбагацець, і белую вопратку, каб апрануцца і каб ня відзён быў сорам галізны тваёй, і масьцю памаж вочы твае, каб бачыць.

Raû tabe kupìc′ u Mâne zolata, vagnëm ačyščanae, kab tabe razbagacec′, ì beluû vopratku, kab apranucca ì kab nâ vìdzën byǔ soram galìzny tvaëj, ì mas′cû pamaž vočy tvae, kab bačyc′.

19. Каго Я люблю, тых выкрываю і караю. Дык вось будзь руплівы і пакайся.

Kago Â lûblû, tyh vykryvaû ì karaû. Dyk vos′ budz′ ruplìvy ì pakajsâ.

20. Вось, стаю каля дзьвярэй і стукаюся; калі хто пачуе голас Мой і адчыніць дзьверы, увайду да яго і буду вячэраць зь ім, і ён са Мною.

Vos′, staû kalâ dz′vârèj ì stukaûsâ; kalì hto pačue golas Moj ì adčynìc′ dz′very, uvajdu da âgo ì budu vâčèrac′ z′ ìm, ì ën sa Mnoû.

21. Пераможцу дам сесьці са Мною на троне Маім, як і Я перамог і сеў з Айцом Маім на троне Ягоным.

Peramožcu dam ses′cì sa Mnoû na trone Maìm, âk ì Â peramog ì seǔ z Ajcom Maìm na trone Âgonym.

22. Хто мае вуха, хай чуе, што Дух кажа цэрквам.

Hto mae vuha, haj čue, što Duh kaža cèrkvam.

4 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага я глянуў, і вось, дзьверы адчыненыя ў небе, і ранейшы голас, які я чуў як бы гук трубы, што гаварыў са мною, сказаў: узыдзі сюды, і пакажу табе, што мае быць пасьля гэтага.

Pas′lâ gètaga â glânuǔ, ì vos′, dz′very adčynenyâ ǔ nebe, ì ranejšy golas, âkì â čuǔ âk by guk truby, što gavaryǔ sa mnoû, skazaǔ: uzydzì sûdy, ì pakažu tabe, što mae byc′ pas′lâ gètaga.

2. І адразу я быў у духу; і вось, трон стаяў на небе, а на троне Нехта сядзеў.

Ì adrazu â byǔ u duhu; ì vos′, tron staâǔ na nebe, a na trone Nehta sâdzeǔ.

3. І Гэты, Які сядзеў, з выгляду быў падобны да каменя ясьпісу і сардысу; і вясёлка вакол трона, з выгляду падобная да смарагду.

Ì Gèty, Âkì sâdzeǔ, z vyglâdu byǔ padobny da kamenâ âs′pìsu ì sardysu; ì vâsëlka vakol trona, z vyglâdu padobnaâ da smaragdu.

4. І навокал трона дваццаць чатыры троны; а на тронах бачыў я - сядзелі дваццаць чатыры старцы, якія апранутыя былі ў белае адзеньне і мелі на галовах сваіх залатыя вянкі.

Ì navokal trona dvaccac′ čatyry trony; a na tronah bačyǔ â - sâdzelì dvaccac′ čatyry starcy, âkìâ apranutyâ bylì ǔ belae adzen′ne ì melì na galovah svaìh zalatyâ vânkì.

5. І з трона зыходзілі маланкі і грымоты і галасы, і сем сьветачаў вогненных гарэлі перад тронам, якія ёсьць сем духаў Божых.

Ì z trona zyhodzìlì malankì ì grymoty ì galasy, ì sem s′vetačaǔ vognennyh garèlì perad tronam, âkìâ ës′c′ sem duhaǔ Božyh.

6. І перад тронам мора шкляное, падобнае да крышталю; і пасярод трона і навокал трона чатыры жывыя істоты, поўныя вачэй сьпераду і ззаду:

Ì perad tronam mora šklânoe, padobnae da kryštalû; ì pasârod trona ì navokal trona čatyry žyvyâ ìstoty, poǔnyâ vačèj s′peradu ì zzadu:

7. І першая жывая істота была падобная да льва, і другая жывая істота падобная да цяляці, і трэйцяя жывая істота мела аблічча, як у чалавека, і чацьвёртая жывая істота, падобная да арла лятучага.

Ì peršaâ žyvaâ ìstota byla padobnaâ da l′va, ì drugaâ žyvaâ ìstota padobnaâ da câlâcì, ì trèjcââ žyvaâ ìstota mela ablìčča, âk u čalaveka, ì čac′vërtaâ žyvaâ ìstota, padobnaâ da arla lâtučaga.

8. І кожная з чатырох жывых істотаў мела па шэсьць крылаў абапал, а ўсярэдзіне яны поўныя вачэй; і ні ўдзень ані ўночы ня маюць спакою, заклікаючы: "Сьвяты, сьвяты, сьвяты Гасподзь Бог Усеўладны, Які быў, ёсьць і прыйдзе".

Ì kožnaâ z čatyroh žyvyh ìstotaǔ mela pa šès′c′ krylaǔ abapal, a ǔsârèdzìne âny poǔnyâ vačèj; ì nì ǔdzen′ anì ǔnočy nâ maûc′ spakoû, zaklìkaûčy: "S′vâty, s′vâty, s′vâty Gaspodz′ Bog Useǔladny, Âkì byǔ, ës′c′ ì pryjdze".

9. І калі жывыя істоты ўзносяць славу і гонар і падзяку Таму, Хто сядзіць на троне, Хто жыве ва векі вечныя,

Ì kalì žyvyâ ìstoty ǔznosâc′ slavu ì gonar ì padzâku Tamu, Hto sâdzìc′ na trone, Hto žyve va vekì večnyâ,

10. тады дваццаць чатыры старцы падаюць перад Тым, Хто сядзіць на троне, і кланяюцца Таму, Хто жыве ва векі вечныя, і ўскладаюць вянкі свае перад тронам, кажучы:

tady dvaccac′ čatyry starcy padaûc′ perad Tym, Hto sâdzìc′ na trone, ì klanâûcca Tamu, Hto žyve va vekì večnyâ, ì ǔskladaûc′ vânkì svae perad tronam, kažučy:

11. Ты варты, Госпадзе, прыняць славу і гонар і сілу, бо Ты стварыў усё, і ўсё па Тваёй волі існуе і створана.

Ty varty, Gospadze, prynâc′ slavu ì gonar ì sìlu, bo Ty stvaryǔ usë, ì ǔsë pa Tvaëj volì ìsnue ì stvorana.

5 Кіраўнік

1. І ўбачыў я ў правіцы ў Таго, Хто сядзіць на троне, кнігу, напісаную ўсярэдзіне і звонку, запячатаную на сем пячатак.

Ì ǔbačyǔ â ǔ pravìcy ǔ Tago, Hto sâdzìc′ na trone, knìgu, napìsanuû ǔsârèdzìne ì zvonku, zapâčatanuû na sem pâčatak.

2. І ўбачыў я анёла магутнага, Які абвяшчаў гучным голасам: хто варты разгарнуць гэтую кнігу і зьняць пячаткі зь яе?

Ì ǔbačyǔ â anëla magutnaga, Âkì abvâščaǔ gučnym golasam: hto varty razgarnuc′ gètuû knìgu ì z′nâc′ pâčatkì z′ âe?

3. І ніхто ня мог, ні на небе, ні на зямлі, ні пад зямлёю, разгарнуць гэтую кнігу, ні зірнуць у яе.

Ì nìhto nâ mog, nì na nebe, nì na zâmlì, nì pad zâmlëû, razgarnuc′ gètuû knìgu, nì zìrnuc′ u âe.

4. І я моцна плакаў па тым, што не знайшлося вартага разгарнуць і чытаць гэтую кнігу, і нават зірнуць у яе.

Ì â mocna plakaǔ pa tym, što ne znajšlosâ vartaga razgarnuc′ ì čytac′ gètuû knìgu, ì navat zìrnuc′ u âe.

5. І адзін старац сказаў мне: ня плач, вось, леў з калена Юдавага, корань Давідаў, перамог і можа разгарнуць гэтую кнігу і зьняць сем пячатак яе.

Ì adzìn starac skazaǔ mne: nâ plač, vos′, leǔ z kalena Ûdavaga, koran′ Davìdaǔ, peramog ì moža razgarnuc′ gètuû knìgu ì z′nâc′ sem pâčatak âe.

6. І я глянуў, і вось, пасярод трона і чатырох жывых істотаў і сярод старцаў стаяла Ягня нібы заколатае, і мела сем рагоў і сем вачэй, якія ёсьць сем духаў Божых, пасланых на ўсю зямлю.

Ì â glânuǔ, ì vos′, pasârod trona ì čatyroh žyvyh ìstotaǔ ì sârod starcaǔ staâla Âgnâ nìby zakolatae, ì mela sem ragoǔ ì sem vačèj, âkìâ ës′c′ sem duhaǔ Božyh, paslanyh na ǔsû zâmlû.

7. І Ён прыйшоў і ўзяў кнігу з правіцы Таго, Хто сядзеў на троне.

Ì Ën pryjšoǔ ì ǔzâǔ knìgu z pravìcy Tago, Hto sâdzeǔ na trone.

8. І калі Ён узяў кнігу, тады чатыры жывыя істоты і дваццаць чатыры старцы ўпалі перад Ягнём, маючы кожны гусьлі і залатыя чары, поўныя фіміяму, якія ёсьць малітвы сьвятых;

Ì kalì Ën uzâǔ knìgu, tady čatyry žyvyâ ìstoty ì dvaccac′ čatyry starcy ǔpalì perad Âgnëm, maûčy kožny gus′lì ì zalatyâ čary, poǔnyâ fìmìâmu, âkìâ ës′c′ malìtvy s′vâtyh;

9. і сьпяваюць новую песьню, кажучы: Ты варты ўзяць кнігу і зьняць зь яе пячаткі; бо Ты быў заколаты, і Крывёю Сваёю Ты адкупіў нас Богу з кожнага калена і роду, і народу і племені,

ì s′pâvaûc′ novuû pes′nû, kažučy: Ty varty ǔzâc′ knìgu ì z′nâc′ z′ âe pâčatkì; bo Ty byǔ zakolaty, ì Kryvëû Svaëû Ty adkupìǔ nas Bogu z kožnaga kalena ì rodu, ì narodu ì plemenì,

10. і зрабіў нас царамі і сьвятарамі Богу нашаму; і мы будзем валадарыць на зямлі!

ì zrabìǔ nas caramì ì s′vâtaramì Bogu našamu; ì my budzem valadaryc′ na zâmlì!

11. І бачыў я, і чуў голас многіх анёлаў вакол трона і жывых істотаў, і старцаў, і лікам іх было процьма цьмы і тысячы тысячаў,

Ì bačyǔ â, ì čuǔ golas mnogìh anëlaǔ vakol trona ì žyvyh ìstotaǔ, ì starcaǔ, ì lìkam ìh bylo proc′ma c′my ì tysâčy tysâčaǔ,

12. якія гаварылі гучным голасам: вартае Ягня заколатае прыняць сілу і багацьце, і мудрасьць і моц, і гонар і славу і дабраславеньне!

âkìâ gavarylì gučnym golasam: vartae Âgnâ zakolatae prynâc′ sìlu ì bagac′ce, ì mudras′c′ ì moc, ì gonar ì slavu ì dabraslaven′ne!

13. І кожнае стварэньне, якое ёсьць на небе і на зямлі, і пад зямлёю і на моры, і ўсё, што ў іх, чуў я, казала: Таму, Хто сядзіць на троне, і Ягняці дабраславеньне і гонар, і слава і сіла на векі вечныя!

Ì kožnae stvarèn′ne, âkoe ës′c′ na nebe ì na zâmlì, ì pad zâmlëû ì na mory, ì ǔsë, što ǔ ìh, čuǔ â, kazala: Tamu, Hto sâdzìc′ na trone, ì Âgnâcì dabraslaven′ne ì gonar, ì slava ì sìla na vekì večnyâ!

14. І чатыры жывыя істоты казалі: амін! І дваццаць чатыры старцы пакланіліся Таму, Хто жыве ва векі вечныя.

Ì čatyry žyvyâ ìstoty kazalì: amìn! Ì dvaccac′ čatyry starcy paklanìlìsâ Tamu, Hto žyve va vekì večnyâ.

6 Кіраўнік

1. І я ўгледзеў, што Ягня зьняло першую зь сямі пячатак, і я пачуў адну з чатырох жывых істотаў, якая гаварыла як бы грамавым голасам: ідзі і глядзі!

Ì â ǔgledzeǔ, što Âgnâ z′nâlo peršuû z′ sâmì pâčatak, ì â pačuǔ adnu z čatyroh žyvyh ìstotaǔ, âkaâ gavaryla âk by gramavym golasam: ìdzì ì glâdzì!

2. Я зірнуў, і вось, конь белы, і на ім верхавец, які меў лук, і дадзены яму быў вянок, і выйшаў ён як пераможны, і каб перамагчы.

Â zìrnuǔ, ì vos′, kon′ bely, ì na ìm verhavec, âkì meǔ luk, ì dadzeny âmu byǔ vânok, ì vyjšaǔ ën âk peramožny, ì kab peramagčy.

3. І калі Ён зьняў другую пячатку, я пачуў другую жывую істоту: ідзі і глядзі.

Ì kalì Ën z′nâǔ druguû pâčatku, â pačuǔ druguû žyvuû ìstotu: ìdzì ì glâdzì.

4. І выйшаў другі конь гняды; і таму, хто на ім сядзеў, дадзена было ўзяць мір зь зямлі, і каб забівалі адзін аднаго; і дадзены яму вялікі меч.

Ì vyjšaǔ drugì kon′ gnâdy; ì tamu, hto na ìm sâdzeǔ, dadzena bylo ǔzâc′ mìr z′ zâmlì, ì kab zabìvalì adzìn adnago; ì dadzeny âmu vâlìkì meč.

5. І калі Ён зьняў трэйцюю пячатку, я чуў трэйцюю жывую істоту, якая казала: ідзі і глядзі. Я зірнуў, і вось, конь вараны, і на ім верхавец, які меў вагі ў руцэ сваёй.

Ì kalì Ën z′nâǔ trèjcûû pâčatku, â čuǔ trèjcûû žyvuû ìstotu, âkaâ kazala: ìdzì ì glâdzì. Â zìrnuǔ, ì vos′, kon′ varany, ì na ìm verhavec, âkì meǔ vagì ǔ rucè svaëj.

6. І чуў я голас з-пасярод чатырох жывых істотаў, які казаў: мера пшаніцы за дынар, і тры меры ячменю за дынар; а алею і віна не марнуй!

Ì čuǔ â golas z-pasârod čatyroh žyvyh ìstotaǔ, âkì kazaǔ: mera pšanìcy za dynar, ì try mery âčmenû za dynar; a aleû ì vìna ne marnuj!

7. І калі Ён зьняў чацьвёртую пячатку, я чуў голас чацьвёртай жывой істоты, які казаў: ідзі і глядзі.

Ì kalì Ën z′nâǔ čac′vërtuû pâčatku, â čuǔ golas čac′vërtaj žyvoj ìstoty, âkì kazaǔ: ìdzì ì glâdzì.

8. І я зірнуў, і вось, конь бледны, і на ім верхавец, якому імя сьмерць; і пекла ішло за ім сьледам, і дадзена яму ўлада над чвэрцю зямлі - забіваць мечам і голадам, і пошасьцю і зьвярамі зямнымі.

Ì â zìrnuǔ, ì vos′, kon′ bledny, ì na ìm verhavec, âkomu ìmâ s′merc′; ì pekla ìšlo za ìm s′ledam, ì dadzena âmu ǔlada nad čvèrcû zâmlì - zabìvac′ mečam ì goladam, ì pošas′cû ì z′vâramì zâmnymì.

9. І калі Ён зьняў пятую пячатку, я ўбачыў пад ахвярнікам душы забітых за слова Божае і за сьведчаньне, якое мелі яны.

Ì kalì Ën z′nâǔ pâtuû pâčatku, â ǔbačyǔ pad ahvârnìkam dušy zabìtyh za slova Božae ì za s′vedčan′ne, âkoe melì âny.

10. І залямантавалі яны моцным голасам, кажучы: дакуль, Уладыка сьвяты і праведны, ня судзіш і ня помсьціш жыхарам зямным за кроў нашу?

Ì zalâmantavalì âny mocnym golasam, kažučy: dakul′, Uladyka s′vâty ì pravedny, nâ sudzìš ì nâ poms′cìš žyharam zâmnym za kroǔ našu?

11. І дадзена было кожнаму зь іх адзеньне белае, і сказана ім, каб яны супакоіліся яшчэ на нядоўгі час, пакуль і саслужнікі іхнія і браты іхнія, якія будуць забітыя, як і яны, дапоўняць лік.

Ì dadzena bylo kožnamu z′ ìh adzen′ne belae, ì skazana ìm, kab âny supakoìlìsâ âščè na nâdoǔgì čas, pakul′ ì saslužnìkì ìhnìâ ì braty ìhnìâ, âkìâ buduc′ zabìtyâ, âk ì âny, dapoǔnâc′ lìk.

12. І калі Ён зьняў шостую пячатку, я зірнуў, і вось, сталася вялікае трасеньне зямлі, і сонца счарнела, як валасяніца, і месяц зрабіўся бы кроў,

Ì kalì Ën z′nâǔ šostuû pâčatku, â zìrnuǔ, ì vos′, stalasâ vâlìkae trasen′ne zâmlì, ì sonca sčarnela, âk valasânìca, ì mesâc zrabìǔsâ by kroǔ,

13. і зоркі нябесныя ўпалі на зямлю, як смакоўніца, патрасаная моцным ветрам скідае нясьпелыя смоквы свае.

ì zorkì nâbesnyâ ǔpalì na zâmlû, âk smakoǔnìca, patrasanaâ mocnym vetram skìdae nâs′pelyâ smokvy svae.

14. І неба схавалася, зьвіўшыся як сувой; і кожная гара і выспа рушылі зь месцаў сваіх;

Ì neba shavalasâ, z′vìǔšysâ âk suvoj; ì kožnaâ gara ì vyspa rušylì z′ mescaǔ svaìh;

15. і цары зямныя і вяльможы, і багатыя і тысячнікі і моцныя, і кожны раб і кожны вольнік схаваліся ў пячоры і ў цясьніны гор,

ì cary zâmnyâ ì vâl′možy, ì bagatyâ ì tysâčnìkì ì mocnyâ, ì kožny rab ì kožny vol′nìk shavalìsâ ǔ pâčory ì ǔ câs′nìny gor,

16. і кажуць гарам і камяням: упадзеце на нас і схавайце нас ад аблічча Таго, Хто сядзіць на троне, і ад гневу Гасподняга;

ì kažuc′ garam ì kamânâm: upadzece na nas ì shavajce nas ad ablìčča Tago, Hto sâdzìc′ na trone, ì ad gnevu Gaspodnâga;

17. бо прыйшоў вялікі дзень гневу Ягонага, і хто можа выстаяць?

bo pryjšoǔ vâlìkì dzen′ gnevu Âgonaga, ì hto moža vystaâc′?

7 Кіраўнік

1. І пасьля гэтага бачыў я чатырох анёлаў, якія стаялі на чатырох кутах зямлі і трымалі чатыры вятры зямлі, каб ня веяў вецер ні на зямлю, ні на мора, ні на якое дрэва.

Ì pas′lâ gètaga bačyǔ â čatyroh anëlaǔ, âkìâ staâlì na čatyroh kutah zâmlì ì trymalì čatyry vâtry zâmlì, kab nâ veâǔ vecer nì na zâmlû, nì na mora, nì na âkoe drèva.

2. І бачыў я іншага анёла, што ўзыходзіў з усходу сонца і меў пячатку Бога жывога. І ўсклікнуў ён гучным голасам да чатырох анёлаў, якім дадзена шкодзіць зямлі і мору, кажучы:

Ì bačyǔ â ìnšaga anëla, što ǔzyhodzìǔ z ushodu sonca ì meǔ pâčatku Boga žyvoga. Ì ǔsklìknuǔ ën gučnym golasam da čatyroh anëlaǔ, âkìm dadzena škodzìc′ zâmlì ì moru, kažučy:

3. не рабеце шкоды ні зямлі, ні мору, ні дрэвам, пакуль не накладзём пячаткі на ілбы рабам Бога нашага.

ne rabece škody nì zâmlì, nì moru, nì drèvam, pakul′ ne nakladzëm pâčatkì na ìlby rabam Boga našaga.

4. І я чуў лік запячатаных: запячатаных было сто сорак чатыры тысячы з усіх каленаў сыноў Ізраілевых.

Ì â čuǔ lìk zapâčatanyh: zapâčatanyh bylo sto sorak čatyry tysâčy z usìh kalenaǔ synoǔ Ìzraìlevyh.

5. З калена Юды запячатана дванаццаць тысяч; з калена Рувімавага запячатана дванаццаць тысяч; з калена Гадавага запячатана дванаццаць тысяч;

Z kalena Ûdy zapâčatana dvanaccac′ tysâč; z kalena Ruvìmavaga zapâčatana dvanaccac′ tysâč; z kalena Gadavaga zapâčatana dvanaccac′ tysâč;

6. з калена Асіравага запячатана дванаццаць тысяч; з калена Нефалімавага запячатана дванаццаць тысяч; з калена Манасіінага запячатана дванаццаць тысяч;

z kalena Asìravaga zapâčatana dvanaccac′ tysâč; z kalena Nefalìmavaga zapâčatana dvanaccac′ tysâč; z kalena Manasììnaga zapâčatana dvanaccac′ tysâč;

7. з калена Сымонавага запячатана дванаццаць тысяч; з калена Левія запячатана дванаццаць тысяч; з калена Ісахаравага запячатана дванаццаць тысяч;

z kalena Symonavaga zapâčatana dvanaccac′ tysâč; z kalena Levìâ zapâčatana dvanaccac′ tysâč; z kalena Ìsaharavaga zapâčatana dvanaccac′ tysâč;

8. з калена Завулонавага запячатана дванаццаць тысяч; з калена Язэпавага запячатана дванаццаць тысяч; з калена Веньямінавага запячатана дванаццаць тысяч.

z kalena Zavulonavaga zapâčatana dvanaccac′ tysâč; z kalena Âzèpavaga zapâčatana dvanaccac′ tysâč; z kalena Ven′âmìnavaga zapâčatana dvanaccac′ tysâč.

9. Пасьля гэтага зірнуў я, і вось, вялікае мноства людзей, якога ніхто ня мог палічыць, з усіх плямёнаў і каленаў, і народаў і родаў стаяла перад тронам і перад Ягнём у белым адзеньні і з пальмавымі галінкамі ў руках сваіх.

Pas′lâ gètaga zìrnuǔ â, ì vos′, vâlìkae mnostva lûdzej, âkoga nìhto nâ mog palìčyc′, z usìh plâmënaǔ ì kalenaǔ, ì narodaǔ ì rodaǔ staâla perad tronam ì perad Âgnëm u belym adzen′nì ì z pal′mavymì galìnkamì ǔ rukah svaìh.

10. І ўсклікалі гучным голасам, кажучы: збавеньне Богу нашаму, Які сядзіць на троне, і Ягняці!

Ì ǔsklìkalì gučnym golasam, kažučy: zbaven′ne Bogu našamu, Âkì sâdzìc′ na trone, ì Âgnâcì!

11. І ўсе анёлы стаялі вакол трона і старцаў і чатырох жывых істотаў, і ўпалі ніцма перад тронам, і пакланіліся Богу,

Ì ǔse anëly staâlì vakol trona ì starcaǔ ì čatyroh žyvyh ìstotaǔ, ì ǔpalì nìcma perad tronam, ì paklanìlìsâ Bogu,

12. кажучы: амін! дабраславеньне і слава, і мудрасьць і падзяка, і гонар і сіла і моц Богу нашаму на векі вечныя! Амін.

kažučy: amìn! dabraslaven′ne ì slava, ì mudras′c′ ì padzâka, ì gonar ì sìla ì moc Bogu našamu na vekì večnyâ! Amìn.

13. І, пачаўшы прамову, адзін старац спытаўся ў мяне: гэтыя апранутыя ў белую адзежу, хто, і адкуль прыйшлі?

Ì, pačaǔšy pramovu, adzìn starac spytaǔsâ ǔ mâne: gètyâ apranutyâ ǔ beluû adzežu, hto, ì adkul′ pryjšlì?

14. Я сказаў яму: ты ведаеш, уладару. І ён сказаў мне: гэта тыя, якія прыйшлі ад вялікае скрухі; яны абмылі вопратку сваю і адбялілі вопратку сваю Крывёю Ягняці.

Â skazaǔ âmu: ty vedaeš, uladaru. Ì ën skazaǔ mne: gèta tyâ, âkìâ pryjšlì ad vâlìkae skruhì; âny abmylì vopratku svaû ì adbâlìlì vopratku svaû Kryvëû Âgnâcì.

15. За гэта яны цяпер перад тронам Бога і служаць Яму дзень і ноч у храме Ягоным, і Той, Хто сядзіць на троне, будзе жыць у іх.

Za gèta âny câper perad tronam Boga ì služac′ Âmu dzen′ ì noč u hrame Âgonym, ì Toj, Hto sâdzìc′ na trone, budze žyc′ u ìh.

16. Яны ня будуць ужо ні голаду ні смагі цярпець, і ня будзе паліць іх сонца, і ніякая сьпёка;

Âny nâ buduc′ užo nì goladu nì smagì cârpec′, ì nâ budze palìc′ ìh sonca, ì nìâkaâ s′pëka;

17. бо Ягня, Якое пасярод трона, будзе пасьвіць іх і вадзіць іх на жывыя крыніцы водаў, і вытра Бог кожную сьлязіну з вачэй іхніх!

bo Âgnâ, Âkoe pasârod trona, budze pas′vìc′ ìh ì vadzìc′ ìh na žyvyâ krynìcy vodaǔ, ì vytra Bog kožnuû s′lâzìnu z vačèj ìhnìh!

8 Кіраўнік

1. І калі Ён зьняў сёмую пячатку, моўча паўстала на небе як бы на паўгадзіны.

Ì kalì Ën z′nâǔ sëmuû pâčatku, moǔča paǔstala na nebe âk by na paǔgadzìny.

2. І ўгледзеў я сем анёлаў, якія стаялі перад Богам; і дадзена ім сем трубаў.

Ì ǔgledzeǔ â sem anëlaǔ, âkìâ staâlì perad Bogam; ì dadzena ìm sem trubaǔ.

3. І прыйшоў іншы анёл і стаў перад ахвярнікам, трымаючы залатое кадзіла; і дадзена было яму багата фіміяму, каб ён з малітвамі ўсіх сьвятых усклаў яго на залаты ахвярнік перад тронам.

Ì pryjšoǔ ìnšy anël ì staǔ perad ahvârnìkam, trymaûčy zalatoe kadzìla; ì dadzena bylo âmu bagata fìmìâmu, kab ën z malìtvamì ǔsìh s′vâtyh usklaǔ âgo na zalaty ahvârnìk perad tronam.

4. І ўзьнёсься дым фіміяму з малітвамі сьвятых ад рукі анёла перад Богам.

Ì ǔz′nës′sâ dym fìmìâmu z malìtvamì s′vâtyh ad rukì anëla perad Bogam.

5. І ўзяў анёл кадзіла, і напоўніў яго жарам з ахвярніка, і кінуў на зямлю: і ўчыніліся галасы і грам§, і маланкі і землятрусы.

Ì ǔzâǔ anël kadzìla, ì napoǔnìǔ âgo žaram z ahvârnìka, ì kìnuǔ na zâmlû: ì ǔčynìlìsâ galasy ì gram§, ì malankì ì zemlâtrusy.

6. І сем анёлаў, што мелі сем трубаў, падрыхтаваліся трубіць.

Ì sem anëlaǔ, što melì sem trubaǔ, padryhtavalìsâ trubìc′.

7. Першы анёл затрубіў, і зрабіўся град і вагонь, зьмяшаныя з крывёю, і апалі на зямлю; і траціна ўсіх дрэваў згарэла, і ўся трава зялёная выгарала.

Peršy anël zatrubìǔ, ì zrabìǔsâ grad ì vagon′, z′mâšanyâ z kryvëû, ì apalì na zâmlû; ì tracìna ǔsìh drèvaǔ zgarèla, ì ǔsâ trava zâlënaâ vygarala.

8. Другі анёл затрубіў, і як бы вялікая гара, вагнём распаленая, абвалілася ў мора; і траціна мора зрабілася крывёю,

Drugì anël zatrubìǔ, ì âk by vâlìkaâ gara, vagnëm raspalenaâ, abvalìlasâ ǔ mora; ì tracìna mora zrabìlasâ kryvëû,

9. і вымерла траціна жывога стварэньня ў моры, і траціна караблёў загінула.

ì vymerla tracìna žyvoga stvarèn′nâ ǔ mory, ì tracìna karablëǔ zagìnula.

10. Трэйці анёл затрубіў, і ўпала зь неба вялікая зорка, палаючы, нібы сьветач, і ўпала на траціну рэк і крыніцы водаў.

Trèjcì anël zatrubìǔ, ì ǔpala z′ neba vâlìkaâ zorka, palaûčy, nìby s′vetač, ì ǔpala na tracìnu rèk ì krynìcy vodaǔ.

11. Імя гэтай зорцы палын; і траціна ўсіх водаў зрабілася палыном, і многія людзі памерлі ад водаў, бо яны прагорклі.

Ìmâ gètaj zorcy palyn; ì tracìna ǔsìh vodaǔ zrabìlasâ palynom, ì mnogìâ lûdzì pamerlì ad vodaǔ, bo âny pragorklì.

12. Чацьвёрты анёл затрубіў, і ўдар спасьціг траціну сонца і траціну месяца і траціну зорак, так што зацьмілася траціна іх, і траціна дня не сьвяціла больш - так, як і ночы.

Čac′vërty anël zatrubìǔ, ì ǔdar spas′cìg tracìnu sonca ì tracìnu mesâca ì tracìnu zorak, tak što zac′mìlasâ tracìna ìh, ì tracìna dnâ ne s′vâcìla bol′š - tak, âk ì nočy.

13. І бачыў я і чуў аднаго анёла, які ляцеў пасярод неба і прамаўляў гучным голасам: гора, гора, гора жывым на зямлі ад астатніх трубных галасоў трох анёлаў, якія будуць трубіць!

Ì bačyǔ â ì čuǔ adnago anëla, âkì lâceǔ pasârod neba ì pramaǔlâǔ gučnym golasam: gora, gora, gora žyvym na zâmlì ad astatnìh trubnyh galasoǔ troh anëlaǔ, âkìâ buduc′ trubìc′!

9 Кіраўнік

1. Пяты анёл затрубіў, і ўгледзеў я зорку, што ўпала зь неба на зямлю, і дадзены ёй ключ да калодзежа бездані:

Pâty anël zatrubìǔ, ì ǔgledzeǔ â zorku, što ǔpala z′ neba na zâmlû, ì dadzeny ëj klûč da kalodzeža bezdanì:

2. яна адамкнула калодзеж бездані, і выйшаў дым з калодзежа, як дым зь вялікае печы; і зацьмілася сонца і паветра ад дыму з калодзежа.

âna adamknula kalodzež bezdanì, ì vyjšaǔ dym z kalodzeža, âk dym z′ vâlìkae pečy; ì zac′mìlasâ sonca ì pavetra ad dymu z kalodzeža.

3. І з дыму выйшла саранча на зямлю, і дадзена ёй была ўлада, якую маюць зямныя скарпіёны.

Ì z dymu vyjšla saranča na zâmlû, ì dadzena ëj byla ǔlada, âkuû maûc′ zâmnyâ skarpìëny.

4. І сказана было ёй, каб ня чыніла шкоды траве зямной, і ніякай зеляніне і ніякаму дрэву, а толькі адным людзям, якія ня маюць Божай пячаткі на лобе сваім.

Ì skazana bylo ëj, kab nâ čynìla škody trave zâmnoj, ì nìâkaj zelânìne ì nìâkamu drèvu, a tol′kì adnym lûdzâm, âkìâ nâ maûc′ Božaj pâčatkì na lobe svaìm.

5. І дадзена ёй не забіваць іх, а толькі мучыць пяць месяцаў; і пакута ад яе падобная да пакуты ад скарпіёна, калі ўджаліць чалавека.

Ì dadzena ëj ne zabìvac′ ìh, a tol′kì mučyc′ pâc′ mesâcaǔ; ì pakuta ad âe padobnaâ da pakuty ad skarpìëna, kalì ǔdžalìc′ čalaveka.

6. У тыя дні людзі будуць шукаць сьмерці, ды ня знойдуць яе; захочуць памерці, ды сьмерць уцячэ ад іх.

U tyâ dnì lûdzì buduc′ šukac′ s′mercì, dy nâ znojduc′ âe; zahočuc′ pamercì, dy s′merc′ ucâčè ad ìh.

7. З выгляду саранча была падобная да коней, зрыхтаваных на вайну; і на галовах у яе як бы вянкі, падобныя на залатыя, а твары ў яе - як твары чалавечыя;

Z vyglâdu saranča byla padobnaâ da konej, zryhtavanyh na vajnu; ì na galovah u âe âk by vânkì, padobnyâ na zalatyâ, a tvary ǔ âe - âk tvary čalavečyâ;

8. і валасы ў яе - як валасы ў жанчыны, а зубы ў яе былі, як у львоў;

ì valasy ǔ âe - âk valasy ǔ žančyny, a zuby ǔ âe bylì, âk u l′voǔ;

9. на ёй былі панцыры, як бы панцыры жалезныя, а шум ад крылаў яе - як грукат ад калясьніц, калі безьліч коней бяжыць на вайну;

na ëj bylì pancyry, âk by pancyry žaleznyâ, a šum ad krylaǔ âe - âk grukat ad kalâs′nìc, kalì bez′lìč konej bâžyc′ na vajnu;

10. у яе былі хвасты, як у скарпіёнаў, і ў хвастах у яе былі джалы; а ўлада ў яе была - шкодзіць людзям пяць месяцаў.

u âe bylì hvasty, âk u skarpìënaǔ, ì ǔ hvastah u âe bylì džaly; a ǔlada ǔ âe byla - škodzìc′ lûdzâm pâc′ mesâcaǔ.

11. Царом над сабою мела яна анёла бездані; імя яму па-Габрэйску "Аваддон", а па-Грэцку "Апальліён".

Carom nad saboû mela âna anëla bezdanì; ìmâ âmu pa-Gabrèjsku "Avaddon", a pa-Grècku "Apal′lìën".

12. Адно гора прайшло; вось, ідуць за ім яшчэ два горы.

Adno gora prajšlo; vos′, ìduc′ za ìm âščè dva gory.

13. Шосты анёл затрубіў, і я пачуў адзін голас ад чатырох рагоў залатога ахвярніка, што стаяў прад Богам,

Šosty anël zatrubìǔ, ì â pačuǔ adzìn golas ad čatyroh ragoǔ zalatoga ahvârnìka, što staâǔ prad Bogam,

14. які (голас) казаў шостаму анёлу, што меў трубу: вызвалі чатырох анёлаў, зьвязаных каля вялікай ракі Эўфрат.

âkì (golas) kazaǔ šostamu anëlu, što meǔ trubu: vyzvalì čatyroh anëlaǔ, z′vâzanyh kalâ vâlìkaj rakì Èǔfrat.

15. І вызвалены былі чатыры анёлы, падрыхтаваныя на дзень, і гадзіну, і месяц і год, каб умярцьвіць траціну людзей.

Ì vyzvaleny bylì čatyry anëly, padryhtavanyâ na dzen′, ì gadzìnu, ì mesâc ì god, kab umârc′vìc′ tracìnu lûdzej.

16. Лічба коннага войска была дзьве цьмы разоў па цьме; і я чуў лічбу яго.

Lìčba konnaga vojska byla dz′ve c′my razoǔ pa c′me; ì â čuǔ lìčbu âgo.

17. Так бачыў я ў зьявішчы коней і на іх верхаўцоў, якія мелі на сабе панцыры вогненныя, гіяцынтавыя і серныя; галовы ў коней - як у ільвоў, і з храпы ў іх выходзіў вагонь, дым і серка.

Tak bačyǔ â ǔ z′âvìščy konej ì na ìh verhaǔcoǔ, âkìâ melì na sabe pancyry vognennyâ, gìâcyntavyâ ì sernyâ; galovy ǔ konej - âk u ìl′voǔ, ì z hrapy ǔ ìh vyhodzìǔ vagon′, dym ì serka.

18. Ад гэтых трох пошасьцяў, ад вагню, дыму і серкі, што выходзілі з храпы іхняе, памерла траціна людзей;

Ad gètyh troh pošas′câǔ, ad vagnû, dymu ì serkì, što vyhodzìlì z hrapy ìhnâe, pamerla tracìna lûdzej;

19. бо сіла коней была ў храпе ў іх і ў хвастах у іх; а хвасты ў іх былі падобныя да зьмеяў і мелі галовы, і імі яны чынілі шкоду.

bo sìla konej byla ǔ hrape ǔ ìh ì ǔ hvastah u ìh; a hvasty ǔ ìh bylì padobnyâ da z′meâǔ ì melì galovy, ì ìmì âny čynìlì škodu.

20. А рэшта людзей, якія не памерлі ад гэтых пошасьцяў, не раскаяліся ў дзеях рук сваіх, так каб не пакланяцца дэманам і залатым, срэбраным, медным, каменным і драўняным ідалам, якія ня могуць ні бачыць, ні чуць, ні хадзіць;

A rèšta lûdzej, âkìâ ne pamerlì ad gètyh pošas′câǔ, ne raskaâlìsâ ǔ dzeâh ruk svaìh, tak kab ne paklanâcca dèmanam ì zalatym, srèbranym, mednym, kamennym ì draǔnânym ìdalam, âkìâ nâ moguc′ nì bačyc′, nì čuc′, nì hadzìc′;

21. і не пакаяліся яны ў забойствах сваіх, ні ў чарадзействах сваіх, ні ў распусьце сваёй, ні ў крадзяжах сваіх.

ì ne pakaâlìsâ âny ǔ zabojstvah svaìh, nì ǔ čaradzejstvah svaìh, nì ǔ raspus′ce svaëj, nì ǔ kradzâžah svaìh.

10 Кіраўнік

1. І ўгледзеў я другога анёла моцнага, які сыходзіў зь неба, апрануты ў хмару; над галавою ў яго была вясёлка, і аблічча ў яго як сонца, і ногі ў яго як стаўбуры агнявыя,

Ì ǔgledzeǔ â drugoga anëla mocnaga, âkì syhodzìǔ z′ neba, apranuty ǔ hmaru; nad galavoû ǔ âgo byla vâsëlka, ì ablìčča ǔ âgo âk sonca, ì nogì ǔ âgo âk staǔbury agnâvyâ,

2. у руцэ ў яго была кніжка разгорнутая. І паставіў ён правую нагу сваю на мора, а левую на зямлю,

u rucè ǔ âgo byla knìžka razgornutaâ. Ì pastavìǔ ën pravuû nagu svaû na mora, a levuû na zâmlû,

3. і ўсклікнуў зычным голасам, як рыкае леў; і калі ён усклікнуў, тады сем грамоў прамовілі галасамі сваімі.

ì ǔsklìknuǔ zyčnym golasam, âk rykae leǔ; ì kalì ën usklìknuǔ, tady sem gramoǔ pramovìlì galasamì svaìmì.

4. І калі сем грамоў прамовілі галасамі сваімі, я хацеў быў пісаць; але пачуў голас зь неба, які мне казаў: утоі, што сказалі сем грамоў, і ня пішы гэтага.

Ì kalì sem gramoǔ pramovìlì galasamì svaìmì, â haceǔ byǔ pìsac′; ale pačuǔ golas z′ neba, âkì mne kazaǔ: utoì, što skazalì sem gramoǔ, ì nâ pìšy gètaga.

5. І анёл, якога я бачыў, як стаяў ён на моры і на зямлі, падняў руку сваю да неба

Ì anël, âkoga â bačyǔ, âk staâǔ ën na mory ì na zâmlì, padnâǔ ruku svaû da neba

6. і прысягаў Тым, Які жыве ва векі вечныя, Які стварыў неба і ўсё, што на ім, зямлю і ўсё, што на ёй, і мора і ўсё, што ў ім, - што часу ўжо ня будзе;

ì prysâgaǔ Tym, Âkì žyve va vekì večnyâ, Âkì stvaryǔ neba ì ǔsë, što na ìm, zâmlû ì ǔsë, što na ëj, ì mora ì ǔsë, što ǔ ìm, - što času ǔžo nâ budze;

7. але ў тыя дні, калі ўзьнясе голас сёмы анёл, калі ён затрубіць, спраўдзіцца тайна Божая, як Ён абвясьціў рабам Сваім прарокам.

ale ǔ tyâ dnì, kalì ǔz′nâse golas sëmy anël, kalì ën zatrubìc′, spraǔdzìcca tajna Božaâ, âk Ën abvâs′cìǔ rabam Svaìm prarokam.

8. І голас, які я чуў зь неба, зноў пачаў гаварыць са мною і сказаў: ідзі, вазьмі разгорнутую кніжку з рукі ў анёла, які стаіць на моры і на зямлі.

Ì golas, âkì â čuǔ z′ neba, znoǔ pačaǔ gavaryc′ sa mnoû ì skazaǔ: ìdzì, vaz′mì razgornutuû knìžku z rukì ǔ anëla, âkì staìc′ na mory ì na zâmlì.

9. І я пайшоў да анёла і сказаў яму: дай мне кніжку. Ён сказаў мне: вазьмі і зьеж яе; яна будзе горкая ў чэраве тваім, але ў вуснах тваіх будзе салодкая, як мёд.

Ì â pajšoǔ da anëla ì skazaǔ âmu: daj mne knìžku. Ën skazaǔ mne: vaz′mì ì z′ež âe; âna budze gorkaâ ǔ čèrave tvaìm, ale ǔ vusnah tvaìh budze salodkaâ, âk mëd.

10. І ўзяў я кніжку з рукі анёла і зьеў яе; і яна ў вуснах маіх была салодкая, як мёд; а калі зьеў яе, дык горка зрабілася ў чэраве маім.

Ì ǔzâǔ â knìžku z rukì anëla ì z′eǔ âe; ì âna ǔ vusnah maìh byla salodkaâ, âk mëd; a kalì z′eǔ âe, dyk gorka zrabìlasâ ǔ čèrave maìm.

11. І сказаў ён мне: табе трэба зноў прарочыць пра народы і плямёны і роды і цароў многіх.

Ì skazaǔ ën mne: tabe trèba znoǔ praročyc′ pra narody ì plâmëny ì rody ì caroǔ mnogìh.

11 Кіраўнік

1. І дадзена мне трысьціна, падобная да жазла, і сказана: устань, абмерай храм Божы і ахвярнік, і тых, што пакланяюцца ў ім;

Ì dadzena mne trys′cìna, padobnaâ da žazla, ì skazana: ustan′, abmeraj hram Božy ì ahvârnìk, ì tyh, što paklanâûcca ǔ ìm;

2. а зьнешні двор храма выключы і не абмярай яго, бо ён дадзены язычнікам: яны будуць таптаць сьвяты горад сорак два месяцы.

a z′nešnì dvor hrama vyklûčy ì ne abmâraj âgo, bo ën dadzeny âzyčnìkam: âny buduc′ taptac′ s′vâty gorad sorak dva mesâcy.

3. І дам двум сьведкам Маім, і яны будуць прарочыць тысячу дзьвесьце шасьцьдзясят дзён, апранутыя ў вярэту.

Ì dam dvum s′vedkam Maìm, ì âny buduc′ praročyc′ tysâču dz′ves′ce šas′c′dzâsât dzën, apranutyâ ǔ vârètu.

4. Гэта - дзьве масьліны і два сьветачы, што стаяць прад Богам зямлі.

Gèta - dz′ve mas′lìny ì dva s′vetačy, što staâc′ prad Bogam zâmlì.

5. І калі хто захоча іх скрыўдзіць, дык вагонь выйдзе з вуснаў іхніх і зжарэ ворагаў іхніх; калі хто захоча іх скрыўдзіць, той мусіць быць забіты.

Ì kalì hto zahoča ìh skryǔdzìc′, dyk vagon′ vyjdze z vusnaǔ ìhnìh ì zžarè voragaǔ ìhnìh; kalì hto zahoča ìh skryǔdzìc′, toj musìc′ byc′ zabìty.

6. Яны маюць уладу зачыніць неба, каб ня падаў дождж на зямлю ў дні прарочаньня іхняга, і маюць уладу над водамі - ператварыць іх у кроў і пабіваць зямлю рознымі пошасьцямі, калі толькі захочуць.

Âny maûc′ uladu začynìc′ neba, kab nâ padaǔ doždž na zâmlû ǔ dnì praročan′nâ ìhnâga, ì maûc′ uladu nad vodamì - peratvaryc′ ìh u kroǔ ì pabìvac′ zâmlû roznymì pošas′câmì, kalì tol′kì zahočuc′.

7. І калі закончаць яны сьведчаньне сваё, зьвер, які выходзіць зь бездані, павядзе бітву зь імі, і пераможа іх, і заб'е іх,

Ì kalì zakončac′ âny s′vedčan′ne svaë, z′ver, âkì vyhodzìc′ z′ bezdanì, pavâdze bìtvu z′ ìmì, ì peramoža ìh, ì zab'e ìh,

8. і трупы іхнія пакіне на вуліцы вялікага горада, які духоўна называецца Садома і Егіпет, дзе і Гасподзь наш укрыжаваны.

ì trupy ìhnìâ pakìne na vulìcy vâlìkaga gorada, âkì duhoǔna nazyvaecca Sadoma ì Egìpet, dze ì Gaspodz′ naš ukryžavany.

9. І многія з народаў і каленаў, і родаў і плямёнаў будуць глядзець на трупы іхнія тры дні з палавінаю і не дазволяць пакласьці трупы іхнія ў магілы.

Ì mnogìâ z narodaǔ ì kalenaǔ, ì rodaǔ ì plâmënaǔ buduc′ glâdzec′ na trupy ìhnìâ try dnì z palavìnaû ì ne dazvolâc′ paklas′cì trupy ìhnìâ ǔ magìly.

10. І насельнікі зямныя будуць радавацца з гэтага і весяліцца, і пашлюць дарункі адно аднаму, бо два прарокі гэтыя мучылі насельнікаў зямлі.

Ì nasel′nìkì zâmnyâ buduc′ radavacca z gètaga ì vesâlìcca, ì pašlûc′ darunkì adno adnamu, bo dva prarokì gètyâ mučylì nasel′nìkaǔ zâmlì.

11. Але праз тры дні з палавінаю ўвайшоў у іх дух жыцьця ад Бога, і яны абодва ўсталі на ногі свае; і вялікі страх агарнуў тых, што глядзелі на іх.

Ale praz try dnì z palavìnaû ǔvajšoǔ u ìh duh žyc′câ ad Boga, ì âny abodva ǔstalì na nogì svae; ì vâlìkì strah agarnuǔ tyh, što glâdzelì na ìh.

12. І пачулі яны зь неба гучны голас, які казаў ім: узыдзеце сюды. І яны ўзышлі на неба на хмары, і глядзелі на іх ворагі іхнія.

Ì pačulì âny z′ neba gučny golas, âkì kazaǔ ìm: uzydzece sûdy. Ì âny ǔzyšlì na neba na hmary, ì glâdzelì na ìh voragì ìhnìâ.

13. І ў тую самую хвіліну стаўся вялікі землятрус, і дзясятая частка горада зруйнавалася, і загінула пры землятрусе сем тысяч імёнаў чалавечых; а астатнія былі апанаваныя жудасьцю і ўзьнесьлі славу Богу Нябеснаму.

Ì ǔ tuû samuû hvìlìnu staǔsâ vâlìkì zemlâtrus, ì dzâsâtaâ častka gorada zrujnavalasâ, ì zagìnula pry zemlâtruse sem tysâč ìmënaǔ čalavečyh; a astatnìâ bylì apanavanyâ žudas′cû ì ǔz′nes′lì slavu Bogu Nâbesnamu.

14. Другое гора прайшло; вось, ідзе неўзабаве трэйцяе гора.

Drugoe gora prajšlo; vos′, ìdze neǔzabave trèjcâe gora.

15. І сёмы анёл затрубіў, і залуналі на небе гучныя галасы, якія казалі: царства сьвету зрабілася Царствам Госпада нашага і будзе валадарыць ва векі вечныя.

Ì sëmy anël zatrubìǔ, ì zalunalì na nebe gučnyâ galasy, âkìâ kazalì: carstva s′vetu zrabìlasâ Carstvam Gospada našaga ì budze valadaryc′ va vekì večnyâ.

16. І дваццаць чатыры старцы, што сядзелі перад Госпадам на тронах сваіх, упалі ніцма і пакланіліся Богу,

Ì dvaccac′ čatyry starcy, što sâdzelì perad Gospadam na tronah svaìh, upalì nìcma ì paklanìlìsâ Bogu,

17. кажучы: дзякуем Табе, Госпадзе Божа Ўсеўладны, Які ёсьць і быў і прыйдзеш, што Ты прыняў сілу Тваю вялікую і заваладарыў.

kažučy: dzâkuem Tabe, Gospadze Boža Ǔseǔladny, Âkì ës′c′ ì byǔ ì pryjdzeš, što Ty prynâǔ sìlu Tvaû vâlìkuû ì zavaladaryǔ.

18. І раз'юшыліся язычнікі; і прыйшоў гнеў твой і час судзіць мёртвых і даць адплату рабам Тваім, прарокам і сьвятым і тым, што баяцца імя Твайго, малым і вялікім, і пагубіць тых, што губілі зямлю.

Ì raz'ûšylìsâ âzyčnìkì; ì pryjšoǔ gneǔ tvoj ì čas sudzìc′ mërtvyh ì dac′ adplatu rabam Tvaìm, prarokam ì s′vâtym ì tym, što baâcca ìmâ Tvajgo, malym ì vâlìkìm, ì pagubìc′ tyh, što gubìlì zâmlû.

19. І расчыніўся храм Божы на небе, і зьявіўся каўчэг запавету Ягонага ў храме Ягоным; і ўчыніліся маланкі і галасы, і грымоты і землятрусы і вялікі град.

Ì rasčynìǔsâ hram Božy na nebe, ì z′âvìǔsâ kaǔčèg zapavetu Âgonaga ǔ hrame Âgonym; ì ǔčynìlìsâ malankì ì galasy, ì grymoty ì zemlâtrusy ì vâlìkì grad.

12 Кіраўнік

1. І зьявілася на небе вялікая азнака - жанчына, адзетая ў сонца; пад нагамі ў яе месяц, і на галаве ў яе вянок з дванаццаці зорак.

Ì z′âvìlasâ na nebe vâlìkaâ aznaka - žančyna, adzetaâ ǔ sonca; pad nagamì ǔ âe mesâc, ì na galave ǔ âe vânok z dvanaccacì zorak.

2. Яна мела ва ўлоньні і крычала ад болю і родавых пакутаў.

Âna mela va ǔlon′nì ì kryčala ad bolû ì rodavyh pakutaǔ.

3. І другая азнака зьявілася на небе: вось, вялікі чырвоны цмок зь сямю галовамі і дзесяцьцю рагамі, і на галовах у яго сем дыядэм;

Ì drugaâ aznaka z′âvìlasâ na nebe: vos′, vâlìkì čyrvony cmok z′ sâmû galovamì ì dzesâc′cû ragamì, ì na galovah u âgo sem dyâdèm;

4. хвост ягоны звалок зь неба траціну зорак і кінуў іх на зямлю. Цмок гэты стаў перад жанчынаю, якая мелася радзіць, каб, калі яна народзіць, зжэрці яе дзіця.

hvost âgony zvalok z′ neba tracìnu zorak ì kìnuǔ ìh na zâmlû. Cmok gèty staǔ perad žančynaû, âkaâ melasâ radzìc′, kab, kalì âna narodzìc′, zžèrcì âe dzìcâ.

5. І нарадзіла яна дзіця мужчынскага полу, якому належыць пасьвіць усе народы жазлом жалезным; і ўзята было дзіця да Бога і да трона Ягонага.

Ì naradzìla âna dzìcâ mužčynskaga polu, âkomu naležyc′ pas′vìc′ use narody žazlom žaleznym; ì ǔzâta bylo dzìcâ da Boga ì da trona Âgonaga.

6. А жанчына ўцякла ў пустыню, дзе прыгатавана было ёй месца ад Бога, каб кармілі яе там тысячу дзьвесьце шасьцьдзясят дзён.

A žančyna ǔcâkla ǔ pustynû, dze prygatavana bylo ëj mesca ad Boga, kab karmìlì âe tam tysâču dz′ves′ce šas′c′dzâsât dzën.

7. І адбылася на небе вайна: Міхаіл і анёлы ягоныя ваявалі супроць цмока, і цмок і анёлы ягоныя ваявалі супроць іх,

Ì adbylasâ na nebe vajna: Mìhaìl ì anëly âgonyâ vaâvalì suproc′ cmoka, ì cmok ì anëly âgonyâ vaâvalì suproc′ ìh,

8. але ня ўстоялі, і не знайшлося ўжо ім месца на небе.

ale nâ ǔstoâlì, ì ne znajšlosâ ǔžo ìm mesca na nebe.

9. І скінуты быў вялікі цмок, старавечны зьмей, называны д'яблам і сатаною, змусьціцель усяго сьвету, скінуты на зямлю, і анёлы ягоныя скінуты зь ім.

Ì skìnuty byǔ vâlìkì cmok, staravečny z′mej, nazyvany d'âblam ì satanoû, zmus′cìcel′ usâgo s′vetu, skìnuty na zâmlû, ì anëly âgonyâ skìnuty z′ ìm.

10. І пачуў я гучны голас, які гаварыў на небе: цяпер настала збавеньне і сіла і царства Бога нашага і ўлада Хрыста Ягонага, бо скінуты паклёпнік братоў нашых, які паклёпнічаў на іх перад Богам нашым дзень і ноч;

Ì pačuǔ â gučny golas, âkì gavaryǔ na nebe: câper nastala zbaven′ne ì sìla ì carstva Boga našaga ì ǔlada Hrysta Âgonaga, bo skìnuty paklëpnìk bratoǔ našyh, âkì paklëpnìčaǔ na ìh perad Bogam našym dzen′ ì noč;

11. яны перамаглі яго крывёю Ягняці і словам сьведчаньня свайго і не палюбілі душаў сваіх нават да сьмерці.

âny peramaglì âgo kryvëû Âgnâcì ì slovam s′vedčan′nâ svajgo ì ne palûbìlì dušaǔ svaìh navat da s′mercì.

12. Дык вось, весялецеся, нябёсы і насельнікі іх! Гора тым, што жывуць на зямлі і ў моры, бо да вас сышоў д'ябал у вялікай лютасьці, ведаючы, што ня многа яму застаецца часу!

Dyk vos′, vesâlecesâ, nâbësy ì nasel′nìkì ìh! Gora tym, što žyvuc′ na zâmlì ì ǔ mory, bo da vas syšoǔ d'âbal u vâlìkaj lûtas′cì, vedaûčy, što nâ mnoga âmu zastaecca času!

13. А калі цмок убачыў, што скінуты на зямлю, пачаў прасьледаваць жанчыну, якая нарадзіла дзіця мужчынскага полу.

A kalì cmok ubačyǔ, što skìnuty na zâmlû, pačaǔ pras′ledavac′ žančynu, âkaâ naradzìla dzìcâ mužčynskaga polu.

14. І дадзены былі жанчыне два крылы вялікага арла, каб яна ляцела ў пустыню ў месца сваё ад аблічча зьмея і там кармілася час, часы і паўчасу.

Ì dadzeny bylì žančyne dva kryly vâlìkaga arla, kab âna lâcela ǔ pustynû ǔ mesca svaë ad ablìčča z′meâ ì tam karmìlasâ čas, časy ì paǔčasu.

15. І пусьціў зьмей з пашчы сваёй усьлед жанчыне ваду як раку, каб паглынуць яе ракою.

Ì pus′cìǔ z′mej z paščy svaëj us′led žančyne vadu âk raku, kab paglynuc′ âe rakoû.

16. Але зямля памагла жанчыне, і адкрыла зямля вусны свае і паглынула раку, якую пусьціў цмок з пашчы сваёй.

Ale zâmlâ pamagla žančyne, ì adkryla zâmlâ vusny svae ì paglynula raku, âkuû pus′cìǔ cmok z paščy svaëj.

17. І раз'яюшыўся цмок на жанчыну і пайшоў, каб уступіць у бойку з астатнімі ад насеньня яе, якія захоўваюць запаведзі Божыя і маюць сьведчаньне Ісуса Хрыста.

Ì raz'âûšyǔsâ cmok na žančynu ì pajšoǔ, kab ustupìc′ u bojku z astatnìmì ad nasen′nâ âe, âkìâ zahoǔvaûc′ zapavedzì Božyâ ì maûc′ s′vedčan′ne Ìsusa Hrysta.

13 Кіраўнік

1. І стаў я на пяску марскім і ўбачыў зьвера, які выходзіў з мора, зь сямю галовамі і дзесяцьцю рагамі: на рагах у яго было дзесяць дыядэмаў, а на галовах ягоных назовы богазьняважлівыя.

Ì staǔ â na pâsku marskìm ì ǔbačyǔ z′vera, âkì vyhodzìǔ z mora, z′ sâmû galovamì ì dzesâc′cû ragamì: na ragah u âgo bylo dzesâc′ dyâdèmaǔ, a na galovah âgonyh nazovy bogaz′nâvažlìvyâ.

2. Зьвер, якога я бачыў, быў падобны да барса; ногі ў яго - як у мядзьведзя, а пашча ў яго - як пашча ў ільва; і даў яму цмок сілу сваю і трон свой і вялікую ўладу.

Z′ver, âkoga â bačyǔ, byǔ padobny da barsa; nogì ǔ âgo - âk u mâdz′vedzâ, a pašča ǔ âgo - âk pašča ǔ ìl′va; ì daǔ âmu cmok sìlu svaû ì tron svoj ì vâlìkuû ǔladu.

3. І бачыў я, што адна галава ў яго як бы сьмяротна была параненая, але гэтая сьмяротная рана загоілася. І дзівавала ўся зямля, сочачы за зьверам; і пакланіліся цмоку, які даў зьверу ўладу,

Ì bačyǔ â, što adna galava ǔ âgo âk by s′mârotna byla paranenaâ, ale gètaâ s′mârotnaâ rana zagoìlasâ. Ì dzìvavala ǔsâ zâmlâ, sočačy za z′veram; ì paklanìlìsâ cmoku, âkì daǔ z′veru ǔladu,

4. і пакланіліся зьверу, кажучы: хто падобны да зьвера гэтага і хто можа зваяваць яго?

ì paklanìlìsâ z′veru, kažučy: hto padobny da z′vera gètaga ì hto moža zvaâvac′ âgo?

5. І дадзены былі яму вусны, якія маўлялі ганарыста і богазьняважліва і дадзена яму ўлада дзейнічаць сорак два месяцы.

Ì dadzeny bylì âmu vusny, âkìâ maǔlâlì ganarysta ì bogaz′nâvažlìva ì dadzena âmu ǔlada dzejnìčac′ sorak dva mesâcy.

6. І разьзявіў ён вусны свае для кляцьбы на Бога, каб клясьці імя Ягонае і жытлішча Ягонае і небажыхароў.

Ì raz′zâvìǔ ën vusny svae dlâ klâc′by na Boga, kab klâs′cì ìmâ Âgonae ì žytlìšča Âgonae ì nebažyharoǔ.

7. І дадзена яму было весьці вайну са сьвятымі і перамагчы іх; і дадзена яму была ўлада над усякім каленам і народам, і родам і племенем.

Ì dadzena âmu bylo ves′cì vajnu sa s′vâtymì ì peramagčy ìh; ì dadzena âmu byla ǔlada nad usâkìm kalenam ì narodam, ì rodam ì plemenem.

8. І паклоняцца яму ўсе, хто жыве на зямлі, чые імёны не напісаны ў кнізе жыцьця ў Ягняці, заколатага ад стварэньня сьвету.

Ì paklonâcca âmu ǔse, hto žyve na zâmlì, čye ìmëny ne napìsany ǔ knìze žyc′câ ǔ Âgnâcì, zakolataga ad stvarèn′nâ s′vetu.

9. Хто мае вуха, хай чуе:

Hto mae vuha, haj čue:

10. хто вядзе ў палон, той сам пойдзе ў палон; хто мечам забівае, той сам будзе забіты мечам. Тут цярплівасьць і вера сьвятых.

hto vâdze ǔ palon, toj sam pojdze ǔ palon; hto mečam zabìvae, toj sam budze zabìty mečam. Tut cârplìvas′c′ ì vera s′vâtyh.

11. І ўбачыў я другога зьвера, які выходзіў зь зямлі: ён меў два рагі, падобныя да Ягнячых, і гаварыў, як цмок.

Ì ǔbačyǔ â drugoga z′vera, âkì vyhodzìǔ z′ zâmlì: ën meǔ dva ragì, padobnyâ da Âgnâčyh, ì gavaryǔ, âk cmok.

12. Ён дзейнічае перад ім з усёй уладай першага зьвера і прымушае ўсю зямлю і насельнікаў яе пакланяцца першаму зьверу, у якога сьмяротная рана загоілася;

Ën dzejnìčae perad ìm z usëj uladaj peršaga z′vera ì prymušae ǔsû zâmlû ì nasel′nìkaǔ âe paklanâcca peršamu z′veru, u âkoga s′mârotnaâ rana zagoìlasâ;

13. і творыць вялікія азнакі, так што і вагонь зводзіць зь неба на зямлю перад людзьмі.

ì tvoryc′ vâlìkìâ aznakì, tak što ì vagon′ zvodzìc′ z′ neba na zâmlû perad lûdz′mì.

14. І дзівосамі, якія дадзена было яму тварыць перад зьверам, ён наводзіць змусту на насельнікаў зямлі, кажучы насельнікам зямлі, каб яны зрабілі вобраз зьвера, які мае рану ад меча і жывы.

Ì dzìvosamì, âkìâ dadzena bylo âmu tvaryc′ perad z′veram, ën navodzìc′ zmustu na nasel′nìkaǔ zâmlì, kažučy nasel′nìkam zâmlì, kab âny zrabìlì vobraz z′vera, âkì mae ranu ad meča ì žyvy.

15. І дадзена было яму ўкласьці дух у вобраз зьвера, каб вобраз зьвера і гаварыў і рабіў так, каб забіты быў кожны, хто ня будзе кланяцца вобразу зьвера.

Ì dadzena bylo âmu ǔklas′cì duh u vobraz z′vera, kab vobraz z′vera ì gavaryǔ ì rabìǔ tak, kab zabìty byǔ kožny, hto nâ budze klanâcca vobrazu z′vera.

16. І ён зробіць тое, што ўсім - малым і вялікім, багатым і ўбогім, вольнікам і рабам - пакладзена будзе кляймо на правую руку іхнюю альбо на лоб іхні,

Ì ën zrobìc′ toe, što ǔsìm - malym ì vâlìkìm, bagatym ì ǔbogìm, vol′nìkam ì rabam - pakladzena budze klâjmo na pravuû ruku ìhnûû al′bo na lob ìhnì,

17. і што нікому нельга будзе ні купляць, ні прадаваць, акрамя таго, хто мае гэтае кляймо, альбо імя зьвера, альбо лічбу імя ягонага.

ì što nìkomu nel′ga budze nì kuplâc′, nì pradavac′, akramâ tago, hto mae gètae klâjmo, al′bo ìmâ z′vera, al′bo lìčbu ìmâ âgonaga.

18. Тут мудрасьць. Хто мае розум, той хай палічыць лічбу зьвера, бо гэтая лічба чалавечая; лічба ягоная шасьцьсот шасьцьдзясят шэсьць.

Tut mudras′c′. Hto mae rozum, toj haj palìčyc′ lìčbu z′vera, bo gètaâ lìčba čalavečaâ; lìčba âgonaâ šas′c′sot šas′c′dzâsât šès′c′.

14 Кіраўнік

1. І глянуў я, і вось, Ягня стаіць на гары Сыёне, і зь Ім сто сорак чатыры тысячы, у якіх імя Айца Ягонага напісана на лобе.

Ì glânuǔ â, ì vos′, Âgnâ staìc′ na gary Syëne, ì z′ Ìm sto sorak čatyry tysâčy, u âkìh ìmâ Ajca Âgonaga napìsana na lobe.

2. І пачуў я голас зь неба, як шум ад мноства водаў і як гук вялікага грому; і пачуў голас быццам гусьляроў, што ігралі на гусьлях сваіх:

Ì pačuǔ â golas z′ neba, âk šum ad mnostva vodaǔ ì âk guk vâlìkaga gromu; ì pačuǔ golas byccam gus′lâroǔ, što ìgralì na gus′lâh svaìh:

3. яны сьпяваюць быццам новую песьню перад тронам і перад чатырма жывымі істотамі і старцамі; і ніхто ня мог навучыцца гэтай песьні, акрамя гэтых ста сарака чатырох тысяч, адкупленых у зямлі.

âny s′pâvaûc′ byccam novuû pes′nû perad tronam ì perad čatyrma žyvymì ìstotamì ì starcamì; ì nìhto nâ mog navučycca gètaj pes′nì, akramâ gètyh sta saraka čatyroh tysâč, adkuplenyh u zâmlì.

4. Гэта тыя, якія не апаганіліся з жанчынамі, бо яны цнотнікі; гэта тыя, якія ідуць сьледам за Ягнём, куды б яно ні пайшло. Яны адкуплены зь людзей, як першынцы Богу і Ягняці,

Gèta tyâ, âkìâ ne apaganìlìsâ z žančynamì, bo âny cnotnìkì; gèta tyâ, âkìâ ìduc′ s′ledam za Âgnëm, kudy b âno nì pajšlo. Âny adkupleny z′ lûdzej, âk peršyncy Bogu ì Âgnâcì,

5. і ў вуснах іхніх няма падступнасьці: яны беспахібныя перад тронам Божым.

ì ǔ vusnah ìhnìh nâma padstupnas′cì: âny bespahìbnyâ perad tronam Božym.

6. І ўбачыў я другога анёла, які ляцеў пасярэдзіне неба, які меў вечнае Дабравесьце, каб зьвеставаць насельнікам зямлі і кожнаму племені і пакаленьню, і роду і народу;

Ì ǔbačyǔ â drugoga anëla, âkì lâceǔ pasârèdzìne neba, âkì meǔ večnae Dabraves′ce, kab z′vestavac′ nasel′nìkam zâmlì ì kožnamu plemenì ì pakalen′nû, ì rodu ì narodu;

7. і гаварыў ён гучным голасам: пабойцеся Бога і ўзьнясеце Яму славу, бо настала гадзіна суду Ягонаму; і пакланецеся Стваральніку неба і зямлі, і мора і крыніц водаў.

ì gavaryǔ ën gučnym golasam: pabojcesâ Boga ì ǔz′nâsece Âmu slavu, bo nastala gadzìna sudu Âgonamu; ì paklanecesâ Stvaral′nìku neba ì zâmlì, ì mora ì krynìc vodaǔ.

8. І другі анёл сьледаваў за ім, кажучы: упаў Вавілон, горад вялікі, бо ён шалёным віном распусты свае напаіў усе народы.

Ì drugì anël s′ledavaǔ za ìm, kažučy: upaǔ Vavìlon, gorad vâlìkì, bo ën šalënym vìnom raspusty svae napaìǔ use narody.

9. І трэйці анёл пасьледаваў за імі, кажучы гучным голасам: хто пакланяецца зьверу і вобразу ягонаму і прымае кляймо на лоб свой альбо на руку сваю,

Ì trèjcì anël pas′ledavaǔ za ìmì, kažučy gučnym golasam: hto paklanâecca z′veru ì vobrazu âgonamu ì prymae klâjmo na lob svoj al′bo na ruku svaû,

10. той піцьме віно лютасьці Божай, віно цэльнае, прыгатаванае ў чары гневу Ягонага, і будзе мучаны ў вагні і серцы перад сьвятымі анёламі і перад Ягнём;

toj pìc′me vìno lûtas′cì Božaj, vìno cèl′nae, prygatavanae ǔ čary gnevu Âgonaga, ì budze mučany ǔ vagnì ì sercy perad s′vâtymì anëlamì ì perad Âgnëm;

11. і дым цярпеньняў іхніх будзе ўзыходзіць ва векі вечныя, і ня мецьмуць спакою ні ўдзень, ні ўначы тыя, што пакланяюцца зьверу і вобразу ягонаму і прымаюць кляймо імя ягонага.

ì dym cârpen′nâǔ ìhnìh budze ǔzyhodzìc′ va vekì večnyâ, ì nâ mec′muc′ spakoû nì ǔdzen′, nì ǔnačy tyâ, što paklanâûcca z′veru ì vobrazu âgonamu ì prymaûc′ klâjmo ìmâ âgonaga.

12. Тут цярплівасьць сьвятых, якія захоўваюць запаведзі Божыя і веру ў Ісуса.

Tut cârplìvas′c′ s′vâtyh, âkìâ zahoǔvaûc′ zapavedzì Božyâ ì veru ǔ Ìsusa.

13. І пачуў я голас зь неба, які мне казаў: напішы: ад сёньня дабрашчасьнікі - мёртвыя, якія паміраюць у Госпадзе; так, кажа Дух: яны супакояцца ад працы сваёй, і дзеі іхнія ідуць сьледам за імі.

Ì pačuǔ â golas z′ neba, âkì mne kazaǔ: napìšy: ad sën′nâ dabraščas′nìkì - mërtvyâ, âkìâ pamìraûc′ u Gospadze; tak, kaža Duh: âny supakoâcca ad pracy svaëj, ì dzeì ìhnìâ ìduc′ s′ledam za ìmì.

14. І глянуў я, і вось сьветлае воблака, а на воблаку сядзіць падобны да Сына Чалавечага; на галаве ў Яго залаты вянок, і ў руцэ ў яго востры серп.

Ì glânuǔ â, ì vos′ s′vetlae voblaka, a na voblaku sâdzìc′ padobny da Syna Čalavečaga; na galave ǔ Âgo zalaty vânok, ì ǔ rucè ǔ âgo vostry serp.

15. І выйшаў другі анёл з храма і ўсклікнуў гучным голасам да таго, хто сядзеў на воблаку: пусьці серп твой і пажні; бо прыйшоў час жніва; бо жніво на зямлі дасьпела.

Ì vyjšaǔ drugì anël z hrama ì ǔsklìknuǔ gučnym golasam da tago, hto sâdzeǔ na voblaku: pus′cì serp tvoj ì pažnì; bo pryjšoǔ čas žnìva; bo žnìvo na zâmlì das′pela.

16. Той, хто сядзеў на воблаку, кінуў серп свой на зямлю, і зямля была выжата.

Toj, hto sâdzeǔ na voblaku, kìnuǔ serp svoj na zâmlû, ì zâmlâ byla vyžata.

17. І другі анёл выйшаў з храма, які быў на небе, таксама з вострым сярпом.

Ì drugì anël vyjšaǔ z hrama, âkì byǔ na nebe, taksama z vostrym sârpom.

18. І іншы анёл, які меў уладу над вагнём, выйшаў ад ахвярніка і зь вялікім крыкам усклікнуў да таго, хто меў востры серп: пашлі востры серп твой і абрэж гронкі вінаграду на зямлі, бо дасьпелі на ім ягады.

Ì ìnšy anël, âkì meǔ uladu nad vagnëm, vyjšaǔ ad ahvârnìka ì z′ vâlìkìm krykam usklìknuǔ da tago, hto meǔ vostry serp: pašlì vostry serp tvoj ì abrèž gronkì vìnagradu na zâmlì, bo das′pelì na ìm âgady.

19. І кінуў анёл серп свой на зямлю, і абрэзаў вінаград на зямлі, і кінуў у вялікую чавільню гневу Божага.

Ì kìnuǔ anël serp svoj na zâmlû, ì abrèzaǔ vìnagrad na zâmlì, ì kìnuǔ u vâlìkuû čavìl′nû gnevu Božaga.

20. І патаптаны ягады ў чавільні за горадам, і пацякла кроў з чавільні аж да вуздэчак конскіх, на тысячу шасьцьсот стадыяў.

Ì pataptany âgady ǔ čavìl′nì za goradam, ì pacâkla kroǔ z čavìl′nì až da vuzdèčak konskìh, na tysâču šas′c′sot stadyâǔ.

15 Кіраўнік

1. І ўбачыў я іншую азнаку на небе, вялікую і дзівосную - сем анёлаў, якія мелі сем апошніх пошасьцяў, якімі завяршаўся гнеў Божы.

Ì ǔbačyǔ â ìnšuû aznaku na nebe, vâlìkuû ì dzìvosnuû - sem anëlaǔ, âkìâ melì sem apošnìh pošas′câǔ, âkìmì zavâršaǔsâ gneǔ Božy.

2. І бачыў я нібыта шкляное мора, зьмяшанае з вагнём; і тыя, што перамаглі зьвера і вобраз ягоны, і кляймо ягонае і лічбу імя ягонага, стаяць на гэтым шкляным моры, трымаючы гусьлі Божыя,

Ì bačyǔ â nìbyta šklânoe mora, z′mâšanae z vagnëm; ì tyâ, što peramaglì z′vera ì vobraz âgony, ì klâjmo âgonae ì lìčbu ìmâ âgonaga, staâc′ na gètym šklânym mory, trymaûčy gus′lì Božyâ,

3. і сьпяваюць песьню Майсея, раба Божага, і песьню Ягняці, кажучы: вялікія і дзівосныя дзеі Твае, Госпадзе, Божа ‹семагутны! праведныя і праўдзівыя шляхі Твае, Цару сьвятых!

ì s′pâvaûc′ pes′nû Majseâ, raba Božaga, ì pes′nû Âgnâcì, kažučy: vâlìkìâ ì dzìvosnyâ dzeì Tvae, Gospadze, Boža ‹semagutny! pravednyâ ì praǔdzìvyâ šlâhì Tvae, Caru s′vâtyh!

4. Хто не ўбаіцца Цябе, Госпадзе, і не праславіць імя Твайго? Бо Ты адзін сьвяты. Усе народы прыйдуць і схіляцца прад Табою, бо адкрыліся суды Твае.

Hto ne ǔbaìcca Câbe, Gospadze, ì ne praslavìc′ ìmâ Tvajgo? Bo Ty adzìn s′vâty. Use narody pryjduc′ ì shìlâcca prad Taboû, bo adkrylìsâ sudy Tvae.

5. І пасьля гэтага я глянуў, і вось, адчыніўся храм скініі сьведчаньня ў небе,

Ì pas′lâ gètaga â glânuǔ, ì vos′, adčynìǔsâ hram skìnìì s′vedčan′nâ ǔ nebe,

6. і выйшлі з храма сем анёлаў, і мелі яны сем пошасьцяў, адзетыя ў чыстыя і сьветлыя ільняныя шаты і аперазаныя па грудзях залатымі паясамі.

ì vyjšlì z hrama sem anëlaǔ, ì melì âny sem pošas′câǔ, adzetyâ ǔ čystyâ ì s′vetlyâ ìl′nânyâ šaty ì aperazanyâ pa grudzâh zalatymì paâsamì.

7. І адна з чатырох жывых істотаў дала сямі анёлам сем залатых чараў, напоўненых гневам Бога, Які жыве ва векі вечныя.

Ì adna z čatyroh žyvyh ìstotaǔ dala sâmì anëlam sem zalatyh čaraǔ, napoǔnenyh gnevam Boga, Âkì žyve va vekì večnyâ.

8. І напоўніўся храм дымам ад славы Божае і ад сілы Ягонай, і ніхто ня мог увайсьці ў храм, пакуль не закончыліся сем пошасьцяў сямі анёлаў.

Ì napoǔnìǔsâ hram dymam ad slavy Božae ì ad sìly Âgonaj, ì nìhto nâ mog uvajs′cì ǔ hram, pakul′ ne zakončylìsâ sem pošas′câǔ sâmì anëlaǔ.

16 Кіраўнік

1. І пачуў я з храма гучны голас, які казаў сямі анёлам: ідзеце і выліце сем чараў гневу Божага на зямлю.

Ì pačuǔ â z hrama gučny golas, âkì kazaǔ sâmì anëlam: ìdzece ì vylìce sem čaraǔ gnevu Božaga na zâmlû.

2. Пайшоў першы анёл і выліў чару на зямлю: і зрабіліся шкодныя і агідныя раны на людзях, якія мелі кляймо зьвера і пакланяліся вобразу ягонаму.

Pajšoǔ peršy anël ì vylìǔ čaru na zâmlû: ì zrabìlìsâ škodnyâ ì agìdnyâ rany na lûdzâh, âkìâ melì klâjmo z′vera ì paklanâlìsâ vobrazu âgonamu.

3. Другі анёл выліў чару сваю ў мора: і зрабілася кроў, быццам зь мерцьвяка, і ўсё жывое сканала ў моры.

Drugì anël vylìǔ čaru svaû ǔ mora: ì zrabìlasâ kroǔ, byccam z′ merc′vâka, ì ǔsë žyvoe skanala ǔ mory.

4. Трэйці анёл выліў чару сваю ў рэкі і крыніцы водаў: і зрабілася кроў.

Trèjcì anël vylìǔ čaru svaû ǔ rèkì ì krynìcy vodaǔ: ì zrabìlasâ kroǔ.

5. І пачуў я анёла водаў, які казаў: праведны Ты, Госпадзе, Які ёсьць і быў, і сьвяты, бо гэтак судзіў;

Ì pačuǔ â anëla vodaǔ, âkì kazaǔ: pravedny Ty, Gospadze, Âkì ës′c′ ì byǔ, ì s′vâty, bo gètak sudzìǔ;

6. за тое, што яны пралілі кроў сьвятых і прарокаў, Ты даў ім піць кроў: яны вартыя таго.

za toe, što âny pralìlì kroǔ s′vâtyh ì prarokaǔ, Ty daǔ ìm pìc′ kroǔ: âny vartyâ tago.

7. І пачуў я другога ад ахвярніка, які казаў: так, Госпадзе Божа ‹сеўладны, праўдзівыя і справядлівыя суды Твае.

Ì pačuǔ â drugoga ad ahvârnìka, âkì kazaǔ: tak, Gospadze Boža ‹seǔladny, praǔdzìvyâ ì spravâdlìvyâ sudy Tvae.

8. Чацьвёрты анёл выліў чару сваю на сонца: і дадзена яму было паліць людзей вагнём.

Čac′vërty anël vylìǔ čaru svaû na sonca: ì dadzena âmu bylo palìc′ lûdzej vagnëm.

9. І паліла людзей моцная сьпёка; і яны клялі імя Бога, які мае ўладу над гэтымі пошасьцямі, і не дадумаліся, каб узьнесьці Яму славу.

Ì palìla lûdzej mocnaâ s′pëka; ì âny klâlì ìmâ Boga, âkì mae ǔladu nad gètymì pošas′câmì, ì ne dadumalìsâ, kab uz′nes′cì Âmu slavu.

10. Пяты анёл выліў чару сваю на трон зьвера: і зрабілася царства ягонае змрочнае, і яны кусалі языкі свае ад пакуты,

Pâty anël vylìǔ čaru svaû na tron z′vera: ì zrabìlasâ carstva âgonae zmročnae, ì âny kusalì âzykì svae ad pakuty,

11. і клялі Бога Нябеснага ад цярпеньняў сваіх і пошасьцяў сваіх.

ì klâlì Boga Nâbesnaga ad cârpen′nâǔ svaìh ì pošas′câǔ svaìh.

12. Шосты анёл выліў чару сваю ў вялікую раку Эўфрат: і высахла ў ёй вада, каб гатовы быў шлях царам з усходу сонечнага.

Šosty anël vylìǔ čaru svaû ǔ vâlìkuû raku Èǔfrat: ì vysahla ǔ ëj vada, kab gatovy byǔ šlâh caram z ushodu sonečnaga.

13. І бачыў я, як выходзілі з вуснаў цмока і з вуснаў зьвера і з вуснаў ілжэпрарока тры духі нячыстыя, падобныя на жабаў:

Ì bačyǔ â, âk vyhodzìlì z vusnaǔ cmoka ì z vusnaǔ z′vera ì z vusnaǔ ìlžèpraroka try duhì nâčystyâ, padobnyâ na žabaǔ:

14. гэта дэманскія духі, што твораць азнакі; яны выходзяць да цароў зямлі ўсяго сьвету, каб сабраць іх на бітву ў той вялікі дзень Бога ‹сеўладнага.

gèta dèmanskìâ duhì, što tvorac′ aznakì; âny vyhodzâc′ da caroǔ zâmlì ǔsâgo s′vetu, kab sabrac′ ìh na bìtvu ǔ toj vâlìkì dzen′ Boga ‹seǔladnaga.

15. Вось, іду як злодзей: дабрашчасьнік - хто чувае і захоўвае адзеньне сваё, каб не хадзіць яму голым і каб ня ўбачылі сараматы ягонай.

Vos′, ìdu âk zlodzej: dabraščas′nìk - hto čuvae ì zahoǔvae adzen′ne svaë, kab ne hadzìc′ âmu golym ì kab nâ ǔbačylì saramaty âgonaj.

16. І ён сабраў іх на месца, якое называецца па-Габрэйску Армагедон.

Ì ën sabraǔ ìh na mesca, âkoe nazyvaecca pa-Gabrèjsku Armagedon.

17. Сёмы анёл выліў чару сваю на паветра: і з храма нябеснага з трона пачуўся голас, які сказаў: збылося!

Sëmy anël vylìǔ čaru svaû na pavetra: ì z hrama nâbesnaga z trona pačuǔsâ golas, âkì skazaǔ: zbylosâ!

18. І ўзьніклі маланкі, грымоты і галасы, і зрабілася вялікае трасеньне зямлі, якога ня бывала з таго часу, як людзі на зямлі. Такі землятрус! Такі вялікі!

Ì ǔz′nìklì malankì, grymoty ì galasy, ì zrabìlasâ vâlìkae trasen′ne zâmlì, âkoga nâ byvala z tago času, âk lûdzì na zâmlì. Takì zemlâtrus! Takì vâlìkì!

19. І горад вялікі распаўся на тры часткі, і гарады язычніцкія зруйнаваліся, і Вавілон вялікі ўзгаданы перад Богам, каб даць яму чару віна лютага гневу Ягонага.

Ì gorad vâlìkì raspaǔsâ na try častkì, ì garady âzyčnìckìâ zrujnavalìsâ, ì Vavìlon vâlìkì ǔzgadany perad Bogam, kab dac′ âmu čaru vìna lûtaga gnevu Âgonaga.

20. І счэзла кожная выспа, і гор ня стала;

Ì sčèzla kožnaâ vyspa, ì gor nâ stala;

21. і град, велічынёю з талант, упаў зь неба на людзей; і клялі людзі Бога за пошасьці ад граду, бо пошасьць ад яго была вельмі цяжкая.

ì grad, velìčynëû z talant, upaǔ z′ neba na lûdzej; ì klâlì lûdzì Boga za pošas′cì ad gradu, bo pošas′c′ ad âgo byla vel′mì câžkaâ.

17 Кіраўнік

1. І прыйшоў адзін зь сямі анёлаў, што мелі сем чараў, і, гаворачы са мною, сказаў мне: падыдзі, я пакажу табе суд над вялікаю блудадзейкаю, што сядзіць на водах многіх;

Ì pryjšoǔ adzìn z′ sâmì anëlaǔ, što melì sem čaraǔ, ì, gavoračy sa mnoû, skazaǔ mne: padydzì, â pakažu tabe sud nad vâlìkaû bludadzejkaû, što sâdzìc′ na vodah mnogìh;

2. зь ёю блудадзеялі цары зямныя, і віном яе блудадзейства ўпіваліся насельнікі зямлі.

z′ ëû bludadzeâlì cary zâmnyâ, ì vìnom âe bludadzejstva ǔpìvalìsâ nasel′nìkì zâmlì.

3. І павёў мяне ў духу ў пустыню; і ўгледзеў я жанчыну, якая сядзела на зьверы барвовым, поўным назоваў богазьняважлівых, зь сямю галовамі і дзесяцьцю рагамі.

Ì pavëǔ mâne ǔ duhu ǔ pustynû; ì ǔgledzeǔ â žančynu, âkaâ sâdzela na z′very barvovym, poǔnym nazovaǔ bogaz′nâvažlìvyh, z′ sâmû galovamì ì dzesâc′cû ragamì.

4. І жанчына адзетая была ў парфіру і ў пурпуру, аздобленая золатам, каштоўнымі камянямі і жэмчугам, і трымала залатую чару ў руцэ сваёй, напоўненую мярзотамі і поскудзьдзю блудадзейства яе;

Ì žančyna adzetaâ byla ǔ parfìru ì ǔ purpuru, azdoblenaâ zolatam, kaštoǔnymì kamânâmì ì žèmčugam, ì trymala zalatuû čaru ǔ rucè svaëj, napoǔnenuû mârzotamì ì poskudz′dzû bludadzejstva âe;

5. і на лобе ў яе напісана імя: таямніца, Вавілон вялікі, маці блудадзеек і мярзотаў зямных.

ì na lobe ǔ âe napìsana ìmâ: taâmnìca, Vavìlon vâlìkì, macì bludadzeek ì mârzotaǔ zâmnyh.

6. Бачыў я, што жанчына апоена была крывёю сьвятых і крывёю сьведкаў Ісусавых, і, бачачы яе, дзіву даваўся вялікаму.

Bačyǔ â, što žančyna apoena byla kryvëû s′vâtyh ì kryvëû s′vedkaǔ Ìsusavyh, ì, bačačy âe, dzìvu davaǔsâ vâlìkamu.

7. І сказаў мне анёл: чаго ты дзівуеш? Я адкрыю табе таямніцу жанчыны гэтай і зьвера, што носіць яе, што мае сем галоў і дзесяць рагоў.

Ì skazaǔ mne anël: čago ty dzìvueš? Â adkryû tabe taâmnìcu žančyny gètaj ì z′vera, što nosìc′ âe, što mae sem galoǔ ì dzesâc′ ragoǔ.

8. Зьвер, якога ты бачыў, быў, і няма яго, і выйдзе зь бездані і пойдзе ў пагібель; і зьдзівяцца тыя насельнікі зямлі, імёны якіх ня ўпісаны ў кнігу жыцьця ад пачатку сьвету, убачыўшы, што зьвер быў, і няма яго, і зьявіцца.

Z′ver, âkoga ty bačyǔ, byǔ, ì nâma âgo, ì vyjdze z′ bezdanì ì pojdze ǔ pagìbel′; ì z′dzìvâcca tyâ nasel′nìkì zâmlì, ìmëny âkìh nâ ǔpìsany ǔ knìgu žyc′câ ad pačatku s′vetu, ubačyǔšy, što z′ver byǔ, ì nâma âgo, ì z′âvìcca.

9. Тут розум, які мае мудрасьць. Сем галоў - гэта сем гор, на якіх сядзіць жанчына,

Tut rozum, âkì mae mudras′c′. Sem galoǔ - gèta sem gor, na âkìh sâdzìc′ žančyna,

10. і сем цароў, зь якіх пяць загінулі, адзін ёсьць, а другі яшчэ ня прыйшоў, і калі прыйдзе, нядоўга яму быць.

ì sem caroǔ, z′ âkìh pâc′ zagìnulì, adzìn ës′c′, a drugì âščè nâ pryjšoǔ, ì kalì pryjdze, nâdoǔga âmu byc′.

11. І зьвер, які быў і якога няма, ёсьць восьмы, і зь ліку сямі, і пойдзе ў пагібель.

Ì z′ver, âkì byǔ ì âkoga nâma, ës′c′ vos′my, ì z′ lìku sâmì, ì pojdze ǔ pagìbel′.

12. І дзесяць рагоў, якія ты бачыў, - гэта дзесяць цароў, якія яшчэ не атрымалі царства, але прымуць уладу са зьверам, як цары, на адну гадзіну.

Ì dzesâc′ ragoǔ, âkìâ ty bačyǔ, - gèta dzesâc′ caroǔ, âkìâ âščè ne atrymalì carstva, ale prymuc′ uladu sa z′veram, âk cary, na adnu gadzìnu.

13. Яны маюць адны думкі і перададуць сілу і ўладу сваю зьверу;

Âny maûc′ adny dumkì ì peradaduc′ sìlu ì ǔladu svaû z′veru;

14. яны будуць весьці змаганьне зь Ягнём, і Ягня пераможа іх, бо Ён ёсьць Гасподзь тых, што пануюць, і Цар цароў, і тыя, хто зь Ім, - гэта пакліканыя і выбраныя і верныя.

âny buduc′ ves′cì zmagan′ne z′ Âgnëm, ì Âgnâ peramoža ìh, bo Ën ës′c′ Gaspodz′ tyh, što panuûc′, ì Car caroǔ, ì tyâ, hto z′ Ìm, - gèta paklìkanyâ ì vybranyâ ì vernyâ.

15. І кажа мне: воды, якія ты бачыў, дзе сядзіць блудадзейка, гэта людзі і народы, і плямёны і роды.

Ì kaža mne: vody, âkìâ ty bačyǔ, dze sâdzìc′ bludadzejka, gèta lûdzì ì narody, ì plâmëny ì rody.

16. І дзесяць рагоў, якія ты бачыў на зьвяры, яны зьненавідзяць блудадзейку, і спустошаць яе, і аголяць, і плоць яе зьядуць, і спаляць яе ў вагні;

Ì dzesâc′ ragoǔ, âkìâ ty bačyǔ na z′vâry, âny z′nenavìdzâc′ bludadzejku, ì spustošac′ âe, ì agolâc′, ì ploc′ âe z′âduc′, ì spalâc′ âe ǔ vagnì;

17. таму што Бог паклаў ім на сэрца выканаць волю Ягоную, выканаць адну волю, і аддаць царства іхняе зьверу, пакуль ня збудуцца словы Божыя.

tamu što Bog paklaǔ ìm na sèrca vykanac′ volû Âgonuû, vykanac′ adnu volû, ì addac′ carstva ìhnâe z′veru, pakul′ nâ zbuducca slovy Božyâ.

18. А жанчына, якую ты бачыў, ёсьць вялікі горад, што валадарыць над зямнымі царамі.

A žančyna, âkuû ty bačyǔ, ës′c′ vâlìkì gorad, što valadaryc′ nad zâmnymì caramì.

18 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага ўбачыў я іншага анёла, які сыходзіў зь неба і меў уладу вялікую; зямля асьвятлілася ад славы ягонай.

Pas′lâ gètaga ǔbačyǔ â ìnšaga anëla, âkì syhodzìǔ z′ neba ì meǔ uladu vâlìkuû; zâmlâ as′vâtlìlasâ ad slavy âgonaj.

2. І ўсклікнуў ён моцна, гучным голасам кажучы: упаў, упаў, Вавілоне, вялікая блудадзейка, зрабіўся жытлішчам дэманаў і прыстанкам усякаму нячыстаму духу, прыстанкам усякаму нячыстаму і агіднаму птаху; бо шалёным віном блудадзейства свайго яна напаіла ўсе народы;

Ì ǔsklìknuǔ ën mocna, gučnym golasam kažučy: upaǔ, upaǔ, Vavìlone, vâlìkaâ bludadzejka, zrabìǔsâ žytlìščam dèmanaǔ ì prystankam usâkamu nâčystamu duhu, prystankam usâkamu nâčystamu ì agìdnamu ptahu; bo šalënym vìnom bludadzejstva svajgo âna napaìla ǔse narody;

3. і цары зямныя любаблуднічалі зь ёю, і купцы зямныя разбагацелі ад вялікай раскошы яе.

ì cary zâmnyâ lûbabludnìčalì z′ ëû, ì kupcy zâmnyâ razbagacelì ad vâlìkaj raskošy âe.

4. І пачуў я іншы голас зь неба, які казаў: выйдзі ад яе, народзе Мой, каб ня ўдзельнічаць вам у грахах яе і не наклікаць пошасьцяў яе;

Ì pačuǔ â ìnšy golas z′ neba, âkì kazaǔ: vyjdzì ad âe, narodze Moj, kab nâ ǔdzel′nìčac′ vam u grahah âe ì ne naklìkac′ pošas′câǔ âe;

5. бо грахі яе дайшлі да неба, і Бог узгадаў няпраўды яе.

bo grahì âe dajšlì da neba, ì Bog uzgadaǔ nâpraǔdy âe.

6. Адплацеце ёй так, як яна плаціла вам, і ўдвая аддайце ёй па ўчынках яе; у чары, у якія яна налівала віно, налеце ёй удвая.

Adplacece ëj tak, âk âna placìla vam, ì ǔdvaâ addajce ëj pa ǔčynkah âe; u čary, u âkìâ âna nalìvala vìno, nalece ëj udvaâ.

7. Колькі славіла яна сябе і раскашавала, столькі аддайце ёй пакутаў і гора. Бо яна кажа ў сэрцы сваім: сяджу царыцаю, я не ўдава, і ня ўбачу гора!

Kol′kì slavìla âna sâbe ì raskašavala, stol′kì addajce ëj pakutaǔ ì gora. Bo âna kaža ǔ sèrcy svaìm: sâdžu carycaû, â ne ǔdava, ì nâ ǔbaču gora!

8. За тое ў адзін дзень прыйдуць на яе кары, сьмерць і плач і голад, і будзе спалена вагнём, бо моцны Гасподзь Бог, Які судзіць яе.

Za toe ǔ adzìn dzen′ pryjduc′ na âe kary, s′merc′ ì plač ì golad, ì budze spalena vagnëm, bo mocny Gaspodz′ Bog, Âkì sudzìc′ âe.

9. І заплачуць і загалосяць па ёй цары зямныя, што блудадзеялі і раскашавалі зь ёю, як убачаць дым ад пажару яе,

Ì zaplačuc′ ì zagalosâc′ pa ëj cary zâmnyâ, što bludadzeâlì ì raskašavalì z′ ëû, âk ubačac′ dym ad pažaru âe,

10. стоячы зводдаль у страху ад пакутаў яе і кажучы: гора, гора табе, вялікі горад Вавілоне, горад моцны! бо ў адначасьсе прыйшоў суд твой!

stoâčy zvoddal′ u strahu ad pakutaǔ âe ì kažučy: gora, gora tabe, vâlìkì gorad Vavìlone, gorad mocny! bo ǔ adnačas′se pryjšoǔ sud tvoj!

11. І купцы зямныя заплачуць і загалосяць па ёй, бо тавараў іхніх ніхто ўжо ня купляе.

Ì kupcy zâmnyâ zaplačuc′ ì zagalosâc′ pa ëj, bo tavaraǔ ìhnìh nìhto ǔžo nâ kuplâe.

12. Тавараў залатых і срэбраных, і камянёў каштоўных і жэмчугу, і вісону і парфіры, і шоўку і пурпуры, і ўсякага пахучага дрэва, і ўсякіх вырабаў са слановай касьці, і ўсякіх вырабаў з дарагіх дрэваў, зь медзі і жалеза і мармуру,

Tavaraǔ zalatyh ì srèbranyh, ì kamânëǔ kaštoǔnyh ì žèmčugu, ì vìsonu ì parfìry, ì šoǔku ì purpury, ì ǔsâkaga pahučaga drèva, ì ǔsâkìh vyrabaǔ sa slanovaj kas′cì, ì ǔsâkìh vyrabaǔ z daragìh drèvaǔ, z′ medzì ì žaleza ì marmuru,

13. карынкі і фіміяму, міры і ладану, і віна і алею, і мукі і пшаніцы, і быдла і авечак, і коней і калясьніц, і целаў і душ чалавечых.

karynkì ì fìmìâmu, mìry ì ladanu, ì vìna ì aleû, ì mukì ì pšanìcy, ì bydla ì avečak, ì konej ì kalâs′nìc, ì celaǔ ì duš čalavečyh.

14. І пладоў, што даспадобы душы тваёй, ня стала ў цябе, і ўсё сытае і бліскучае аддалілася ад цябе, - і ты ўжо ня знойдзеш яго.

Ì pladoǔ, što daspadoby dušy tvaëj, nâ stala ǔ câbe, ì ǔsë sytae ì blìskučae addalìlasâ ad câbe, - ì ty ǔžo nâ znojdzeš âgo.

15. Хто гандляваў усім гэтым, узбагаціўся ад яе, стануць здалёку, у страху ад пакутаў яе, плачучы і галосячы

Hto gandlâvaǔ usìm gètym, uzbagacìǔsâ ad âe, stanuc′ zdalëku, u strahu ad pakutaǔ âe, plačučy ì galosâčy

16. і кажучы: гора, гора табе, вялікі горад, адзеты ў вісон і парфіру і пурпуру, аздоблены золатам і камянямі каштоўнымі і жэмчугам,

ì kažučy: gora, gora tabe, vâlìkì gorad, adzety ǔ vìson ì parfìru ì purpuru, azdobleny zolatam ì kamânâmì kaštoǔnymì ì žèmčugam,

17. бо ў адначасьсе счэзла такое багацьце! І кормнікі ўсе і кожны, хто плыве на караблях, і ўсе карабельнікі, і ўсе, хто гандлюе на моры, сталі здалёк

bo ǔ adnačas′se sčèzla takoe bagac′ce! Ì kormnìkì ǔse ì kožny, hto plyve na karablâh, ì ǔse karabel′nìkì, ì ǔse, hto gandlûe na mory, stalì zdalëk

18. і, бачачы дым ад пажару яе, залямантавалі, кажучы: які горад падобны вялікаму гораду!

ì, bačačy dym ad pažaru âe, zalâmantavalì, kažučy: âkì gorad padobny vâlìkamu goradu!

19. І пасыпалі попелам галовы свае і лямантавалі, плачучы і галосячы: гора, гора табе, горад вялікі, каштоўнасьцямі якога ўзбагаціліся ўсе, хто мае караблі на моры! бо апусьцеў у адначасьсе.

Ì pasypalì popelam galovy svae ì lâmantavalì, plačučy ì galosâčy: gora, gora tabe, gorad vâlìkì, kaštoǔnas′câmì âkoga ǔzbagacìlìsâ ǔse, hto mae karablì na mory! bo apus′ceǔ u adnačas′se.

20. Радуйся з гэтага, неба, і сьвятыя апосталы і прарокі, бо ўчыніў Бог суд ваш над ім.

Radujsâ z gètaga, neba, ì s′vâtyâ apostaly ì prarokì, bo ǔčynìǔ Bog sud vaš nad ìm.

21. І адзін дужы анёл узяў камень, падобны на вялікі жарон, і ўкінуў у мора, кажучы: з такою сілаю будзе павалены Вавілон, вялікі горад, і ўжо ня будзе яго;

Ì adzìn dužy anël uzâǔ kamen′, padobny na vâlìkì žaron, ì ǔkìnuǔ u mora, kažučy: z takoû sìlaû budze pavaleny Vavìlon, vâlìkì gorad, ì ǔžo nâ budze âgo;

22. і галасы гусьляроў і песьняроў, і жалейнікаў і тых, што трубяць у трубы, у табе больш чутныя ня будуць; ня будзе ўжо ў табе ніякага мастака, ніякага мастацтва, і шуму ад жорнаў ня будзе ўжо чутно ў табе;

ì galasy gus′lâroǔ ì pes′nâroǔ, ì žalejnìkaǔ ì tyh, što trubâc′ u truby, u tabe bol′š čutnyâ nâ buduc′; nâ budze ǔžo ǔ tabe nìâkaga mastaka, nìâkaga mastactva, ì šumu ad žornaǔ nâ budze ǔžo čutno ǔ tabe;

23. і сьвятло сьветача ўжо ня зьявіцца ў табе: бо купцы твае былі вяльможы зямлі, і чарадзействам тваім зьведзены ў зман усе народы.

ì s′vâtlo s′vetača ǔžo nâ z′âvìcca ǔ tabe: bo kupcy tvae bylì vâl′možy zâmlì, ì čaradzejstvam tvaìm z′vedzeny ǔ zman use narody.

24. І ў ім знойдзена кроў прарокаў і сьвятых і ўсіх забітых на зямлі.

Ì ǔ ìm znojdzena kroǔ prarokaǔ ì s′vâtyh ì ǔsìh zabìtyh na zâmlì.

19 Кіраўнік

1. Пасьля гэтага я пачуў на небе гучны голас як бы вялікага мноства людзей, які гаварыў: алілуія! збавеньне і слава, і гонар і сіла Госпаду нашаму,

Pas′lâ gètaga â pačuǔ na nebe gučny golas âk by vâlìkaga mnostva lûdzej, âkì gavaryǔ: alìluìâ! zbaven′ne ì slava, ì gonar ì sìla Gospadu našamu,

2. бо праўдзівыя і справядлівыя суды Ягоныя! бо Ён асудзіў тую вялікую любадзейку, якая разбэсьціла зямлю любадзействам сваім, і зыскаў за кроў рабоў Сваіх ад рукі яе.

bo praǔdzìvyâ ì spravâdlìvyâ sudy Âgonyâ! bo Ën asudzìǔ tuû vâlìkuû lûbadzejku, âkaâ razbès′cìla zâmlû lûbadzejstvam svaìm, ì zyskaǔ za kroǔ raboǔ Svaìh ad rukì âe.

3. І другі раз сказалі: алілуія! І дым ад яе паўставаў на векі вечныя!

Ì drugì raz skazalì: alìluìâ! Ì dym ad âe paǔstavaǔ na vekì večnyâ!

4. Тады дваццаць чатыры старцы і чатыры жывыя істоты ўпалі і пакланіліся Богу, Які на троне сядзіць, кажучы: амін, алілуія!

Tady dvaccac′ čatyry starcy ì čatyry žyvyâ ìstoty ǔpalì ì paklanìlìsâ Bogu, Âkì na trone sâdzìc′, kažučy: amìn, alìluìâ!

5. І голас з трона зышоў, кажучы: хвалеце Бога нашага, усе рабы Ягоныя і хто баіцца Яго, малыя і вялікія!

Ì golas z trona zyšoǔ, kažučy: hvalece Boga našaga, use raby Âgonyâ ì hto baìcca Âgo, malyâ ì vâlìkìâ!

6. І чуў я нібы голас вялікага мноства людзей, нібы шум водаў многіх, нібы голас грымотаў моцных, якія казалі: алілуія! бо заваладарыў Гасподзь Бог Усеўладны.

Ì čuǔ â nìby golas vâlìkaga mnostva lûdzej, nìby šum vodaǔ mnogìh, nìby golas grymotaǔ mocnyh, âkìâ kazalì: alìluìâ! bo zavaladaryǔ Gaspodz′ Bog Useǔladny.

7. Парадуймася і ўсьцешмася і ўзьнясёмце Яму славу; бо настала вясельле Ягняці, і жонка Ягоная падрыхтавала сябе.

Paradujmasâ ì ǔs′cešmasâ ì ǔz′nâsëmce Âmu slavu; bo nastala vâsel′le Âgnâcì, ì žonka Âgonaâ padryhtavala sâbe.

8. І дадзена было ёй апрануцца ў вісон чысты і сьветлы; а вісон ёсьць праведнасьць сьвятых.

Ì dadzena bylo ëj apranucca ǔ vìson čysty ì s′vetly; a vìson ës′c′ pravednas′c′ s′vâtyh.

9. І сказаў мне анёл: напішы: дабрашчасьнікі - пакліканыя на вясельную вячэру Ягняці. І сказаў мне: гэта - сапраўдныя словы Божыя.

Ì skazaǔ mne anël: napìšy: dabraščas′nìkì - paklìkanyâ na vâsel′nuû vâčèru Âgnâcì. Ì skazaǔ mne: gèta - sapraǔdnyâ slovy Božyâ.

10. Я ўпаў да ног ягоных, каб пакланіцца яму: але ён сказаў мне: глядзі, не рабі гэтага; я саслужнік табе і братам тваім, якія маюць сьведчаньне Ісусава; Богу пакланіся, бо сьведчаньне Ісусава ёсьць дух прароцтва.

Â ǔpaǔ da nog âgonyh, kab paklanìcca âmu: ale ën skazaǔ mne: glâdzì, ne rabì gètaga; â saslužnìk tabe ì bratam tvaìm, âkìâ maûc′ s′vedčan′ne Ìsusava; Bogu paklanìsâ, bo s′vedčan′ne Ìsusava ës′c′ duh praroctva.

11. І ўгледзеў я адчыненае неба, і вось конь белы, і верхавец ягоны называецца Верны і Праўдзівы, Які праведна судзіць і ваюе.

Ì ǔgledzeǔ â adčynenae neba, ì vos′ kon′ bely, ì verhavec âgony nazyvaecca Verny ì Praǔdzìvy, Âkì pravedna sudzìc′ ì vaûe.

12. Вочы ў Яго як полымя вогненнае, і на галаве ў Яго многа дыядэмаў; Ён меў імя напісанае, якога ніхто ня ведаў, акрамя Яго Самога;

Vočy ǔ Âgo âk polymâ vognennae, ì na galave ǔ Âgo mnoga dyâdèmaǔ; Ën meǔ ìmâ napìsanae, âkoga nìhto nâ vedaǔ, akramâ Âgo Samoga;

13. Ён быў апрануты ў адзеньне акрываўленае. Імя Яму: Слова Божае.

Ën byǔ apranuty ǔ adzen′ne akryvaǔlenae. Ìmâ Âmu: Slova Božae.

14. І войскі нябесныя ішлі сьледам за Ім на конях белых, апранутыя ў вісон белы і чысты.

Ì vojskì nâbesnyâ ìšlì s′ledam za Ìm na konâh belyh, apranutyâ ǔ vìson bely ì čysty.

15. А з вуснаў Ягоных выходзіць востры меч, каб ім пасякаць народы. Ён пас іх жазлом жалезным; Ён топча чавільню віна лютасьці і гневу Бога ‹сеўладнага.

A z vusnaǔ Âgonyh vyhodzìc′ vostry meč, kab ìm pasâkac′ narody. Ën pas ìh žazlom žaleznym; Ën topča čavìl′nû vìna lûtas′cì ì gnevu Boga ‹seǔladnaga.

16. На адзеньні і на сьцягне ў Яго напісана імя: Цар цароў і Гасподзь тых, што валадарыць.

Na adzen′nì ì na s′câgne ǔ Âgo napìsana ìmâ: Car caroǔ ì Gaspodz′ tyh, što valadaryc′.

17. І ўгледзеў я аднаго анёла, які стаяў на сонцы; і ён усклікнуў гучным голасам, кажучы ўсім птушкам, што лёталі пасярэдзіне неба: ляцеце, зьбірайцеся на вялікую вячэру Божую,

Ì ǔgledzeǔ â adnago anëla, âkì staâǔ na soncy; ì ën usklìknuǔ gučnym golasam, kažučy ǔsìm ptuškam, što lëtalì pasârèdzìne neba: lâcece, z′bìrajcesâ na vâlìkuû vâčèru Božuû,

18. каб пажэрці трупы цароў, трупы моцных, трупы тысячнікаў, трупы коней і верхаўцоў, трупы ўсіх вольнікаў і рабоў, і малых і вялікіх.

kab pažèrcì trupy caroǔ, trupy mocnyh, trupy tysâčnìkaǔ, trupy konej ì verhaǔcoǔ, trupy ǔsìh vol′nìkaǔ ì raboǔ, ì malyh ì vâlìkìh.

19. І ўгледзеў я зьвера і цароў зямных і войскі іхнія, сабраныя, каб змагацца зь Верхаўцом і з войскам Ягоным.

Ì ǔgledzeǔ â z′vera ì caroǔ zâmnyh ì vojskì ìhnìâ, sabranyâ, kab zmagacca z′ Verhaǔcom ì z vojskam Âgonym.

20. І схоплены быў зьвер і зь ім ілжэпрарок, што чыніў дзівосы перад ім, якімі ён зьвёў тых, што прынялі кляймо зьвера і пакланяліся ягонай выяве: абодва жыўцом укінуты ў возера вогненнае, што гарэла серкай,

Ì shopleny byǔ z′ver ì z′ ìm ìlžèprarok, što čynìǔ dzìvosy perad ìm, âkìmì ën z′vëǔ tyh, što prynâlì klâjmo z′vera ì paklanâlìsâ âgonaj vyâve: abodva žyǔcom ukìnuty ǔ vozera vognennae, što garèla serkaj,

21. а астатнія забітыя мечам Верхаўцовым, што выходзіў з вуснаў Ягоных; і ўсе птушкі накарміліся іхнімі трупамі.

a astatnìâ zabìtyâ mečam Verhaǔcovym, što vyhodzìǔ z vusnaǔ Âgonyh; ì ǔse ptuškì nakarmìlìsâ ìhnìmì trupamì.

20 Кіраўнік

1. І ўгледзеў я анёла, што сыходзіў зь неба, які меў ключ да бездані і вялікі ланцуг у сваёй руцэ.

Ì ǔgledzeǔ â anëla, što syhodzìǔ z′ neba, âkì meǔ klûč da bezdanì ì vâlìkì lancug u svaëj rucè.

2. Ён узяў цмока, зьмея адвечнага, які ёсьць д'ябал і сатана і скаваў яго на тысячу гадоў,

Ën uzâǔ cmoka, z′meâ advečnaga, âkì ës′c′ d'âbal ì satana ì skavaǔ âgo na tysâču gadoǔ,

3. і ўкінуў яго ў бездань, і ўвязьніў яго, і паклаў над ім пячатку, каб ня зводзіў ужо народы, пакуль ня мінецца тысяча гадоў; а пасьля гэтага ён павінен быць вызвалены на кароткі час.

ì ǔkìnuǔ âgo ǔ bezdan′, ì ǔvâz′nìǔ âgo, ì paklaǔ nad ìm pâčatku, kab nâ zvodzìǔ užo narody, pakul′ nâ mìnecca tysâča gadoǔ; a pas′lâ gètaga ën pavìnen byc′ vyzvaleny na karotkì čas.

4. І ўгледзеў я троны і тых, што сядзелі на іх, якім дадзена было судзіць, і душы абезгалоўленых за сьведчаньне Ісуса і за слова Божае, якія не пакланіліся зьверу, ні вобразу ягонаму, і не прынялі кляйма на лоб свой і на руку сваю. Яны ажылі і валадарылі з Хрыстом тысячу гадоў;

Ì ǔgledzeǔ â trony ì tyh, što sâdzelì na ìh, âkìm dadzena bylo sudzìc′, ì dušy abezgaloǔlenyh za s′vedčan′ne Ìsusa ì za slova Božae, âkìâ ne paklanìlìsâ z′veru, nì vobrazu âgonamu, ì ne prynâlì klâjma na lob svoj ì na ruku svaû. Âny ažylì ì valadarylì z Hrystom tysâču gadoǔ;

5. а рэшта памерлых не ажылі, пакуль ня мінецца тысяча гадоў. Гэта - першае ўваскрэсеньне.

a rèšta pamerlyh ne ažylì, pakul′ nâ mìnecca tysâča gadoǔ. Gèta - peršae ǔvaskrèsen′ne.

6. Дабрашчасны і сьвяты, хто мае ўдзел ва ўваскрэсеньні першым: над імі сьмерць другая ня мае ўлады, але яны будуць сьвятарамі Бога і Хрыста і будуць валадарыць зь Ім тысячу гадоў.

Dabraščasny ì s′vâty, hto mae ǔdzel va ǔvaskrèsen′nì peršym: nad ìmì s′merc′ drugaâ nâ mae ǔlady, ale âny buduc′ s′vâtaramì Boga ì Hrysta ì buduc′ valadaryc′ z′ Ìm tysâču gadoǔ.

7. А як мінецца тысяча гадоў, сатана будзе вызвалены зь цямніцы сваёй і выйдзе ўводзіць у змусту народы на чатырох кутах зямлі, Гога і Магога, і зьбіраць іх на бітву; лік іхні - як пясок марскі.

A âk mìnecca tysâča gadoǔ, satana budze vyzvaleny z′ câmnìcy svaëj ì vyjdze ǔvodzìc′ u zmustu narody na čatyroh kutah zâmlì, Goga ì Magoga, ì z′bìrac′ ìh na bìtvu; lìk ìhnì - âk pâsok marskì.

8. І выйшлі на шырыню зямлі і аблажылі табар сьвятых і горад любасны.

Ì vyjšlì na šyrynû zâmlì ì ablažylì tabar s′vâtyh ì gorad lûbasny.

9. І ўпаў вагонь зь неба ад Бога і зжэр іх;

Ì ǔpaǔ vagon′ z′ neba ad Boga ì zžèr ìh;

10. а д'ябал, які зводзіў іх, укінуты ў возера вогненнае і сернае, дзе зьвер і ілжэпрарок, і будуць пакутаваць дзень і ноч ва векі вечныя.

a d'âbal, âkì zvodzìǔ ìh, ukìnuty ǔ vozera vognennae ì sernae, dze z′ver ì ìlžèprarok, ì buduc′ pakutavac′ dzen′ ì noč va vekì večnyâ.

11. І ўгледзеў я вялікі белы трон і Таго, Хто сядзеў на ім, ад аблічча Якога ўцякала неба і зямля, і не знайшлося ім месца.

Ì ǔgledzeǔ â vâlìkì bely tron ì Tago, Hto sâdzeǔ na ìm, ad ablìčča Âkoga ǔcâkala neba ì zâmlâ, ì ne znajšlosâ ìm mesca.

12. І ўгледзеў я мёртвых, малых і вялікіх, якія стаялі перад Богам, і кнігі разгонутыя былі; і іншая кніга разгорнутая, якая ёсьць кніга жыцьця; і суджаны былі мёртвыя, згодна з напісаным у кнігах, паводле ўчынкаў сваіх.

Ì ǔgledzeǔ â mërtvyh, malyh ì vâlìkìh, âkìâ staâlì perad Bogam, ì knìgì razgonutyâ bylì; ì ìnšaâ knìga razgornutaâ, âkaâ ës′c′ knìga žyc′câ; ì sudžany bylì mërtvyâ, zgodna z napìsanym u knìgah, pavodle ǔčynkaǔ svaìh.

13. Тады аддало мора мёртвых, што былі ў ім, і сьмерць і пекла аддалі мёртвых, якія былі ў іх; і суджаны быў кожны паводле ўчынкаў сваіх,

Tady addalo mora mërtvyh, što bylì ǔ ìm, ì s′merc′ ì pekla addalì mërtvyh, âkìâ bylì ǔ ìh; ì sudžany byǔ kožny pavodle ǔčynkaǔ svaìh,

14. і сьмерць і пекла ўкінуты ў возера вогненнае. Гэта - сьмерць другая.

ì s′merc′ ì pekla ǔkìnuty ǔ vozera vognennae. Gèta - s′merc′ drugaâ.

15. І хто ня быў запісаны ў кнізе жыцьця, той быў укінуты ў возера вогненнае.

Ì hto nâ byǔ zapìsany ǔ knìze žyc′câ, toj byǔ ukìnuty ǔ vozera vognennae.

21 Кіраўнік

1. І ўгледзеў я новае неба і новую зямлю; бо ранейшае неба і ранейшая зямля мінулі, і мора ўжо няма.

Ì ǔgledzeǔ â novae neba ì novuû zâmlû; bo ranejšae neba ì ranejšaâ zâmlâ mìnulì, ì mora ǔžo nâma.

2. І я, Ян, угледзеў сьвяты горад Ерусалім, новы, які сыходзіў ад Бога зь неба, падрыхтаваны як нявеста, убраная для мужа свайго.

Ì â, Ân, ugledzeǔ s′vâty gorad Erusalìm, novy, âkì syhodzìǔ ad Boga z′ neba, padryhtavany âk nâvesta, ubranaâ dlâ muža svajgo.

3. І пачуў я гучны голас зь неба, які казаў: вось, скінія Бога зь людзьмі, і Ён будзе жыць зь імі; яны будуць Ягоным народам, і Сам Бог зь імі будзе Богам іхнім,

Ì pačuǔ â gučny golas z′ neba, âkì kazaǔ: vos′, skìnìâ Boga z′ lûdz′mì, ì Ën budze žyc′ z′ ìmì; âny buduc′ Âgonym narodam, ì Sam Bog z′ ìmì budze Bogam ìhnìm,

4. і ўтрэ Бог кожную сьлязіну з вачэй іхніх, і сьмерці ня будзе ўжо; ні плачу, ні енку, ні хваробы ўжо ня будзе; бо ранейшае прайшло.

ì ǔtrè Bog kožnuû s′lâzìnu z vačèj ìhnìh, ì s′mercì nâ budze ǔžo; nì plaču, nì enku, nì hvaroby ǔžo nâ budze; bo ranejšae prajšlo.

5. І сказаў Той, Хто сядзеў на троне: вось твару ўсё новае. І кажа мне: напішы; бо словы гэтыя праўдзівыя і слушныя.

Ì skazaǔ Toj, Hto sâdzeǔ na trone: vos′ tvaru ǔsë novae. Ì kaža mne: napìšy; bo slovy gètyâ praǔdzìvyâ ì slušnyâ.

6. І сказаў мне: збылося! Я ёсьць Альфа і Амэга, пачатак і канец; сасьмягламу дам задарма з крыніцы вады жывое;

Ì skazaǔ mne: zbylosâ! Â ës′c′ Al′fa ì Amèga, pačatak ì kanec; sas′mâglamu dam zadarma z krynìcy vady žyvoe;

7. Пераможца спадкуе ўсё, і буду яму Богам, і ён будзе Мне сынам;

Peramožca spadkue ǔsë, ì budu âmu Bogam, ì ën budze Mne synam;

8. А баязьлівым і няверным, і паганым і забойцам, і любаблуднікам і чарадзеям, і ідаласлужнікам і ўсім ашуканцам - іхняя доля ў возеры, якое гарыць вагнём і серкаю; гэта - сьмерць другая.

A baâz′lìvym ì nâvernym, ì paganym ì zabojcam, ì lûbabludnìkam ì čaradzeâm, ì ìdalaslužnìkam ì ǔsìm ašukancam - ìhnââ dolâ ǔ vozery, âkoe garyc′ vagnëm ì serkaû; gèta - s′merc′ drugaâ.

9. І прыйшоў да мяне адзін зь сямі анёлаў, у якіх было сем чараў, напоўненых сямю апошнімі пошасьцямі, і сказаў мне: ідзі, я пакажу табе жонку, нявесту Ягняці.

Ì pryjšoǔ da mâne adzìn z′ sâmì anëlaǔ, u âkìh bylo sem čaraǔ, napoǔnenyh sâmû apošnìmì pošas′câmì, ì skazaǔ mne: ìdzì, â pakažu tabe žonku, nâvestu Âgnâcì.

10. І ўзьнёс мяне ў духу на вялікую і высокую гару і паказаў мне вялікі горад, сьвяты Ерусалім, які сыходзіў зь неба ад Бога:

Ì ǔz′nës mâne ǔ duhu na vâlìkuû ì vysokuû garu ì pakazaǔ mne vâlìkì gorad, s′vâty Erusalìm, âkì syhodzìǔ z′ neba ad Boga:

11. ён мае славу Божую; сьветласьць ягоная падобная да каштоўнага каменя, як бы да каменя ясьпісу крышталёвага;

ën mae slavu Božuû; s′vetlas′c′ âgonaâ padobnaâ da kaštoǔnaga kamenâ, âk by da kamenâ âs′pìsu kryštalëvaga;

12. ён мае вялікую і высокую сьцяну, мае дванаццаць брамаў і на іх дванаццаць анёлаў, на брамах напісаны імёны дванаццаці каленаў сыноў Ізраілевых:

ën mae vâlìkuû ì vysokuû s′cânu, mae dvanaccac′ bramaǔ ì na ìh dvanaccac′ anëlaǔ, na bramah napìsany ìmëny dvanaccacì kalenaǔ synoǔ Ìzraìlevyh:

13. з усходу тры брамы, з поўначы тры брамы, з поўдня тры брамы, з захаду тры брамы;

z ushodu try bramy, z poǔnačy try bramy, z poǔdnâ try bramy, z zahadu try bramy;

14. мур горада мае дванаццаць падмуркаў, і на іх імёны дванаццаці апосталаў Ягняці.

mur gorada mae dvanaccac′ padmurkaǔ, ì na ìh ìmëny dvanaccacì apostalaǔ Âgnâcì.

15. Той, што са мной гаварыў, меў залатую трысьціну для вымярэньня горада і брамаў ягоных і муроў ягоных.

Toj, što sa mnoj gavaryǔ, meǔ zalatuû trys′cìnu dlâ vymârèn′nâ gorada ì bramaǔ âgonyh ì muroǔ âgonyh.

16. А горад разьмешчаны чатырохкутнікам, і даўжыня ягоная такая самая, як і шырыня. І абмерыў ён горад трысьцінай на дванаццаць тысяч стадыяў; даўжыня і шырыня і вышыня ягоныя роўныя.

A gorad raz′meščany čatyrohkutnìkam, ì daǔžynâ âgonaâ takaâ samaâ, âk ì šyrynâ. Ì abmeryǔ ën gorad trys′cìnaj na dvanaccac′ tysâč stadyâǔ; daǔžynâ ì šyrynâ ì vyšynâ âgonyâ roǔnyâ.

17. І мур ягоны абмерыў у сто сорак чатыры локці, мераю чалавечаю, якая мера і анёлава.

Ì mur âgony abmeryǔ u sto sorak čatyry lokcì, meraû čalavečaû, âkaâ mera ì anëlava.

18. Мур ягоны складзены зь ясьпісу, а горад быў чыстае золата, падобны чыстаму шклу.

Mur âgony skladzeny z′ âs′pìsu, a gorad byǔ čystae zolata, padobny čystamu šklu.

19. Падмуркі гарадзкога мура ўпрыгожаны ўсялякімі каштоўнымі камянямі: падмурак першы - ясьпіс, другі - сапфір, трэйці - халкідон, чацьвёрты - смарагд,

Padmurkì garadzkoga mura ǔprygožany ǔsâlâkìmì kaštoǔnymì kamânâmì: padmurak peršy - âs′pìs, drugì - sapfìr, trèjcì - halkìdon, čac′vërty - smaragd,

20. пяты - сарданікс, шосты - сардыс, сёмы - хрызаліт, восьмы - берыл, дзявяты - тапаз, дзясяты - хрызапраз, адзінаццаты - якінт, дванаццаты - амэтыст.

pâty - sardanìks, šosty - sardys, sëmy - hryzalìt, vos′my - beryl, dzâvâty - tapaz, dzâsâty - hryzapraz, adzìnaccaty - âkìnt, dvanaccaty - amètyst.

21. А дванаццаць брамаў - дванаццаць перлаў: кожная брама была з адной пярліны. Вуліцы горада - чыстае золата, як празрыстае шкло.

A dvanaccac′ bramaǔ - dvanaccac′ perlaǔ: kožnaâ brama byla z adnoj pârlìny. Vulìcy gorada - čystae zolata, âk prazrystae šklo.

22. А храма я ня бачыў у ім, бо Гасподзь Бог Усеўладны - храм Ягоны, і Ягняці.

A hrama â nâ bačyǔ u ìm, bo Gaspodz′ Bog Useǔladny - hram Âgony, ì Âgnâcì.

23. І горад ня мае патрэбы ні ў сонцы, ні ў месяцы на асьвятленьне сваё; бо слава Божая асьвятліла яго, і сьветач ягоны - Ягня.

Ì gorad nâ mae patrèby nì ǔ soncy, nì ǔ mesâcy na as′vâtlen′ne svaë; bo slava Božaâ as′vâtlìla âgo, ì s′vetač âgony - Âgnâ.

24. Выратаваныя народы будуць хадзіць у сьвятле ягоным, і цары зямныя прынясуць у яго славу і гонар свой.

Vyratavanyâ narody buduc′ hadzìc′ u s′vâtle âgonym, ì cary zâmnyâ prynâsuc′ u âgo slavu ì gonar svoj.

25. Брамы ягоныя ня будуць замыкацца ўдзень, а ночы там ня будзе.

Bramy âgonyâ nâ buduc′ zamykacca ǔdzen′, a nočy tam nâ budze.

26. І прынясуць у яго славу і гонар народаў;

Ì prynâsuc′ u âgo slavu ì gonar narodaǔ;

27. і ня ўвойдзе ў яго нічога нячыстага, і ніхто, аддадзены погані і хлусьні, а толькі тыя, якія запісаны ў кнізе жыцьця.

ì nâ ǔvojdze ǔ âgo nìčoga nâčystaga, ì nìhto, addadzeny poganì ì hlus′nì, a tol′kì tyâ, âkìâ zapìsany ǔ knìze žyc′câ.

22 Кіраўнік

1. І паказаў мне чыстую раку вады жыцьця, сьветлую, як крышталь, якая выплывала ад трона Бога і Ягняці.

Ì pakazaǔ mne čystuû raku vady žyc′câ, s′vetluû, âk kryštal′, âkaâ vyplyvala ad trona Boga ì Âgnâcì.

2. Пасярод вуліцы яго, і па той бок ракі і па гэты, дрэва жыцьця, якое дванаццаць разоў родзіць плады, дае на кожны месяц плод свой; і лісьце дрэва - на ацаленьне народаў.

Pasârod vulìcy âgo, ì pa toj bok rakì ì pa gèty, drèva žyc′câ, âkoe dvanaccac′ razoǔ rodzìc′ plady, dae na kožny mesâc plod svoj; ì lìs′ce drèva - na acalen′ne narodaǔ.

3. І нічога ўжо ня будзе праклятага; а трон Бога і Ягняці будзе ў ім, і рабы Ягоныя будуць служыць Яму.

Ì nìčoga ǔžo nâ budze praklâtaga; a tron Boga ì Âgnâcì budze ǔ ìm, ì raby Âgonyâ buduc′ služyc′ Âmu.

4. І ўгледзяць аблічча Ягонае, і імя Ягонае будзе на лобе ў іх.

Ì ǔgledzâc′ ablìčča Âgonae, ì ìmâ Âgonae budze na lobe ǔ ìh.

5. І ночы ня будзе там, і ня будуць мець патрэбы ні ў сьветачы, ні ў сьвятле сонечным, бо Гасподзь Бог асьвятляе іх; і будуць валадарыць ва векі вечныя.

Ì nočy nâ budze tam, ì nâ buduc′ mec′ patrèby nì ǔ s′vetačy, nì ǔ s′vâtle sonečnym, bo Gaspodz′ Bog as′vâtlâe ìh; ì buduc′ valadaryc′ va vekì večnyâ.

6. І сказаў мне: гэтыя словы слушныя і праўдзівыя; і Гасподзь Бог сьвятых прарокаў паслаў анёла Свайго паказаць рабам Сваім тое, што мае быць неўзабаве.

Ì skazaǔ mne: gètyâ slovy slušnyâ ì praǔdzìvyâ; ì Gaspodz′ Bog s′vâtyh prarokaǔ paslaǔ anëla Svajgo pakazac′ rabam Svaìm toe, što mae byc′ neǔzabave.

7. Вось, прыйду неўзабаве: дабрашчасны той, хто трымаецца словаў прароцтва кнігі гэтае.

Vos′, pryjdu neǔzabave: dabraščasny toj, hto trymaecca slovaǔ praroctva knìgì gètae.

8. Я, Ян, бачыў і чуў гэта. Калі ж пачуў і ўбачыў, прыпаў да ног анёла, які мне паказваў гэта, каб пакланіцца яму;

Â, Ân, bačyǔ ì čuǔ gèta. Kalì ž pačuǔ ì ǔbačyǔ, prypaǔ da nog anëla, âkì mne pakazvaǔ gèta, kab paklanìcca âmu;

9. але ён мне сказаў: глядзі, не рабі гэтага; бо я - саслужнік табе і братам тваім прарокам і тым, хто трымаецца прароцтва кнігі гэтае: Богу пакланіся.

ale ën mne skazaǔ: glâdzì, ne rabì gètaga; bo â - saslužnìk tabe ì bratam tvaìm prarokam ì tym, hto trymaecca praroctva knìgì gètae: Bogu paklanìsâ.

10. І сказаў мне: не запячатвай слова прароцтва кнігі гэтай; бо час блізкі.

Ì skazaǔ mne: ne zapâčatvaj slova praroctva knìgì gètaj; bo čas blìzkì.

11. Няправеднік хай яшчэ робіць няпраўду; нячысты хай яшчэ апаганьваецца; праведнік хай творыць праўду яшчэ, і сьвяты хай асьвячаецца яшчэ.

Nâpravednìk haj âščè robìc′ nâpraǔdu; nâčysty haj âščè apagan′vaecca; pravednìk haj tvoryc′ praǔdu âščè, ì s′vâty haj as′vâčaecca âščè.

12. Вось, прыйду неўзабаве, і адпомста Мая са Мною, каб аддаць кожнаму паводле ўчынкаў ягоных.

Vos′, pryjdu neǔzabave, ì adpomsta Maâ sa Mnoû, kab addac′ kožnamu pavodle ǔčynkaǔ âgonyh.

13. Я ёсьць Альфа і Амэга, пачатак і канец, першы і апошні.

Â ës′c′ Al′fa ì Amèga, pačatak ì kanec, peršy ì apošnì.

14. Дабрашчасныя тыя, якія захоўваюць запаведзі Ягоныя, каб мець ім права на дрэва жыцьця і ўвайсьці ў горад брамаю.

Dabraščasnyâ tyâ, âkìâ zahoǔvaûc′ zapavedzì Âgonyâ, kab mec′ ìm prava na drèva žyc′câ ì ǔvajs′cì ǔ gorad bramaû.

15. А звонку - сабакі і чарадзеі, і любадзейнікі - забойцы, і ідаласлужнікі і кожны, хто любіць і ўчыняе няпраўду.

A zvonku - sabakì ì čaradzeì, ì lûbadzejnìkì - zabojcy, ì ìdalaslužnìkì ì kožny, hto lûbìc′ ì ǔčynâe nâpraǔdu.

16. Я, Ісус, паслаў анёла Майго засьведчыць вам гэта ў цэрквах. Я ёсьць корань і нашчадак Давідаў, зорка сьветлая і золкавая.

Â, Ìsus, paslaǔ anëla Majgo zas′vedčyc′ vam gèta ǔ cèrkvah. Â ës′c′ koran′ ì naščadak Davìdaǔ, zorka s′vetlaâ ì zolkavaâ.

17. І Дух і нявеста кажуць: прыйдзі! Спрагнены хай прыходзіць, і, хто жадае, няхай бярэ ваду жыцьця задарам.

Ì Duh ì nâvesta kažuc′: pryjdzì! Spragneny haj pryhodzìc′, ì, hto žadae, nâhaj bârè vadu žyc′câ zadaram.

18. І я таксама сьведчу кожнаму, хто чуе словы прароцтва кнігі гэтай: калі хто дадасьць што да іх, на таго накладзе Бог пошасьці, пра якія напісана ў кнізе гэтай:

Ì â taksama s′vedču kožnamu, hto čue slovy praroctva knìgì gètaj: kalì hto dadas′c′ što da ìh, na tago nakladze Bog pošas′cì, pra âkìâ napìsana ǔ knìze gètaj:

19. і калі хто адыме што ад словаў кнігі прароцтва гэтага, у таго адбярэ Бог удзел у кнізе жыцьця і ў сьвятым горадзе і ў тым, што напісана ў кнізе гэтай.

ì kalì hto adyme što ad slovaǔ knìgì praroctva gètaga, u tago adbârè Bog udzel u knìze žyc′câ ì ǔ s′vâtym goradze ì ǔ tym, što napìsana ǔ knìze gètaj.

20. Той, Хто сьведчыць гэта, кажа: вось, прыйду неўзабаве! Амін. Так, прыйдзі, Госпадзе Ісусе,

Toj, Hto s′vedčyc′ gèta, kaža: vos′, pryjdu neǔzabave! Amìn. Tak, pryjdzì, Gospadze Ìsuse,

21. Мілата Госпада нашага Ісуса Хрыста з усімі вамі. Амін.

Mìlata Gospada našaga Ìsusa Hrysta z usìmì vamì. Amìn.